Jaarstukken 2025
Tekst van het document
b. We communiceren, helder, proactief en tijdig over wat we wel en niet doen We communiceren helder, proactief en tijdig over gemeentelijke projecten dankzij diverse strategieën en betere afstemming.
c. Administratieve lastverlichting voor inwoners , ondernemers en partners We verminderen administratieve lasten door processen te vereenvoudigen en digitale oplossingen beschikbaar te maken, zodat inwoners, ondernemers en partners sneller en makkelijker zaken kunnen regelen.
d. Klachten nemen af en we voldoen aan onze vastgestelde servicenormen Het aantal klachten is gedaald. In 2022 hadden we nog 53 klachten. Inmiddels is dit in 2025 afgenomen tot 24 klachten.
e. We verlenen deskundiger advies en antwoord, zijn inlevend en denken met onze “klanten” mee We denken actief mee, luisteren aandachtig en geven deskundig advies om tot passende oplossingen te komen.
Beleidsindicatoren Beleidsindicator Score (digitale) dienstverlening (burgerpeiling)
Waarden Begroting 2025 Jaarrekening 2025 Algemene dienstverlening gem. 7 Digitale dienstverlening gem. 7
Niet gemeten in 2025
34
24
Daling aantal klachten t.o.v. 2022
6.1.5 Wij zijn dichtbij en weten nog beter wat er speelt in de gemeente Wat hebben we bereikt? 6.1.5 Wij zijn dichtbij en weten nog beter wat er speelt in de gemeente We zijn open, duidelijk en transparant over onze plannen en beleid. Voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zijn we bereikbaar (digitaal, in het gemeentehuis en in de wijk). We weten wat er speelt in de gemeente zodat we daarop in kunnen spelen met onze plannen en bij het formuleren van beleid. We onderzoeken de toekomstbestendigheid van het gemeentehuis voor de korte en lange termijn. Het Klant Contact Centrum (KCC) wordt
67
doorontwikkeld zodat er eenduidige, optimale externe communicatie plaatsvindt. In de periodieke klanttevredenheidsonderzoeken besteden we aandacht aan het gehoord voelen.
Wat willen we bereiken? / Wat hebben we bereikt? a. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties voelen zich gehoord Er worden actief gesprekken gevoerd en signalen uit de gemeente krijgen zichtbaar een plek.
b. Het gemeentehuis is het “huis” van de gemeente; iedereen voelt zich welkom en gehoor Het gemeentehuis opent haar deuren voor iedereen en nodigt uit tot ontmoeting en betrokkenheid.
c. Onze (digitale) dienstverlening is afgestemd op de verschillende levensfases van onze inwoners (maatwerk, klantgericht) Onze (digitale) dienstverlening sluit aan bij verschillende levensfases van inwoners. Via onze website vinden inwoners eenvoudig informatie die past bij hun situatie, en kunnen zij gebruikmaken van digitale formulieren om zaken snel en gemakkelijk te regelen.
Beleidsindicatoren Beleidsindicator Score klanttevredenheid/waardering inwoners (burgerpeiling)
Waarden Begroting 2025
Jaarrekening 2025
7
Niet gemeten in 2025.
6.1.6 We betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken Wat hebben we bereikt? 6.1.6 We betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken Vanuit vertrouwen en op basis van gelijkwaardigheid en de mogelijkheden betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij zaken. Voor de doelgroep jongeren hebben we specifiek aandacht. We onderzoeken hoe we deze doelgroep beter kunnen betrekken en kunnen interesseren voor wat er in hun leefomgeving speelt. Onze communicatie sluiten we beter aan op de belevingswereld van jongeren.
Wat willen we bereiken? / Wat hebben we bereikt? a. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben meer begrip voor onze besluiten, doordat ze betrokken zijn Door het inzetten van verschillende communicatiekanalen hebben we onze doelgroepen beter bereikt. Inwoners, ondernemers en organisaties zijn hierdoor geïnformeerd en actief betrokken. Dit heeft geleid tot begrip. Bijvoorbeeld burgerparticipatie.
68
b. Ons beleid sluit beter aan bij de behoefte van inwoners, ondernemers en partners Ons beleid sluit beter aan bij de behoeften van onze doelgroepen, doordat we actief luisteren naar wat er speelt en leeft bij deze doelgroepen. Op basis daarvan passen we onze communicatie aan, zodat deze aansluit bij hun verwachtingen. Dit doen we onder andere door het monitoren van social media.
c. Jongeren voelen zich meer betrokken bij hun leefomgeving Gemeentebreed zetten we in op jongerenparticipatie. In 2025 zijn we een project gestart om te onderzoeken hoe jongeren actief betrokken kunnen worden bij hun leefomgeving en mee kunnen denken over beleid en projecten. Dit project loopt door in 2026.
d. Zelfregie bij inwoners, ondernemers en partners is toegenomen Met de campagne ‘Meer zelf en meer samen’ stimuleren we inwoners om naar eigen vermogen mee te doen en zelfregie te nemen.
Beleidsindicatoren Beleidsindicator Aantal projecten waarbij inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners zijn betrokken.
Waarden Begroting 2025
Jaarrekening 2025
*
10
* Dit is geheel afhankelijk van het aantal projecten dat in het betreffende jaar van start gaan én of die geschikt zijn om participatie op toe te passen en in welke mate.
6.2 Wat hebben we daar voor gedaan? 6.2.1 Klaar voor de toekomst Het aantal wettelijke taken bij gemeenten is in de afgelopen jaren sterk gestegen. Dit is ook zichtbaar in de groei die de gemeentelijke organisatie heeft doorgemaakt; van 124 fte in 2013 naar 192 fte in 2024. Ook zien we als gemeente dat de complexiteit van de samenleving en de maatschappelijke opgaven toeneemt. Het aanpakken van uitdagingen binnen de bestaande werkwijzen en organisatorische structuren werkt niet meer als vanzelfsprekend. Het is noodzakelijk om ook in de toekomst wendbaar en flexibel te blijven, om focus te houden op het realiseren van politiekbestuurlijke en maatschappelijke ambities en om de juiste keuzes te maken voor inwoners. Daarom heeft het college opdracht gegeven om de organisatie te herijken. Het gaat daarbij om de implementatie van het programmatisch werken, het realiseren van een kwalitatieve doorontwikkeling en het organiseren van een passende organisatiestructuur. Een versterking van de organisatie vraagt om een structurele investering in formatie. Daarbij is door de krapte op de arbeidsmarkt het investeren in het werven en behouden van medewerkers met de juiste competenties cruciaal. Resultaten in begroting 2025: Organisatieplan In 2025 wordt het organisatieplan opgeleverd.
In dit organisatieplan staan de visie op de organisatie, de sturing en inrichting en de werkwijzen en processen beschreven. Inrichting Het organisatieplan vindt zijn uitwerking in een vernieuwde organisatiestructuur. In 2025 wordt de organisatie conform deze organisatiestructuur ingericht waarbij een zorgvuldig proces met medezeggenschap en medewerkers wordt doorlopen. Versterken formatie De ontwikkeling van de organisatie vraagt om versterking van de formatie door het toevoegen van nieuwe functies. Deze functies zijn opgenomen in deze begroting en worden binnen de financiële kaders ingevuld. Mogelijkheden voor efficiency worden niet onbenut gelaten
69
Aantrekkelijk werkgeverschap We investeren in het aantrekken van de juiste mensen via moderne en creatieve wervingsmethoden. Ook investeren we in huidige medewerkers door opleidingen, trainingen en HR-beleid gericht op vitaliteit.
Resultaten in jaarrekening 2025: Organisatieplan 1 april 2025 is een start gemaakt met de implementatie van het organisatieplan. In de loop van het jaar is het plan verder uitgerold. Doorlopend wordt gekeken waar verbetering toegepast kunnen worden. Inrichting De inrichting van de organisatiestructuur is op diverse onderdelen doorgevoerd. O.a. in het personeelsinformatiesysteem, de salarisadministratie en HR Financiën. Versterken formatie De gevraagde formatie is inmiddels opgenomen in het functiehuis. Met de invulling is een start gemaakt, zowel structureel als tijdelijk. Aantrekkelijk werkgeverschap Het aantrekken van medewerkers is een doorlopend proces waar we via creatieve wervingsmethoden mee aan slag blijven.
