CConstaterende datGeldrop-Mierlo
Koppel je AI →
Document · PDF

Meerjarenbegroting 2027-2030

Raadsvergadering 9 november 2026, gemeente Geldrop-MierloBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-2030 - 14:0575.121 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 9

Er bestaat ook geen directe rechtstreekse relatie tussen gemeentelijke uitgaven enerzijds en de compensatie daarvoor via het Gemeenfonds anderzijds. In die zin kent het Gemeentefonds met generieke compensaties ook de nodige globaliteit. 10) Niet of onderverzekerd zijn m.b.t. gebouwen waar de gemeente risico loopt | 245.000 | 245.000 | 75.000 (70% x € 350.000) Door een onzeker voorval (bv brand-/waterschade) kan gebouw te maken met diverse schade en totaalverlies. Gevolg is dat de zelf vastgelegde herbouwwaarde te laag is en je niet kunt herbouwen met alleen de verzekeringsuitkering. Door mogelijke onderverzekering krijg je niet de maximale getaxeerde waarde en draag je ook het surplus boven het zelf benoemde bedrag tot de werkelijke schade. Subtotaal top 10 | 5.336.548 Overige risico's | 725.684 Totaal | 6.062.232 Totaal o.b.v. zekerheidspercentage (90%) | 5.456.009 Wijzigingen Ten opzichte van de jaarrekening 2025 is de totale risicowaarde vrijwel onveranderd. Het risico Grondbedrijf is licht verhoogd. Daar tegenover staan de verlagingen van de risico's bij een aantal gemeenschappelijke regelingen. Inventarisatie van de beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is de verzamelterm van al die bronnen waaruit niet voorziene financiële tegenvallers bekostigd kunnen worden.

Incidentele weerstandscapaciteit | Begroting 2027 Algemene reserve | 11.134.000 Vrij aanwendbare bestemmingsreserves | 0 Stille reserves | - Structurele weerstandscapaciteit | 11.134.000 Post onvoorzien | 77.500 Totale weerstandscapaciteit | 11.211.500 Weerstandsvermogen Er wordt uitgegaan van een gewenste minimale score voor de ratio weerstandsvermogen van ‘voldoende’ (ratio ≥ 1). Deze verhouding wordt als volgt bepaald: Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit / Benodigde weerstandscapaciteit € 11.211.500,- / € 5.456.009,- = 2,05 Wij concluderen dat het weerstandsvermogen van de gemeente met een weerstandsratio van 2,05 goed is om de risico’s op te vangen. De ratio ligt daarmee boven de lijn van het doelstellingenakkoord, waarin staat dat de weerstandsratio in 2026 minimaal 2 moet zijn. 99 Ontwikkeling weerstandsvermogen De onderstaande grafiek laat de ontwikkeling van de weerstandsratio zien, inclusief de prognose voor de komende jaren. Voor de prognose gaan we uit van gelijk blijvende benodigde weerstandscapaciteit. Voor de beschikbare weerstandscapaciteit gaan we uit va | n de meerjarenramingen. Met een weerstandsratio van 2,05 is het weerstandsvermogen van Geldrop-Mierlo goed. Echter, door een afnemede algemene reserve daalt de weerstandsratio de komende jaren licht. Daarmee komt deze onder de doestelling van 2.

Stelposten In de meerjarenbegroting 2027-2030 zijn diverse stelposten opgenomen voor ontwikkelingen waarvan de financiële effecten nog niet volledig zijn uitgewerkt of waarvan de definitieve omvang nog onzeker is. Dit hangt veelal samen met landelijke financieringsst | romen en/of regelgeving die nog niet concreet genoeg is. We presenteren de stelposten hieronder gezamenlijk om een beeld te vormen over welke bedragen het gaat. Het opnemen van stelposten is namelijk niet zonder risico, omdat zekerheid over de hoogte van de bedragen nu nog niet vaststaat. Wel achten we onderstaande stelposten acceptabel en noodzakelijk om een realistisch en reëel begrotingsbeeld te geven. Onder de tabel zijn de verschillende stelposten toegelicht.

Stelposten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stelpost loon- en prijsontwikkeling | 1.232.621 | 4.190.007 | 4.089.773 | 5.356.370 Post onvoorzien | 77.500 | 77.500 | 77.500 | 77.500 Stelpost wet betaalbare huur | 13.858 | 10.584 | 9.033 | 9.033 Stelpost verkorten trajectduur jeugd | 0 | -145.388 | -145.388 | -145.388 Stelpost eigen bijdrage jeugd | 0 | -556.465 | -556.465 | -556.465 Stelpost huishoudelijke hulp uit Wmo + Vangnetregeling (meicirculaire '26) | 0 | 0 -2.341.374 | -1.444.302 Stelpost eigen bijdrage Wmo | 472.366 | -46.356 | -46.356 | -46.356 Stelpost onderbesteding BTW-compensatiefonds | 420.500 | 420.500 | 420.500 | 420.500 Stelpost onderuitputting kapitaallasten | -200.000 | -330.000 | -350.000 | -30.000 Stelpost CDOKE uitgaven | 0 | -1.313.245 | -1.313.245 | -1.313.245 Stelpost CDOKE inkomsten | 0 | 1.313.245 | 1.313.245 | 1.313.245 Stelpost Participatiewet | 0 | -671.400 | -671.400 | -671.400 100 101 Stelpost loon- en prijsontwikkeling De stelpost loon- en prijsontwikkeling dekt verwachte loon- en prijsstijgingen in de gemeentelijke exploitatie in de toekomst. De stelpost wordt jaarlijks ingezet bij de verwerking van de actuele economische ontwikkelingen en cao-afspraken en gevuld vanuit de algemene uitkering. Stelpost post onvoorzien Om mogelijke tegenvallers op te kunnen vangen.

Stelpost Wet betaalbare huur Compensatie extra taak gemeente in het kader van de Wet betaalbare huur, bijvoorbeeld handhaven op maximale huurprijzen. Stelpost verkorten trajectduur jeugd Deze stelpost bevat een negatieve bijstelling van de kosten voor jeugd, gezien landelijke wetgeving wordt voorbereid om dit mogelijk te maken. Omdat de inkomsten hiervoor in de algemene uitkering reeds naar beneden zijn bijgesteld, hebben we in onze begroting ook de uitgaven met eenzelfde bedrag verlaagd. Stelpost eigen bijdrage jeugdzorg/ WMO Deze stelpost bevat een negatieve bijstelling van de kosten voor jeugd/ WMO, gezien landelijke wetgeving wordt voorbereid om een eigen bijdrage te vragen. Omdat de inkomsten hiervoor in de algemene uitkering reeds naar beneden zijn bijgesteld, hebben we in onze begroting ook de uitgaven met eenzelfde bedrag verlaagd. Stelpost huishoudelijke hulp Wmo Deze stelpost houdt rekening met verwachte effecten van wijzigingen in wet - en regelgeving en gebruik van huishoudelijke ondersteuning binnen de Wmo. Mensen die dat zelf kunnen, gaan zelf betalen voor huishoudelijke hulp. Hiervoor volgt dus geen compensatie meer via het gemeentefonds. Aan de uitgavenkant brengen we de kosten omlaag, gelijk aan de korting op de inkomstenkant via het gemeentefonds.

Stelpost onderbesteding BTW-compensatiefonds In de meerjarenraming is rekening gehouden met een verwachte uitkering uit de onderbesteding van het BTW-compensatiefonds via het gemeentefonds. De hoogte van deze opbrengst is afhankelijk van de landelijke realisatie en kan daardoor afwijken van de raming. Stelpost onderuitputting kapitaallasten Hoewel we proberen steeds realistischer te begroten, en investeringen realistischer plannen, constateren we jaarlijks dat we de begrote kapitaallasten neerwaarts moeten bijstellen na de jaarrekening door vertraging in de investeringen. Voorheen stond de toezichthouder (provincie) niet toe om hiervoor een stelpost onderuitputting op te nemen. Inmiddels is zij van standpunt veranderd. Dat nieuwe standpunt is opgenomen in de aanvullende begrotingscirculaire en het Gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK) dat de provincie heeft gepubliceerd in juni 2026. Wij achten het realistisch om een stelpost onderuitputting op te nemen, waarbij we het rekenmodel van de provincie hebben gehanteerd. We hebben dat vooraf met de provincie afgestemd. Stelpost CDOKE Deze stelpost houdt verband met de toekomstige financiële effecten van de regeling Capaciteitsmiddelen Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE), waarvoor de financiering momenteel officieel alleen voor 2027 geregeld is via de algemene ui tkering en nog niet voor 2028 e.v.

