Algemene Beschouwingen totaal (incl. reactie college)

Het masterplan Gijzenrooij is volop in uitvoering; op dit moment werven we een beheerder voor het gebied en wordt er samen met de initiatiefnemers gewerkt aan de realisatie van de zorgcollectieven. Brede welvaart, mooie term, maar wat doen we er in onze gemeente concreet mee. Reactie college De Strategische Visie, alsook de doelen opgenomen in de Strategie en met onze begrotingsprogramma’s werken we vanuit het perspectief van Brede Welvaart. Ook binnen de samenwerking van het MRE en SGE is Brede Welvaart steeds meer een thema. Zo werken we vanuit onze doelen aan De mens centraal, Sterke Wijken, Vitaal en groenbuitengebied alsook een Toekomstig bestendig Geldrop-Mierlo. Wanneer krijgen we als raad inzicht over de kosten van het armoedebeleid? En als er overschot is, bevelen we Stichting Leergeld en de Voedselbank aan! Reactie college Jaarlijks wordt bij de jaarrekening verantwoording afgelegd over de besteding van middelen in het kader van armoedebeleid. Via Raadsinformatiebrief ‘RI GM2025-2300359 Evaluatie en borging Hulp op Maat totaal’ is de gemeenteraad geïnformeerd over Hulp op Maat. Bij de jaarrekening 2025 zullen wij u nader inzicht geven in de besteding van de middelen uit het armoedebeleid. Als laatste over de organisatie We gaan na de verkiezingen in maart 2026 terug naar 4 wethouders, met duidelijke transparante verdeling van werkzaamheden. 26

We koppelen nieuw beleid niet automatisch aan meer benodigde fte. Bij alles bezien we eerst of we nog doen, wat me moeten doen. Reactie college Op het moment dat er nieuw beleid wordt opgenomen in de begroting of in raadsvoorstellen, is het belangrijk of om, daarbij aan te geven welke beleid/ taken kunnen komen te vervallen, of dat er middelen worden toegevoegd om het nieuw beleid ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. Alleen dan is het mogelijk om tot een reëel uitvoerbare begroting te komen. Verder zou datagericht werken moeten leiden tot efficiency in de organisatie en dus uiteindelijk tot kostenbesparing. Want waarom zou je er anders aan beginnen? Reactie college Datagericht werken draagt bij aan efficiëntie door betere besluitvorming, optimalisatie van processen en een beter afgestemd aanbod op de behoefte van inwoners. Ook kunnen we sneller reageren en problemen doelgerichter oplossen. In de eerste fase vraagt dit om investeringen in mensen, systemen en datakwaliteit, maar op langere termijn leidt dit tot meer effectiviteit en kostenbesparing. Dit alles staat of valt met de juiste tools, processen, rollen en verantwoordelijkheden om de waarde van data optimaal te benutten. Tot slot: een oproep aan het college. In het doelstellingenakkoord staat dat de gemeente handelt op basis van “ ja tenzij”. D66 vindt dat dit afgelopen jaren niet voldoende gevolg heeft gekregen.

Wat voorbeelden, uitstel buitensportfaciliteiten, renovatie kunstgrasvelden bij de hockeyclubs, niet uitvoeren van motie flexwonen en Tiny houses, uitstellen van bouwplannen. Onze inzet voor de toekomst is…… HET KAN WEL! Reactie college We staan uiteraard ook voor het belang van de “ja, tenzij” zoals verwoord in het doelstellingenakkoord, en werken daar ook actief aan. In verschillende dossiers zien we dat deze mindset steeds vaker wordt toegepast — met mooie voorbeelden zoals de Weeffabriek, Hulp op Maat, de Jozefkerk, de inrichting van het centrum Geldrop en de wijk Luchen. Tegelijkertijd vragen we ook begrip voor het feit dat niet alles binnen onze directe invloedsfeer ligt. Er zijn wettelijke kaders, financiële beperkingen en afhankelijkheden van externe partijen die soms ruimte beperken. We realiseren ons dat het werken vanuit de houding "ja, tenzij" ook vraagt om een andere manier van werken. Voor de ambtelijke organisatie betekent dit ook een leerproces en een cultuuromslag, waarin we stap voor stap groeien in het faciliteren van participatie en het delen van eigenaarschap.

27

Algemene Politieke Beschouwingen – VVD Geldrop-Mierlo Voorzitter, De VVD Geldrop-Mierlo staat voor een gemeentebestuur dat financieel solide, pragmatisch en doelgericht opereert. Wij geloven in het maken van bewuste keuzes, het teruggaan naar de kern en het sturen op meetbare resultaten. Deze lijn hebben wij de afgelopen jaren consequent gevolgd en zetten wij ook nu voort. 1. Begrotingsopbouw – heldere doelen en middelen Hoewel de begroting qua opzet de afgelopen jaren is verbeterd, constateren wij dat scherpe keuzes nog vaak ontbreken. Doelen en middelen lopen door elkaar, waardoor het lastig is om te beoordelen wat daadwerkelijk wordt bereikt en welke middelen daarvoor worden ingezet. Wij pleiten voor het toevoegen van een nulmeting en concrete indicatoren per doelstelling, zodat voortgang en effectiviteit inzichtelijk worden. Maak een duidelijke scheiding tussen doelen en middelen: bepaal eerst het doel, vervolgens de benodigde instrumenten en budgetten. Presenteer per programma een overzicht van doel, indicator, maatregel, budget en planning. Minder tekst, meer inzicht en transparantie. Reactie college Wij waarderen de constatering dat de opzet van de begroting de afgelopen jaren is verbeterd. De gemeente werkt vanuit de visie met een strategie voor een periode van 4 jaar. In de strategie 2026-2029 werken we met programma’s en opgaven.