6.2.2 Betrouwbaar, toegankelijk en inclusief We stellen samen met de gemeenteraad regels vast over burgerparticipatie we verstevigen de relatie tussen college en gemeenteraad. We zetten sterker in op onze communicatie naar buiten we investeren in dataverzameling en monitoring. Resultaten in begroting 2025: •
Het Relevant Gesprek wordt bij burgerparticipatietrajecten standaard gebruikt conform de gemaakte afspraken met de gemeenteraad.
Resultaten in jaarrekening 2025: •
Het Relevant Gesprek wordt bij burgerparticipatietrajecten standaard gebruikt conform de gemaakte afspraken met de gemeenteraad.
6.2.3 Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening We zetten onze inspanningen van de afgelopen jaren voort om de kwaliteit professionaliteit van onze dienstverlening te continueren en verbeteren. Resultaten in begroting 2025: Servicenormen We stellen in 2025 servicenormen op. Burger- / ondernemerspeiling We voeren in 2025 een peiling uit onze onder inwoners en onze ondernemers. Implementatie Wet Open Overheid (WOO) Als overheid communiceren we proactief waardoor inwoners en ondernemers meer zicht krijgen op het handelen van de gemeente. In dat kader hebben al een nulmeting en bepaling van het ambitieniveau (basis) plaatsgevonden. Eind 2024 wordt een plan van aanpak opgesteld om te bepalen wat er moet gebeuren op het vlak van o.a. de informatiehuishouding, aanpassing in werkprocessen, communicatie intern/extern en opleidingen voor medewerkers. In 2025 geven we nadere uitvoering aan dat plan van aanpak. Archief en zaaksysteem in de cloud brengen De implementatie van ons zaak- en archiefsysteem in de cloud is in 2024 gestart met een Europese aanbesteding. De doorlooptijd van aanbesteding en implementatie is langer dan verwacht waardoor realisatie nu in 2025 gepland is in plaats van in 2024.
Datagedreven werken Eind 2024 worden de resultaten met betrekking tot de datastrategie bekend en ook welke stappen we kunnen en/of moeten zetten voor het vervolg en welke financiële consequenties dat heeft. Voor nu is het nog te vroeg om hier concrete resultaten aan te koppelen. In de P&C producten in 2025 komen we daar nader op terug.
Resultaten in jaarrekening 2025: Servicenormen Door capacitaire problemen is hier vooralsnog geen start mee gemaakt. Burger- / ondernemerspeiling Door capacitaire problemen is hier vooralsnog geen start mee gemaakt. Er is al wel gesproken met marktpartijen die een dergelijk onderzoek uit kunnen voeren maar door vertrek van collega’s en verschuiving van taken kunnen we hier op dit moment geen vervolg aan geven. In 2026 moet dit verder opgepakt worden. Implementatie Wet Open Overheid (Woo) De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 inwerking getreden. Overheden moeten transparanter worden en moeten ervoor zorgen dat 17 soorten informatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De gemeente Geertruidenberg werkt aan het
70
bestendig implementeren van deze onderhavige wetgeving in haar werkprocessen. De Wet open overheid splits zich uit in twee openbaarmakingsregimes, te weten: Passief (op verzoek van een aanvrager) en actief (uit eigen beweging vanuit de overheidsinstelling zelf). Actieve Woo: • Binnen de Woo is tranche 1 – van de 4 - al van kracht. De gemeente Geertruidenberg voldoet aan deze gestelde verplichting. Ondertussen werken we toe naar de volgende tranche die (gefaseerd) verplicht wordt. Wanneer deze verplichting gaat gelden is nog niet bekend. Het ministerie van BZK moet hier nog nader een besluit over nemen; • De gemeente Geertruidenberg heeft inmiddels het publicatieplatform live. Hierop is nog niets op gepubliceerd, omdat er nog gewerkt wordt aan de implementatie van de informatiecategorieën behorend in tranche 2. In 2026 zullen de eerste publicaties geplaatst worden op het publicatieplatform. Tevens is het publicatieplatform gekoppeld aan het zaaksysteem, zodat zaken kunnen worden gepubliceerd ter afhechting van het proces. • Naast het publicatieplatform, is in 2025 anonimiseringssoftware geïmplementeerd en geïntegreerd in het zaaksysteem. Dat maakt het anonimiseren en daarmee ook het publiceren van documenten efficiënter.
Passieve Woo: De Woo-coördinator stelt - sinds de invoering van de Woo - op aanvraag een besluit op, over de openbaarmaking van de desgevraagde documenten aan gaande een bestuurlijke aangelegenheid. Algemeen: De Raad van de gemeente Geertruidenberg heeft - op het verzoek van het college - een extra formatieplaats ingesteld, zodat een Woojurist/projectleider actieve Woo vast geworven kan worden. In kwartaal 1 van 2026 gaat het college de vacature openstellen. Archief en zaaksysteem in de cloud brengen De daadwerkelijke implementatie om ons zaak- en archiefsysteem naar de cloud brengen is in 2025 gestart. Door de vele werkzaamheden die nodig zijn voor een zorgvuldige implementatie wordt de afronding in 2026 verwacht. Datagedreven werken Begin 2025 is een rapport opgesteld over het datagedreven werken in de gemeente Geertruidenberg. De resultaten uit dit rapport geven aan dat we over te weinig data beschikken om datagedreven werken te kunnen implementeren. Dit krijgt dus geen vervolg.
6.2.4 Klantgerichtheid, we zijn dichtbij en weten wat er speelt Inwoners en ondernemers hebben niet de mogelijkheid om naar een ander te gaan als ze niet tevreden zijn over onze dienstverlening. Ze zijn aangewezen op de gemeente waarin ze wonen of gevestigd zijn. We stemmen daarom onze dienstverlening af op onze inwoners en ondernemers. We zijn een open en bereikbare gemeente. Resultaten in begroting 2025: Door ontwikkelen KCC In 2025 geven we uitvoering aan de doorontwikkeling van het KCC. Verbouw gemeentehuis Er is een investering nodig in het gemeentehuis om de dienstverlening te kunnen blijven continueren en verbeteren, maar ook voor de huisvesting van ons personeel. Huis van de gemeente Met de verbouwing van de ontvangstruimte die in de tweede helft van 2024 heeft plaatsgevonden zijn we een meer open en bereikbare gemeente geworden met aandacht voor de privacy van onze bezoekers. Ook is er in de hal een vergaderruimte voor bezoekers toegevoegd en zijn aangrenzende werkruimten eigentijdser gemaakt. Met deze aanpassingen kunnen we inwoners ontvangen in een professionele omgeving, beter samen werken en in een rustige omgeving een online overleg voeren met inwoners of onze partners. Het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van het gemeentehuis heeft in 2024 nog niet kunnen plaatsvinden en wordt in 2025 opgepakt.
Resultaten in jaarrekening 2025: Door ontwikkelen KCC De afgelopen jaren en ook dit jaar hebben er verschillende ontwikkelingen plaats gevonden in het kader van de doorontwikkeling KCC. Daar draagt de verbouwing van de publiekshal aan bij. Bovendien worden de medewerkers van het KCC binnenkort in bedrijfskleding gestoken voor een professionele uitstraling. Verbouw gemeentehuis & Huis van de gemeente In 2025 zijn de werkzaamheden aan de ontvangstruimte afgerond. Eind 2025 is er gekeken hoe we de werkervaring voor ons personeel kunnen verbeteren. We gaan in 2026 verder met het uitwerken hiervan.
6.2.5 Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij zaken, we doen het samen We stellen samen met de gemeenteraad regels vast over burgerparticipatie. We zetten sterker in op onze communicatie naar buiten. We investeren in dataverzameling en monitoring. Resultaten in begroting 2025:
71
Klachtenafhandeling We brengen klachten en bezwaarschriften in beeld en maken een analyse van de soort klachten en gaan op zoek naar verbeteringen. Ook het proces van klachtenafhandeling passen we aan. Communicatie jongeren We betrekken jongeren meer bij (relevante) projecten en passen onze manier van communiceren op hen aan. Burgerparticipatie Het Relevant Gesprek wordt bij burgerparticipatietrajecten standaard gebruikt conform de gemaakte afspraken met de gemeenteraad.
