Onderzoeksverslag dhr. Frijters stage GGD Brabant-Zuidoost.pdf
Tekst van het document
Ze biedt mantelzorg aan haar ouders omdat zij de hulp nodig hebben en omdat zij de enige is waarop deze zorg neerkomt omdat ze een zus heeft die vindt dat ze altijd wel iets anders te doen heeft. Fysiek welzijn Ze is gewoon goed mobiel op dit moment. Ze verplaatst zich vaak te voet of met de auto, ook als ze naar haar ouders gaat. Dit gaat voor haar prima. Ze voelt zich gewoon veilig bij het verrichten van zorgtaken. Ze helpt ze vooral door formulieren in te vullen en aan te vragen, het meegaan naar het ziekenhuis en het overnemen van huishoudelijke taken. Ze heeft deze dingen een bepaalde tijd dagelijks gedaan, maar dit breekt haar op een gegeven moment op. Ze probeert dit hierdoor niet meer elke dag te doen. Ze is goed instaat op activiteiten op een dag te doen. De mantelzorg gaat (in samenwerking met werk en andere taken) natuurlijk ten kosten van de tijd die ze kan besteden aan de activiteiten die ze zelf wil doen. Dit vindt ze niet erg, zolang het maar niet blijvend is omdat het dan op een gegeven moment te veel wordt. Nu probeert ze het dus niet elke dag te doen, maar er kan een moment voorkomen waarin dit niet anders kan en dat het wel elke dag nodig is om mantelzorg te bieden. Ze denkt dat dit op een gegeven moment wel weer zal gebeuren en dat ze dan misschien toch moet kiezen voor een soort hulp die dan thuis komt. Haar eigen fysieke gezondheid is wisselend.
Ze is zelf ook erg ziek geweest. Ze heeft geen moeite met lopen of fysieke beperkingen maar merkt vooral dat ze vaak heel moe is. Het geven van mantelzorg heeft geen invloed gehad op haar fysieke conditie, maar mentaal gezien wel. Ze geeft aan dat ze haar fysieke gezondheid een 7 geeft en dat dit naar haar mening niet veel beter meer kan worden. Materiele welzijn Ze vindt dat ze een prima inkomen heeft. Ze is tevreden over de buurt waarin ze woont. Ook is ze goed tevreden over haar bezittingen. Ook het vervoer waar ze gebruik van maakt vindt ze goed. Ze is
80
ontevreden over haar eten en drinken omdat ze aan geeft te veel te eten. Over haar privéleven is ze goed tevreden. Het effect van mantelzorg op haar eten en drinken is dat het (in samenwerking met meerdere dingen) zorgt voor stress waardoor ze meer gaat eten. Sociaal welzijn Ze is heel tevreden met de relaties die ze heeft met vrienden, familie (ouders inbegrepen). De hoeveelheid tijd die ze besteed aan mantelzorg heeft natuurlijk wel invloed op het contact met vrienden omdat ze daar dan minder tijd voor heeft. Dit vindt ze vervelend. Ze probeert haar sociale betrokkenheid te handhaven, echter heeft de coronacrisis er vooral voor gezorgd dat dit minder is geworden. Ze vindt het wel fijn dat ze even minder betrokken is omdat ze ziek is geweest en daardoor rustiger kon herstellen. Haar vrienden vinden het niet fijn dat ze minder tijd voor hun heeft, maar ze geeft zelf aan dat ze wel keuzes moet maken over wat ze gaat doen en dat tijd voor vrienden niet altijd daarvan het resultaat is. Ze doet op dit moment niet veel activiteiten, soms vindt ze dat nu wel prima en soms vindt ze het helemaal niet fijn. Voor steun kan ze meestal terecht bij vriendinnen. De meeste mensen van haar leeftijd hebben wel iemand waaraan ze mantelzorg moeten geven, dus ze heeft het met haar vriendinnen wel over hoe het gaat als mantelzorger. Ze kan in deze gesprekken haar hart luchten.
Emotionele welzijn Ze vindt dat ze niet kan ontkomen van de status als mantelzorger omdat je het gewoon moet doen omdat het geen keuze is. Het irriteert haar en haar ouders dat haar zus niks wil doen. Het voelt ook wel een beetje verplicht om mantelzorg te geven. Ze geeft ook aan dat ze denkt dat haar ouders ook genoeg voor haar hebben gedaan en hierdoor haar hulp wel verdient hebben. Ze weet niet of ze van anderen (vrienden/familie) respect krijgt als mantelzorger omdat de meeste ook wel mantelzorg geven. Ze heeft meestal een goede stemming. Ze heeft ook een burn-out gehad een paar jaar geleden waardoor de combinatie van mantelzorgen werken te veel werd. In het algemeen is haar stemming gewoon goed als ze mantelzorg geeft. Soms maakt het haar wel emotioneel dat het zo slecht gaat met haar ouders (ze gaan hard achteruit of ze weten het echt allemaal niet meer). Dit vindt ze heel vervelend om te zien en bedenkt zich wel eens waar dit nou gaat eindigen en voelt zich dan een beetje onzeker over de toekomst. Wel vindt ze dat het erbij hoort om soms emotioneel te zijn en dat het dus normaal is. Het is wisselend over hoe tevreden ze is over haar rol als mantelzorger.
