Kadernota 2022 versie 5 juni definitief__233035__ (1).pdf

Kadernota 2022-2025 Gemeente Geldrop-Mierlo

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

4

2.

Opgaven voor onze samenleving

6

2.1

Sociaal domein: van transitie naar transformatie

7

Beoogd effect

7

Programmadoel

8

Stand van zaken top 30 onderwerpen binnen opgave Sociaal domein: van transitie naar transformatie

8

Nieuwe wet inburgering

8

Wat gaan we ervoor doen?

8

2.1.1 Taskforce en strategie Sociaal Domein

8

2.1.2 PlusTeam

9

2.1.3 Sociale impact corona lange en korte termijn

10

2.1.4 Evaluatie Senzer

11

2.2 Sterke, vitale en gezonde wijken

13

Beoogd effect

13

Programmadoel

13

Stand van zaken top 30 onderwerpen binnen opgave Sterke, vitale en gezonde wijken

13

Luchen

13

Mierlo-Oost

14

Woningbouw Skandia

14

Sport

14

Cultuur

15

Klimaatadaptatie

15

Kasteelpark

15

Groene middengebied/ Gulbergen / Dommeldal

16

Wat gaan we ervoor doen?

16

2.2.1 Omgevingswet

16

2.2.2 Wijkontwikkeling

17

2.2.3 Fasering Woningbouw

18

2.2.4 Locaties Woningbouwimpulssubsidie en centrumplan Geldrop

18

2.2.5 Locatie Strabrecht College

19

2.2.6 Afval

19

2.2.7 Accommodatiebeleid

20 2

2.3 Benutten strategische positie en economische potentie

21

Beoogd effect

21

Programmadoel

21

Stand van zaken top 30 onderwerpen binnen opgave Benutten strategische positie en economische potentie

21

De Barrier

21

Wat gaan we ervoor doen?

22

2.3.1 Strategische visie

22

2.3.2 Regionale Energie Strategie (RES), klimaat en duurzaamheid

22

2.3.3 Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) 2021-2037

23

2.4 Met focus samenwerken

24

Beoogd effect

24

Programmadoel

25

Wat gaan we ervoor doen?

25

2.4.1 Betere dienstverlening en bedrijfsvoering

25

2.4.2 Opgave gestuurd werken

26

2.4.3 Data gedreven werken

27

2.4.4 Informatieveiligheid

27

2.4.5 Digitale inclusie

28

2.4.6 Organisatieontwikkeling

28

3. Financiele paragraaf

30

3

1. Inleiding In de raadsvergadering van 8 februari 2021 is het Voorstel proces behandeling kadernota en begroting vastgesteld. Met betrekking tot de kadernota is hierin het volgende opgenomen: “Bij de behandeling van de kadernota ligt de nadruk meer op het beleid. Het doel is om het college een kader mee te geven waarbinnen zij de begroting gaat opstellen. De financiële kaders van de kadernota bestaan uit het meerjarenperspectief van de laatst vastgestelde meerjarenprogrammabegroting, inclusief door de gemeenteraad tussentijds vastgestelde begrotingswijzigingen, de structurele effecten uit de (voorlopige) jaarrekening van het voorgaande dienstjaar, de structurele effecten uit de (voorlopige) 1e tussentijdse rapportage en de resultaten uit de meicirculaire gemeentefonds (eventueel via nalevering vanwege de verschijningsdatum)”.

De Kadernota 2022-2025 is de laatste in deze bestuursperiode. In deze kadernota wordt aansluiting gezocht met het kernakkoord 2018-2022 en het bij de begroting 2021 geïntroduceerde dertig punten plan. Op onderdelen krijgt u beeld bij de stand van zaken en het programma voor met name het jaar 2022. Met deze Kadernota willen wij het debat in de commissies tussen de raadsfracties faciliteren. Bij diverse onderwerpen in deze Kadernota schetsen wij u het voorliggende dilemma en vragen uw raad om een richtinggevende uitspraak. Wij hebben deze bestuursperiode gewerkt vanuit het door de gemeenteraad vastgestelde kernakkoord. In de dagelijkse praktijk doen zich natuurlijk ontwikkelingen voor die van invloed zijn op het bestaande programma. Het onderwerp Duurzaamheid is vanuit Regionale Energietransitie, net als de woningbouw en het tekort aan (betaalbare) woningen prominent op de agenda geplaatst. De toekenning van de gelden voor de woningbouwimpuls is een mooi resultaat van een grote inzet en vormt de start van een intensief traject voor de komende jaren. De nodige stappen zijn gezet in maatregelen ter voorkoming van wateroverlast. Om het sociaal domein financieel onder controle te krijgen is de Taskforce opgezet. Maatregelen zijn genomen, projecten gestart en in de komende jaren moet dit resulteren in lagere uitgaven voor het sociaal domein.

Op hetzelfde moment komen er steeds meer signalen vanuit de rijksoverheid dat er voor het sociaal domein, met name voor de jeugdwet, extra middelen beschikbaar komen. In 2021 hebben we veel tijd geïnvesteerd in een andere opzet van de leningenportefeuille. Dit is ons gelukt en is er sprake van structureel en substantieel financiële voordelen. Het debat zal zich moeten afspelen tegen de achtergrond van nog beperkte financiële mogelijkheden. Met name de taakstelling vanuit de Taskforce Sociaal Domein is voor de komende jaren nog groot. Al met al heeft dit impact op de totale ambitie. Onze ambities zijn groot. Maatschappelijke thema’s en veranderingen zijn aan de orde van de dag. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de invoering van de Omgevingswet, de Woningbouwimpuls, (informatie)Veiligheid, opgaven in het kader van duurzaamheid en natuurlijk over wat de effecten zijn van de coronacrisis. Wij kiezen er daarom voor, vanuit inhoud het open debat te voeren over onze belangrijkste opgaven en zaken die onze aandacht vragen. Geld staat ten dienste van de welvaart van ons allemaal. Het mag niet ons enige kompas zijn. Bij het onderwerp Brede Welvaartzijn naast economische ontwikkelingen onderwerpen als sociale vooruitgang, inkomensgelijkheid, vrije tijd, gezondheid, 4

inclusieve samenleving en kwaliteit van leefomgeving van belang. Dit sluit erg aan bij onze visie op het sociaal domein Persoonlijk Dichtbij en Verbonden. Brede Welvaart gaat niet alleen om objectief meetbare cijfers maar zeker ook over gevoel en beleving van onze inwoners. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de gegevens die we elk jaar krijgen uit de veiligheidsmonitor. Het gebruik van data wordt steeds belangrijker. Belangrijk om inzicht te krijgen in gebruik van producten en processen. Belangrijk als inzicht in stand van zaken rondom onderhoud en areaal. Belangrijk als confrontatie van data met elkaar zodat inzicht ontstaat in (on)gewenste ontwikkelingen. Belangrijk ter ondersteuning van beleidskeuzes. Naast het feit dat we door de financiële situatie worden beperkt in onze mogelijkheden, vraagt ook de ambtelijke maakbaarheid om keuzes. Keuzes in de vorm van een bestuurlijke planning en een concernplan waarin met de aanwezige ambtelijke capaciteit wordt gerekend. Deze instrumenten zijn opgezet en vanuit daar wordt gewerkt. Waar nodig vragen wij om extra budget. Budget om externe deskundigheid/ capaciteit in te huren zodat toch uitvoering kan worden gegeven aan onze ambities.

Onze “voorraad onderhanden werk” en ontwikkelingen als Omgevingswet, Nieuwe Wet Inburgering, Woningbouwimpuls zijn zo omvangrijk dat wij slechts zéér beperkt een voorstel zullen doen om nieuw beleid op te nemen in de begroting 2022-2025. De focus voor het komende jaar ligt op het afronden van de onderwerpen uit het kernakkoord en het dertig punten plan. Enige terughoudendheid in nieuwe ambities is op dit moment gepast. Het jaar 2022 wordt een verkiezingsjaar waarin een nieuw college haar ambities zal formuleren.

5

2.

