Kadernota 2022 definitief!

4.1 Bestaand beleid begroting 2022 Huisvesting basisonderwijs De nieuwbouw van basisschool De Wilsdonck en basisschool De Vonder in een nieuwe gefuseerde school op locatie Parkzicht zal in 2022 worden uitgevoerd. In 2021 vinden de voorbereidingen hiervoor plaats. De drie schoolbesturen van de scholen op ‘Scholeneiland’ (Hooipolder) hebben gezamenlijk een verzoek ingediend om te starten met de voorbereiding van de renovatie van de scholen op die locatie. Het betreft basisschool De Schoof, basisschool De Ruif en basisschool de Randonkel. In het IHP is de renovatie voorzien om uitgevoerd te worden in 2025. Vervangende nieuwbouw voor de gymzaal in Raamsdonk is in het IHP gepland voor uitvoering in 2022. In 2021 vinden de voorbereidingen hiervoor plaats.

4.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022 Huisvesting basisonderwijs Het groot onderhoud aan basisschool De Biekorf, basisschool De Vuurvlinder en de gymzaal aan de Elisabethstraat is afgerond. Deze locaties zijn weer veilig voor gebruik en toekomstbestendig tot renovatie volgens het IHP aan de orde is.

27

Huisvesting voortgezet onderwijs De vervangende nieuwbouw van het brugklasgebouw van het Dongemond college volgens het principe van BENG-bouwen (bijna-energie-neutraal) is gerealiseerd en het gebouw is in gebruik genomen.

Onderwijsachterstandenbestrijding In 2020 is het nieuwe beleid voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) vastgesteld. De redenen voor de vernieuwing van het VVE-beleid zijn: 1.De nieuwe landelijke eis van 960 uur voorschools aanbod vanaf 1 augustus 2020. 2.Behoefte aan aanscherping van het huidige beleid. Met als doel de kwaliteit van het VVE-aanbod te versterken. 3.Sinds 2019 ontvangt de gemeente een ruimer onderwijsachterstandenbudget van het Rijk. Dit wordt ingezet voor het VVE-aanbod. In 2021 hebben alle VVE-aanbieders het aanbod van 960 uur voorschoolse educatie weten te realiseren en in 2022 continueren we deze inzet.

4.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen

Gevolgen van Covid p.m. Het is nog niet duidelijk welke gevolgen de corona-crisis op langere termijn heeft op onderwijs en kinderopvang. De 1,5 meter samenleving kan ook van invloed zijn op de organisatie van onderwijs en kinderopvang.

Actualisatie IHP € 0,00 De ontwikkelingen in de bouw zorgen ervoor dat de huidige normbedragen in de verordening onderwijshuisvesting Geertruidenberg steeds verder achterlopen op de marktprijzen. Echter wordt voorgesteld om eerder beleid om slim naar samenvoegingen en gebiedsontwikkelingen te kijken te volgen en de normvergoedingen niet op te hogen.

4.4 Risico’s

Naam risico Groot onderhoud schoolgebouwen en gymnastieklokalen

Toelichting op risico Veiligheid van kinderen in onderwijs dient te worden gewaarborgd door adequate uitvoering van groot onderhoud aan de gebouwen.

28

Uitvoering IHP (Integraal HuisvestingsPlan)

Solide onderwijshuisvesting draagt bij aan goed onderwijs. Uitvoering van het IHP is van belang om in goed onderwijs te kunnen blijven voorzien. De normbedragen in de huidige verordening huisvesting onderwijs Geertruidenberg corresponderen niet met de huidige marktprijzen in de bouwsector. In 2025 staat renovatie/nieuwbouw van het scholeneiland gepland. De keuze om de normbedragen niet op te hogen betekent een risico voor de realisatie van voornoemd project.

1,5 meter samenleving

De consequenties van de 1,5 meter samenleving voor onderwijs en kinderopvang zijn nog niet duidelijk in beeld.

29

Programma 5 Mens, Zorg en Inkomen Missie We zijn en blijven een sociale gemeente. De zorg aan het individu staat voorop. Zorg en sociaal beleid worden op een nieuwe manier georganiseerd. De gemeente speelt hierbij een belangrijke rol.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022     

Iedereen krijgt de zorg die nodig is. Het participatiebeleid blijft op niveau. Waar nodig zal dit beleid verder vorm krijgen. We optimaliseren het armoedebeleid en de schuldhulpverlening. We ondersteunen initiatieven voor concrete jeugdactiviteiten. Het mogelijk maken dat kwetsbare inwoners in onze gemeente zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.

5.1 Bestaand beleid begroting 2022 In juli 2021 is het Beleidskader Sociaal Domein vastgesteld en daarmee de visie op het brede sociaal domein voor de komende periode. In deze visie doet iedereen naar vermogen mee en zijn inwoners met elkaar verbonden. Het samenspel tussen onze inwoner en de gemeenschap zetten we hierbij meer centraal. Veel vraagstukken in het sociaal domein zijn individueel niet op te lossen. Eenzaamheid, overgewicht, armoede, overlast of verslaving hebben vaak een directe persoonlijke aanleiding, maar gedijen in positieve of negatieve zin in een gemeenschap. Onze visie is om de gemeenschap een centralere plek te geven bij het definiëren én het oplossen van vraagstukken en hierbij gebruik te maken van het initiatief en ondernemerschap dat in de samenleving aanwezig is. De opgave die wij ons hierbij stellen is dan ook: Iedereen doet naar vermogen mee. Inwoners kijken naar elkaar om en voelen zich verbonden Op basis van de visie in het Beleidskader Sociaal Domein zijn vier inhoudelijke doelen vastgesteld die voor de komende periode richtinggevend zijn voor de ontwikkeling van het sociaal domein en de daarvoor te maken keuzes. Deze vier doelen zijn:  Zelf vitaal worden en blijven  Inclusieve samenleving  Eerder erbij en integrale ondersteuning  Doelmatige inzet van middelen

