Overzicht projecten.Docx

Overzicht projecten

1

Inhoud 1

Energie.............................................................................................................................................3 1.1

Besparing .........................................................................................................................3

1.1.1 1.1.1.1

Waar zijn we al mee bezig ...........................................................................................3

1.1.1.2

Wat kunnen we nog meer doen ..................................................................................3

1.1.2

Waar zijn we al mee bezig ...........................................................................................6

1.1.2.2

Wat kunnen we nog meer doen ..................................................................................7 Waar zijn we al mee bezig ...........................................................................................9

1.1.3.2

Wat kunnen we nog meer doen ................................................................................10 Nieuwbouw ...................................................................................................................10

1.1.4.1

Waar zijn we al mee bezig .........................................................................................10

1.1.4.2

Wat kunnen we nog meer doen ................................................................................11

1.1.5

Eigen vastgoed...............................................................................................................12

1.1.5.1

Waar zijn we al mee bezig .........................................................................................12

1.1.5.2

Wat kunnen we nog meer doen ................................................................................12

Duurzame opwek............................................................................................................13

1.2.1

Zon.................................................................................................................................13

1.2.1.1

Waar zijn we al mee bezig .........................................................................................13

1.2.1.2

Wat kunnen we nog meer doen ................................................................................15

1.2.2 1.2.2.1

2

Mobiliteit en openbare ruimte ........................................................................................9

1.1.3.1 1.1.4

1.3

Bedrijven en maatschappelijk vastgoed ..........................................................................6

1.1.2.1 1.1.3

1.2

Woningen ........................................................................................................................3

Wind ..............................................................................................................................17 Waar zijn we al mee bezig .........................................................................................17

Warmtetransitie .............................................................................................................18 1.3.1.1

Waar zijn we al mee bezig .........................................................................................18

1.3.1.2

Wat kunnen we nog meer doen ................................................................................18

Circulaire economie.......................................................................................................................20 2.1

Circulair aanbesteden .....................................................................................................20

2.1.1

Waar zijn we al mee bezig .............................................................................................20

2.1.2

Wat kunnen we nog meer doen ....................................................................................20

2.2

Afval ...............................................................................................................................21

2.2.1

Waar zijn we al mee bezig .............................................................................................21

2.2.2

Wat kunnen we nog meer doen ....................................................................................23 2

2.3

Stimuleren circulair materiaal gebruik ............................................................................24

2.3.1 3

Klimaatadaptatie ...........................................................................................................................25 3.1

Waar zijn we al mee bezig .............................................................................................25

3.1.2

Wat kunnen we nog meer doen ....................................................................................26

Hitte ...............................................................................................................................28

3.2.1

Waar zijn we al mee bezig .............................................................................................28

3.2.2

Wat kunnen we nog meer doen ....................................................................................28

Biodiversiteit .................................................................................................................................30 4.1

Binnen de Kernen ...........................................................................................................30

4.1.1

Waar zijn we al mee bezig .............................................................................................30

4.1.2

Wat kunnen we nog meer doen ....................................................................................31

4.2

5

Wateroverlast en droogte...............................................................................................25

3.1.1 3.2

4

Wat kunnen we nog meer doen ....................................................................................24

Buitengebied ..................................................................................................................34

4.2.1

Waar zijn we al mee bezig .............................................................................................34

4.2.2

Wat kunnen we nog meer doen ....................................................................................37

Algemeen.......................................................................................................................................41

3

1 Energie 1.1 Besparing 1.1.1

Woningen

1.1.1.1 Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Subsidieregeling kleine energiebesparende maatregelen voor huurders Huurders kunnen tot € 70 gratis energiebesparende producten aanschaffen. Deze regeling loopt van juli 2021 t/m juli 2022. Winst uit je woning, woningcorporaties, SHGM en RVO Bereiken van 3.100 huurders voor 31 juli 2022. Hierdoor verwachten we 600.000 kg CO2 te besparen en bewustwording te vergroten.

Onderwerp Korte omschrijving

Ondersteunen buurtteams met Buurkracht Er worden 3 buurtteams ondersteund die gezamenlijk acties uitvoeren gericht op energiebesparing, zonnepanelen maar ook andere verduurzamingsmogelijkheden zoals vergroening. Ook kunnen de activiteiten gericht zijn op stappen zetten richting aardgasvrij. Buurkracht en RVO Met de 3 buurteams willen we minimaal 600 inwoners bereiken voor 2026. De verwachte CO2 besparing daarvan is circa 100.000 per jaar

Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Aanbieden en faciliteren van energieadviezen Inwoners kunnen een energieadvies krijgen. Er worden adviezen gericht op eenvoudige en gedragsgerelateerde energiebesparende maatregelen. Voor particuliere woningeigenaren worden daarnaast adviezen aangeboden gericht op grotere energiebesparende maatregelen, zoals isoleren en zonnepanelen. Woningcorporaties, SHGM, WUJW, Energiehuis Slim Wonen en RVO Wij willen circa 800 energieadviezen aanbieden voor 2023. De verwachte CO2 besparing hiervan is 200.000 kg. Opzetten en onderhouden energieloket De gemeente sluit aan op het Energiehuis Slim Wonen. Huiseigenaren kunnen terecht bij het Energiehuis voor vragen of een advies bij het verduurzamen van hun woning. Energiehuis Slim Wonen, andere gemeenten Hiermee willen wij vanaf 2023 minimaal 250 inwoners per jaar bereiken (de eerste 2 jaar zijn nodig om naamsbekendheid te generen).

1.1.1.2 Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp

Opleiden vrijwillige energiecoaches 4

Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Vrijwilligers krijgen een cursus in hoe ze inwoners (huurders en huiseigenaren) kunnen helpen met energie besparen. Dit gaat zowel om gedragsgerelateerde energie besparende maatregelen als, hoe vindt ik mijn weg in het verduurzamen van de woning, als hoe doe ik dat samen met buurtgenoten. Energiehuis Slim Wonen, woningcorporaties (leren van eerdere ervaringen), Buurkracht, Klimaatgesprekken, SHGM, LEV groep Wij willen minimaal 5 vrijwilligers opleiden. De verwachte CO2 besparing is 15.000 - 30.000 kg per vrijwilliger Door het ondersteunen van vrijwilligers investeren we in sociaal kapitaal en kunnen we met minder kosten meer bereiken. Zo verhogen we betrokkenheid van inwoners bij de energietransitie Een advies leidt nog niet per se tot uitvoering.

Opzetten subsidieregeling verduurzamingsadvies Opzetten subsidieregeling waarmee particuliere woningeigenaren en verenigingen een professioneel advies kunnen afnemen van een adviseur over het verduurzamen van de woning of het pand: een advies naar aardgasvrij. De Subsidieregeling Verduurzaming MKB (SVM) kan hierbij als voorbeeld dienen. Energiehuis Slim Wonen? (wat bieden ze al vanuit Energieloket, of juist vanuit een erkend adviseur?) Wij willen circa 150 energieadviezen per jaar subsidiëren. De verwachte CO2 besparing hiervan is 40.000 kg per jaar. Dit advies zorgt ervoor dat de juiste stappen op weg naar aardgasvrij duidelijk worden. Een advies leidt nog niet per se tot uitvoering.

