Kadernota 2022 definitief!

Kadernota 22 2022 00

Inhoudsopgave Inleiding ...................................................................................................................................................4 Programma 1 Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid ..........................................................................7 1.1 Bestaand beleid begroting 2022 ....................................................................................................7 1.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................15 1.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................17 1.4 Risico’s.........................................................................................................................................20 Programma 2 Economie, Recreatie & Toerisme ...................................................................................21 2.1 Bestaand beleid begroting 2022 ..................................................................................................21 2.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................22 2.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................23 2.4

Risico’s.........................................................................................................................................23 Programma 3 Sportvoorzieningen.........................................................................................................24 3.1 Bestaand beleid begroting 2022 ..................................................................................................24 3.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................25 3.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................25 3.4 Risico’s.........................................................................................................................................26 Programma 4 Onderwijs........................................................................................................................27 4.1 Bestaand beleid begroting 2022 ..................................................................................................27 4.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................27 4.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................28 4.4

Risico’s.........................................................................................................................................28 Programma 5 Mens, Zorg en Inkomen..................................................................................................30 5.1 Bestaand beleid begroting 2022 ..................................................................................................30 5.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................33 5.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................34 5.4 Risico’s.........................................................................................................................................36 Programma 6 Gemeentelijke gebouwen, Monumenten, Kunst en Cultuur ...........................................38 6.1 Bestaand beleid begroting 2022 ..................................................................................................38 6.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................39 6.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................39 6.4

Risico’s.........................................................................................................................................39 Programma 7 Dienstverlening en Bedrijfsvoering .................................................................................40 7.1 Bestaand beleid begroting 2022 ..................................................................................................40 7.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................43 7.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................43

7.4 Risico’s.........................................................................................................................................44 Programma 8 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ..................................................46 8.1 Bestaand beleid begroting 2022 ..................................................................................................46 8.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................46 8.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................46 8.4 Risico’s.........................................................................................................................................46 Programma 9 Overzicht overhead.........................................................................................................47 9.1 Bestaand beleid begroting 2022 ..................................................................................................47 9.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022..........................................................................................47 9.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen..............................................................................................47 9.4

Risico’s.........................................................................................................................................47

3

Inleiding In 2022 staan de realisatie van het raadsprogramma en het bestaande beleid centraal. Daar ligt ook de focus van deze kadernota. Daarnaast zijn nieuwe autonome en wettelijke ontwikkelingen in beeld gebracht. Gezien de financiële positie, de onzekerheid van dit moment en de komende verkiezingen hebben wij ervoor gekozen om nieuwe wensen zoveel mogelijk te beperken. Deze kadernota, in combinatie met de structurele doorwerking van het resultaat van de Turap 2021-1, leidt er toe dat we op dit moment rekening houden met een op te lossen tekort in de orde van grootte van € 576.000. Ter wille van de uiterst noodzakelijke versteviging van onze reservepositie wensen wij de bij de begroting 2020 voor de komende jaren voorgenomen stortingen in de algemene reserve ongemoeid te laten. De hoogte is echter nog onzeker omdat we (bij het opstellen van deze kadernota) nog een aantal onzekerheden kennen, onder andere: de hoogte van de algemene uitkering (meicirculaire) en de effecten van de arbitrage in het geschil tussen VNG en Rijk over het voor de jeugdzorg benodigde geld. Daarbij komt dat het huidige (demissionaire) kabinet zaken overlaat aan het volgende, zoals de discussie over het abonnementstarief in de Wmo en de eventuele afschaffing van de opschalingskorting. In de onderstaande tabellen treft u een historisch verloop aan van de begrotingssaldi.

In de 1e tabel is het beginsaldo van de primitieve begroting opgenomen gevolgd door de mutaties als gevolg van de tussentijdse raadsbesluiten. Tabel 1

2021

2022

2023

2024

Primitieve begroting 2021 - 2024

V

40.000 V

166.000

V

129.000

V

125.000

Tussentijdse raadsbesluiten

N

19.000 N

72.000

N

48.000

N

88.000

Totalen voor aanvang Turap 2021-1

V

21.000 V

94.000

V

81.000

V

37.000

In tabel 2 is het financiële resultaat van de Turap 2021-1 opgenomen verdeeld in mutaties met een structureel en een incidenteel karakter.

Tabel 2

2021

2022

Mutaties Turap 2021-1 Structureel

N

21.000

V

15.000

Mutaties Turap 2021-1 Incidenteel

N

422.000

N

21.000

Totalen na mutaties Turap 2021-1

N

443.000

N

6.000

2023

2024

V

14.000

N

22.000

V

14.000

N

22.000

In de opvolgende tabellen is de financiële doorwerking van de Kadernota gepresenteerd. Volgorderlijk zijn de budgetmutaties uitgesplitst in Wettelijke- en Autonome ontwikkelingen en Wensen. In de laatste tabel is ook de Turap 2021-1 verwerkt. Tabel 3 Wettelijk 2022-2025 structureel 2022-2022 incidenteel Totaal

€ € €

Financiële doorwerking Wettelijke ontwikkelingen Kadernota 2022 2023 2024 2025 86.000 n € 97.000 n € 97.000 n € 97.000 n € n € n € 86.000 n € 97.000 n € 97.000 n € 97.000

n n n

4

Tabel 4 Autonoom 2022-2025 structureel 2022-2025 incidenteel Totaal

€ € €

Financiële doorwerking Autonome ontwikkelingen Kadernota 2022 2023 2024 2025 57.000 n € 57.000 n € 57.000 n € 57.000 50.000 n € n € n € 107.000 n € 57.000 n € 57.000 n € 57.000

€ € €

2022 99.500 277.500 377.000

€ € €

Totale Financiële doorwerking Kadernota 2022 incl. Turap 2021-1 2022 2023 2024 2025 227.500 n € 275.215 n € 283.215 n € 317.036 348.500 n n n 576.000 n € 275.215 n € 283.215 n € 317.036

Tabel 5 Wenselijk 2022-2025 structureel 2022-2025 incidenteel Totaal Tabel 6 2022-2025 structureel 2022-2025 incidenteel Totaal

Financiële doorwerking Wensen Kadernota 2023 2024 2025 n € 107.215 n € 107.215 n € 141.036 n n € 107.215 n € 107.215 n € 141.036

n n n

n n

n n n

Onzekerheid is er nog op een 3-tal onderwerpen waarvan de cijfers op het moment van opmaken van deze kadernota nog niet bekend zijn, maar waarvan de uitkomst cruciaal is voor de beoordeling van het meerjarenperspectief. De impact van Corona lijkt beperkt te blijven tot 2020 en 2021. Deze onderwerpen zijn: Loon en prijscompensatie (begrotingsbreed)

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Impactanalyse Corona

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Algemene uitkering gemeentefonds

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Jeugdwet

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Wet Maatschappelijke ondersteuning

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Precarioheffing

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

De belangrijkste risico’s zijn:

Al lijken de risico’s voor de jeugdwet te verminderen doordat daar meer geld voor van het Rijk gaat komen. In het najaar zullen wij u een reëel en structureel sluitende begroting voorleggen. Om daar toe te komen zullen wij de volgende uitgangspunten hanteren:  



We versterken de algemene reserve zoals is afgesproken bij de begroting 2020; We prioriteren nieuwe uitgaven als volgt: 1. Nieuwe uitgaven als gevolg van wettelijke en autonome ontwikkelingen worden opgenomen; 2. Nieuwe uitgaven als gevolg van wensen worden beoordeeld op urgentie. Verdere verzwaring van lasten wordt zoveel mogelijk voorkomen.

Als college werken we op basis van de bovenstaande uitgangspunten een voorstel uit richting een sluitende begroting. Voordat we als college ons voorstel vaststellen zullen we u als gemeenteraad consulteren.