30

Zelf vitaal worden en blijven Het eerste doel uit het Beleidskader Sociaal Domein gaat over inwoners en hun eigen verantwoordelijkheid om gezond en fit te blijven, zich te blijven ontwikkelen, weerbaar te zijn, deel te nemen, actief te zijn en er te zijn voor een ander. Dit vraagt om een meer preventieve aanpak van vraagstukken. En de ontwikkeling van activiteiten gericht op voorlichting, vaardigheden, beschikbaarheid en toegankelijkheid.

Praktijkondersteuner huisartsen jeugd (POH Jeugd) Eind 2019 is gestart met de pilot POH Jeugd. Deze liep oorspronkelijk tot en met maart 2021 maar is verlengd tot 2022. Uit allerlei onderzoeken blijkt dat de inzet van een POH Jeugd helpt bij het doeltreffender verwijzen naar specialistische zorg, het eerder afschalen van die zorg en het soms ook voorkomen van die zorg. Het is ook hierom dat de inzet van een POH Jeugd wordt genoemd door het rijk als een van de maatregelen die hebben geleid tot een extra financiële bijdrage voor Jeugdhulp in het gemeentefonds. Bovendien past het binnen de doelstellingen van het beleidskader Sociaal Domein. Op dit moment wordt bekeken hoe de POH Jeugd in 2022 vorm wordt gegeven.

Lokaal jeugdbeleid In 2022 wordt ingezet op een positief jeugdbeleid waarmee talenten en potentie van jongeren worden gestimuleerd. Ook de rol van het jongerenwerk wordt hierin meegenomen. In 2021 wordt hier een concreet plan voor opgesteld, dat aan het college en de raad wordt voorgelegd. Met de ingezette weg naar positief jeugdbeleid, hebben we voortschrijdend inzicht ontwikkeld, waarbij de voorgenomen korting op uren in het jongerenwerk in de periode 2021 - 2023 geen recht doet aan de visie. Deze korting wordt per 2022 teruggedraaid. Het gaat om een bedrag van € 20.000 per jaar.

Dementievriendelijke Gemeente In 2022 gaan we verder met de uitvoering van het door de raad vastgestelde Plan van Aanpak van het project Dementievriendelijke Gemeente (DVG). We gaan door middel van het organiseren van trainingen en themabijeenkomsten kennis en bewustwording over dementie vergroten. Daarnaast hebben we tot doel om de bekendheid van DVG in onze gemeente te vergroten door middel van het inzetten van allerlei communicatie-instrumenten.

Inclusieve samenleving Met het nieuwe Beleidskader Sociaal Domein stimuleren we de verbinding tussen buurtgenoten en wijkbewoners met het oog op signalering en netwerkontwikkeling. Het moet voor de inwoner ook gemakkelijker worden om initiatief te nemen.

Beschermd Wonen 31

Met ingang van 1 januari 2022 is de decentralisatie van Beschermd Wonen (BW) een feit. Aan de voorbereiding hiervan is de laatste tijd de nodige aandacht besteed. Met de implementatie van de ‘Koerswijzer Beschermd Wonen’ zorgen we dat we op alle leefgebieden (o.a. wonen, financiële redzaamheid, gezondheid) voorbereid zijn op de zorg voor inwoners met een indicatie BW. De hiervoor door het Rijk beschikbaar gestelde middelen worden in een regionale begroting opgenomen. In 2020 zijn nadere afspraken gemaakt over de afbakening van de doelgroep Beschermd Wonen. Het gevolg van deze afbakening is dat een aantal cliënten, waarvan de zorgomvang over het algemeen zwaar is, onder werking van de ambulante Wmo gaan vallen.

Vrijwillige inzet De gemeente heeft de wettelijke verplichting om burgers te ondersteunen bij het uitvoeren van hun vrijwilligerswerk. In 2022 zorgen we ervoor dat er een maatwerkaanbod is gerealiseerd voor vrijwilligers voor het volgen van cursussen en trainingen. Op die manier kan de gemeente ervoor zorgen dat vrijwilligers zich kunnen ontwikkelen in het uitvoeren van hun vrijwilligerstaak en dat zij zich hierin ondersteund voelen.

Ontmoetingsplaats In het Koningspark wordt een ontmoetingsplek gerealiseerd waar buurtbewoners bij elkaar kunnen komen en bijvoorbeeld ook de mogelijkheid is (kleinschalig) een voordracht of optreden te geven. Daarnaast kan het een plek zijn waar jongeren bij elkaar komen. Het budget dat beschikbaar is voor een jongerenontmoetingsplek is ontoereikend om het volledige ontwerp dat gemaakt is voor het Koningspark te realiseren. Het plan is daarom opgedeeld in stukken. In 2022 willen we het eerste deel, het ‘prieel’ realiseren. Hier is aanvullend budget voor nodig.

Eerder erbij en integrale ondersteuning De derde doelstelling uit het Beleidskader betreft de verbinding tussen (met name) professionals: eerder, integraler en sneller. Over heldere procesregie, informatie delen en expertise naar voren brengen in de keten waardoor preventie wordt gestimuleerd.