Daarin zijn de doelen meer SMART geformuleerd in vergelijking met voorgaande jaren. In de begroting 2026– 2029 worden deze doelen verder uitgewerkt in concrete activiteiten, voorzien van de benodigde middelen en planning. Daarmee wordt steeds beter zichtbaar welke concrete stappen worden gezet om de gestelde doelen te bereiken. We hebben oog voor de wens voor verdere aanscherping van indicatoren en nulmetingen en neemt dit mee in de doorontwikkeling van de P&C-cyclus, zodat de samenhang tussen doelen, middelen en resultaten nog inzichtelijker wordt. 2. Financieel beeld – bijsturen blijft noodzakelijk De ombuigingen van vorig jaar hebben bijgedragen aan een gezondere financiële positie, maar zijn niet voldoende. Ook dit jaar zijn verdere bezuinigingen en een scherpe focus op kerntaken noodzakelijk. Het zogenaamde ‘ravijnjaar’ is verschoven naar 2028, maar ook dan resteert een tekort. Wij vinden het essentieel om nu al te anticiperen op lagere inkomsten door regelingen in het sociaal domein te vereenvoudigen en duidelijke prioriteiten te stellen. Alleen zo houden we de gemeentefinanciën structureel op orde.

Reactie college We doen geen voorstellen om regelingen in het sociaal domein te vereenvoudigen, de huidige kostenbewuste aanpak van het CMD en het PlusTeam wordt voortgezet en daarmee wordt uitvoering gegeven aan de kaders die door de gemeenteraad (aanvullend op landelijke wetgeving) zijn gegeven. Wat ons betreft wordt daarmee ook reeds voldoende geprioriteerd. 3. Ambtelijke organisatie – compacter en effectiever De ambtelijke organisatie is de afgelopen jaren te sterk gegroeid, terwijl de inzet van externe krachten blijft stijgen. Dit is niet houdbaar. Wij willen een compacte, wendbare overheid die alleen externen inzet als specifieke expertise ontbreekt, en deze kennis vervolgens intern 28

borgt. Zo voorkomen we onnodige kosten en waarborgen we continuïteit en kwaliteit binnen de organisatie. Zo zien we bijvoorbeeld dat externe inhuur ook wordt ingezet op expertise die we intern hebben (bijv participatie woonwagens). Hetzelfde geldt voor de brandstore waarbij dan weer allerlei functies worden geclusterd. We hebben toch ook een gemeentehuis waar inwoners terecht kunnen? Reactie college Wij herkennen ons niet in het beeld dat de ambtelijke organisatie in de afgelopen jaren te sterk is gegroeid. De formatie is laatstelijk bij de begroting 2023 verhoogd. Bij de begroting 2024 was de formatie stabiel en bij de begroting 2025 is er zelfs sprake geweest van inkrimping van de formatie in het kader van de ombuigingen. Ook de budgetten voor inhuur van externe deskundigheid is in onze begroting beperkt, En wordt alleen daar ingezet waar de eigen expertise ontbreekt. De organisatie groeit, terwijl we zien dat we op cruciale punten nog steeds niet voldoen. Als voorbeeld noem ik privacy (p.87). Volgens de doelstellingen voldoet 75% van vraagstukken aan regelgeving, en is 60% van het ambitieniveau behaald. We blijven benadrukken dat dit volstrekt onvoldoende is. De wetgeving op dit gebied is 7 jaar geleden in werking getreden en nog steeds voldoen we niet. Dus naast dat het aantal ambtenaren blijft groeien, slagen we er alsnog niet in aan de basisvoorwaarden te voldoen.

Daarnaast roepen we het college op om een enquête of andere meting uit te voeren rondom klanttevredenheid van de dienstverlening (p. 94). We vinden het opvallend dat andere onderdelen van de bedrijfsvoering wel op die manier worden gemeten, maar de dienstverlening niet extern wordt getoetst. Reactie college In 2026 werken we aan de totstandkoming van een kader Dienstverlening, waarin ook de betrokkenheid en tevredenheid van onze inwoners een belangrijke plek krijgen. Dit kader helpt ons om de dienstverlening verder te professionaliseren, meetbaar te maken en waar nodig bij te sturen op basis van ervaringen van inwoners. 4. Plafond voor externe budget Het aantal externe onderzoeken en presentaties neemt toe, terwijl de ambtelijke formatie ook groeit. Om grip te houden op de uitgaven stellen wij voor om een plafondbedrag per opdracht vast te stellen, offertes te vergelijken en elk kwartaal openbaar te rapporteren over alle externe uitgaven. Dit bevordert transparantie en zorgt ervoor dat middelen doelmatig worden ingezet. VVD zal een motie indienen om voor te stellen dat maximaal 10% van het personeelsbudget wordt besteed aan externe kosten. Reactie college We herkennen ons niet in dit beeld. De ambtelijke formatie is sinds de begroting 2024 ongewijzigd en bij begroting 2025 zelfs neerwaarts bijgesteld.