We gaan in onze begroting er vanuit dat de financiering zoals in 2027 via de algemene uitkering ook in 2028 e.v. geldt. Stelpost Participatiewet Senzer houdt de afgelopen jaren structureel geld over op het budget voor de Participatiewet. Het gemiddelde overschot van de afgelopen 5 jaar nemen we via deze stelpost alvast op voorhand op vanaf 2028 voor € 671.400,- per jaar; in 2027 is dit bedrag vanuit de begroting van Senzer al eenmalig verwerkt. De provincie stelt deze stelpost vooralsnog ter discussie vanuit het toezichtskader. Desondanks is het volgens ons een realistische raming van wat wij daadwerkelijk uitgeven en is het geen taakstelling aan Senzer. Het bedrag kan van jaar tot jaar schommelen, afhankelijk van landelijke bijstellingen op de geldstromen van de Participatiewet. De komende periode wordt benut om via het bestuur van Senzer het bedrag voor 2028 en verder ook in de begroting van Senzer te verwerken. Financiële kengetallen Kengetallen geven inzicht in bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen bijdragen aan het beoordelen van de financiële positie van de gemeente. De combinatie van de kengetallen geven een indicatie over de financiële positie van de gemeente. Daarnaast bieden kengetallen de mogelijkheid om gemeenten onderling te vergelijken.

De volgende financiële kengetallen moeten in de paragraaf weerstandsvermogen opgenomen worden: • | netto schuldquote; • | netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; • | solvabiliteitsratio; • | grondexploitatie; • | structurele exploitatieruimte; • | belastingcapaciteit. De toezichthouder hanteert geen normering, maar maakt gebruik van onderstaande signaleringswaarden. Waarderingscijfer | Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | <90 | 90-130 | >130 Solvabiliteitsratio | >50 | 20-50 | <20 Grondexploitatie | <20 | 20-35 | >35 Structurele exploitatieruimte | >0 | 0 | <0 Belastingcapaciteit | <95 | 95-105 | >105 Zie voor de onderlinge verhouding van de kengetallen bij conclusie. 102 Uitgangspunten Voor de kolommen realisatie is uitgegaan van de balans zoals opgenomen in de betreffende jaarrekening. De kengetallen voor de begroting 2026 zijn afkomstig uit de meerjarenbegroting 2026-2029. De kengetallen voor 2027-2030 zijn afkomstig uit voorliggende meerjarenbegroting.

Omschrijving | Realisatie | Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 | 2028 | 2029 2030 Netto schuldquote | 76% | 77% | 80% | 74% | 89% | 99% 110% 109% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 68% | 70% | 73% | 68% | 83% | 93% 105% 103% Solvabiliteitsratio | 27% | 25% | 25% | 23% | 23% | 20% | 18% | 18% Grondexploitatie | 17% | 20% | 16% | 13% | 17% | 5% | -3% | -2% Structurele exploitatieruimte | 6% | 0% | 3% | 1% | 1% | 0% | 1% | 1% Belastingcapaciteit | 74% | 74% | 75% | 80% | 77% n.n.b. n.n.b. n.n.b. N.n.b.: nog niet bekend. De meest recente cijfers over landelijke gemeentelijke lasten zijn over 2026. Ook het percentage in 2027 is berekend op basis van de gegevens uit 2026. Conclusie Netto schuldquote (zowel gecorrigeerd als niet gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) Vanaf 2024 stijgt dit kengetal. Dit komt omdat het aandeel vaste schulden stijgt. Hiermee wijzigt in 2028 het waarderingscijfer van minst risicovol naar neutraal. Solvabiliteitsratio Dit kengetal krijgt een licht dalende lijn in de jaren 2025 t/m 2030. Dat komt omdat het balanstotaal harder stijgt, door de toename van de leningen, dan het eigen vermogen. Grondexploitatie Zoals blijkt uit bovenstaande grafiek laat de grondexploitatie een daling zien. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de bouwgrond in exploitatie afneemt.

Dit is een positieve trend, omdat hiermee de grondexploitatierisico’s aanzienlijk dalen. Structurele exploitatieruimte In 2027 is de structurele exploitatieruimte 1 procent. Hiermee zijn de structurele baten iets hoger dan de structurele lasten. Dit is een neutrale situatie voor dit kengetal. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit blijft stabiel rond de 80 procent. Hiermee is de belastingdruk in Geldrop-Mierlo lager ten opzichte van het landelijke gemiddelde dat op 100 procent is gesteld. Hieronder volgt per kengetal een korte toelichting. Netto schuldquote 120% | 99% | 110% | 109% 100% | 76% | 77% | 80% | 89% 80% | 74% | 105% 93% | 103% 60% | 83% 68% | 70% | 73% | 68% 40% 20% 0% 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 REALISATIE | BEGROTING Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 103 De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is | van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen).

Solvabiliteitsratio 30% 25% | 27% | 25% | 25% 23% | 23% 20% | 20% 18% | 18% 15% 10% 5% 0% 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 REALISATIE | BEGROTING Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van een gemeente. Grondexploitatie 25% 20% | 20% 15% | 17% | 16% | 17% 13% 10% 5% | 5% 0% -3% | -2% -5% 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 REALISATIE | BEGROTING Grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten leningen hebben afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstige) woningbouwproject hebben zij een schuld. Bij de | beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de verkochte gronden kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten.

104 Structurele exploitatieruimte 7% 6% | 6% 5% 4% 3% | 3% 2% 1% | 1% | 1% | 1% | 1% 0% | 0% | 0% 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 REALISATIE | BEGROTING Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Belastingcapaciteit 81% 80% | 80% 79% 78% 77% | 77% 76% 75% | 75% 74% | 74% | 74% 73% 72% 71% 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 REALISATIE | BEGROTING Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZ | - waarde in de gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. De woonlasten bestaan uit de OZB en de riool- en afvalstoffenheffing. In onze gemeente streven we naar een 100 procent kostendekkende riool- en afvalstoffenheffing. Een verhoging van het OZB-tarief is mogelijk, maar is een politieke keuze.

105 Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In deze paragraaf gaan we achtereenvolgens in op de onderdelen: wegen, openbare verlichting, civiele kunstwerken, groen, riolering, gebouwen en speelvoorzieningen. Wegen Uitgangspunten De uitgangspunten voor beheer en onderhoud van de wegen worden door de raad vastgelegd in een Beheerplan Wegen. De looptijd van het Beheerplan bedraagt 5 jaar. Het meest recente plan is door de gemeenteraad vastgesteld in 2022 en wordt in 2027 geactualiseerd. Dit Beheerplan is een strategische visie op het beheer en onderhoud van de gemeentelijke wegen. Deze visie voorziet in de verantwoording die volgens het Besluit Begroting en Verantwoording nodig is. De onderhoudsprioriteit ligt bij de asfaltwegen en met name de hoofdontsluitingswegen en fietspaden. Bij het vaststellen van het streefniveau voor onderhoud maken we gebruik van de landelijk gehanteerde CROW-systematiek (CROW = Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond | -, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). We kiezen voor het laagste niveau voor verantwoord onderhoud. Als uitwerking van het Beheerplan stelt het college een operationeel plan vast. In het operationeel plan staat in detail aangegeven welke onderhoudswerken zullen worden uitgevoerd.

