Document · PDF

Voorjaarsnota 2026

De raad besluit 9 juli 2026, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: Voorjaarsnota 202616.264 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorjaarsnota 2026

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................................3 1. Inleiding ...............................................................................................................................5 2. Samenvatting ......................................................................................................................6 3. Tussenrapportage 2026-1 .................................................................................................7 3.1 Programma's ...................................................................................................................7 Programma 1 Opgave Leefbaarheid .................................................................................7 1.1 Ontwikkelingen ........................................................................................................7 1.1.1 Integraal wijkgericht werken .................................................................................7 1.1.2 Samen sterk in uw buurt .......................................................................................7 1.1.3 Meerjarig duurzame inrichting van de openbare ruimte .......................................8 1.1.4 Duurzame koppelkansen bij projecten in 2025 .....................................................8 1.1.5 Veiligheid in de openbare

ruimte ..........................................................................9 1.2 Afwijkingen reguliere taken ......................................................................................9 1.3 Investeringen .........................................................................................................11 Programma 2 Opgave Duurzaamheid .............................................................................12 2.1 Ontwikkelingen ......................................................................................................12 2.1.1 Energietransitie ...................................................................................................13 2.1.2 Duurzame mobiliteit ............................................................................................13 2.1.3 Circulaire economie ............................................................................................13 2.1.4 Klimaatbestendigheid .........................................................................................14 2.2 Afwijkingen reguliere taken ....................................................................................15 2.3 Investeringen .........................................................................................................16 Programma 3 Opgave Mens en Zorg

..............................................................................17 3.1 Ontwikkelingen ......................................................................................................17 3.1.1 Bewust (samen)leven .........................................................................................17 3.1.2 Werken met talent ...............................................................................................18 3.1.3 Gelukkig opgroeien .............................................................................................19 3.1.4 Financieel zelfredzaam .......................................................................................20 3.1.5 Vrije inloop ..........................................................................................................20 3.1.6 Transformatie sociaal domein .............................................................................21 3.2 Afwijkingen reguliere taken ....................................................................................21 3.3 Investeringen .........................................................................................................25 Programma 4 Opgave Wonen .........................................................................................25 4.1 Ontwikkelingen

......................................................................................................25 4.1.1 Woonruimte naar behoefte .................................................................................25 4.1.2 Verbeteren, bewaken en behouden balans ........................................................26

4.1.3 Regie op de woningmarkt ...................................................................................26 4.1.4 Ontwikkelingen in samenspraak met inwoners en stakeholders ........................26 4.2 Afwijkingen reguliere taken ....................................................................................27 4.3 Investeringen .........................................................................................................27 Programma 5 Opgave Economie en Toerisme ...............................................................27 5.1 Ontwikkelingen ......................................................................................................27 5.1.1 Verbeteren vestigingsklimaat ..............................................................................27 5.1.2 Circulaire, duurzame & innovatieve economie ...................................................28 5.1.3 Gastvrij naar bezoekers ......................................................................................28 5.2 Afwijkingen reguliere taken ....................................................................................28 5.3 Investeringen .........................................................................................................29 Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening .........................................................29 6.1 Ontwikkelingen

......................................................................................................29 6.1.1 Klaar voor de toekomst .......................................................................................29 6.1.2 Betrouwbaar, toegankelijk en inclusief ...............................................................30 6.1.3 Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening ...................30 6.1.4 Klantgerichtheid, we zijn dichtbij en weten wat er speelt ....................................31 6.1.5 Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij zaken, we doen het samen ...........................................................................................................31 6.2 Afwijkingen reguliere taken ....................................................................................32 6.3 Investeringen .........................................................................................................33 Programma 7 Opgave Financiën en Organisatie ............................................................33 7.1 Ontwikkelingen ......................................................................................................33 7.1.1 Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd

.....................................................................................................................................33 7.1.2 Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren ....33 7.2 Afwijkingen reguliere taken ....................................................................................33 7.3 Investeringen .........................................................................................................36 3.2 Reserves en voorzieningen ..........................................................................................37 3.3. Recapitulatie afwijkingen programma's........................................................................37 4. Financiële uitgangspunten ..............................................................................................39 4.1 Inleiding .........................................................................................................................39 4.2 Financiële uitgangspunten ............................................................................................39

1. Inleiding

Via de Planning-en-Controlcyclus (P&C-cyclus) kan de raad op hoofdlijnen de realisatie van beleidsdoelen van onze gemeente volgen en met name ook welke (financiële) middelen daarvoor nodig zijn. Deze Voorjaarsnota 2026 is onderdeel van deze cyclus. Gewoonlijk bestaat deze voorjaarsnota uit twee onderdelen, namelijk de eerste tussenrapportage en de kadernota. Deze voorjaarsnota 2026 geeft echter alleen via de tussentijdse rapportage een financiële doorkijk voor de begroting van 2026. Via een raadsinformatiebrief in maart hebben we u geadviseerd om in verband met de verkiezingen voor dit jaar de kadernota achterwege te laten. Met een kadernota informeren we normaliter de raad over de meerjarige ontwikkelingen en geeft de raad richting aan de op te stellen begroting voor het nieuwe jaar. Voor dit jaar is dat niet nodig. De intentie is om het nieuwe coalitieprogramma en daarop volgend het collegeprogramma als basis voor de nieuwe begroting 2027-2030 te nemen. Deze tussentijdse rapportage is in principe alleen gericht op de begroting van het lopende jaar 2026. Hieruit komen ook meerjarige effecten uit voort. De besluitvorming over deze meerjarige effecten vindt plaats bij de vaststelling van de nieuwe begroting 2027-2030.

Een gezonde financiële positie met een uitdaging voor de toekomst met druk op de beschikbare capaciteit In de afgelopen vier jaar hebben we door incidentele meevallers en door scherp budgetbeheer onze financiële positie versterkt. Ons eigen vermogen is toegenomen van circa 13 miljoen naar 32 miljoen eind 2025 . Er is veel gerealiseerd maar de ambities van onze gemeente blijven, onder andere met een investeringsprogramma van 46 miljoen onverminderd groot. Daarnaast is de druk op de organisatie voor de uitvoering van de wettelijke taken en bestaand beleid al zodanig groot dat de uitvoering van diverse taken wordt vertraagd. Tegelijkertijd blijven we voor een belangrijk deel afhankelijk van de landelijke ontwikkelingen en de financiële middelen die wij van het Rijk krijgen voor de uitvoering van onze wettelijke en andere gemeentelijke taken. Deze financiële middelen stort het Rijk in het gemeentefonds. Al een aantal jaren is bekend dat dit gemeentefonds anders wordt verdeeld waardoor veel gemeenten te maken krijgen met een forse daling van de algemene uitkering uit dit fonds. Oorspronkelijk was deze wijziging voor dit begrotingsjaar 2026 gepland. Dit jaar stond daarom bekend als het ravijnjaar. Vorig jaar heeft het Rijk voor 2026 en 2027 extra middelen ter beschikking gesteld en de financiële regels voor deze jaren enigszins versoepeld.