Resultaten in jaarrekening 2025: Klachtenafhandeling Het aantal klachten is in 2025 is afgenomen van 31 naar 24. In de meeste gevallen konden de klachten na een (telefonisch) gesprek als afgedaan worden beschouwd. De resultaten zijn dat 15 klachten zijn afgehandeld, één klacht ongegrond is verklaard, twee klachten zijn doorgestuurd naar een andere instantie en één klacht is buiten behandeling gesteld. Er zijn nog 5 klachten in behandeling. In 2025 is er gestart met het actualiseren van de Klachtenregeling uit 2012. Dat krijgt zijn vervolg in 2026. Communicatie jongeren We betrekken jongeren meer bij (relevante) projecten en passen onze manier van communiceren op hen aan. Er is een project opgestart om jongerenparticipatie meer een rol te geven binnen onze gemeente. Dit project loopt door in 2026. Burgerparticipatie Het Relevant Gesprek wordt bij burgerparticipatietrajecten standaard gebruikt conform de gemaakte afspraken met de gemeenteraad.
6.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn, overeenkomstig de BBV voorschriften en gespecificeerd per taakveld, de lasten en baten van het programma opgenomen. Als gevolg van de weergave in een veelvoud van € 1.000 kunnen er in de tabel afrondingsverschillen zitten. TV.
Taakveld omschrijving
Jaarrekening Begroting primitief 2024 2025
Begroting Jaarrekening 2025 na 2025 wijziging
Verschil V/N
Lasten Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening 0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.2
Openbare orde en veiligheid
Totaal lasten
1.991
1.571
1.805
2.103
298
N
965
962
1.037
1.016
-21
V
1.677
1.778
1.880
1.850
-30
V
506
530
645
659
14
N
5.136
4.841
5.367
5.628
261
N
0
0
0
0
0
-
Baten Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening 0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken
490
415
474
516
-43
V
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
13
10
25
28
-3
V
1.2
Openbare orde en veiligheid
9
10
10
12
-2
V
512
435
509
556
-48
V
0.10 Mutaties reserves lasten
0
0
0
0
0
-
0.10 Mutaties reserves baten
0
0
0
0
0
-
Totaal reserves
0
0
0
0
0
-
4.624
4.406
4.858
5.072
213
N
Totaal baten Reserves
Saldo baten en lasten inclusief reserves
6.4 Investeringen In de onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op de investeringen zoals opgenomen in het investeringsplan 2025 of in het boekjaar 2025 separaat door de gemeenteraad zijn besloten. In het jaarrekeninggedeelte is de detailinformatie van alle lopende investeringen opgenomen. Kredietomschrijving
72
Toelichting
25 Oefenplaat brandweerkazerne Geertruidenberg
Project gereed.
73
Programma 7 Opgave Financiën en Organisatie
Eén van de uitdagingen vanuit het werken met programma’s is dat voor de te bereiken maatschappelijke effecten keuzes gemaakt moeten worden en dat heroverwogen moet worden om financiële ruimte te vinden voor gewenste maatschappelijke effecten én een structureel sluitende (meerjaren) begroting. Het programma Financiën raakt alle programma’s; enerzijds in het vinden van een balans in de lasten en baten van alle programma’s en anderzijds in de wijze waarop we hierover verantwoording afleggen en inzicht geven met behulp van meetbare criteria en ratio’s. De wijze waarop we een meerjarig structureel sluitende begroting aan college en gemeenteraad willen bieden vraagt om een organisatiebrede aanpak met oog voor te behalen maatschappelijke effecten.
7.1 Wat hebben we bereikt? We willen een financieel gezonde gemeente blijven door gemeenschapsgeld op een zorgvuldige, doelmatige en rechtmatige manier te besteden. Het streven blijft om structureel sluitende (meerjaren- ) begrotingen op te stellen met ruimte voor tegenslagen. Daarbij moeten de lasten en baten die we hebben bijdragen aan de opgaven die we hebben geformuleerd.
7.1.1 We zorgen voor een sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen Beleidsindicatoren De lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd. Waarden Beleidsindicator
Jaarrekening Begroting 2025 2025
Kengetal structurele ruimte is groter dan 0%
0,14%
2,36%
Solvabiliteit is groter dan 20%
28,42%
30,39%
Weerstandsratio groter dan 1,4
5,54
6,36
Resultaten in begroting 2025: De ravijnjaren vanaf 2026 geven een flinke uitdaging ten aanzien van het in balans houden van de lastendruk met de ambities. De verwachting is dat, om de structurele tekorten te kunnen afdekken, incidenteel de vrije algemene reserve moet worden aangesproken.
Resultaten in jaarrekening 2025: De ravijnjaren zijn inmiddels vooruitgeschoven naar de jaren vanaf 2028 (in plaats van 2026). Ondanks het positieve jaarrekeningsaldo over 2025 wordt verwacht dat voor de verwachte tekorten van de komende jaren alsnog aanspraak zal moeten worden gemaakt op de vrije algemene reserve. Dit zet de solvabiliteit de komende jaren mogelijk onder druk.
Wettelijke beleidsindicatoren Nr.
Taakveld
Naam indicator
1.
0. Bestuur en ondersteuning
2. 3.
74
Begroot 2025
Waarde (jaarrekening 2025)
Eenheid
Bron
Formatie
9,0
8,67
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
0. Bestuur en ondersteuning
Bezetting
8,4
7,99
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
0. Bestuur en ondersteuning
Apparaatskosten
€ 890
€ 978
Kosten per inwoner
Eigen gegevens
4.
0. Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
16%
20%
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen gegevens
5.
0. Bestuur en ondersteuning
Overhead
11%
13%
% van totale lasten
Eigen gegevens
35.
8. Vhrosv
Gemiddelde WOZ waarde
340
364
Duizend €
CBS
36.
8. Vhrosv
Nieuw gebouwde woningen
-
4,56
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
37.
8. Vhrosv
Demografische druk
-
75,4
Verhoudingsgetal
CBS
38.
8. Vhrosv
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
911
813,92
In €
Eigen gegevens
39.
8. Vhrosv
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
994
897,04
In €
Eigen gegevens
7.1.2 We hanteren vastgestelde, waaronder ook wettelijke, objectieve en meetbare criteria en ratio’s Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Tekst uit de begroting: In 2025 zijn er per programmadoelstelling meetbare indicatoren en /of ratio's opgesteld waarmee inzicht gegeven kan worden in de voortgang van de doelstelling.
Nieuwe tekst in jaarrekening 2025: Daar waar meetbare indicatoren beschikbaar zijn worden deze in de begroting en de jaarstukken opgenomen en toegelicht. Indicatoren kunnen gedurende het jaar worden toegevoegd of aangepast.
7.1.3 We ontsluiten de P&C-producten voor iedereen en op een eenvoudige manier Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Tekst uit de begroting : In 2025 zijn de financiële producten, (begroting, tussenrapportages en jaarrekening) beter digitaal toegankelijk gemaakt voor burgers met een visuele, auditieve of cognitieve beperking.
Nieuwe tekst in jaarrekening 2025: In 2025 zijn de financiële producten, evenals voorgaande jaren, digitaal toegankelijk gemaakt door ruimere toepassing van de begrotingsapp van Pepperflow. In 2025 is binnen deze ruimere toepassing ook de toegankelijkheid voor burgers met een visuele, auditieve of cognitieve beperking verbeterd.
7.1.4 We streven meer inzicht in de (financiële) voortgang van alle opgaven na Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Tekst uit de begroting: Vanaf de begroting 2025 wordt voor de programmadoelstellingen een meerjarige verwachting aangegeven met behulp van beleidsindicatoren. Over de voortgang van deze meerjarige verwachting wordt in de jaarrekening gerapporteerd.
75
Nieuwe tekst in jaarrekening 2025: Over de voortgang wordt daar waar mogelijk meerjarig gerapporteerd. De rapportagemogelijkheden worden uiteraard beperkt door het feit dat in de jaarstukken wordt teruggekeken en verwachtingen meer een toekomstig karakter hebben.