Aan de ene kant denkt ze vaak dat ze nog veel meer moet doen en aan de andere kan denkt ze na hoe ze het allemaal gedaan moet krijgen en dat er op een gegeven moment weer een dag komt waarop ze weer elke dag mantelzorg moet geven, waar ze tegen op ziet. Ook denkt ze na over hoe iets voor haar ouders kan worden geregeld met betrekking tot hulp in combinatie met haar eigen bijdrage. Ze is altijd geneigd om alles zelf te regelen, waar ze zich op een gegeven over heen moet gaan zetten. Het vertrouwen in haar zelf als mantelzorger is goed, maar haar valkuil is waarschijnlijk wel dat zij te veel wil doen. Ze denkt dat het in haar aard ligt om te veel te doen. Ze dacht eerst dat ze het maar gewoon moest doen en nu wil ze zichzelf hiervoor beschermen omdat het anders ten koste gaat van 81
haar eigen gezondheid. Ze geeft aan dat ze moet leren om niet alles meer naar haar toe te trekken en wel dingen te delegeren. Ze vindt dat haar vrienden hierin een goede bijdrage leveren door in bepaalde (moeilijke) situaties iets kleins over te nemen voor de mantelzorg. Haar zus neemt geen rol in de mantelzorg, hier heeft ze heel erge ergernis over gehad. Op het moment dat het haar allemaal lukt met de mantelzorg denkt ze “het zal wel”, maar op het moment dat het haar eigenlijk allemaal niet meer lukt en ze weet dat haar zus het niet wil doen krijgt ze frustratie en soms wel eens ruzie met haar zus. Ze denkt dat haar zus heel misschien iets van mantelzorg zou gaan doen als ze het zelf niet meer zou kunnen doen, maar ze denkt dat haar dochter dit eerder doet. Ze vindt het lastig om met haar zus over een goed verdeling van de mantelzorg te praten en deze verdeling te maken. Ze geeft aan dat haar ouders bij een geriater zijn die een heel groot plan voor hen heeft gemaakt wat voor haar ouders het hoofd te boven gaat. Veel verschillende onderzoeken dat veel te veel is. Hulp in huis hebben ze op dit moment niet wat ze misschien wel beter kunnen hebben. Ze benoemt ook veel professionals waar zij en haar ouders mee te maken hebben en vertrouwt erop dat zij hun best doen.
Ze vindt het fijn dat ze haar moeder bijvoorbeeld blij kan maken door met haar in gesprek te gaan als ze overstuur is. Ze geeft aan dat ze nog steeds geneigd is om over haar eigen grenzen heen te gaan en dat ze dit niet moet doen. Ze vindt dat het haar eigen schuld is als ze over haar eigen grens heen gaat. Ontwikkeling en activiteiten Ze heeft op dit moment weinig last van de wisselwerking van haar professionele- en privéleven. Een tijd geleden had ze hier wel last van omdat ze heel veel vrij moest nemen waardoor ze heel weinig vrije weken had en het maximale aantal vrije uren moest inkopen. Het helpt haar heel erg hierbij om thuis te werken op dit moment. Ze ziet haar taak als mantelzorger als privéleven dat wel effecten heeft op het professionele leven. Haar taak als mantelzorger zorgt er voor dat ze voor haar werk allemaal verlofuren aan moet vragen die allemaal op gaan, waardoor ze per jaar maar twee weken vakantie heeft. Ook wordt ze door de mantelzorg oververmoeid wat ook al in een burn-out heeft geresulteerd. Vrije tijd gebruikt ze normaal gesproken veel om naar vrienden toe te gaan en ook voor het sporten. Ze vindt dat ze door de coronacrisis veel tijd hier voor heeft. Dat vindt ze fijn maar ze verwacht dat ze steeds minder vrije tijd zal hebben waar ze tegen op ziet. Ze wil veel beter leren om grenzen te bepalen en te hanteren want dit vindt ze lastig.
Ze geeft aan het gevoel te hebben niet genoeg keuze te hebben in haar rol als mantelzorger omdat ze het gevoel heeft dat ze het gewoon moet doen. Ook hebben haar ouders in hun levenstestament op laten nemen dat ze alles zelf mag beslissen. Daar is zij het niet mee eens, maar kan hier niks tegen doen. Ze vindt dat ze niet helemaal de controle heeft als mantelzorger omdat ze niet alles kan beïnvloeden. Respondent 4 Mevrouw is 64 jaar en heeft een parttime baan bij de LEV-groep en daarnaast heeft ze en paar vrijwilligers baantjes (is onder andere ouderen adviseur en vrijwilliger bij de voedselbank). Ze woont in Geldrop.