Daardoor was het voor ons mogelijk om voor 2026 en 2027 een structureel sluitende begroting te presenteren. Zoals hiervoor aangegeven zullen wij in deze voorjaarsnota geen kadernota opnemen. Hoe de begroting zich vanaf 2027 zal ontwikkelen is via de ambtelijke financiële verkenning ter informatie in beeld gebracht. Het eerste meerjarenperspectief 2027-2030 voor deze nieuwe raadsperiode zal op basis van het collegeakkoord worden opgesteld. 1e tussentijdse rapportage 2026 Met deze 1e tussentijdse rapportage in dit begrotingsjaar 2026 geven we de voortgang van de beleidsmatige ontwikkelingen voor zover bekend tot en met het 1e kwartaal 2026 met een verwachting over de realisatie voor het resterende jaar. Daarnaast lichten we de belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde meerjarenbegroting 2026-2029 toe. Met het vaststellen van deze Turap 1 stelt de raad de financiële kaders bij in de begroting 2026. De meerjarige effecten geven we in deze tussentijdse rapportage wel aan maar zullen ook in de hiervoor genoemde ambtelijke financiële verkenning en vervolgens in het meerjarenperspectief worden verwerkt.

2. Samenvatting

Zoals in de inleiding aangegeven is de Voorjaarsnota een document dat dit jaar alleen de eerste tussentijdse rapportage (Turap 2026-1) bevat. Deze turap geeft de stand van zaken rondom de uitvoering van de plannen en realisatie op budgetten uit de begroting. Daarnaast hebben we in deze voorjaarsnota een aantal financiële uitgangspunten geformuleerd die nodig zijn voor de financieeltechnische basis van de begroting 2027-2030. Uit de inventarisatie van alle financiële afwijkingen uit de Turap komen we tot de onderstaande financiële samenvatting. De samenvatting is indicatief. Tussentijdse raadsbesluiten die op het moment van opstellen in het traject van besluitvorming zitten zijn in onderstaande tabel niet meegenomen, maar zullen worden ingebracht bij de actualisatie van de cijfers in de Najaarsnota. Onderdeel

2026 V/N

Beginstand 2026

2027 V/N

2028 V/N

2029

V/N

9.000

4.000

1.524.000

3.028.000

2.304.000

1.707.000

1.681.000

1.811.000

Algemene Uitkering - septembercirculaire

63.000

21.000

200.000

15.000

Algemene Uitkering - septembercirculaire - CDOKE-gelden (DU in 2026, vanaf 2027 mogelijk BFU)

759.000

746.000

1.599.000

936.000

2.659.000

4.108.000

Turap 2026-1

Totaal

Het saldo voor 2026 komt bijna € 1,6 miljoen lager uit dan begroot. Enkele specifieke ontwikkelingen zijn: •

• •

Bij de jaarrekening 2025 is ruim € 1,4 miljoen aan budgetoverhevelingen voorgesteld. Dit betreft beleidsmatige overhevelingen vanuit de jaarstukken 2025 welke voldoen aan de voorwaarden voor overheveling. Tegenover deze nadelen bij de programma’s staat een onttrekking uit de Vrije Algemene reserve (VAR) die als voordeel wordt geraamd programma 7. Voor de begroting 2026 is dit dus budgetneutraal. Zoals gebruikelijk verwerken we de septembercirculaire bij deze eerste tussentijdse rapportage. Dat is een beperkt nadelig effect van € 63.000. Daarnaast ontvangen we van het Rijk een grotere bijdrage om ons klimaat- en energiebeleid, de zogenoemde CDOKE gelden van € 746.000, te kunnen realiseren. Tegelijkertijd verruimen de voorwaarden voor de besteding van deze gelden waardoor deze bijdrage niet meer via een specifieke uitkering maar via de algemene uitkering wordt ontvangen. De extra uitkering en de hogere lasten zijn budgetneutraal in deze turap verwerkt dat wil zeggen dat de lasten in programma 2 zijn opgenomen en de inkomsten in programma 7. Voor de organisatie vragen we incidenteel € 75.000 om (nog) beter in staat te zijn in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. De focus ligt op het versterken van leiderschap, samenwerking, prioritering en vergroten van de wendbaarheid van de organisatie.

Om onze arbeidsmarkpositie te versterken vragen we incidenteel € 55.000 voor extra werving en selectiekosten en € 63.000 voor de doorontwikkeling van ons team HRM.

Verder is in deze turap een groot aantal andere wijzigingen opgenomen die hierna per programma zijn toegelicht. Als deze wijzigingen onderdeel zijn van de budgetoverheveling is dat bij dat betreffende punt aangegeven. Zoals hiervoor aangegeven worden deze wijzigingen gedekt vanuit de VAR en zijn dus budgetneutraal.

3. Tussenrapportage 2026-1 3.1 Programma's Programma 1 Opgave Leefbaarheid 1.1 Ontwikkelingen 1.1.1 Integraal wijkgericht werken Wij hebben het wijkgericht werken binnen de verschillende domeinen samengevoegd en gaan nu integraal wijkgericht werken. We willen aan de voorkant zaken signaleren, sturen op zelfredzaam zijn en het nemen van eigenaarschap voor actuele vraagstukken. Op wijkniveau word een wijkplan opgesteld waarin een duidelijke visie op de wijk en een meerjarig uitvoeringsprogramma is opgenomen. Nr.

Resultaten in 2026:

In samenwerking met inwoners en partners starten we met het opstellen van een wijkplan per wijk

Het wijkplan heeft een duidelijke wijkvisie en bevat een meerjarig uitvoeringsplan

In het uitvoeringsplan zijn thema's en actualiteiten opgenomen die onder de aandacht zijn en uitgevoerd worden

Het wijk- en uitvoeringsplan betreft zowel sociale als fysieke aspecten

De wijkregisseur positioneren als spil in de buurt en wijk

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

1. t/m 4. wijkplannen: Het wijkplan staat geparkeerd om eerst het beleid wijkgericht werken vast te stellen. Het wijkplan is een van de instrumenten die we willen gaan inzetten om de leefbaarheid te verbeteren , de sociale cohesie te versterken en de mate van eigenaarschap te vergroten. Het wijkplan geeft een duidelijk beeld van de wijk, de gemeenschapskracht, voorzieningen en de actualiteiten. Het wijkplan wordt in een uitvoeringsprogramma vertaald naar concrete acties. 5. wijkregisseur: Door verminderde formatie in 2025 en daarnaast langdurig ziekte is er tijdelijk geen wijkregisseur aanwezig geweest. Vanaf 1 april is er weer een wijkregisseur aanwezig. Zij gaat een sterk netwerk opbouwen met inwoners, partners en verenigingen in de wijk. De wijkregisseur positioneert zich als spil in de wijk, die met een helicopterview het totaaloverzicht in beeld heeft.

1.1.2 Samen sterk in uw buurt We zijn vooral in contact met inwoners tijdens de maandelijkse wijkmomenten, in de wijkvoorzieningen of tijdens aanwezigheid in de buurt en wijk. Het is voor inwoners duidelijk welke voorzieningen er in de wijk zijn, wanneer deze beschikbaar zijn en hoe zij hieraan zelf kunnen bijdragen. De maandelijkse wijkmomenten zijn themagericht en passend bij de wijk. Nr.

Resultaten in 2026:

Het maandelijks wijkmoment inrichten naar thema's die opgesteld zijn in het uitvoeringsplan van het wijkplan

Er is eenduidige informatie en communicatie over de voorzieningen en de beschikbaarheid

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Zoals hiervoor bij paragraaf 1.1.1. is aangegeven is er inmiddels wijkregisseur die wijkmomenten gaat organiseren. De thema's van de wijkmomenten passen bij de actualiteiten in de wijk of hebben een informatief karakter m.b.t vraagstukken die actueel zijn binnen de gemeentelijke organisatie.