7.1.5 We zorgen ervoor dat de bestedingen rechtmatig worden gedaan Beleidsindicatoren Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Waarden Beleidsindicator
Begroting 2025
Jaarstukken 2025
<0,9%
1.46%
% Niet acceptabele rechtmatigheidsfouten kleiner dan 2% van de lasten incl. stortingen in reserves
Tekst uit de begroting: De doelstelling voor het percentage niet acceptabele rechtmatigheidsfouten voor 2025 ligt onder de 0,9% en laat daarmee een gewenste dalende trend zien.
Nieuwe tekst in jaarrekening 2025: De doelstelling op gebied van rechtmatigheid is niet gehaald in 2025. De paragraaf bedrijfsvoering en rechtmatigheidsverklaring geven een toelichting op het bovengenoemd percentage.
7.2 Wat hebben we daar voor gedaan? 7.2.1 Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd. Resultaten in begroting 2025: • • • •
In 2025 zijn alle raadsvoorstellen met financiële consequenties voorzien van een begrotingswijziging, deze wijziging is als concept wijziging in financiële systeem ingevoerd. In 2025 is een subsidiecoördinator actief. De uitvoering van de taken voor de Wet Onroerende Zaken (WOZ) en de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) is overgedragen aan Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW). Bij de op te stellen kadernota in 2025 presenteren we een maatregelenpakket waarmee we de begroting meerjarig structureel sluitend krijgen.
Resultaten in jaarrekening 2025: • • •
•
76
Begrotingswijzigingen: In 2025 zijn alle begrotingswijzigingen die verband houden met de algemene en specifieke raadsbesluiten tijdig en volledig vastgesteld en aan de toezichthouder aangeboden. Subsidiecoördinator: In 2025 is een nieuwe subsidieverordening vastgesteld met bijbehorende regelingen. De inzet van een subsidiecoördinator wordt nog heroverwogen. Overdracht taken WOZ en BAG naar SVHW: De overdracht van de uitvoering van de taken voor de Wet Onroerende Zaken (WOZ) en de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) van de gemeente Geertruidenberg naar het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) is succesvol verlopen. Eventuele achterstanden zijn door SVHW adequaat opgepakt, en er is inmiddels een duidelijke en zichtbare aansluiting tussen de belastingdebiteuren per jaareinde en de financiële verantwoording vanuit SVHW, hetgeen de kwaliteit en betrouwbaarheid van de gegevens waarborgt. Maatregelenpakket Kadernota 2025: Bij de kadernota 2026 zijn maatregelen opgenomen die moesten leiden tot een sluitende begroting voor in ieder geval de jaren 2026 en 2027. Voor de jaren daarna is het afhankelijk van het beleid van het Rijk. De uitwerking van de verschillende maatregelen hebben, naast aanvullende maatregelen, geleid tot een sluitende begroting voor 2026 en 2027.
7.2.2 Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Resultaten in begroting 2025: • •
Aan de gemeenteraad is integraal advies voorgelegd over de frequentie van de tussentijdse verantwoordingen aan de gemeenteraad Voor alle programmadoelstelling zijn prestatie-indicatoren opgesteld met een meerjarige verwachting/prognose
Resultaten in jaarrekening 2025: In 2025 zijn de verschillende Planning & Control producten tijdig en volledig, indien van toepassing, vastgesteld door de gemeenteraad. Daar waar dat mogelijk was zijn ook prestatie-indicatoren opgenomen. Het effect en de meetbaarheid van deze indicatoren is een proces waarvoor de gegevens over meerdere jaren beschikbaar moeten zijn. Dat laatste is nog niet voor alle indicatoren van toepassing.
7.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn, overeenkomstig de BBV voorschriften en gespecificeerd per taakveld, de lasten en baten van het programma opgenomen. Als gevolg van de weergave in een veelvoud van € 1.000 kunnen er in de tabel afrondingsverschillen zitten. TV.
Taakveld omschrijving
Jaarrekening Begroting primitief 2024 2025
Begroting Jaarrekening 2025 na 2025 wijziging
Verschil V/N
Lasten Programma 7 Financiën en Organisatie 0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
57
122
268
384
116
0.4 0.5
Overhead
1.350
9.812
11.161
10.421
-740
V
Treasury
-10
95
99
288
189
N
0.61
OZB woningen
94
442
434
501
68
N
0.62
OZB niet-woningen
0
0
0
0
0
-
0.64
Belastingen overig
0
0
0
0
0
-
0.7
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0
0
0
0
0
-
0.8
Overige baten en lasten
161
157
174
267
93
N
0.9
Vennootschapsbelasting (Vpb)
0
0
0
0
0
-
3.4
Economische promotie
Totaal lasten
N
0
0
0
0
0
-
1.652
10.628
12.136
11.861
-274
V
27
384
468
445
22
N
Baten Programma 7 Financiën en Organisatie 0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
0.4
Overhead
56
143
93
21
73
N
0.5
Treasury
-331
388
388
638
-250
V
0.61
OZB woningen
-37
3.729
3.809
3.823
-14
V
0.62
OZB niet-woningen
-193
4.453
4.453
4.557
-104
V
0.64
Belastingen overig
-16
14
14
15
-1
V
0.7
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
-148
45.194
48.469
49.744
-1.275
V
0.8
Overige baten en lasten
-76
46
82
202
-120
V
0.9
Vennootschapsbelasting (Vpb)
0
0
0
0
0
-
3.4
Economische promotie
Totaal baten
-30
44
61
61
0
-
-748
54.395
57.837
59.506
-1.669
V V
Reserves 0.10
Mutaties reserves lasten
179
1.018
1.000
999
-1
0.10
Mutaties reserves baten
180
458
695
525
170
N
359
560
305
474
169
N
Totaal reserves
77
Saldo baten en lasten inclusief reserves
1.263
-43.207
-45.396
-47.171
-1.774
V
7.4 Investeringen In de onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op de investeringen zoals opgenomen in het investeringsplan 2025 of in het boekjaar 2025 separaat door de gemeenteraad zijn besloten. In het jaarrekeninggedeelte is de detailinformatie van alle lopende investeringen opgenomen. Kredietomschrijving
Toelichting
25 Mobile devices 2025
Vervanging van de smartphones (bulk) verzet naar 2026
25 Werkplek hardware en/of software 2025
Project gereed. In 2026 is er nieuw krediet voor deze investeringen
25 Hybride werken, Kadernota 2024 - 25
Project gereed. In 2026 is er nieuw krediet voor deze investeringen
25 ESX hosts tbv VDI, iedere 5 jaar
Het onderzoek naar de toekomstige digitale infrastructuur is nog niet uitgevoerd, vanuit het advies zouden de investeringen plaatsvinden.
25 SAN tbv servers en VDI hosts/ opslag
Het onderzoek naar de toekomstige digitale infrastructuur is nog niet uitgevoerd, vanuit het advies zouden de investeringen plaatsvinden.
25 Renovatie toiletruimtes gemeentehuis
Het is niet gelukt de uitvoering plaats te laten vinden in 2025. Inmiddels staat de aanbesteding op de planning voor Q2 2026.
25 Accu aangedreven onkruidverdelger 1
In de najaarsnota is het krediet van één borstelmachine gesplitst in twee accu aangedreven onkruidverdelgers. Daarom dienen deze twee kredieten als één geheel te worden bekeken en resteert een bedrag van € 6.500 per krediet. Besluit is om beide kredieten te verlagen met € 6.500 en het project af te sluiten.
25 Accu aangedreven onkruidverdelger 2
In de najaarsnota is het krediet van één borstelmachine gesplitst in twee accu aangedreven onkruidverdelgers. Daarom dienen deze twee kredieten als één geheel te worden bekeken en resteert een bedrag van € 6.500 per krediet. Besluit is om beide kredieten te verlagen met € 6.500 en project af te sluiten.