Opgaven voor onze samenleving

We koersen met focus. Dit houdt in dat we vanuit onze belangrijkste opgaven werken aan dat wat Geldrop-Mierlo sterkt, verbindt en veerkrachtig maakt. Dit zijn voor ons drie grote opgaven voor de samenleving en één opgave gericht op de interne kracht van onze gemeentelijke organisatie en onze manier van dienst verlenen en samenwerken; • Sociaal domein: van transitie naar transformatie • Sterke, vitale en gezonde wijken • Benutten economische potentie • Met focus samenwerken We brengen buiten naar binnen in de maatschappelijk relevante thema’s. Het thema ‘Sterke, vitale en gezonde wijken’ is inclusief toekomstbestendig wonen, ecologisch waardevol groen, veiligheid, energietransitie, mobiliteit en cultuur. Het thema ‘Doorontwikkeling/upscaling economische potentie’ is inclusief doorontwikkeling van revitaliserende gebieden en aansluiting onderwijsarbeidsmarkt. Het thema ‘Met focus integraal samenwerken’ is het fundament. De ambtelijke organisatie is een hulpmiddel om realisatiekracht te organiseren.

6

2.1

Sociaal domein: van transitie naar transformatie

Binnen het sociaal domein streven we ernaar dat mensen zo gelukkig en tevreden mogelijk zijn en bevorderen we dat mensen hun zelfstandigheid zoveel mogelijk behouden. Want zelf contact kunnen leggen met anderen en buiten de deur iets ondernemen bevordert niet alleen je gevoel voor eigenwaarde maar ook de band tussen mensen en dit betekent meer begrip voor elkaar. Dit vraagt om maatwerk durven leveren aan het individu of gezin. Wij bieden ondersteuning waar hulp nodig is. Het liefst in de omgeving waar iemand op zijn plek is en thuishoort. Dit kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van digitale mogelijkheden, domotica, inzet van preventie, oplossingen in de wijk en zorgen voor elkaar. Ook vraagt dit om aanpassingen in de woningvoorraad en de openbare ruimte, denk bijvoorbeeld aan levensloopbestendige woningen. Hiermee blijven mensen regie houden en kan ondersteuning meer tijdelijk zijn. Je kunt en mag zelf bepalen hoe je deelneemt aan de maatschappij. Dit vraagt wel wat van ons. De samenleving verandert en het huidige systeem barst uit haar voegen doordat controles en systemen centraal staan. Dit dient de maatschappij niet meer voldoende. Het sociaal domein is onlosmakelijk verbonden met alle domeinen in de gemeenschap. Het maatschappelijk veld en aantal partners hierbij is groot. Dit betekent dat we echt iets anders moeten gaan doen.

Ook de rol van de overheid verandert ingrijpend. Dit heet een transitie. Wij willen vertrouwen en autonomie centraal stellen en ondersteunen. Dat geeft ruimte aan eigen kracht zodat je verantwoordelijkheid kunt nemen voor jezelf en elkaar. Dit geldt voor onze inwoners en voor de professionals op de werkvloer. We gaan vernieuwen om deze rol waar te maken. Hierbij spelen vragen vanuit de gemeente zoals: Wie zijn de netwerkpartners in het sociaal domein? Welke invloedsfeer hebben wij als gemeente? Waar staan wij voor? Tot hoever gaan wij en wat verwachten wij van netwerkpartners? Pas als we onze positie kennen, is het mogelijk te bepalen welke meerwaarde we kunnen leveren. We delen onze waarden en luisteren naar die van onze netwerkpartners zodat we ontdekken hoe we elkaar versterken. We accepteren dat controle over het gehele netwerk van het sociaal domein onhaalbaar is en werken aan het verkrijgen van inzicht. Volledige controle is niet mogelijk. Onze invloed op de zorgketen is beperkt. We kunnen wel invloed uitoefenen om de transformatie waar te maken. Door samen te werken bereiken we meer. Dit voorkomt dat het sociaal domein verkokert en mensen tussen wal en schip raken. We weten dat deze transformatie een lange periode zal duren, misschien wel enkele decennia. We weten ook dat we onbekend terrein moeten ontdekken en willen graag ruimte om te experimenteren.

Het mooie van experimenten is ook dat je er van mag leren. Dat heet ‘action learning’ ofwel ‘doendenken’. Het creëren van ontwikkelruimte en het werken met experimenten en pilots gebeurt kleinschalig zodat we kleine verschillen maken die op termijn grote invloed krijgen. Bij succes bouwen wij gezamenlijk bestaande systemen, structuren, praktijken en culturen bij inwoners, professionals en gemeente om naar een praktijk waarin mensen centraal staan. Daarvoor is het noodzaak dat we flexibel worden in onze dienstverlening en een wendbare organisatie hebben.

Beoogd effect Mensen zijn in staat veerkrachtig te zijn, voor zichzelf en elkaar te zorgen, mee te doen, zich te ontwikkelen, te werken en elkaar te ontmoeten.

7

Programmadoel • • • •

Mensen helpen om elkaar te helpen. Het CMD heeft focus op de regie van de klant. Een betere samenwerking met en innovatie door netwerkpartners in het sociaal domein. In de regio versterken wij de ontwikkeling van lokale oplossingen.

Stand van zaken top 30 onderwerpen binnen opgave Sociaal domein: van transitie naar transformatie Nieuwe wet inburgering Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet Inburgering in. Gemeenten krijgen weer de regie over het inburgeringsproces. Dat betekent dat zij inburgeraars begeleiden bij hun traject. In 2022 voeren we leerroutes in waarbij het leren van de taal niet op zichzelf staat maar een middel wordt om volwaardig te kunnen participeren in de samenleving via werk, een opleiding of vrijwilligerswerk. Asielstatushouders worden zo snel en zo goed mogelijk voorbereid op werk, een vervolgopleiding of participatie. Bij het vormgeven van de inburgeringsroutes wordt nadrukkelijk aangesloten bij het lokale netwerk van verenigingen en clubs en maatschappelijke organisaties als Het Goed en het Dorpsleerbedrijf. Wij voeren de wet budgetneutraal uit. Landelijk worden vraagtekens gesteld bij de haalbaarheid hiervan. Vooralsnog achten wij de invoering budgetneutraal haalbaar maar de aanbesteding en de landelijke ontwikkelingen worden op de voet gevolgd. We houden rekening met een risico. Vanuit de Huisvestingswet krijgen gemeenten elk half jaar een taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Voor 2022 bedraagt de taakstelling voor onze gemeente 56 personen en wordt daarmee verdubbeld.

Het huisvestingsvraagstuk blijft lastig te plannen voor gemeenten, omdat vluchtelingstromen zich moeilijk laten voorspellen. Het grootste probleem is dat er geen huizen zijn. De rol van de woningcorporaties is hierbij belangrijk.

Wat gaan we ervoor doen? 2.1.1 Taskforce en strategie Sociaal Domein De Taskforce Sociaal Domein heeft als opdracht de uitgaven binnen het sociaal domein terug te brengen tot het niveau van 2017. Binnen de Taskforce wordt in 2022 uitvoering gegeven aan projecten. Naast de bestaande projecten zijn aanvullende maatregelen geformuleerd vanwege een tegenvallend resultaat in 2020. We grijpen dus harder in om toch de taakstelling te behalen. In 2021 en 2022 gaan we zien of het Taskforce-programma de gewenste bezuiniging oplevert. Zo niet, dan zullen we nog meer aanvullende maatregelen voorstellen. Sinds de start van het Taskforce-programma is er veel veranderd; het Wmo-abonnementstarief zorgde voor meer vraag naar huishoudelijke hulp en corona heeft flink effect op de Taskforce-doelen. Daarnaast is bij de start van de Taskforce afgesproken dat de indexering binnen het sociaal domein via de taakstelling terugverdiend moet worden. Dit betekent dat we jaarlijks, naast de taakstelling, ook het indexpercentage (in 2022 2,68%) bij de taakstelling optellen. Aangezien het sociaal domein

8

grofweg 20 miljoen omvat en indexering jaarlijks opnieuw plaatsvindt, is dit in feite een substantieel grote extra opgave. De focus ligt veel op de Jeugdwet maar ook in de Wmo is de toename van kosten duidelijk zichtbaar. In 2022 worden het component CAO lonen duurder (indexering). Tenslotte neemt de vraag nog steeds fors toe vanwege vergrijzing en het abonnementstarief. Deze effecten bij elkaar hebben forse impact. Op 27 mei oordeelde de arbitragecommissie Van Zwol dat landelijk het budget met 1,9 miljard omhoog moet. Het kabinet moet zich nog uitspreken over deze conclusies. Deze effecten zijn nu niet in de Kadernota en Taskforce meegenomen. Wij wachten de meicirculaire en het standpunt van het Kabinet inzake de uitkomsten van de arbitragecommissie Van Zwol af. Wij zetten de Taskforce sociaal domein onverminderd voort maar uiteraard verwachten wij dat vanuit het Rijk verbetering optreedt in de financiering van het sociaal domein. Toekomstige extra budgetten vanuit het Rijk voorkomen namelijk dat we te zwaar moeten ingrijpen in voorzieningen in de wijk, zorg of in preventieve projecten. Op het moment dat de budgetten voor het Sociaal Domein ontvangen worden, is het voornemen de taakstelling hierop naar beneden bij te stellen. Succesvolle gemeenten zijn gemeenten die juist blijven inzetten op expertise van de wijkteams en in toegankelijke oplossingen in de wijk.