De operationele plannen worden gebaseerd op een jaarlijkse visuele inspectie van het gehele wegennet, afgestemd met het activiteitenplan en met de bekende (grotere) bouwplannen van derden. Dit operationeel plan heeft een looptijd van 2 of 3 jaar. Het is flexibel van opzet zodat kan worden ingespeeld op onvoorziene ontwikkelingen en ruimte laat bij de voorbereiding en de uitvoering. Ook kunnen we de onderhoudswerken in een groot werkvolume aanbesteden, wat gunstig is voor de prijsstelling. Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan Beheerplan wegen | 2023-2027 | september 2022 | voorjaar 2027 Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen Financieel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Klein onderhoud wegen | 237.373 | 237.373 | 237.373 | 237.373 Groot onderhoud (vanuit voorziening Groot Onderhoud Wegen) | 758.293 | 984.293 | 984.293 | 984.293 Verschil | 995.666 | 1.221.666 | 1.221.666 | 1.221.666 Voorziening Groot onderhoud Wegen Het groot onderhoud aan de wegen wordt betaald vanuit de voorziening Groot onderhoud Wegen. Conform het Wegenbeheerplan (inclusief indexering van € 54.838,-) wordt jaarlijks een bedrag van € 874.911,- gestort in deze voorziening. Deze storting is in de begroting 2027 eenmalig verlaagd met € 226.000,-, waardoor de storting € 648.911,- bedraagt.

Achterstallig onderhoud Er is momenteel geen sprake van achterstallig onderhoud. Wel kan sprake zijn van uitgesteld onderhoud. Want wij stemmen de onderhoudsplannen af op het activiteitenplan en de bekende (grotere) bouwplannen van derden. Verschuiving in laatstgenoemde plannen kan leiden tot uitstel van het door ons uit te voeren onderhoud. Openbare verlichting Beleid In april 2021 is het Beleidsplan openbare verlichting voor de periode 2021 t/m 2024 vastgesteld en gekozen voor scenario 2. 106 Hiermee zijn de kaders vastgesteld en de financiële middelen beschikbaar gesteld voor het onderhoud van de openbare verlichting om uiteindelijk in 2030 aan de energiedoelstellingen te kunnen voldoen. Op basis van het vastgestelde beleid worden de vervangin | gsplannen opgesteld en vervolgens vertaald naar uitvoeringsplannen. Het onderhoud van de openbare verlichting is te splitsen in correctief en preventief onderhoud. Onder het correctief onderhoud wordt verstaan het oplossen van storingen en schades. Onder preventief onderhoud wordt verstaan het groepsgewijs vervangen van lampen, armaturen en masten. Dit wordt gebaseerd op de technische levensduur van de onderdelen. Het uitgangspunt bij preventief onderhoud is om in te zetten op energiebesparende verlichting (LED). Het vervangen van oude armaturen levert een besparing op van het energieverbruik en dus op energiekosten.

Met het terugdringen van het energieverbruik wordt bijgedragen aan de doelstelling van het Energieakkoord. Beleidsplan Het huidige beleidsplan heeft een looptijd van 2021-2024 met een doorkijk naar 2030. In 2027 wordt verder gegaan met het vervangen van conventionele armaturen door armaturen met LED om de energiedoelstellingen in 2030 te kunnen behalen. Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan Beleidsplan openbare verlichting | 2021-2024 | april 2022 | Nog nader te bepalen Uitgangspunten Elke maand, en indien nodig vaker, worden er vanuit het correctieve onderhoud storingsroutes gereden door de aannemer. In deze storingsroutes worden de storingen en schades verholpen. Indien een storing urgent is in verband met de verkeers- of sociale veiligheid wordt deze meteen verholpen. Voor het onderhoud en om het functioneren van de openbare verlichting te waarborgen is er een raamovereenkomst afgesloten. Ook worden op basis van de raamovereenkomst de vervangingsopdrachten in 2027 uitgevoerd. Nieuw te plaatsen armaturen zijn voorzien van LED- verlichting en worden gedimd. Hiermee wordt het energieverbruik verminderd. Bij integrale projecten in de MPB en het activiteitenplan wordt vaak de vervanging van armaturen en masten meegenomen. Geïnvesteerd onderhoudsbudget c.q.

investeringsmiddelen In onderstaande tabel staan de bedragen voor het onderhoud, zoals verhelpen van storingen, remplaceren van lampen en kleine aanpassingen vermeld. Daarnaast worden jaarlijks investeringskredieten in de begroting opgenomen voor de vervangingsinvesteringen van de masten en armaturen. Financieel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Klein onderhoud | 93.492 | 93.492 | 93.492 | 93.492 Groot onderhoud (investeringen) | 164.224 | 192.524 | 0 | 0 Totaal | 257.716 | 286.016 | 93.492 | 93.492 Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Civiele kunstwerken Beleid De uitgangspunten van het beheer en onderhoud zijn vastgelegd in het Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken. De algemene doelstelling van dit 5-jarig beheerplan is om inzicht te geven in het functioneren en gebruiksgemak, de veiligheid van de kunstwerken, de levensduur en de te verwachten kosten die samenhangen met het beheer daarvan. Het doel is om de civiele kunstwerken in de gemeente te beheren op een vooraf vaststaand en meetbaar kwaliteitsniveau en gesteld risico, het ondervangen van risicoaansprakelijkheid en het waarborgen van een goede bereikbaarheid. Er wordt naar gestreefd de objecten tegen acceptabele kosten en met het behoud van hun eigenschappen een theoretische levensduur te laten bereiken.

107 Beleidsplan Het beleidsplan heeft een looptijd van 2022-2026 en in 2027 worden beleidskeuzes waar nodig aangepast. Het ligt niet in de lijn der verwachting dat deze keuzes sterk zullen veranderen. Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan Beleidsplan civiele kunstwerken | 2022-2026 | april 2022 | 2027 Uitgangspunten In het Beheerplan is gekozen voor een basaal onderhoudsniveau waarbij wordt voldaan aan de minimumeisen voor veiligheid en functionaliteit. Er mag geen sprake zijn van twijfel over de veiligheid, losliggende onderdelen of gevaar van bezwijken. De beheerstrategie is ten eerste gericht op het beheersen van de risico’s. Hierbij worden veiligheid en bereikbaarheid gegarandeerd. Daarnaast sturen we op kwaliteit (technisch en beeld). De keuze voor een basaal kwaliteitsniveau sluit het beste aan bij de sobere en doelmatige uitstraling die we nastreven en kunnen waarmaken. Met deze onderhoudsstrategie bereiken we het meest economische moment van onderhoud, namelijk niet te vroeg en niet te laat en in de juiste mate. Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen Onderstaand zijn de kosten van het onderhoud opgenomen. Het betreft de vereiste middelen voor de instandhouding. Het is geen projectbegroting of taakstellend budget.

Dit overzicht bevat de totale directe kosten aangevuld met kosten onvoorzien, staartkosten en exclusief de eigen uren en btw. Financieel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Exploitatiebudget | 25.533 | 25.533 | 25.533 | 25.533 Groot onderhoud (vanuit voorziening Groot onderhoud Wegen) | 79.053 | 79.053 | 79.053 | 79.053 Totaal | 104.586 | 104.586 | 104.586 | 104.586 Onderhoudskosten De financiering en dekking van het planmatig onderhoud vindt plaats via de voorziening groot onderhoud wegen. De jaarlijkse storting in deze voorziening voor de civiele kunstwerken bedraagt € 38.500,-. Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Groen Bos- en natuurbeheer In de Omgevingsvisie en de Natuurvisie zijn ambities uitgesproken voor een verdere ontwikkeling van de bos- en natuurterreinen. De kwaliteit en vitaliteit van natuur staan onder druk door omgevingsfactoren zoals klimaatverandering en verzuring. In de kadernota Bos- en natuurbeheer 2024-2029 zijn de ambities vertaald naar beheerdoelstellingen. Het beheerplan vertaalt de beheerdoelstellingen naar streefbeelden en concrete maatregelen voor de periode 2024 | -2029. Groenbeleidsplan - evaluatie en actualisatie We starten in 2026 de evaluatie van het groenbeleidsplan op. Uiterlijk 2027 vindt de actualisatie van dit plan plaats, waarbij ook de (ontbrekende) groenstructuren in en tussen diverse wijken worden meegenomen.