82
Ze geeft mantelzorg aan een mevrouw van 94 jaar. Zij is op haar pad gekomen door haar rol als ouderenadviseur omdat er geen maatjes voor haar waren en zij die vraag had. Ze kreeg dit niet opgelost dus nam zij zelf deze taak zelf op zich. Naarmate de tijd vorderde heeft zij hier steeds meer tijd in gestoken. De mevrouw waaraan ze mantelzorg biedt heeft dementie, is alleenstaand, heeft geen kinderen en geen kinderen in de buurt. Haar inzet als vrijwilliger om een keer in de week/ twee weken boodschappen te doen is in anderhalf jaar tijd tot wel 10 uur per week gegroeid. Ze geeft op dit moment ongeveer anderhalf jaar mantelzorg. Ze geeft aan dat degene waaraan ze mantelzorg biedt een enig mens is, waardoor ze erin mee werd gezogen. Als ze geen goede klik met haar had en ze niet zo dichtbij woonde denkt ze dat ze dit nooit zou hebben gedaan. Ze wil als vrijwilliger natuurlijk iets komen halen, maar er ook iets voor terug krijgen. Fysiek welzijn Ze is gewoon goed mobiel, ook het vervoer naar de mantelzorgontvanger is geen punt want het is ook heel dichtbij. Ze voelt zich heel veilig bij het verrichten van zorgtaken omdat ze al veel met de doelgroep (mensen met dementie) heeft gewerkt, zowel op het werk als privé. Ze merkt dat het steeds lastiger wordt om haar dagelijkse activiteiten uit te voeren. Wat haar het meest belast is de onrust, ze belt haar te pas en te onpas.
Hierdoor is ze steeds in een staat van alertheid wat bij haar onrust veroorzaakt, wat haar belast. Daarnaast zorgen haar taken als mantelzorger er ook voor dat ze afspraken elders in de knel moet laten komen wat ze soms wel lastig vindt. Ze heeft in de loop van de tijd een aantal dagelijkse activiteiten laten vallen omdat het totaalpakket haar teveel werd. Ook heeft ze een partner die af en toe zegt dat hij hoopt dat het snel tot een oplossing komt. Haar fysieke gezondheid is op zich wel goed. Haar fysieke gezondheid is niet van invloed op het geven van mantelzorg. Ook heeft de mantelzorg geen effect gehad op haar fysieke conditie. Ze vindt haar fysieke gezondheid best wel goed, ze had al een paar chronische klachten voorafgaand aan de mantelzorg maar is desondanks heel tevreden. Materiele welzijn Ze is heel goed tevreden met haar inkomen en gezinsinkomen. Ook woont ze in een prettige buurt. Ze is ook heel tevreden over haar bezittingen. Het vervoer waar ze gebruik van maakt is ook top. Ook heeft geen klagen over haar eten en drinken. Ze heeft ook geen klagen over haar privéleven. Het geven van mantelzorg heeft geen effecten op alle materiële dingen. Ze gaat er wel steeds vaker naartoe op allerlei momenten, dit vindt haar man niet altijd leuk maar kan dit wel begrijpen. Hij helpt haar wel bij de les (het zetten van grenzen).
Ze gaat er toch naartoe omdat ze haar niet wil laten vallen en ze verward is. Sociaal welzijn Ze is in principe hartstikke tevreden met de relaties die ze heeft met haar familie en vrienden. De relatie met haar mantelzorg ontvanger is ook heel goed, ze is een enig mens met veel humor. Ze vindt het wel spijtig om haar te zien aftakelen in een korte tijd. Ze is steeds afhankelijker geworden in de loop van de tijd, dit vindt ze verdrietig om te zien. Ze kan het ook moeilijk loslaten omdat ze weinig familie heeft. Sinds ze mantelzorg geeft komen haar familie en vrienden wel eens op de tweede plaats, dit vindt ze lastig maar ze moet dit van zichzelf doen. Hier zit ze soms ook wel eens 83
knel door. Ze voelt zich heel erg sociaal betrokken bij de situatie van degene waaraan ze mantelzorg geeft omdat ze niet meer terug kan. In haar omgeving voelt ze zich ook sociaal betrokken doordat ze onder anderen ook veel oudere mensen spreekt omdat ze oprecht interesse heeft in hoe het met hen gaat. Door de mantelzorg zijn haar vrijwilligersbaantjes in de knel gekomen, dit vindt ze lastig maar het is zo. Ook is het contact met mensen in haar omgeving minder geworden, maar die hebben hier geen last van. Over het algemeen lopen de activiteiten waaraan ze deelneemt gewoon door. Ze heeft bijvoorbeeld een wandelclubje waar ze omheen probeert te plannen, maar ze slaat dit wel over bij acute problemen van haar mantelzorgontvanger. Omdat het te veel werd om naast haar taak als mantelzorger ook vrijwilliger te zijn bij de voedselbank en lid bij de WMO adviesraad, heeft ze dit beide stopgezet. Dit was een eigen keuze die waarschijnlijk toch wel gemaakt zou worden, maar nu wat sneller is gemaakt door de taken als mantelzorger. Voor steun zou ze normaal gesproken bij een geriater en casemanager terecht kunnen, dit contact is gemaakt maar hier zijn nooit vervolgstappen uit voortgekomen waardoor zij het werk van de casemanager op zich heeft genomen. Ze ervaart dit werk als druk en veel. Ze weet de weg naar andere steun goed te vinden door haar kennis.
