Bijlage 9.4 MidZuid Ontwerpbegroting 2026
Tekst van het document
Werkt voor iedereen Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2026-2029 van Gemeenschappelijke regeling WAVA, (mede inhoudende de begroting van MidZuid B.V.)
Dagelijks Bestuur d.d. 10 april 2025
COLOFON Wij zijn MidZuid MidZuid is er voor alle mensen in onze regio die een duwtje in de rug nodig hebben naar werk. Ze zijn klaar voor het werkproces, maar kunnen zonder hulp de afstand niet overbruggen. Wij bieden die hulp. Alles wat we doen draagt eraan bij dat zoveel mogelijk mensen zo dicht mogelijk bij werk komen. Ze dragen bij, hebben betekenis en zijn daardoor waardevol onderdeel van de maatschappij. We zijn een kei in het begeleiden naar werk. Omdat we ons altijd richten op wat iemand wél kan en wil. We zijn er namelijk van overtuigd dat er altijd wat kan. Ieder op zijn tempo met de juiste ondersteuning en begeleiding. We laten mensen inzien dat er meer uit jezelf te halen is dan dat je dacht dat erin zat. We herkennen het als iemand nog niet klaar is voor het werkproces en eerst andere hulp nodig heeft. Dan verwijzen we door naar specialisten met de passende kennis uit ons netwerk. We bieden dat wat iemand op dat moment nodig heeft om de stap naar werk te kunnen maken. Dat kunnen we omdat we observeren, luisteren, praten. Doordat we kijken naar de persoon en zijn situatie en veel kennis en kunde in huis hebben, kunnen we de juiste knoppen vinden om aan te draaien. De ene keer past een standaardprocedure prima en de andere keer proberen we iets nieuws als dat beter werkt. Dat doen we resultaatgericht.
Soms is dat eenvoudig, soms vraagt het meer vindingrijkheid; wij zorgen dat het voor elkaar komt en investeren continu in de ontwikkeling van onze medewerkers zodat ze dat ook als de besten kunnen blijven doen. We zoeken of creëren samen met werkgevers in de regio passende werkplekken, we ontwikkelen mensen waar nodig. En je kunt ook bij MidZuid zelf aan het werk in bijvoorbeeld industrie, circulaire activiteiten, catering, schoonmaak en groenvoorziening. Het mag duidelijk zijn dat samenwerken cruciaal is om ons werk goed te kunnen doen. Samen met degenen die we helpen naar werk, samen met de werkgevers in de regio, samen met andere specialisten, samen met de gemeente, samen komen we tot een passende duurzame oplossing. MidZuid Werkt voor iedereen
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 2 van 46
“Ik ga met liefde en plezier naar Flinstering toe. Ik kom lachend naar mijn werk. Ik heb er echt zin in.” Mia, werkzaam bij tweedehandskledingwinkel Flinstering
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 3 van 46
Inhoudsopgave COLOFON ...................................................................................................................................... 2 1.
Algemene toelichting op de begroting .............................................................................. 5
2.
Begroting 2026 en meerjarenraming ............................................................................... 11
3.
2.1
Uitgangspunten voor de begroting ............................................................................... 11
2.2
Begroting 2026 GR WAVA ................................................................................................ 13
2.3
Meerjarenperspectief 2026-2029 GR WAVA .................................................................. 14
2.4
Toelichting op de begroting 2026 en meerjarenraming ............................................... 15
2.5
Samenvattend overzicht van baten en lasten ............................................................... 25
Paragrafen .......................................................................................................................... 26 3.1
Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 26
3.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................... 28
3.3
Meerjarig risico ................................................................................................................. 32
3.4
Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................ 33
3.5
Financiering ...................................................................................................................... 34
3.6
Verbonden partijen .......................................................................................................... 35
4. Begroting 2026 WSP Dongemond ...................................................................................... 36 4.1. Algemeen .......................................................................................................................... 36 4.2. Begroting 2026 WSP Dongemond .................................................................................. 36 4.3. Toelichting op begroting WSP en verdeling gemeentelijke bijdrage ........................... 37 Bijlage 1:
Voorlopige bijdrage per gemeente voor MidZuid ............................................. 40
Bijlage 2:
(Financiële) uitgangspunten ................................................................................ 42
Bijlage 3:
Begroting naar taakvelden .................................................................................. 45
Bijlage 4:
Geprognosticeerde balans en EMU-saldo .......................................................... 46
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 4 van 46
1.