Integrale aanpak sociaal domein In 2021 is een begin gemaakt aan de implementatie van integraal denken en werken binnen het sociaal domein met behulp van de brede toegang en de omgekeerde toets. Om integraliteit te bevorderen en beter in te spelen op de behoeften van onze inwoners. In 2022 zal dit verder worden geïmplementeerd, doorontwikkeld en geëvalueerd. Onder andere zal de mogelijkheid tot het ontwikkelen van een integrale verordening sociaal domein worden onderzocht.

Vroeg signalering van schulden 32

In 2021 is in het kader van de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gestart met vroeg signalering van schulden. Door vroeg signalering te monitoren kunnen we veel leren over hoe vroeg signalering in de praktijk gaat, welk bereik per interventie wordt gerealiseerd en hoeveel inwoners daadwerkelijk hulp aanvaarden en ontvangen. Door kennis en ervaring te delen kan de aanpak van vroeg signalering steeds verder ontwikkeld en verfijnd worden. Deze ontwikkeling en verfijning van de dienstverlening op het gebied van de vroeg signalering van schulden zal in 2022 worden voortgezet.

Project Individuele Trajectbegeleiding Drugsgebruikers (PITD) In 2021 loopt een pilot met de inzet van een PITD-medewerker vanuit Novadic-Kentron. Doel van dit project is om jongeren die door drugsgebruik in de problemen zitten of dreigen te komen, zo snel mogelijk in beeld te krijgen en met hen in gesprek te gaan. Hoe sneller dat gebeurt, hoe groter de kans dat we ernstige problemen kunnen voorkomen of deze succesvol kunnen behandelen. De pilot wordt medio 2021 geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie wordt besloten of de PITDmedewerker ook in 2022 ingezet zal gaan worden.

Inzet Wijk –GGD ‘er In 2020 heeft er met steun van een subsidie van ZonMW een pilot gedraaid waarbij een wijk- ggd‘er werd ingezet voor ondersteuning van inwoners met psychosociale problematiek. Vanwege het succes hiervan is besloten deze pilot in 2021 op eigen kosten met een jaar te verlengen. Inmiddels is deze functie niet meer weg te denken uit onze gemeente en wordt een structurele inzet geadviseerd. Er wordt zoveel mogelijk binnen de bestaande middelen naar budget gezocht.

5.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022

Wmo-voorzieningen Ook in 2022 krijgt iedereen de zorg die nodig is. In het kader van het vastgestelde kostenbeheersingsplan kijken we wel of – daar waar dat kan en verantwoord is – we een lichtere vorm van zorg aan kunnen bieden. Ook zullen we daar waar mogelijk een beroep doen op het voorliggend veld en het eigen netwerk.

Langer Thuis-kernenaanpak Het Project Langer Thuis, waarmee mogelijk wordt gemaakt dat kwetsbare inwoners in onze gemeente zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen, loopt ook in 2022 door. Onderdeel hiervan is het project ‘Ons Huis, ons thuis’ waarmee via brede woonadviesgesprekken en een Thuisscan een bijdrage wordt geleverd aan de bewustwording van met name ouderen.

33

Voorzieningen Jeugdhulp In het vastgestelde Lokale uitvoeringsplan staan meerdere projecten opgenomen. Enerzijds gericht op de transformatieopdracht verder op te pakken, anderzijds hebben een aantal projecten de insteek om de kosten voor jeugdhulp beter beheersbaar te maken, zonder in te boeten op kwaliteit van de hulpverlening. In 2022 wordt dit verder opgepakt.

Jeugdactiviteiten In 2021 zijn er vanuit het Rijk eenmalig extra middelen beschikbaar gesteld om activiteiten voor en met jongeren te organiseren (‘Jeugd aan zet’). Met deze middelen zijn diverse activiteiten voor en door jongeren georganiseerd en daarmee zijn ook de contacten tussen bijvoorbeeld het jongerenwerk, buurtsportcoach en de sportverenigingen versterkt. In 2022 wordt dit voortgezet.

Jeugdwerkloosheid In 2022 zal er extra worden ingezet op de bestrijding van jeugdwerkloosheid. Jongeren blijken zwaar getroffen door de coronacrisis en de Rijksoverheid heeft het bestrijden van jeugdwerkloosheid als speerpunt benoemd. Dit onderwerp zal worden opgepakt in samenwerking met de regio.

5.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen

Doelmatige inzet van middelen Het Beleidskader Sociaal Domein gaat ook over verdeling van steeds schaarsere collectieve middelen. Waar wel en niet van te zijn, hoe te sturen en te investeren. Effectmeting en waar mogelijk de koek groter maken.

(wettelijke) Ontwikkelingen jeugddomein p.m. Het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet regelt welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor de jeugdhulp. Omdat het vaak moeilijk is om te bepalen welke gemeente verantwoordelijk is, gaat het woonplaatsbeginsel wettelijk veranderen. Per 1 januari 2022 wordt het nieuwe woonplaatsbeginsel voor de Jeugdwet van kracht. Op dit moment is de verantwoordelijke gemeente in beginsel de gemeente waar de ouder met gezag woont. Het nieuwe woonplaatsbeginsel kent als woonplaats van een jeugdige de gemeente waar de jeugdige stond ingeschreven direct voorafgaand aan de zorg met verblijf. Voor ambulante zorg is dat dus de gemeente waar de jeugdige staat ingeschreven. Naar verwachting heeft dit ook financiële consequenties. Op dit moment is de omvang van deze consequenties nog niet inzichtelijk. Met de Norm voor Opdrachtgeverschap spreken gemeenten zich collectief uit dat en hoe ze willen samenwerken. Op dit moment wordt een wetswijziging voorbereid. Hierin staat naar verwachting als een van de belangrijkste zaken de verplichting opgenomen tot het oprichten van een regionale entiteit als bedoeld in 34

