CConstaterende datGeldrop-Mierlo
Koppel je AI →
Document · PDF

Meerjarenbegroting 2027-2030

Raadsvergadering 9 november 2026, gemeente Geldrop-MierloBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-2030 - 14:0575.121 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 9

Het concernmanagementteam, de ambtelijke leiding van de organisatie, stuurt zowel op het gewone we rk van de afdelingen als op deze opgaven. Ook het college wil meer als één geheel sturen en besluiten. Zo brengen we meer samenhang aan en stellen we beter prioriteiten. 78 Doelen Organisatieontwikkeling In 2027 gebruiken wij onze visie en strategie aantoonbaar als uitgangspunt voor de prioritering van opgaven en de concernbrede sturing. In 2027 vertalen wij relevante regionale ontwikkelingen en agenda’s structureel naar de koers, prioriteiten en bestuurlijke advisering van de gemeente. In 2028 zijn de organisatiewaarden betrouwbaar, betrokken en creatief verder verankerd in de wijze van samenwerking, processen en besluitvorming. In 2029 hebben wij de brede organisatorische weerbaarheid versterkt, zodat wij bij complexe maatschappelijke opgaven wendbaar en met duidelijkheid in rollen en verantwoordelijkheden kunnen handelen. Activiteiten: Organisatieontwikkeling In 2027 gebruiken wij onze visie en strategie aantoonbaar als uitgangspunt voor de prioritering van opgaven en de concernbrede sturing. • We gebruiken de P&C-documenten als basis voor het ambtelijke en bestuurlijke inhoudelijke gesprek over voortgang, prioriteiten en benodigde bijsturing.

In 2027 vertalen wij relevante regionale ontwikkelingen en agenda’s structureel naar de koers, prioriteiten en bestuurlijke advisering van de gemeente. • We organiseren een structureel overleg tussen strategen en beleidsmedewerkers waarin regionale ontwikkelingen worden besproken en vertaald naar strategie, prioriteiten en uitvoering. In 2028 zijn de organisatiewaarden betrouwbaar, betrokken en creatief verder verankerd in de wijze van samenwerking, processen en besluitvorming. • We ontwikkelen een onboardingsmodule over betrouwbaar samenwerken voor nieuwe medewerkers. • We ontwikkelen een strategisch opleidingsprogramma (leerlijn) gericht op integraal samenwerken in opgaven, projecten en interne opdrachten, resultaatgericht werken en persoonlijk leiderschap. • In dit programma nemen we scholingsactiviteiten op gericht op leiderschapsvaardigheden (leerlijn management), zodat leidinggevenden de organisatiewaarden zichtbaar toepassen in hun sturing, voorbeeldgedrag en het aanspreken op houding en gedrag. • We implementeren één gezamenlijke werkwijze voor projectmatig werken binnen de Dommelvallei organisaties, waar praktische instructiesessies/trainingen en de doorontwikkeling van een integrale capaciteitsplanning onderdeel van uitmaken.

In 2029 hebben wij de brede organisatorische weerbaarheid versterkt, zodat wij bij complexe maatschappelijke opgaven wendbaar en met duidelijkheid in rollen en verantwoordelijkheden kunnen handelen. • Wij brengen in beeld welke bestaande werkwijzen, afspraken en instrumenten bijdragen aan onze organisatorische weerbaarheid en bepalen welke aanvullende werkafspraken en beheersmaatregelen nog nodig zijn. Thema Dienstverlening Een betrouwbare overheid herken je aan goede dienstverlening. Mensen willen weten waar ze aan toe zijn. Ze verwachten dat we afspraken nakomen, snel en duidelijk reageren en open zijn over onze keuzes. Dienstverlening gaat verder dan het contact aan de balie. Het gaat ook over hoe we intern onze processen organiseren, hoe we communiceren en hoe we zorgen voor gebruiksvriendelijke digitale kanalen. Wij kijken naar dienstverlening vanuit de vraag van de inwoner en vanuit wat er wél kan. Dat vraagt ruimte voor maatwerk waar de regels die ruimte bieden, en een heldere uitleg waar die ruimte er niet is. We schrijven in begrijpelijke taal en werken ernaartoe dat onze communicatie aan inwoners op taalniveau B1 is: eenvoudig Nederlands dat de meeste mensen begrijpen. We leggen beslissingen goed uit en leggen juridische begrippen uit waar die nodig zijn. Waar een brief juridisch nauw luistert, zetten we naast de formele tekst een begrijpelijke toelichting.

79 We willen dat inwoners in alle contacten met de gemeente dezelfde duidelijke werkwijze herkennen, of ze nu bellen, mailen of langskomen. Daarom verbeteren we onze werkwijze en leren we van signalen en ervaringen van inwoners en medewerkers. We breiden de digitale loketten uit, zoals de BuitenBeter-app voor meldingen over de openbare ruimte en Onze Wegwijzer, waar inwoners hulp en ondersteuning kunnen vinden. Tegelijk houden we de balie en de telefoon open en zorgen we dat er altijd hulp is voor mensen die minder digitaal vaardig zijn. Digitale toegankelijkheid en persoonlijk contact gaan bij ons samen, want een gemeente die alleen nog online bereikbaar is, sluit precies die inwoners uit die haar het hardst nodig hebben. Daarbij gaan we zorgvuldig om met de g egevens van inwoners, ondernemers en partners. Doelen Dienstverlening In 2028 levert de gemeente voorspelbare en kwalitatief goede dienstverlening doordat medewerkers verantwoordelijkheid nemen voor het resultaat en samenwerken vanuit duidelijke afspraken en processen. In 2028 ervaren inwoners de dienstverlening als toegankelijk, duidelijk en mensgericht, waardoor zij weten waar zij aan toe zijn en zich geholpen voelen. Vanaf 2027 verbetert de dienstverlening aantoonbaar op basis van signalen, feedback en ervaringen van inwoners en medewerkers.

In 2029 herkennen inwoners in alle contacten één duidelijke, begrijpelijke en professionele werkwijze van de gemeente. In 2028 kunnen inwoners hun gemeentelijke zaken eenvoudig en zelfstandig regelen, met passende ondersteuning wanneer dat nodig is. Activiteiten: Dienstverlening In 2028 levert de gemeente voorspelbare en kwalitatief goede dienstverlening doordat medewerkers verantwoordelijkheid nemen voor het resultaat en samenwerken vanuit duidelijke afspraken en processen. • We implementeren een gebruiksvriendelijke website die zorgt voor toegankelijkere dienstverlening voor onze inwoners. • Het dienstverleningsconcept vormt de basis voor het verbeterprogramma en de verder ontwikkeling van onze dienstverlening. In 2027 stellen we servicenormen en prestatie - indicatoren vast voor onze diensteverlening en monitoren dit via een dashboard. Over de resultaten rapporteren we in de bedrijfsvoeringsrapportage. In 2028 ervaren inwoners de dienstverlening als toegankelijk, duidelijk en mensgericht, waardoor zij weten waar zij aan toe zijn en zich geholpen voelen. • We zetten het trainingsprogramma dienstverlenend werken op. • We voeren een processcan uit op belangrijkste inwonerprocessen om zo inzicht te krijgen op de knelpunten en mogelijke verbeterpunten. Vanaf 2027 verbetert de dienstverlening aantoonbaar op basis van signalen, feedback en ervaringen van inwoners en medewerkers.

• We vertalen jaarlijkse klantfeedback vanuit de website en clientonderzoeken naar verbeteracties voor het volgende jaar. • We organiseren een structureel teamoverstijgend overleg met betrekking tot de signalen vanuit de socials, piketdienst en contacten met inwoners. In 2029 herkennen inwoners in alle contacten één duidelijke, begrijpelijke en professionele werkwijze van de gemeente. • We harmoniseren na de uitrol van de nieuwe huisstijl stapsgewijs alle formats en sjablonen. • We passen per team de 10 meest gebruikte standaard brieven aan naar de nieuwe huis - en schrijfstijl. In 2028 kunnen inwoners hun gemeentelijke zaken eenvoudig en zelfstandig regelen, met passende ondersteuning wanneer dat nodig is. • We inventariseren knelpunten in digitale dienstverlening en onderzoeken waar inwoners vastlopen in zelfservice. • We benutten de inventarisatie om formulieren en processen te vereenvoudigen. 80 Opgave Participatief werken We willen een gemeente zijn die samenwerkt met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Participatie is daarbij geen extraatje, maar een vanzelfsprekend onderdeel van hoe we werken. Dat vraagt om een duidelijke werkwijze. Wanneer betrekken we mensen, hoe doen we dat en hoe laten we weten wat er met hun inbreng is gebeurd? Zo werken we aan vertrouwen en aan plannen die beter aansluiten bij de praktijk.