Ze heeft het ook wel eens met vriendinnen of mensen uit haar netwerk (die ook met mensen met dementie te maken hebben) over bijvoorbeeld de aanpak en het delen van ervaringen. Ook gaat ze wel eens naar bijeenkomsten met thema-avonden van bijvoorbeeld de geheugenbibliotheek. Emotionele welzijn Ze heeft ervoor gekozen om mantelzorger te zijn en vindt dit iets waardevols, maar wel belastend. Ze geeft aan dat er wel respect is naar haar toe als mantelzorger, maar dat komt vooral vanuit mensen die weten wat het inhoudt. Ze vindt het wel leuk als mensen respecteren dat zij mantelzorg geeft en dit laten blijken door hier iets over te zeggen. Dit geeft haar ook wel het gevoel dat ze goed bezig is en dat het wordt gezien. De neef van haar mantelzorgontvanger is er ook hartstikke blij mee en laat dit ook blijken met cadeaus. Haar stemming is in het algemeen gemiddeld en normaal, ze is niet super positief. Dit is ook zo tijdens het mantelzorgen. Ze krijgt wel een goed gevoel als ze iets heeft kunnen doen om haar mantelzorgontvanger te helpen. Dit vindt ze een prettige stemming. Over het algemeen is haar stemming dus fijn en positief, maar als het niet opschiet voelt ze zich ook wel eens radeloos, waardoor ze paniek krijgt. Ook is ze enorm bezorgd over wanneer haar mantelzorgontvanger wordt opgenomen omdat het voor haar gevoel niet langer moet duren (het duurt ook lang).
Ze vindt het niet fijn om lastig en radeloos te zijn, ze zoekt ontspanning om hier goed mee om te kunnen gaan (bijvoorbeeld door te wandelen). Ze is heel tevreden over haar rol als mantelzorger omdat ze daar ook veel voor doet. Ze geeft aan dat ze misschien door haar grenzen niet goed aan te geven veel voor haar heeft kunnen doen. Ze is tevreden door de betekenis die ze voor haar heeft. Ze heeft 100 procent vertrouwen in haarzelf als mantelzorger omdat ze bij alles waar ze mee te maken krijgt wel een antwoordt op weet te vinden en het aan kan. Er is ook niks vervelends gebeurt. Ze vindt dat ze het goed heeft gedaan, ook deels samen met de neef van haar zorgontvanger. Ze is eigenlijk best wel teleurgesteld in de bijdrage van professionals bij haar taak als mantelzorger omdat er onder andere in het ziekenhuis afspraken niet zijn nagekomen, weinig contact was met de 84
huisarts en processen van de orthopeed problematisch verliepen. Wel begrijpt ze dat dit kan gebeuren, maar ze baalt er wel van dat dit nou juist bij haar moet gebeuren. Dit helpt niet bij het vertrouwen in hen, maar ze moet toch van deze professionals gebruik maken om het een en ander voor elkaar te krijgen. Ze vindt dat ze de onvoorwaardelijke steun van haar man heeft in haar taken als mantelzorger, hij vindt het niet leuk, maar snapt wel waarom ze de mantelzorg biedt. Ze is heel blij met deze steun. Zoals al eerder aangegeven heeft haar mantelzorgontvanger weinig familie, ze heeft twee hoogbejaarde broers of zussen die ook zorgbehoevend zijn dus daar heeft ze niets aan. Ook heeft ze een aantal neven en nichten, daarvan heeft er een zich over haar ontfermd op het gebied van administratie en financiën. Deze neef heeft binnen zijn mogelijkheden enorm zijn best gedaan en ze heeft vertrouwen in hem. Ook is er nog een nicht in Son en Breugel die een keer per jaar bij haar op bezoek komt, daar heb je niet veel aan ook al is het goed bedoeld. Ze geeft aan dat de bijdrage van deze nicht wel iets meer mag zijn. Ze vindt dat deze nicht en anderen neven en nichten meer op bezoek moeten gaan. Ze haalt heel veel voldoening uit het geven van mantelzorg. Dit vindt ze heel prettig.