5

Leeswijzer Wij hebben per programma een onderscheid gemaakt tussen incidentele (I) en structurele (S) ontwikkelingen. Daarnaast hebben we per ontwikkeling de grondslag benoemd, te weten wettelijke ontwikkeling (W) of een autonome ontwikkeling (A). Deze soort mutatie vindt u ook terug in het financiële overzicht (tabel) per programma. Risico’s In veel gevallen zijn we afhankelijk van ontwikkelingen waarbij meerdere partijen betrokken zijn. Het Rijk kan bovendien met wetten of wetswijzigingen komen die invloed uitoefenen op de taken en de financiën van de gemeente. Ook zaken die nu nog niet te kwantificeren zijn, maar wel onder de radar moeten komen, worden hierin benoemd. Nieuwe risico’s zijn opgenomen in de risicoparagraaf. Proces Het college presenteert deze Kadernota en legt deze ter kennisname aan de gemeenteraad voor. De gemeenteraad spreekt over deze kaders en kan, waar zij dat wenst, met aanpassingen komen. Het college werkt vervolgens op basis van de Kadernota een begroting uit. De begroting van 2022-2025 wordt in het najaar van 2021 aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden.

6

Programma 1 Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid Missie Van buiten naar binnen, taakvolwassen en integraal werken, waarbij we de samenhang en de betrokkenheid van de inwoners bij de directe leefomgeving in de wijken vergroten. We zijn zuinig op ons milieu en promoten duurzaamheid actief.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022  

    



We gaan naar buiten toe om ons te – laten – informeren. Klantcontact vindt zo veel als mogelijk in de wijk plaats. Leefbaarheid in de kernen zien we niet exclusief als taak van de gemeente. Wisselwerking en samenspel tussen bestuurders en inwoners is steeds noodzakelijk. Vrijwilligersinitiatieven op elk terrein juichen we toe. Samen met onze partners gaan we, wijk voor wijk, aan de slag met verduurzamen. We richten een duurzaamheidsloket op. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie. We pakken de regierol voor de warmtetransitie. We werken aan een (nieuw systeem van) afvalinzameling dat gemak oplevert voor de inwoners, betaalbaar en duurzaam is. De openbare ruimte maken we voor iedereen toegankelijk. We zetten via een lobby in op een volwaardig knooppunt Hooipolder en gaan in overleg met bewoners van Raamsdonk bekijken op welke wijze we het sluipverkeer in de kern kunnen aanpakken. Met betrekking tot de verkeersveiligheid inventariseren we in samenwerking met bewoners gevaarlijke knelpunten. We geven prioriteit aan voetgangers en fietsers.

1.1 Bestaand beleid begroting 2022

Plassengebied De haalbaarheidsstudie over het realiseren van een hotel in en rond de watertoren is in 2022 afgerond en de nodige planologische procedures zijn in gang gezet. Hiermee krijgt de recreatieve hotspot die het plassengebied moet zijn steeds meer vorm. De voorbereidingen en verdere uitwerkingen rondom de herinrichting van de noordelijke plas lopen door en worden steeds concreter. We blijven in gesprek met de bedrijven, inwoners en gebruikers van het plassengebied om de kwaliteit van het gebied te vergroten. K3 Delta is begonnen met het winnen van zand uit de put van Caron. Na deze zandwinning wordt een deel van de put gevuld met onbruikbare grond en bagger. Aan de vergunning rondom de zandwinning en verondieping hangt een verplichting tot herinrichting.

7

Oude Hoge Veer locatie De locatie die zorgorganisatie het Hoge Veer in Raamsdonksveer achter laat is in eigendom van woningbouwstichting Thuisvester. In samenspraak met Thuisvester wordt gezocht naar de nieuwe invulling van deze omvangrijke plek midden in de kern. De eerste gesprekken hierover zijn in 2021 opgestart. Behoud van het pand is door de bouwkundige situatie geen optie. De bedoeling is hiervoor in het laatste kwartaal van 2021 een voorstel te doen aan uw raad, waarna in 2022 de verdere invulling vorm zal krijgen.

Toekomstperspectief Amergebied Van de scenario’s voor de transformatie van het Amergebied(inclusief centrale) die uit de eerder opgestelde toekomstperspectieven naar voren zijn gekomen zijn er twee in de Omgevingsvisie opgenomen als meest wenselijk beeld vanuit de gemeente. Samen met de betrokken partijen werken we in de komende jaren naar een integrale gebiedsontwikkeling.

Visie Grote Kerkstraat Vanwege de nieuwbouwplannen van basisschool de Wilsdonck komt het schoolgebouw en het naastgelegen van de kinderopvang op termijn leeg. Aan de Grote Kerkstraat liggen enkele detailhandelspanden waarvan de eigenaren heeft laten doorschemeren deze wellicht tot ontwikkeling te willen brengen. Om als gemeente voorbereid te zijn en de juiste ruimtelijke keuzes te kunnen maken over deze ontwikkelingen wordt gewerkt aan de visie voor het gebied Grote Kerkstraat van Rembrandtlaan tot Boterpolderlaan. Met inwoners en belanghebbenden wordt gekeken naar het toekomstbeeld van deze karakteristieke straat in Raamsdonksveer.

Inrichtingsplan amoveringslocaties 150 kV Met het ondergronds brengen van de 150 kV hoogspanningsverbinding die al jaren onze kernen ontsieren wordt een belangrijke kwaliteitswinst behaald. Echter de aanwezigheid van de hoogspanningsverbinding maakte ook dat delen van Geertruidenberg en Raamsdonksveer niet interessant waren voor ontwikkeling en al jaren een aangename groene inrichting hebben, bijvoorbeeld rondom de vesting of de Lindonklaan. Nu de kabels en masten op termijn gaan verdwijnen hebben we in 2021 gewerkt aan een inrichtingsplan voor de vrij te komen locaties. Niet om allerlei ontwikkelingen mogelijk te maken, maar om de kwaliteit te behouden en te kunnen reageren op plannen en initiatieven die hoogst waarschijnlijk gaan komen nadat het tracé is verwijderd.

Woningbouw projecten Binnen de gemeente liggen diverse woningbouwprojecten in het verschiet. In veruit de meeste gevallen zijn wij als gemeente geen grondeigenaar en geen ontwikkelende partij. Wij hebben hierin hoofdzakelijk een toetsende rol. Plannen worden beoordeeld of ze een bijdrage leveren aan onze woningvoorraad op de middellange en lange termijn, maar ook of er sprake is van verbetering van

8

ruimtelijke kwaliteit. Deze factoren zijn op dit moment bepalender dan de absolute aantallen woningen dat een project bevat. Onderstaand wordt een deel van de lopende projecten toegelicht. Herbestemming Dok12 De eigenaar van de huidige jachthaven Dok12 heeft aan de gemeente medewerking gevraagd om zijn haven te mogen herontwikkelen tot een gevarieerd woongebied. Door het vaststellen van de startnotitie heeft de raad hier kaders voor meegegeven. Binnen deze kaders is de initiatiefnemer bezig om zijn plannen verder uit te werken. Wanneer exact de (planologische) procedures opgestart worden is op dit moment nog onduidelijk. Theresiakwartier Voor de herontwikkeling van het Prisma terrein aan de Theresiastraat in Raamsdonksveer heeft de raad ook kaders en een beeldkwaliteitsplan vastgesteld. De sloopwerkzaamheden van de bestaande panden op het terrein zijn in 2021 al gestart. Het plan bestaat uit een deel nieuwbouw voor Prisma en een deel woningbouwontwikkeling. Met een beperkte afwijking van het huidige bestemmingsplan kan Prisma hun nieuwbouw realiseren. Verwacht wordt dat deze procedure dan ook al in 2021 is afgerond en Prisma gestart is met de bouw. Voor het woningbouw deel is een bestemmingsplan procedure noodzakelijk. De ontwikkelaar wil deze nog in 2021 opgestart hebben om nog onder de Wet ruimtelijke ordening de procedure af te kunnen ronden.