Dit betekent; ruimte geven om te doen wat nodig is. Blijven investeren. Op de lange termijn gooien we anders het kind met het badwater weg. Want wat je eenmaal bezuinigt, heb je niet meer zomaar opgebouwd. Daarom is één van de aanvullende maatregelen binnen de Taskforce een voorstel om verder te investeren in de gemeentelijke toegang. We hebben hiervoor extra uitbreiding van fte’s nodig. Dit levert direct voordeel op. Het CMD helpt inwoners elkaar te helpen waardoor minder zorg geïndiceerd hoef te worden. In de opstart kan er incidenteel geld nodig zijn voordat het voordeel optreedt. We werken dit voorstel verder uit en presenteren een businesscase voor dit concept. We blijven de taken doen die afgesproken zijn maar wij vinden investeren in sociale voorzieningen en preventie belangrijk en we streven naar een duurzaam sociaal domein voor de toekomst. Ook de toeslagenaffaire leert ons dat we open moeten blijven staan voor de bedoeling van de wet, namelijk dat inwoners die dat nodig hebben voldoende ondersteuning wordt geboden. Financieel ingrijpen moet dus gebeuren met die gedachte in het achterhoofd en met de blik op toekomstige ontwikkelingen. Voorstel: - Financiële gevolgen van de businesscase aanvullende maatregel “Investering in de toegang” nader uit te werken (uiteindelijk budgetneutraal).

2.1.2 PlusTeam De werkwijze van de Gemeenschappelijke Regeling PlusTeam is in 2020 geëvalueerd. In de evaluatie is naar voren gekomen dat de samenwerking niet voor alle partijen goed verliep. Hiervoor moet een oplossing gevonden worden. Uitkomst moet zijn een toekomstbestendig PlusTeam dat de uitdagingen in het sociaal domein aan kan, waaronder een hanteerbare caseload, een heldere opdracht en – wat Geldrop-Mierlo betreft- deelname van het PlusTeam in de uitdagingen van de 9

Taskforce Sociaal domein. Voor het PlusTeam moet het helder zijn wat hun taak is, wat het CMD uitvoert en hoe zij samenwerken. Door meer in te steken op de centrale regie in een casus, wordt leed maar ook onnodige uitgaven voorkomen. Langs elkaar heen werken door instanties kan dan niet meer. Het PlusTeam kan hierin een verschil maken. In 2022 streven wij naar: • verder ontwikkelen van expertise in het PlusTeam waardoor we (delen van) de steun zelf kunnen organiseren; • vooruitstrevende oplossingen zoals de doorbraakmethode (maatwerk waarbij de hulp en ondersteuning aantoonbaar goedkoper en beter is) en deelname aan landelijke initiatieven (Maatwerk multi-probleem-huishoudens, Nu niet Zwanger); • het vinden van zo veel mogelijk duurzaam goedkopere, adequate oplossingen. Het PlusTeam mag in 2022 daarbij buiten de kaders van haar originele opdracht een bijdrage leveren aan voorliggende oplossingen samen met het CMD. Te denken valt aan groepsaanbod in plaats van individueel aanbod Dilemma/keuze: Wij gaan uit van een goede samenwerking met Waalre. Daarbij is een opdracht in lijn met onze visie, leidend en dit is het uitgangspunt van de samenwerking. Wij vragen Waalre in deze koers mee te gaan. De opdracht van beiden gemeente moet eensluidend en helder zijn zodat het PlusTeam goed haar werk kan doen.

Wij verwachten dat Waalre ook binnen de huidige opdracht invulling wil geven aan de uitvoering door het PlusTeam. Het risico bestaat dat er binnen het PlusTeam twee werkwijzen ontstaan in de uitvoering die niet eensluidend zijn. Voorstel: Geen extra middelen opnemen.

2.1.3 Sociale impact corona lange en korte termijn Hoe lang de crisismaatregelen nog doorlopen is niet te zeggen. Voorlopig blijven we ambtelijke capaciteit inzetten op crisismaatregelen. We gaan in 2022 ook aan de slag met de structurele aanpak van de corona-effecten. Wat staat ons in 2022 te wachten? -

-

Beperktere mogelijkheden van maatschappelijke partijen om hun bijdrage te leveren. Een verwachte toename in hulpvragen Jeugdhulp en Wmo De groep ‘werkende armen’ is groeiende1. Dit leidt tot een verwachte toename in hulpvragen naar ondersteuning bij inkomen, armoede, schulden en re-integratie zoals blijkt uit een onderzoek van de Inspectie van SZW. 2 De NVVK gaat ervan uit dat het aantal schuldhulpaanvragen met 30% stijgt3. Schuldhulp en vroege signalering van schulden is belangrijk, vooral voor deze doelgroep. Het CPB4 voorspelt een toename van de werkloosheid tot 5% in 2021 en 4,5% in 2022 waardoor er ook meer mensen in de bijstand terecht komen.

1

Het gaat om mensen met een beperkt inkomen of wisselende inkomsten of flexibel arbeidscontract die leven net boven het minimum bestaansniveau. 2 Inspectie SZW (2021). Impact coronacrisis op het stelsel werk en inkomen. 3 www.nvvk.nl/k/n323/news/view/11199/3816/nvvk-voorziet-30-toename-hulpvraag-voor-2020-en-verder 4 www.cpb.nl/centraal-economisch-plan-cep-2021

10

-

Werkgevers zijn terughoudender met het in dienst nemen van mensen met een arbeidsbeperking, tijdelijke contracten worden minder vaak verlengd en een deel van de doelgroep durft vanwege een kwetsbare gezondheid niet aan het werk.

2022 staat in het teken van het steunen van die inwoners, ondernemers en partners die het met de crisismaatregelen alleen niet redden. Denk daarbij aan omscholing of begeleiding van werknemers, zzp’ers en ondernemers. Waar mogelijk zullen we in de regionale arbeidsmarkten de werkgelegenheid behouden en de economie te stimuleren. We zetten ons daarom in om inwoners met (dreigende) financiële problemen zo vroeg mogelijk te vinden en te helpen. Denk aan de heroriëntering van zelfstandige ondernemers. We leggen een koppeling tussen heroriëntatie en schuldhulpverlening om de zelfstandig ondernemers weer financieel gezond te maken. Onze partners van het Armoedeplatform spelen daarbij een belangrijke rol. Om het platform te versterken en het bereik te vergroten, betrekken wij private partners bij het Armoedeplatform. Betrokken partners zoals de Voedselbank blijven wij steunen en in ons minimabeleid blijft 120% van bijstandsniveau voorlopig het uitgangspunt. Dit levert welzijn en een voorkoming van zorgkosten op. Per 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) van kracht. Volgens, in overeenstemming met deze wet volgen wij landelijke ontwikkelingen op om de betalingsachterstanden van inwoners vroeger te signaleren binnen onze pilot Vroegsignalering. Verder bieden wij preventieve oplossingen zoals Budgetmaatjes of cursus ‘leren omgaan met geld’.