Er wordt gebruik gemaakt van externe inhuur, daar waar deze deskundigheid niet binnen onze organisatie aanwezig is. Als het gaat over investeringen/ kredieten dan maakt daar waar nodig inhuur van externe expertise onderdeel uit van het krediet. De door u aangekondigde motie is voor ons niet werkbaar en ook niet verstandig.

29

Voor de goede orde, in de antwoorden op de technische vragen wordt een bedrag genoemd van 338.000,- voor inhuur van externen. Wij doelen niet enkel op vervanging bij ziekte etc, maar ook raadplegen van externen vanwege hun expertise. Het doel is dat de gemeente haar eigen taken kan volbrengen en binnen deze grens blijft voor álle externe kosten, die overigens volgt uit de Roemer-norm en ook in andere gemeenten wordt toegepast. Daarnaast vinden we het belangrijk dat bij inkoop de kwaliteit en prijs voorop staan. Het college besteedt aandacht aan allerlei maatschappelijke verantwoorde thema’s zoals diversiteit, inclusie en social return (p.63). Allemaal belangrijk maar het scoren op deze thema’s mag nooit ten koste gaan van de prijs en kwaliteit. 5. Woningbouw als prioriteit De grootste uitdaging voor onze gemeente is het realiseren van voldoende woningen. In 2024 zijn slechts zeventien woningen opgeleverd; dat is volstrekt onvoldoende. Wij verzoeken het college om binnen drie maanden een versneld bouwprogramma te presenteren, waarin per locatie de planstatus, belemmeringen en oplossingsrichtingen worden benoemd. Versnel de woningbouw niet alleen in het centrum, maar ook buiten het centrum Geldrop. Alleen zo kunnen we de woningnood effectief aanpakken.

Reactie college Op dit moment wordt uitvoering gegeven aan een programmatische aanpak woningbouw, waar het monitoren van alle woningbouwprojecten onderdeel van uitmaakt. Sinds mei 2025 is dan ook de gemeentelijke woningbouwkaart hiervoor beschikbaar. Ook wordt hierbij gekeken waar processen versneld kunnen worden en werkzaamheden aan de markt overgelaten kunnen worden. Wij gaan u dan ook informeren over lopende projecten. We zijn het oneens met de stelling dat er 500 sociale woningen moeten worden toegevoegd. In vergelijking met de regiogemeenten (behalve de steden) heeft Geldrop-Mierlo relatief veel sociale woningbouw. We pleiten wel voor een betere spreiding. Wat ons betreft worden er sociale woningen toegevoegd in iedere wijk en wordt er spreiding toegepast zodat er in de wijken waar nu veel sociale woningbouw staat, ruimte komt voor andere invulling. Reactie college Het punt over spreiding van sociale woningbouw onderschrijven we. We zien dat de sociale huur onevenwichtig verdeeld is over de buurten. Dat heeft effect op de doorstroming en de veerkracht binnen de wijken. We streven daarom meer differentiatie per wijk na, zodat we mengen in plaats van stapelen. Daarbij houden we echter wel vast aan de fair shareafspraken en wijzen we 30% van de nieuw te bouwen voorraad toe aan sociale huur, zoals vastgelegd in de Woondeal en de Nationale Prestatieafspraken.

Bij woningbouw als prioriteit hoort ook dat de gemeente zich voortdurend blijft inspannen tegen komst van hoogspanningsleidingen te dicht bij de bebouwing in onze gemeente. Dit zal onze woningbouwopgave belemmeren, kostbare natuur opofferen en onzekerheid creëren bij de inwoners. Terwijl er alternatieven zijn waarbij meer afstand tot bebouwde omgeving wordt gehouden. Reactie college We volgen de ontwikkelingen rond de hoogspanningsleidingen op de voet en nemen hierin een actieve rol, zodat de belangen van onze gemeente voortdurend en zorgvuldig worden 30