Herhaling inkoopactie Huiseigenaren krijgen een aanbod voor ontzorging om hun woning te isoleren. Winst uit je woning, andere gemeenten Op basis van de inkoopactie uit 2020/2021 verwachten wij dat er per actie voor circa 500 maatregelen offerte wordt aangevraagd en dat hieruit circa 70 opdrachten komen. De verwachte CO2 besparing hiervan is circa 75.000 kg per actie Het is een bewezen succesvolle actie, ontzorging, aantrekkelijke prijzen Als gemeente verbinden we ons aan een commerciële partij die de ontzorging regelt. Organiseren webinars/infobijeenkomsten over energiebesparing De gemeente organiseert samen met het Energiehuis Slim Wonen webinars/informatieavonden over energiebesparing. Dit kan gaan over een bepaalde maatregel zoals bijv. warmtepomp of isolatie, maar ook over financiering of waar je het beste mee kunt beginnen als je de eerste stappen gaat zetten. Energiehuis Slim Wonen, Buurkracht, Platform Duurzaam Wij willen minimaal 2 webinars per jaar aan onze inwoners aanbieden. Bewustwording, laagdrempelige manier om inwoners te informeren en inspireren 5

Nadelen

De sessie zelf leidt nog niet tot energiebesparing

Onderwerp Korte omschrijving

Actie CV-ketel CV-ketels zullen nog lange tijd in woningen blijven staan op weg naar aardgasvrij. In die tussenperiode kan al veel energie bespaard worden door anders instellen. Waterzijdig inregelen: bij het gros van de woningen is de cv-installatie niet optimaal ingesteld. Het instellen van de radiatoren heet 'waterzijdig inregelen'. Als dit gedaan is, stroomt door alle radiatoren precies de hoeveelheid warm water die nodig is om die ruimte optimaal te verwarmen. Hiermee wordt je woning comfortabeler en bespaar je energie. Zet de CV-ketel op 60 graden: Standaard staan CV-ketels vaak op 80 of 90 graden aanvoertemperatuur voor de verwarming. Een hoog-rendements ketel heeft een hoog rendement omdat hij “condenseert”, maar een aanvoertemperatuur van 80 graden is vaak te warm, zodat de ketel juist niet goed condenseert en niet zijn hoge rendement dus niet. Door de aanvoertemperatuur te verlagen tot 60 graden, halen moderne ketels veel beter hun hogere rendement en bespaar je energie en gas, en dus kosten. Verder is dit ook een mooie manier (ook bij oudere niet-HR ketels) om te zien hoe geschikt een huis is voor lage temperatuur verwarming in de toekomst. Daarna kan gekeken worden of verder verlagen mogelijk is. Energiehuis Slim Wonen, installatiebranche, Buurkracht? We willen minimaal 200 inwoners bereiken.

De verwachte CO2 besparing hiervan is circa: 40.000 kg Goedkope manier om veel energie te besparen, het is een tussenstap in de voorbereiding naar aardgasvrij Het richt zich nog op fossiele technieken

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst

Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Uitbreiden Buurtteams Een buurtteam is voor buurtgenoten een laagdrempelige manier om betrokken te worden bij de energietransitie en ook een aanspreekpunt als ze vragen hebben. Er zijn op dit moment 3 buurtteams actief die interesse hebben om in hun buurt langdurig actief te blijven. Wij willen met Buurkracht onderzoeken of we dit aantal blijvende buurtteams kunnen uitbreiden zodat er in onze gemeente een netwerk ontstaat van buurtteams voor verduurzaming. Buurkracht Wij willen, naast de 3 bestaande actieve teams, voor 2025 nog 3 langdurig actieve buurteams in onze gemeente. HIermee willen we minimaal 600 inwoners bereiken voor 2026. De verwachte CO2 besparing daarvan is circa 100.000 per jaar Medebuurtgenoten kunnen mensen bereiken die wij als gemeente niet bereiken.

Groene zone voor besparingsmaatregelen Op dit moment wordt er in de regio geïnventariseerd of een project als de Groene Zone kan worden opgezet voor besparingsmaatregelen. Hierbij moet gedacht worden aan het aanbieden van maatregelen zoals spouwmuurisolatie, dakisolatie enz. 6

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

1.1.2

Metropoolregio Eindhoven Dit project moet eerst verder uitgewerkt worden voordat een inschatting van het bereik en de verwachte CO2 besparing gemaakt kan worden. Inwoners worden ontzorgd bij het verduurzamen van hun woningen. De uitvoerende partij wordt geregeld en Maatregelen zoals isolatie zijn vaak maatwerk in tegenstelling tot zonnepanelen. Deze maatregelen zijn dus niet volgens een vast pakket aan te bieden zoals nu in de Groene Zone met zonnepanelen gebeurd. Daarnaast worden deze maatregelen na aanleg onderdeel van het onroerend goed, waardoor financiering ook niet op dezelfde manier kan gebeuren. Het project moet daarom eerst verder uitgewerkt worden om te kunnen beoordelen of het kans van slagen heeft. Invoeren subsidieregeling voor 1 isolatiemaatregel Op dit moment is er een landelijk subsidieregeling voor het nemen van isolerende maatregelen. Voorwaarde van deze regeling is dat je minimaal 2 maatregelen neemt. Mensen die al verduurzamingsstappen genomen en nog slechts 1 maatregel hoeven te nemen komen hierdoor niet in aanmerking voor deze subsidie. Dit project moet eerst verder uitgewerkt worden voordat een inschatting van het bereik en de verwachte CO2 besparing gemaakt kan worden. Inwoners worden gestimuleerd om te isoleren; ook als zij nog maar 1 maatregel hoeven te nemen. Een regeling kan ook een remmende werking hebben.

Mogelijk wordt er slechts 1 maatregel genomen waar er ook 2 mogelijk zijn. Dit moet bij een eventuele uitwerking van een regeling verder onderzocht worden.

Bedrijven en maatschappelijk vastgoed

1.1.2.1 Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving

Pilot Bedrijventerrein de Spaarpot Pilot waarbij met ondernemers op terrein onderzocht wordt waar hun verduurzamingsambities liggen. Vervolgens worden koppelingen gezocht en worden deze ambities gezamenlijk opgepakt. VNO-NCW, Gemini Wij willen minimaal 20 bedrijven op het terrein bereiken. Daarvan verwachten we dat minimaal 10 bedrijven verduurzamingsstappen gaan zetten. De verwachte CO2 besparing wordt ingeschat nadat de gezamenlijke ambities uitgesproken zijn. Energietoezicht bij informatieplichtige bedrijven Het Activiteitenbesluit milieubeheer verplicht inrichtingen om energie te besparen. Per 1 juli 2019 geldt ook een informatieplicht energiebesparing. Deze verplicht bedrijven en instellingen boven een bepaald energieverbruik uiterlijk 1 juli 2019 te rapporteren welke (erkende) energiebesparende maatregelen zij 7

Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst

hebben getroffen. De informatie- en energiebesparingsplicht geldt voor inrichtingen die meer dan 50.000 kWh elektriciteit en/of 25.000 m³ aardgas (equivalent) per jaar verbruiken. De ODZOB stelt een themaplan Energie op waarin zij een prioritering maakt van te controleren bedrijven. Op basis hiervan worden jaarlijks een aantal bedrijven in onze gemeente op hun energiebesparingsplicht gecontroleerd. ODZOB Wij voeren gemiddeld bij 5 bedrijven per jaar een volledige energiecontrole uit. De verwachte CO2 besparing hiervan is: 25.000 kg per gecontroleerd bedrijf (volledige energiecontrole) Greendeal zorg Met zorginstellingen sluiten we een zogenaamde Greendeal Zorg waarbij de zorginstellingen zelf aan de slag gaan met verduurzaming. Hierbij doen ze ruim meer dan alleen het wettelijke minimum. De gemeente is bij de deelnemende zorginstellingen terughoudend met toezicht op het thema energiebesparing. Andere gemeenten (RES uitvoeringsproject) 1 zorginstelling doet mee met de greendeal. De verwachte CO2 besparing hiervan is 40.000 kg Milieubarometer aanbieden aan bedrijven De gemeente biedt bedrijven toegang tot de Milieubarometer, een instrument waarmee bedrijven inzicht krijgen in hun milieuprestatie (CO2 en milieu-impact). Student(en) helpt bedrijven bij het invullen van de milieubarometer.