de WGR (wet gemeenschappelijke regelingen) voor de regionale inkoop en de bovenregionale afstemming. Borging Regionaal expertteams per jeugdhulpregio. Jeugdregio’s richten regionale expertteams in, waarmee elk kind snel passende hulp krijgt, ongeacht de complexiteit van de zorgvraag en wachtlijsten bij aanbieders (instellingen en vrijgevestigde). De regio WBO bekijkt de mogelijkheid om dit te koppelen aan Jeugdadviesteam. Overall gezien stelt het Rijk wel middelen ter beschikking voor de Jeugd in 2022, namelijk landelijk 1,3 miljard euro.

Klanttevredenheidsonderzoek p.m. Naar aanleiding van aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek zal in 2022 een klanttevredenheidsonderzoek plaatsvinden op het gebied van participatie.

Nieuwe wet inburgering € 75.000 Vanaf 2022 komt de regierol voor de inburgering naar de gemeente. Beleid en uitvoering bereidden zich hierop voor in 2021 en hebben de samenwerking gezocht met de Dongemondgemeenten. Uitgangspunt is dat we het doen met de middelen die we van het Rijk gaan krijgen plus de middelen die wij op dit moment al ontvangen vanuit het Rijk voor maatschappelijke begeleiding en de participatiewet. Het genoemde budget is voor de uitvoering van de taken die de nieuwe wet inburgering met zich meebrengt. De inkoop van leerroutes is hier niet in meegenomen aangezien wij hier per statushouder een bedrag voor zullen ontvangen. Naar verwachting hebben wij het volledige budget dat wij ontvangen vanuit het Rijk voor de inburgering nodig voor de uitvoering van de nieuwe wet. De middelen die we vanuit het Rijk ontvangen zijn opgenomen in de Algemene Uitkering, vooralsnog is de uitgaven geraamd op de geprognotiseerde vergoeding.

Aanpassingen participatiewet p.m. Het wetsvoorstel Breed Offensief zou in werking treden op 1 juli 2021, deze datum was mede door het vallen van het kabinet niet haalbaar. Er wordt nu gestreefd naar 1 januari 2022. Breed Offensief is nieuw Rijksoverheidsbeleid voor o.a. mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het bestrijden van jeugdwerkeloosheid. Het wetsvoorstel beoogt verdere stappen naar een inclusieve arbeidsmarkt te zetten voor mensen uit de Participatiewet met een arbeidsbeperking, in het bijzonder voor hen die het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Dit is mogelijk kostenverhogend door aanvullende eisen voor gemeenten ten aanzien van de tegenprestatie en het aantal contactmomenten.

35

Bedrag investering € 50.000

Toelichting investering Aanvullend budget ten behoeve van de realisatie van de multifunctionele ontmoetingsplaats.

5.4 Risico’s

Naam risico Beschermd Wonen

Taakstelling Wmo

Abonnementstarief

Aantal uitkeringsgerechtigden

BBZ

Toename schuldhulpverlening

Toelichting op risico Vanaf 2022 is de gemeente (financieel) verantwoordelijk voor Beschermd Wonen. Financiering vanuit het Rijk is als gevolg van de invoering van een nieuw Verdeelmodel nog onvoldoende bekend. Afbakening van de oorspronkelijk doelgroep van Beschermd Wonen zal een toename op de ambulante Wmo tot gevolg hebben. In 2020 is een kostenbeheersingsplan Wmo opgesteld. De uitvoering hiervan moet tot minder en lichtere indicaties voor met name Wmobegeleiding leiden. Hiervoor is een taakstelling van € 300.000 opgenomen. Vanwege een aantal onzekerheden waaronder de (gevolgen van) de coronacrisis is er een risico dat deze taakstelling niet (volledig) wordt gehaald. Vanaf 2019 is het abonnementstarief van kracht. Dit heeft een sterke toename van het aantal aanvragen van Wmo-voorzieningen tot gevolg. Daarnaast leidt dit tot gederfde inkomsten voor de gemeente bij de inning van de eigen bijdragen. Het abonnementstarief vormt een financieel risico voor de gemeente, omdat onzeker is hoe het aantal aanvragen zich ontwikkelt en welke financiële consequenties dit heeft. Als gevolg van de Corona crisis hebben de nodige bedrijven de deuren moeten sluiten. Hierdoor hebben werknemers hun baan verloren. In eerste instantie kunnen zij een beroep doen op de WW, maar daarna, mocht geen andere baan gevonden worden, bestaat de kans dat zij doorstromen naar de bijstand.