Participatie kan verschillende vormen hebben, van informeren en meedenken tot samen plannen maken of meebeslissen. We kiezen per situatie de vorm die past. We willen ook mensen bereiken die niet vanzelf meedoen. Juist hun stem is belangrijk, omdat we brede welvaart voor álle inwoners nastreven. Participatie hoort bij elk beleid, elk project en elke opgave, en daarmee bij alle programma’s in deze begroting. Het is werk van iedereen die daaraan bijdraagt: bestuurders, managers en medewerkers. We ondersteunen de organisatie daarbij met een duidelijke werkwijze, een vast aanspreekpunt en kennis en ervaring, zodat we leren van eerdere trajecten. Goede communicatie is daarbij belangrijk. Zo is vooraf duidelijk waarover mensen kunnen meedenken en hoe we op hun inbreng terugkomen. Zo bouwen we aan een gemeente waarin mensen zich gehoord, serieus genomen en betrokken voelen. Doelen Participatief werken In 2029 is participatie een vanzelfsprekend onderdeel van de gemeentelijke werkwijze. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners worden vroegtijdig betrokken bij eventuele voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid. Gemeente Geldrop-Mierlo wordt minimaal met een 6,8 beoordeeld voor de wijze waarop zij inwoners betrokken bij beleid en projecten. Activiteiten: Participatief werken In 2029 is participatie een vanzelfsprekend onderdeel van de gemeentelijke werkwijze.

Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners worden vroegtijdig betrokken bij eventuele voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid. Gemeente Geldrop -Mierlo wordt minimaal met een 6,8 beoordeeld voor de wijze waarop zij inwoners betrokken bij beleid en projecten. • Wij implementeren de participatieverordening en bijbehorende werkwijze structureel in processen en besluitvorming. • Wij leggen rollen en verantwoordelijkheden vast. Daarbij is de projecteigenaar of ambtelijk opdrachtnemer van een opgave verantwoordelijk voor participatie en kan gebruik worden gemaakt van herkenbare centrale ondersteuning en expertise. • Wij trainen medewerkers, management en bestuurders in houding en vaardigheden voor participatief werken. • Wij verkennen wat een raadgevend referendum vraagt: de juridische en organisatorische uitwerking, de kosten en wat het betekent voor de organisatie. Op basis daarvan maakt het bestuur de keuze of we een raadgevend referendum mogelijk maken. Opgave Digitale transformatie, data en informatiepositie Betrouwbare informatie en goed werkende digitale voorzieningen zijn onmisbaar voor onze dienstverlening, bedrijfsvoering en bestuurlijke besluitvorming. Deze opgave gaat verder dan techniek. Digitalisering raakt hoe we werkprocessen inrichten, hoe teams samenwerken, wat medewerkers moeten kunnen en hoe we beleid maken en uitvoeren.

De opgave hangt daarom samen met de thema's Bedrijfsvoering en Dienstverlening. Samen met Nuenen, Son en Breugel en Dienst Dommelvallei werken we aan één samenhangende informatievoorziening. Daarin sluiten mensen, werkprocessen en systemen goed op elkaar aan, en die voldoet aan de wet. Ook willen we meer werken op basis van data. Bestuur en organisatie onderbouwen keuzes dan met actuele cijfers, bijvoorbeeld in overzichtelijke dashboards. Daarvoor stellen we een gezamenlijke datastrategie op en spreken we af welke cijfers we op dezelfde manier meten. Bestuurders en medewerkers leren werken met data. Zo kunnen we ontwikkelingen in de samenleving beter volgen, onderbouwde keuzes maken en op tijd bijsturen. 81 Kunstmatige intelligentie (AI) biedt kansen om werkprocessen te verbeteren en inwoners beter te helpen. Tegelijk vraagt AI om zorgvuldige keuzes over privacy, veiligheid en menselijke controle. Daarom leggen we in beleid vast hoe we AI veilig, zorgvuldig en open gebruiken. Medewerkers leren wat AI wel en niet kan, zodat ze het verantwoord inzetten. Digitalisering raakt ook de inwoner. Wij willen dat iedereen mee kan doen. Wie niet digitaal vaardig is of geen toegang heeft, mag daardoor geen dienst of recht mislopen. Daarom houden we altijd een niet-digitale weg open. Dat sluit aan bij de doelen van Thema Dienstverlening. De gemeente kan deze opgave niet alleen aanpakken.

Veel kennis, capaciteit en digitale voorzieningen zijn ondergebracht bij Dienst Dommelvallei (zie Thema Bedrijfsvoering). De doelen van deze opgave gelden daarom voor de drie gemeenten en Dienst Dommelvall ei samen. Door kennis, capaciteit en investeringen te bundelen, bereiken we meer. De opgave vraagt om een samenhangende aanpak, bestuurlijke prioriteit en gezamenlijke sturing. Doelen Digitale transformatie, data en informatiepositie In 2029 beschikken de vier Dommelvallei-organisaties over een samenhangende en toekomstbestendige informatievoorziening, waarin mensen, processen en techniek goed op elkaar aansluiten. Deze informatievoorziening ondersteunt medewerkers bij efficiënt en uniform werken, voldoet aantoonbaar aan wet- en regelgeving en draagt bij aan veilige, betrouwbare en gebruiksvriendelijke dienstverlening aan inwoners. Digitale ontwikkelingen zijn structureel onderdeel van beleidsvorming en organisatieontwikkeling. In 2029 wordt datagedreven werken structureel toegepast binnen de vier Dommelvallei-organisaties, waarbij minimaal 75 procent van de management- en bestuurlijke informatiebehoeften wordt ondersteund door actuele dashboards en stuurinformatie. In 2029 beschikt de organisatie over een vastgesteld AI-beleid en wordt AI aantoonbaar verantwoord ingezet binnen minimaal twee werkprocessen.

Activiteiten: Digitale transformatie, data en informatiepositie In 2029 beschikken de vier Dommelvallei-organisaties over een samenhangende en toekomstbestendige informatievoorziening, waarin mensen, processen en techniek goed op elkaar aansluiten. Deze informatievoorziening ondersteunt medewerkers bij efficiënt en uniform werken, voldoet aantoonbaar aan wet- en regelgeving en draagt bij aan veilige, betrouwbare en gebruiksvriendelijke dienstverlening aan inwoners. Digitale ontwikkelingen zijn structureel onderdeel van beleidsvorming en organisatieontwikkeling. • In 2027 ronden we de inrichting af van een vast proces om informatiebehoeften te verzamelen, te beoordelen en te prioriteren. Hiermee bepalen we welke dashboards we als eerste ontwikkelen. • We starten met de ontwikkeling van één set indicatoren en definities. Zodat alle teams op termijn prestaties en maatschappelijke effecten op dezelfde manier meten en duiden. • Wij werken samen met de Dienst Dommelvallei en de gemeenten Nuenen en Son en Breugel aan een toekomstbeeld en een routekaart voor de informatievoorziening. Daarin leggen wij vast hoe mensen, processen en technologie de komende jaren beter op elkaar aanslui ten.

In 2029 wordt datagedreven werken structureel toegepast binnen de vier Dommelvallei - organisaties, waarbij minimaal 75 procent van de management- en bestuurlijke informatiebehoeften wordt ondersteund door actuele dashboards en stuurinformatie. • Op basis van de gezamenlijke datavisie uit 2026 stellen we in 2027 een datastrategie op voor de vier Dommelvallei-organisaties. In 2027 en 2028 vertalen we deze strategie naar een uitvoeringsplan met concrete acties, prioriteiten, verantwoordelijkheden en een planning. • We starten met de ontwikkeling van een gezamenlijk data- en dashboardvoorziening. • Bestuurders en medewerkers worden getraind in het lezen, beoordelen en gebruiken van data in hun werk. In 2029 beschikt de organisatie over een vastgesteld AI-beleid en wordt AI aantoonbaar verantwoord ingezet binnen minimaal twee werkprocessen. • In 2027 ronden we het beleid voor kunstmatige intelligentie (AI) af. Hierin leggen we vast hoe we AI veilig, zorgvuldig en transparant gebruiken, met aandacht voor privacy, informatiebeveiliging en menselijke controle. • In 2027 richten we een AI-werkgroep in voor de vier Dommelvallei-organisaties. De werkgroep volgt ontwikkelingen, deelt kennis, adviseert over toepassingen en bewaakt de samenhang. 82 • In 2027 starten we met het doorvertalen van het AI-beleid naar een uitvoeringsprogramma dat in 2028 kan worden vastgesteld.