Afhankelijk van verdere vergunningverlening en verkoop kan de bouw wellicht in 2022 starten. Koloszaal De eigenaar van Koloszaal, de voormalige Bliënborch school in Raamsdonksveer, wil op deze locatie stoppen met zijn evenementenhal en zijn sportschool ergens anders voortzetten. Een ontwikkelaar heeft voor deze locatie een plan te bedacht met drie blokken gestapelde woningen. De voorbereidingen voor deze ontwikkelingen lopen 2022 door. Met de ontwikkelaar wordt een overeenkomst gesloten en de planologische procedures zijn in gang gezet. Grote Kerkstraat 98 Raamsdonksveer Op de hoek van de Grote Kerkstraat en de Boterpolderlaan is een bedrijfsbestemming aanwezig die al jaren niet meer in bedrijf is. Door brand is de loods verloren gegaan. En de bouwkundige staat van één van de twee bijbehorende bedrijfswoningen is zeer slecht. De eigenaar is vanwege zijn persoonlijke situatie niet in staat dit te verbeteren. Een ontwikkelaar heeft zich bereid gevonden om deze locatie risicodragend tot ontwikkeling te brengen. Op de plek wordt voorzien in de ontwikkeling van ca. 11 appartementen gericht op kleinere één- en tweepersoonshuishoudens. Hiermee draagt de ontwikkeling bij aan de woonbehoeftes voor onze gemeente Herstructurering Zoutmanstraat De sociale huurwoningen rondom de Zoutmanstraat in Geertruidenberg zijn de oudste naoorlogse woningen binnen onze gemeente.

Naast dat ze oud zijn, is de bouwkundige staat ook dusdanig slecht dat renovatie en verduurzamen geen optie is. Thuisvester is bezig om herstructureringsplannen voor deze buurt te maken. Met de bewoners zijn al diverse gesprekken geweest. Na vertrek van bewoners worden de woning niet meer ingevuld. Of alleen bewoond voor leegstandsbeheer. Het stedenbouwkundige plan krijgt in overleg met de gemeente steeds meer vorm. De benodigde procedures om dit plan mogelijk te maken worden naar verwachting in 2022 afgerond.

9

Uitvoering duurzaamheidsprogramma / Energie Warmtetransitie In 2022 starten we met de eerste verdiepende onderzoeken naar aanleiding van de eind 2021 vastgestelde Transitie Visie Warmte. Denk hierbij bijvoorbeeld aan maatschappelijke kostenbatenanalyses en draagvlakonderzoeken. Verder gaan we gemeentebreed door met het besparen van energie onder het motto; wat we niet verbruiken, hoeven we ook niet op te wekken. Wijk-/gebiedsgerichte besparingsaanpak inwoners In 2022 zetten we de besparingsopgave per wijk/buurt door. Zo houden we Buurtacties Energiezuinig Wonen, verschillende collectieve inkoopacties voor isolatie en zonnepanelen en maken we samen met onze partners wijken stapsgewijs gereed voor de stap naar aardgasloos verwarmen en koken. We hebben een extra RREW-subsidie aangevraagd en gekregen die we inzetten voor de extra kosten die hierbij komen kijken. Energiebesparing bedrijven Om bedrijven verder te stimuleren te verduurzamen zetten we een duurzaamheidsloket voor bedrijven op. Dit doen we op dezelfde manier als het duurzaamheidsloket voor inwoners. Via dit loket kunnen bedrijven alle relevante informatie over verduurzaming vinden en kunnen ze terecht met al hun vragen. Samen met partners gaan we in gesprek om te onderzoeken wat bedrijven verder nodig hebben om de volgende stap te maken.

Regionale Energie Strategie In het kader van de uitvoering van de RES West-Brabant wordt een regionaal ontwikkelfonds voor lokale energieprojecten uitgewerkt. Hiervoor is een eenmalige inleg van alle deelnemende gemeentes vereist. De exacte hoogte van de inleg moet nog worden bepaald en zal nog worden voorgelegd aan de gemeenteraad. VNG heeft bij de ondertekening van het Klimaatakkoord aangedrongen op voldoende tegemoetkoming aan de gemeentes om uitvoering te geven aan het klimaatakkoord. Hoe het Rijk hier invulling aan geeft is echter nog niet bekend.

Uitvoering duurzaamheidsprogramma / Klimaat Klimaatadaptatie In het kader van de DPRA (Deltaplan ruimtelijke Adaptatie) stelden we in 2018 een klimaatstresstest op. Uit deze test kwamen kaarten die kwetsbare gebieden voor overstroming, wateroverlast, droogte en hittestress binnen de gemeente weergeven. Naar aanleiding daarvan stellen we samen met de gemeente Drimmelen een adaptatiestrategie op in de vorm van een uitvoeringsagenda voor een klimaat bestendige gemeente. Aan deze uitvoeringsagenda zijn subsidies gekoppeld vanuit rijksoverheid en provincie Noord-Brabant. Daarnaast wordt momenteel en komend jaar gewerkt aan een integraal inrichtingsplan voor de openbare ruimte binnen de gemeente. De volgens nationale wetgeving verplichte uitvoeringsagenda klimaat-adaptatie geldt hiervoor als belangrijke bron. Maatregelen die voortvloeien uit deze uitvoeringsagenda worden deels gefinancierd door subsidies vanuit rijksoverheid en provincie Noord-Brabant. Waarbij het per maatregelen verschilt of dit 1/3 of 2/3 subsidie zal zijn. Het resterende bedrag voor de maatregelen dient bijgedragen te worden door de gemeente. Deze kosten zullen eind 2021 worden vastgesteld. Deze maatregelen zullen waarschijnlijk ook besparingen met zich meebrengen voor wegen en riolering. 10

Subsidie afkoppeling regenwater Er wordt op dit moment regelmatig gebruik gemaakt van de subsidie, gemiddeld eenmaal per week. Voorlopig kunnen de aanvragen afhandelen binnen het bestaande budget. In 2022 zullen we deze subsidie blijven aanbieden. Groene daken subsidie Ook hier blijven we binnen budget; we merken wel dat er minder gebruikt wordt gemaakt van deze subsidie. Daarom zullen we in 2022 hier meer aandacht aan besteden.

Uitvoering duurzaamheidsprogramma Mobiliteit Dekkende openbare oplaadinfrastructuur Met elektrificatie van voertuigen wordt er een bijdrage geleverd aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. De verwachting is dat in 2030 zo’n 1,7 miljoen laadpunten in Nederland nodig zijn waarvan een groot deel in de publieke ruimte geplaatst moet worden. Nationaal zijn daarom afspraken gemaakt in de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL). Het is een breed gedragen meerjarige beleidsagenda voortkomend uit het Klimaatakkoord in Parijs 2015. Met de laadpalen concessie (2021-2024) die de gemeente met de provincie Noord-Brabant is aangegaan wordt hierop ingespeeld door laadpalen proactief strategisch te plaatsen. Door deel te nemen aan de concessie worden de kosten voor het plaatsen en onderhoud voor 10 jaar van deze laadpalen door de Provincie Noord Brabant betaald. Momenteel zijn er 25 openbare laadpalen binnen de gemeente geplaatst en operationeel. In 2021 worden nog eens 18 openbare laadpalen proactief uitgerold. Doel is dat eind 2022 in totaal 75 openbare laadpalen binnen de gemeente operationeel zijn. Hierdoor ontstaat een totale laadpaal infrastructurele dekking binnen de gemeente. Door deze uitrol wordt ingespeeld op het duurzaamheidsprogramma van de gemeente Geertruidenberg.