Wanneer dit gekoppeld wordt aan een stageproject wordt hiermee ook maatschappelijk rendement gehaald. Ondernemersverenigingen, Fontys of andere school, Stimular Wij verwachten dat per jaar 10-25 studenten meedoen aan dit project en dat zij circa 25 bedrijven per jaar bereiken. Door bedrijven inzicht te geven in hun CO2 uitstoot en milieu-impact verwachten wij dat zij stappen gaan zetten om CO2uitstoot te reduceren. De verwachte CO2 besparing hiervan is 20.000 kg per jaar.

1.1.2.2 Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Aanpak voor kantoren naar label C in 2023 Opzetten en uitvoeren van een communicatieaanpak om kantooreigenaren aan te sporen om voor 2023 hun kantoren naar minimaal label C te brengen (wettelijke verplichting). Hieraan koppelen we een greendeal: bedrijven die verder gaan dan label C krijgen een jaar langer om de benodigde stappen te zetten. Vanaf 2023 gaan we handhaving op label C bij kantoren die niet deelnemen aan de greendeal. Andere gemeenten (RES uitvoeringsproject), ondernemersverenigingen We verwachten minimaal 20 kantoren te bereiken en verwachten dat de CO2 besparing hiervan circa 200.000 kg is Bedrijven op tijd bewust maken van de wettelijke verplichting. Een greendeal is een zetje voor bedrijven om meteen verder te verduurzamen 8

Nadelen

Bedrijven kunnen precies dat doen dat wettelijk wordt gevraagd terwijl op termijn verdere stappen nodig zijn.

Onderwerp Korte omschrijving

Intensiveren toezicht en handhaving energiebesparingsplicht Naast het reguliere toezichtprogramma waarin energie bij een beperkt aantal milieucontroles van bedrijven wordt meegenomen, wordt extra ingezet op controles op de energiebesparingsplicht van bedrijven die nog veel energiebesparende maatregelen moeten treffen. ODZOB, andere gemeenten (RES uitvoeringsproject) Wij verwachten per jaar 5 extra bedrijven te kunnen bezoeken. De verwachtte CO2 besparing is 25.000 per bedrijf. Er is een werkwijze ontwikkeld die werkt, meer bewustwording bij bedrijven, kan het effect van andere stimulerende projecten versterken zoals greendeals. Je wijst met het vingertje naar bedrijven

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving

Onderzoeken en evt. benutten mogelijkheden omgevingswet om strengere besparingseisen op te leggen Uitgezocht wordt welke mogelijkheden de omgevingswet biedt om duurzaamheidsdoelen te realiseren. Mochten dit goede mogelijkheden opleveren dan worden deze mogelijkheden opgenomen via de omgevingswet. ODZOB, Informatiepunt Omgevingswet Verwachte CO2 besparing is pas na het onderzoek naar de mogelijkheden inzichtelijk te maken. Door het opleggen van eisen zijn we niet afhankelijk van bereidwilligheid tot uitvoeren Bedrijven die verplicht zijn maatregelen te treffen zullen vaak alleen het verplichte doen, terwijl bedrijven die vrijwillig aan de slag gaan met verduurzaming wellicht meer genegen zijn verder te gaan dan alleen het verplichte. Verder uitrollen pilot verduurzaming bedrijventerrein / green deal bedrijven De ervaring met de pilot op de Spaarpot met het verduurzamen van het bedrijventerrein verder uitrollen naar andere bedrijventerreinen. VNO-NCW, ondernemersverenigingen, andere gemeenten (via een eventueel RES uitvoeringsproject) Verwachte CO2 besparing pas inzichtelijk te maken na afronding pilot Enthousiasme onder bedrijven, men gaat daarmee aan de slag wat aanspreekt, vergroten samenwerking op bedrijventerreinen. Het is een open project wat vooral gestuurd wordt door de ondernemers op het bedrijventerrein. Hierdoor is op voorhand nog niet duidelijk wat eruit gaat komen.

Onderzoek naar mogelijkheden om ondernemersfonds op te zetten om zo verduurzaming te financieren Naar voorbeeld van gemeente Helmond onderzoeken in hoeverre ondernemers van een bedrijventerrein (of een ander ondernemerscollectief) een afdracht in 9

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

1.1.3

een fonds kunnen doen waarmee gezamenlijk verduurzaming van het bedrijventerrein wordt aangepakt. Andere gemeenten (via een eventueel RES uitvoeringsproject), ondernemersverenigingen Verwachte CO2 besparing ondernemersfonds pas inzichtelijk na afronding onderzoek Met een ondernemersfonds wordt financiering geborgd voor het treffen van collectieve maatregelen Zijn bedrijven bereid om hiervoor een afdracht te doen

Opzetten subsidieregeling verduurzaming verenigingsgebouwen Er is een landelijke subsidieregeling voor het verduurzamen van sportaccommodaties (BOSA). Verenigingen met een eigen gebouw die geen sportfunctie hebben, zoals de scouting kunnen hier echter geen gebruik van maken. Een gemeentelijke subsidieregeling vergemakkelijkt de financiering van verduurzamingsadvies en verduurzaming voor deze verenigingen. Verduurzaming van 5 verenigingsgebouwen. De verwachte CO2 besparing hiervan is 10.000 kg Hierdoor krijgen de verenigingen die nu buiten de boot vallen van de BOSA meer mogelijkheden om te verduurzamen. Het bereik van een dergelijke regeling is beperkt; slechts een beperkt aantal verenigingen zal hiervoor in aanmerking komen.

Mobiliteit en openbare ruimte

1.1.3.1 Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Plaatsen publieke laadpalen Inwoners die niet op eigen terrein hun elektrische auto op kunnen laden, kunnen een publieke laadpaal aanvragen Vattenfall, provincie, andere gemeenten Wij willen circa 450 publieke laadpunten laten plaatsen in de periode t/m 2025?

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Strategische visie laadpalen In de visie worden laadpalen gepland op plekken waar op basis van buurtkenmerken grotere aantallen elektrische rijders worden verwacht. In de visie wordt beleid ontwikkeld voor laadinfrastructuur voor personenvervoer, logistiek, vrachtvervoer en doelgroepenvervoer. Vattenfall, provincie, andere gemeenten De visie ziet toe op het plaatsen van circa 450 laadpalen (zie punt hierboven)

Onderwerp Korte omschrijving

Verslimmen en verledden openbare verlichting Oude armaturen worden vervangen door LED en daar waar dit meerwaarde heeft wordt slimme verlichting toegepast 10

Partners Opbrengst

50% energiebesparing in 2030 ten opzichte van 2013, waarbij voor 2025 een energiebesparing van 38% wordt gerealiseerd. In de periode tot 2026 worden circa 3.600 armaturen verled. Verwachte CO2 besparing: 175.000 kg per jaar.