1.1.3 Meerjarig duurzame inrichting van de openbare ruimte Het is een lang gekoesterde wens om meer in controle te zijn voor de lange termijn inrichting van de openbare ruimte. We maken keuzes over de gewenste inrichting van de openbare ruimte in het DIOR (Duurzame Inrichting Openbare Ruimte) door het gewenste kwaliteitsniveau (opnieuw) vast te stellen. Dit vertaalt zich in investeringen die nodig zijn om te voldoen aan de gewenste kwaliteit. We geven sowieso invulling aan duurzaamheid. Daarnaast geeft het LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) invulling aan de eisen en wensen die wij voor onze openbare ruimte stellen aan derden. Tot slot maken we werk van het op orde krijgen van werkprocessen, beheersystemen en kwaliteitsniveaus. Nr.

Resultaten in 2026:

Het DIOR is in Q1 2025 beleidsmatig vastgesteld. In het kader van bezuinigingen en ombuigingen start de implementatie in 2027

Koppelkansen met betrekking tot klimaatadaptatie en circulair hergebruik materialen worden benut. Voorbeelden hiervan zijn: Beethovenlaan en Namer e.o

Voor de koppelkansen met betrekking tot de energietransitie zijn wij in overleg met Enexis

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

3. We hebben in 2025 een intentieovereenkomst met Enexis ondertekend en zijn in 2026 gestart met de onderhandeling voor het opstellen van een nadere overeenkomst. In de overeenkomst worden onder andere afspraken gemaakt over koppelingskansen. Het vergt een onderhandeling met Enexis om te bezien of we koppelkansen kunnen realiseren en waar de kosten vallen. Bij voorkeur zouden we ook de transformatorstations, die Enexis gaat plaatsen, groen inpassen. In totaal is € 30.000 per jaar beschikbaar voor ondersteuning en realisatie. Het is afhankelijk van het onderhandelingsresultaat of dit voldoende is voor uitvoering conform wensen en afspraken.

1.1.4 Duurzame koppelkansen bij projecten in 2025 Met het DIOR is de (integrale) inhoud van het onderhoud en de vervangingsprojecten in de openbare ruimte geborgd. Tot die tijd is aandacht gevraagd voor de projecten op de kortere termijn. De behoefte bestaat om verschillende doelstellingen meer in samenhang te benaderen en daarbij bij elk project een afweging te maken tussen potentiele koppelkansen. Dit krijgt vorm door vanuit een uniform format te werken waarin de werkvoorraad van projecten is weergegeven inclusief de koppelkansen vanuit de verschillende thema's. Met dit overzicht worden vanzelfsprekend de beleidsambities van Duurzaamheid in de openbare ruimte geborgd. Nr.

Resultaten in 2026:

De koppelkansen met klimaatadaptatie en het circulair hergebruik van materialen worden integraal meegenomen in de rehabilitatieprojecten. Tevens kijken wij ook naar de plannen voor energietransitie in het stedelijk gebied. Waarbij steeds duidelijk wordt welke maatregelen Enexis moet gaan nemen.

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

1. Via ons Omgevingsprogramma Groen nemen we klimaatadaptatie mee bij projecten in de Openbare Ruimte. Groencompensatie meenemen in de netverzwaringsprojecten is één van de punten die we meenemen in de onderhandelingen met Enexis die we in het voorgaande punt 1.1.3 hebben toegelicht.

1.1.5 Veiligheid in de openbare ruimte De focus van veiligheid bij het programma Leefbaarheid ligt op buiten; de openbare ruimte. Daarbij zijn enkele aspecten het meest relevant voor de veiligheid in de openbare ruimte van de gemeente. Hierop wordt beleidsmatig de focus gelegd, naast de vele operationele werkzaamheden die van toepassing zijn voor het borgen van veiligheid. Het betreft veiligheidsbeleving, jeugd en veilige fysieke inrichting Nr.

Resultaten in 2026:

Beleidsmatige prioriteiten evalueren en uitvoeren

Veiligheidsknelpunten in de gemeente identificeren

Kwetsbare doelgroepen identificeren

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

1. Er wordt een nieuw focusblad 2026 opgesteld waarin de beleidsmatige prioriteiten voor 2026 opnieuw worden bepaald.

1.2 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2026-2029 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

2029 V/N

Straatreiniging Naar verwachting zullen de activiteiten die vallen onder deze subsidie in 2026 uitgevoerd worden. Dit is onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

45.000

Straatreiniging In 2025 zijn we gestart met een aantal projecten uit het programmaplan Duurzaamheid op het gebied van circulariteit, namelijk: - Afvalscheiding gemeentewerf en wijkgebouw De Schelf - Afvalscheiding en educatie Dongemond College (samenwerking met de gemeente Drimmelen) - Circulair AmbachtsNetwerk De Meerwaarde (Samenwerking met de gemeente Oosterhout en MidZuid) Voorbereiding van deze projecten en duidelijkheid wat betreft de vergoeding die wij hiervoor zouden ontvangen heeft langer geduurd dan verwacht. Daardoor is er pas laat in het jaar gestart met de projecten. De daadwerkelijke oplevering en bekostiging van de projecten valt in 2026. Het gereserveerde budget wordt bekostigd vanuit de SUPvergoeding welke wij jaarlijks ontvangen vanuit de verpakkende industrie. Het is lang onduidelijk gebleven of en wanneer wij deze vergoeding zouden ontvangen. Er is besloten om de projecten pas te starten op het moment dat er duidelijkheid was over de te ontvangen vergoeding. Dit was uiteindelijk pas in oktober 2025, met als gevolg dat

40.000

10.000

alle circulaire projecten niet in 2025 uitgevoerd zijn, maar doorgeschoven worden naar 2026. Dit is onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

Verkeerszaken We hebben een projectleider A27 nodig zolang er aan de A27 wordt gewerkt. Dat is ook in 2026 het geval. In de begroting was het benodigde bedrag niet opgenomen. Dit wordt middels deze tussenrapportage gecorrigeerd. Dit wordt gedekt uit de VAR.

138.000

Waterwegen/vaarwegen Het verkeersbesluit en de daarop ingediende zienswijzen hebben niet tot werkzaamheden in 2025 geleid. De planning is dat het bebordingsplan in 2026-Q2 alsnog wordt uitgevoerd. Dit is onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

46.000

Waterwegen/vaarwegen Omdat het beheerplan baggeren niet meer in 2025 kon worden opgesteld, is de verwachting dat dit alsnog in 2026 gedaan wordt. De kosten voor het uitvoeren van het onderzoek vallen hoger uit dan geraamd ten tijde van het opstellen van de begroting. Dit komt door de noodzaak tot het inhuren van externe begeleiding in verband met een tekort aan capaciteit en door de het uitbreiden van het onderzoek. Het uitbreiden van het onderzoek leidt mogelijk tot het verkrijgen van een bijdrage van het rijk. Een deel van dit gevraagde budget van € 118.000,-, namelijk € 30.000, -, is onderdeel van de budgetoverheveling van 2025.

118.000

Plantsoenen en parken Door wisseling van projectleider was het niet mogelijk om de geplande projecten binnen de gestelde termijn te realiseren. Beoogd wordt om dit alsnog in 2026 te realiseren. In deze post is een budgetoverheveling van € 108.000 voor het Kerkplein Raamsdonk. De uitvoering is reeds in gang gezet.