Binnen de mogelijkheden van het CMD, Senzer en overige partners houden we er rekening mee dat er over de gehele linie een toename in de vraag ontstaat en situaties pas later aan het licht komen waardoor ‘lichte oplossingen’ niet meer helpen. Wij moeten tijdig de personele capaciteit kunnen aanpassen. Wij stellen voor hierop (nog) niet vooruit te lopen vanwege de grote onvoorspelbaarheid en nu niet onnodig investeren maar wel al rekening houden met dit risico. Wanneer de vraag werkelijk stijgt, schalen we meteen op en bieden flexibiliteit zowel aan CMD, Senzer als aan overige partners (zorgaanbieders, LEV, jongerenwerk). Dilemma/keuze: De uitvoering in het sociaal domein verdient steun in de uitvoering van crisismaatregelen en stijging van de vraag zodat zij op tijd onze inwoners kunnen ondersteunen. Daarvoor zijn wij bereid extra te betalen aan personeelskosten wanneer het moment zich voor doet. Het alternatief is dat wij vanwege de Taskforce geen noodzaak zien en wachtlijsten mogen oplopen. Voorstel: Vooralsnog geen extra middelen opnemen.

2.1.4 Evaluatie Senzer In 2021 wordt de positie van Senzer herijkt en kijken we ook naar de governance en financiering. Senzer is één van de spelers in het sociaal domein. Wij gaan voor een integrale benadering waarbij de gemeente de doelen stelt voor het totale sociaal domein en vervolgens opdracht geeft aan de organisaties op deelgebieden (GGD, Senzer, LEV groep, aanbieders zorg, enz.). Het succes in het sociaal domein – en Senzer - worden sterk bepaald door de aansluiting op de lokale gemeenschap. Dit betekent dat Senzer ook afspraken maakt met bedrijven, welzijnsinstellingen en vrijwilligersorganisaties in Geldrop-Mierlo. En dat Senzer voor een inwoner maatwerk levert in de 11

samenwerking met die partijen. Wij willen Senzer een betere plek en een stevigere positie geven in onze gemeente in samenwerking met o.a. Plusteam en CMD, Dorpsleerbedrijf, Cure en ’t Goed. Ook geven wij een vervolg aan de uitkomsten van het vertrouwensexperiment. In de Brainport agenda zijn ambities geformuleerd voor de arbeidsmarkt. Ook Senzer vervult als uitvoeringsorganisatie een rol in de economische ambities van de regio Zuidoost Brabant. Wij hechten speciaal waarde aan de samenwerking met de arbeidsmarktregio Eindhoven. Op financieel gebied ontvangt de gemeente in de toekomst van het Rijk een ontschotte, algemene bijdrage voor het hele sociaal domein. Dus geen aparte vergoeding meer voor de werkzaamheden van Senzer. Dit vraagt een andere manier van begroten. Prioriteiten en prestaties bepalen dan hoe veel budget Senzer ontvangt en niet de historische situatie (het doorsluizen van rijksvergoedingen). Het ‘doorsluizen’ past niet meer wanneer in het sociaal domein als geheel het totaalbudget sterk verminderd is en de aanspraken toenemen. Dit betekent een herijking van de financiële verhouding tot Senzer. Het is denkbaar om huidige kaders zoals de CPB-raming los te laten of één reserve sociaal domein bij de gemeente te beleggen voor het geheel. De discussie over de financieringssystematiek zal zich vertalen in een financiële consequentie en volgt nog.

Op het moment van deze kadernota is de begroting 2022 nog niet vastgesteld. We gaan er nu van uit dat de begrote bijdragen volstaan. Dilemma/keuze: Wij zijn eigenaar, financieel risicodrager en opdrachtgever, maar ook zijn beleidsbepalend voor Senzer. Die rollen moeten wij meer invulling geven. Dat betekent nu scherp zijn bij het aanpassend vermogen van de governance en de financieringssystematiek, maar ook scherp zijn in de toekomstige verhouding met Senzer. Het alternatief is dat Senzer op zichzelf moet kunnen functioneren met een eigen budget. Ook het beleid wordt binnen Senzer bepaald. Inhoudelijk en financieel hoeft er geen sprake te zijn van één visie en bijdrage. Senzer wordt dan te afhankelijk van de gemeentelijke begroting. Voorstel: Geen extra middelen opnemen.

12

2.2 Sterke, vitale en gezonde wijken Leven in een groene en veilige omgeving draagt bij aan een goede balans tussen mensen en aan een inclusieve samenleving. We zorgen voor een gemoedelijke sfeer en uitstraling. Doordat inwoners elkaar ontmoeten en kennen, wordt sociale samenhang en een vitaal verenigingsleven gestimuleerd. Dit draagt bij aan een positieve sfeer, het vergroot de veiligheid en stimuleert het trots zijn op de plek waar we wonen. Het creëert gemeenschapszin en eigenaarschap en onze gemeente wordt hiermee een aantrekkelijke gemeente om in te wonen. Sociale samenhang wordt versterkt door het stimuleren van logische en natuurlijke netwerken in de wijk. We gaan anders samenwerken en geven meer invulling aan publiek-private samenwerking. We doen het met onze partners en wederkerigheid krijgt vorm. Voor een integrale strategische benadering gaan we van groepering van gelijksoortige functies naar een mix van functies die soms op wijkniveau georganiseerd worden. Uitkomsten van de trajecten moeten levendige ontmoetingsplekken opleveren die op een andere, duurzame manier gecreëerd worden. Ook vergroening van de wijken kan hier een positieve impuls opleveren. We houden onze woningvoorraad tegen het licht. Herstructurering is van belang. Er is een diversiteit aan woningen beschikbaar zodat er een balans is in het type bewoners. We doen hierbij ook een beroep op de mensen.

Mensen in de wijk die ook de capaciteit hebben om deze rol te vervullen vanuit hun positie in de wijk, hun persoonlijke capaciteiten of hun motivatie. Zowel het samenbouwen van de wijk als het bouwen van de vertrouwensrelatie zijn zaken die een lange adem vergen.

Beoogd effect Een veerkrachtige wijk die leeft, tegenslag kan verwerken, zichzelf herstelt en zich ontwikkelt. Er is een goede sociale cohesie en een inclusieve samenleving die een wederkerigheid kent.

Programmadoel • • • •

Diversiteit in het woningaanbod in de wijk: balans tussen gebouwelijke voorzieningen en sociale samenhang. Een groene en veilige omgeving. Stimuleren ‘Organiseren van ontmoetingen’ (zoals buurtverenigingen en wijkraden). Een hogere score op de veiligheidsmonitor

Stand van zaken top 30 onderwerpen binnen opgave Sterke, vitale en gezonde wijken Luchen De versnelling van de woningbouw is een van de grote opgaven in heel Nederland. De stedelijke regio heeft hiervoor een woondeal gesloten met het Rijk. Om zo veel mogelijk, goede woningen te kunnen realiseren om de bewoners van de Brainportregio op een goede manier te kunnen huisvesten worden in de hele regio wijken gerealiseerd. Een van die wijken is gelegen in Mierlo. In een groene omgeving is een woonwijk van hoge kwaliteit voor diverse doelgroepen aan het ontstaan: Luchen. Het belang van voortgang voor de wijk Luchen is naast het realiseren van de woningbehoefte groot vanwege de financiële impact op het grondbedrijf.

13

In 2022 bouwen we op de locatie Het Landkaartje en Luchen 3a, realiseren we Tiny Houses en hopen we een stap verder te komen in de planvorming tussen de Burgemeester Termeerstraat en de Oudvensestraat. Vanwege de vestiging van de Wet Voorkeurrecht Gemeenten wordt in september 2021 de structuurvisie vastgesteld. Daarop heeft de gemeente 3 jaar de tijd om een bestemmingsplan voor het gebied op te stellen. In deze periode moeten diverse onderzoeken plaatsvinden. Er moet onder andere de keuze worden gemaakt of de tennisvelden van MTV naar deze locatie verplaatst gaan worden. Om deze keuze te kunnen maken is onderzoek nodig naar de ontwikkelmogelijkheden van de achterblijvende locatie van MTV. De vraag die beantwoord moet worden is of de kosten van verplaatsing van MTV naar de Oudvensestraat gedekt kunnen worden uit de opbrengst van de herontwikkeling van de achtergebleven locatie.