Onderhoud openbaar groen In 2018 zijn de nieuwe groenonderhoudscontracten opgesteld met Ergon en Senzer voor de onderhoudsjaren 2018-2022. Hierbij is een optie opgenomen 3 x 2 jaar te verlengen bij goede resultaten. In 2022-2023 is het eerste optionele verlengingsjaar ingegaan. In oktober 2024 is aangegeven door het College dat we niet verder gaan met Senzer en dat Ergon alle wijken gaan onderhouden vanaf 2025. We werken inmiddels via deze onderhoudscontracten. Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan Groenbeleidsplan | 2014-2024 | februari 2014 | 2027 108 Uitgangspunten onderhoud De werkzaamheden zijn uitbesteed en worden gecontroleerd op basis van het kwaliteitsniveau B, van de landelijke standaard voor onderhoudsniveaus, zoals beschreven in de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte van het CROW. Dit onderhoudsniveau is vastgesteld d | oor de gemeenteraad in 2008. Jaarlijks onderhoudsbudget In onderstaande tabel wordt het meerjarenbudget voor het groot onderhoud aan het openbaar groen weergegeven. Het betreft hier de bestekken voor de verschillende wijken. Financieel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Exploitatiebudget t.b.v.

de onderhoudsbestekken | 1.926.255 | 1.926.255 | 1.926.255 | 1.926.255 Totaal | 1.926.255 | 1.926.255 | 1.926.255 | 1.926.255 Naast bovenstaande bedragen is er ook een jaarlijks investeringsbudget beschikbaar van € 114.000,- voor reconstructies. Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Riolering Beleid Het gemeentelijk rioleringsbeleid is vastgelegd in het gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Het GRP is een beleidsinstrument binnen het gemeentelijk milieubeleid voor de aanleg en het beheer van riolering. Het heeft een planmatig en strategisch karakter met een planperiode van 5 jaar (huidige planperiode: 2023–2027). In het GRP zijn 6 speerpunten beschreven waar we ons op gaan richten: 1. | Duurzame waterketen De inzameling en het transport van afvalwater moet zo doelmatig mogelijk plaatsvinden zodat de volksgezondheid niet in het geding komt. 2. | Een klimaatbestendig watersysteem We gaan het systeem zo inrichten dat we de klimaatveranderingen beter kunnen opvangen. Iedereen heeft hier een verantwoordelijkheid. Bij nieuwbouw moet regenwater voortaan eerst in een berging op eigen terrein worden opgevangen voordat het mag worden geloosd op de openbare riolering. Bij reconstructies streven we er naar om zoveel mogelijk verhard oppervlak at te koppelen. Daarvoor wordt een afkoppelcoach aangetrokken.

De inspanningsverplichting van de gemeente ingeval van hinder of overlast door zware regenval is duidelijker omschreven en aangescherpt. 3. | Grondwaterhuishouding in balans In het betrekkelijk natte voorjaar van 2024 zijn we op veel plaatsen in de gemeente geconfronteerd met hoge grondwaterstanden. De rol van de gemeente beperkt zich meestal tot advisering. In een enkel geval is een nader onderzoek uitgevoerd en is een maatregelenplan opgesteld. Perceeleigenaren zijn beginsel zelf verantwoordelijk voor het treffen van maatregelen tegen gevolgen van te hoge of te lage grondwaterstanden. De gebeurtenissen maakten duidelijk hoe belangrijk het is om bij ruimtelijke ingrepen zorgvuldig te ontwerpen zodat er ook op langere termijn geen hinder of schade ontstaat. Ondanks de vrij langdurige natte periode blijven we er naar streven om zoveel mogelijk regenwater in de bodem te brengen. Dit kan rechtstreeks door terreinen onverhard te laten of te maken, dan wel via infiltratievoorzieningen. 4. | Water als ordenend principe Bij alle ruimtelijke ontwikkelingen moet het water leidend zijn in de planvorming. Dat betekent dat eerst moet worden gekeken hoe het water kan worden opgevangen en verwerkt, en dat de rest van de ontwikkeling zich daar omheen moet plooien. 5.

| Gezond, schoon en beleefbaar water Door het gescheiden inzamelen en gescheiden houden van regen - en afvalwater voorkomen we onnodige belasting van de waterzuivering maar voorkomen we ook onnodige natuurschade (riool overstorten). 109 6. | Samen werken aan water De gemeente werkt samen met andere partners in de waterketen. Dit zijn de gemeenten, de waterschappen en Brabant Water. De samenwerkingsverbanden zijn een uitvloeisel van het Bestuursakkoord Water 2011. Met deze platforms wordt kennis uitgewisseld maar ook | (rijks-) subsidies aangevraagd. De gemeenten trekken hierbij samen op met het Waterschap de Dommel om maatregelen te treffen die de kwaliteit van het oppervlakte water (na lozing vanuit het rioolstelsel en de rioolwaterzuiveringsinstallatie) verbeteren. Door gezamenlijke aanpak levert dit naast kwaliteit ook kostenbesparing op. De doelstellingen op het vlak van waterkwaliteit komen voort uit Europese regelgeving. Koppeling met het Klimaatbeleid In ons Klimaatbeleid zijn meerdere voorstellen voorgesteld voor de verdere aanpak van de effecten van de klimaatontwikkelingen. Voor zover deze maatregelen gerelateerd zijn aan de gemeentelijke watertaken en rioleringszorg kunnen zij worden bekostigd vanuit het vGRP. Beleidsplan Het beleidsplan heeft een looptijd van 2023-2027 en in 2027 worden waar nodig beleidskeuzes aangepast .

Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) | 2023-2027 | september 2022 | voorjaar 2027 Vervangingen Vervanging van rioolbuizen is noodzakelijk om het functioneren van de riolering in stand te houden. Na verloop van tijd gaat de sterkte van rioolbuizen achteruit, bijvoorbeeld door scheuren of aantasting van de binnenwand. De riolen worden dan vervangen of relined. Dit is altijd maatwerk per geval. Wij wegen vooraf of een reconstructie van een hele straat meegenomen kan worden. In de planperiode wordt 9 kilometer rioolbuis vervangen waarmee een investering van € 8,7 miljoen gemoeid is. Daarnaast worden doorlopend ook gemalen en de elektrische installaties vervangen. Aanpak wateroverlast en klimaatadaptatie Sinds 2020 is bijna € 2 miljoen geïnvesteerd in de strijd tegen wateroverlast. Dit betreft zowel de uitvoering van de al bekende maatregelen als ook de realisatie van het Blauwe Aderplan. In de periode van 2023 tot en met 2027 wordt iets meer dan € 7 miljoen geïnvesteerd. Los daarvan starten we met maatregelen zoals uitgewerkt in het Basisrioleringsplan en het Blauwe Aderenplan. Dit zijn technische analyses van ons riool- en watersysteem. En de laatste vooral een lange termijn visie over het omgaan met hemelwater en ook een plan op hoofdlijnen voor de aanleg van aan een gesloten hemelwatersystemen.