meegewogen. We zetten ons in om mogelijke effecten op onze inwoners, het landschap en de ruimtelijke kwaliteit duidelijk in beeld te brengen en waar nodig bespreekbaar te maken met de betrokken partijen teneinde de effecten te beperken. Tegelijkertijd erkennen we dat de aanleg en versterking van hoogspanningsinfrastructuur een belangrijke voorwaarde vormt voor de realisatie van de geplande woningbouwopgave in de regio en daarmee voor de toekomstige leefbaarheid en groei. 6. Parkeren en mobiliteit Nauw verbonden met woningbouw is mobiliteit. We blijven pleiten voor verbreding van de A67 en voor een goede OV- verbinding richting de steden. We zien dat het college hier ook aandacht aan besteedt (p.65) en inzet op minimaal 2 bussen per uur in de daluren. Weet het college dat in Mierlo in de avond helemaal geen bussen door het dorp rijden? Enkel bus 320 rijdt aan de randen van het dorp, maar dat is volstrekt onvoldoende voor minder validen die de bus willen nemen vanuit het dorp. We roepen het college op om hier verandering in te brengen. Reactie college Wij zijn ons bewust van het feit dat er in de avonduren geen bussen rijden en delen de zorg dat dit geen wenselijke situatie is. Tegelijkertijd hebben we te maken met meerdere partners en met een provinciale concessie waarin het openbaar vervoer is geregeld.

Om Mierlo en andere locaties binnen onze gemeente ook buiten de reguliere rijtijden goed bereikbaar te houden, heeft de gemeente zich de afgelopen periode ingezet voor de invoering van Bravoflex. Naar verwachting zal deze voorziening in onze gemeente vanaf 1 maart 2026 van start gaan. Dan rondom het parkeren. We staan op het punt om het centrum in Geldrop op de schop te nemen. Het is essentieel voor de winkeliers dat zij goed bereikbaar blijven. Wanneer Achter de Kerk, de Meent en Bezorgershof worden aangepakt zal er minder ruimte zijn voor parkeren, en zal het lastiger zijn de plaats van bestemming te bereiken. Om die reden zal VVD Geldrop-Mierlo een motie indienen om gedurende de werkzaamheden gratis te parkeren in Geldrop centrum. 7. Dossier Mifano – integrale besluitvorming vereist Een besluit over een nieuw veld voor Mifano hoort niet via de begroting te worden genomen, maar via integrale besluitvorming met volledig inzicht in kosten en baten. VVD vindt het vreemd dat het college dit zo de begroting in fietst, terwijl het onderzoeksrapport genuanceerder is en niet direct wijst op nieuwe velden. Reactie college In de thans voorliggende begroting is het budget opgenomen voor de realisatie van een extra kunstgrasveld bij Mifano.

Zoals opgenomen in het activiteitenplan betreft dit een onderwerp (X in kolom R pagina 173) waar een apart raadsvoorstel volgt dat wordt besproken in de commissie en wordt vastgesteld in de raad. De daadwerkelijke votering volgt dus via een raadsbesluit en niet bij de begroting. Wij dienen daarom een amendement in: geen kredietverlening in deze begroting, maar eerst een integrale businesscase en pas daarna een besluit. We vinden het essentieel dat ook het commercieel gebruik door Hup daar ook in wordt meegenomen. 31

8. Weeffabriek: bodemloze put Ondanks tal van maatregelen en duidelijke sturing van de raad op de kosten zien we in de begroting dat er wederom meer geld naar de Weeffabriek moet. Nu zouden we weer ~200K moeten bijstorten. Hoewel de Weeffabriek ook een maatschappelijk belang heeft, is het ongekend om ieder jaar tonnen bij te moeten storten, bovenop doorlopende subsidie. Dit moet anders, desnoods in afgeslankte vorm. We roepen het college op om de tekorten budgetneutraal op te vangen in samenwerking met de Weeffabriek. Reactie college Tijdens de raadsvergadering van 11 december 2024 heeft de gemeenteraad op basis van het onderzoeksrapport van Berenschot de structuur van de Weeffabriek met bijbehorende subsidies vastgesteld, Hierbij werden tekorten uit het verleden opgeschoond. Hierbij is wel aangegeven dat er nog sprake is van een overgangsperiode en dat uit jaarrekeningen zou blijken welk bedrag structureel benodigd is. In de voorliggende begroting is op basis hiervan een voorstel opgenomen om het subsidie structureel te verhogen met circa € 53.000 en een risicovoorziening te creëren. Het inhoudelijke voorstel wordt aan u gemeenteraad voorgelegd voor de raadsvergadering van 8 december 2025. 9. Slot – sturen op resultaat Het is van belang om niet meer regels op te leggen dan strikt noodzakelijk, en inwoners niet in onzekerheid te laten zitten.

Om die reden vragen we het college te stoppen met de pilots gasloos. Er is zoveel informatie beschikbaar in de markt en we vinden het geldverspilling dat binnen deze pilot het wiel wederom opnieuw wordt uitgevonden. Het zorgt bovendien voor veel onzekerheid bij inwoners in die wijken. Onze inwoners verwachten concrete resultaten: voldoende woningen, schone straten, veilige wijken en gezonde gemeentefinanciën. Dit vraagt om duidelijke doelen, meetbare resultaten, een efficiënte uitvoering en het lef om ‘nice-to-haves’ te laten. Reactie college Onze inzet op de transitie naar aardgasvrij sluit aan bij landelijke en regionale afspraken en past binnen onze strategie. Hiertoe stellen we de komende tijd het verplichte warmteprogramma op als opvolger van de transitievisie warmte. We hebben er tot nu toe voor gekozen om niemand verplicht van het gas af te halen maar we proberen onze inwoners te verleiden om van het gas af te gaan door de voordelen van deze beweging te schetsen. Dit doen we door het geven van een handelingsperspectief met daarin de stappen die men kan nemen en beschikbare ondersteuning.