Bereikbaarheid met OV en fietsen verbeteren Met betrekking tot het OV is de provincie de concessieverlener en in de basis de verantwoordelijke partij. Samen met de provincie en de concessienemer wordt jaarlijks naar de lijnvoering en het dienstregeling gekeken en eventueel gefinetuned om het OV gebruik te bevorderen. In de eerstvolgende concessie wordt ook ingezet op zero-emissie bussen.

Uitvoering duurzaamheidsprogramma / Circulaire economie Op het gebied van circulaire economie is een eerste start gemaakt met deel- en kringloopinitiatieven in de vorm van Park Sharing. Park Sharing is een soort marktplaats waar bedrijven werknemers en materiaal kunnen uitlenen of verhuren aan andere bedrijven volgens het principe “lokaal samen delen is samen sterk”. Bijvoorbeeld als een bedrijf een heftruck tijdelijk niet of niet zo vaak nodig heeft, maar een ander bedrijf hier juist vraag naar heeft. In 2022 zetten we dit initiatief voort en kijken we naar hoe we vergelijkbare initiatieven kunnen stimuleren ten behoeve van een circulaire economie.

11

Afvalverwijdering huisvuil Doelstelling afval: 100 kilo restafval per inwoner per jaar in 2025 en 75% afvalscheiding of meer. Hiervoor gaan we over naar het Nieuwe Inzamelen, waarbij de systematiek uit de proefwijk in heel de gemeente wordt doorgevoerd. Hoogbouw en verzamellocaties krijgen voorzieningen voor GFT, PMD en/of oud-papier. De laatste werkzaamheden staan in 2022 gepland. Voorbereiding voor de invoering van een financiële beloningsprikkel op de afvaltarieven vanaf 2023.

Opgave Wonen Wonen is een zeer urgent thema. Niet alleen lokaal, maar ook regionaal en landelijk zijn er grote opgaven waar we voor staan. Woningnood, vergrijzing, toenemende zorgvraag en andere maatschappelijke trends hebben hun uitwerking op wonen. In de Regionale Investeringsagenda (RIA) worden de krachten van de regio gebundeld om gezamenlijk de opgaven aan te vliegen. Door deze urgentie op wonen en het toenemende aantal taken dat bij gemeenten wordt belegd (denk bijvoorbeeld aan de uitstroom Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang of het woonwagenbeleid), is het logisch dat er budget benodigd is voor de uitvoering van al die opgaven. Programma wonen De Omgevingsvisie die is vastgesteld omvat de opgave voor het realiseren van een programma Wonen, ter vervanging van de huidige woonvisie, die aan herijking toe is. Een Programma Wonen is noodzakelijk om op een goed onderbouwde manier de strategische woningvoorraad in de gemeente te kunnen sturen en waar nodig in te grijpen in de voorraad. Het goed in oog hebben van de doelgroepen, type woningen, woningen in bepaalde prijsklassen die nodig zijn voor de vraag, of juist het op tijd afbouwen van bepaalde voorraad voorkomt problemen in de toekomst. Tijdig anticiperen op wat nodig is voor de woningmarkt, is van groot belang.

Momenteel merken we dat er in het verleden (landelijk gezien) niet voldoende geanticipeerd is op de toenemende vraag, waardoor momenteel een krapte op de woningmarkt bestaat. Door een goed programma wonen op te stellen, kan er beter worden gezorgd voor aansluiting bij de wensen van de burgers. Onder het programma wonen vallen – naast het strategische programma voor reguliere koop- en huurwoningen (sociaal en particulier) – verschillende zaken: -

Prestatieafspraken (wettelijke verplichting) Woonwagenbeleid (wettelijke verplichting) Huisvesting statushouders (wettelijke verplichting) Huisvesting van uitstroom BW en MO (wettelijke verplichting) Huisvesting internationale medewerkers (nieuw beleid, vastgesteld april 2021) Regionale samenwerking (wens, wel geconformeerd aan RIA) (pre) Mantelzorgwoningen beleid (wens) Vierjaarlijks onderzoek (wens)

Prestatieafspraken Ieder jaar worden met Woningcorporatie Thuisvester en de Huurdersvereniging Geertruidenberg prestatieafspraken opgesteld. Deze gaan in op verschillende facetten van sociale huurwoningen, waaronder duurzaamheid, beschikbaarheid, betaalbaarheid en het huisvesten van bijzondere doelgroepen (uitstroom BW en MO, statushouders, mensen met een zorgvraag, etc.).

12

Iedere partij is verantwoordelijk voor de uitvoering van zijn deel van de afspraken. Ook de gemeente heeft verschillende afspraken voor welke wij verantwoordelijk zijn. Het is dus van belang dat er voldoende budget is om aan onze afspraken te voldoen. Woonwagenbeleid Onder het Programma Wonen zal er beleid voor woonwagens moeten worden opgenomen. Wettelijk zijn we als gemeente verplicht te voorzien in voldoende standplaatsen en ook woonwagenbewoners binnen redelijke termijn een standplaats te kunnen geven. Huisvesting internationale medewerkers 8 april 2021 is het beleidskader voor de huisvesting van internationale medewerkers vastgesteld. De oriëntatie op de ontwikkeling van grootschaligere huisvestingslocaties is momenteel in gang gezet, waarbij meerdere initiatiefnemers zich melden met plannen. Onderzoek moet uitwijzen of er een geschikte locatie bij zit en vervolgens zullen stappen worden ondernomen tot het realiseren van deze huisvestingslocatie. Regionale samenwerking Binnen het regionale samenwerkingsverband van de woonregio Breda e.o. waar onze gemeente deel van uitmaakt, worden er gezamenlijke onderzoeken uitgevoerd (zoals beschreven onder het programma wonen).

Een woningbehoefteonderzoek kan op gemeentelijke schaal worden uitgevoerd, maar ook op regionale schaal, waardoor de kosten over het algemeen lager zijn en er regionaal ook een meer gedeelde urgentiebeleving is. Het heeft dus de voorkeur regionaal op te trekken in het uitvoeren van onderzoeken. Pre-mantelzorgbeleid Gezien de aankomende vergrijzing en daarmee samenhangende zorgvraag, afname van intramurale zorgplaatsen en inzet op het programma Langer Thuis, zal de vraag naar mantelzorgers enorm gaan toenemen. Hierop hebben wij als gemeente momenteel nog geen beleid. Om tijdig te anticiperen op de opgaven die komen, is het aan te raden dit beleid snel te gaan ontwikkelen. Vierjaarlijks onderzoek Voor dit programma, en vooral voor de wettelijke verplichtingen die daaronder gaan vallen, is er budget benodigd. Dit is niet begroot in de afgelopen jaren. Het woningbehoefteonderzoek dat de onderlegger vormt voor het woonprogramma dient up to date te zijn, zodat het programma niet ‘achter de feiten aanloopt’. Daarom wordt voorgesteld om het onderzoek van 2021 om de 4 jaar te herhalen, waar mogelijk in regionale samenwerking. Dit zou betekenen dat er budget benodigd is dat iedere 4 jaar terugkeert. Bovenstaande toont aan dat er veel opgaven op ons afkomen. Op dit moment is er echter geen werkbudget voor wonen opgenomen in onze begroting.

Om gedurende het jaar in te kunnen spelen op de opgaven wordt voorgesteld een werkbudget van 10.000 euro beschikbaar te stellen.