160.000

Plantsoenen en parken Afrondingsfase BGT en data groen op orde brengen.

60.000

Plantsoenen en parken Vooralsnog ontbreekt een duidelijke visie op plantsoenen en parken. In 2026 wordt hier invulling aan gegeven. Dit is onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

30.000

Ecopark (natuurpark de Donge) Vanuit de raad besluit van begin maart 2026 is besloten om het inrichtingsplan Natuurpark de Donge in concept vast te stellen. Kosten van € 145.259 dienen gedekt te worden uit de VAR en alvast verwerkt te worden in de Turap 2026-1.

145.000

A27 Maatregelen / Omgevingsvisie Hooipolder Budgettair opgenomen vanuit de overheveling via de balans 2025 naar 2026. Na gemaakte kosten wordt het restant van de bijdragen ingezet ter dekking van de investeringen die in 2026 gemaakt worden (mogelijk nog deel doorloop in 2027). A27 Maatregelen / Omgevingsvisie Hooipolder Budgettair opgenomen vanuit de overheveling via de balans 2025 naar 2026. Na gemaakte kosten wordt het restant van de bijdragen ingezet ter dekking van de investeringen die in 2026 gemaakt worden (mogelijk nog deel doorloop in 2027). A27 Maatregelen / Omgevingsvisie Hooipolder Budgettair opgenomen vanuit de overheveling via de balans 2025 naar 2026. Na gemaakte kosten wordt het restant van de bijdragen ingezet ter dekking van de

4.365.000

99.000

221.000

investeringen die in 2026 gemaakt worden (mogelijk nog deel doorloop in 2027). A27 Maatregelen / Omgevingsvisie Hooipolder Budgettair opgenomen vanuit de overheveling via de balans 2025 naar 2026. Na gemaakte kosten wordt het restant van de bijdragen ingezet ter dekking van de investeringen die in 2026 gemaakt worden (mogelijk nog deel doorloop in 2027). A27 Maatregelen / Omgevingsvisie Hooipolder Budgettair opgenomen vanuit de overheveling via de balans 2025 naar 2026. Na gemaakte kosten wordt het restant van de bijdragen ingezet ter dekking van de investeringen die in 2026 gemaakt worden (mogelijk nog deel doorloop in 2027).

3.950.000

96.000

Uitvoeringkosten Powerport (buiten HVP) Inhuurkosten programmateam powerport; deze kosten worden gedekt en verrekent met de regio Powerport tot en met juni 2026. Voor juli 2026 en verder wordt een samenwerkingsovereenkomst gesloten met het rijk, de provincie, het waterschap en de powerportgemeenten.

127.000

Uitvoeringkosten Powerport (buiten HVP) Restantbedrag vanuit 2025 / te verrekenen.

48.000

284.000

Uitvoeringkosten Powerport (buiten HVP) Onderdeel van de afspraken binnen de Ontwerptafel Powerport is het verrekenen van de historische proceskosten.

95.000

Uitvoeringkosten Powerport (buiten HVP) Voor 2026 spreken we met de Ontwerptafel Powerport af dat de Geertruidenbergse bijdrage maximaal 100.000 euro is.

100.000

Uitvoeringkosten Powerport (buiten HVP) Dit werkbudget van team powerport wordt gedekt uit de afspraken met de Ontwerptafel. Dit staat los van de leefbaarheidsgelden.

85.000

739.000

Uitvoeringkosten Powerport (buiten HVP) Interne personeelskosten programmateam powerport; deze kosten worden gedekt en verrekent met de regio Powerport tot en met juni 2026. Voor juli 2026 en verder wordt een samenwerkingsovereenkomst gesloten met het rijk, de provincie, het waterschap en de powerportgemeenten.

Uitvoeringkosten Powerport (buiten HVP) We ontvangen dit bedrag vanuit het Rijk en de Provincie ter compensatie van de proces- en personeelskosten Powerport tot en met juni 2026. Dit is nadrukkelijk een apart bedrag, geen onderdeel van de leefbaarheidsgelden.

Mutaties reserves opgave 1 Leefbaarheid Vanuit de raad besluit van begin maart 2026 is besloten om het inrichtingsplan Natuurpark de Donge in concept vast te stellen. Kosten van € 145.259 dienen gedekt te worden uit de VAR en alvast verwerkt te worden in de Turap 2026-1.

145.000

Mutaties reserves opgave 1 Leefbaarheid I.v.m. doorlopen werkzaamheden A27 in 2026 dienen de kosten voor de projectleider A27 ook in 2026 opgenomen te worden, gedekt vanuit de VAR.

138.000

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

499.000

10.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

82.000

26.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

581.000

16.000

1.3 Investeringen In de volgende tabel zijn de mutaties op de investeringen van programma 1 opgenomen.

Nieuw Toelichting - Besluit begroot

Investeringsbudget omschrijving

Begroot Wijziging

24 Aanpassen wegvak Heemraadsingel

331.000 1.069.000 1.400.000 Reden voor de afwijking is dat de eerdere inschatting van kosten gebaseerd was op kentallen. Inmiddels hebben we een bestek raming welke en we een veel beter beeld hebben van de te verwachte kosten. Verschillende onvoorziene omstandigheden zijn zichtbaar geworden maar vooral was de eerdere raming te optimistisch. Dit is nu verwerkt in de nieuwe raming. Besluit: Het investeringsbudget: '24 Aanpassen wegvak Heemraadsingel' te verhogen met € 1.069.000.

24 Aanpassen wegvak Luiten Ambachtstraat

488.000

618.000 1.106.000 Reden voor de afwijking is dat de eerdere inschatting van kosten gebaseerd was op kentallen. Inmiddels hebben we een bestek raming welke en we een veel beter beeld hebben van de te verwachte kosten. Verschillende onvoorziene omstandigheden zijn zichtbaar geworden maar vooral was de eerdere raming te optimistisch. Dit is nu verwerkt in de nieuwe raming. Besluit: Het investeringsbudget: '24 Aanpassen wegvak Luiten Ambachtstraat' te verhogen met € 618.000.

24 Aanpassen wegvak Kerklaan

420.000 1.017.000 1.437.000 Reden voor de afwijking is dat de eerdere inschatting van kosten gebaseerd was op kentallen. Inmiddels hebben we een bestek raming welke en we een veel beter beeld hebben van de te verwachte kosten. Verschillende onvoorziene omstandigheden zijn zichtbaar geworden maar vooral was de eerdere raming te optimistisch. Dit is nu verwerkt in de nieuwe raming. Besluit: Het investeringsbudget: '24 Aanpassen wegvak Kerklaan' te verhogen met € 1.017.000.

26 Opzet strooiermachine SYNTOS 08

17.000

45.000

62.000 De raming van de aanschafkosten die is opgenomen in de begroting is niet reëel. Hierdoor vallen de werkelijke kosten hoger uit dan het oorspronkelijk begrote bedrag. Besluit: Het investeringsbudget: '26 Opzet strooiermachine SYNTOS 08' te verhogen met € 45.000.