1.1.3.2 Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Nadelen 1.1.4

Onderzoeken en opzetten deelautoproject gekoppeld aan gebruik voor zakelijk verkeer gemeente De gemeente onderzoekt wat de mogelijkheden zijn voor het opzetten van een deelautoproject. Indien er mogelijkheden zijn wordt er een aanbesteding voor elektrisch vervoer voor dienstreizen medewerkers gedaan. Dit vervoer kan ook aangeboden worden voor inwoners. Buiten kantooruren is deze beschikbaar als deelauto voor inwoners. Duurzaam bouwen adviseur, Dommelvallei gemeenten Verwachte CO2 besparing deelautoproject pas inzichtelijk na afronding onderzoek Bewustwording van elektrisch rijden, inwoners en medewerkers kunnen laagdrempelig kennis maken met elektrisch rijden wat een aanzet kan zijn om in de toekomst een eigen auto te vervangen voor elektrisch, kosten delen, inwoners maken laagdrempelig kennis met het fenomeen deelauto en deelauto’s vormen een alternatief voor een tweede auto. Alleen buiten kantooruren beschikbaar voor inwoners

Nieuwbouw

1.1.4.1 Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

GRP 8 bij nieuwbouw Als de gemeente een overeenkomst sluit met een derde partij over nieuw te bouwen woningen is onderdeel van de overeenkomst dat bouwers minimaal een GPR van 8 moeten halen per onderdeel (energie en milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit, toekomstwaarde) W/E adviseurs Verwachte CO2 besparing: nog te bepalen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Duurzaamheidsgesprek bij nieuwbouwwoning Gratis adviesgesprek voor inwoners en hun architect als zij een nieuwbouwwoning gaan bouwen W/E adviseurs Theoretische CO2 besparing van 4.340 kg CO2 per jaar

Onderwerp Korte

Tiny House pilot op Luchen In Luchen wordt een aantal kleine zelfvoorzienende huisjes gerealiseerd. Indien 11

omschrijving Partners Opbrengst

deze woonvorm in de gemeente succesvol blijkt, kan deze in de toekomst vaker overwogen worden. Huiz& 15 tiny houses in Luchen Verwachte CO2 besparing: nog niet bekend

1.1.4.2 Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Stimuleringsregeling vergaande verduurzaming bij nieuwbouw Op dit moment geldt er een GPR 8 verplichting voor nieuwbouw. Door wijzigingen in het bouwbesluit is het verplichte basisniveau op het gebied van energie zo hoog dat het de vraag is of op dat punt GPR 8 nog een toegevoegde waarde heeft. Daarnaast is een verplichte GPR 8 score juridisch niet afdwingbaar. Onderzocht moet worden hoe wij op een uitvoerbare manier vergaande verduurzaming bij nieuwbouw kunnen stimuleren. Tijdens onderzoek wordt CO2 besparing van een mogelijke regeling in beeld gebracht De huidige regeling is niet afdwingbaar, waardoor GPR 8 vaak niet toegepast wordt. Met een nieuwe regeling verwachten we CO2 besparing te kunnen vergroten De huidige regeling kan vrijwel kostenneutraal uitgevoerd worden. Bij een mogelijke nieuwe regeling zal dit waarschijnlijk niet het geval zijn. Uitbreiden en vergroten bereik duurzaamheidsgesprek Kavelkopers krijgen een gratis duurzaam bouwen gesprek aangeboden waarin ze geadviseerd worden over de mogelijkheden tot een duurzaam ontwerp. De duurzaam bouwen adviseur neemt later in het traject contact op om een followup advies aan te bieden, om de mogelijkheid te bieden om verder in het traject nogmaals te klankborden met de duurzaam bouwen adviseur.

Duurzaam bouwen adviseur Theoretische CO2 besparing van circa 4.000 kg CO2 per jaar In een tweede gesprek kan men advies krijgen over nieuwe hobbels waar men tegenaan loopt, om de kans groter te maken dat duurzame maatregelen daadwerkelijk worden gerealiseerd. Er is geen verplichting het advies op te volgen.

Duurzaamheidsgesprek bij nieuwbouw bedrijf / vereniging Een bedrijf of vereniging die nieuwbouw gaat realiseren krijgt een gratis duurzaam bouwen gesprek aangeboden. Dit gesprek richt zich erop om duurzaam bouwen vroegtijdig mee te nemen in het ontwerp van het nieuwe pand. Duurzaam bouwen adviseur Theoretische CO2 besparing van circa 4.000 kg CO2 per jaar Bewustwording van de mogelijkheden van duurzaam bouwen, duurzaam bouwen vroegtijdig meenemen in het ontwerp. De initiatiefnemer hoeft de adviezen niet over te nemen. 12

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Mogelijkheden onderzoeken en benutten om binnen omgevingswet strengere duurzaamheidseisen op te nemen voor nieuwbouw Nagaan waar de kansen zijn om strengere duurzaamheidseisen te stellen en deze kansen benutten. ODZOB, eventueel andere gemeenten Tijdens onderzoek wordt CO2 besparing van mogelijke strengere eisen in beeld gebracht Er zijn nu nog geen mogelijkheden om strengere eisen te stellen, de omgevingswet biedt die mogelijkheid wel.

Nadelen 1.1.5

Eigen vastgoed

1.1.5.1 Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Maatwerkadviezen gemeentelijke gebouwen Van alle gemeentelijke gebouwen is in beeld gebracht welke energiebesparende maatregelen mogelijk zijn, wat de kosten zijn en hoeveel CO2 hiermee bespaard wordt. Verwachte CO2 besparing: 0 kg; Besparing komt voort uit de acties die op de adviezen volgen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Stimuleren duurzame mobiliteit De gemeente stimuleert duurzame mobiliteit door aan medewerkers leenfietsen en NS-kaarten aan te bieden voor hun dienstreizen.

Onderwerp Korte omschrijving

Interne taskforce duurzaamheid Om ervoor te zorgen dat duurzaamheid meer integraal wordt meegenomen in beleid, projecten en activiteiten komen medewerkers van verschillende clusters periodiek bij elkaar voor inspiratie en afstemming. Hiermee willen we stimuleren dat medewerkers in hun dagelijkse werkzaamheden duurzaamheid in hun keuzes meenemen en dat de duurzaamheidsparagraaf in raadsvoorstellen beter wordt gebruikt. De leden van de interne taskforce zouden een rol kunnen hebben als vraagbaak in de organisatie. (on hold in verband met Corona)

Partners Opbrengst

Verwachte CO2 besparing: nog te bepalen

Verwachte CO2 besparing: 0 kg, leidt indirect tot CO2 reductie

1.1.5.2 Wat kunnen we nog meer doen

13

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Opstellen duurzaam MJOP Voor het eigen vastgoed maken we een duurzaam MJOP. Hierbij maken we gebruik van de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed, die een route vormt naar aardgasvrij vastgoed en een CO2 reductie van 95%. Ten opzichte van een traditioneel meerjaren onderhoudsplan (MJOP) bevat een duurzaam meerjaren onderhoudsplan ook verbetermaatregelen ten aanzien van energieprestatie en binnenmilieu. (Plan wordt apart naar de raad gebracht) Andere gemeenten (RES uitvoeringsproject) Verwachte CO2 besparing: 0 kg; uit duurzaam MJOP wordt duidelijk hoeveel CO2 we kunnen gaan besparen De verbetermaatregelen worden gekoppeld aan het op geplande onderhoud in het MJOP, waardoor het juiste moment bepaald wordt om een maatregel door te voeren.