Hierin leggen we de prioriteiten, acties, verantwoordelijkheden en planning vast. • In 2027 trainen we (nieuwe) medewerkers en management in de mogelijkheden, beperkingen en risico’s van AI. Zo leren zij AI bewust en verantwoord toe te passen in hun werk. Focuspunten lijn "Organisatie" Regulier werk dat in 2027 extra aandacht, capaciteit of middelen vraagt door bijvoorbeeld wetgeving, maatschappelijke druk of bestuurlijke prioriteit. Focuspunt 1: Duurzame inzetbaarheid • We verbeteren de gesprekscultuur, zodat duurzame inzetbaarheid structureel wordt ondersteund en medewerkers in staat zijn om gezond, gemotiveerd en met ontwikkelperspectief bij te dragen aan de ambities van de organisatie. • We organiseren per team twee activiteiten die bijdragen aan het beheersen van de werkdruk door prioritering, taakverdeling en de capaciteitsplanning te bespreken. • We verbeteren de capaciteitsplanning om het inzicht in de werkdruk en de effectiviteit te verbeteren. Focuspunt 2: Juridische kwaliteitszorg • We positioneren de juridische kwaliteitszorg steviger binnen de organisatie, zodat juridische expertise tijdig wordt betrokken en juridische kwaliteit structureel is geborgd in beleid, processen en besluitvorming.

Relevante beleidsnota's Naam Periode Financiële verordening 2026- Belastingverordeningen 2025 Nota reserves en voorzieningen 2022-2026 Nota activering, waardering en afschrijving 2007- Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2012- Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Door de afronding op duizendtallen kunnen er afrondingsverschillen ontstaan. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en als positief als er meer baten zijn dan lasten. De bedragen zijn exclusief de ramingen voor baten en lasten van het nieuw beleid.

Bedragen x € 1.000,- Omschrijving | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten 0.10 Mutaties reserves | 527 | 343 | 350 | 357 | 357 | 357 programma 5 0.11 Resultaat van de | 1.331 | 486 | 207 | -1.219 | -117 | 397 rekening van baten en lasten 0.1 Bestuur | 3.898 | 3.256 | 3.287 | 3.254 | 3.254 | 3.253 0.2 Burgerzaken | 1.950 | 2.199 | 2.236 | 2.247 | 2.347 | 2.247 0.3 Beheer overige | 1.171 | 1.147 | 1.321 | 1.319 | 1.317 | 1.312 gebouwen en gronden 0.4 Overhead | 16.122 | 16.021 | 20.942 | 21.161 | 21.392 | 21.584 0.5 Treasury | 499 | 976 | 44 | 292 | 666 | 695 0.61 OZB woningen | 235 | 237 | 237 | 281 | 281 | 281 0.62 OZB niet-woningen | 66 | 53 | 53 | 53 | 53 | 53 0.63 Parkeerbelasting | 8 | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 0.64 Belastingen overig | 403 | 327 | 415 | 416 | 409 | 411 0.7 Algemene uitkering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en | 112 | 225 | 1.115 | 3.939 | 3.817 | 5.550 lasten 0.9 | 0 | 38 | 38 | 38 | 38 | 38 Vennootschapsbelasting (Vpb) Totaal Lasten | 26.323 | 25.313 | 30.252 | 32.146 | 33.822 | 36.186 Baten 0.10 Mutaties reserves | 533 | 827 | 883 | 1.897 | 521 | 289 programma 5 0.11 Resultaat van de | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 rekening van baten en lasten 0.1 Bestuur | 49 | 45 | 45 | 45 | 45 | 45 0.2 Burgerzaken | 986 | 989 | 1.067 | 1.013 | 1.013 | 1.013 0.3 Beheer

overige | 710 | 478 | 493 | 493 | 493 | 493 gebouwen en gronden 0.4 Overhead | 877 | 530 | 1.077 | 1.077 | 1.077 | 1.077 0.5 Treasury | 245 | 212 | 183 | 179 | 176 | 173 0.61 OZB woningen | 5.128 | 5.442 | 6.209 | 6.452 | 6.688 | 6.933 0.62 OZB niet-woningen | 2.230 | 2.291 | 2.605 | 2.696 | 2.782 | 2.872 0.63 Parkeerbelasting | 395 | 461 | 496 | 496 | 496 | 496 0.64 Belastingen overig | 334 | 300 | 412 | 414 | 416 | 418 0.7 Algemene uitkering | 84.581 | 83.754 | 91.970 | 92.012 | 93.099 | 97.498 en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 lasten Totaal Baten | 96.068 | 95.329 | 105.440 | 106.774 | 106.806 | 111.307 Saldo (baten -/- lasten) | 69.745 | 70.016 | 75.187 | 74.628 | 72.984 | 75.121 83 Capaciteitsbeeld 2027 Thema's | Taakvelden | Dire | Buitendie | Strategi | Strat | Leefbaa | Zor | Inko | Realis | Publieks | Onderste | Ruimtel | St | Tot ctie | nst & | e & | egie | rheid & | g & | men | atie | zaken | uning | ijke | af | aal sporthalb | beleid | & | Veilighe | Jeu | & | Ontwikk eheer | Samenl | belei | id | gd | Toeg | eling eving | d | ang Ruim te Bedrijfsvoering 0.1 Bestuur | 44 | 94 | 220 | 358 en Organisatieont wikkeling 0.3 Beheer | 161 | 81 | 242 overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead | 379 | 33 | 247 | 162 | 132 | 29 | 174 | 100 | 266 | 932 | 122 | 19 | 2.7 6 | 72 0.5 Treasury | 0 0.61 OZB | 0 woningen 0.62 OZB niet- |

0 woningen 0.63 | 0 Parkeerbelasti ng 0.64 | 0 Belastingen overig 0.7 Algemene | 0 uitkering en overige uitk. gemeentefond s 0.8 Overige | 0 baten en lasten 0.9 | 0 Vennootschap sbelasting 0.11 Resultaat | 0 van de rekening van baten en lasten Dienstverlenin | 0.2 | 1.449 | 5 | 1.4 g | Burgerzaken | 54 0.4 Overhead | 379 | 33 | 247 | 162 | 132 | 29 | 174 | 100 | 266 | 932 | 122 | 19 | 2.7 6 | 72 Totaal | 758 | 110 | 494 | 485 | 264 | 58 | 348 | 200 | 1.981 | 1.963 | 545 | 39 | 7.5 2 | 98 84 Financiële mutaties (gekoppeld aan doelen) Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 C1. Raadsprogramma 1. Verbeterprogramma dienstverlening | 0 | -25.000 | 0 | 0 2. Raadgevend referendum | 0 | 0 | -100.000 | 0 C2. Nieuw geld 1. Opgavesturing sociaal domein | -125.000 | -125.000 | -125.000 | -125.000 2. Uitbreiding toezichtcapaciteit met twee formatieplaatsen | -80.000 | -160.000 | -160.000 | -160.000 3. Sociaal plan PlusTeam | -70.000 | -70.000 | -70.000 | -70.000 4. Voertuigen toezichthouders | -32.000 | -32.000 | -32.000 | -32.000 D. Ombuigingen 1. Stelpost onderuitputting kapitaallasten | 200.000 | 330.000 | 350.000 | 50.000 2. Surplus algemene reserve inzetten | 0 | 1.400.000 | 0 | 0 3. Onroerende-zaakbelasting woningen | 537.830 | 537.830 | 537.830 | 537.830 4. Onroerende-zaakbelasting niet-woningen eigenaar | 130.940 | 130.940 | 130.940 | 130.940 5.