Programma 2 Opgave Duurzaamheid 2.1 Ontwikkelingen In 2023 stelde de raad het duurzaamheidsprogramma 2023–2027 vast, met als doel een duurzaam, fossielvrij en klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050. Hiervoor werd ingezet op € 350.000 per jaar en groei naar 7,5 fte. Door latere bezuinigingen is het uitvoeringsbudget met circa 50% verlaagd en de formatie met 40% afgenomen. De capaciteit is daarmee beperkt tot het uitvoeren van het hoognodige. Hoewel veel doelen op groen staan, is het met deze inzet niet realistisch om de 2050-ambitie uit het Klimaatakkoord te behalen. Via de CDOKE-regeling ontvangt de gemeente in 2026 inmiddels € 759.000 (inclusief een herverdeling van overgebleven middelen) en vanaf 2027 € 746.000 per jaar, met bestedingsvrijheid. Door deze middelen doelgericht in te zetten op het duurzaamheidsprogramma kan versnelling worden gerealiseerd. Voorgesteld wordt deze middelen hiervoor in te zetten, conform eerdere raadsuitspraken.

2.1.1 Energietransitie De energietransitie bestaat op hoofdlijnen uit vier onderdelen: de omschakeling van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen, het verminderen van onze energiebehoefte, waar mogelijk van van het gas af gaan en het op orde krijgen van de energie infrastructuur. Dit zijn grote uitdagingen en hier zetten we stevig op in. Per onderdeel verschilt de aanpak, maar uiteindelijk willen we een robuust energiesysteem inrichten waarbij inwoners en bedrijven zoveel mogelijk worden ontlast en zelfvoorzienend zijn. Vanuit de regionale samenwerking in Powerport Moerdijk werken we samen met Moerdijk en Drimmelen aan de energie-infrastructuur van de toekomst. Nr.

Resultaten in 2026:

Verder werken aan herijking Transitievisie Warmte

Continuering Energiecoaches voor gratis energieadvies aan huis

Verstrekken van subsidies en regelingen voor verduurzaming

Stapsgewijs invulling geven aan transitie energienet en netcongestie en hierover ook afspraken vastleggen met Enexis

Inpassen van energietransitie in Amergebied

Inspelen op grote regionale ontwikkelingen

Samenwerking met Powerport Moerdijk gemeenten

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

4. We hebben budget nodig om ondersteuning in te huren voor de contractonderhandelingen met Enexis. Zie hiervoor ook punt 1.1.3.

2.1.2 Duurzame mobiliteit Om te komen tot een fossielvrije gemeente moeten we werken naar andere manieren van vervoer. Duurzame mobiliteit die kansrijk is binnen de gemeente Geertruidenberg knippen we in eerste instantie op in twee onderdelen: deelmobiliteit en de fietsinfrastructuur. Bij de fietsinfrastructuur kijken we naar de kansen voor het verbeteren van de bestaande netwerken of gewenste ontwikkelingen. Nr.

Resultaten in 2026:

We stimuleren lopen en fietsen door deze vormen van mobiliteit een prominente rol te geven bij (her)inrichtingen

Het aantal openbare laadpalen sterk uitgebreid

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

2.1.3 Circulaire economie We verbruiken momenteel veel meer grondstoffen dan de aarde duurzaam kan leveren, terwijl de wereldwijde vraag naar grondstoffen blijft toenemen. Deze disbalans is op termijn niet houdbaar. Daarom werkt Nederland toe naar een volledig circulaire economie in 2050, met als tussendoel het halveren van het gebruik van primaire grondstoffen in 2030.

In een circulaire economie worden materialen en producten zoveel mogelijk hergebruikt als grondstof. Hierdoor neemt de afhankelijkheid van nieuwe grondstoffen af of verdwijnt deze zelfs geheel. De landelijke doelstellingen en maatregelen proberen wij op lokaal niveau toepasbaar te maken. Tot nu toe hebben wij ingezet op drie pijlers: 1. Het verminderen van huishoudelijk afval. 2. Het ondersteunen van bedrijven bij hun transitie naar circulaire bedrijfsvoering. 3. Het circulair inrichten van onze eigen organisatie. Door de voorgenomen bezuinigingen op de budgetten voor circulariteit, zal onze inzet de komende jaren hoofdzakelijk gericht zijn op het reduceren van huishoudelijk afval. Deze activiteiten kunnen worden voortgezet vanuit het budget van team Afval. De ondersteuning van bedrijven en de verduurzaming van onze eigen bedrijfsvoering komen onder druk te staan. Nr.

Resultaten in 2026:

We zetten de pilot afvalscheiding op basisscholen en het Dongemond College voort

Realisatie voortgang

We nemen maatregelen tegen afvaldumping bij hotspots, onder andere het vergroenen van deze hotspots

We blijven aangesloten bij het Circulair Ambachtsnetwerk De Meerwaarde, en nemen in samenwerking met de gemeente Oosterhout en MidZuid actief deel aan circulaire projecten op het gebied van textiel, fietsen en een regionale circulaire hub. Daarnaast stimuleren we meer lokale organisaties om zich aan te sluiten bij dit netwerk

We blijven deelnemen aan de regionale samenwerking met de gemeenten AlphenChaam, Altena, Breda, Drimmelen, EttenLeur, Moerdijk en Oosterhout om lokale en regionale circulaire uitdagingen en kansen in gezamenlijkheid op te pakken en vorm te geven

We blijven het Repair Café onder de aandacht brengen bij inwoners, onder andere via de Afval-app

Realisatie financiën

2.1.4 Klimaatbestendigheid Naast bijdragen aan het beperken van klimaatverandering is er ook een noodzaak ontstaan om ons voor te bereiden op het nu al veranderende klimaat. Van snikhete zomers, tot overstromingen in Limburg. Vanuit het Nationaal Deltaprogramma en de Nationale Adaptatiestrategie komt Nederland in beweging om onze leefomgeving aan te passen aan veranderende weers- en landschapsomstandigheden. Wij geven hier invulling aan door ons te focussen op het beperken van wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen. Daarnaast streven we naar een betere bodem-, water-, en luchtkwaliteit ten aanzien van het milieu. Nr.

Resultaten in 2026:

Kleinschalige oplossingen zoeken bij klimaatknelpunten

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Uitvoering Programma Stedelijk Water

Uitvoeringsagenda Groen, Klimaat en Biodiversiteit

Koppelkansen benutten bij projecten in de openbare ruimte

3. Door prioritering in de werkzaamheden zal er dit jaar geen uitvoeringsagenda worden opgesteld.

2.2 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2026-2029 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving Riolering algemeen In samenwerkingsverband is afgesproken dat een externe trekker wordt aangetrokken. Daarnaast is budget nodig voor het opstellen van de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie. De externe trekker is structureel. Dit wordt in de meerjarenbegroting een apart ECL nummer. Daarnaast wordt eenmalig budget aangevraagd voor herijking rapportage Blauwalg De Veste (€10.000), opstellen KRW-actieplan en wettelijk verplichting onderzoek leidingen in waterkeringen (€ 15.000).

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

2029 V/N

50.000

10.000

88.000

24.000

Afvalverwijdering Beleid en Algemeen Alle mutaties in de ramingen van de afvalstoffenheffing worden geëgaliseerd via de voorziening. Met name de verwachte lagere opbrengst van de vaste heffing voor een bedrag van € 85.000 in 2026 leidt tot een hogere onttrekking uit de voorziening.