De verwachting is dat er toename zal zijn van het klantenbestand. In het eerste kwartaal van 2021 was al een lichte stijging te zien van het aantal uitkeringsgerechtigden. Gemeenten lopen door het nieuwe financieringsmodel van de Rijksoverheid financieel risico voor BBZ-leningen en de financiering van levensvatbaarheidsonderzoeken voor bedrijven. Door de Coronacrisis zijn veel bedrijven financieel getroffen. In 2020 is de Tozo regeling van kracht geworden om bedrijven financieel te ondersteunen. De verwachting is dat na het aflopen van het corona-steunpakket er meer beroep wordt gedaan op BBZ. Als gevolg van de Coronacrisis kan een toename van hulpvragen schuldhulpverlening ontstaan. Zowel inwoners als ondernemers kunnen bij de gemeente terecht voor schuldhulpverlening. Het is op dit moment echter nog niet te zeggen hoe groot de toename zal zijn. Dat is onder andere afhankelijk van de duur van de Coronamaatregelen en de omvang van de economische crisis die hierop volgt. Daarbij is het ook niet gezegd dat getroffen inwoners een beroep op de schuldhulpverlening doen. Een 36

deel van de getroffen inwoners behoren niet de gebruikelijke doelgroep. Zij zijn niet per definitie een groep die administratief minder vaardig is, geen financiële buffer heeft en minder goed met geld kan omgaan. Een deel van de getroffen inwoners zal, met de ondersteuningsmaatregelen en spaargeld, wellicht zelf in staat zijn om de crisis door te komen. Echter worden wel meer ondernemers met schulden verwacht, die voor de BBZ niet in aanmerking komen. Een schuldhulpverleningstraject voor ondernemers is aanzienlijk duurder dan een traject voor een inwoner. Daarnaast is in 2021 gestart met de vroeg signalering van schulden. Wanneer een inwoner een betalingsachterstand heeft op het gebied van huur, energie- of waterkosten neemt de gemeente actief contact met hen op. Dit kan leiden tot meer aanvragen schuldhulpverlening naarmate vaste lasten partners meer signalen gaan aanleveren en inwoners ons beter weten te vinden. Taakstelling jeugddomein

Er is een taakstelling opgelegd voor het jeugddomein. In 2020 is het Lokaal Uitvoeringsplan opgesteld. Het Lokaal Uitvoeringsplan moet enerzijds er toe bijdragen dat de transformatie op lokaal niveau verder vorm wordt gegeven. Anderzijds moeten de projecten uit het Lokaal Uitvoeringsplan ook bijdragen om meer grip te krijgen op de kosten van de jeugdhulp. Er zijn een flink aantal ontwikkelingen in het jeugddomein. Zo komen er in 2022 extra middelen naar gemeenten ter compensatie van de bezuiniging die bij de transitie is ingevoerd. Echter ook om nieuwe taken te realiseren. Het is op dit moment nog onmogelijk te kwantificeren wat de kosten van deze taken zijn en wat de invloed hiervan is op de genoemde taakstelling. Het is daarom niet uit te sluiten dat de taakstelling niet wordt gehaald.

37

Programma 6 Gemeentelijke gebouwen, Monumenten, Kunst en Cultuur Missie We gaan zorgvuldig om met onze gebouwen en de vele monumenten in onze gemeente.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022  We maken optimaal gebruik van onze gemeentelijke gebouwen. Er is aandacht voor het onderhoudsniveau van deze gebouwen en we stimuleren het gebruik van het erfgoed.  Op basis van een business case wordt richting gegeven aan de toekomst van de Schattelijn.  We zetten ons in voor het behoud en de ontwikkeling van onze culturele infrastructuur.  We gaan zorgvuldig om met het behoud van de eigen monumenten.

6.1 Bestaand beleid begroting 2022

Accommodatiebeleid Recent is het accommodatiebeleid door een nieuw aangewezen medewerker opnieuw opgepakt. Momenteel wordt bekeken of het bestaande accommodatiebeleid voldoet, of mogelijk herijkt moet worden. Op dit moment kan nog niet ingeschat worden of, en zo ja hoeveel, budget hiervoor nodig is.

Monumenten/erfgoed We zetten de uitvoering van de Erfgoednota (2016) en de Nota archeologie (2017) voort. We gaan verder met het inventariseren, waarderen en beschermen van erfgoed en het in beeld brengen van de lokale historische karakteristieken.

600 jaar Elisabethsvloed In 2021 en 2022 wordt 600 jaar Elisabethsvloed herdacht. Voor de gemeente Geertruidenberg heeft deze gebeurtenis grote impact gehad, onder andere omdat de Biesbosch hierdoor ontstaan is. Verschillende lokale partijen organiseren activiteiten in dit kader. Vanuit de gemeente Geertruidenberg wordt gezorgd voor overkoepelende communicatie en een link met activiteiten in de Biesboschregio. Hierbij wordt actief samengewerkt met de gemeenten Drimmelen en Altena en het Biesbosch Museumeiland.

38

Uitvoering duurzaamheidsprogramma Verduurzamingsaanpak gemeentelijke kantoorpanden Uiterlijk 01-01-2023 moeten kantoorpanden in Nederland energielabel C hebben. Voor onze panden zijn dat het gemeentehuis en het oude raadshuisje (Heereplein 11). Een energie maatwerkadvies is aangevraagd. Daarin kijken we welke maatregelen leiden tot minimaal label C en wat de terugverdientermijnen van de maatregelen zijn. Zo kunnen we de kosten spreiden over meerdere jaren en kunnen in het gunstigste geval de kapitaalslasten gedekt worden door de besparing op energie. De maatregelen zullen gedurende 2022 worden uitgevoerd. Het is op dit moment nog niet bekend hoeveel de maatregelen in totaal gaan kosten. Voor de eventuele investeringskosten ontvangt u een apart voorstel.

6.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022

Culturele infrastructuur De culturele infrastructuur wordt op structurele manier ondersteund door bijvoorbeeld subsidies aan culturele instellingen en het inzetten van Sjors creatief waarbij kinderen kennis kunnen maken met cultureel aanbod. Met de scholen en Theek 5 wordt gewerkt aan cultuureducatie tijdens schooltijd via het provinciale programma Cultuureducatie met Kwaliteit. In de nasleep van corona wordt bekeken of de culturele sector extra hulp nodig heeft.