In ons Klimaatbeleid zijn meerdere voorstellen voorgesteld voor de verdere aanpak van de effecten van de klimaatontwikkelingen. Voor zover deze maatregelen gerelateerd zijn aan de gemeentelijke watertaken en rioleringszorg kunnen zij worden bekostigd vanuit het vGRP. Dagelijks onderhoud Alle objecten van de riolering worden onderhouden om ervoor te zorgen dat ze goed blijven functioneren. Dit is niet alleen het repareren van schade en het verhelpen van verstopping, maar ook het uitvoeren van metingen en onderzoeken, als ook het bijhouden van gegevens. Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen In onderstaande tabel staan de kosten voor het onderhoud aan het rioolstelsel. Daarnaast zijn er ook kosten voor o.a. planvorming, kapitaallasten en interne uren. De vervangingsinvesteringen zijn gebaseerd op het gemeentelijk rioleringsplan en zijn opgenomen op het activiteitenplan. Financieel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoudskosten riolering | 929.000 | 968.929 | 1.006.998 | 1.036.660 Totaal | 929.000 | 968.929 | 1.006.998 | 1.036.660 Achterstallig onderhoud De riolering vereist dagelijks investeringen voor instandhouding en verbetering. Jaarlijks worden grotere en kleinere onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Het beheer van de data is op orde. Er is dan ook geen sprake van achterstallig onderhoud.

110 Gebouwen Beleid De belangrijkste beleidsuitgangspunten voor gemeentelijke gebouwen: • | Het in eigendom hebben van vastgoed is geen gemeentelijke kerntaak; • | De gebouwen voor eigen gebruik behoren wel tot de kernvoorraad van gemeentelijk vastgoed en blijven dus in eigendom; • | Gemeentelijk vastgoed ten behoeve van maatschappelijke functies wordt kostendekkend verhuurd; Gemeentelijk vastgoed ten behoeve van commerciële functies wordt marktconform verhuurd; • | De (financiële) toegankelijkheid van gebouwen met een maatschappelijke functie wordt mogelijk gemaakt door het toekennen van huisvestingssubsidie op basis van het accommodatiebeleid. Hoewel het in eigendom hebben en beheren van vastgoed geen gemeentelijke kerntaak is, kunnen er redenen zijn om maatschappelijk vastgoed in eigendom te houden. Zo kunnen de ontwikkelingen binnen het sociale domein (inwoners langer thuis laten wonen) de vra | ag naar maatschappelijk vastgoed doen toenemen (voorzieningen zo dicht mogelijk bij de inwoners realiseren). | De gemeente Geldrop-Mierlo streeft naar een gezond en sociaal klimaat. Initiatieven en organisaties die een bijdrage leveren aan een duurzame ontwikkeling van de gemeenschap krijgen de ruimte om activiteiten te ontplooien. Goed onderhouden accommodaties zijn daarbij een belangrijke randvoorwaarde.

Het Strategisch beheer maatschappelijk vastgoed is er op gericht om te komen tot een compacte vastgoedportefeuille, waarbij accommodaties zo optimaal en intensief mogelijk worden gebruikt. De gemeente stemt daarbij het aanbod af op de behoefte van de inwoners en kan door een flexibele opstelling inspelen op nieuwe ontwikkelingen en trends. Alle gebouwen zijn in 2022 opnieuw geïnspecteerd en beoordeeld op de huidige actuele onderhoudstoestand. Uit de nieuwe geactualiseerde meerjarenonderhoudsplanning (MJOP 2023-2032), dat in april 2023 door de raad is vastgesteld, blijkt een nieuw onderhoudsb | udget van gemiddeld € 1.464.000,- per jaar benodigd te zijn (op basis van een termijn van 10 jaar). Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan Meerjaren Onderhoudsplanning gebouwen | april 2023 | 2027 Uitgangspunten Het onderhoudsniveau van gemeentelijke gebouwen is vastgesteld op ‘redelijk’, zoals gedefinieerd in de Nederlandse norm NEN 2767. Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen Financieel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Nieuwe dotatie voorziening | 1.464.000 | 1.464.000 | 1.464.000 | 1.464.000 Geplande uitgaven uit Groot onderhoud Gebouwen | 538.068 | 1.324.838 | 617.081 | 3.211.223 Saldo | 925.932 | 139.162 | 846.919 | -1.747.223 Saldo voorziening per 31-12 Een vastgoedportefeuille is een dynamisch geheel.

Er worden panden verkocht en aangekocht c.q. nieuwbouw gepleegd. Hierdoor zal iedere vijf jaar een nieuwe inventarisatie op basis van de dan geldende situatie plaatsvinden. De jaarlijkse dotatie wordt dan weer opnieuw bepaald. In 2019 is voor het gebouw waarin de Brede School De Coevering is gevestigd, een separate onderhoudsvoorziening ingesteld. Bij dit gebouw waren twee externe partijen (onderwijsstichtingen) bij betrokken en zij wilden graag goede inzage in het verloop van de onderhoudsvoorziening hebben. Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. 111 Speelvoorzieningen Het speelruimteplan geeft een actueel inzicht in de speelbehoeften van alle leeftijdsgroepen en biedt een handvat voor noodzakelijke en wenselijke verbeteringen in het aanbod aan speelruimte en voorzieningen in Geldrop en Mierlo. De gemeente gebruikt dit plan als toetsingskader bij het beoordelen van wensen van inwoners op het gebied van speelruimte en speelvoorzieningen. Het speelruimteplan heeft een looptijd van 2020-2029. Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan Speelruimteplan | 2020-2029 | oktober 2019 | 2029 Uitgangspunten De speelplekken moeten voldoen aan het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen. Hiervoor is regelmatig inspectie en onderhoud nodig om de kwaliteit te waarborgen.

Jaarlijks onderhoudsbudget In onderstaande tabel wordt het meerjarenbudget voor het onderhoud aan de speelvoorzieningen. Dit budget omvat onder andere onderhoud, inspectie kleine vervangingen en schoonmaak van de val- ondergrond van de speelvoorzieningen. Nieuwe speeltoestellen worden aangemerkt als investering. Financieel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Exploitatiebudget | 39.056 | 39.056 | 39.056 | 39.056 Totaal | 39.056 | 39.056 | 39.056 | 39.056 Naast bovengenoemde onderhoudsbudgetten worden via het activiteitenplan investeringsbudgetten gevraagd voor de vervangingsinvesteringen (jaarlijks € 154.000,- vanaf 2023). Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. 112 Financiering Inleiding Het opstellen van de paragraaf financiering in de begroting en de jaarstukken is in zowel het BBV als in de wet Fido verplicht gesteld. Financiering betreft de wijze waarop de gemeente Geldrop | -Mierlo de benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijke) overtollige geldmiddelen belegt. De uitvoering van deze paragraaf vindt plaats binnen de wettelijke kaders van het BBV en de wet Fido. Naast deze wetgeving is een treasurystatuut vastgesteld. In dit statuut zijn nadere regels opgenomen om daarmee de financieringsfunctie te sturen, te beheersen en te controleren.

De paragraaf geeft inzicht in de rentelasten en -baten, het renteresultaat, de financieringsbehoefte en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. De bedragen in onderstaande tabellen moeten vermenigvuldigd w | orden met € 1.000,-. Interne- en externe ontwikkelingen Extern Na een periode van renteverlagingen in 2024 en 2025, verhoogde de ECB de rente zowel in juni | als in september 2026 met 0,25 procent naar 2,5 procent vanwege oplopende inflatie en stijgende energieprijzen. De vooruitzichten blijven onzeker, met opwaartse risico's voor de inflatie en neerwaartse risico's voor de economische groei.