91.000

5.000

Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten De gemeenteraad heeft middels een aangenomen amendement besloten om het vaste tarief van de afvalstoffenheffing voor 2026 niet te indexeren. Het tarief voor het vastrecht van 2026 is hierdoor gelijk gebleven aan het tarief van 2025, met als gevolg dat het totaal aan inkomsten vanuit het vastrecht in 2026 nagenoeg gelijk zal blijven aan dat van 2025. O.B.V. de werkelijke inkomsten 2025 (inclusief een lichte stijging van het aantal aansluitingen/nieuwbouw woningen) moet het bedrag aan vastrecht naar beneden worden bijgesteld. Op het moment zijn we bezig met de evaluatie van het afvalbeleid en de tarieven. Uitkomsten en aanbevelingen vanuit dit onderzoek hebben mogelijk ook invloed op de tarieven voor 2027 en verder. Deze bevindingen zullen later dit jaar aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

85.000

Algemeen Milieu Voor het uitvoeren van compensatiemaatregelen voor het Natuur Vriendelijk Isoleren (NVI) en het opstellen van het SMP is in 2026 aanvullend budget benodigd (respectievelijk € 30.000 en € 50.000). In de begroting 2026-2029 is hiervoor reeds als dekking geraamd een ontvangst van € 125.000 vanuit het Rijk.

80.000

Algemeen Milieu In 2025 zijn we gestart met het herijken van de transitievisie warmte, een deel van de activiteiten en kosten vallen in 2026. Deze verplichting is reeds aangegaan. Het voorstel is dan ook om dit budget mee over te nemen naar 2026. Dit is onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

65.000

7.000

Riolering algemeen Alle mutaties in de ramingen van de rioolheffing worden geëgaliseerd via de voorziening. Met name de verwachte hogere kosten voor een externe trekker, klimaatsubsidie en de uitvoeringsagenda Klimaatadaptie leiden tot een hogere onttrekking uit de voorziening.

Algemeen Milieu In 2025 zijn we gestart met het herijken van de transitievisie warmte, waarvan een deel van de activiteiten en kosten vallen in 2026. De verplichting hiervoor is reeds aangegaan. Dit bedrag vormt een onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

Middelen Klimaatakkoord In 2025 zijn we gestart met het herijken van de transitievisie warmte. De wijkuitvoeringsplannen komen hieruit voort. In 2025 zijn hiervoor geen kosten gemaakt. We verwachten deze kosten in 2026 wel te maken. Het budget voor 2026 is echter wegbezuinigd. Het voorstel is om het budget van 2025 over te hevelen naar 2026. Dit is onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

30.000

Middelen Klimaatakkoord In 2025 ontvingen we eenmalig een bijdrage vanuit de RES voor (toekomstige) kosten die we maken voor o.a. de Regionale Energie Strategie. Het voorstel is om dit budget mee over te nemen naar 2026 en de nog te maken kosten hieruit te betalen. Dit is onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

22.000

Regeling klimaat- en energiebeleid (*) De verhoogde CDOKE uitkering zorgt ervoor dat het volledige team duurzaamheid uit deze uitkering kan worden gefinancierd. Dit betreft het aannemen van 1 extra FTE op duurzaamheid uit de middelen (€ 759.000 in 2026 en € 746.000 vanaf 2027) die we krijgen vanuit het rijk voor klimaat- en energiebeleid. Samen met de bestaande kostenpost van € 442.000 is dit de totale kostenpost voor personeel op klimaat- en energiebeleid.

15.000

73.000

262.000

191.000

442.000

SPUK Lokale Aanpak Isolatie Dit betreft de uitgaven van het, vanuit 2025 overgehevelde resterende bedrag van de SPUK, welke nog over 3 jaar (2026, 2027 en 2028) ingezet mag worden.

1.477.000

SPUK Lokale Aanpak Isolatie Dit betreft de inkomsten van het, vanuit 2025 overgehevelde resterende bedrag van de SPUK, welke nog over 3 jaar (2026, 2027 en 2028) ingezet mag worden.

1.477.000

0 -

SPUK Energiearmoederegeling Dit betreft de uitgaven van het, vanuit 2025 overgehevelde resterende bedrag van de SPUK, welke enkel nog in 2026 ingezet kan worden. Uit te geven aan ondersteunende activiteiten horend bij de isolatiesubsidieregeling (energieadviezen aan huis en activitatiedagen).

36.000

0 -

SPUK Energiearmoederegeling Dit betreft de inkomsten van het, vanuit 2025 overgehevelde resterende bedrag van de SPUK, welke enkel nog in 2026 ingezet kan worden. Uit te geven aan ondersteunende activiteiten horend bij de isolatiesubsidieregeling (energieadviezen aan huis en activitatiedagen).

36.000

0 -

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

879.000

687.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

43.000

28.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

922.000

715.000

(*) Hierop heeft beslispunt 1 sub d. van het raadsvoorstel betrekking. Regeling klimaat- en energiebeleid (*) Na aftrek van de personeelskosten voor energie- en klimaatbeleid blijft dit bedrag over. Eerder, onder de SPUK-regeling, mochten we hier alleen maar personeelskosten uit dekken. Met de extra beleidsvrijheid die we krijgen door de nieuwe uitkeringsvorm, is het voorstel om dit bedrag te bestemmen voor het uitvoeren van het duurzaamheidsprogramma. (*) Hierop heeft beslispunt 1 sub d. van het raadsvoorstel betrekking. Regeling klimaat- en energiebeleid Het Rijk heeft de CDOKE-uitkering structureel verhoogd naar € 759.000 in 2026 en € 746.000 jaarlijks vanaf 2027. CDOKE staat voor 'capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid'. De financiering vanuit het Rijk is gewijzigd. In de begroting is dit verwerkt als SPUK (Specifieke Uitkering). Formeel heeft dat de vorm van een zogenoemde Decentralisatie Uitkering (DU). Dit soort inkomsten moeten worden verwerkt in het programma waar ze voor zijn. Het Rijk heeft inmiddels besloten om deze bijdrage in de Algemene Uitkering op te nemen. Daarmee wordt het een inkomstenpost in programma 7 en moet de eerder opgenomen inkomstenpost als SPUK in dit programma vervallen.

Voor de begroting als geheel blijft er dus nog steeds een voordeel van € 317.000 in 2026 (€ 759.000 minus € 442.000) en € 304.000 vanaf 2027 (€ 746.000 minus € 442.000).

2.3 Investeringen In de volgende tabel zijn de mutaties op de investeringen van programma 2 opgenomen.

687.000

28.000

715.000

Investeringsbudget omschrijving

Begroot Wijziging

25 Ranonkelstraat/Rijtselaan Riool

965.000

Nieuw Toelichting - Besluit begroot

550.000 1.515.000 Extra budget aangevraagd om extra rioolleiding aan te leggen om de afkoppeldoelstelling te kunnen uitvoeren. Besluit: Het investeringsbudget: '25 Ranonkelstraat/Rijtselaan Riool ' te verhogen met € 550.000.

Programma 3 Opgave Mens en Zorg 3.1 Ontwikkelingen Hieronder treft u het algemene beeld aan van de behaalde resultaten. Deze gaan over de ontwikkelingen in het sociaal domein die u eerder heeft vastgesteld. Deze ontwikkelen in het programma Mens en Zorg bedragen in totaal ca € 600.000 van de ca € 44 miljoen aan totale uitgaven. Door externen in te huren en het eigen personeel in te zetten op andere taken, is het gelukt om zoveel mogelijk positieve resultaten te presenteren. Echter wordt in deze rapportage niet aangegeven hoe de uitvoering presteert, hoe de werkdruk ervaren wordt en welke keuzen er gemaakt worden om te kunnen voldoen aan de wettelijke vereisten. We constateren dat er structureel sprake is van een personeelstekort. Beleidsplannen kunnen relatief goed ontwikkeld worden, maar de uitvoering en implementatie in het sociaal domein staat onder capaciteitsdruk. Daarmee is dit jaar het maximum ook bereikt en zal hier een oplossing voor moeten komen. We willen dit onder uw aandacht brengen, zodat u hier rekening mee kunt houden in uw verdere keuzes en besluitvorming.