6.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen

Bedrag investering p.m.

Toelichting investering Maatregelen energielabel C plicht eigen vastgoed.

6.4 Risico’s

Naam risico Label C plicht kantoren (eigen vastgoed)

Toelichting op risico Voor 01-01-2023 moeten alle kantoren in Nederland een energielabel C of beter hebben. Is dit niet het geval, mogen –op een aantal uitzonderingen nadeze panden niet langer gebruikt worden als kantoor.

39

Programma 7 Dienstverlening en Bedrijfsvoering Missie De gemeente stimuleert en ondersteunt de eigen kracht en initiatieven van inwoners en ondernemers. Wij opereren als een betrouwbare, verbindende partner en waar mogelijk in (sub)regionaal verband, vanzelfsprekend als collegiaal bestuur. We zijn een wendbare organisatie, die snel kan inspelen op de ontwikkelingen in de samenleving. Dienstverlening en bedrijfsvoering sluiten hierop aan.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022       

Onze klanten voelen zich gehoord, omdat wij bereikbaar zijn en betrouwbaar. Wij voeren een heldere en actieve communicatie in producten, dienstverlening en contacten. Wij bieden innovatieve dienstverlening aan. Wij werken samen waar dat kan, eventueel onder eigen regie als dat volgens ons moet. Wij organiseren maandelijks spreekuren in de wijk. Aanbellen bij inwoners hoort daarbij. We zijn wendbaar door opgavegericht en meer zelf organiserend te werken. In de ambtelijke organisatie zijn de principes van project- en programmamanagement uitgerold en is participatie bij beleidsvorming en – uitvoering het uitgangspunt.

7.1 Bestaand beleid begroting 2022

Dienstverlening, klanttevredenheidsonderzoeken In 2022 gaan we, conform het genomen raadsbesluit van 8 april 2021 over de dienstverleningsvisie, klanttevredenheidsonderzoeken uitvoeren onder onze inwoners en onze ondernemers. De kosten voor deze onderzoeken worden opgenomen in de begroting 2022 (eveneens conform het vermelde raadsbesluit).

40

Dienstverlening, participatie bij beleidsvorming Burgerparticipatie, als onderdeel van de verbinding tussen gemeente en samenleving, krijgt in de 2e helft van 2021 vorm. Vooruitlopend daarop starten we al met het, zij het met kleine stapjes, uitrollen van deze manier van werken bij de beleidsvoorbereiding en beleidsuitvoering van beleid. In 2022 is burgerparticipatie een standaard onderdeel van de beleidsvoorbereiding. In onze communicatie zijn wij ons altijd bewust van het feit dat wij het voor en samen met de inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners doen. Dat geldt voor alle medewerkers van de gemeente, ongeacht functie of rol. We zijn een open en benaderbare gemeente die luistert naar waar behoeften en kansen liggen. En daar ook naar handelt. Onze communicatiestijl is daarom: helder, eenvoudig, eerlijk, eenduidig en verbindend. Om dit te bereiken werken we de komende tijd aan een communicatievisie en –strategie voor 2022 en de daaropvolgende jaren.

Organisatieontwikkeling Geertruidenberg Om de missie en visie in de praktijk te kunnen realiseren is het met name van belang dat we als organisatie wendbaarder worden door opgavegericht en meer zelf organiserend te werken. Dit vanuit de gedachte dat de maatschappelijke opgaves de start vormen van ons werk. Samen met bestuur, inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers. Van onze medewerkers vraagt dit, ondernemerschap (persoonlijk leiderschap), betrokkenheid en professionaliteit. We pakken ook in 2022 acties op om hier uitvoering aan te geven. Om hier goede invulling aan te kunnen geven zullen financiële middelen moeten worden aangewend.

HRM Strategische personeelsplanning (SPP). Bij SPP gaat het om het maken van een goede analyse van wat er in de wereld om ons heen gebeurd. Daar wordt de koers van de organisatie op afgestemd en wordt ingeschat wat dat betekent voor het ‘toekomstproof’ maken van het personeelsbestand. Dus wat betreft omvang, wendbaarheid en kwaliteit van medewerkers. Het gaat dus niet om het plannen van personeel maar om het voorbereiden, vormgeven en implementeren van strategisch beleid rond de instroom, doorstroom en uitstroom van personeel. Het resultaat moet zijn: de juiste mens op de juiste plek op het juiste moment. SPP is daarom een cyclisch proces en moet ingebed worden in de bedrijfsvoering. In 2022 worden de resultaten duidelijk. Het leidt mogelijk tot de aanpassing in bestaande of implementatie van nieuwe personele instrumenten zoals werving en selectie, gesprekscyclus, opleiding en ontwikkeling, talentmanagement, en de mogelijke externe expertise die hierbij nodig is. Op dit moment is niet duidelijk of er kosten gemaakt worden

voor begeleiding bij de te maken analyses en interpretaties. HR visie. Op basis van de uitkomsten van SPP wordt in de HR-visie beschreven welke bijdrage HR rond de instroom, doorstroom en uitstroom van personeel levert. Centraal in 2022 staat aantrekkelijk werkgeverschap: zijn uitwerkingen arbeidsmarktcommunicatie, duurzame inzetbaarheid en vitaliteit en, leren, ontwikkelen en experimenteren. Op verschillende thema’s wordt regionaal samengewerkt.