Mierlo-Oost Er zijn weinig uitbreidingslocaties geschikt voor woningbouw in de gemeente Geldrop-Mierlo. Dit feit maakt dat nieuwe woningbouw steeds moeilijker wordt om te realiseren. Op enkele locaties aan de randen van de kernen bestaan nog mogelijkheden. Mierlo-Oost is zo’n locatie. Mierlo-Oost is een agrarisch gebied met verspreide bewoning en het natuurgebied Sang en Goorkes ligt tegen het gebied. In maart 2019 is Wet Voorkeursrecht Gemeenten gelegd op het gebied Mierlo-Oost, waardoor er een uitwerkingsplicht is ontstaan voor het maken van een structuurvisie of bestemmingsplan. Als wij dit niet doen dan verliest de gemeente de komende 3 jaar elke vorm van sturingsmogelijkheid in het gebied en kan de markt de regie overnemen. Begin 2022 wordt een structuurvisie Mierlo-Oost aan uw raad voorgelegd.

Woningbouw Skandia Net als bij het Strabrecht college is er een financiële verbinding gemaakt tussen de realisatie van de school en het realiseren van woningen in Skandia. De planvorming van de school is gestart. De planvorming voor de woningbouw moet nog verder uitgewerkt worden. Bij het maken van deze plannen zijn een aantal factoren van belang, het draagvlak bij de omwonenden en de impact op de natuur zijn de twee belangrijkste, deze factoren zijn van invloed op de locatie van de woningbouw. De bouw van de school loopt een eigen tempo, zo ook de woningbouwontwikkeling. Door beide plannen los van elkaar te realiseren kan het proces rondom de woningbouw zorgvuldig doorlopen worden en kan de school zo snel mogelijk gerealiseerd worden. De financiële koppeling tussen beide plannen blijft bestaan.

Sport We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen en gebruik kan maken van de uitgebreide sportfaciliteiten die Geldrop- Mierlo biedt. Geldrop-Mierlo is trots op het brede sportaanbod wat er is en waar de afgelopen jaren veel in is geïnvesteerd. We willen die graag behouden. Een aantal specifieke speerpunten binnen het brede sportaanbod in 2022 zijn: de realisatie van de Hockeykantine in Mierlo, renovatie Helze en het komen tot een meerjarige overeenkomst met zwembad de Smelen. De Sportvisie “Geldrop-Mierlo, verweven met sport” blijft het uitgangspunt. Het doel van het sportbeleid is om uiteindelijk meer mensen in Geldrop-Mierlo te laten sporten en bewegen. We zetten hiermee niet alleen in op een gezonde levensstijl en een prettige vrije tijd maar ook op de positieve effecten van sport op het sociaal domein. Daarom bieden we in de wijk mogelijkheden om 14

te bewegen zodat iedereen, ook inwoners met smalle portemonnee of beperkte mobiliteit gratis beweging aan te bieden. Het aanbod van de Buurtsport levert hieraan een grote bijdrage in de wijk en op school. De renovatie van De Helze en de kantine van hockeyclub Mierlo zijn al begroot en opgenomen in het activiteitenplan. Voor wat betreft zwembad De Smelen Laco is al eerder een extra ton structureel gereserveerd als post ‘onvoorzien en stelposten’ als een stelpost ‘Laco’. Vooralsnog gaan we er vanuit dat dit voldoende is. Er zit een risico in dat dit bedrag te laag uitvalt.

Cultuur Cultuur is een essentieel onderdeel van onze samenleving. Het versterkt en verlevendigt GeldropMierlo. Daarnaast draagt het bij aan de ontwikkeling van onze inwoners. Dat begint al vanaf de geboorte bij de eerst voorleesboekjes in de bibliotheek en gaat door gedurende ons hele leven. Daarom zijn wij, ondanks corona, stevig blijven inzetten op het behoud van onze culturele samenleving; van kleine initiatieven tot grote evenementen en van mainstream tot nice. Alle cultuur is waardevol en verbindt. Daarmee is onze culturele gemeenschap, geen ‘kers op de taart’ maar een essentiële pijler onder onze ambities om te blijven werken aan sterke wijken en aan een sterk sociaal domein. De verbindende een ontwikkelende kracht van cultuur draagt in preventieve zin veel bij aan veerkrachtige inwoners. Vooral cultuur in de wijk en op school, vrij toegankelijk en laagdrempelig heeft onze focus in 2022.

Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie zal een belangrijk thema zijn in 2022. Het weer wordt grilliger en daarmee heftiger en daar zal de omgeving zich op moeten aanpassen. Denk hierbij aan meer intensere regenbuien en langere droge perioden. Klimaatadaptatie is meer dan alleen wateroverlast, ook het voorkomen van verdroging en hittestress is een belangrijk onderdeel. In 2021 is het plan voor de aanpak van wateroverlast opgesteld met bijbehorend actieplan. Ook zijn klimaatstresstesten uitgevoerd. Dit is de basis voor het klimaatbeleidsplan dat naar verwachting medio 2022 gereed is. Dit beleidsplan richt zich dus niet alleen op wateroverlast, maar ook op hitte en droogte. Bij de ontwikkeling van het beleid wordt duidelijk of maatregelen noodzakelijk zijn en hoe we die gaan financieren Klimaatadaptatie is ook een onderdeel in de duurzaamheidsnota die in 2021 wordt opgesteld.

Kasteelpark Een groene oase in het centrum van Geldrop is het kasteelpark. Het is een unieke kwaliteit midden in de kern. Het kasteel en het park zijn helaas niet zichtbaar genoeg en de verbinding tussen het gebied en haar omgeving is te beperkt. Een van de opdrachten in de centrumvisie is het betrekken van het kasteelpark bij het centrum. Stichting Landgoed Kasteel Geldrop heeft daarnaast ideeën voor de tuinen en de kinderboerderij. In 2022 zal de planvorming rondom het centrum dusdanig verder worden gebracht dat er meer duidelijkheid komt voor het kasteel over de wijze waarop het kasteelpark en het centrum meer met elkaar in verbinding komen. De langparkeerplaats op het terrein van het kasteel is daar een onderdeel van. Hiervoor worden de plannen in 2022 definitief.

15

Groene middengebied/ Gulbergen / Dommeldal In het hart van de Brainport ligt het groene middengebied, waar o.a. het Dommeldal, landgoed Gulbergen en de bossen van Molenheide onderdeel van zijn, maar ook gebieden als Gijzenrooi en Sang en Goorkens behoren hiertoe. Dit gebied is een essentieel onderdeel van de Brainportregio als het centrale park van het stedelijk gebied om er in het groen te recreëren, te ontspannen en te genieten. Om deze groene rustplek te behouden en te versterken werken we samen met de buurgemeenten en gebiedspartners, zoals het waterschap, Brabants Landschap en Staatsbosbeheer, om invulling te geven aan de ambitie om de (kwetsbare) natuur zoveel mogelijke te behouden, te versterken en robuuster te maken. Hiermee versterken we ook de biodiversiteit in onze gemeente. Het is van belang dat deze onderwerpen in voortdurende afstemming tot elkaar bekeken worden. Een goed voorbeeld is de huidige versnelling van het regionale project Dommeldal uit de verf 2.0, waarin we samen met gebiedspartners hard werken aan grondverwerving en natuurontwikkeling in het Dommeldal tussen de A67 in het zuiden tot aan Son en Breugel in het noorden. Hiervoor heeft uw raad al geld beschikbaar gesteld.

Voor het landgoed Gulbergen heeft de MRE nu de handen vrij om werk te maken van de ontwikkeling van het gebied met een hoofdzakelijk recreatief karakter in een landschappelijke omgeving en waarin de natuurdoelstellingen tot hun recht komen. Hiervoor volgt dit jaar hopelijk nog besluitvorming, waarna in 2022 dit verder kan worden uitgewerkt richting planvorming. In het gebied Gijzenrooi willen we in 2021 / 2022 werk maken om beter verbinding te maken tussen het landelijke en stedelijke gebied, wat de landelijke uitstraling van het gebied verder zou moeten versterken.