3.1.1 Bewust (samen)leven We richten ons op het versterken van de weerbaarheid en het zelf oplossend vermogen van inwoners: enerzijds door gezonder te leven en waar mogelijk, tijdig te anticiperen op levensgebeurtenissen; anderzijds door het stimuleren van “meer omkijken naar elkaar”. We sluiten daarbij zoveel mogelijk aan op initiatieven vanuit de samenleving. Waar die nog ontbreken stimuleren we die. We zetten daarbij in op een brede aanpak die gericht is op de risicofactoren voor het ontstaan van gezondheidsachterstanden. Er worden concrete initiatieven ontwikkeld en gerealiseerd die zichtbaar zijn in de leefwereld van inwoners en direct positieve maatschappelijke en financiële effecten hebben. We zorgen dat inwoners (meer) worden uitgedaagd om te bewegen en kiezen voor gezonde opties. We verbeteren de mogelijkheden voor inwoners om elkaar laagdrempelig te ontmoeten, te ontspannen en elkaar te helpen. De ontwikkeling van MFA Hooipolder is hierin een belangrijk initiatief. De businesscase MFA Hooipolder wordt in het voorjaar van 2026 uitgevoerd. Najaar 2026 start dan de planvorming- en procedurefase. Op basis van de juiste variant wordt in de daaropvolgende fase de aanbesteding gestart. Nr.

Resultaten in 2025:

Beleidsplan Actief Leven vastgesteld door de raad

Wijkplan Raamsdonksveer-Noord opgeleverd

Mogelijkheid 2e huis van de Wijk onderzocht

Actieplan Sociale Basis uitgevoerd

Businesscase MFA Hooipolder gereed mei 2026, najaar 2026 gestart met planvormingen procedurefase

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Beleidsplan Vrijwilligerswerk en vrijwillige inzet in ontwikkeling

1. Wegens uitval van personeel heeft de beleidsvorming voor ‘Actief Leven en Vrijwilligerswerk’ vertraging opgelopen. waardoor dit niet in 2026 kan worden opgeleverd. Verwacht wordt dat dit beleidsplan aangeleverd wordt in de eerste helft van 2027, onder voorbehoud van te maken keuzes van de nieuwe gemeenteraad. 2. Om de kwaliteit te borgen is besloten om eerst het beleidsplan ‘Actief Leven en Vrijwilligerswerk’ op te gaan leveren, alvorens een uitvoeringsplan op te gaan stellen. Dit vanwege het feit dat we onze Sociale Basis zorgvuldig verder willen gaan opbouwen. 4. Vanwege personele krapte is het niet mogelijk geweest om dit Actieplan uit te werken. Om dit op te kunnen leveren is minimaal 1 extra fte nodig. 5. Als de businesscase is gerealiseerd, wordt duidelijk of planvorming en procedurefase zal kunnen starten. 6. Met extra inzet wordt dit eind 2026/ begin 2027 gerealiseerd onder voorbehoud van keuzes van de nieuwe gemeenteraad.

3.1.2 Werken met talent De weg naar participatie in onze gemeente en regio is versnipperd. Dit is een landelijk knelpunt. Het leidt ertoe dat de talenten van inwoners onvoldoende worden aangesproken en zij daardoor minder in staat zijn om zich te ontwikkelen, een zinvolle bijdrage te leveren aan de samenleving en/of te voorzien in een eigen inkomen. Participatie vraagt expliciete aandacht op bestuurlijk en strategisch niveau, waarbij regionale samenwerking cruciaal is om het gewenste maatwerk te kunnen leveren. Daarom wordt de arbeidsmarktinfrastructuur hervormd. Vanwege de landelijke hervorming van de arbeidsmarkinfrastructuur komt er een regionaal Werkcentrum West-Brabant voor werkzoekenden, werknemers en werkgevers. Er is een projectorganisatie ingericht voor de realisatie van het Werkcentrum. Er wordt gewerkt aan 1 digitaal loket met locaties in de regio. De WerkgeversServicePunt(WSP)-dienstverlening gaat op in het Werkcentrum. In het regionaal Werkcentrum werken partijen samen om de bestaande middelen optimaal te benutten. Lokaal leggen we een stevigere verbinding tussen de WMO (begeleiding), participatie en inburgering waardoor een brede participatie en effectievere integratie plaatsvindt. Daarbij zoeken we verbinding met (regionale) partners.

Het uitgangspunt hierbij is dat je altijd iets zinvols kunt doen in de gemeente of de regio en dat je dat vooral samen doet met anderen op een toffe plek. Nr.

Resultaten in 2026:

Ontwikkeling van een voorziening voor vrijtoegankelijke dagbesteding

Evaluatie huidig participatiebeleid uitgevoerd als opmaat naar nieuw beleid

Opstellen beleidskader Brede Participatie

Start Werkcentrum West-Brabant

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

3.1.3 Gelukkig opgroeien In gemeente Geertruidenberg hebben we veel jongerenproblematiek die onze aandacht vraagt. Via deze programmalijn willen we een trendbreuk forceren in zowel de beeldvorming over als de omgang met jongeren en gaan we –waar dat kan- jongeren vroegtijdig helpen om grotere problemen te voorkomen en/ of te verminderen. Er wordt extra inzet gepleegd op de gelijke kansen voor kinderen en jongeren. We doen dit vooral ook samen met kinderen, jongeren en hun ouders/verzorgers. We realiseren per 1-1-2027 een nieuw regionaal jeugdstelsel waardoor de ondersteuning eerder, lichter en makkelijker beschikbaar is zodat de oplopende inzet van jeugdzorg wordt geremd. En inwoners en professionals beter accepteren dat hobbels bij het leven horen. Dit vraagt een grote lokale inzet die zich richt op preventie en interne ontschotting waardoor duurzamere oplossingen worden gecreëerd. Op 1-1-2027 starten we met gemeente Drimmelen en onze samenwerkingspartners met het Stevig Lokaal Team (SLT). In de voorbereiding zijn we op 1-1-2025 gestart met de uitvoering van de Proof of Concept voor het SLT. In deze periode onderzoeken we op welke wijze we het SLT verder vorm kunnen geven zodat de omslag op 1-1-2027 zo geleidelijk mogelijk plaatsvindt. Nr.

Resultaten in 2026:

Stevig Lokaal Team/Proof of concept wordt verbreed met alle vormen van jeugdhulp (muv verblijfszorg en jeugdhulp plus)

Jongerenparticipatie is in uitvoering

Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) heeft twee succesvolle interventies gerealiseerd

Met huisartsen hebben we een samenwerking over de zorg aan jeugdigen binnen het SLT.et SLT

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

1. In het bestuurlijk overleg met alle partners is besloten de uitbreiding van de POC vooral te richten op het collectief aanbod en het themagericht werken. De uitbreiding met alle vormen van jeugdhulp krijgt aandacht in de implementatie van het SLT per januari 2027. Dit is nodig om voldoende bezetting vrij te maken voor een succesvolle implementatie. 4. De samenwerking is in deze fase gebaseerd op informatiedeling. In de implementatiefase van het SLT worden de afspraken concreter, omdat taken en verantwoordelijkheden gekoppeld gaan worden aan functionarissen. Verwachting is dat medio 2027 de samenwerking op het gewenste niveau is.