41

Opleidingsplan 2022 Bij opleiden gaat het om leren, ontwikkelen en experimenteren. Willen we uitvoering kunnen geven aan opgavegericht werken en zelforganiserende teams met taakvolwassen, professionele medewerkers dan betekent dit dat er niet alleen geïnvesteerd moet worden in vakinhoudelijke kennis maar dat medewerkers zich ook moeten ontwikkelen in het (aan)leren van nieuwe (digitale) vaardigheden, competentieontwikkeling op het gebied van houding en gedrag, persoonlijke effectiviteit, communicatievaardigheden, etc. Daarnaast is opleiden een van de instrumenten om uitwerking te geven aan loopbaan- en mobiliteitsbeleid (employee journey) en employer branding (het zijn van aantrekkelijk werkgever) met als doel uitstroom van personeel te verminderen en het kunnen werven en behouden van (jonge) medewerkers. Het opleidingsbudget is jarenlang gelijk gebleven terwijl de organisatie qua omvang is gegroeid. Uit de Personeelsmonitor 2020 is gebleken dat we per medewerker onder het landelijk gemiddelde zitten qua beschikbare financiële middelen. Daarom wordt het opleidingsplan verhoogd met € 300 per medewerker. Medewerkers onderzoek Het medewerkersonderzoek vindt om de 2 jaar plaats. In 2019 was de eerste meting en in 2021 stond een tweede meting op de planning. Besloten is om de nieuwe meting in 2022 plaats te laten vinden.

De reden hiervoor is dat vanwege Corona het niet mogelijk is gebleken om de diverse onderwerpen die uit de eerste meting naar voren kwamen op te pakken. Arbeidsmarkt (employer branding). Het thema arbeidsmarkt(communicatie) zal in 2022 nader worden uitgewerkt. Het heeft een directe relatie met de uitkomsten vanuit het SPP en goed werkgeverschap. Arbo Op 1 januari 2022 loopt het contract met de huidige Arbodienst af. In 2021 wordt de aanbesteding voor de arbodienst opgestart wat in 2022 zijn beslag zal krijgen. Afhankelijk van de nog te maken keuzes in dienstverlening kan het een verhoging van kosten met zich meebrengen. In 2020 is het arbobeleidsplan 2020-2025 vastgesteld. De thema’s vitaliteit en goed werkgeverschap ter voorkoming van uitval van medewerkers hebben prioriteit en zullen verder uitgewerkt worden (in relatie tot de CAO Gemeenten). Daarnaast zal het hybride werken (plaats- en tijdonafhankelijk werken) impact hebben op Arbo en het geven van uitvoering aan het thema aantrekkelijk werkgeverschap. Ook hier ligt een relatie met de nieuwe CAO Gemeenten. In opmaat naar de Begroting zal er meer duidelijkheid worden verschaft wat de (financiële) gevolgen zijn van het hybride werken. Dit zal namelijk niet alleen impact hebben op ARBO, maar dient te worden gezien in breder perspectief (HR-gerelateerde thema’s evenals ICT-gerelateerde thema’s).

Ook moet er in 2022 de wettelijke verplichte RI&E’s voor alle gemeentelijke gebouwen worden opgesteld. En aan de resultaten moet gefaseerd uitvoering worden gegeven.

42

CAO Gemeenten Eind 2020 zijn onderhandelingen gestart voor een nieuwe CAO Gemeenten. Wij verwachten dat er in 2021 een onderhandelingsakkoord bereikt wordt en de een nieuwe Cao Gemeenten van kracht is. De onderstaande onderwerpen staan hoog op de onderhandelingsagenda en dienen binnen de organisatie een nadere beleidsmatige invulling te krijgen. De financiële consequenties zijn op dit moment nog niet in beeld. Onderwerpen binnen de CAO-onderhandelingen zijn: - Structurele salarisverhoging - Eenmalige uitkering voor alle medewerkers ivm corona - Thuiswerkvergoeding - Verlof en vitaliteit

7.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022

Dienstverlening, digitaal systeem bezwaarschriften, klachten, WOB-verzoeken, ingebrekestellingen Onderzocht wordt of een digitaal systeem voor een efficiënte afhandeling van met name bezwaren maar ook voor klachten, WOB-verzoeken en ingebrekestellingen ingevolge de ‘Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen’ (Wet Dwangsom) mogelijk is. Bij termijnoverschrijding kan de gemeente een dwangsom verbeuren. Een programma dat de juridische processen ondersteunt, waarbij termijnen worden gesteld en bewaakt en uitstel van de beslistermijn wordt geregistreerd, is gewenst. Bezwaarschriften zijn nu tot en met de advisering erop in behandeling bij (het secretariaat) van de Vaste commissie van advies voor bezwaarschriften (gevestigd bij cluster Advies, team Juridische Zaken). Het vakcluster neemt de behandeling van het bezwaarschrift over voor besluitvorming. Het vakcluster is ook verantwoordelijk voor opschorting en uitstel van beslistermijnen. Vaak gaat hieraan een signaal van Juridische Zaken aan vooraf. De behandeling van WOB-verzoeken en ingebrekestellingen op grond van de Wet dwangsom hoort bij het vakcluster, maar juridische zaken coördineert deze. Termijnen worden nu handmatig bewaakt, met behulp van overzichten. Het risico van termijnoverschrijding – met mogelijk verbeuring van een dwangsom - is reëel aanwezig. Het aantal bezwaarschriften neemt toe.