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Versnelling verduurzamen gemeentelijke gebouwen De gemeente zet extra geld in voor het verduurzamen van gemeentelijke gebouwen waardoor het tempo van verduurzaming wordt vergroot. Het versneld verduurzamen van minimaal 1 gebouw per jaar. CO2 besparing verschilt per gebouw. Gemiddeld wordt uitgegaan van een besparing van circa 10.000 kg. De gemeente geeft het goede voorbeeld in de transitie naar aardgasvrij. Extra middelen en uitvoeringscapaciteit nodig

Besparen door energiemanagement gemeentelijke gebouwen / verdere inrichting E-sight De gemeente maakt gebruik van een energiemanagement systeem. Door meer tijd te besteden aan het inrichten van standaard rapportages, alarmen en door het analyseren van de data kunnen meer besparingsmogelijkheden worden gesignaleerd. Ook kan de voortgang van de verduurzaming van het vastgoed worden gemonitord. ODZOB, E-sight Is afhankelijk van de nog te onderzoeken mogelijkheden; CO2 besparing van verdere inrichting wordt dan in beeld gebracht Inzicht in het verbruik, eenvoudige signalering van energiebesparingsmogelijkheden

Nadelen

1.2 Duurzame opwek 1.2.1

Zon

1.2.1.1 Waar zijn we al mee bezig

14

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Faciliteren zonnepark uit 1ste tranche beleidsvisie zonneparken en windmolens In beleid hebben wij voorwaarden vastgelegd waarbinnen zonneparken in onze gemeente toegestaan kunnen worden. Eind 2020 is een tranche opengesteld. 1 aanvraag voor een zonnepark is in principe akkoord en kan vergunning aanvragen. Verwachte opbrengst duurzame stroom: 11.783.000 kWh per jaar CO2 besparing: 5.300.000 kg

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Pilot zonnepark Broekstraat Initiatiefnemer wil een zonnepark van circa 13 ha oprichten op de Broekstraat

Onderwerp Korte omschrijving

Stimuleringslening duurzaamheid Particuliere woningeigenaren kunnen tegen een rente van 2,1% geld lenen om hun woning te verduurzamen. Deze lening wordt voornamelijk gebruik om zonnepanelen aan te schaffen SVN Verwachte CO2 besparing: 380.000 kg

Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving

Verwachte CO2 besparing: 5.800.000 kg

Groene Zone Regionaal project waarbij inwoners zonnepanelen kunnen aanschaffen bij een door de gemeente geselecteerd bedrijf via een lening bij de gemeente. Doel is om op deze manier inwoners te ontzorgen Verwachte CO2 besparing: 200.000 kg

Schooldakrevolutie Deze stichting ondersteunt schoolbesturen met het maken van een business case voor zonnepanelen op schooldaken. De gemeente ondersteunt om dit initiatief onder de aandacht te brengen bij scholen en om tot resultaat te komen. (on hold vanwege Corona) Schooldakrevolutie Verwachte CO2 besparing is afhankelijk van het aantal scholen dat hieraan meedoet. Collectieve zonne-installatie sporthal de Coevering De gemeente stelt het dak van Sporthal de Coevering ter beschikking aan de energie coöperatie om daarop een collectieve zonne-installatie te realiseren. Inwoners die in de buurt van de collectieve installatie wonen (binnen de postcoderoos) kunnen – in plaats van energie op te wekken op eigen dak of grond –aansluiten bij het gezamenlijk project in de buurt (met gebruik van de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking). 15

Partners Opbrengst

Morgen Groene Energie Verwachte CO2 besparing: 70.000 kg

Onderwerp

Nabellen van bedrijven die SDE hebben aangevraagd maar niet uitgevoerd hebben In de praktijk gebeurt het dat partijen SDE subsidie voor duurzame opwekking toegekend hebben gekregen, maar vervolgens hun project (nog) niet realiseren. Het is natuurlijk zonde om SDE toekenningen niet te benutten. De gemeente belt deze bedrijven na om na te gaan of er nog obstakels zijn en of de gemeente daarin nog iets kan betekenen, om zo realisatie te bevorderen. RVO en provincie Verwachte CO2 besparing: 0 kg; Besparing komt voort uit de acties die hierop volgen

Korte omschrijving

Partners Opbrengst

1.2.1.2 Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Organiseren webinar / lezing zon op dak In samenwerking met het Energiehuis organiseren we een webinar over zon op dak om mensen op weg te helpen met praktische zaken, financiering (o.a. Groene Zone, Stimuleringslening duurzaamheid), hoe organiseer je het, etc., Energiehuis Slim Wonen Het geven van minimaal 1 lezing per jaar. Verwachte CO2 besparing: 0 kg; Besparing komt voort uit de acties die hierop volgen Eenvoudig te organiseren

Faciliteren en oplossen van de knelpunten zon op dak bedrijven Bedrijven ondersteunen daar waar zij tegen knelpunten aanlopen. Bijvoorbeeld door stagiaires in te zetten om bedrijven te bezoeken om te achterhalen welke daken niet gebruikt worden en waarom niet. Waar mogelijk faciliteren bij het oplossen van knelpunten. Ondernemersverenigingen Verwachte CO2 besparing: afhankelijk van het aantal bedrijven dat we kunnen faciliteren Laagdrempelige manier om ondernemers te ondersteunen

Inhuren adviseur die bedrijven helpt met opzetten en rondkrijgen businesscase voor zon op dak Zon op dak bij bedrijven blijft achter vergeleken met woningen, terwijl daar vaak juist grotere daken beschikbaar zijn. Een adviseur helpt bedrijven om de business case en financiering in beeld te brengen voor zon op dak. Ook adviseert deze bij andere hobbels. Adviseur, VNO-NCW Wij verwachten minimaal 15 bedrijven te bereiken. Verwachte CO2 besparing: 16

Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

afhankelijk van het aantal bedrijven dat we kunnen faciliteren. Een laagdrempelige manier om bedrijven een steuntje in de rug te bieden

Opzetten subsidieregeling voor innovatieve oplossingen transportschaarste Mogelijkheid onderzoeken om subsidie op te zetten om het rendabel te maken om toch grootschalige zon op dak of zonnevelden te kunnen ontwikkelen. Ook als die niet op reguliere wijze op het net kunnen worden aangesloten. Wij verwachten minimaal 2 initiatieven te kunnen subsidiëren en het hiermee mogelijk maken van 2 initiatieven voor duurzame opwek die anders niet door konden gaan vanwege aansluitproblemen. Zo wordt het ook als er geen mogelijkheden zijn om direct op het net aan te sluiten misschien mogelijk zonnevelden te realiseren Het is de vraag of dit een taak van de gemeente is.