Wat gaan we ervoor doen? 2.2.1 Omgevingswet Recent is bekend geworden dat de nieuwe Omgevingswet op 1 juli 2022 van kracht wordt. Dat houdt niet in dat wij nu gaan vertragen met de implementatie van de wet. Er wordt nog bekeken of de budgetten van 2021 verdeeld moeten worden over 2021 en 2022. Op de datum inwerkingtreding werken we volgens het nieuwe digitale stelsel, met een omgevingsvisie en een intaketafel. Maar er moet nog meer gebeuren om te zorgen dat de gemeente Geldrop-Mierlo werkt zoals bedoeld is in de nieuwe Omgevingswet. In 2021 bereiden we de minimaal verplichte acties voor, 2022 wordt het jaar van uitwerken, oefenen en doorzetten van de ingeslagen weg. De transitie van de nieuwe manier van werken zal verder geïmplementeerd gaan worden. De omgevingsvisie wordt eind 2021 vastgesteld en daarna uitgewerkt naar programma’s en een omgevingsplan. In 2022 maken we keuzes over het werken met programma’s. Het omgevingsplan gaat alle bestemmingsplannen en een deel van de verordeningen vervangen. Hier heeft de wetgever een termijn tot 2029 voor gereserveerd. In 2021 en 2022 vinden voorbereidende werkzaamheden plaats, om gedurende de overgangsperiode te kunnen werken met het tijdelijk omgevingsplan. Keuzes voor de omgang met initiatieven tijdens de overgangsperiode en de wijze waarop het definitief plan wordt ingericht, worden voorgelegd aan de raad.

Vaststelling van het omgevingsplan geschiedt door de raad. De termijn voor omgevingsvergunningen wordt verkort. Om dit mogelijk te maken, wordt een intaketafel ingericht en leggen we de omgang met initiatieven vast in participatiebeleid. Dit beleid wordt door de gemeenteraad vastgesteld. Vragen die hierbij horen zijn bijvoorbeeld: ‘Wil de raad 16

vanaf de start inhoudelijk sturen of is het gesprek juist belangrijker dan de uitkomst?’ ‘Neemt de gemeenteraad zelf het initiatief om het gesprek te voeren of wordt achteraf getoetst?’ Welke besluiten neemt de raad en welke het college?’. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) is het digitale loket waar initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden snel kunnen zien wat is toegestaan in de fysieke leefomgeving. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet vervangt bij de inwerkingtreding van de wet de bestaande toepassingen: het Omgevingsloket online, de Activiteitenbesluit Internet Module (AIM) en Ruimtelijkeplannen.nl. Hiervoor in de plaats komt 1 centrale ingang: 1 nieuw Omgevingsloket. Dilemma/ keuze Voor de organisatie zijn de wijzigingen vanuit het nieuwe digitale stelselgroot. . Het gaat hierbij met name om de werkzaamheden van het (functioneel) beheer van de digitale applicatie. De Dommelvallei gemeenten hebben gezamenlijk deelgenomen aan de regionale aanbesteding van het DSO en gaan het functioneel beheer ook gezamenlijk vormgeven. Dit vraagt om één fte. Hiervan komt een halve fte voor rekening van Geldrop-Mierlo. Het alternatief is applicatie/functioneel beheer onder te brengen binnen de vakafdeling waar niet voldoende technische kennis en beschikbare tijd aanwezig is. Voorstel: Opnemen: 0,5 fte functioneel beheer (€ 50.000, - structureel).

2.2.2 Wijkontwikkeling Binnen de wijkplannen verleggen we focus van fysiek naar sociaal en verbindend. In 2021 is hiermee in Mierlo Zuid-Oost al een ander soort wijkplan ontstaan. Dit komt ook door een andere inbreng van deelnemers. 2022 staat in het teken van De Coevering. Deze wijk kent kwetsbaarheden en een sociale diversiteit. De wijk De Coevering wordt in twee aparte trajecten vormgegeven. Het is moeilijk te zeggen hoe het verloop van dit plan zal zijn. Na de Coevering staat Akert op het programma. Dit wordt aan het einde van 2022 opgestart en loopt door tot in 2023. In de organisatie groeit het besef dat er voor deze manier van werken veel meer tijd besteed moet worden aan het proces dan we tot nu toe gewend zijn. Waar gaan we wel over maar ook, waar niet? Wie heeft extern welke bevoegdheden en welke rol willen en kunnen we daar als gemeente in spelen om het proces te faciliteren? Hoe kunnen we de informatie op een goede manier delen en hoe verloopt de communicatie in het grote netwerk? Tegelijkertijd moeten we op alle niveaus ook leren loslaten. Processen als deze vragen om een stip aan de horizon en een bijbehorende werkwijze. Zie hiervoor de paragraaf ‘opgavegericht werken’. Dilemma/keuze: De Coevering vergt aandacht en zal sociaal zeer gebaat zijn bij een gedegen wijkplan. De wijk bepaalt het tempo en we moeten hierop niet beknibbelen en de tijd nemen.

In dit wijkplan mag dus extra geïnvesteerd worden. Het alternatief is dat we het tempo aanhouden waarbij elke wijk evenveel aandacht krijgt. Voorstel: Geen extra middelen opnemen en de wijk het tempo laten bepalen

17

2.2.3 Fasering Woningbouw De woningbouwprojecten: Luchen, Woningbouwimpuls projecten, Strabrecht, Skandia, de Waag en Mierlo-Oost zijn op dit moment de belangrijkste projecten om tot ontwikkeling te laten komen. Daarnaast zijn er nog enkele projecten die nu al gerealiseerd worden, denk hierbij aan de Jonkvrouw. Dit vraagt alle inzet van de ambtelijke organisatie, waardoor nieuwe verzoeken niet zondermeer opgepakt kunnen worden. Nieuwe initiatieven worden via de intaketafel beoordeeld op wenselijkheid en ingepland als onderdeel van de totale woningbouwplanning. In de woningbouwplanning is een fasering aangebracht. Dilemma/keuze: Nieuwe projecten die zich aandienen worden afgewogen op wenselijkheid, belang en inzet en worden niet vanzelfsprekend (direct) opgepakt. Het alternatief is dat alle verzoeken en initiatieven direct worden opgepakt wat een inefficiënte tijdsinzet veroorzaakt omdat veel plannen uiteindelijk niet gerealiseerd worden en er te weinig focus is op de belangrijke plannen. Voorstel: Voorlopig geen extra middelen opnemen.

2.2.4 Locaties Woningbouwimpulssubsidie en centrumplan Geldrop Er is in het hele land een tekort aan woningen, vooral in het goedkopere en middel dure segment. De vraag naar woningen in deze categorieën is ook in onze gemeente groot. Doelgroepen als starters en senioren worden op dit moment niet voldoende bediend. Het is, niet alleen in onze gemeente, noodzakelijk om de woningbouw te versnellen en de focus daarbij te leggen op de missende segmenten. Om dit te kunnen realiseren is de woningbouwimpulssubsidie aangevraagd en verkregen. Met behulp van deze subsidie kan de behoefte aan betaalbare woningen gerealiseerd worden. De 25 nieuwbouwlocaties uit de woningbouwimpulssubsidie worden het komende jaar in de steigers gezet. Verwacht wordt dat er op de eerste locaties gestart gaat worden met bouwen (Bleekvelden). Voor andere locaties worden de in 2021 opgestelde (en nog op te stellen) kaders gebruikt om te komen tot planvorming. Het doelgroepenbeleid en parkeerbeleid zijn hier voorbeelden van. Monitoring is van belang voor het gehele proces rondom de subsidie. Om dit alles te kunnen realiseren zal de ambtelijke organisatie tijdelijk uitbreid moeten worden met extra capaciteit die gedekt kan worden uit de subsidie.

Waarbij we ons beseffen dat de arbeidsmarkt op juist deze vakgebieden erg krap is en dat zelfs via inhuur of adviesbureaus niet aan voldoende capaciteit gekomen kan worden. Ondertussen gaat de herinrichting van de openbare ruimte door. Bij de begroting zal een nieuwe planning met een herberekening van de investeringsbedragen worden voorgelegd. Hierbij zal rekening gehouden moeten worden met een prijsstijging ten opzichte van de laatste herberekening in 2017 in de periode 2017-2022, tussen de 15% en 20%5. De Heggestraat en de Meent zijn de volgende herinrichtingsprojecten en de parkeerplaats aan de Molenstraat wordt gerealiseerd. De inrichting van het parkeerterrein achter de Kerk en Bezorgershof zullen naar achteren schuiven.

5

CBS-index “Grond-, weg- en waterbouw”.

18

Dilemma/ keuze: De 25 locaties uit de woningbouwimpulssubsidie zijn de belangrijkste woningbouwprojecten in Geldrop en zullen daardoor voorrang krijgen op andere projecten. Het alternatief is dat de focus niet op de juiste activiteiten ligt en we niet kunnen voldoen aan de randvoorwaarden gesteld bij de subsidie. Voorstel: Financiële gevolgen nader uit te werken.