Er is behoefte aan een makkelijk systeem dat niet bewerkelijk en onderhoudsgevoelig is, dat het mogelijk maakt om overzichten snel te genereren en te printen, met een goede termijnbewaking en met tijdige signalen. Dit komt de efficiency ten goede en vermindert risico’s van termijnoverschrijding en het verbeuren van een dwangsom. Het draagt bij aan de professionaliteit van de organisatie. Eenmalige implementatiekosten van een dergelijk programma zijn € 33.500, jaarlijkse kosten € 29.500.

7.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen Budget t.b.v. activiteiten Gemeenteraad (verkiezingsjaar) Op 16 maart 2022 staan de gemeenteraadsverkiezingen gepland. Extra budget van € 14.000 euro wordt gevraagd t.b.v. activiteiten rondom het afscheid van de nieuwe raad en de installatie van de nieuwe raad. Gedacht wordt aan een afscheidsdiner met de oude raad c.q. presentje. Daarnaast wordt ook gedacht aan training voor nieuwe raadsleden bijv. debattraining plus inwerkmateriaal zijn kosten die niet uit lopende budgetten kunnen worden betaald. De kosten van een verkiezingsavond/debat kunnen ook op deze post worden geschreven. 43

Bedrag investering € 25.000

€ 12.000

Toelichting investering Vervangingsinvesteringen hardware en software 2025 Vervangen en upgraden van hard- en software dat niet meer onder onderhoud valt of voldoet aan de nodige beveiligingseisen. Ten behoeve van de installatie van de nieuwe raad dienen Ipads te worden aangeschaft.

7.4 Risico’s

Naam risico I&A Beveiligingskosten

Toelichting op risico De gemeente krijgt steeds vaker adviezen van de Informatie BeveiligingsDienst (IBD) op het gebied van informatiebeveiliging en AVG, de adviezen zijn vaak specifiek voor de gemeente en vertrouwelijk gericht aan de contactpersoon. Deze komen voort uit ervaringen en incidenten die hebben plaatsgevonden bij rijksoverheid en lokale overheid. Een voorbeeld hiervan zijn de incidenten die onlangs hebben plaatsgevonden bij het Hof van Twente en de GGD. Om aan de adviezen opvolging te geven moet er software vervangen of ge-upgrade worden of extra software worden aangeschaft. Ook kan het noodzakelijk zijn om externe adviseurs in te huren om de gemeente hierbij te ondersteunen. Bij noodzaak en na risico afweging kan het nodig zijn dat deze adviezen direct opgevolgd moeten worden, om zo de continuïteit van de bedrijfsvoering te kunnen waarborgen. Hierdoor kunnen beschikbare budgetten niet toereikend zijn maar worden bekostigd uit het weerstandsvermogen.

Dienstverlening: de Wet Open Overheid (WOO)

De WOO is op 6 januari 2021 aangenomen door de Tweede Kamer en treedt naar verwachting per 1 januari 2022 in werking. Hij vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). Met de komst van de WOO wordt de actieve openbaarmakingsplicht uit de WOB versterkt. De overheid wordt verplicht om uit eigen beweging bepaalde categorieën informatie binnen twee weken actief te openbaren. De WOO verplicht gemeenten verder om hun informatiehuishouding op orde te brengen. Gemeenten moeten werken aan het duurzaam toegankelijk maken van digitale informatiehuishouding en zijn verplicht om een of meer contactpersonen aan te wijzen die burgers kunnen informeren over de beschikbaarheid van overheidsinformatie. De gemeente zal zijn processen hierop moeten (her)inrichten. Begonnen wordt in 2021 al met bewustwording en het in kaart brengen van (te veranderen) processen.

Dienstverlening: de Wet modernisering bestuurlijk elektronisch verkeer

Met het wetsvoorstel Wet Modernisering bestuurlijk elektronisch verkeer wordt de Algemene wet bestuursrecht gewijzigd, naar verwachting per 1 januari 2022. Het wetsvoorstel geeft de burger recht om elektronisch berichten aan een bestuursorgaan te zenden op een door het bestuursorgaan bepaalde wijze. 44

Voor alle officiële berichten ofwel voor al onze diensten moet besloten worden welke elektronische weg aangeboden wordt. En deze weg moet dan ook gerealiseerd worden (voorbeeld: alle papieren aanvraagformulieren moeten gedigitaliseerd worden (webformulieren ontwikkelen) en via onze website aangeboden worden). Daarbij moet rekening gehouden worden met allerlei eisen aan deze digitale weg. Deze wet heeft invloed op de hele ambtelijke organisatie. Momenteel vindt er een aantal pilots bij gemeenten, provincies en waterschappen. Daarin wordt veel geleerd over wat nodig is voor implementatie van deze wet. Geïnventariseerd wordt welke maatregelen nodig zijn om aan de verplichtingen van deze wet te voldoen. Vervolgens moet begonnen worden met het voorbereiden en implementeren van deze maatregelen

45

Programma 8 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Missie In de begroting 2021 is geen missie geformuleerd.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022 In de begroting 2021 zijn geen speerpunten geformuleerd

8.1 Bestaand beleid begroting 2022 Niet van toepassing

8.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022 Niet van toepassing

8.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen Niet van toepassing

8.4 Risico’s Niet van toepassing

46

Programma 9 Overzicht overhead Missie In de begroting 2021 is geen missie geformuleerd.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022 In de begroting 2021 zijn geen speerpunten geformuleerd

9.1 Bestaand beleid begroting 2022 Niet van toepassing

9.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022 Niet van toepassing

9.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen Niet van toepassing

9.4 Risico’s Niet van toepassing

47