Opnemen verplichting zonnepanelen op dak m.b.v. omgevingswet In het BBL komt nieuwe regelgeving over het duurzaam gebruik van daken voor zonnepanelen of klimaatadaptieve maatregelen. Deze gaat naar verwachting in per 1 jan 2022. Hiermee kunnen zonnepanelen of een groen dak worden verplicht op bedrijfsdaken: - In het omgevingsplan kan bevoegd gezag maatwerkregels opstellen voor nieuwbouw die niet al onder de energieprestatie eisen valt. - Het bevoegd gezag kan maatwerkvoorschriften opleggen bij bestaande bouw, waar dat proportioneel is (moet gemotiveerd worden) In beide gevallen gaat het om industriefuncties en overige gebruiksfuncties. ODZOB Uit voorafgaand onderzoek zal blijken wat de mogelijkheden zijn en wat dit aan CO2 besparing op kan leveren Door verplichtend karkater kunnen we meer meters maken Mogelijke discussie over proportionaliteit.

Verder opzetten collectieve zonne-installatie projecten De gemeente stimuleert collectieve zonne-installatie projecten. Bijvoorbeeld door daken van maatschappelijk vastgoed ter beschikking te stellen of andere vastgoedeigenaren (zoals bedrijven) te stimuleren hun dak ter beschikking te stellen of VvE’s te helpen. Morgen Groene Energie Wij verwachten minimaal 2 extra collectieve projecten. Verwachte CO2 besparing: gemiddeld circa 50.000 kg per project Inwoners die niet op eigen dak zonnepanelen willen of kunnen leggen, kunnen toch hun energie duurzaam opwekken. Mensen kunnen een collectieve installatie als excuus gebruiken om geen zonnepanelen op hun eigen dak te realiseren, terwijl we juist zoveel mogelijk potentie van zon op dak moeten benutten.

17

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Nadelen

1.2.2

Openstellen nieuwe tranche beleidsvisie zonneparken en windmolens In beleid hebben wij voorwaarden vastgelegd waarbinnen zonneparken in onze gemeente toegestaan kunnen worden. De gemeente kan tranches van een bepaald aantal ha openstellen. Initiatiefnemers kunnen in een tranche een initiatief voor een zonnepark indienen. De gemeente selecteert van de initiatieven die aan de randvoorwaarden voldoen, de beste initiatieven. Die worden uitgenodigd om een vergunningaanvraag in te dienen. Verwachte opbrengst duurzame stroom: circa 835 MW per jaar per ha park CO2 besparing: circa 375.000 kg per ha park Inwoners die niet op eigen dak zonnepanelen willen of kunnen leggen, kunnen toch hun energie duurzaam opwekken. Mensen kunnen een collectieve installatie als excuus gebruiken om geen zonnepanelen op hun eigen dak te realiseren, terwijl we juist zoveel mogelijk potentie van zon op dak moeten benutten. Pilot zon op parkeerplaats Met deze pilot willen we onderzoeken of het haalbaar is om duurzame energie op een parkeerplaats op te wekken. Verwachte opbrengst duurzame stroom: circa 835 MW per jaar per ha park CO2 besparing: circa 375.000 kg per ha park De grootschalige opwek van duurzame elektriciteit vraagt om ruimte en inpassing in het landschap. Juist die ruimte is in Nederland schaars. De opwekking van zonnestroom boven parkeerruimtes is een slimme manier van meervoudig ruimtegebruik.

Transportschaarste kan invloed hebben op de aansluitingsmogelijkheden van een eventueel project

Wind

1.2.2.1 Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Regionale verkenning wind In de RES wordt grootschalige opwek langs snelwegen als een mogelijkheid geschetst. De verwachting is dat in onze gemeente realisatie voor 2030 niet mogelijk zal zijn. Met andere gemeenten aan de A67 gaan we echter verder verkennen of er op termijn wel mogelijkheden zijn. Gemeenten langs A67, Provincie Voor 2026 willen we duidelijker hebben of windmolens na 2030 realiseerbaar zijn in de gemeente Geldrop-Mierlo. Verwachte CO2 besparing: 0 kg, dit is een stap op weg naar meer reductie.

18

1.3 Warmtetransitie 1.3.1.1 Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst

Transitievisie Warmte De gemeente werkt met veel andere partijen samen om een eerste inschatting te maken welke warmtebronnen er mogelijk in de plaats van aardgas kunnen komen. Ook maken we een planning van de buurten waarmee we starten en welke pas later zijn. Dit komt allemaal te staan in de Transitie Visie Warmte die voor 2022 af moet zijn. O.a. Woningcorporaties, waterschappen, SHGM, ondernemersverenigingen, platform duurzaam, senioren belangen, jongenraad Verwachte CO2 besparing: 0 kg, dit is een stap op weg naar meer reductie.

1.3.1.2 Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Wijkontwikkelingsplan voor koploperbuurten In de Transitie Visie Warmte worden wijken of buurten geselecteerd die als eerste aan de slag gaan met hun buurt aardgasvrij maken. Met elk van de koploperbuurten maken we samen een wijkontwikkelingsplan. Nader te bepalen bureau Minimaal 2 wijkontwikkelingsplannen voor 2030. Verwachte CO2 besparing: 0 kg, dit is een stap op weg naar meer reductie. Schept duidelijkheid voor inwoners, een gedragen plan Buurten die als eerste starten kunnen zich proefkonijn voelen.

Uitvoeren wijkontwikkelingsplan om aardgasvrij te worden De gemeente ondersteunt de koploperbuurten bij het verduurzamen van de wijk/buurt naar aardgasvrij, uit het wijkontwikkelingsplan zal blijken welke ondersteuning nodig is. Nader te bepalen bureau, Energiehuis Uit wijkontwikkelingsplan zal blijken wat dit aan CO2 besparing op kan leveren. Bewoners worden naar behoefte geholpen zodat er succesverhalen komen over de eerste buurten die op weg gaan naar aardgasvrij. Buurten die als eerste starten kunnen zich proefkonijn voelen.

Onderzoek collectieve duurzame verwarming In enkele buurten is een collectieve duurzame verwarming naast individuele oplossingen een mogelijk alternatief voor aardgas. Middels haalbaarheidsonderzoek moet uitgezocht worden in hoeverre een collectief systeem haalbaar is in deze buurten. Nader te bepalen bureau Voor 2024 duidelijkheid over de mogelijkheden van collectieve duurzame verwarming voor 4 buurten. Verwachte CO2 besparing: 0 kg, dit is een stap op 19

Voordelen

weg naar meer reductie. Inwoners krijgen duidelijkheid, zodat men hierop kan anticiperen bij de te nemen stappen op weg naar een aardgasvrije woning

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Aanbieden adviezen voor gasloos worden De gemeente biedt eigenaren van woningen/panden die hun woning/pand gaan aanpakken naar aardgasvrij een advies aan over hoe deze aardgasvrij kan worden. Nader te bepalen bureau, Energiehuis Wij willen minimaal 200 adviezen per jaar aanbieden. Verwachte CO2 besparing: 0 kg; Besparing komt voort uit de acties die hierop volgen Veel woningen/panden zullen uniek zijn, een advies op maat geeft eigenaren een stappenplan van welke maatregelen te nemen.

Nadelen

20

2 Circulaire economie 2.1 Circulair aanbesteden 2.1.1

Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst

Bij inkoopstrategieën duurzaamheid meenemen Zowel bij de verkorte als bij de uitgebreide inkoopstrategie moet aangegeven worden hoe duurzaamheid deel uitmaakt van het inkooptraject. Daarnaast wordt jaarlijks aan de hand van de inkoopplanning (de trajecten waarbij BIZOB is betrokken) bekeken welke inkooptrajecten zich in het bijzonder lenen voor extra aandacht voor duurzaamheid. Bij deze trajecten wordt in ieder geval een medewerker duurzaamheid betrokken. BIZOB Bij alle inkoopstrategieën wordt indien mogelijk duurzaamheid meegenomen. De opbrengst is afhankelijk van de aanbesteding.