13

Regionale samenwerking (Valtimo + regionale onderzoeken) Binnen het regionale samenwerkingsverband van de woonregio Breda e.o. waar onze gemeente deel van uitmaakt, worden er gezamenlijke onderzoeken uitgevoerd (zoals beschreven onder het programma wonen). Een woningbehoefteonderzoek kan op gemeentelijke schaal worden uitgevoerd, maar ook op regionale schaal, waardoor de kosten over het algemeen lager zijn en er regionaal ook een meer gedeelde urgentiebeleving is. Het heeft dus de voorkeur regionaal op te trekken in het uitvoeren van onderzoeken. Het programma Valtimo is een digitale tool, die de woningbouwontwikkeling, inclusief informatie over type woning, prijsklassen, doelgroepen, etc., en fasen van ontwikkeling laat zien. Hierdoor hoeven we niet langer te werken met achterhaalde lijstjes en Excel-sheets, maar kan de data bijna real-time ingezien worden, niet alleen op gemeentelijke schaal maar regio-breed. Dit maakt het realiseren van het Programma Wonen mogelijk en zorgt dat we als gemeente in staat zijn sneller bij te sturen. De definitieve kosten voor Valtimo zijn nog niet bekend. Op een later moment wordt dit uitgewerkt.

Omgevingswet Omgevingswet algemeen Ondanks de onzekerheden over de datum waarop de Omgevingswet in werking treedt, wordt door een externe partij inzichtelijk gemaakt welke formatieve gevolgen de invoering van de Omgevingswet en daarmee ook de Wet Kwaliteitsborging hebben voor de formatie van het team Vergunningverlening en het team Toezicht en Handhaving. De omvang van de benodigde formatie is mede afhankelijk van het niveau van gemeentelijke dienstverlening in het kader van de Omgevingswet. De omvang van de uiteindelijke formatie wordt daarnaast mede bepaald door besluitvorming over welke taken wij nog zelf gaan opvoeren op dit gebied en welke taken bijvoorbeeld de Omgevingsdienst voor ons gaat uitvoeren. De uitkomsten van dit onderzoek zijn op dit moment niet bekend. Omgevingsplan De werkzaamheden rondom de komst van de Omgevingswet lopen in 2022 door. Inmiddels is de invoeringswet OW en Wet Kwaliteitsborging wederom uitgesteld en is deze nu gepland op 1 juli 2020. Voor 1 januari 2029 zijn alle gemeente verplicht om een omgevingsplan te hebben dat voldoet aan de wet en de digitale standaarden van de Omgevingswet (DSO). Vooruitlopend op de komst van de Omgevingswet heeft de wetgever in 2018 besloten dat de verplichte 10 jaarlijkse actualisatie van bestemmingsplannen is komen te vervallen.

Hierdoor worden gemeente in de gelegenheid gesteld om budget en capaciteit vrij te maken voor de voorbereiding op de Omgevingswet, en met name het opstellen van het nieuwe omgevingsplan. Eerder beschikbaar gestelde budgetten die deels bedoeld waren voor de actualisatie worden ingezet voor de (voorbereidende) werkzaamheden rondom het omgevingsplan. Dit budget zal niet toereikend zijn om een omgevingsplan te maken. Maar op dit moment is nog onduidelijk en onzeker wat hiervoor de verwachte kosten gaan zijn. Ook de onzekerheid over de invoeringsdatum van de Omgevingswet maakt dat de snelheid waarmee dit plan moet worden opgesteld nog onduidelijk is.

14

Overdracht Bodemtaken Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2022 komen de taken op het gebied van bodembescherming en bodemsanering van de provincies over naar de gemeenten. De uitvoering van deze, voor gemeenten nieuwe, taak blijft bij de omgevingsdiensten. Opstellen Welstandsnota De huidige Welstandsnota dateert van 2012. Een nieuw welstandsbeleid dient te worden opgesteld, ook gekoppeld aan de effecten van de Omgevingswet. Het beleid wordt digitaal raadpleegbaar voor burgers.

1.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022

Oude Hoge Veer locatie Met de opgaven uit het raadsprogramma om op de locatie van het oude Hoge Veer betaalbare, kleinere één- en tweepersoonshuishoudens voor jong en oud te realiseren wordt rekening gehouden bij de verdere invulling van de plannen.

Plassengebied De kaders voor uitbreiding van de recreatieve voorzieningen in en rond het plassengebied zijn gezet. De visie uit 2018 is op enkele punten herijkt en aangescherpt en het inrichtingsplan voor de Nionplas laat een aantrekkelijk gebied zien. De ontwikkeling van een hotel en de zandwinning van Caron zijn initiatieven die als tegenprestatie een bijdrage leveren aan de doelstelling voor het gebied, zowel op recreatief- als op natuurlijk vlak.

Uitvoering duurzaamheidsprogramma Binnen het duurzaamheidsprogramma zijn veel successen geboekt. De belangrijkste daarvan zijn hieronder weergegeven: -

Bewustwording is een belangrijk punt uit het duurzaamheidsprogramma. Daarom is er voor inwoners al een duurzaamheidsloket opgezet. In 2022 zal er ook specifiek voor verenigingen voor eigenaren én een voor bedrijven worden opgezet. Zo ondersteunen we gemeentebreed iedereen op het gebied van verduurzamen en zorgen we aan meer bewustwording rondom het thema. Duurzaamheidsleningen voor inwoners: halverwege de periode is het budget verdubbeld vanwege de grote vraag. Inmiddels zijn er al 32 woningen verduurzaamd, zijn er bijna 500 zonnepanelen bijgelegd en zijn de woningen er met 45 labelstappen op vooruit gegaan. In 2022 verwachten we eenzelfde hoeveelheid te behalen. Voor de aardgasvrije warmtetransitie zijn twee doelen gesteld. Als eerste dient nieuwbouw, aardgasvrij te zijn. Dit is bereikt, alle nieuwbouw die na 1 juli 2019 is aangevraagd, moet voortaan aardgasvrij zijn. Daarnaast wordt eind 2021 de Transitievisie Warmte vastgesteld. Vanaf 2022 wordt deze visie uitgewerkt in verschillende wijkuitvoeringsplannen, om zo wijk voor wijk en buurt voor buurt van het aardgas af te gaan. 15

-

-

-

-

De Regionale Energie Strategie is medio 2021 door alle gemeenteraden in West-Brabant vastgesteld en aangeboden aan het Rijk. Hiermee zetten we als regio een grote stap in de richting van een klimaatneutrale regio. In de jaren 2022 en verder voeren we de RES uit en zetten we samen met de regio een Regionale Structuur Warmte 2.0 op, waaronder het verduurzamen van het Amernet. Op het gebied van zonnepanelen zijn een aantal doelstellingen gesteld. Zo is het doel om voor 2022 9.000 zonnepanelen op bedrijven te realiseren. Inmiddels hebben we deze doelstelling ruimschoots gehaald en staat de teller op ruim 28.000 panelen! (2020) Voor woningen was het doel om voor 2022 11.000 zonnepanelen te realiseren, ook dit hebben we nu al gehaald. In 2020 staat de teller op ruim 12.500 zonnepanelen. Begin 2022 wordt de monitor voortgezet om te kijken hoe het aantal panelen in onze gemeente zich ontwikkelt. Duurzame mobiliteit is een van de speerpunten van duurzaamheidsprogramma. Zo is er gewerkt aan een dekkende openbare oplaadinfrastructuur en zijn er eind 2022 in totaal 75 openbare laadpalen geplaatst. Verder zal er in de volgende concessie van het OV worden ingezet op emissie-loze bussen.

Op het onderdeel klimaat hebben we inmiddels een subsidie voor het afkoppelen van regenwater ingesteld en bovenop die doelstelling ook een subsidie voor groene daken ingesteld om de gebouwde omgeving af te koelen en water op te vangen. Dat blijven we in 2022 doen. De klimaatstresstest is inmiddels uitgevoerd en er wordt nu samen met de gemeente Drimmelen gewerkt aan een adaptatiestrategie, waar we in 2022 uitvoering aan gaan geven.