Intern Voor de begroting zijn de volgende interne rentepercentages gebruikt, de berekening volgens BBV: Renteschema | % Bespaarde rente over voorziening verliesgevende complexen bouwgrond | 2,00% Rente activa en Grex afgerond (omslagrente) | 1,50% In onderstaand schema is het renteresultaat berekend volgens BBV: Stap Renteschema | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 De externe rentelasten over de korte en lange financiering | 2.728 | 3.213 | 3.858 3.927 De externe rentebaten | -128 | -127 | -126 | -126 1 Saldo rentelasten en rentebaten | 2.600 | 3.086 | 3.732 3.801 De rentebaten van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend | -288 | -283 | -277 | -272 De rentelasten van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend | 288 | 283 | 277 | 272 2 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | 0 | 0 | 0 | 0 3 Rente over eigen vermogen | 0 | 0 | 0 | 0 3 Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) | 123 | 125 | 128 | 130 4 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente (1+2+3) | 2.723 | 3.211 | 3.859 3.931 5 De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) actieve gronden | -472 | -198 | -22 | -32 5 De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) activa | -2.493 -2.935 -3.343 -3.320 Renteresultaat op het taakveld treasury (4+5) | -243 | 78 | 494 | 579 Het genoemde renteresultaat komt terug op het

taakveld Treasury, maar is niet het enige resultaat op dat taakveld. Ook bijvoorbeeld ontvangen dividend wordt geraamd op het taakveld, maar maakt geen onderdeel uit van het renteschema. Financieringsbehoefte Op basis van de begroting 2027 wordt een meerjarige financieringsbehoefte opgesteld. 113 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Activa | 174.610 | 207.841 | 236.898 | 238.121 Grondexploitatie | 25.562 | 7.292 | -4.429 | -3.770 Geldleningen* | -113.074 | -100.604 | -88.133 | -75.660 Reserves en voorzieningen | -64.604 | -61.947 | -60.120 | -60.233 22.494 | 52.583 | 84.217 | 98.459 * Dit is de huidige leningenportefeuille. Uit bovenstaand schema blijkt dat de komende jaren een financieringsbehoefte is tot een maximum van ruim € 98 miljoen. Deze wordt gefinancierd met kasgeld en langlopende geldleningen. Beleidsvoornemen financiering Financiële instellingen blijven terughoudend met het geven van een rentevisie. Ook BNG publiceert deze sinds enige tijd niet meer. Wij hanteren daarom meer een rentestrategie dan een rentevisie. Onze strategie is om het renterisico te minimaliseren. Dat doen we door op verschillende momenten (zo nodig) langlopende leningen af te sluiten in de toekomst en door gebruik te maken van een mix van kortlopende en langlopende leningen.

Daarmee creëren we ook flexibiliteit in de leningenportefeuille om in te spelen op interne en externe ontwikkelingen, zoals planning van investeringen en grex-projecten. Ook moeten we rekening houden met de kasgeldlimiet. Deze bepaalt dat de gemiddelde vlottende schuld, over 3 achtereenvolgende kwartalen bezien, niet boven de 8,5 procent van het begrotingstotaal mag uitkomen. Ons uitgangspunt is dat we de overschrijding beperken tot maximaal 2 achtereenvolgende kalenderkwartalen. Renterisicobeheer De overheid heeft twee instrumenten bepaald voor het toetsen van het renterisico, namelijk: de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet vormt de bovengrens waarmee een tijdelijk liquiditeitstekort gefinancierd kan en mag worden met een kortlopende geldlening (korter dan één jaar). Als het liquiditeitstekort een structureel karakter draagt, moet er een langlopende geldlening worden aangetrokken. Indien voor het derde achtereenvolgende kwartaal de kasgeldlimiet wordt overschreden, moet de toezichthouder hiervan op de hoogte worden gesteld, en moet de kwartaalrapportage en een plan om binnen de kasgeldlimiet te blijven ter goedkeuring worden voorgelegd aan de toezichthouder. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5 procent van het begrotingstotaal.

Stap | Omschrijving | 2027 Bepalen toegestane kasgeldlimiet Omvang begrotingstotaal | 151.706 Percentage regeling | 8,50% 1 Toegestane kasgeldlimiet | 12.895 Vlottende korte schuld opgenomen gelden korter dan 1 jaar | 12.000 Schuld in rekening courant | 0 Gestorte gelden door derden korter dan 1 jaar | 100 Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld | 0 2 Totaal vlottende korte schuld | 12.100 Vlottende middelen | 0 Contante gelden in kas | 9 Tegoeden in rekening courant | 907 Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar | 13 3 Totaal vlottende middelen | 929 4 Totaal netto vlottende schuld (2-3) | 11.171 Ruimte (+) / Overschrijdingen (-) (1-4) | 1.724 Voor 2027 wordt met kasgeldleningen gewerkt tot de maximale bovengrens van de kasgeldlimiet. 114 Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een grens aan het te lopen renterisico op de vaste schuld. De risiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet hoger mogen zijn dan 20 procent van het begrotingstotaal (zie tabel hieronder).

Stap | Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 Renteherzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 2 Aflossingen | 12.470 | 12.471 | 12.473 | 12.474 3 (1+2) | Renterisico | 12.470 | 12.471 | 12.473 | 12.474 4 Begrotingstotaal | 151.706 | 156.792 | 156.284 | 160.080 5 Percentage regeling | 20% | 20% | 20% | 20% 6 (4 x 5) | Renterisiconorm | 30.341 | 31.358 | 31.257 | 32.016 7 Ruimte(+)/Overschrijdingen(-) | 17.871 | 18.887 | 18.784 | 19.541 Voor de komende jaren is er ruimte om lang geld aan te trekken volgens de renterisiconorm. In het jaar 2026 is de renterisiconorm niet overschreden. Kredietrisicobeheer Kredietrisicobeheer is het beheersen van de risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid op een waardedaling van de vorderingspositie ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichtingen door de tegenpartij. De gemeente heeft in beperkte mate te maken met kredietrisico’s. Deze hebben onder andere betrekking op de verstrekte leningen in het kader van de publieke taak, zoals de startersleningen. Deze leningen zijn afgesloten onder Nationale Hypotheek Garantie. Dit betekent dat de aflossing bij gedwongen verkoop altijd gegarandeerd is. Leningenportefeuille Een belangrijk onderdeel van het financieringsbeleid vormt de omvang, flexibiliteit, gemiddelde looptijd en rentegevoeligheid van de leningenportefeuille.

De leningenportefeuille van de gemeente ziet als volgt uit: Opgenomen langlopende leningen Leningverstrekker | Looptijd van | Looptijd t/m | Rente | Oorspronkelijk | 01/01/2027 | 31/12/2027 Prov NB | 2018 | 2033 | 1,13% | 1.211 | 591 | 509 Prov NB | 2018 | 2033 | 1,18% | 908 | 45 | 39 Prov NB | 2019 | 2034 | 1,28% | 606 | 337 | 297 BNG | 2020 | 2040 | 0,23% | 54.215 | 37.951 | 35.240 BNG | 2024 | 2034 | 2,67% | 30.000 | 24.000 | 21.000 BNG | 2025 | 2035 | 2,74% | 25.000 | 21.875 | 19.375 BNG | 2026 | 2051 | 3,14% | 3.275 | 3.275 | 3.144 BNG | 2026 | 2031 | 2,94% | 2.000 | 2.000 | 2.000 BNG | 2026 | 2031 | 2,89% | 2.000 | 2.000 | 2.000 BNG | 2026 | 2031 | 3,02% | 2.000 | 2.000 | 2.000 BNG | 2026 | 2031 | 3,20% | 20.000 | 19.000 | 15.000 141.216 | 113.074 | 100.604 115 116 Bedrijfsvoering Inleiding Doel is onze bedrijfsvoering op een dusdanige manier in te richten en uit te voeren dat het de uitvoering van de lijnwerkzaamheden en programma's zo goed mogelijk ondersteunt en daardoor zorgt voor een goede dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven, instellingen en bezoekers aan onze gemeente. Strategisch HRM plan Zie programma 5. Organisatieontwikkeling, thema bedrijfsvoering.