Ze heeft een best wel positief zelfbeeld, ze heeft best veel aandacht voor mensen in haar omgeving (ze zou het ook niet anders kunnen doen). Ontwikkeling en activiteiten Ze vindt de wisselwerking tussen professioneel leven en privéleven best goed. Ze heeft een parttime baan wat wel helpt bij het mantelzorgen in vergelijking met een fulltime baan. Haar baan is onrustig net als het mantelzorgen waardoor ze er ook voor heeft gekozen om een paar vrijwilligersbanen te laten vallen. Deze onrust zorgt ervoor dat ze altijd aan staat. Het zijn van mantelzorger heeft een grote impact op zowel haar professioneel als privéleven. Het zijn van mantelzorger ziet ze als een combinatie van professioneel en privéleven. Haar taak als mantelzorger is steeds meer tijd op gaan eisen wat het zo ontzettend zwaar maakt, dit vindt ze wel lastig en ze is blij als dit klaar is. Vooral de onrust vindt ze belastend. Haar taak als mantelzorger loopt een beetje door elkaar met haar werk. Het valt goed te combineren en hier is ze blij mee. Ze besteed haar vrije tijd vooral aan wandelen, tuinieren en tv-kijken om haar hoofd leeg te maken. Ze geeft aan dat het fijn is dat ze hobby’s heeft die op elk moment van de dag gedaan kunnen worden. Ook geeft ze aan dat ze op zich genoeg tijd heeft voor haar hobby’s maar in haar hoofd niet. Dit heeft voor haar te maken met onrust en alertheid.
In feiten vindt dat ze dus genoeg tijd heeft, maar zo voelt het niet voor haar. Ze wil zich verder ontwikkelen in het vinden van haar uitknopje en beter haar grenzen leren aangeven. Ook al vreest ze dat dit iets is wat nooit meer goed gaat komen. Ze geeft aan dat ze niet genoeg keuze heeft in haar rol als mantelzorger omdat ze er in is gezogen en het compleet uit de hand is gelopen. Ze voelt zich heel erg verantwoordelijk voor haar mantelzorgontvanger. Ze geeft aan de controle te hebben in haar rol als mantelzorger, maar denkt dat anderen dit misschien niet vinden. Respondent 5 Mevrouw is 55 jaar en woont in Mierlo. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en een broer en een zus (haar zus is lichamelijk en verstandelijk gehandicapt). Zij biedt mantelzorg aan haar moeder die dementie heeft en haar broer en schoonzus zorgen voor haar zus. 85
Haar moeder woont zelfstandig thuis in een seniorenhuis. Haar vader is vijf maanden geleden overleden en woonde samen met haar moeder. Ze is al ongeveer 3 a 4 jaar mantelzorger van haar moeder. Ze komt zeker 4 of 5 keer in de week bij haar moeder op bezoek en met alle andere mantelzorgtaken samen is het gemiddeld 8 tot 10 uur per week dat ze mantelzorg biedt. Ze biedt mantelzorg aan haar moeder omdat het haar moeder is en haar vader en moeder altijd goed voor haar zijn geweest. Ze vindt dat ze dit dus ook terug moet geven. Ook al doet haar moeder het ene moment negatief en het andere moment positief tegen haar blijft het toch haar moeder en hier probeert ze dan zo goed mogelijk mee om te gaan. Fysiek welzijn Ze is hartstikke mobiel. Ze gaat altijd met de fiets of lopend naar haar moeder toe. Het is voor haar ook heel dichtbij en dat is een voordeel. Soms moet ze ook wel eens met haar naar het ziekenhuis en dan gaat ze met de auto. Ze voelt zich gewoon veilig bij het verrichten van zorgtaken voor haar moeder. Ze ziet hierbij geen gevaar. Het lukt haar wel om haar dagelijkse activiteiten uit te voeren naast de mantelzorg. Ze kan ook indien noodzakelijk mantelzorgtaken geven aan haar kinderen. Er moet wel rekening worden gehouden met de mantelzorgtaken in het uitvoeren van dagelijkse activiteiten. Ze is tevreden over de uitvoer van haar dagelijkse activiteiten.
Ze geeft aan dat haar fysieke gezondheid goed is. Ze geeft aan ook veel te lopen wat hier ook een goede invloed op heeft. Het geven van mantelzorg heeft geen invloed gehad op haar fysieke conditie. Ze vindt haar fysieke gezondheid prima. Er wordt wel vermoed dat ze beginnende artrose heeft, maar dit heeft geen invloed op haar mantelzorgtaken. Materiele welzijn Ze is tevreden over haar inkomen. Ze is helemaal tevreden over de buurt waarin ze woont, ze heeft hele leuke buren en vindt dit fijn. Ook is ze tevreden over haar bezittingen. Het vervoer waar ze gebruik van maakt is ook goed, ze hebben pas een nieuwe auto en ze gaat vaak met de fiets naar het werk als dit mogelijk is. Ze is over het algemeen ook tevreden over haar eten en drinken. Ook haar privéleven is prima. Mantelzorg heeft geen effecten op haar materiele welzijn. Sociale welzijn Ze heeft goede relaties met gezin, vrienden en familie. Ze heeft heel veel vrienden en zit bij allerlei verenigingen. Sinds ze mantelzorg geeft is er niet veel veranderd in deze relaties, alles gaat gewoon door en soms is haar moeder zelfs aanwezig. Ze is ook flexibel in de verdeling van de tijd die ze heeft omdat ze ook een baan heeft van maar 15 uur per week. Ze vindt ook de relatie met haar moeder tot nu toe best wel goed omdat ze ook een lieve moeder heeft.