Onroerende-zaakbelasting niet-woningen gebruiker | 98.140 | 98.140 | 98.140 | 98.140 6. Tweede uur gratis parkeren afschaffen | 20.000 | 20.000 | 20.000 | 20.000 7. Leges per gelegaliseerde handtekening | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 8. Structurele personele ombuiging organisatie | 283.604 | 290.648 | 290.648 | 290.648 9. Minder parkeerontheffingen bij huwelijken | 1.400 | 1.400 | 1.400 | 1.400 Totaal | 970.914 | 2.402.958 | 947.958 | 747.958 C1. Raadsprogramma 1. Verbeterprogramma dienstverlening Budget in 2028 voor de nulmeting die de basis vormt van het verbeterprogramma dienstverlening. In 2027 stellen we binnen de bestaande middelen servicenormen en prestatie | -indicatoren vast en bereiden we de nulmeting voor. Voor de meting zelf zijn aanvullend | e onderzoeks- en analysecapaciteit nodig, en mogelijk externe ondersteuning. Daarmee voeren we dit onderdeel van het raadsprogramma een jaar later uit dan gevraagd. Zo kunnen we eerst zorgvuldig bepalen wat we meten en hoe we daarover rapporteren. 2. Raadgevend referendum Budget in 2029 voor het mogelijk organiseren van een raadgevend referendum in deze bestuursperiode. Eerst verkennen we wat een referendum vraagt. Een juridische en organisatorische uitwerking met criteria voor de inzet, de procedure, de communicatie, de ui | tvoering en de evaluatie.

Op basis van die verkenning wordt de keuze gemaakt of en hoe een raadgevend referendum mogelijk wordt. C2. Nieuw geld 1. Opgavesturing sociaal domein Structureel budget voor regie op de samenhang in het sociaal domein. Daar lopen meerdere grote ontwikkelingen tegelijk, zoals de doorontwikkeling naar Stevige Lokale Teams, de invoeging van het PlusTeam in het Centrum voor Maatschappelijke Deelname en de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Aan een deel daarvan is ook een financiële taakstelling verbonden. Met deze sturing op het geheel houden we focus en zorgen we dat de inhoudelijke en financiële resultaten in samenhang worden bereikt. 2. Uitbreiding toezichtcapaciteit met twee formatieplaatsen Budget om de capaciteit van onze buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) uit te breiden met één formatieplaats in 2027 en een tweede in 2028. Daarmee versterken we het toezicht in de openbare ruimte en kunnen we beter inspelen op signalen over overlast en leefbaarheid. 85 86 3. Sociaal plan PlusTeam Per 2027 voert de gemeente de taken van het PlusTeam zelf uit binnen het Centrum voor Maatschappelijke Deelname, in plaats van via een gemeenschappelijke regeling. De medewerkers gaan daarmee over van de cao Sociaal Werk naar de cao Gemeenten. Om te voorko men dat deze overgang voor hen negatieve gevolgen heeft, is een sociaal plan opgesteld. Dit vraagt een structureel budget. 4.

Voertuigen toezichthouders Budget om voertuigen of deelvoertuigen beschikbaar te stellen aan onze toezichthouders. Tot nu toe gebruiken zij hun eigen voertuig. Als werkgever zorgen we voor goede bedrijfsmiddelen, en dit past bij de verdere professionalisering van het toezicht. D. Ombuigingen 1. Stelpost onderuitputting kapitaallasten Investeringen worden al jaren optimistischer gepland dan ze in de praktijk worden uitgevoerd, waardoor er jaarlijks geld overblijft op de kapitaallasten. Die ruimte nemen we nu vooraf op in plaats van achteraf bij de jaarrekening. De provincie staat dit sinds juni 2026 toe in het gemeenschappelijk financieel toezichtkader. We hebben het rekenmodel van de provincie gebruikt en de stelpost vooraf met haar afgestemd. Het gaat hierbij om een inschatting, die hoger of later kan uitvallen als gevolg van de uiteindelijke uitvoering van de investeringsplanning. 2. Surplus algemene reserve inzetten In 2028 zetten we eenmalig € 1.400.000,- uit het surplus van de algemene reserve in ten gunste van het begrotingssaldo. In 2028 valt de bijdrage van het Rijk aan alle gemeenten terug zonder dat de taken meebewegen; dat jaar wordt daarom landelijk het ravijnjaar genoemd. Met deze inzet teren we in op ons vermogen. Het is een bewuste keuze voor dat ene jaar en geen automati sme.

We houden daarbij rekening met de voorwaarden die hiervoor gelden en stemmen de berekening af met de provincie. 3. Onroerende-zaakbelastingen woningen Het tarief van de onroerendezaakbelasting voor woningen stijgt met 10 procent. Voor woningeigenaren betekent dit een merkbaar hogere aanslag. We stellen deze verhoging voor omdat dit een substantiële en betrouwbare opbrengst geeft, terwijl de alternatieven verder zouden ingrijpen in voorzieningen voor inwoners. Zelfs met deze stijging heft Geldrop-Mierlo nog altijd minder OZB dan de gemiddelde gemeente. 4. Onroerende-zaakbelastingen niet-woningen eigenaar Dezelfde verhoging van 10 procent geldt voor eigenaren van bedrijfspanden en andere niet -woningen. Ondernemers en instellingen betalen daardoor ook meer. Zelfs met deze stijging heft Geldrop-Mierlo nog altijd minder OZB dan de gemiddelde gemeente. 5. Onroerende-zaakbelastingen niet-woningen gebruiker Ook het tarief voor gebruikers van niet-woningen stijgt met 10 procent. Samen met de twee vorige maatregelen levert de verhoging van de onroerendezaakbelasting € 766.910 ,- per jaar op. Zelfs met deze stijging heft Geldrop-Mierlo nog altijd minder OZB dan de gemiddelde gemeente. 6. Tweede uur gratis parkeren afschaffen Het tweede uur parkeren is vanaf 2027 niet langer gratis. Bezoekers betalen voortaan voor de volledige parkeerduur.

Dat maakt een bezoek aan het centrum voor wie langer blijft iets duurder. 7. Leges per gelegaliseerde handtekening We heffen leges voortaan per gelegaliseerde handtekening in plaats van per document. Bij stukken met meerdere handtekeningen, zoals een garantstelling, betaalt de aanvrager daardoor meer. De gevolgen voor inwoners zijn beperkt. 87 8. Structurele personele ombuiging organisatie De organisatie voert een structurele personele ombuiging door. We verwachten die op te vangen door werk anders te organiseren en scherper te prioriteren, in samenhang met het temporiseren van een aantal ambities uit het raadsprogramma. Met dit pakket zijn ambities en capaciteit in 2027 naar verwachting in balans, al is die balans smal. Op onderdelen kan de ombuiging betekenen dat werk langer duurt of dat we expertise anders organiseren. 9. Minder parkeerontheffingen bij huwelijken Bij een huwelijk in de villa verstrekken we nog één parkeerontheffing in plaats van drie. De ontheffing wordt op regulier briefpapier verstrekt in plaats van op officieel waardepapier. Omdat er op parkeerterrein De Meent geen parkeerdruk is, merken bruidsparen en hun gasten hier weinig van. 88 Paragrafen Inleiding In deze paragraaf staan de verplichte paragrafen. De paragrafen zijn: 1. Lokale heffingen; 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing; 3. Onderhoud kapitaalgoederen; 4. Financiering; 5. Bedrijfsvoering; 6.

Verbonden partijen; 7. Grondbeleid; 8. Wet open overheid. Daarnaast zijn de beleidsindicatoren opgenomen. 89 Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft op hoofdlijnen een overzicht van de lokale heffingen en belastingen. Beleid Bij het heffen en invorderen van belastingen zijn wij onder meer gebonden aan: • de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen (AWR); • de Algemene wet bestuursrecht (Awb), inclusief de algemene beginselen van behoorlijk bestuur; • de Invorderingswet 1990; • de Gemeentewet; • diverse uitvoeringsbesluiten. De wet geeft duidelijke kaders aan voor de heffing, invordering en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Het maken van uitzonderingen op de regels uit de wetgeving is niet toegestaan, dit om rechtsongelijkheid voor de inwoner te voorkomen. Het tarievenbeleid is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • Geen algemene lastenstijging. De gemiddelde lasten voor de inwoner mogen niet meer toenemen dan de inflatiecorrectie; • Streven naar kostendekkendheid in de tariefstelling voor leges en retributies; • Het profijtbeginsel bij de overige heffingen hanteren. In overeenstemming met de uitgangspunten worden de tarieven over 2027 als volgt aangepast: • OZB: de tarieven verhogen met 10 procent. Daarnaast is er rekening mee gehouden dat de totale opbrengst niet beïnvloed wordt door de gemiddelde WOZ-waardestijging of -daling van de objecten.