78
Algemene dekkingsmiddelen
In het BBV is bepaald dat in de programmaverantwoording een aantal overzichten moeten worden opgenomen. Daaronder valt ook het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Dit overzicht bevat alleen de baten. Een nadere toelichting op de verschillen is opgenomen in het onderdeel toelichting op de programmarekening. Realisatie 2024
Primaire begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Algemene uitkering Gemeentefonds
42.541
43.024
46.233
47.509
1.275
Uitkering deelfonds sociaal domein
2.274
2.170
2.236
2.236
0
354
388
388
390
2
Onroerende zaakbelasting woningen
3.562
3.628
3.668
3.722
54
Onroerende zaakbelasting gebruikers
1.738
1.879
1.879
1.969
90
Onroerende zaakbelasting niet-woningen
2.724
2.574
2.574
2.588
14
60
44
61
61
0
2.007
1.132
1.139
1.420
281
Algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000)
Dividenden
Toeristenbelasting Overige rechten, heffingen en belastingen Renteresultaat Gerealiseerd resultaat
Realisatie Verschil begroting 2025 -/- realisatie
-190
-835
-726
-407
320
55.071
54.004
57.452
59.489
2.037
Overhead Sinds 2017 is het volgens het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) verplicht de overhead centraal te begroten en te verantwoorden op taakveld 0.4 Overhead. Hiermee wordt meer inzicht gegeven in de totale kosten van de overhead. Om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te vergroten is in de BBV een eenduidige definitie van overhead opgenomen: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Overhead mag nog wel toegerekend worden aan grondexploitaties en investeringen. Hiervoor is een vast opslagbedrag per uur berekend. Voor de berekening is het totaal begrote bedrag van de overhead gedeeld door het aantal uren dat toegerekend wordt aan de taakvelden en projecten. Dit opslagbedrag wordt ook gebruikt bij de berekening van tarieven voor de lokale heffingen. Overige baten en lasten / onvoorzien (bedragen x € 1.000) Overhead in € Overhead als % van totale lasten
Realisatie 2024
Primaire Begroting 2025 Verschil begroting Realisatie 2025 begroting 2025 na wijziging -/- realisatie
10.591
9.700
11.068
10.401
12%
12%
13%
13%
667
Te betalen vennootschapsbelasting In 2025 waren de volgende geclusterde werkvelden belast met vennootschapsbelasting: • Het grondbedrijf (ofwel de grondexploitaties) • Het afvalbedrijf (de reststromen conform de 1% regeling) De grondexploitatie moet als een belaste activiteit voor de vennootschapsbelasting worden gezien. In 2024 en 2025 is geen belastbare winst gemaakt op de grondexploitatie. Bij het ophalen en verwerken van afval is sprake van het ophalen en verwerken van een beperkte hoeveelheid bedrijfsafval. Die laatste activiteit is in principe aan vennootschapsbelasting onderhevig. Aangezien hierop geen winst wordt behaald, valt deze activiteit echter buiten de heffing van de Vpb. Te betalen vennootschapsbelasting (bedragen x € 1.000) Heffing vennootschapsbelasting
Realisatie 2024
Primaire begroting 2025
0
0
Begroting Verschil begroting 2025 na Realisatie 2025 -/- realisatie wijziging 0
0
0
79
Overige baten en lasten In de primaire begroting is een post voor onvoorziene lasten opgenomen van € 65.000 en daarnaast € 75.000 voor opvang van asielzoekers. Dit laatste bedrag is bij de najaarsnota vervallen. Daarnaast zijn voor in totaal € 28.000 enkele onvoorziene posten opgenomen in grondexploitaties. Deze budgetten voor onvoorziene uitgaven zijn in 2025 niet benut. Overige baten en lasten / onvoorzien (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2024
Primaire Begroting 2025 Verschil begroting Realisatie 2025 begroting 2025 na wijziging -/- realisatie
Onvoorzien
25
65
65
0
65
Overige baten en lasten / onvoorzien
0
75
28
0
28
Verwachte resultaat lasten
25
140
93
0
93
80
Paragrafen Paragraaf A - Lokale heffingen In deze paragraaf geven we een specificatie van de lokale heffingen en belastingen. We splitsen deze uit naar beleid en hoofdlijnen met daarin de onderstaande onderdelen: a. de geraamde inkomsten; b. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; c. een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen. Hierin wordt inzichtelijk gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd. d. een aanduiding van de lokale lastendruk; e. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. Beleid en hoofdlijnen De heffingen die tot (woon)lasten leiden zijn: onroerende zaakbelastingen: • voor eigenaren van woningen; • voor gebruikers en eigenaren van niet-woningen; • afvalstoffenheffing; • rioolheffing. De overige heffingen betreffen: • lijkbezorgingsrechten • leges • precariobelasting • havengelden • marktgelden • (woon)schepenrechten • toeristen- en watertoeristenbelasting.
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) De gemeenten zijn op basis van de voorschriften in het BBV verplicht om in de paragraaf lokale heffingen een overzicht van baten en lasten op te nemen voor de heffingen waarbij sprake is van het verhalen van kosten. Concreet is dit het geval bij de afvalstoffenheffing, de rioolheffing, de lijkbezorgingsrechten, de leges, de havengelden, de marktgelden en de woonschepenrechten. Als gevolg van de wijzigingen in het BBV mag de overhead voortaan niet meer worden verantwoord op de taakvelden. Deze mogen echter wel (extracomptabel) worden meegenomen in de tarieven en de onderbouwing daarvan. De totale overhead is opgenomen in het nieuwe “Overzicht overhead” in de begroting. De berekening van de overhead gebeurt extracomptabel op basis van een procentuele toerekening van de tijd en salariskosten die door de diverse medewerkers aan de taakvelden wordt besteed. Voor medewerkers binnendienst is het overheadpercentage 65% en voor de buitendienst 35%. De verschillende belastingen en heffingen zijn niet altijd met elkaar vergelijkbaar. Het verschil tussen bijvoorbeeld de onroerende zaakbelastingen (OZB) en de reinigingsheffing en de rioolheffing is dat de onroerendezaakbelastingen algemene dekkingsmiddelen zijn en de reinigingsheffing en de rioolheffing retributies.
Het verschil tussen een algemeen dekkingsmiddel en een retributie is dat bij retributies er een rechtstreeks verband bestaat tussen de hoogte van de heffing en de uitgaven in het kader van een betreffende activiteit. Bij algemene dekkingsmiddelen ontbreekt deze relatie. 81
Ontwikkelingen Naar aanleiding van het eerder genomen Raadsbesluit in 2024 wordt de heffing en invordering van de meeste gemeentebelastingen (afvalstoffenheffing, rioolrecht, OZB, toeristenbelasting, watertoeristenbelasting, precariobelasting en woonschepen), evenals de uitvoering van de Wet WOZ en de Wet BAG per 1-1-2025 uitgevoerd door SVHW uit Klaaswaal (belastingsamenwerkingsverband). De kosten hiervan zijn opgenomen in de begroting. Dit gold ook voor de zogenaamde regiefunctionaris vanuit Geertruidenberg voor 12 uur per week als onder meer verbindingsschakel tussen de gemeente en SVHW. Hiermee is een goede uitvoering van de belastingtaken c.a. voor de toekomst geborgd. Inmiddels is een regiefunctionaris aangesteld voor 24 uur per week, die naast de taken als verbindingsschakel tussen de gemeente en SVHW tevens de verantwoordelijkheden van de heffingsambtenaar en invorderingsambtenaar vervult. Onroerende zaakbelastingen Voor 2025 wordt er gewaardeerd naar de peildatum 1 januari 2024. Voor het belastingjaar 2025 vond er een hertaxatie plaats om te komen tot nieuwe WOZ-waarden per 1 januari 2024 (waardepeildatum). Bij de begroting bevonden de hertaxaties zich in een afrondende fase.