Sinds ze mantelzorg geeft aan haar moeder is zij de gene die alles regelt, voorheen was dit haar moeder. Hier is haar moeder haar dankbaar voor. Ze voelt zich sociaal betrokken in haar omgeving en bij verenigingen. Bij de situatie van haar moeder voelt ze zich heel erg sociaal betrokken. Het geven van mantelzorg heeft voor haar geen effect op de sociale betrokkenheid omdat ze ook geen vaste uren en maar 15 uur per week werkt. Ook staan haar collega’s altijd voor haar klaar en zij ook voor hen. 86
Ze is tevreden met de activiteiten waaraan ze deelneemt en die ze organiseert. Het geven van mantelzorg heeft voor haar geen effect op de activiteiten waaraan ze deelneemt. Voor steun kan ze terecht bij haar man, broer en schoonzus en dat gaat prima. Deze steun voelt als warmte en is fijn. Als er iets overlegd moet worden kan ze dit ook goed met haar familie doen. Emotionele welzijn Ze vindt haar status als mantelzorger heel normaal, maar merkt ook wel eens dat ze de professioneel moet zijn in plaats van het familielid. Ze kan ook wel eens streng en gemeen zijn naar haar moeder om dingen te laten werken. Ze vindt het niet altijd leuk om dit te doen, maar als het een doel bereikt is het natuurlijk wel prettig. Ze weet ook dat haar moeder dit uiteindelijk toch ook weer zal vergeten en daar niet mee zal zitten. Ze merkt ook wel dat dit met haar beroep overeen komt. Ze krijgt veel te horen dat ze soms een beetje te druk is en dat ze aan zich zelf moet denken. Ze vindt dit lief bedoeld, maar ze kan het gewoon nog aan en is hier ook wel reëel in. Ze vindt dat mantelzorg ook gewoon bij het leven hoort. Haar stemming is altijd wel optimistisch, ze wil doorzetten en geen gezeur. Dit is het zelfde tijdens het mantelzorgen. Deze stemming vindt ze goed. Deze stemming is haar vroeger aangeleerd en heeft ze ook door haar werk.
Het komt ook voor dat ze in een negatieve stemming zit, maar dit komt weinig voor. Ze is wel tevreden over haar rol als mantelzorger. Als de situatie van haar moeder erger zou worden zou het wel moeilijk worden, maar tot nu toe gaat het gewoon nog goed. Ze heeft wel vertrouwen in haarzelf als mantelzorger, maar dat komt ook omdat ze het een en ander kan regelen en overleggen samen met haar familie. Ze kan ook op andere terugvallen. Ze vindt de bijdrage van professionals super. Ook de bijdrage van familie (man, broer en schoonzus) vindt ze fijn. Ze vindt het fijn om met haar vriendinnen te hebben over mantelzorg omdat ze daar mee te maken hebben en elkaar hierdoor kunnen ondersteunen. Ze heeft ook helemaal vertrouwen in deze mensen. Ze haalt goede voldoening uit het geven van mantelzorg en dit vindt ze fijn. De voldoening is voor haar dat ze genoeg mantelzorg kan bieden als nodig is. Als ze altijd weg gaat bij haar moeder krijgt ze een knuffel van haar en vertelt haar moeder hoe blij ze is met haar, dit vindt ze hartstikke lief en ze vindt het fijn om gewaardeerd te worden. Ontwikkeling en activiteiten De wisselwerking tussen professioneel en privéleven is voor haar prima. Ze heeft weinig uren en werkt voor de lol, ze vindt het leuk om te werken. Ze ziet de mantelzorg als een combinatie van professioneel en privéleven en dit heeft ook voordelen.
Een van de voordelen is dat ze de weg weet met bepaalde dingen. Haar rol als mantelzorger heeft weinig effect op haar werk omdat haar werk ook flexibel en zelfsturend is. Vrije tijd gebruikt ze voor wandelen, het koor en andere verenigingen. Ze vindt dat ze hier genoeg tijd aan kan besteden
87
Als mantelzorger wil ze leren om haarzelf wat rustiger te houden. Ze staat altijd klaar voor iedereen en kan moeilijk nee zeggen. Dit hoort ze ook van collega’s. Ze vindt het ook lastig om grenzen aan te geven en gaat altijd door met alles. Ze heeft het gevoel tot nu toe wel genoeg keuze te hebben in haar rol als mantelzorger. Ook heeft ze het gevoel de controle te hebben in haar rol als mantelzorger. Er gebeuren geen gekke dingen en als dit wel zou zijn dan gaat ze het anders aanpakken en nieuwe dingen inzetten.