Maatregelen / Omgevingsvisie Hooipolder Uitwerking / realisatie Visie Hooipolder Samen met de omgeving, provincie en gemeente Waalwijk is de visie Hooipolder afgerond en is aangenomen door de raad. Het plan geeft een beeld van de gewenste infrastructuur als de reconstructie van de A27 en Hooipolder gereed is, maar ook welke maatregelen de komende jaren gewenst zijn om de (verkeers)overlast in het gebied tijdens de reconstructie te beperken. De voorgestelde maatregelen en plannen worden eind 2021 en in 2022 uitgevoerd en / of nader uitgewerkt. Voor de uitvoering zijn geen extra middelen noodzakelijk. Slimme aanpak A27 Met de uitvoering van de reconstructie A27 zal de druk op het onderliggend wegennet toenemen en de (economische) bereikbaarheid afnemen. Om deze effecten te beperken is een samenwerkingsverband opgericht met alle gemeenten, provincies, waterschappen en RWSdistricten aan de A27 Houten-Hooipolder. Doel van deze samenwerking is integraal te kijken naar de te verwachten effecten en mogelijke maatregelen. Het gezamenlijk optrekken zorgt voor betere slagkracht (maatregelen stoppen niet bij gemeentegrenzen), afstemming van maatregen (dat ze elkaar versterken), sterkere positie in het project Verbreding A27, meer invloed naar onder andere het Rijk.

Reconstructie A27 / Hooipolder In 2022 is zeer waarschijnlijk de uitvoerende aannemerscombinatie voor de reconstructie A27 / Hooipolder bekend. Er dienen dan afspraken gemaakt te worden over de wijze van uitvoering van de verschillende werkzaamheden.

16

Afvalverwijdering huisvuil De eerste fase van de overgang naar het Nieuwe Inzamelen is afgerond. GFT, PMD en oud-papier worden aan huis opgehaald, in minicontainers. Restafval brengen de inwoners zelf naar de ondergrondse container. Bij hoogbouw en verzamellocaties zijn voorzieningen getroffen voor gescheiden inzameling van GFT, PMD en/of oud-papier. De voorbereidingen voor fase 2, de financiële beloningsprikkel zijn in volle gang. De prikkel wordt per 1-1-2023 ingevoerd.

Omgevingswet – overdracht bodemtaken Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2022 komen de taken op het gebied van bodembescherming en bodemsanering van de provincies over naar de gemeenten. De uitvoering van deze, voor gemeenten nieuwe, taak blijft bij de omgevingsdiensten. Vooralsnog ramen wij de jaarlijkse kosten voor deze bodemtaak op € 22.000. De kosten zullen (deels) gefinancierd kunnen worden uit het gemeentefonds. Over de precieze hoogte van de bijdrage in het gemeentefonds vinden nog gesprekken plaats tussen rijk en gemeenten (VNG).

Uitvoering prestatieafspraken Ieder jaar worden met Woningcorporatie Thuisvester en de Huurdersvereniging Geertruidenberg prestatieafspraken opgesteld. Deze gaan in op verschillende facetten van sociale huurwoningen, waaronder duurzaamheid, beschikbaarheid, betaalbaarheid en het huisvesten van bijzondere doelgroepen (uitstroom BW en MO, statushouders, mensen met een zorgvraag, etc.). Iedere partij is verantwoordelijk voor de uitvoering van de afspraken voor wie hij verantwoordelijk is. Ook de gemeente heeft verschillende afspraken voor welke wij verantwoordelijk zijn.

1.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen

Algemeen milieu, uitvoering duurzaamheidsprogramma p.m. In het kader van de uitvoering van de RES West-Brabant wordt een regionaal ontwikkelfonds voor lokale energieprojecten uitgewerkt. Hiervoor is een eenmalige inleg van alle deelnemende gemeentes vereist. De exacte hoogte van de inleg moet nog worden bepaald en zal nog worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Voorgesteld wordt om dit bedrag te betalen uit de duurzaamheidsmiddelen van 2021. Dat betekent dat we een eventueel restant van de duurzaamheidsgelden uit 2021 overhevelen naar 2022.

17

Wegen, straten en pleinen – Bijkomende kosten wegbeheer € 75.500 Kosten voor het afvoeren van teerhoudend asfalt, onderhoud bermen en meerkosten aanliggend werk zijn niet meegenomen in de begroting van 2021. Deze kosten zijn benoemd in wegenbeheerplan welke is vastgesteld in februari 2021 door de raad, maar onverhoopt niet in de daadwerkelijke exploitatie meegenomen. Stortkosten voor teerhoudend asfalt is een bedrag van € 23.000 nodig. Voor onderhoud bermen met name in buitengebied is een bedrag van € 2.500 nodig. Daarnaast is voor aanliggend werk € 50.000 nodig. Bij het opstellen van het programma Openbare Ruimte wordt duidelijk of en welke structurele kosten hiervoor nodig zijn in het totaal van het onderhoud wegen.

Glasvezel p.m.

Wij willen voor onze inwoners en bedrijven snel en stabiel internet realiseren, dit is ook nodig om bedrijfsmatige activiteiten op een innovatieve en duurzame manier voort te zetten en te ontwikkelen. Daarnaast is glasvezel belangrijk voor het levensloopbestendig wonen (domotica), thuiswerken en digitalisering van onze bedrijven. Eind 2021 wordt Raamsdonk verglaasd en in 2022 starten we met de uitrol van de andere kernen. Project is minimaal kostendekkend is maar de verwachting is dat hier een kleine opbrengst te behalen valt.

Mobiliteitsbeleid € 40.000 Het huidige Mobiliteitsplan is toe aan een herijking. Het vigerend Mobiliteitsplan is in 2010 vastgesteld. In de tussenliggende periode is duidelijk geworden welke impact de ombouw van knooppunt Hooipolder en de verbreding van de A27 met zich meebrengt Ook over de beoogde oplossing voor het sluipverkeer in Raamsdonk is duidelijkheid. Deze infrastructurele projecten hebben relatief veel impact op het onderliggend gemeentelijk wegennet. Het is juist ter voorbereiding van de komst van de omgevingswet zaak om direct vanaf het begin met actueel mobiliteitsbeleid te kunnen werken. In een normale beleidscyclus is het gangbaar om het beleid elke 5 jaar te actualiseren.

Parkeerbeleid € 15.000 We vragen 15.000 euro voor het uitvoeren van parkeeronderzoek om vervolgens op onderdelen het parkeerbeleid te kunnen actualiseren en op basis van het parkeeronderzoek te beoordelen of grotere herijking nodig is.

18

Stabiliteitsmetingen OV masten € 25.000 Wij hebben als gemeenten de verplichting om de veiligheid van het openbaar gebied te garanderen. De laatste stabiliteitsmeting van openbare lichtmasten dateert uit 2014. De schriftelijke garantie van 5 jaar is al verstreken en daarom is het noodzakelijk in 2022 nieuwe stabiliteitsmetingen te verrichten Een gedeelte van dit bedrag is gereserveerd voor het vervangen van masten die tijdens deze meting bezwijken. De masten die vervangen worden naar aanleiding van de meting vallen buiten de scope van het Investeringsplan ten aanzien van de OV masten.

Programma openbare ruimte € 50.000 Rijk, provincies en gemeenten stellen ieder een omgevingsvisie op: een strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving In de omgevingsvisie heeft de gemeente Geertruidenberg haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de langere termijn vastgelegd. De gemeente stelt één omgevingsvisie voor het hele grondgebied vast. Na het vaststellen van de omgevingsvisie dient er een Programma Openbare Ruimte geschreven te worden. Momenteel ligt er niet op alle beleidsvelden beleid. Met de invoering van de omgevingswet ligt er ook de wens om te komen tot het Programma Openbare Ruimte met daarin opgenomen klimaat, natuur, civiele kustwerken, wegen en openbare verlichting enz. Voor het opstellen, onderzoeken en begeleiden van dit proces dient er een budget van € 50.000 vrij gemaakt te worden.