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Duurzaamheid meenemen in eisen en gunningscriteria bij aanbestedingen Bij aanbestedingen waar het thema circulariteit relevant is, vertalen we circulariteit in eisen en/of gunningscriteria. BIZOB Per jaar wordt gekozen waar het relevant is om duurzaamheid mee te nemen. De opbrengst is afhankelijk van de aanbesteding.

Onderwerp

Pilot circulair en duurzaam herinrichten weg en vervolgens positieve punten verder invoeren bij al het wegbeheer We hebben een studie uitgevoerd naar het ontwerp en de vormgeving van de Dwarsstraat, gericht op zoveel mogelijk circulair en klimaatneutraal. De resultaten worden verwerkt in het ontwerp en de aanbesteding. De pilot zal bij succes model staan voor reconstructies en aanleg van andere wegen in de gemeente.

Korte omschrijving

Partners Opbrengst

2.1.2

Bij Dwarsstraat verwachte CO2 besparing: 129.000 kg; verwachte besparing primaire grondstoffen: 1.024.000 kg; verwachte besparing afval: 1.841.000 kg

Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Inhuur expertise op circulariteit voor concrete aanbestedingen Om circulariteit goed mee te nemen in aanbestedingen is kennis van de mogelijkheden op de markt nodig en kennis van hoe dit te vertalen naar criteria zoals een Milieu Kosten Indicator (MKI). Daarom huurt de gemeente bij een selectie van aanbestedingen expertise in om circulariteit goed mee te nemen. Nader te bepalen adviseurs Het betrekken van expertise bij circa 4 aanbestedingen per jaar. Verwachte CO2, primaire grondstoffen en afval besparing is afhankelijk van de aanbesteding 21

Voordelen

Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

We krijgen hiermee voorbeelden om de werkwijze toe te passen op andere aanbestedingen; hiermee kunnen we beschikken over specialistische kennis die we zelf niet in huis hebben, waardoor we bij aanbestedingen meer kunnen realiseren op het gebied van circulariteit. Ook kunnen we zo beter inspelen op ontwikkelingen in de markt. Of de kosten van inhuur opwegen tegen de meerwaarde in het aanbestedingstraject kan per project verschillen. Dit is niet altijd goed vooraf in te schatten. Relevante eigen inkooptrajecten aanwijzen voor extra aandacht duurzaamheid Jaarlijks aan de hand van de activiteitenplanning (inkooptrajecten waarbij BIZOB niet is betrokken) nagaan welke inkooptrajecten zich in het bijzonder lenen voor extra aandacht voor duurzaamheid. Bij deze trajecten wordt in ieder geval een medewerker duurzaamheid betrokken. Het aanwijzen van minimaal 2 inkooptrajecten per jaar. Verwachte CO2, primaire grondstoffen en afval besparing is afhankelijk van de aanbesteding Bij werken is op het thema circulariteit nog veel winst te halen

2.2 Afval 2.2.1

Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Diftar Bij het huishoudelijk afval werkt de gemeente met een systeem van tariefdifferentiatie (Diftar). De afvalstoffenheffing bestaat uit een vast en een variabel tarief. Een huishouden betaalt per keer dat de restafval- of GFTcontainer wordt geleegd. Bovendien is het tarief voor restafval hoger dan voor GFT. Zo stimuleren we dat inwoners minder afval produceren en hun afval scheiden. Cure-Afvalbeheer In 2018: scheidingsrendement van 71%. In 2020 als gevolg van corona scheidingsrendement van 67% (meer thuiswerken, meer huishoudelijk restafval). E-waste race De E-waste Race is een wedstrijd tussen scholen in een regio om zoveel mogelijk elektronisch afval bij mensen uit de buurt op te halen. In Geldrop-Mierlo doen scholen mee. E-waste race, Cure 14.017 kg gemiddeld ingezameld per race 20.185 kg bespaarde CO2 uitstoot per race In 2021 hebben twee scholen uit Geldrop-Mierlo meegedaan. Vanwege corona is het wedstrijdelement achterwege gelaten. Beide scholen hebben ca 780 kg ewaste ingezameld.

22

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Textiel race De Textiel Race is een wedstrijd tussen scholen in een regio om zoveel mogelijk kleren bij mensen uit de buurt op te halen. In Geldrop-Mierlo doen scholen mee. E-waste race, Cure Organiseren van 1 race per jaar. In 2022 wordt de race voor het eerst georganiseerd. Daarna is te bepalen wat de opbrengsten zullen zijn.

Onderwerp Korte omschrijving

Ja-Ja sticker (minder papierafval) Als de afvalstoffenverordening geactualiseerd is (naar verwachting in 2021/2022) gaan we gebruik maken van JA – JA stickers in onze gemeente in plaats van de bestaande NEE – NEE stickers. Het doel van de JA – JA sticker is om de hoeveelheid oud-papier terug te dringen. Als huishoudens geen sticker op de brievenbus plakken, ontvangen ze geen reclame en geen huis-aan-huis bladen. Ze moeten het met een sticker aangeven als ze wel wat willen ontvangen. Om de invoering van de sticker mogelijk te maken moet de Afvalstoffenverordening worden aangepast. In 2021 zal een voorstel daartoe aan de raad worden voorgelegd.

Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving

Hoeveelheid oud papier wordt terug gedrongen. Verwacht wordt 30% minder oud papier. Afvalcoaches Het opleiden en inzetten van afvalcoaches. Het gaat met name om verbeteren van het aanbieden van PBD dat nu vaak op de verkeerde dagen wordt aangeboden. Voor 2023 willen wij een circa 5 afvalcoaches opleiden. Hierdoor verwachten we het zwerfafval te verminderen en afvalscheiding te verbeteren. Slimme prullenbakken Het plaatsen van “slimme” prullenbakken in de centra. De vullingsgraad wordt daarbij gemeten en er komt een signaal wanneer de bakken geleegd moeten worden. Dit heeft als voordeel dat er geen volle prullenbakken meer voorkomen (gaat zwerfafval tegen) en het is kostenbesparend vanwege efficiëntere lediging. De CO2 die hiermee in kaart gebracht kan worden moet nog bepaald worden. Onderzoeken van mogelijkheden nascheiding In samenwerking met 6 andere Brabantse gemeenten en de provincie NoordBrabant heeft een marktverkenning plaatsgevonden naar de mogelijkheden om in Brabant een nascheidingsinstallatie te realiseren. Hierdoor wordt de nascheidingscapaciteit verhoogd en wordt de transportafstand minder (minder CO2). De raden van de deelnemende gemeenten zijn inmiddels hierover geïnformeerd. Om ook andere gemeenten hiervoor te interesseren wordt in 2021 23

Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst 2.2.2

een Brabants Afval Congres georganiseerd. Indien de raden instemmen zal in 2021 de aanbesteding opgestart worden. Het streven is om de nascheidingsinstallatie na afloop van het huidige verbrandingscontract operationeel te hebben (vanaf 2028). Voorwaarde is dat gebruik wordt gemaakt van bewezen technieken, de gemeenten geen (financieel) risico lopen en er voldoende (rest)afval wordt aangeboden. Gemeenten, provincie en marktpartijen Minder verbranden van grondstoffen; meer mogelijkheden voor circulair hergebruik van materialen Faciliteren van inwoners bij het opruimen van zwerfafval In de gemeente wordt door verschillende vrijwilligers zwerfafval opgeruimd. Zo is er de Beestenbende, de Mierlose Schonen en zijn er verschillende inwoners die opruimen buiten georganiseerd verband. Daar waar mogelijk faciliteert de gemeente deze inwoners. Vrijwilligers, Beestenbende, IVN Geldrop en Mierlo Het ophalen van circa 1000 zakken zwerfafval per jaar

Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Verder optimaliseren ophaalbeleid De gemeente gaat na wat mogelijk is om haar ophaalbeleid van afvalstromen verder te verduurzamen. Zo zou de ophaalfrequentie van het restafval eventueel aangepast kunnen worden om afvalscheiding te stimuleren. Het hierdoor vrijkomende budget kan eventueel ingezet worden om de inzamelfrequentie van andere afvalfracties te verhogen (bijvoorbeeld het PBD). Via het Afval- en Grondstroffenplan 2022-2025 zal dit met de raad besproken en voorgelegd worden. Cure Reduceren van het aangeboden restafval. Streven is om dit naar maximaal 100 kg per inwoner terug te brengen. Minder grondstoffen die verbrand worden Vraagt gedragsaanpassing van de inwoners.

Organiseren webinar over afval scheiden en circulariteit In dit webinar wordt ingegaan op tips en tricks wat betreft afval scheiden, hoe om te gaan met stekkerapparaten of apparaten op batterijen die men niet meer gebruikt, wat te doen in je dagelijks leven om zo min mogelijk afval te genereren en meer circulair te leven en te kopen. We Cycle, nader te bepalen adviseur Organiseren van minimaal 1 webinar. Verwachte CO2, primaire grondstoffen en afval besparing niet te bepalen. Dit draagt in de vervolgstap bij. Bewustwording, het vergroten van kennis en het bieden van handvatten

24

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Faciliteren tweede leven spullen / opschoondag Faciliteren dat spullen een tweede leven krijgen, bijvoorbeeld faciliteren van een opschoondag in een buurt waarbij mensen aan elkaar spullen kunnen doorgeven, het Goed spullen ophaalt en Cure er is voor afval. Woningbouwcorporaties, buurtverenigingen Minder verbranden van grondstoffen; meer mogelijkheden voor circulair hergebruik van materialen. Minder restafval. Laagdrempelige manier voor inwoners om spullen een tweede leven te geven Risico dat er veel afval wordt ingeleverd waarvan verwerking duur is en de kosten van het organiseren van zo’n dag oplopen. Mobiele milieustraat Inwoners hebben vaak kleine hoeveelheden recyclebaar afval. Denk hierbij aan harde kunststoffen zoals als speelgoed en bakjes, kleine elektrische apparaten, metalen zoals pannen en bestek en schoon piepschuim. Vaak loont het qua hoeveelheid niet om hiermee naar de milieustraat te gaan en komt dit bij het restafval. Met een mobiele milieustraat wordt het gescheiden inleveren van dit afval makkelijker. Dit kan eventueel met het faciliteren van een tweede leven voor spullen gecombineerd worden (mensen kunnen dan ingeleverde spullen meenemen). Cure, afval community Minder verbranden van grondstoffen; meer mogelijkheden voor circulair hergebruik van materialen. Afname restafval.

Laagdrempelige manier voor inwoners om hun afval beter te scheiden, waardoor het aantal kg restafval per inwoner af kan nemen.

Nadelen

2.3 Stimuleren circulair materiaal gebruik 2.3.1

Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Evalueren en aanpassen GPR-verplichting De gemeente werkt sinds 2010 met een GPR ambitie bij nieuwbouw. GPR biedt handvatten om een woning duurzamer te ontwerpen. Zo wordt binnen het thema milieu circulair materiaalgebruik meegenomen en binnen het thema toekomstwaarde wordt meegenomen of een gebouw zonder hoge kosten en/of veel materiaalverspilling in de toekomst anders te gebruiken is. De GPR ambitie is echter lastig af te dwingen, omdat we geen bovenwettelijke eisen mogen stellen. Daarmee is het een lastig instrument. Dit project heeft tot doel het gebruik van GPR te evalueren en indien mogelijk aan te passen en te verbeteren. Tijdens onderzoek wordt CO2, primaire grondstoffen en afval besparing van een mogelijke regeling in beeld gebracht. We verwachten hiermee een verbeterde werkwijze te krijgen om meer duurzaam materiaalgebruik voor elkaar te krijgen.

Nadelen 25

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Faciliteren met vergunnen ter bevordering van circulariteit Regelgeving loopt vaak achter op ontwikkelingen in de praktijk. Daarop wachten kan het halen van circulaire doelstellingen in de weg staan. De provincie stelt voor (moet bestuurlijk nog mee ingestemd worden) om meer interpretatieruimte te nemen binnen de huidige wet- en regelgeving door de interpretatie van regels op te rekken bij vergunningverlening. Dit betekent bijvoorbeeld dat het voor ondernemers makkelijker wordt om ‘afval’ als grondstof te gebruiken. De provincie beoogt hiermee niet de grenzen van de wet- en regelgeving te overschrijden, maar wel de durf te hebben de interpretatieruimte ervan te verleggen. De eventueel te verlenen ruimte moet milieu hygiënisch verantwoord zijn. In navolging van en rekening houdend met de ervaringen van de provincie, kan ook gemeente Geldrop-Mierlo deze werkwijze hanteren om zo circulaire initiatieven te faciliteren. ODZOB Het aantal inactieven is vooraf lastig te bepalen. Besparing afhankelijk van circulair initiatief. Ondersteuning van innovatie De gemeente loopt er een bestuurlijk risico mee dat goed moet worden afgewogen tegen de kansen in de besluitvorming. Communicatie goede voorbeelden Inrichten van een webpagina waar inwoners goede voorbeelden kunnen vinden en kunnen delen. Deze voorbeelden ook delen op verschillende communicatiemiddelen.

Inwoners, Platform duurzaam Vergroten bekendheid met onderwerp en concrete voorbeelden van hoe het kan Laagdrempelige manier om inwoners te betrekken en handvatten te geven voor uitvoering

Nadelen

3 Klimaatadaptatie 3.1 Wateroverlast en droogte 3.1.1

Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Bij rioolvervangingen gescheiden riool aanleggen en daar waar mogelijk infiltratieriool Indien het riool wordt vervangen, komt er een apart riool voor afvalwater en een voor het schonere regenwater. De laatste wordt waar mogelijk een infiltratieriool, zodat regenwater zoveel mogelijk lokaal in de bodem komt. En als dat niet mogelijk is komt het regenwaterriool uit op oppervlaktewater. Met een gescheiden rioolstelsel wordt afvalwater niet verdund door regenwater. Daardoor is het afvalwater eenvoudiger te filteren door de 26

rioolwaterzuiveringsinstallatie, zeker bij hevige regenval. Ook is de riolering beter afgestemd op hevige regenval zodat wateroverlast wordt tegengegaan. Lokaal infiltreren draagt bij aan het tegengaan van verdroging en wateroverlast.

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst

3.1.2

Waterberging (zoals wadi’s) en infiltratiebassins in ontwerp nieuwbouwwijken meenemen Bij nieuwbouwwijken worden in het ontwerp waterberging, infiltratie en gescheiden riolering meegenomen. Waterschap Waterberging en voorkomen van verdroging en wateroverlast