32

Reactie SAMEN Geldrop-Mierlo op algemene financiële beschouwingen (begroting 2026 en meerjarenraming 2027–2029) Raadsvergadering 3 november 2025 Daan Jansen, fractievoorzitter SAMEN Geldrop-Mierlo Voorzitter, Ik heb de begroting gelezen. Twee keer zelfs. En ergens halverwege dacht ik: het is een beetje als een IKEA-handleiding zonder plaatjes. Alles zit erin, maar je hebt tóch het gevoel dat er straks een plankje overblijft. Op papier klopt het allemaal nog nét, maar in 2028 duiken we tweeënhalf miljoen het rood in. Dat heet dan het ravijnjaar. Alsof dat ravijn er ineens ligt, maar laten we eerlijk zijn: we hebben het zelf stukje bij beetje uitgegraven. De vraag is dus niet of we erin vallen, maar hoe we eroverheen komen zonder de mensen los te laten die het al moeilijk genoeg hebben. SAMEN wil keuzes vóór we bij het ravijn staan, niet erná. Gerichte maatregelen, geen blinde kaasschaaf. Reactie college Het financiële perspectief van onze gemeente heeft de volledige aandacht en hierover wordt u geïnformeerd via de P&C producten en daar waar nodig via raadsinformatiebrieven (voorbeeld Voorjaarsnota Rijk). Ook richting de toekomst blijft dit onze aandacht houden om onze gemeente financieel gezond te houden.

Het feit dat het ravijnjaar is verschoven van 2026 naar 2028, komt voort uit het feit dat vanuit het Rijk extra middelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Er blijft een discrepantie tussen de taken die wij uitvoeren voor het rijk en de financiële middelen die wij hiervoor krijgen. Dan iets waar bijna niemand over praat: de forfaitaire rente. De rekenrente waarmee we intern geld verplaatsen alsof het Monopoly is. Handig voor de boekhouding, maar het zegt weinig over de werkelijkheid. Wij willen transparantie: laat zien wat de échte rentelasten zijn en waar die bedragen landen. Want als je rente gebruikt om gaten te dichten, lijkt de wond even genezen, maar hij blijft open. Reactie college De rentelasten worden bepaald door onze leningenportefeuille en daarnaast door de verwachte financieringsbehoefte. De financieringsbehoefte is onder andere afhankelijk van de hoogte van de investeringen in komend jaar. Door de investeringen realistisch in de tijd weg te zetten stel je ook de financieringsbehoefte bij. Dit was één van de drie aspecten waarop wij insteken om de begroting vorm te geven. Er is derhalve sprake van reële kapitaallasten (rente en afschrijving) en wij herkennen ons dan ook niet in het beeld van Monopoly. Veel inwoners maken zich zorgen over hun geld. De energierekening, de boodschappen, de huur – het stapelt op.

En dan krijgen ze er nog een formulier bij. Wij zeggen: maak het simpel. Niet nóg een regeling, maar hulp die mensen durven te gebruiken. 33

Bestaanszekerheid is geen Excel-bestand; het is een gevoel van rust. Een gemeente die dat begrijpt, wint vertrouwen. Reactie college We herkennen de zorgen over stijgende kosten en deelt de oproep tot eenvoud. Bestaanszekerheid is meer dan cijfers. Het gaat ook om rust en vertrouwen. Daarom zetten we in op begrijpelijke, toegankelijke ondersteuning en maatwerk in plaats van nieuwe regelingen. Dat doen we samen met partners als Senzer en welzijnsorganisaties om zodoende onze inwoners te helpen om weer overzicht, grip en perspectief te krijgen. Rust kunnen mensen ook gebruiken bij het afvalbeleid. Want eerlijk is eerlijk: je moet tegenwoordig bijna een opleiding volgen om de juiste bak te vinden. Pasjes, tarieven, weegchips – het is een quiz zonder prijs. SAMEN zegt: maak het eenvoudiger. Eén duidelijk systeem, minder regels, meer vertrouwen in inwoners. En vooral: aanpakken waar het fout gaat. In plaats van alleen te handhaven kunnen we leren van anderen. In Wijchen hangen bij de containers bordjes met “Stoep vrij? Buren blij!” – en dat werkt. Minder bijplaatsingen, minder ergernis en nog een glimlach erbij. Laten we zo’n positieve campagne ook hier proberen. Afval scheiden moet uitnodigen, niet ontmoedigen. Reactie college In januari presenteren we het Kader Huishoudelijke Grond- en Afvalstoffen beeldvormend aan de Raad.