2.2.5 Locatie Strabrecht College De woningbouwontwikkeling op de oude locatie van het Strabrecht College is bedoeld om een deel van de kosten van de nieuwbouw van de school te dekken. Dat zou een reden zijn om zo snel mogelijk te komen tot planvorming en bouw van woningen. Ananz wil op korte termijn de locatie Berkenheuvel uitbreiden en de groene ruimte daaromheen parkachtig inrichten. Daarnaast denkt het Strabrecht college na over een alternatieve inrichting van de sportfaciliteiten. Een integrale blik op deze gehele locatie is wenselijk, de wijk verdient een goede overgang naar de andere functies waarbij het gebied voor de wijk een uitvalsbasis kan worden voor ontspanning. Dilemma/ keuze: Woningbouw op de oude locatie van het schoolgebouw wordt in een integraal plan met de omliggende vraagstukken gegoten, daarmee kan de woningbouwontwikkeling mogelijk vertragen. Het alternatief zou zijn dat de woningbouwontwikkeling op terrein van de school direct wordt ontwikkeld. Voorstel: Geen extra middelen opnemen.

2.2.6 Afval De afvalmarkt is voortdurend in beweging. Grondstoffen worden meer en minder waard en de manieren van verwerken worden steeds geavanceerder. Waar in 2021 de focus lag op het vaststellen van het grondstoffenplan en de afvalstoffenverordening zal in 2022 de focus liggen op de uitvoering van de thema’s uit het grondstoffenplan. Het gaat daarbij niet alleen om reductie van het restafval, maar ook over de wijze van scheiden. Dat heeft vaak met bewustwording en informatie te maken. Voor onze gemeente gaan we op zoek naar de optimale combinatie van bron- en nascheiding. Dat doen we niet alleen in Cure-verband, maar met meer Brabantse gemeenten én de provincie die op dit gebied gaan samenwerken. Dilemma/ keuze: Bronscheiding is niet meer het enige alternatief voor een goede verwerking van het afval. Nascheiding gaat in de toekomst onderdeel worden van de afvalketen. Het alternatief is dat de totale focus van het afvalbeleid zich zal toepitsen op bronscheiding, dit gaat onvoldoende effect hebben op de verdere reductie van restafval. Voorstel: Geen extra middelen opnemen.

19

2.2.7 Accommodatiebeleid In 2021 wordt gewerkt aan een toekomstbestendig accommodatiebeleid Geldrop-Mierlo. Onderdeel van de opdracht is een haalbaarheidsstudie in Mierlo. De beleidsnota geeft inzicht in de manier van realiseren, beheren en exploiteren van accommodaties in de gemeente. Voorzieningen en accommodaties vormen daarbij geen doel op zich, maar zijn een middel om de leefbaarheid in de gemeente Geldrop-Mierlo in stand te houden en te versterken. Er wordt niet meer gedacht in termen van gebouw, maar in termen van functies en activiteiten. Deze functies zijn ontmoeten, leren, sporten, cultuur beleven, wonen, recreëren/ontspannen, (ver)zorgen. Op basis van de visie komen we tot een uitvoeringsprogramma voor de komende paar jaar. Dit biedt helderheid over de benodigde capaciteit en middelen om het inhoudelijke programma uit te voeren. Ook biedt het inzicht over de manier waarop in dit programma verantwoording wordt afgelegd aan de raad en de gebruikers/inwoners. Vooralsnog is niet duidelijk welke financiële consequentie uit het uitvoeringsprogramma volgt. Duurzaam en efficiënt omgaan met ruimten op basis van maatschappelijke meerwaarde is onze leidraad. Voor wat betreft het accommodatiebeleid is er nu geen financiële consequentie om rekening mee te houden in de Kadernota. Een van de belangrijke focuspunten binnen ons accommodatieaanbod is Hofdael.

De raad buigt zich over diverse toekomstscenario’s. De uitkomsten daarvan zijn nu nog ongewis en worden doorgerekend. In de gemeentelijke begroting is een aflopende subsidiereeks meegenomen. Hofdael kampt nog met deze taakstelling. Het is de vraag of het bestuur erin slaagt dit te realiseren. De toekomstvisie zal hieraan moeten bijdragen. Ook in 2022 blijven we in gesprek met het bestuur van Hofdael om te onderzoeken hoe Hofdael op basis van de toekomstvisie de komende jaren zo goed mogelijk kan renderen. Eventuele financiële gevolgen zijn op dit moment nog niet in beeld. Zodra dit duidelijk is, wordt de raad hierover geïnformeerd en indien nodig om instemming gevraagd. Dilemma/keuze: Een eigen gebouw is niet het uitgangspunt, samenwerken is dat wel. Dit betekent dat verplaatsing van activiteiten nodig kan zijn. Welzijn en welvaart mag zijn prijs hebben. Efficiency is geen leidraad op zich. Zo zal bijvoorbeeld cultuur altijd ‘een prijs’ hebben. Het alternatief is dat een vereniging recht heeft op een eigen plek, een eigen gebouw en de samenwerking niet hoeft op te zoeken. Ook is het prima als beide kernen Geldrop en Mierlo functies bevatten die in wezen op gemeente brede schaal kunnen worden ingevuld (denk aan een bibliotheek of een multifunctionele accommodatie (Patronaat, Hofdael). Daar mag het accommodatiebeleid bij voorbaat niet aan tornen.

Voorstel: Geen extra middelen opnemen.

20

2.3 Benutten strategische positie en economische potentie Als er vitale bedrijven en scholen zijn, ontstaat er meer binding van inwoners aan de gemeente, een betere zelfredzaamheid van inwoners en is er meer aantrekkingskracht. We zijn ons bewust van onze positie als gemeente in het in- en externe krachtenveld. We benutten onze krachten en maken maximaal gebruik van het feit dat we in het hart van Brainport gelegen zijn. Onze bedrijven zijn onderdeel van economische ketens, onze omgeving is geschikt om in te wonen en te recreëren, ook voor expats. Er is een goede fysieke bereikbaarheid, ons onderwijs sluit aan op de behoefte van onze Brainportregio en we zetten innovaties in de openbare ruimte en alle takken van de samenleving. Om dit te bereiken revitaliseren we ontwikkellocaties, stimuleren de jonge doorstartende ondernemer en houden bestaande kwaliteiten zoals St. Anna en Strabrecht vast. We geven bedrijvigheid die gericht is op oplossingen, innovaties en ontwikkeling de ruimte binnen een globaal kader. En we houden vast aan dat innovatieve en creatieve kader. Ook de energietransitie en duurzaamheid worden gebruikt om de gemeente aantrekkelijker te maken. Een fijn woonklimaat ontstaat en blijft, daarin benutten we onze groene omgeving. Daarnaast zetten we Village Marketing in.

We vertellen het verhaal van ons verleden en daarmee het verhaal van onze toekomst, dat genereert onder andere toerisme. De inwoners, bedrijven en organisaties zijn trots op wie en wat we zijn en wat we bereikt hebben en dragen dat uit! Deze houding levert op dat er onderlinge verbondenheid ontstaat en dat we partijen aantrekken die nog meer waarde, in alle vormen, toevoegen aan de gemeente. We stimuleren netwerken en brengen daarmee verbinding aan tussen het bedrijfsleven, scholen, beroepsbevolking en het werkbedrijf. We stimuleren inwoners en ondernemers om betrokken te zijn bij het onderwijs, de beroepsbevolking en elkaar. Dat kan door netwerken te vormen, waardoor men besmet raakt met inspirerende verhalen, mogelijkheden, innovaties en kennis. We benutten de regionale samenwerking en zoeken daarin de verbinding met de diverse netwerken en ketens.

Beoogd effect Waarde toevoegen aan de samenleving op het gebied van werk en economie zodat daarmee de kwaliteit op het gebied van voorzieningen, veiligheid en groen optimaal zijn. Hierdoor blijven mensen de keuze maken om in Geldrop-Mierlo te (blijven) wonen werken en recreëren.