88
Bijlage L
Thema’s en subthema’s respondenten Pijnpunten Hoe vaak komt het onderwerp voor bij de respondenten Thema
Subthema
Respondent 1
Fysiek welzijn
Geen/weinig ruimte voor (fysieke) activiteiten door het geven van mantelzorg (heel) moe door het geven van mantelzorg Vermindering van uithoudingsvermogen/ fysieke gezondheid door het geven van mantelzorg Ongezond eten door het geven van mantelzorg Te weinig tijd voor vrienden en familie door het geven van mantelzorg Geen/weinig ruimte voor (sociale) activiteiten door het geven van mantelzorg Meer behoefte aan steun van familie en vrienden door haar taak als mantelzorger Te weinig ondersteuning in mantelzorg door familie (geen (goede) verdeling) Te weinig ondersteuning in mantelzorg door vrienden Ondersteuning van professionals is niet soepel/teleurstellend Overactief, te veel willen doen als mantelzorger en hierin geen grens aan kunnen geven
1
Materiële welzijn Sociaal welzijn
Emotionel e welzijn
1
Respondent 2
Respondent 4
Respondent 5
1
2
1
2
1
1
1
1
1
1
1
1
2 1
3
2
1
1
1
1
1
3
1
1
1
1
Totaal
1
1
89
1
2
1
4
Ontwikkel ing en activiteite n
Stemming is soms moedeloos, gefrustreerd, radeloos, paniekerig, negatief of emotioneel tijdens de mantelzorg Het voelt verplicht om mantelzorg te geven, je moet het doen Balans tussen professioneel- en privéleven vinden is lastig. De combinatie maakt het veel. Altijd alert en Onrust voelen als mantelzorger
1
1
1
1
4
1
1
1
1
4
1
1
2
1
1
Voordelen Hoe vaak komt het onderwerp voor bij de respondenten Thema
Subthema
Respondent 1
Fysiek welzijn Materiële welzijn Sociaal welzijn
(Meer) ontspanning
(Meer) (vrije)tijd beschikbaar en flexibiliteit Steun van professionals
Emotionel e welzijn
Ontwikkel ing en
Steun van vrienden of familie Voldoening kunnen halen uit het blij maken van mantelzorgontvanger Respect uit omgeving Positieve/goede stemming (tijdens mantelzorg) Vertrouwen in zichzelf als mantelzorger Grenzen aangeven
Respondent 4
Respondent 5
Totaal
1
1
1
3
1
1
1
3
1
1
1
3
1
1
1
3
1
1
1
4
1
1
3
1
Respondent 2
1 1
1
1
1
4
1
1
1
1
4
1
1
1
1
4
1
1
Genoeg keuze in de rol als mantelzorger 90
activiteite n
Voelen dat je de controle hebt
1
1
91
1
3
Bijlage M
PowerPointpresentatie Co-creatie 1
92
93
94
95
96
Bijlage N
Scenario checklist ideeën Nr. Product/Dienst
-
verassend en nieuw (in vergelijking met andere interventies)
-
relevant voor doelgroep (o.a. Waarde Propositie Canvas)
-
plausibiliteit (mogelijkheid (is het al aanwezig in Geldrop-Mierlo)
1
Grenzen training om grenzen beter te leren bewaken en herkennen doormiddel van handvaten.
Het bestaat al
2 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 3 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is al in Geldrop-Mierlo
2
Grenzen workshop om grenzen beter te leren bewaken en herkennen doormiddel van handvaten.
Het bestaat al
2 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 3 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is al in Geldrop-Mierlo
3
Online communicatie kaart waarmee online communicatie (beeldbellen) vertrouwd wordt doormiddel van handvaten.
Het bestaat al
1 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 2 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
4
Online communicatie workshop waarmee online communicatie (beeldbellen) vertrouwd wordt doormiddel van handvaten.
Het bestaat al
1 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 3 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
5
Netwerkcirkel training waarmee mantelzorgers een beeld kunnen creëren van hun netwerk zodat zij kunnen inschatten wie hen met welke klus, mantelzorgtaak, ondersteuning, enz. kan helpen.
Het bestaat al
3 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 7 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
6
Praatkaart mantelzorgverdeling gericht op hoe je een gesprek met iemand (familie/vrienden) aan kan gaan over de verdeling van mantelzorgtaken en/of de bijdrage in andere taken zodat de mantelzorger kan worden ontlast.
Verassend en nieuw
3 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 6 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
7
1 op 1 gesprek met een professioneel over
Verassend en nieuw
3 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten.
Het is nog niet in GeldropMierlo
97
mantelzorgverdeling gericht op hoe je een gesprek met iemand (familie/vrienden) aan kan gaan over de verdeling van mantelzorgtaken en/of de bijdrage in andere taken zodat de mantelzorger kan worden ontlast.