3.1.4 Financieel zelfredzaam De bestaanszekerheid komt de komende jaren voor een steeds grotere groep inwoners onder druk te staan. In 2025 heeft de gemeenteraad het beleidsplan financiële zelfredzaamheid vastgesteld. Dit beleidsplan omvat een stevige inhoudelijke basis die richting geeft en samenhang biedt voor meer duurzame aanpakken en oplossingen. Met het nieuwe beleidsplan ondersteunt de gemeente inwoners bij het grip krijgen en houden op hun geldzaken. Het uitgangspunt is dat iedereen mee moet kunnen doen in de samenleving, ook wanneer het financieel even tegenzit. In het plan staan preventie, vroegsignalering en passende ondersteuning centraal. De gemeente zet in op betere voorlichting, laagdrempelige hulp en samenwerking met lokale partners. Door financiële problemen bij laagdrempelige inlooppunten bespreekbaar te maken, zoeken mensen eerder hulp. Daarnaast is er aandacht voor kansengelijkheid voor kinderen, armoedebestrijding en integrale schuldhulpverlening. In de uitvoeringsagenda zijn verschillende acties opgenomen om te ondersteunen bij de bestaanszekerheid als er (te) weinig inkomen in het gezin is om bijvoorbeeld kinderen te laten sporten of om schulden bij inwoners te voorkomen of af te handelen. Deze maatregelen komen in de komende periode tot uitvoering. Nr.

Resultaten in 2026:

Bereik vergroot, meer inwoners maken gebruik van voorzieningen

Acceptatie hulpaanbod/succesvol contact met inwoners

Uitbreiding aanbod preventie

Uitbreiding samenwerking maatschappelijke partners

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

1. We zijn eerst de basis van financiële zorgverlening efficiënter en effectiever aan het inrichten, zodat we dadelijk eenvoudig stappen kunnen gaan zetten om de plannen te kunnen realiseren. 2 en 3. In de tweede helft van 2025 is het Beleidsplan financiële zelfredzaamheid vastgesteld, echter hebben we vanwege het tekort aan personele capaciteit nog geen uitvoering kunnen geven aan de ontwikkeling van de uitvoeringsplan.

3.1.5 Vrije inloop In de programmalijn 'Vrije inloop' werken we volgens de methode van de Omgekeerde toets, waarbij de hulpvraag van de cliënt het uitgangspunt vormt en het te bereiken effect centraal staat. We gaan aan de voorkant breder kijken. Dit houdt in dat we de gehele situatie van de inwoner beter in beeld brengen en dat deze betrokken wordt bij de oplossing van de hulpvraag. We ontwikkelen een integraal wijkteam voor alle leeftijden dat aanwezig is in de kernen. Hierin combineren we de komende jaren de ontwikkeling van de sterke lokale teams/uitvoering Proof of Concept (SLT jeugddomein) en het integraal werken in de basisondersteuning. Met de vaststelling van de integrale verordening sociaal domein in 2025 is een stevige juridische en inhoudelijke basis gecreëerd. De werkwijze wordt stap voor stap doorgevoerd in de dienstverlening aan inwoners. Veelal gebeurt dit indirect via de opdrachten die we geven aan maatschappelijke partners. Hiervoor worden de kaders voor de contractering van die partners aangepast. Nr.

Resultaten in 2026:

In iedere kern is een vrije inloop beschikbaar voor inwoners

Beleid contractering maatschappelijke partners gereed

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Samenwerking met huisartsen is versterkt

3. Door personeelstekort is er vertraging ontstaan. Het overleg met de huisartsen dient nog geïnitieerd te worden. Hiervoor is geen budget nodig.

3.1.6 Transformatie sociaal domein Transformeren van het sociaal domein naar een houdbare, toekomstbestendige, sociaalmaatschappelijke ondersteuningsstructuur. Inhoudelijk betekent dit een krachtige beweging naar de voorkant waarbij vragen vooral in en met de eigen leefomgeving worden opgepakt. Hierdoor blijven ze klein, wordt zelfredzaamheid versterkt en remmen we het beroep op geïndiceerde individuele voorzieningen. Om het transformatieproces te faciliteren is een focus op data en kostenbeheersing noodzakelijk om te kunnen sturen op maatschappelijke rendement en efficiency. Impactgedreven werken combineert het gebruik van data met wetenschappelijke kennis over de relatie tussen vraagstukken en interventies. Nr.

Resultaten in 2026:

Bouwtekening sociaal domein 2030 gereed

Sturingsmodel gereed, inclusief rapportagetool voor de verschillende stakeholders

Impactgedreven werken toegepast op specifieke onderwerpen

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

2. Het sturingsmodel is niet gereed, de rapportagetool voor de verschillende stakeholders wordt in de loop van 2026 verder uitgewerkt, onder voorbehoud van te maken keuzes van de nieuwe coalitie. 3. Onder voorbehoud van te maken keuzes van de nieuwe coalitie, zullen we eind 2026 / begin 2027 onderzoeken welke methodiek passend is in relatie tot het beschikbare budget en de aanwezige bezetting. Om dit te kunnen borgen in het proces is structurele bezetting nodig die beschikt over specialistische kennis.

3.2 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2026-2029 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving Huisvesting basisonderwijs Restant bedrag en voorzien bedrag voor 2026 opnemen zoals gevoteerd door de raad. Is dus budgettair neutraal, zie ook mutatie reserves. Sportbeleid Dit betreffen de kosten voor de uitvoering van de subsidieregeling Valpreventie en worden gedekt uit de SPUK Breed (Gala) middelen. Sportbeleid Dit betreffen de kosten voor de uitvoering van de subsidieregeling Valpreventie en worden gedekt uit de SPUK Breed (Gala) middelen.

2026

V/N

2027

V/N

2028 V/N

2029 V/N

87.000

70.000

Sportbeleid De opdracht voor het opstellen van het MJOP voor sportvelden en toebehoren is in 2025 reeds goedgekeurd en wordt voortgezet in 2026. Er wordt gevraagd om de resterende budgetten van P3 Opgave Mens en zorg / Advieskosten en Onderzoekskosten te bundelen voor de werkzaamheden in 2026. De werkzaamheden hiervan starten in Q1 2026. Dit is onderdeel van de budgetoverhevelingen 2025.

33.000

SPUK Brede regeling (Samenkracht en burgerpart.) Om de hogere kosten voor de beschikking van Surplus te dekken zijn middelen vanuit de SPUK Breed beschikbaar gesteld.

42.000

Maatschappelijk werk Er is een hoger bedrag benodigd voor Surplus voor de uitvoering van de taken. Derhalve wordt een hogere beschikking verstrekt aan Surplus. Dekking van deze kosten vindt plaats vanuit beschikbaar gestelde gelden vanuit SPUK Breed.

42.000

Inburgering en statushouders De afgelopen jaren wordt jaarlijks te weinig begroot voor de Subsidie van Vluchtelingenwerk. Een structurele verhoging in de begroting is dus noodzakelijk. Let op: in de jaren vanaf 2027 zit hierin een taakstelling die vooralsnog blijft staan.

50.000

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Geertruidenberg&id=613367b1-0bb8-43a0-b256-59fc9d1a1a54