Programmadoel • • • •

Stimuleren ‘Creëren van een gezonde arbeidsmarkt’ Stimuleren ‘Creëren van een optimale mobiliteit in en om de gemeente’ We werken samen met, faciliteren ondernemers en hun netwerken We zetten de gemeente op de kaart (toeristisch)

Stand van zaken top 30 onderwerpen binnen opgave Benutten strategische positie en economische potentie De Barrier De invulling/afronding van het bedrijventerrein De Barrier is mede afhankelijk van het ontwerp voor de verbreding van de A67. Het gebied dat daar niet door beïnvloed wordt kan in principe nu al worden ingericht. Momenteel zijn concept-plannen gereed voor deze invulling. Dit heeft mogelijk een ontwerp-bestemmingsplan-herziening tot gevolg die uiteindelijk aan de raad ter vaststelling zal

21

worden voorgelegd. Het bepaalde in het bestemmingsplan vormt de basis voor de uitgifte van de gronden door de eigenaar/initiatiefnemer.

Wat gaan we ervoor doen? 2.3.1 Strategische visie Om de energie goed te kunnen kanaliseren is het van belang goed gebruik te maken van een heldere strategische visie. Een strategische visie met focus motiveert en verbindt mensen en partners in de gemeenschap om samen te werken aan doelen. De gemeente Geldrop-Mierlo beschikt over een strategische visie en deze is qua ‘gevoel’ en ‘wie wij zijn’ passend voor onze gemeenschap. Het doel is om vanuit deze strategische visie meer focus aan te gaan brengen, ons profiel herkenbaarder te maken en meer in die lijn te gaan doen. Vanuit die focus zijn wij als gemeente beter in staat om keuzes te maken en door een herkenbaar profiel wordt de aantrekkingskracht voor mogelijkheden en kansen vergroot. Dit zowel passend bij de Brainport regio als daarbinnen ook onderscheidend. Dilemma/keuze: We zetten door op de huidige ingeslagen weg/strategische visie en we gaan er expliciet en gerichter op sturen. Dus doen wat die strategische visie dient en niet of (veel) minder wat dat niet dient. Voorstel: Geen extra middelen opnemen.

2.3.2 Regionale Energie Strategie (RES), klimaat en duurzaamheid De opgave voor de regio, en daarmee die van Geldrop-Mierlo, op het gebied van duurzame energie is groot. Om de doelstellingen te kunnen halen moeten er lokaal en regionaal stappen worden gezet. In 2021 verwachten we de RES 1.0 vastgesteld te hebben en in 2022 gaan we verder met de RES 2.0 die in 2023 vastgesteld wordt. De focus ligt in onze gemeente vooral op het thema besparing. Om onze doelen te halen worden daarnaast initiatieven als zon op dak (de eerste trede van de zonneladder) en zonnevelden actief ondersteund en gefaciliteerd. In de transitievisie Warmte, die eind 2021 door uw raad behandeld wordt, wordt het pad uitgezet dat Geldrop-Mierlo zal bewandelen om te komen tot aardgas loze wijken en op welke wijze deze woningen dan van energie kunnen worden voorzien. Uit onderzoek blijkt dat heel veel extra capaciteit nodig is voor de uitvoering van het klimaatakkoord.6 Maar een beperkt deel van de extra inzet zal nodig zijn voor de RES. Een deel van deze capaciteit wordt gevonden in veranderde werkzaamheden bij diverse vakgebieden, maar het vermoeden leeft dat daarmee de inzet niet de opgave kan matchen. Verwacht wordt dat er vanaf 2022 extra middelen beschikbaar komen, maar het is nog steeds niet bekend om hoeveel het gaat (en of het er daadwerkelijk gaat komen). Dilemma/keuze:

6

https://vng.nl/artikelen/onderzoek-naar-uitvoeringslasten-klimaatakkoord en https://www.raadopenbaarbestuur.nl/documenten/publicaties/2020/09/24/aef--onderzoeksrapportuitvoeringskosten-klimaatakkoord

22

Voor alternatieve opwekking wordt er met partners buiten de gemeentesamenwerking gezocht. Het alternatief is dat we onze doelen bereiken door het plaatsen van 4 windmolens in het (in onze beleidsvisie (grootschalige) zonneparken en windmolens) daarvoor aangewezen zoekgebied langs de A67. Voorstel: Geen extra middelen opnemen.

2.3.3 Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) 2021-2037 Het IHP wordt in 2021 opgesteld. De gemeente Geldrop-Mierlo heeft dan met de schoolbesturen en kindpartners gezamenlijke ambities geformuleerd, uitdagingen benoemd en afspraken gemaakt over de inzet van middelen voor duurzame toekomstbestendige onderwijshuisvesting. In het IHP geven wij het kader voor de huisvesting van onderwijs en wordt op ieder vanuit de eigen rol een beroep gedaan op verantwoordelijkheden. Resultaat is een doorleefde ‘visie op onderwijs en huisvesting’ uitgewerkt in een aantal strategische thema’s, met heldere, herkenbare uitgangspunten, passend bij de lokale situatie van Geldrop-Mierlo en haar positie in de regio. De visie geldt als basis voor keuzes in onderwijshuisvesting. Wij willen hiermee de onderwijshuisvestingssituatie in de gemeente verantwoord en toekomstbestendig verbeteren. • Ordeningsprincipes en een gedragen spreidingsplan met (eventueel) een voorstel voor een aanpak van uitzonderingsposities; • Een gedragen en toekomst vast huisvestingsplan voor onderwijs in Geldrop-Mierlo; • De financiële doorrekening voorzien van een meerjarenprogramma tot 2037; • Voor de locaties die op korte termijn voor aanpassing in beeld zijn, wordt een gedetailleerde Uitvoeringsagenda 2021-2024 opgesteld.

Die uitvoeringsagenda omvat de nieuwe school in Skandia in Geldrop en een koers gericht op het ervaren dilemma rondom het Schrijverke te Mierlo. Eind juni 2021 zal duidelijk worden wat het eindresultaat van het IHP wordt inclusief de financiële paragraaf. In deze financiële paragraaf wordt uitgegaan van de actuele normbedragen die jaarlijks door de VNG worden vastgesteld. Als er aanvullende middelen nodig zijn nemen we die op in de begroting. Dilemma: Om het ruimteprobleem op te lossen wordt in het IHP op ieder van ons een beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid. Schoolbesturen moeten zelf meedenken in oplossingen en moeten samenwerken om collectief hun verantwoordelijkheid te nemen. Spreiding (en combinaties) van een divers schoolaanbod is wenselijk. Hun maatschappelijke verantwoordelijkheid gaat zover dat combinaties met andere functies onderwerp van gesprek zijn. We streven naar integrale kindcentra. Het alternatief is: Scholen hoeven niet samen te werken met elkaar of anderen als hun visie uiteenloopt. Zij verdienen een eigen gebouw. Voorstel: Financiële gevolgen voor het bestaande krediet Skandia nader uit te werken.

23

2.4 Met focus samenwerken Vanuit de samenleving en het bestuur wordt gevraagd om een inclusieve samenleving. Er wordt om anders denken en doen gevraagd. Deze verandering vraagt iets van ons als organisatie, binnen de organisatie die we zijn. Het vraagt om echte afwegingen van belangen, het durven en maken van bewuste keuzes. Het gaat erom dat, wat we doen een positieve en actieve bijdrage oplevert aan het hogere doel dat we voor ogen hebben. Dat betekent ook dat we bewust kiezen bepaalde werkzaamheden niet meer te doen, minder of in een ander tempo, maar ook mensen daarbij meer in hun kracht gaan zetten. Daar moet ook op gestuurd worden en vraagt om leiderschap. Het vraagt om elkaar beter te leren kennen, aandacht te hebben voor elkaar, begrip in elkaars belangen en gewoontes, dat te respecteren zodat we elkaar beter kunnen helpen en elkaar ook iets gunnen. Niet alleen intern maar ook extern, met het bestuur en onze inwoners, bedrijven en instellingen. Integraliteit en samenwerken zit ‘m ook in de ‘kleine’ dingen, zoals aandacht hebben voor elkaar, elkaar helpen en elkaar iets gunnen. Het vraagt om efficiënte organisatorische aanpassingen. Meer projectmatiger werken, opgave- en data gerichter, met opdrachtgever- opdrachtnemer- en dus eigenaarschap, verlegging van mandaten, en ontschotting, ook financieel of (zelfs) aanpassing van de inrichting van onze werkplek.