Omdat de definitieve omvang van de WOZ waardes gemeentebreed nog niet definitief was, werden voor de inschatting van de waarde-ontwikkeling voor woningen en niet woningen aangesloten bij de cijfers uit de circulaires van het gemeentefonds. Uit de uiteindelijke realisatie blijkt echter dat de totale WOZ-waarden voor zowel woningen als niet-woningen hoger zijn uitgevallen dan destijds was geraamd. Bij de WOZ waardes voor de OZB voor gebruikers van niet- woningen wordt rekening gehouden met een lagere waarde vanwege het amendement De Pater en een lagere opbrengst vanwege leegstand. Het gaat hierbij om een waarde van € 53 miljoen, waar geen onroerende zaakbelasting voor in rekening kan worden gebracht. Voor de waarde ontwikkeling van de woningen werd bij de begroting aangesloten bij het percentage zoals door het ministerie berekend bij de opstelling van de meicirculaire van het gemeentefonds. Dat is 3,5% voor woningen en voor niet-woningen stijgt de waarde ten opzichte van 2024 met 1,25%. De begrote opbrengst van 2025 werd, naast de trendmatige verhoging van 3,5% + 1% verhoging i.v.m. het IHP (Integraal Huisvestingsplan Onderwijs) waartoe in 2020 is besloten, met 2% extra verhoogd. Deze verhoging is doorgevoerd omdat het tarief, en daarmee de opbrengst, in belastingjaar 2024 circa 2% te laag was (inflatiecorrectie/prijsindex). Onroerende zaakbelasting - Tarieven per jaar
2023
2024
2025
0.1008%
0.1031%
0,1023%
- eigenarendeel
0.3280%
0.3381%
0,3381%
- gebruikersdeel
0.2594%
0.2674%
0,2665%
Woningen - eigenarendeel Niet-woningen
De financiële consequenties van bovenstaande zijn in de onderstaande tabellen verwerkt. Begroting na wijziging
Werkelijk
Saldo
Onroerende zaak Woning eigendom
3.668.000
3.722.000
54.000
Onroerende zaak Niet-woning eigendom
2.574.000
2.588.000
14.000
Onroerende zaak Niet-woning gebruik
1.879.000
1.969.000
90.000
Totaal netto
8.121.000
8.279.000
158.000
Opbrengst ozb
82
Woz-waarden 2025
Begroting
Jaarrekening
Woning eigendom
3.547.000.000
3.638.319.000
Niet-woning eigendom
761.000.000
765.000.000
Niet-woning gebruik
705.000.000
712.000.000
Woning In de begroting 2025 is bij het vaststellen van de tarieven uitgegaan van de op dat moment bekende WOZ-waarden van € 3.547.000.000. De ingeschatte waardeontwikkeling van de woningen bedroeg 3,5%. In de begroting was een opbrengst opgenomen van € 3.628.000 met een tarief van 0,1023%. Tussentijds is dit verhoogd naar € 3.668.000. Bij de jaarrekening 2025 wordt als totale WOZ-waarde de waarde aangehouden zoals deze door SVHW is vastgesteld. Deze WOZ-waarde viel € 91.319.000 hoger uit. De waarde- ontwikkeling is daarmee ruim 2,6% hoger uitgekomen dan ingeschat, met als gevolg dat de opbrengst OZB circa € 54.000 hoger is uitgekomen. Hiervan is in de tussenrapportages reeds € 40.000 opgenomen. De hogere opbrengst van de onroerendezaakbelasting woningen is in principe van incidentele aard, omdat bij de berekening van de opbrengst over 2025 rekening is gehouden met de WOZ-waarde ontwikkeling van 2024, op basis waarvan de tarieven zijn aangepast. Niet-woningen In de begroting 2025 is bij het vaststellen van de tarieven uitgegaan van de op dat moment bekende WOZ-waarden van € 761.000.000 met een waardeontwikkeling van 1,25%. In de begroting was een opbrengst opgenomen van € 2.574.000 met een tarief van 0,3381% voor eigenaren van nietwoningen. Bij de jaarrekening 2025 wordt als totale WOZ-waarde de waarde aangehouden zoals deze door SVHW is vastgesteld.
Deze WOZ-waarde viel € 4.000.000 hoger uit. De waardeontwikkeling is daarmee iets meer dan 0,5% hoger uitgekomen dan ingeschat, met als gevolg dat de opbrengst OZB voor eigenaren € 14.000 hoger is uitgekomen dan begroot. De begrote OZB opbrengst van gebruikers van niet-woningen bedroeg € 1.879.000 met een tarief van 0,2665%. Bij deze gebruikers bedroeg de netto-opbrengst € 1.969.000, wat € 90.000 hoger dan begroot. Dit is zowel toe te dragen aan een hogere gemiddelde WOZ-waarde als een lagere leegstandspercentage. Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Het saldo van de kosten en opbrengsten van de exploitatie afval (de inzameling van huisvuil, de milieustraat en het containermanagement) brengen we in rekening bij de inwoners. Dat doen we via de afvalstoffenheffing. Het uitgangspunt is om 100% van de kosten, inclusief btw en overhead, in rekening te brengen. De heffing dient ter dekking van de kosten van afvalinzameling en afvalverwerking. Een overschot of tekort storten we in of onttrekken we aan de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing (gesloten financiering). Het Nieuwe Inzamelen Vanaf 2025 werken we met de financiële prikkel, een nieuwe systematiek om de hoogte van de afvalstoffenheffing te bepalen.
Per belastingjaar 2025 zijn de tarieven voor de afvalstoffenheffing aangepast, waarbij naast een jaarlijks vastrecht per huishouden een variabel tarief wordt geheven per aanbieding van restafval: per 60 liter of gedeelte daarvan bij gebruik van een ondergrondse container, dan wel per aanbieding van een minicontainer voor restafval met een inhoud van 240 liter. Door deze wijziging is vooralsnog niet in te schatten wat de nieuwe tarieven voor individuele huishoudens zijn. De nieuwe tarieven in 2025 zijn immers niet meer direct te vergelijken met die van 2024. Begroting 2025 – 2028
83
Bij de begroting zijn we uitgegaan van jaarlijks gelijkblijvende inkomsten uit het vastrecht, maar dalende inkomsten uit het variabele deel van de heffing. Dat is immers het gewenste effect van het beleid: minder restafval en dus een teruglopend aantal aanbiedingen. Deze inkomstendaling wordt gecompenseerd door dalende kosten en hogere vergoedingen of opbrengsten voor de inzameling en verwerking van afval door een toename van de gescheiden ingezamelde stromen en afname van ongescheiden, niet herbruikbaar afval. Het meerjarig resultaat op de begroting in de periode 2025 – 2028 is slechts één jaar positief. Dit zorgde in de begroting voor een totale onttrekking van € 110.000 uit de egalisatievoorziening Afval. Deze voorziening heeft ruim voldoende saldo om dit op te vangen. Reinigingsrechten vervallen De gemeente zamelt geen bedrijfsafval in. Daarom zijn de bepalingen en tarieven voor het heffen van reinigingsrechten komen te vervallen. In onderstaande tabel geven we een overzicht van de tarieven van de afvalstoffenheffing over de afgelopen jaren. Tarieven afvalstoffenheffing per jaar
2023
2024
- eenpersoonshuishouden
200,90
216,00
- tweepersoonshuishouden
258,24
279,00
- driepersoonshuishouden
282,12
306,00
- meerpersoonshuishouden
364,08
393,00