7 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
8
Gerichte informatieve mantelzorgbijeenkomst. Dit is een korte, niet te uitgebreide en eenmalige bijeenkomst waarin duidelijk wordt wat betekent dementie, hoe herken je dementie en hoe moet je omgaan met iemand die dementie heeft.
Het bestaat al
1 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 2 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
9
Online mantelzorgnetwerkgroep Geldrop-Mierlo (via sociale media zoals facebook). Mantelzorgers, vrijwilligers en professionals kunnen zich hierbij aansluiten. Mantelzorgers kunnen hier hun mantelzorg gerelateerde vragen kwijt die kunnen worden beantwoord door andere mantelzorgers, professionals of vrijwilligers. Hierdoor is het laagdrempelig en hoeven ze niet persoonlijk iemand te bevragen en zijn er veel mensen die kunnen antwoorden. Lotgenotencontact waarin mantelzorgers met elkaar in gesprek kunnen gaan over verschillende onderwerpen. Mantelzorgverdelingsapp waarin de verdeling van mantelzorgtaken duidelijk weergegeven wordt (wie, wat, waar, wanneer).
Er bestaan al varianten van
2 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 6 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Er is er nog geen specifiek voor Geldrop-Mierlo
Het bestaat al
3 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 5 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen. 2 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 6 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is al in Geldrop-Mierlo
Financiële overzichtskaart. Hierin wordt verwoord waar mantelzorgers voor in aanmerking komen via onder
Het bestaat al
0 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 1 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Ook mensen in GeldropMierlo kunnen hier gebruik van maken
10
11
12
Het bestaat al
98
Ook mensen in GeldropMierlo kunnen hier gebruik van maken
13
14
15
16
andere de wet maatschappelijk ondersteuning (WMO), de wet langdurige zorg (WLZ) en het persoonsgebonden budget (PGB). Financiële workshop. Hierin wordt verwoord waar mantelzorgers voor in aanmerking komen via onder andere de wet maatschappelijk ondersteuning (WMO), de wet langdurige zorg (WLZ) en het persoonsgebonden budget (PGB). Overzichtskaart/Bundelkaart van alle mantelzorg gerelateerde initiatieven. Hierin wordt duidelijk wat er allemaal is, wat geregeld moet worden, wie waarbij kan helpen geclusterd in verschillende onderwerpen. Hierdoor is er een centraal, overzichtelijk en compleet beeld waar alles op staat voor mantelzorgers. Workshop mantelzorgkracht. Hierin worden de positieve kanten van het zijn van mantelzorger benoemd samen met de krachten die een mantelzorger heeft. Matchmentor dementie. Jongeren die kennis hebben over mantelzorg door bijvoorbeeld hun school en zorgzaam zijn kunnen mantelzorgers ondersteunen door vrijwillig naar de persoon met dementie toe te gaan als een maatje. De jongeren begeleiden vrijwillig iemand met dementie ter ontlasting van de mantelzorger. Daarnaast kunnen de jongeren mogelijk ook de mantelzorger op andere gebieden ondersteunen.
Het bestaat al
0 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 2 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Een variant hierop bestaat al in Geldrop-Mierlo. De mantelzorgmakelaar kan dit namelijk met iemand bespreken.
Een bepaalde variant bestaat al, de Morgen gezond weer op kaart.
0 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 3 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
De Morgen gezond weer op kaart wordt op dit moment in Geldrop-Mierlo voorbereid.
Verassend en nieuw
2 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 4 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
Verassend en nieuw (een hele andere variant bestaat wel al)
3 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 5 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
99
17
Tiplijst voor het volhouden van de mantelzorger zodat mantelzorgers handvaten hebben om het geven van mantelzorg zo lang mogelijk vol te blijven houden.
Het bestaat al
0 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 3 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Ook mensen in GeldropMierlo kunnen hier gebruik van maken
18
Woning voor studenten en mensen met dementie. Hierin kunnen studenten dingen (activiteiten organiseren/klusjes) doen voor de mensen met dementie om in een gratis of goedkope kamer te wonen. Dubbele activiteiten. Activiteiten organiseren op een locatie waarbij de mantelzorger en hun naaste met dementie apart van elkaar een leuke activiteit kunnen doen, maar toch dicht bij elkaar in de buurt zijn in geval van nood.
Het bestaat al
2 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 3 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
Verassend en nieuw
2 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 3 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het is nog niet in GeldropMierlo
Training in de rollen van een mantelzorger. Mantelzorgers zijn naast mantelzorger bijvoorbeeld ook een partner, vader/moeder, werknemer. Deze training gaat in op hoe je grenzen kunt bewaken tussen deze verschillende rollen zodat het niet door elkaar gaat lopen en je ze op een goede manier van elkaar kunt te scheiden. Je kunt niet alle rollen vervullen op hetzelfde moment.
Het bestaat al
3 pijnverzachters voor de 5 pijnpunten. 7 voordeelverschaffers voor de 10 voordelen.
Het gaat al in Geldrop-Mierlo komen
19
20
100