Ontwikkeling formatie De formatie voor 2027 is gelijk gebleven aan de laatst vastgestelde formatie, uitgezonderd van de structurele wijzigingen die zijn gemaakt tussen vaststelling begroting 2026 en vaststelling formatie 2027; • 1 FTE Ambtenaar Rampenbestrijding • 1 FTE Coördinator Vluchtelingenopvang • 0,39 FTE Consulent Inkomensondersteuning • 0,78 FTE Consulent Inkomen Bij het vaststellen van de formatie is 1,39 FTE apart gezet als voorstel voor bezuiniging, daarnaast is 1 FTE Landmeter omgezet in inhuurbudget. De nieuw vastgestelde formatie is 254,51 FTE. Ziekteverzuim Net als in 2026 is de ambitie om het verzuimpercentage maximaal op het niveau van het landelijk gemiddelde van vergelijkbare middelgrote gemeenten te houden, door de gezondheid, vitaliteit en duurzame inzetbaarheid van medewerkers te bevorderen. Er blijft voortdurend aandacht voor het voorkomen van verzuim door vroegtijdig signalen bespreekbaar te maken en er wordt sneller geïntervenieerd als er sprake is van een structurele disbalans tussen werk en capaciteiten (preventieve verzuimaanpak). Dit wo rdt op allerlei manieren gefaciliteerd (het gesprekinstrument In gesprek, training/intervisie leidinggevenden, maatwerkoplossingen). Daarnaast moet de contractering van een nieuwe arbodienst bijdragen aan een betere en effectievere samenwerking bij het voorkomen en terugdringen van verzuim.

Capaciteitsbegroting De activiteiten, zoals beschreven in de thema's, opgaven en de focuspunten lijn, worden uitgevoerd binnen de bestaande formatie. Deze zijn bij het opstellen getoetst op realisme en haalbaarheid. Eventuele keuzes met betrekking tot het doorvoeren van ombuigingsvoorstellen kunnen leiden tot een andere verdeling binnen de bestaande capaciteitsraming. Informatievoorziening Strategische ontwikkeling informatievoorziening, informatiebeheer en informatiebeveiliging Op het gebied van informatievoorziening, informatiebeheer en informatiebeveiliging wordt steeds meer verwacht van gemeenten vanuit (nieuwe) wetgeving én vanuit de veranderende samenleving. De vier Dommelvallei-organisaties bekijken samen deze grote vraagstukken en hoe hiermee om te gaan richting de toekomst. In 2026 bepalen we de toekomstige, toekomstbestendige, situatie (SOLL) via een bestuursopdracht, waarbij we rekening houden met mens, proces en systemen. Dit heeft impact op informatievoorziening en –beheer. Potentieel ook op andere organisatieonderdelen. In 2027 bepalen we hoe we daar gaan komen en in welk tempo. Dit zal bepalen welke financiële middelen nodig zijn. De consequenties zullen naar verwachting in de 1e begrotingswijziging 2027 van Dienst Dommelvallei worden opgenomen. Informatiebeveiliging en privacy De gemeente wisselt op alle beleidsterreinen informatie uit.

We willen hierbij een betrouwbare partner zijn voor onze inwoners, medewerkers en zakelijke partners en we hebben hierbij een maatschappelijke en wettelijke verantwoordelijkheid. Hierbij is het essentieel dat de basis op orde is: informatieveiligheid en privacy moeten verankerd zijn in processen en voldoen aan wet | - en regelgeving. Om aan de veranderende wet- en regelgeving te voldoen is het noodzakelijk dat in de vier Dommelvallei-organisaties procesmatig werken worden versterkt. Voldoen aan wet- en regelgeving Procesmatig werken, risicomanagement, duidelijke verantwoordelijkheden en continue verbetering zijn noodzakelijk om gegevensbescherming te kunnen borgen. Op 15 augustus 2026 zijn de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten in werking getreden. Hiervoor lopen al diverse verbeter initiatieven die vaak onderdeel zijn van een breder initiatief, zoals het project van Microsoft 365. Nieuwe wetgeving rondom Artificial Intelligence (AI) biedt kansen om efficiënter te kunnen werken maar brengt ook uitdagingen met zich mee. De borging van informatiebeveiliging en privacy in processen wordt hiermee nog belangrijker. Aangescherpte wet | - en regelgeving en het verhoogde landelijke cyberdreigingen, maakt dat de gemeente meer taken krijgt op het gebied van informatiebeveiliging en privacy.

Om de kans op digitale inbreuken te verkleinen of snel te kunnen ondervangen is een snellere groei noodzakelijk. Vervolgstappen Hoewel er stappen zijn gezet, kunnen we nog niet in alle gevallen aantonen dat we voldoen aan de informatiebeveiliging- en privacywetgeving. In samenwerking met de Dommelvallei | -organisaties en bij voldoende middelen, werken we gestructureerd toe naar volwassenheidsniveau 3 van 5. Deze doelstelling word ook verwerkt in de bovengenoemde SOLL (bestuursopdracht). Zo borgen we beschikbaarheid, vertrouwelijkheid, integriteit en privacy van informatie en blijven we een betrouwbare partner die voldoet aan de geldende wet- en regelgeving. Kengetallen Formatie (excl.

college B&W en griffie) Team | Factor | Peildatum 1-1-2027 | Formatie 1-1-2026 Directie en concernstaf | fte | 9,67 | 8,67 Team Strategie en Beleid Ruimte | fte | 21,83 | 22,17 Team Ruimtelijke Ontwikkeling | fte | 21,34 | 21,24 Team Realisatie | fte | 26,58 | 27,58 Team Buitendienst en Sporthalbeheer | fte | 29,78 | 28,77 Team Publiekszaken | fte | 25,86 | 26,86 Team Ondersteuning | fte | 25,26 | 25,14 Team Leefbaarheid en Veiligheid | fte | 14,45 | 12,89 Team Inkomen en Toegang | fte | 25,93 | 21,37 Team Zorg en Jeugd | fte | 29.84 | 33,06 Team Strategie en Beleid Samenleving | fte | 23,98 | 24,37 Totale formatie | fte | 254,51 | 252,12 Ziekteverzuim (exclusief zwangerschapsverlof) 2026 | 2025 (1 januari tot 1 juli) (1 januari tot 1 juli) Verzuimpercentage | 8,20 | 7,95 Gemiddelde duur (dagen) | 16,25 | 26,5 Verzuimfrequentie | 0,48 | 0,53 Ziekteverzuimpercentage in vergelijkbare gemeenteklasse voor 2025: 6,5% 117 118 Verbonden partijen Inleiding De paragraaf Verbonden partijen geeft inzicht in de relaties van de gemeente in rechtspersonen waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend én financiële belangen gemoeid zijn. Verbonden partijen zijn een manier om een bepaald beleidsvoornemen uit te voeren. Het aangaan van verbonden partijen komt altijd voort uit het publiek belang.

Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Onder financieel belang wordt verstaan: een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichting niet nakomt. Ter voldoening aan het bepaalde in de artikelen 1, 5, 8, 9, 15, 26 en 36 van het BBV komen hierna de volgende verbonden partijen aan de orde: Gemeenschappelijke regelingen: • Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven (MRE) te Eindhoven • Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) te Eindhoven • Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) te Eindhoven • Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Brabant Zuidoost te Helmond • Gemeenschappelijke regeling Dienst Dommelvallei te Helmond • Gemeenschappelijke regeling Senzer te Helmond • Gemeenschappelijke regeling Cure Afvalbeheer te Eindhoven • Gemeenschappelijke regeling PlusTeam (in liquidatie) • Gemeenschappelijke regeling 10voordejeugd te Deurne Vennootschappen en coöperaties: • Naamloze Vennootschap Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) te Den Haag • Besloten Vennootschap Breedband Regio Eindhoven Stichtingen en

verenigingen: • Stichting Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost te Helmond • Stichting Bureau Inkoop- en aanbestedingen Zuidoost Brabant (BIZOB) te Oirschot • Stichting Beheer en Uitvoering Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland te Rijen Overig: Hoewel geen verbonden partijen, zijn hier ook de samenwerkingen in het stedelijk gebied Eindhoven (SGE), de netwerksamenwerking middelgrote gemeenten Brabant (M7) en landelijk (M50) opgenomen. De reden hiervan is dat het belang dat aan deze samenwerkingen wordt gehecht groot is. In deze paragraaf wordt elke verbonden partij uitgewerkt aan de hand van de volgende indeling: • Doel en openbaar belang van de verbonden partij • Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij • Uitgangspunten waarom en wanneer er gebruik wordt gemaakt van de verbonden partij • Veranderingen en ontwikkelingen van de verbonden partij • Risico’s: welke risico’s zijn er bij deelname • Afbreukrisico van geen deelname: wat zijn de risico’s bij geen deelname • Alternatieven voor geen deelname: welke alternatieven zijn er • Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging: wie zijn er betrokken bij de samenwerking • Frequentie van terugkoppeling naar de raad: frequentie van informatie terugkoppeling • Financieel belang: welke kosten horen bij de samenwerking • Vermogenspositie en resultaat boekjaar van de verbonden partij 119 De