- extra container
150,00
150,00
Tarieven afvalstoffenheffing per jaar vastrecht
2025 201,00
per aanbieding 60 liter
3,50
minicontainer 240 liter
14,00
extra container GFT+e
36,00
Berekening kostendekking afvalverwijdering Kosten Directe kosten taakveld Overhead Totale kosten Opbrengsten Heffingen Overige opbrengsten
Bedrag 3.392.000 78.000 3.470.000 Bedrag 2.433.000 599.000
Mutatie voorziening
438.000
Totaal opbrengsten
3.470.000
Totaaloverzicht
Bedrag
Totaal lasten
3.470.000
Totaal baten
3.470.000
Dekkingspercentage
Rioolheffing 84
100%
De rioolheffing is ter dekking van de kosten voor maatregelen die de gemeente noodzakelijk acht voor een doelmatig werkende riolering en overige maatregelen voor hemelwater en grondwater. De gemeente kan de kosten verhalen die worden gemaakt voor het nakomen van de zorgplichten uit de Wet verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken. Dit betekent dat de gemeente het individuele profijt van de heffing niet hoeft aan te tonen. In onderstaande tabel geven we een overzicht van de tarieven van de rioolheffing over de afgelopen jaren. Tarieven per jaar
2023
2024
2025
- eenpersoonshuishouden
39,48
40,68
43,08
- tweepersoonshuishouden
53,16
54,84
58,08
- driepersoonshuishouden
61,56
63,60
67,20
- meerpersoonshuishouden
84,48
87,12
92,16
Rioolheffing gebruiker (woning)
Rioolheffing gebruiker (niet-woning) 0 - 349 m3
84,48
87,12
87,12
350 m3 - 499 m3
216,79
223,30
223,30
500 m3 - 999 m3
383,16
394,66
394,66
1.000 m3 - 1.999 m3
657,79
677,53
677,53
2.000 m3 - 4.999 m3
1.279,28
1.317,66
1.317,66
5.000 m3 - 9.999 m3
2.192,78
2.358,57
2.358,57
10.000 m3 - 49.999 m3
6.584,79
6.782,34
6.782,34
50.000 m3 en meer
10.965,29
11.294,25 11.294,25
Rioolheffing eigenaar
166,56
171,60
181,40
Berekening kostendekking rioolheffing: Kosten
Bedrag
Directe kosten taakveld
2.059.000
Mutatie voorziening
376.000
Overhead
314.000
Totale kosten Opbrengsten Heffingen
2.749.000 Bedrag 2.736.000
Overige opbrengsten
13.000
Totaal opbrengsten
2.749.000
Totaaloverzicht
Bedrag
Totaal lasten
2.749.000
Totaal baten
2.749.000
Dekkingspercentage
100%
Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten zijn rechten die in rekening worden gebracht voor het begraven van stoffelijke overschotten, het bijzetten van urnen en het onderhoud van graven op de gemeentelijke begraafplaatsen. Dit gebeurt volgens de Verordening lijkbezorgingsrechten Geertruidenberg. Voor 2025 zijn de tarieven met 3,5% verhoogd. Kosten
Bedrag
Directe kosten taakveld
85.000
Mutatie voorziening
0
Overhead
35.000
Totale kosten
120.000
85
Kosten
Bedrag
Opbrengsten
Bedrag
Heffingen
66.000
Overige opbrengsten
0
Totaal opbrengsten
66.000
Totaaloverzicht
Bedrag
Totaal lasten
120.000
Totaal baten
66.000
Dekkingspercentage
55%
Leges Voor 2025 zijn de tarieven van de leges waar mogelijk trendmatig gestegen. Er is een afwijkend percentage gehanteerd als dat niet mogelijk was (uit het oogpunt van kostendekkendheid of op grond van wettelijke voorschriften). De tarieven voor de leges hebben we vastgesteld in de Legesverordening en Tarieventabel in Hoofdstuk 1, Hoofdstuk 2 en Hoofdstuk 3. Kostendekkendheid Het werkelijke saldo van de totale lasten minus baten voor 2025 geven wij in de volgende tabellen weer, eerst per Titel, daarna als recapitulatie. Samenvatting hoofdstuk 1,2 en 3 Recapitulatie Hoofdstuk 1, 2 en 3
Taakveld
Overhead
Kostendekking Hoofdstuk 1
388.357
126.763
Kostendekking Hoofdstuk 2
810.607
482.625
Kostendekking Hoofdstuk 3
10.677
9.331
1.209.641
618.719
Kostendekking totale tarieventabel
Totale Kosten
Totale Opbrengsten
Kostendekking
515.120
496.584
96,40%
1.293.232
1.291.499
99,87%
20.008
8.969
44,83%
1.828.360
1.797.052
98,29%
De kostendekkendheid van de gemeente Geertruidenberg voldoet aan de wettelijk gestelde eisen. Hoofdstuk 1 algemene dienstverlening Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening
Taakveld
Overhead
Totale Kosten
Totale Opbrengsten
Kostendekking 134,72%
paragraaf
1.1
Burgerlijke Stand
16.768
12.754
29.522
39.774
paragraaf
1.2
Reisdocumenten
278.959
70.109
349.068
336.096
96,26%
paragraaf
1.3
Rijbewijzen
54.373
22.796
77.169
77.478
100,40%
paragraaf
1.4
Verstrekkingen uit de basisregistratie personen
12.801
9.093
21.894
15.333
70,03%
paragraaf
1.5
Bestuursstukken
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf
1.6
Vastgoedinformatie
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf
1.7
Overige publiekszaken
3.025
718
3.743
2.903
77,58%
paragraaf
1.8
Gemeentearchief
-
-
-
-
-
paragraaf
1.9
Bijzondere wetten
22.431
11.293
33.724
25.000
74,13%
paragraaf
1.10
Diversen
-
-
-
-
-
388.357
126.763
515.120
496.584
96,40%
Kostendekking Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Hoofdstuk 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning
Taakveld
Overhead
Totale Kosten
Totale Opbrengsten
Kostendekking
paragraaf 2.2
Algemene bepalingen
-
-
-
-
-
paragraaf 2.2
Voorfase
-
-
-
-
-
paragraaf 2.3
Activiteiten met betrekking tot bouwwerken
810.607
482.625
1.293.232
1.291.499
99,87%
86
paragraaf 2.4
Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.5
Milieubelastende activiteiten
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.6
Lozingsactiviteiten
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.7
Aanlegactiviteiten
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.8
Overige activiteiten
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.9
Maatwerkvoorschriften
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.10
Gelijkwaardigheid
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.11
Overige tarieven
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.12
Modaliteiten
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.13
Vermindering
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf 2.14
Teruggaaf
€0
€0
€0
€0
0,00%
810.607
482.625
1.293.232
1.291.499
99,87%
Kostendekking Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn
Taakveld
Overhead
Totale Kosten
Totale Opbrengsten
Kostendekking
paragraaf
3.1
Horeca
6.715
5.869
12.584
7.853
62,40%
paragraaf
3.2
Seksbedrijven
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf
3.3
Winkeltijdenwet
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf
3.4
Organiseren evenement of markt
3.829
3.346
7.175
1.076
15,00%
paragraaf
3.5
Standplaatsen
€0
€0
€0
€0
0,00%
paragraaf
3.6
Huisvestingswet 2014 (en Wet goed verhuurderschap).
€0
€0
€0
€0
0,00%
3.7
In dit hoofdstuk niet benoemd besluit: Het tarief bedraagt voor het in behandeling nemen van een aanvraag om een andere, in dit hoofdstuk niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking.