Bij de berekening van de opbrengst is uitgegaan van een jaarlijks e areaaluitbreiding. • Afval: de tarieven zijn met 9,5 procent verhoogd. • Riolering: de tarieven zijn minder dan het inflatiepercentage verhoogd. • Hondenbelasting: de tarieven zijn ten opzichte van 2026 verhoogd. • Leges: de tarieven verhogen met het inflatiepercentage van 3,2 procent (gewogen kostenindex). • Reclamebelasting: centrum Geldrop en centrum Mierlo verhogen met het inflatiepercentage van 3,2 procent (gewogen kostenindex). • Toeristenbelasting: het tarief is verhoogd van € 2,07 naar € 2,26. Dit omdat de opbrengst dan met € 80.000,- wordt verhoogd. • Parkeren: de tarieven zijn ten opzichte van 2026 gelijk gebleven. Het 2e uur gratis parkeren is komen te vervallen. Onroerendezaakbelastingen (OZB) De gemeente heft op grond van artikel 220 van de Gemeentewet twee directe belastingen op de onroerende zaken die binnen de gemeente liggen, de zogenaamde onroerendezaakbelastingen. • Een gebruikersbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar een onroerende zaak (die niet in hoofdzaak tot woning dient, al dan niet krachtens eigendom) bezit, beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt; • Een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar van een onroerende zaak het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht.

De hoogte van de OZB is afgeleid van de WOZ-waarde (een percentage). Jaarlijks worden nieuwe WOZ-waarden vastgesteld. De aanslagen zijn gebaseerd op de WOZ-waarden met een waardepeildatum die 1 jaar voorafgaand aan het belastingjaar ligt. De maximaal verwachte opbrengst OZB wordt als percentage van de totale WOZ-waarden (rekening houdend met areaaluitbreiding en waardestijging) van alle onroerende zaken in Geldrop | -Mierlo uitgedrukt. Dit percentage is bepalend voor de hoogte van elke individ | uele aanslag OZB. Conform voornoemde regelgeving worden de tarieven voor 2027 bijgesteld aan de hand van de ontwikkeling van de nieuwe WOZ-waarden en wel zodanig dat uiteindelijk sprake is van een gelijkblijvend niveau van de opbrengst onroerendezaakbelastingen, exclusief d | e areaaluitbreiding en de tariefaanpassing. Het voorstel voor vaststelling van de tarieven wordt in de raad van november 2026 tijdens de begrotingsbehandeling aangeboden aan de raad. 2026 | 2027 Totale waarde woningen | 9.069.696.459 | 9.372.642.875 Totale waarde niet-woningen | 696.489.362 | 777.500.101 De belastingcapaciteit heeft een relatie met de inkomsten die een gemeente ontvangt via het gemeentefonds. Hoeveel geld een individuele gemeente uit het gemeentefonds krijgt, hangt namelijk af van de kenmerken en de belastingcapaciteit van de gemeente.

De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. Het aandeel van een gemeente in het gemeentefonds is kleiner naarmate het vermogen om belastingen te heffen groter is. Het gaat hier om de WOZ-waarde van onroerende zaken in de gemeente, berekend tegen één voor alle gemeenten gelijk tarief. In onderstaande tabel geven we de verevening op het gemeentefonds weer ten opzichte van werkelijke opbrengst 2026. We doen dit op basis van de WOZ-waarde op 1-1-2026, omdat dit de laatst vastgestelde waarde is. Het voorstel om voor 2027 de OZB met 10% (bovenop het inflatiepercentage) te verhogen is nog niet in de tarieven en de opbrengst verwerkt. De opbrengst is de geraamde opbrengst van het jaar 2026. Het is belangrijk om te realiseren dat de verevening op het gemeentefonds niet 100% van de WOZ- Waarde maal het normtarief is. Voor de woningen vindt een verevening van 80% plaats en voor de niet-woningen een verevening van 70% op de totale WOZ-waarde. Om een vergelijking te kunnen maken met onze eigen OZB-opbrengst, hebben we voor de gemeentefondsverevening deze afslag niet op de WOZ-waarden toegepast, maar op het normtarief. Het gebruikte normtarief in het gemeentefonds bedraagt voor woningen 0,0862% en voor niet-woningen 0,3145% (eigenaren) en 0,2393% (gebruikers).

In onderstaande tabel is hier dus de afslag van 80% woningen en 70% niet- woningen op losgelaten voor een goede vergelijking. Belastingsoort | WOZ-Waarde | Ons tarief | Opbrengst | Normtarief | Ink. verevening | Saldo OZB eigenaren woningen | 9.069.696.459 | 0,0593% | 5.378.330 | 0,0690% | 6.254.463 | -876.133 OZB eigenaren niet woningen | 696.489.362 | 0,1880% | 1.309.400 | 0,2202% | 1.533.321 | -223.921 OZB gebruikers niet woningen | 642.673.215 | 0,1527% | 981.362 | 0,1675% | 1.076.542 | -95.180 7.669.092 | 8.864.326 | -1.195.234 De begrote opbrengsten uit OZB zijn voor 2027 als volgt: 2027 Eigenaren woning | 5.605.941 Eigenaren niet-woning | 1.358.057 Gebruikers niet-woning | 1.017.829 90 91 Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten De gemeente is verplicht huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. De kosten en baten voor het vervullen van deze verplichting staan op de Afvalexploitatie (gesloten exploitatie). De kosten in de Afvalexploitatie zijn de som van de begroting van GR Cure 2026 en de kosten van het taakveld Afval inclusief doorbelasting van de taakvelden Straatreiniging en Kwijtschelding, salariskosten, overheadkosten, kapitaallasten en BTW. De baten zijn de som van de verwachte inkomsten uit het vastrechttarieven, de verwachte inkomsten uit het variabele tarieven, de poorttarieven van de milieustraat en enkele inkomsten van verschillende vergoedingen.

De begroting van de GR Cure 2027 is voor onze gemeente 8,3% hoger dan in 2026, vanwege de CAO-stijging, stijging van de verwerkingskosten (door verhoging van de verbrandingsbelasting, de ingevoerde CO2-heffing en verwachte volumestijging van het restafval) en het vervangen en uitbreiden van ondergrondse containers. Kosten buiten de begroting van de GR Cure zijn met 2% gestegen door toegenomen kapitaallasten van ondergrondse containers, kwijtschelding die meestijgt met de begroting en verminderde Single Use Plastics-vergoeding. Op grond van artikel 15.33 van de Wet Milieubeheer en de Verordening Reinigingsheffingen wordt afvalstoffenheffing geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel waarvoor de gemeente verplicht is huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. De tarieven van de afvalstoffenheffing zijn verdeeld in twee componenten: • Een vast deel (vastrecht): hiertoe behoren kosten die niet in de invloedssfeer liggen van de individuele inwoners, zoals de kosten van de milieustraat, glas-, papier- en plasticinzameling. • Een variabel deel: het gaat hier om het zogenaamde ‘vervuiler betaalt’ principe; hoe vaker een huishouden rest- en gft-afval aanbiedt, hoe hoger de kosten voor deze aanbieder zijn.

Reinigingsrechten worden geheven van niet-woningen (bedrijven) die hebben aangegeven gebruik te maken van de inzameldienst voor huishoudelijke afvalstoffen. Het betreft hier geen bedrijfsafval. In de begroting van de Afvalexploitatie 2026 zijn twee structurele aanpassingen doorgevoerd, die in de Afvalexploitatie van 2027 behouden worden: • het begrenzen van het maximum aantal ledigingen voor kwijtschelding (- € 25.000,- ; -13,5 procent ten opzichte van 2025), met als uitgangspunt dat de maximale kwijtschelding per huishouden gelijk is aan het gemiddeld aantal ledigingen per huishouden in Geldrop -Mierlo. • gelijke hoogte van het variabel tarief voor restafval per liter voor laagbouw en hoogbouw.

In de Uitvoeringsagenda Huishoudelijke grond- en afvalstoffen voor 2027 zijn de volgende concrete activiteiten opgenomen: • GFT/E-inzameling in hoogbouw uitbreiden en in laagbouw stimuleren • Papierinzameling via ondergrondse containers in de hoogbouw uitbreiden • Inzet van GrondstoffenInleverPunt (GRIP-wagen) • Afschaffen van het tarief voor tuinafval en -tegels op de milieustraat De tariefstelling voor afvalstoffenheffing in 2027 is tot stand gekomen volgens de volgende bewerkingen: • Creëren van een break-even situatie, zodat het resultaat van de Afvalexploitatie nagenoeg op 0 uitkomt, oftewel zodat de Afvalexploitatie gesloten is • Tarieven bepalen in dezelfde verhouding tussen vastrecht en variabele tarieven voor GFT/E - afval en restafval als in 2026 De positieve jaarrekening 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling Cure heeft geleid tot een positief saldo in de egalisatievoorziening Huishoudelijk Afval van € 222.000, -. Er wordt voor de tariefstelling voor 2027 geen aanspraak gemaakt op de opgebouwde voorziening. Rioolheffing Op grond van artikel 229 van de Gemeentewet wordt een rioolheffing geheven. De rioolheffing wordt opgelegd aan de gebruiker van een perceel, van waaruit afvalwater direct of indirect via de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. 92 De kosten voor verbetering, vervanging, beheer en onderhoud van het rioolstelsel worden gedekt uit de rioolheffing.