In het kader staat onder andere dat iedere inwoner zonder (financiële) belemmeringen moet kunnen deelnemen aan het afvalinzamelsysteem. Versimpeling van afvalbeleid, duidelijke uitleg van het gevraagde scheidingsgedrag en positieve, preventieve communicatie zijn mogelijke middelen om dat te bereiken. Daarnaast wordt op dit moment gewerkt aan een toolkit van communicatiemiddelen die in te zetten zijn op plaatsen waar overlast door bijplaatsingen of PBD-ergernis ontstaat. Hiervoor wordt inspiratie uit andere gemeenten gehaald en toepasbaar gemaakt voor Geldrop-Mierlo. Dan het wonen. We bouwen dit jaar zeventien woningen. Zeventien. Dat is geen bouwprogramma, dat is een logeerweekend. Onze jongeren trekken weg, starters haken af, ouderen kunnen niet doorstromen. We willen weten wat het college concreet gaat doen om projecten als Bleekvelden en Grote Bos weer in beweging te krijgen. En is er ruimte voor flexwoningen of andere slimme oplossingen om tempo te maken? Reactie college We geven sinds afgelopen zomer uitvoering aan een programmatische aanpak woningbouw. Hierbij kijken we waar we processen kunnen versnellen of meer aan de markt kunnen overlaten. Helaas zijn we ook afhankelijk van lopende rechtszaken.

Zowel Bleekvelden als Grote Bos zijn klaar voor uitvoering maar helaas kunnen ze niet starten in afwachting van zittingen en uitspraken van de Raad van State, waar deze plannen (ruim 350 woningen) al enkele jaren liggen. Hieronder wordt een doorkijk gegeven van projecten die in 2026 opgestart/gerealiseerd worden: • Entrada – oplevering 30 woningen • Genoenhuis – oplevering 12 woningen • Luchen 3a o 13 zelfbouwkavels in verkoop gegaan en zijn alle 13 onder optie o 13 woningen start bouw over enkele weken, oplevering verwacht zomer 2026 34

•

•

o 10 woningen start bouw april 2026, oplevering +- 12 maanden later ’t Landkaartje o Begin dit jaar (februari 2025) oplevering 13 sociale huurwoningen o 14 woningen start bouw april 2026, oplevering +- 12 maanden later Luchen fase 2 o 6 zelfbouwkavels in aanbouw/opgeleverd

Ook het woonwagenbeleid verdient tempo. Prachtig op papier, maar zonder standplaatsen blijft het bij woorden. Een woonwagenbeleid zonder plekken is als een caravan zonder wielen – je komt er geen meter mee vooruit. Wij willen eerlijkheid, duidelijkheid en vooral uitvoering. Reactie college We hebben hier recent nog een reactie op gegeven. We starten dit najaar nog eerst met de meest urgente zaken: het opschonen van de wachtlijst en het opstellen van toewijzingsbeleid. De overige acties volgen daarna vanaf januari 2026. We zullen de gemeenteraad periodiek op de hoogte brengen van de vorderingen. Het belang van een zorgvuldige en transparante voorbereiding van het beleid wegen zwaarder dan de snelheid. De woonwagenbewoners onderkennen dit. We vragen veel van onze inwoners, maar ook van onze ondernemers. Zij houden onze dorpscentra levendig, bieden banen en stageplekken en investeren in duurzaamheid. Laten we ze niet overladen met regels, maar juist de ruimte geven om te blijven ondernemen en te investeren in onze gemeenschap. In de begroting staat dat er geen nieuw beleid is, maar wél 1,2 miljoen aan nieuw geld. Wij willen weten hoeveel daarvan naar preventie, jeugd en mantelzorg gaat. Want dáár voorkom je problemen voordat ze groot worden. En dan Kluppluz: dat is geen luxe, dat is levensvreugde. Een veilige plek voor kinderen die elders vaak buiten de boot vallen.

Ze lachen er, ze leren er, ze doen mee. Dat de gemeente haar rol wil afbouwen, is voor SAMEN onbegrijpelijk. Als iets werkt, moet je het niet afbouwen maar versterken. Kluppluz is geen kostenpost, het is een investering in menselijkheid. Dan de sportaccommodaties. Het sleutelplan bespaart zo’n 142.000 euro per jaar. Mooi bedrag, maar geld vervangt geen toezicht. We willen weten hoe het zit met veiligheid, met BHV en met de rol van verenigingen. De wethouder heeft een evaluatie toegezegd, maar die hebben we nog niet gezien. Wij willen dat die niet alleen over de techniek gaat, maar vooral over de mens erachter. Sport is geen luxe; het is de lijm van de samenleving. Als we het beheer afbreken zonder alternatief, verliezen we meer dan geld – we verliezen ontmoeting. Reactie college We evalueren deze nieuwe werkwijze in het eerste kwartaal van 2026 samen met de vaste gebruikers. Als uit die evaluatie blijkt dat de maatregel tot structurele problemen leidt, zijn we bereid te kijken naar bijstelling of aanvullende ondersteuning, binnen de financiële ruimte die er is. Voor nu blijft de regeling zoals die per mei 2025 is ingevoerd van kracht. Dit mede op basis van de ervaringen met het sleutelplan sinds het voorjaar van 2025.