133
116
249
40
16,13%
10.677
9.331
20.008
8.969
44,83%
paragraaf
Kostendekking Hoofdstuk 3
Precariobelasting Voor de precariobelasting is in de begroting 2025 een bedrag van € 13.000 geraamd en na een tussentijdse begrotingswijziging van € 500 bedroeg de raming (afgerond naar boven) € 14.000. De werkelijke baten over 2025 bedroegen € 14.845 . Havengelden en woonschepenrechten Voor het (tijdelijk) mogen gebruiken van de gemeentelijke (passanten)haven hebben we vergoedingen gevraagd/geïnd. Momenteel kan de beroepsbinnenvaart gebruikmaken van twee ligplaatsvoorzieningen; te weten in de kern Geertruidenberg (Timmersteekade) en in de kern Raamsdonksveer (Reenweg). Ook kan men op een aantal andere plekken in de Donge aanleggen. De tarieven voor de havengelden zijn opgenomen in de Verordening binnenhavengeld. Het havengeld berekenen we op basis van de grootte van het schip en de duur van het gebruik. Ook hier is een trendmatige verhoging van de tarieven van 3,5% toegepast. Kosten
Bedrag
Directe kosten taakveld
73.000
Mutatie voorziening Overhead Totale kosten
0 0 73.000
87
Kosten
Bedrag
Opbrengsten
Bedrag
Heffingen
55.000
Overige opbrengsten
0
Totaal opbrengsten
55.000
Totaaloverzicht
Bedrag
Totaal lasten
73.000
Totaal baten
55.000
Dekkingspercentage
75%
Marktgelden De gemeente heeft drie weekmarkten op drie verschillende locaties: het Heereplein in Raamsdonksveer, de Markt in Geertruidenberg en de Oude Melkhaven in Raamsdonk. Voor het innemen van een standplaats op de aangewezen plaatsen heffen we marktgeld volgens de Verordening Marktgelden. De hoogte van de marktgelden is afhankelijk van de oppervlakte van een standplaats. Deze marktgelden gebruiken we voor het huren van marktkramen en voor het onderhoud/schoonmaken van de locaties. De tarieven voor 2025 zijn trendmatig verhoogd met 3,5%. Het saldo van de totale lasten minus baten - zoals gebruikt voor de tariefberekening - worden in onderstaande tabel weergegeven: Kosten
Bedrag
Directe kosten taakveld
1.000
Mutatie voorziening
0
Overhead
47.000
Totale kosten
48.000
Opbrengsten
Bedrag
Heffingen Overige opbrengsten
7.000
Totaal opbrengsten
7.000
Totaaloverzicht
Bedrag
Totaal lasten
48.000
Totaal baten
7.000
Dekkingspercentage
15%
Toeristen- en watertoeristenbelasting Vanaf 2020 wordt een toeristen- en watertoeristenbelasting geheven. Hierin wordt een belasting geheven voor het houden van verblijf met overnachting of per etmaal binnen de gemeente. De realisatie van de toeristen- en watertoeristenbelasting over 2024 in 2025 bedroeg € 61.000, wat in lijn ligt met de afgelopen jaren. In de begroting 2026 is een geprognosticeerde opbrengst opgenomen van € 71.000 over het jaar 2025. De daadwerkelijke opbrengst uit deze belasting zal medio 2026 bekend worden nadat de aangiftes zijn ontvangen en de aanslagen kunnen worden opgelegd. Lokale lastendruk
88
Voor zowel de afvalstoffenheffing als de rioolheffing worden gedeeltelijk gedifferentieerde tarieven gehanteerd. Door de gedifferentieerde tarieven zijn er meerdere varianten mogelijk om de lokale lastendruk te schetsen. Bij de indicatie hieronder wordt als voorbeeld een gezin van drie personen met een eigen woning (WOZ-waarde zie hieronder) genomen. Voor de afvalstoffenheffing wordt hierbij uitgegaan van een gemiddeld gewicht van 120 kg restafval per jaar per persoon. Een zak van 60 liter kan ongeveer 13,5 kg restafval bevatten. Daarmee komt het aantal aanbiedingen bij een 3perssonshuishouden op ongeveer 27 zakken per jaar. 3-persoonshuishouden (eigenaar)
2023
2024
2025
Waarde woning
316.000
326.000
345.000
OZB eigendom
318,53
336,11
352,94
Rioolheffing gebruik
61,56
63,60
67,20
Rioolheffing eigendom
166,56
171,60
181,40
Afvalstoffenheffing
282,12
306,00
295,50
Totaal woonlasten
828,77
877,31
897,04
Werkelijk 2025
% van totaal
De geraamde inkomsten versus de werkelijke inkomsten Soort belasting of heffing
Begroting na wijziging 2025
% van totaal
Onroerende zaakbelasting gebruiker niet woning
1.879.000 12,56%
1.969.000 12,75%
Onroerende zaakbelasting eigenaar niet - woning
2.574.000 17,20%
2.588.000 16,76%
Onroerende zaakbelasting eigenaar woning
3.668.000 24,51%
3.722.000 24,11%
Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten
2.415.000 16,14%
2.433.000 15,76%
Rioolheffing
2.746.000 18,35%
2.736.000 17,72%
Lijkbezorgingsrechten
50.000
0,33%
66.000
0,43%
1.000.000
6,68%
1.278.000
8,28%
Leges burgerlijke stand
58.000
0,39%
68.000 15,85%
Leges bevolkingsregister
401.000
2,68%
429.000
2,78%
Leges naturalisatie
15.000
0,10%
19.000
0,12%
(Water)toeristenbelasting
61.000
0,41%
61.000
0,40%
Precariobelasting
14.000
0,09%
15.000
0,10%
Leges omgevingsvergunning (inclusief bouwleges)
Subtotaal Overige: o.a. havengelden, marktgelden, APV vergunningen Totaal inkomsten uit belastingen, heffingen en rechten
14.881.000 99,43%
15.384.000 99,54%
85.000
0,57%
71.000
0,46%
14.966.000
100%
15.440.000
100%
Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, kunnen we onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding verlenen. Het kwijtscheldingspercentage dat we hanteren bedraagt 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen die een inkomen hebben dat 100% van het minimuminkomen (volgens bijstandsnorm) of lager bedraagt in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor afvalstoffenheffing en rioolheffing gebruiker. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten voor kwijtschelding. De kwijtgescholden opbrengsten voor afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn als kostencomponent opgenomen in de tarieven voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor 2025 worden de begrote bedragen niet aangepast. Het gaat om € 75.000 voor afvalstoffenheffing en € 15.000 voor rioolheffing. De realisatie van de kosten voor kwijtgescholden afvalstoffenheffing bedraagt echter € 73.000.
89
Paragraaf B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf over weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting van de gemeente Geertruidenberg is. Dit is van belang wanneer een financiële tegenvaller zich voordoet. Aandacht voor risicomanagement en daarmee het weerstandsvermogen zorgt ervoor dat we op een verantwoorde en bewuste manier keuzes maken. Het weerstandsvermogen is een buffer voor financiële tegenvallers. Het geeft ons de tijd om tot structurele oplossingen te komen wanneer deze risico’s zich uiten. Deze paragraaf heeft zijn basis in artikel 11 van het BBV (Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten) en de daarop van toepassing zijnde toelichting. Conform dit artikel moet deze paragraaf ten minste bevatten: 1. Het beleid betreffende weerstandscapaciteit en risico’s; 2. Een inventarisatie van de risico’s; 3. Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; 4. Een berekening van het weerstandsvermogen en een oordeel hierover; 5. Kengetallen. De gemeente Geertruidenberg vindt een goed risicomanagement belangrijk en acht het wenselijk risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering en ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen beheersbaar te maken.
Alleen wanneer we een zo volledig mogelijk inzicht in de potentiële risico's en hun gevolgen hebben, kunnen we een uitspraak doen over het wel of niet aanvaarden van het risico en over voor het wel of niet nemen van eventuele aanvullende maatregelen. Hierdoor kunnen we op verantwoorde wijze besluiten worden genomen en worden risico’s tot een geaccepteerd niveau beperkt. 1. Risicomanagementbeleid In het vastgestelde risicomanagementbeleid worden de kaders gesteld ten aanzien van de reikwijdte en toepassing van risicomanagement. Risicomanagement is gemeente-breed doorgevoerd. Het risicoprofiel is uitgewerkt voor de reguliere bedrijfsprocessen én de projecten, zodat de hierbij behorende weerstandscapaciteit van gemeente Geertruidenberg kan worden berekend. Verdere verfijning en doorontwikkeling van risicomanagement vindt doorlopend plaats. 2. Risico’s Definitie: Een risico is de kans op een gebeurtenis met effect op het behalen van de door de organisatie gestelde doelstellingen. Om de risico’s van onze gemeente systematisch in kaart te brengen en te beoordelen is een risicoprofiel opgesteld. Dit risicoprofiel is een dynamisch geheel: als er aanleiding toe is, worden risico’s toegevoegd, gewijzigd en/of verwijderd. Hierbij is gebruik gemaakt van NARIS® (NAR Risicomanagement Informatie Systeem).
Ten behoeve van de jaarrekening 2025 zijn de risico’s in relatie met de opgaven, doelstellingen en de te bereiken effecten kritisch doorgenomen. In totaal zijn 53 risico's in beeld gebracht. Bij de vorige inventarisaties waren dit er: jaarrekening 2024 (57), begroting 2025 (58) en begroting 2026 (56). De 53 in kaart gebrachte risico’s zijn verdeeld over 78 beoordelingen op kans en impact. Een risico kan namelijk in verschillende organisatiedelen (domeinen) een andere impact en kans hebben.
90
Risico’s waarvan de oorzaken en gevolgen in klassen ingedeeld zijn, kunnen geplaatst worden in een risicokaart. De risicokaart geeft inzicht in de spreiding van de risico’s naar kans en gevolg. De nummers in de risicokaart corresponderen met de aantallen risico’s die zich in het desbetreffende vak van de risicokaart bevinden. Een risico dat in het groene gebied zit, vormt geen direct gevaar voor de continuïteit van de organisatie. Een risico dat een score heeft die in het oranje gebied zit, vraagt om aandacht. Een risico dat een risicoscore heeft die in het rode gebied zit, vereist directe aandacht om te voorkomen dat de continuïteit van de organisatie wordt bedreigd. Onderstaande tabel betreft de netto risicokaart van de 78 beoordelingen op kans en impact van de 53 risico's. Het netto risico geeft het resultaat na het nemen van (beheers)maatregelen. Geld