Deze belasting wordt geheven van de gebruikers van woningen en niet -woningen vanwege het lozen van afvalwater en hemelwater op de riolering. De in principe kostendekkende tarieven zijn gebaseerd op het Gemeentelijk Rioleringsplan 2023-2027 en deze begroting. Bij de invoering van de verbrede rioolheffing is de mogelijkheid geboden om naast de kosten van afvalwater ook de kosten van verwerking en afvoer van hemelwater in de rioolheffing te betrekken. Voor het afvoeren van hemelwater zijn en worden ook investeringen gedaan. Het afvalwater heeft een relatief klein aandeel in de totale hoeveelheid water die verwerkt/afgevoerd wordt via de riolering. Het overgrote deel betreft hemelwater, maar dit moet mede in relatie gezien worden tot het weer. In de komende jaren gaan we veel klimaat adaptieve maatregelen nemen. Hiervoor zijn grote investeringen vereist. De rioolbegroting is geactualiseerd. Op basis van de actuele financiële inzichten kan voor dit jaar worden volstaan met een tariefstijging van 2%. Met deze verhoging blijft de voorziening op een toereikend niveau, terwijl tegelijkertijd wordt voorkomen dat de lasten voor inwoners onnodig verder stijgen. Kostendekkendheid afvalstoffenheffing en rioolheffing Onderstaande overzichten geven per heffing de totale lasten, de totale baten en het (kosten)dekkendheidspercentage weer.

Dekkendheid afvalstoffenheffing 2027 Afval taakveld 7.3 Lasten milieustraat 1.560.221 Lasten overige afvalstromen 4.588.455 Kapitaallasten 97.154 Mutatie voorziening 9.429 Totaal lasten afval taakveld 7.3 6.255.259 Toerekenbare lasten vanuit andere taakvelden Overhead taakveld 0.4 147.858 Kwijtschelding taakveld 6.3 173.000 Straatreiniging taakveld 2.1 352.549 BTW taakveld 0.11* 1.206.932 Totaal toerekenbaar 1.880.339 Totaal lasten 8.135.598 Baten afvalstoffenheffing 6.654.916 Baten milieustraat 644.179 Baten overige afvalstromen 836.503 Totaal baten taakveld 7.3 8.135.598 Dekkendheidpercentage afval 100% * De omzetbelasting rekenen we conform artikel 229b van de gemeentewet toe. Deze toerekening is het gevolg van de invoering van het btw-compensatiefonds in 2003. Vanaf dat moment werd de btw compensabel en werd tegelijkertijd een uitname uit het gemeentefonds gedaan.

93 Dekkendheid rioolheffing 2027 Riolering taakveld 7.2 Beheer en onderhoud riolering 1.437.866 Kapitaallasten 1.598.860 Mutatie voorziening -824.655 Totaal kosten riolering taakveld 7.2 2.212.071 Toerekenbare kosten vanuit andere taakvelden Overhead taakveld 0.4 275.707 Kwijtschelding taakveld 6.3 136.000 Straatreiniging taakveld 2.1 409.928 Watertaken taakveld 5.7 273.655 BTW taakveld 0.11 1.058.373 Totaal toerekenbaar 2.153.663 Totaal lasten 4.365.734 Opbrengst rioolheffing taakveld 7.2 4.365.734 Baten totaal 4.365.734 Dekkendheidpercentage riool 100% * De omzetbelasting rekenen we conform artikel 229b van de Gemeentewet toe. Deze toerekening is het gevolg van de invoering van het btw-compensatiefonds in 2003. Vanaf dat moment werd de btw compensabel en werd tegelijkertijd een uitname uit het gemeentefonds gedaan. Leges Wanneer de gemeente een bepaalde dienst levert, kunnen daarvoor leges worden geheven. De tarieven worden jaarlijks vastgesteld in de Tarieventabel behorende bij de Legesverordening. Net als de riool- en afvalstoffenheffing moeten de tarieven dusdanig worden vastgesteld dat de geraamde baten niet boven de geraamde lasten uitkomen. Bij de vaststelling van een aantal tarieven, zoals voor reisdocumenten, moet rekening gehouden worden met van rijkswege gestelde maximumtarieven. Er mag geen winst gemaakt worden.

Voor deze heffingen wordt gestreefd naar een 100 procent kostendekkend tarief. De verschillende leges die worden geheven, worden in principe jaarlijks verhoogd met de daarvoor geldende inflatiecorrectie. Kostendekkendheid leges Op grond van het besluit van 5 maart 2016 in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten gemeenten verplicht inzichtelijk maken dat de tarieven en heffingen hoogstens kostendekkend zijn. De geraamde baten mogen de geraamde lasten niet overschrijden. Per hoofdstuk is hieronder de kostendekkendheid weergegeven op basis van de geraamde baten en lasten. Per hoofdstuk in de legesverordening wordt gestreefd naar maximale kostendekkendheid, ondanks dat jurisprudentie de legesverordening als één geheel ziet en dus de legesverordening als geheel maximaal kostendekkend mag zijn. Tussen afzonderlijke paragrafen binnen een hoofdstuk mag kruissubsidiëring worden toegepast. Opbrengsten uit leges van een bepaalde paragraaf, mogen kosten binnen een ander paragraaf compenseren. In onderstaande overzichten zijn per hoofdstuk de totale baten, de totale lasten en het kostendekkendheidspercentage weergegeven. De lasten zijn uitgesplitst in salaris, overhead en directe lasten. Hierbij is rekening gehouden met jurisprudentie over hetgeen wel en niet aan de leges mag worden toegerekend.

De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 1 zijn toegerekend vanuit het taakveld 0.2 Burgerzaken. Op basis van de toegerekende salarislasten is het opslagpercentage voor overhead bepaald. De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 2 zijn (voornamelijk) toegerekend vanuit het taakveld 8.3 Wonen en Bouwen, waaronder de omgevingsvergunningen vallen. Ook hier is op basis van de toegerekende salarislasten de overhead bepaald. De verwachtte leges | opbrengsten in hoofdstuk 2 zijn gebaseerd op verwachtte projecten en de ingeschatte kans dat de projecten doorgaan in 2025 . Het wel of niet doorgaan van grote projecten is van grote invloed op de uiteindelijke realisatie van de leges opbrengsten. De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 3 zijn voornamelijk toegerekend vanuit het taakveld 0.2 Burgerzaken. Baten | Salaris | Overhead Lasten | Percentage Hoofdstuk | Algemene Dienstverlening | 1.115.417 | 886.357 | 782.248 501.922 | 51% 1 Hoofdstuk | Dienstverlening en besluiten in het kader van de omgevingswet | 915.277 | 697.338 | 617.004 206.690 | 60% 2 Hoofdstuk | Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend 2.523 | 77.074 | 68.195 | 0 | 2% 3 | onder hoofdstuk 2 Totaal | 2.033.217 1.660.769 1.469.447 708.611 | 53% Overige belastingen Parkeren De tarieven voor 2027 zijn t.o.v. 2026 gelijk gebleven (€ 0,90 per uur). Het 2e uur gratis is komen te vervallen.

De tarieven voor de parkeervergunningen zijn met het inflatiepercentage van 3,2% verhoogd. De tarieven voor een parkeerboete worden opgetrokken naar het wettelijke maximum tarief dat door de minister is vastgesteld (artikel 3.1 van het Besluit Gemeentelijke Parkeerbelastingen). Toeristenbelasting De tarieven voor 2027 zijn met ruim 9% ten opzichte van 2026 verhoogd. Hiermee wordt, naast de inflatiecorrectie, een extra inkomst van € 80.000,- gerealiseerd. De toeristenbelasting wordt beschouwd als een doelbelasting. Alle opbrengsten uit toeristenbelasting zetten wij in ter verbetering van de sector Recreatie en Toerisme. Binnen een werkgroep, bestaande uit ondernemers uit deze sector, worden projecten gekozen die tot uitvoering worden gebracht. Hondenbelasting De opbrengst uit hondenbelasting wordt ingezet voor uitgaven op het gebied van hondenbeleid en handhaving op hondenbeleid. Een eventueel overschot of tekort wordt verrekend met de reserve Hondenbeleid. Wanneer de opbrengsten uit hondenbelasting hoger zijn dan de kosten voor hondenbeleid, dan wordt het restant toegevoegd aan de reserve, en vice versa. De tarieven voor de hondenbelasting worden in 2027 met 20% verhoogd. Deze verhoging hangt samen met de uitvoering van het in 2025 vastgestelde hondenbeleid.