In de Bijlage MJPB 2026-2029 Reactie college op richtinggevende avond .pdf Vergaderingen Raadsvergadering - 3 november 2025 - iBabs zijn wij uitvoerig ingegaan op de 35

totstandkoming van het sleutelplan, de afspraken en reacties tot op heden. Het op dit moment terugdraaien van het sleutelplan is, wat ons betreft, te vroeg. Tot slot duurzaamheid. Er komen fondsen voor groen, water en parkeren. Goed idee, maar geld in een fonds is nog geen boom in de grond. Wij willen dat inwoners dat geld terugzien in hun straat: schaduwplekken, wateropvang, vergroening. Laat elke wijk merken dat duurzaamheid niet alleen iets is voor een beleidsstuk, maar ook voor op de stoep. Reactie college We delen de wens om duurzaamheid zichtbaar en tastbaar te maken in de leefomgeving van onze inwoners. Voor de besteding van de middelen uit de fondsen voor groen, water en parkeren wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Daarbij geldt als uitgangspunt dat deze middelen binnen vijf jaar na binnenkomst worden ingezet voor de beoogde doelen. We willen dat inwoners daadwerkelijk merken dat deze investeringen bijdragen aan een groenere, koelere en prettigere woonomgeving met meer schaduw, wateropvang en vergroening in de eigen wijk. En voorzitter, ik vermoed dat ik straks in de beantwoording veel herkenning hoor. Dat er “hard aan gewerkt wordt”, dat “het in de planning zit”, dat “het college dit meeneemt”. En dat is allemaal goed bedoeld, maar het klinkt soms als diezelfde IKEA-handleiding waar ik mee begon. Alles zit erin, maar niemand weet precies waar welk plankje hoort.

SAMEN vraagt niet om nieuwe dozen, maar om een kast die blijft staan. Om keuzes die voelbaar zijn voor mensen, niet alleen zichtbaar in een begrotingsstaat. Dus als we straks allemaal weer verder werken aan die mooie plannen, laten we dan tenminste afspreken dat het dit keer niet bij schroeven en handleidingen blijft. Want wat wij willen, is niet nóg een plan, maar gewoon: een gemeente die doet wat ze zegt. Reactie college Wij herkennen ons niet in de metafoor dat de gemeente bij het maken en uitvoeren van plannen de keuzes onvoldoende voelbaar zijn voor onze inwoners. De doelen in de Strategie alsook de concrete activiteiten opgenomen in de begroting leiden tot concrete resultaten in een gemeente waar Woongeluk zich verder ontwikkeld. Met de ontwikkeling naar financiële en inhoudelijke tussentijdse rapportages worden we steeds concreter in het rapporteren op de voortgang. Dank u wel

36

Algemene financiële Beschouwingen MPB 2026-2029 Sociaal Geldrop-Mierlo Voorzitter, Allereerst bedank ik het college en ambtelijke organisatie voor deze met zorg en aandacht opgestelde begroting. Dit jaar ben ik een tijd niet aanwezig geweest vanwege ziekte. Ik heb daardoor zaken gemist, wat het moeilijk maakt om de begroting goed te beoordelen. Dat laat ik aan de overige fracties over. Door de voorgaande sprekers is voldoende naar voren gebracht vanuit de eigen ideologie. Ik wil graag 3 beleidsterreinen / onderwerpen bespreken die in deze raadsperiode positief mijn aandacht hebben getrokken. Het feit dat ik deze 3 onderwerpen benoem wil niets afdoen aan wat er op andere beleidsterreinen gebeurt en wat de ambtelijke organisatie daarvoor moet doen. Ik wil het eerst hebben over vertrouwen terugwinnen. Vertrouwen terugwinnen. Het terugwinnen van vertrouwen is broodnodig als we kijken naar de puinhopen van de landelijke politiek gedurende de afgelopen 2 jaar. Op alle niveaus, zowel landelijk, provinciaal als lokaal, zullen de handen uit de mouwen moeten worden gestoken om het vertrouwen in de politiek terug te winnen. Met een helder verhaal, een goede samenwerking en heldere uitleg waarom iets wel kan en waarom iets niet kan. Daarbij is het belangrijk om betrokkenheid van inwoners te vergroten. Reactie college We delen de oproep om te blijven investeren in vertrouwen.

Dat begint bij goede dienstverlening, heldere en uitlegbare keuzes en een constructieve samenwerking tussen raad, college, gemeentelijke organisatie en inwoners. We blijven werken aan onze dienstverlening en participatie, zodat inwoners zich niet alleen geïnformeerd, maar ook gezien en gehoord voelen. Zo bouwen we stap voor stap aan een betrouwbare overheid die dicht bij haar inwoners staat. Betrokkenheid inwoners vergroten. We kunnen lezen dat er in 2026 een kwart van de inwoners actief moet deelnemen aan minimaal een gezamenlijke activiteit per jaar, zoals buurtontmoetingen, straatactiviteiten en schoonmaakacties. Het is goed om actief hierop in te zetten. Ik kan uit ervaring spreken. Ongeveer 5 jaar geleden is de straat waar ik woon begonnen met een activiteit. Hiervoor kregen wij toen subsidie. Wij hebben een BBQ georganiseerd met daaraan gekoppeld een spel om elkaar beter te leren kennen. Nu hebben we een straatapp en 2 activiteiten per jaar (een BBQ met spelprogramma en springkussen en een nieuwjaarsborrel). Jong en oud is hierbij aanwezig. En de straatapp is belangrijk. Dit weekend is een oudere mevrouw gevallen en haar man kreeg haar niet op de been. Hij heeft direct een hulpvraag op de app gezet en hierop kreeg hij meteen reactie vanuit de straat en de hulp die het echtpaar nodig had. Een mooie uitdaging voor de buurtcoaches.