Natuurontwikkeling € 40.000 Vanuit de Natuurfederatie Geertruidenberg en de inwoners komt steeds vaker de vraag om een bijdrage te leveren aan natuurontwikkeling. Hiervoor is geen structureel budget opgenomen in de begroting. Om vanaf 2021 de natuurontwikkeling te stimuleren dient er structureel budget opgenomen te worden voor het inrichten en beheren van (nieuwe) natuurgebieden. Daarnaast kunnen we de natuurfederatie en inwoners ondersteunen in nieuwe projecten zoals een faunatoren, patrijspoorten, aantrekken stadsvogels etc.

VTH beleid onder de omgevingswet € 7.500 Het huidige beleid Vergunningverlening en Toezicht & Handhaving zal afgestemd moeten worden op de Omgevingswet. Hiervoor zal, net als bij het opstellen van het huidige VTH beleid, een extern adviesbureau ingezet moeten worden. Het voornemen is om dit in 2022 te gaan opstellen, zodat het voor 1 juli 2022 gereed is.

19

Investeringsoverzicht Bedrag investering N.v.t.

Toelichting investering N.v.t.

1.4 Risico’s Naam risico Leges onder de Omgevingswet

Nazorg stortplaats

Toelichting op risico Onder de Omgevingswet wordt voor een groot deel van de aanvragen geen bouwtechnische toets uitgevoerd en komt toezicht deels te vervallen. De hiervoor toe te rekenen kosten kunnen mogelijk in mindering gebracht worden op de legestarieven voor de vergunningen. Daarnaast biedt de Omgevingswet de mogelijkheid om leges te hebben voor milieuactiviteiten. De exacte gevolgen zijn op basis van de huidige informatie nog niet te voorspellen en zullen naar verwachting inzichtelijk gemaakt worden bij de behandeling van de begroting 2022, mits de Omgevingswet niet opnieuw wordt uitgesteld. De invoering van de Omgevingswet tijdelijk leidt tijdelijk tot een vraag om aanvullende formatie. De reden daarvan is dat in het overgangsregime vergunningen afgegeven dienen te worden op basis van de “oude” wetgeving (voor die aanvragen die voor de datum van invoering van de Omgevingswet zijn ingediend) en tegelijkertijd overgegaan moet worden tot afgeven van vergunningen op basis van de nieuwe dan geldende wetgeving onder de Omgevingswet. De kosten voor het opstellen van een omgevingsplan zoals we dat wettelijk verplicht zijn onder de omgevingswet zijn nog uiterst onzeker en alleen zeer globaal in te schatten. Schattingen hierover variëren van € 150.000 tot € 220.000. Duidelijk is dat het resterende actualisatie budget voor de bestemmingsplannen niet toereikend gaat zijn.

Niet veranderd t.o.v. 2021

Claim Attero

Niet veranderd t.o.v. 2021

Formatie onder de Omgevingswet

Opstellen omgevingsplan

20

Programma 2 Economie, Recreatie & Toerisme

Missie Samen met ondernemers zorgen voor lokale werkgelegenheid, levendige (winkel)centra en optimaal gebruik van de bedrijventerreinen. We willen een gemeente zijn die de karakteristieke kenmerken van de drie kernen ten volle benut.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022 Toerisme en Recreatie  We zetten Geertruidenberg toeristisch op de kaart.  We zorgen voor meer levendigheid in centrumgebieden. Ondernemers  Wij zorgen voor een goed ondernemersklimaat.  We betrekken het bedrijfsleven bij de gemeenschap en bieden intensieve samenwerking aan de ondernemers.  Ondernemersinitiatieven stimuleren we en faciliteren waar en zo ver het mogelijk is.  We stimuleren maatschappelijk verantwoord ondernemen

2.1 Bestaand beleid begroting 2022

Zuiderwaterlinie In 2022 werken we verder aan het uitvoeringsprogramma van de Zuiderwaterlinie zowel op linieniveau (het hele gebied van bergen op Zoom tot Grave) als op stellingniveau (de gemeente Oosterhout, Drimmelen, Breda, Waalwijk en Geertruidenberg). We zetten in op het informeren en enthousiasmeren van de eigen inwoners en ondernemers om zo een netwerk van ambassadeurs te realiseren. Daarnaast blijft het aantrekken van toeristen een belangrijk doel.

Biesbosch Door het wegvallen van het parkschap wordt er gezocht naar een nieuwe manier van samenwerken in en om de Biesbosch. Wij sluiten aan bij deze gesprekken om de band van Geertruidenberg met de Biesbosch te benadrukken en mee te werken aan gezamenlijke promotie van het gebied.

21

Uitvoeringsprogramma economisch domein De visie economisch domein 2021-2026 is voorzien van een uitvoeringsprogramma. Binnen de beschikbare middelen en capaciteit werken we als team aan verschillende uitvoeringsprojecten 2022 (o.a. duurzame bedrijfsleven, bereikbaarheid bedrijventerreinen, versterking agrarische sector, sterk techniek onderwijs).

2.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022

Geertruidenberg op de kaart Met de samenwerkingspartners blijven we werken aan het toeristisch op de kaart zetten van Geertruidenberg, vestingstad aan de Biesbosch. Hierbij gaan we ons ook meer richten op bezoekers uit België en West-Duitsland, omdat dit voor Brabant interessante doelgroepen zijn. Ook wordt er voor de promotie van Geertruidenberg samengewerkt met verschillende toeristische organisaties zoals Visit Brabant, de Zuiderwaterlinie, Beleef de Biesbosch, de vereniging Nederlandse Vestingsteden en Varen in Brabant. Daarnaast zetten we in op een verbetering en intensivering van de digitale informatievoorziening.

Stadspromotie / Evenementen Vanuit het coalitieprogramma 2018-2022 is stadspromotie geïntroduceerd om de levendigheid in de drie centrumgebieden door middel van evenementen te versterken, leegstand terug te dringen en ondernemers te ondersteunen om de samenwerking onderling en met organisaties te optimaliseren. De eerste jaren lag de focus bij het zelf organiseren van evenementen zoals de Zomertoer. Mede door corona is dit verschoven naar het aanjagen van activiteiten/evenementen. Het faciliteren en ondersteunen van de horeca, Retail en andere evenementenorganisatoren heeft diverse activiteiten/evenementen gevormd: Staycation weken winkelgebied Raamsdonksveer, Hartjestocht 3 kernen, 3 edities Walk of Taste en Rondje voor de Smaak. In de komende jaren zal blijvend worden gewerkt aan het stimuleren en faciliteren van Retail, horeca en evenementorganisatoren.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Jaarlijks reiken we een Groene Pluim uit aan een lokaal bedrijf die serieus werk maakt van de global goals. Naast deze waardering voor het bedrijf is het met name gericht op het vervolg. De Groene Pluim is geen eindpunt maar een startpunt om samen met de andere Groene Pluimhouders verdere stappen te maken, elkaar te inspireren, kennis te delen en als netwerk te gebruiken.

Samenwerking ondernemers We hebben intensief samengewerkt met verschillende organisaties (o.a. VOG, KHN, ZLTO). Door regulier met elkaar te overleggen maar ook om branche gerichte bijeenkomsten samen met onze partners te organiseren (Retail, industrie, horeca, agrarische sector). We waren zichtbaar en bereikbaar voor ondernemers, op locatie en door corona digitaal.