Algemene toelichting op de begroting
Inleiding Hierbij ontvangt u de begroting 2026 met daarin opgenomen de meerjarenraming 2026 tot en met 2029. In deze begroting zijn de meest recente ontwikkelingen en verwachtingen meegenomen. In tegenstelling tot voorgaande jaren is in deze begroting al rekening gehouden met de verwachte indexeringen van lonen en kosten op basis van de septembercirculaire 2024. Momenteel lopen we op bestuurlijk en ambtelijk niveau een proces over de strategische toekomstvisie van MidZuid 2026-2032. Tijdens het proces over de strategische toekomstvisie van MidZuid kijken we naar de huidige en toekomstige taakuitvoering van MidZuid voor de vier gemeenten en komen we tot een bedrijfsplan MidZuid 2026-2032. We maken daarmee ook de ambities van de diverse gemeenten inzichtelijk. Zo komt er inzicht in de doelgroepen en aantallen medewerkers die de komende jaren gebruik gaan maken van de infrastructuur van MidZuid. Met de daarbij behorende meerjarige financiële afspraken. Met het bedrijfsplan MidZuid 2026-2032 leggen we de basis voor langjarige afspraken zodat er stabiliteit geboden wordt door de vier gemeenten met duidelijke momenten wanneer afspraken herzien kunnen worden. Daarmee werken we toe naar een meer stabiele en voorspelbare situatie in de financiële lasten voor MidZuid en de deelnemende gemeenten, waarbij solidariteit het uitgangspunt is en blijft onderling.
Ruimte is er voor individuele gemeenten om meer dienstverlening af te nemen tegen een duidelijke kostprijsberekening. Ontwikkelingen bij MidZuid In 2016/2017 is door de raden van alle deelnemende gemeenten unaniem ingestemd met de notitie ‘Mensenwerk is de basis’. Daarmee heeft MidZuid de ruimte gekregen om, naast de uitvoering van de Wsw en Beschut Werk, activiteiten te ontwikkelen mits deze een relatie hebben met de uitvoering van de Participatiewet. Daarmee is duidelijk richting gegeven aan de toekomst van het bedrijf. Met het document over de basistaken van MidZuid is dit in 2023 bevestigd, waarmee er ook duidelijkheid is over Beschut Werk, wat de basis is voor de toekomstige huisvesting. In het najaar van 2024 is Berenschot in opdracht van het bestuur en directie MidZuid gestart met een onderzoek naar de strategische toekomstscenario’s. Hieruit komen een aantal uitgangspunten die door het bestuur zijn vastgesteld en waar het toekomstscenario aan zal moeten voldoen.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 5 van 46
Deze uitgangspunten zijn: 1. Voor de vier deelnemende gemeenten staat centraal het doel een goede dienstverlening aan inwoners te leveren. Dat betekent dat geredeneerd wordt vanuit het belang van de individuele inwoner, dit bepaalt de benodigde ondersteuning. 2. MidZuid moet een financieel gezond bedrijf zijn. De vier gemeenten zijn als eigenaar van MidZuid verantwoordelijk voor een langjarig financieel deugdelijk beleid. Dit betekent dat de bedrijfsvoering voor meerdere jaren gegarandeerd is en dat afspraken worden gemaakt wanneer keuzes weer kunnen worden herzien. 3. De gemeenten verdelen de lusten en lasten eerlijk en zijn hierbij solidair. Solidariteit ziet op de activiteiten met een gemeenschappelijk karakter of activiteiten die het collectief ten goede komen (bijv. TINT). Wanneer extra taken worden afgenomen door één of meerdere gemeenten, wordt hiervoor een reële kostprijs berekend inclusief overhead. 4. De vier gemeenten brengen de WSW en beschut werken in principe 1 op 1 over naar MidZuid. Uitzonderingen zijn mogelijk wanneer dit in het belang van de inwoner is, bijvoorbeeld voor inwoners die aan de rand van Dongemond wonen en voor wie het logistiek verstandiger is om bij een andere aanbieder te werken, of inwoners voor wie de aangeboden werksoorten ongeschikt zijn.