Daarbij wordt ingezet op het behouden en waar mogelijk verbeteren en uitbreiden van de bestaande hondenvoorzieningen, het actualiseren van het voorzieningenbestand en het verbeteren van de informatievoorziening richting inwoners. De hiermee samenhangende uitvoeringskosten worden gedekt uit de opbrengsten van de hondenbelasting. Reclamebelasting We heffen reclamebelasting in de twee vastgestelde centrumgebieden ten behoeve van de voeding van het ondernemersfonds Geldrop en Mierlo. Het tarief voor het centrumgebied Geldrop en voor het centrumgebied Mierlo is in 2027 verhoogd met het inflatiepercentage van 3,2%. Kwijtscheldingsbeleid De gemeente is op grond van de Gemeentewet en Invorderingswet bevoegd kwijtschelding van gemeentelijke heffingen te verlenen. Met het oog op de administratieve lastenverlichting voor de inwoners toetsen wij bij het inlichtingenbureau indien er eerder kwijtschelding is verleend of er geen belemmeringen zijn. Bij geen belemmering verlenen wij automatische kwijtschelding. De kwijtscheldingsregels zijn vastgelegd in de Invorderingswet 1990 en de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990.

De gemeente heeft, als gevolg van artikel 255 van de Gemeentewet, slechts op 2 onderdelen beleidsvrijheid: 94 • | De raad kan bepalen dat er helemaal geen dan wel gedeeltelijke kwijtschelding wordt verleend; • | De raad kan regels stellen met betrekking tot de wijze waarop de kosten van bestaan in aanmerking worden genomen die er toe leiden dat in ruimere mate kwijtschelding wordt verleend. Op grond van het laatste onderdeel heeft de gemeente gekozen voor het voor 100% meenemen van de kosten van bestaan. Het bestaande beleid wordt hiermee voortgezet. Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor de volgende heffingen: • | Afvalstoffenheffing; • | Rioolheffing. Voor kwijtschelding van Afvalstoffenheffing wordt vanaf 2026 de volgende verbijzondering voorgesteld: het instellen van een maximumaantal kwijtgescholden ledigingen voor huishoudens die in aanmerking komen voor kwijtschelding. Het maximumaantal wordt bepaa | ld op basis van het gemiddeld aantal ledigingen per huishouden in Geldrop-Mierlo. Daarnaast kent Geldrop-Mierlo een vergoeding voor huishoudens die extra ledigingen aanbieden door het gebruik van incontinentiemateriaal of medisch afval. Het aantal ledigingen wat om medische redenen wordt vergoed is gebaseerd op een landelijk gemiddelde.

Begrote kwijtschelding | 2027 Afvalstoffenheffing | 173.000 Rioolheffing | 136.000 Overzicht tarieven De hiervoor genoemde beleidsuitgangspunten leiden tot de in onderstaande tabel berekende tarieven voor 2027. Ter vergelijking zijn tevens de cijfers van 2025 en van 2026 opgenomen. 2025 | 2026 | 2027 OZB eigenaar woning | 0,0648% | 0,0593% | 0,0654% OZB eigenaar niet-woning | 0,1876% | 0,1880% | 0,2004% OZB gebruiker niet-woning | 0,1524% | 0,1527% | 0,1628% Afvalstoffenheffing vastrecht (per jaar) | 222,00 | 226,08 | 247,56 Afvalstoffenheffing 80 liter restafval | 6,12 | 7,40 | 8,10 Afvalstoffenheffing 140 liter restafval | 10,37 | 12,55 | 13,74 Afvalstoffenheffing 240 liter restafval | 16,66 | 20,16 | 22,08 Afvalstoffenheffing 25 liter ondergronds | 2,16 | 2,16 | 2,37 Afvalstoffenheffing 40 liter ondergronds | 3,55 | 3,55 | 3,89 Afvalstoffenheffing 80 liter gft-afval | 3,15 | 1,91 | 2,09 Afvalstoffenheffing 140 liter gft-afval | 5,36 | 3,24 | 3,55 Afvalstoffenheffing 240 liter gft-afval | 8,68 | 5,25 | 5,75 Rioolheffing < 80 m3 | 180,00 | 183,60 Rioolheffing > 80 m3 t/m 200 m3 | 225,00 | 229,56 Rioolheffing < 200 m3 | 201,60 Rioolheffing > 200 m3 t/m 500 m3 | 268,80 | 274,20 | 279,72 Rioolheffing > 500 m3 | 268,80 | 274,20 | 279,72 Toeristenbelasting | 2,00 | 2,07 | 2,26 Hondenbelasting per hond | 55,44 | 57,60 | 69,12 Hondenbelasting per kennel | 235,44 | 244,20 | 293,04

Vergelijking buurgemeenten In onderstaande tabel worden de eenheden gebruikt die het COELO toepast voor het bepalen van de woonlasten. Onderstaande tabel geeft inzicht in de gegevens over 2026 (afgerond op hele euro's). 95 Son en Breugel | Nuenen | Eindhoven | Best | Geldrop-Mierlo OZB Eig. woning | 0,0735% | 0,0972% | 0,0846% | 0,0822% | 0,0593% OZB Eig. niet-woning | 0,2068% | 0,2382% | 0,2985% | 0,2671% | 0,1880% OZB Gebr. niet-woning | 0,1688% | 0,1911% | 0,2120% | 0,2077% | 0,1527% OZB woning | 459,00 | 616,00 | 470,00 | 469,00 | 322,00 Afvalstoffenheffing *) (meerpers. huishouden) | 369,00 | 380,00 | 345,00 | 404,00 | 417,00 Rioolheffing | 241,00 | 225,00 | 202,00 | 202,00 | 225,00 Woonlasten (OZB woning + Afval + Riool) | 1.069 | 1.221 | 1.017 | 1.075 | 964 Ontwikkeling lokale lastendruk De gemeentelijke woonlasten bestaan uit de OZB (voor eigenaren), afvalstoffenheffing en rioolheffing. Onderstaande tabel geeft de omvang van de lokale woonlasten voor een gemiddeld huishouden in de gemeente Geldrop-Mierlo aan. Voor afvalstoffenheffing is hierbij als aanname gehanteerd: 9 ledigingen restafval van 140 liter en 4 ledigingen gft-afval van 140 liter.

Jaar | 2025 | 2026 | 2027 WOZ-waarde | 393.500 | 446.500 Wijziging WOZ-waarde | 9,20% | 13,50% OZB | 255 | 264 | 290 Afvalstoffenheffing | 337 | 351 | 385 Rioolheffing * | 202 | 225 | 230 Totaal | 794 | 840 | 905 Lastenontwikkeling | 7,40% | 5,90% | 7,70% De totale lastendruk 2026 is niet gelijk aan de totale lastendruk 2026 in het rapport van COELO hierboven. Dit komt omdat COELO om een landelijke vergelijking te kunnen maken van andere gemiddelde WOZ-waarden bij OZB en andere gemiddelde aantal ledigingen bij afvalstoffenheffing uitgaat. *) Vanaf 2026 is er bij de rioolheffing een differentiatie aangebracht in het waterverbruik tot 200 m3. Tot en met 80 m3 is het tarief € 180,-. Voor 81 m3 t/m 200 m3 is het tarief € 225,-. Voor bovenstaand overzicht gaan we er van uit dat het gros van onze huishoudens in de categorie 81 m3 t/m 200 m3 zit. 96 97 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Geldrop -Mierlo. Hiervoor beschrijven en waarderen we de risico's. Vervolgens zetten we het totaal aan risico's af tegen de aanwezige weerstandscapaciteit. Voor wat betreft het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing hanteren we de uitgangspunten van de 'Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen'. Als laatste worden de financiële kengetallen gepresenteerd.

Beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico's In de raadsvergadering van 26 november 2012 heeft de raad de ‘Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen’ vastgesteld. De beleidsconclusies hieruit zijn: • De gemeenteraad wordt via de planning- en control documenten geïnformeerd over de tien belangrijkste risico’s, de beschikbare weerstandscapaciteit en de ratio van het weerstandsvermogen. Tussentijds zal de raad worden geïnformeerd, indien nodig via raadsvoorstellen, bij projecten (> € 200.000,-) waar relevante risico’s worden gelopen; • De ‘Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen’ wordt als basis gehanteerd voor de opstelling van de verplicht voorgeschreven paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de meerjarenprogrammabegroting en de jaarrekening; • Voor de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit worden de reserve grondexploitatie, de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves buiten beschouwing gelaten; • Uitgegaan wordt van een gewenste minimale score voor de ratio weerstandsvermogen van ‘voldoende’ (ratio > 1); • Als de ratio weerstandsvermogen door de toename van risico’s onder de één uitkomt zal ofwel de beschikbare weerstandscapaciteit worden aangevuld ofwel extra inspanningen worden gedaan om de benodigde weerstandscapaciteit terug te brengen.

In deze situatie zal het college voorstellen doen aan de gemeenteraad die ervoor moeten zorgen dat het weerstandsvermogen weer op het gewenste niveau komt. Inventarisatie van de risico's In veel gevallen kunnen we de exacte waarde van een risico niet bepalen. Om de risico's toch te kwantificeren, werken we met klassengemiddelden. Deze gemiddelden leiden tot de financiële gevolgen in de onderstaande tabel. De risicowaarde bepalen we vervolgens aan de hand van de volgende berekening: Risicowaarde (€) = Kans (%) x Gevolg (€) Het totaal aan risicowaarden vormt de benodigde weerstandscapaciteit. Omdat niet alle risico's zich tegelijk manifesteren, wordt hierbij gerekend met een zekerheidspercentage van 90 procent. Hoewel zorgvuldig is geprobeerd om alle risico’s in beeld te brengen, kan het voorkomen dat een risico niet is opgenomen. Zoals eerder genoemd is risicomanagement een dynamisch proces en voortschrijdend inzicht zorgt voor een steeds vollediger beeld. Het is onmogelijk en onwenselijk om te sturen op alle geïdentificeerde risico’s. Door de risico’s te kwantificeren wordt de lijst geordend. Op deze manier ligt de focus op de risico’s die de grootste impact op de organisatie hebben. Zowel de kans dat een risico zich manifesteert als de impact die het risico met zich meebrengt moet worden bepaald.

Er wordt een inschatting gemaakt van de waarschijnlijkheid dat het risico daadwerkelijk optreedt. Vervolgens wordt een inschatting gemaakt van het bedrag dat de gemeente kwijt is indien het risico optreedt. Het kwantificeren van risico’s is een proces van taxeren en inschatten en heeft daarmee altijd in bepaalde mate een subjectief karakter. Risico (bepaling risicowaarde) | Risicowaarde | Risicowaarde | Risicowaarde begroting 2027 | jaarrekening | begroting 2026 2025 1) Wmo/Jeugd (exact bedrag) | 1.500.000 | 1.500.000 | 1.000.000 Wmo en jeugdhulp is een open-einde regeling. Door een mogelijke toename van het aantal aanvragen en/of een ander soort zorginzet bestaat het risico dat het budget wordt overschreden. Na misstanden binnen de gesloten jeugdhulp wordt het aantal verblijfsplekken in de gesloten jeugdzorg afgebouwd. Deze afbouw verloopt sneller dan de ontwikkeling en beschikbaarheid van passende alternatieven. In de praktijk leidt dit soms tot maatwerkoplossingen die gepaard gaan met hoge kosten. 2) Cyberrisico's (70% x € 1.000.000) | 700.000 | 700.000 | 525.000 Als gevolg van een nog onvolwassen risicomanagementproces worden informatiebeveiliging- en privacy risico’s onvoldoende geïdentificeerd, geïmplementeerd en beheerst.

Binnen de Dommelvallei-organisaties is het inkopen van diensten en goederen een cruciaal proces, waarbij grote hoeveelheden (persoons)gegevens worden verwerkt. Hoewel we intensief samenwerken met leveranciers, blijft de eindverantwoordelijkheid voor Gegevensbescherming bij de Dommelvallei organisatie liggen. Digitale dreigingen, mede veroorzaakt door ketenafhankelijkheid met onder andere leveranciers, raken direct aan de continuïteit van onze dienstverlening en het vertrouwen van inwoners. Incidenten zoals datalekken en verstoringen bij leveranciers kunnen leiden voor ernstige schade, reputatiesschade en juridische gevolgen. Daarnaast beschikken we over beperkte capaciteit, kennis en middelen, waardoor het lastig is om de digitale veiligheid structureel te waarborgen. Geopolitieke spanningen, technologische afhankelijkheden en een krappe arbeidsmarkt vergroten de kans op incidenten en maken preventie complexer. 3) Kwetsbaarheid in personele continuïteit (90% x € 750.000) | 675.000 | 675.000 | 175.000 Er is een aantal factoren dat een risico vormt voor de continuïteit van de bedrijfsvoering, zoals: moeilijk kunnen invullen van vacatures a.g.v. krapte op de arbeidsmarkt, werkdruk, personele wisselingen, ziekteverzuim, inzet van externen. Deze risico's kunnen leiden tot vertraging in de bedrijfsvoering. Daarnaast kan het leiden tot hogere kosten door externe inhuur.

4) Fiscale risico's (60% x € 1.000.000) | 600.000 | 600.000 | 105.000 De gemeente is aansprakelijk voor fouten in loonbelastingopgaves, BTW aangiften, opgave BTW compensatiefonds en de WKR. Bovendien kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld voor belastingschulden van andere bedrijven op basis van inleners of ketenaansprakelijkheid. 5) Grondbedrijf (exact bedrag) | 447.668 | 387.907 | 154.520 De algemene reserve grondexploitaties is op dit moment voldoende om risico's op te vangen. Vanaf een weerstandsvermogen <35% dient 50% van het tekort vanuit de algemene dienst bijgestort te worden. 6) Inkoop (90% x € 350.000) | 315.000 | 315.000 | 315.000 - Als gevolg van het niet juist hanteren van de aanbestedingsplicht kan een marktpartij rechtsmiddelen aanwenden tegen een gunningsbesluit. Dit leidt tot een vertraging met financiële en juridische gevolgen; - Niet rechtmatige inkopen kunnen bovendien leiden tot een afkeurende rechtmatigheidsverantwoording. Hierdoor bestaat de kans op negatieve publiciteit; - Contracten kunnen stilzwijgend verlengd worden tegen ongunstige voorwaarden. Of door het niet bundelen van opdrachten worden besparingsmogelijkheden niet benut. 7) Verbonden partij - Dienst Dommelvallei (exact bedrag) | 308.880 | 308.880 | 203.040 De samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering en dienstverlening verloopt via de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Dommelvallei.

Omdat Dienst Dommelvallei geen eigen algemene (risico) reserve heeft, wordt het totaal van de risico's van de dienst via de verdeelsleutel belegd bij de drie deelnemende gemeenten. 300.000 | 300.000 | 300.000 8) Crisisbeheersing (30% x € 1.000.000) Iedere gemeente kan te maken krijgen met incidenten, die de status van een crisis krijgen. Deze kunnen plaatsvinden zowel in het fysieke als het sociale domein. Ook kunnen crises lokaal, regionaal of bovenregionaal van karakter zijn. 9) Algemene uitkering gemeentefonds (70% x € 350.000) | 245.000 | 245.000 | 245.000 98 Risico (bepaling risicowaarde) | Risicowaarde | Risicowaarde | Risicowaarde begroting 2027 | jaarrekening | begroting 2026 2025 Via circulaires wordt de gemeente in ieder geval 2 maal per jaar (mei en september) geconfronteerd met aanpassingen vanuit het gemeentefonds. Naast taakmutaties kent het gemeentefonds 2 vormen van indexering. Indexatie via het volumedeel en via het prijsdeel. De volumeontwikkeling wordt gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar. Hoewel de indexeringen van het gemeentefonds er op gericht zijn om stabiliteit te krijgen in de grootste inkomstenbron van de gemeenten, kunnen schommelingen in de algemene uitkering problemen veroorzaken voor het saldo van de begroting.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://geldropmierlo.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b20b2a71-a336-4311-a955-6f9ab9d4559a?agendaItemId=c9848b80-55af-419e-bebc-3463e6d6bb36