22

2.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen Niet van toepassing

2.4 Risico’s Naam risico Gevolgen Corona voor evenementen, ondernemers en uitvoeringsprogramma

Toelichting op risico In 2022 hebben we nog steeds te maken met (de gevolgen van) de coronacrisis. Ondernemers hebben hierdoor langdurig last hebben van deze crisis, veel ondernemers treft het vroeg of laat. Dit heeft ook gevolgen voor de gemeente. Het is nog niet duidelijk welke gevolgen corona op langere termijn heeft op toerisme, maar het is voorstelbaar dat de acties die nu gepland zijn wellicht aangepast moeten worden om zo beter aan te kunnen sluiten bij de nieuwe situatie. De 1,5 meter samenleving kan van invloed zijn op o.a. het organiseren van evenementen en bijeenkomsten.

23

Programma 3 Sportvoorzieningen Missie Alle inwoners moeten in onze gemeente kunnen sporten.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022  Bewegen is belangrijk. Het houdt je lichamelijk én geestelijk fit en gezond.  Onze gemeente voorziet in een groot aanbod aan sport- en ontspanningsmogelijkheden voor jong en oud. De achterliggende gedachte is het bevorderen van de gezondheid op een laagdrempelige wijze. De focus ligt hierbij op jeugd en ouderen.

3.1 Bestaand beleid begroting 2022 Exploitatie gemeentelijke zwembaden In 2020 is de gehele renovatie van het zwembad De Ganzewiel afgerond. De drainage op de ligweide van zwembad De Schans vraagt nader onderzoek. Er wordt gekeken of dit in 2021 of 2022 nog aangebracht kan worden. In het najaar van 2020 is gestart met de voorbereidingen voor de aanbesteding exploitatie zwembaden. Dit geldt voor de exploitatie van beide gemeentelijke zwembaden. In 2021 en 2022 wordt dit uitgewerkt en gerealiseerd.

Duurzaamheid sportaccommodaties De buitensportverenigingen kunnen, indien zij dit wensen, begeleid worden bij het doen van een aanvraag voor de landelijke BOSA-subsidieregeling voor duurzaamheidsmaatregelen voor buitensportaccommodaties. SportStroom biedt deze begeleiding aan. Indien de BOSA-subsidie wordt verkregen kan de verenigingen bovendien een beroep doen op een lening uit de “Stimuleringslening duurzaamheid sportaccommodaties”.

Lokaal Sportakkoord Een sportformateur heeft samen met de gemeente, lokale sportaanbieders en externe partijen met raakvlakken tot sport (welzijnsorganisaties, fysiotherapeuten) een Lokaal Sportakkoord opgesteld. In 2022 wordt er een uitvoeringsbudget vanuit het Rijk beschikbaar gesteld. Hoe dit uitvoeringsbudget wordt ingezet is afhankelijk van de aangesloten organisaties, lokale sportaanbieders, verenigingen en externe partijen. In samenspraak met al deze partijen wordt bepaald welke activiteiten, etc. aansluiten bij de beschreven doelstellingen uit het sportakkoord.

24

3.2 Vooruitblik op raadsprogramma 2022

Basisvoorzieningen bij sportverenigingen In 2021 wordt de herijking van het buitensportaccommodatiebeleid afgerond. Daaruit volgt wat een basisvoorziening van een vereniging is. Dit dient duidelijkheid en uniformiteit te verschaffen over de aanschaf, vervanging en onderhoud. Afhankelijk van dit rapport en het nog vast te stellen beleid, kan dit afwijken van de huidige situatie. Er zullen in 2022 (praktische) aanpassingen gedaan moeten worden die financiële consequenties kunnen hebben.

Fysieke leefomgeving Afgelopen jaren zijn er verschillende renovaties en vernieuwingen op diverse sportlocaties gedaan. In 2022 wordt er gekeken of de drainage bij de ligweide van de Schans gerenoveerd kan worden.

Sporthal Parkzicht Door Synarchis is een verdiepingsonderzoek uitgevoerd. De resultaten zijn eind 2020 gepresenteerd aan het college. Middels dit verdiepingsonderzoek is er in 2021 gekeken naar de mogelijkheden. Uit het verdiepingsonderzoek vloeit het raadsvoorstel dat parallel aan de kadernota wordt aangeboden. Daarin staan de extrakapitaallasten en exploitatielasten vermeld.

3.3 Nieuwe (financiële) ontwikkelingen Gratis zwemabonnement € 45.000 In 2019 is bij wijze van proef een gratis zwemabonnement verstrekt aan kinderen tot en met groep acht (regulier en speciaal onderwijs) uit de gemeente Geertruidenberg welke hier of buiten de gemeente onderwijs volgen. Dit is in 2020 niet voortgezet. Middels een amendement (feb 2020) is besloten om jeugdabonnementen (jeugd t/m 16 jaar) structureel tegen een laag tarief aan te gaan bieden. Het te verwachten bedrag aan kosten (ca. 45.000 euro) zal uit de algemene reserve moeten komen.

Uitvoering herijking sportaccommodatiebeleid (x) p.m. In navolging op de herijking van het buitensportaccommodatiebeleid zullen acties uitgevoerd moeten worden, zoals aan toegankelijkheid van de sportaccommodaties, vormgeven aan de uitkomsten basisvoorzieningen, aanpassingen in en om de accommodaties. De kosten hiervoor zijn nog niet duidelijk. Nadat de herijking in 2021 is afgerond, wordt hiervoor een voorstel gepresenteerd.

25

Onderhoud sportvelden € 0,00 Het huidige onderhoudscontract voor de buitensport is voor 2021 verlengd met één jaar. Dit betreft de laatste verlengingsmogelijkheid binnen het huidige onderhoudscontract. Vanaf 2022 willen we een nieuwe werkwijze gaan hanteren. Voor het nieuwe bestek zal in 2021 de aanbesteding worden opgestart. Dit in vervolg op en in lijn met de herijking van het sportaccommodatiebeleid. De nieuwe werkwijze moet leiden tot lageren uitgaven voor het onderhoud. Wat de exacte besparing gaat zijn moet later blijken, als de herijking van het sportaccommodatiebeleid afgerond is.

3.4 Risico’s Naam risico Aanbesteding zwembaden

Btw op exploitatie sport

Toelichting op risico In het najaar van 2020 is gestart met de voorbereidingen voor de aanbesteding exploitatie zwembaden. Dit geldt voor de exploitatie van beide gemeentelijke zwembaden. In 2021 en 2022 wordt dit uitgewerkt en gerealiseerd. Hoe en in welke vorm de aanbesteding eruit gaat zien is nog onzeker, waardoor er sprake is van een financieel risico. Vanaf 2019 in de btw-vrijstelling op sport verruimd. Hierdoor is voor de gemeente geen btw meer verrekenbaar op realisatie, exploitatie en beheer van sportaccommodaties. Er is een compensatieregeling (SPUK) opgezet om het financiële nadeel af te dekken. Bij een overschrijding van het subsidieplafond van de SPUK-uitkering worden alle aanvragen naar rato verminderd. Door de onzekerheid van de compensatieregeling blijft er sprake van een jaarlijks vooraf onbekend financieel risico.

26

Programma 4 Onderwijs Missie Elk kind heeft recht op een goede start en een goede toekomst, ongeacht wie je bent of waar je vandaan komt.

Speerpunten begroting 2022 en raadsprogramma 2019-2022  Solide onderwijshuisvesting draagt bij aan goed onderwijs.  Wij willen duurzame onderwijshuisvesting aanbieden met aandacht voor klimaatbeheersing en de integrale kind-centra realiseren.  In samenspraak met de schoolbesturen komen wij tot de uitvoering van een toekomstbestendig Integraal Huisvestingsplan.