Mijn advies is: Houd het klein (per straat), benader de straat persoonlijk en

37

geef advies bij een eerste activiteit. Er zijn al goede voorbeelden, draag deze voorbeelden aan. Cultuuronderwijsprogramma / cultuurcentrum In 2026 krijgen minimaal 5 basisscholen een cultuuronderwijsprogramma met theater en beeldende kunst. Dat is heel erg belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. En dat brengt mij op het onderwerp cultuurcentrum. In de raadsvergadering van 25 november 2013 (dat is al lang geleden) heb ik namens de toenmalige fractie PvdA/GroenLinks een motie ingediend over SCC Hofdael (Sociaal Cultureel Centrum Hofdael) om nogmaals voor een laatste keer onderzoek te doen naar bestaansrecht voor Centrum Hofdael, de huidige Weeffabriek. In deze motie werden 15 uitgangspunten opgenomen voor het college om van SCC Hofdael een bruisend hart van Geldrop te maken. Deze motie werd toen door alle fracties gesteund. Voor deze begrotingsbehandeling heb ik de motie van 2013 nogmaals gelezen en tot mijn tevredenheid zien we nu in de praktijk dat aan heel veel van de 15 punten is voldaan en dat de Weeffabriek een bruisend hart van Geldrop is geworden en een aanwinst is. Kijk naar de programmering met de vele activiteiten, de diverse ondersteunende en organiserende clubs (van muziek tot film, cabaret en lezingen). Van dagelijks veel bezoekers tot uitverkochte voorstellingen. En steeds meer vrijwilligers. Nu, na een lange (te lange) periode staat de Weeffabriek.

Complimenten hiervoor en ga zo door. Bestaanszekerheid en dicht bij de burger. Bij het begin van deze raadsperiode, tijdens de begrotingsbehandeling van 10 november 2022, heb ik namens de fractie PvdA een motie ingediend met de titel Masterplan bestaanszekerheid. De energiecrisis had grote impact op gezinnen, verenigingen en ondernemers en men kwam in grote problemen terecht. De opdracht aan het college was om een masterplan bestaanszekerheid te maken met 8 uitgangspunten. Tijdens de behandeling is besloten om de motie van de PvdA in te trekken omdat het college met een eigen voorstel kwam in het kader van Maatwerkaanpak koopkrachtverlies. Hieruit is het programma Hulp op Maat ontstaan. In de raadsinformatiebrief van 16 september 2025 hebben we kunnen lezen dat Hulp op Maat een toegevoegde waarde heeft en wordt geborgd. De laagdrempelige manier van werken voorziet in een behoefte. De Cliëntenraad Participatiewet en Minima onderschrijft de meerwaarde van deze werkwijze.

En de evaluatie laat zien dat • Op de inloopspreekuren het aantal unieke klanten als het aantal vragen toeneemt • Het aantal meldingen vroegsignalering toeneemt • Gebruik van alle inkomensregelingen stijgt zowel in aantal als in omvang • Hulp op Maat een vindplaats is voor andere voorzieningen, zoals schuldhulpverlening Het is positief dat Hulp op Maat blijft geborgd en ook dit is een voorbeeld van dichtbij de burger. Ga zo door. Dan als laatste ga ik naar buiten, nl. naar de Milieustraat. 38

Milieustraat Tijdens mijn sporadische bezoeken aan de milieustraat (en het is niet zo dat ik er iedere maand kom) valt het op dat de Milieustraat zo schoon en opgeruimd is. De medewerkers zijn altijd vriendelijk, behulpzaam en geven snel advies waar je het afval kunt deponeren. En soms helpen zij daarbij. Ook wordt er meteen weer geveegd en opgeruimd als je klaar bent. Dit mag ook een keer gezegd worden. Complimenten hiervoor en deze mogen worden overgebracht aan de medewerkers van de Milieustraat. Tot slot voorzitter. Ik vertrouw erop dat de raad deze begroting op een vruchtbare manier zal vaststellen. Reactie college Wij danken de fractie van Sociaal Geldrop-Mierlo voor haar algemene beschouwingen. Wij zijn blij dat u de ontwikkelingen bij de Weeffabriek en ook bij Hulp op Maat herkent en ook ziet dat dit bijdraagt aan onze doelen opgenomen in de Strategische Visie en de Strategie. Wij zullen de complimenten overbrengen aan de mensen van de milieustraat. Gerloes van Nunen Sociaal Geldrop-Mierlo

39