volgende afkortingen zijn gebruikt in de uitwerking van de verbonden partijen: • DB: Dagelijks bestuur • GR: Gemeenschappelijke regeling • NV: Naamloze vennootschap Gemeenschappelijke regelingen GR Metropoolregio Eindhoven (MRE) te Eindhoven Doel en openbaar belang De Metropoolregio Eindhoven is een gemeenschappelijke regeling van 21 gemeenten in Zuidoost - Brabant. In dit verband werken de gemeenten bestuurlijk en ambtelijk samen aan bovenlokale opgaven: Ruimte en Wonen, Mobiliteit, Economie, Energietransitie en Vitaa l Landelijk Gebied. Daarbij komt het vraagstuk van de basis- en topvoorzieningen, gekoppeld aan de versnelling van de woningbouw. De organisatie van de Metropoolregio ondersteunt die samenwerking met analyses, uitvoering en belangenbehartiging bij de provincie, het Rijk en Europese partners. De Metropoolregio beheert daarnaast regionale fondsen. Het Stimuleringsfonds Brainport Eindhoven heeft een jaarlijks budget van twee miljoen euro en richt zich op de hoofdopgaven uit de regionale agenda en op brede welvaart. Sinds 2025 beheert de Metropoolregio ook het Regionaal Bereikbaarheidsfonds, de vijfde tranche van de Regio Deal en het Beethoven Woonfonds. Het fondsbeheer is ondergebracht in een aparte vennootschap; die structuur moet in 2027 staan. Ook het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven valt onder de Metropoolregio.

Dat centrum voert de wettelijke archieftaken uit voor twintig van de 21 gemeenten, waaronder Geldrop -Mierlo, en maakt regionale informatie en archieven duurzaam toegankelijk. De komende jaren ligt de nadruk op digitaal informatiebeheer en de veranderende publieksfunctie van het archief. Overwegingen omtrent deelname De opgaven rond woningbouw, bereikbaarheid, verduurzaming en economische ontwikkeling zijn groter dan één gemeente. Deelname aan de Metropoolregio is nodig om deze vraagstukken samen op te pakken, de positie van Geldrop-Mierlo in de regio te versterken en de verbinding te leggen met provincie en Rijk. Dat sluit aan bij de Visie 2044, waarin we kiezen voor een gemeente die haar eigen schaal en identiteit behoudt en tegelijk meedoet in een regio die hard groeit. Via de Metropoolregio zijn we aangesloten op de afspraken tussen Rijk en regio: de Brainportdeal uit 2022 (1,6 miljard euro) en het Beethovenconvenant uit 2024 (ruim 2,5 miljard euro), samen een pakket van ruim vier miljard euro voor wonen, bereikbaarheid en talent. De regio werkt deze afspraken elk jaar uit in een uitvoeringsprogramma, ook in 2027. Voor Geldrop-Mierlo geeft dit toegang tot netwerken, cofinanciering en subsidies.

De samenwerking raakt vrijwel alle programma’s van deze begroting: woningbouw en gebiedsontwikkeling (programma 2), het landelijk gebied en Gulbergen (programma 3), economie, bedrijventerreinen, mobiliteit en de energietransitie (programma 4). Waar regiona le afspraken lokale keuzes raken, wegen we die langs de doelen van die programma’s. Veranderingen en ontwikkelingen In 2027 wordt de nieuwe Regionale Agenda 2027–2030 afgerond en vertaald naar het werkprogramma van de MRE. Eind vorig jaar is afgesproken dat alle 21 MRE-gemeenten bijdragen aan de cofinanciering van het regionale pakket KTM2. Dit gebeurt naar rato van het aantal inwoners. Het pakket omvat regionale maatregelen die bijdragen aan een betere bereikbaarheid, toekomstbestendige mobiliteit en het faciliteren van de urgente verstedelijkingsopgave in onze regio. Hierover is in maart 2026 een raadsinformatiebrief (RI GM2026-2989306) verstuurd. De bijdrage is verwerkt in de cijfers van deze begroting. De samenwerkingsagenda’s met Meierijstad, Weert en Venlo worden in 2027 voortgezet en geëvalueerd. 120 Het Realisatiebedrijf MRE ondersteunt gemeenten bij complexe projecten op het gebied van wonen, mobiliteit, energie-infrastructuur en werklocaties. Gemeenten blijven zelf bestuurlijk en beleidsmatig verantwoordelijk voor hun projecten. Voor Landgoed Gulbergen richt de MRE zich op de verdere verkoop en gebiedsafwikkeling.

De resterende opgave in 2027 en verder betreft de prenazorg tot de overdracht aan de provincie in 2030 en de verdere financiële afwikkeling van het gebied. Risico’s De financiële risico’s rond Gulbergen zijn nog niet volledig verdwenen. Zij betreffen vooral de kosten van prenazorg, de overdracht aan de provincie en de verdere gebiedsafwikkeling. Deze kosten worden primair gedekt uit de bestemmingsreserve Gulbergen. Als deze middelen ontoereikend blijken, is aanvullende bestuurlijke besluitvorming nodig. De MRE werkt aan grote regionale opgaven die ook inzet van de gemeentelijke organisatie vragen. Dit vraagt om een goede balans tussen regionale ambities, lokale prioriteiten en beschikbare capaciteit. De verdere prioritering in de Regionale Agenda 2027–2030 is van belang voor een heldere sturing op de inzet en de financiële bijdrage van de gemeenten. Risicomanagement en weerstandsvermogen De MRE hanteert de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen, vastgesteld door het Algemeen Bestuur in juli 2018. De MRE beoordeelt en actualiseert de risico’s jaarlijks bij de begroting en jaarrekening. Afbreukrisico van geen deelname Niet deelnemen is geen reële optie. Geldrop-Mierlo zou zichzelf dan buiten de regionale samenwerking en buiten Brainport Eindhoven plaatsen, invloed bij provincie en Rijk verliezen en de toegang tot cofinanciering en de regionale fondsen mislopen.

Uittreden uit een gemeenschappelijke regeling vraagt bovendien een besluit van de raad en brengt kosten met zich mee. Alternatieven voor geen deelname Niet deelnemen is geen reële optie. Geldrop-Mierlo zou daarmee invloed op regionale opgaven, de verbinding met provincie en Rijk, en toegang tot regionale fondsen en cofinanciering verliezen. Uittreden uit de gemeenschappelijke regeling brengt bovendien financiële en bestuurlijke gevolgen met zich mee. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Algemeen Bestuur: burgemeester Jos van Bree is lid; wethouder Frans Stravers is plaatsvervangend lid. Geldrop-Mierlo heeft geen vertegenwoordiger in het Dagelijks Bestuur. Portefeuillehoudersoverleggen: • wethouder Fiona Bijl: Ruimte en wonen; • wethouder Frans Stravers: Economie en Energietransitie; • wethouder Hanneke Meulendijk-van de Pasch: Mobiliteit en Vitale groene leefomgeving. Daarnaast is Frans Stravers lid van de Commissie van advies voor financiën en de adviescommissie van het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Hanneke Meulendijk-van de Pasch is lid van de adviescommissie en de stuurgroep Gulbergen. Burgemeester Jos van Bree is lid van de stuurgroep Gulbergen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://geldropmierlo.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b20b2a71-a336-4311-a955-6f9ab9d4559a?agendaItemId=c9848b80-55af-419e-bebc-3463e6d6bb36