Gemeenten kunnen ervoor kiezen om het doorverwijzen naar een andere aanbieder voor beschut werkplek in overleg met MidZuid te doen. 5. Ten aanzien van de activiteiten van het Ontwikkelbedrijf MidZuid, maken de vier gemeenten langjarige afspraken over het percentage dat zij inbrengen op deze activiteiten. Deze percentages zijn een afgeleide van de percentages die zij nu ook onderbrengen bij MidZuid. 6. Gemeenten die daarnaast andere taken willen laten uitvoeren door MidZuid maken hierover individuele afspraken (met in achtneming van punt 3). 7. Bovenstaande afspraken vormen voor gemeenten de basis bij de doorberekening van één of meerdere modellen in de vorm van een businesscase. Hiervoor wordt een opdracht gegeven door het algemeen bestuur, na discussie/beraadslaging in een vergadering van het algemeen bestuur. Als het ware vormen deze uitgangspunten het richtsnoer voor het uiteindelijke scenario dat zich vertaalt in het bedrijfsplan MidZuid 2026-2032. Doel is om in het 3e kwartaal van 2025 het bedrijfsplan MidZuid vast te stellen. Huisvesting. Het thema huisvesting is weer verbonden aan het bedrijfsplan 2026-2032. In de afgelopen jaren is de huisvesting van MidZuid onderwerp van discussie geweest. In 2023 is door het algemeen bestuur het besluit tot een voorgenomen besluit sloop/nieuwbouw genomen.
De Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 6 van 46
gemeenteraden van de vier gemeenten zijn afzonderlijk geïnformeerd over de stand van zaken en als vervolg daarop hebben er ook afzonderlijke debatraden plaatsgevonden bij de gemeenten. Een definitief besluit is er in 2024 niet genomen. Dit vanwege het ontbreken van een duidelijke meerjarenvisie en financieel zwaar weer bij een paar gemeenten. In de meerjarenraming 2025-2028 zijn vorig jaar wel de gevolgen meegenomen voor het op niveau brengen van het huidige gebouw naar de wettelijke eisen op het gebied van verduurzaming. Dit is voor het eerst zichtbaar in het jaar 2028 en zal nu ook zichtbaar zijn in het jaar 2029. Na vaststelling van het bedrijfsplan MidZuid 2026-2032 zal huisvesting weer worden opgepakt om tot definitieve besluitvorming te komen. Circulariteit In het kader van circulariteit zien we in het afgelopen jaar een nieuwe markt ontstaan binnen de regio Dongemond waar we als MidZuid op acteren door het oprichten van een circulair ambachtscentrum. Kleding is hier met kledingsortering en de kledingverkoop via onze winkel “Flinstering” de eerste loot aan deze stam. Voor twee van de vier gemeenten wordt momenteel kleding ingezameld en hopelijk zal dit de komende jaren uitbreiden. In het verlengde van de kleding zal een naaiatelier worden geopend om zo weer meer ontwikkelmogelijkheden en werksoorten aan te kunnen bieden.
Naast kleding zal het ambachtscentrum worden uitgebreid met een fietsenwerkplaats en een circulariteitsacadamie waarin partners van het Circulair AmbachtsNetwerk (CAN) zich zullen presenteren. Hiermee wordt MidZuid een plek waar circulariteit een gezicht krijgt en waar van ideeën werk maakt wordt. Er ontstaan zo ook nieuwe mogelijkheden op het gebied van participatie. In het verlengde hiervan willen we ook dat we in onze eigen bedrijfsvoering zo duurzaam mogelijk opereren indien dit kan en niet tot excessieve kostenverhogingen leidt. Zo zien we een steeds verdere elektrificering van ons materiaal en wagenpark. TINT ondersteunt hogere participatiegraad Als gastheer van de TINT wordt inclusieve technologie meer en meer onderdeel van MidZuid als ondersteunend hulpmiddel in het beter kunnen inzetten van medewerkers op hun talenten, waardoor zij hoogwaardiger werk kunnen verrichten. TINT West Brabant zal in 2025 met de drie werkontwikkelbedrijven in West-Brabant en opleiders Curio en Avans een duidelijker gezicht krijgen bij werkgevers. Ook in Brabants verband is er een start gemaakt om kennis te delen en wellicht gezamenlijk ontwikkelcapaciteit te werven. TINT heeft voor de komende jaren tot en met 2027 financiering voor de basisinfrastructuur om projecten mogelijk te maken via de regiodeal.
Veranderende doelgroep Ten aanzien van het aantal medewerkers uit de verschillende doelgroepen wordt verwacht dat de lijn, die na de invoering van de Participatiewet is ingezet, zich de komende jaren Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 7 van 46
doorzet. Zeker nu we met het bestuur daarin belangrijke uitgangspunten hebben bepaald die een bedrijfsplan met een gezond financieel meerjarenperspectief tot een reële optie maken. Alle gemeente zitten met nieuw beschut op de landelijke taakstellingen of zelfs daarboven. Ten aanzien van de Participatiewet zien we dat de instroom achter blijft door onvoldoende middelen van de Rijksoverheid waardoor veel trajecten op het gebied van leerwerken, arbeidsactivering, stages vanuit PRO/VSO/scholen zich niet om kunnen zetten naar daadwerkelijke dienstverbanden. Dit betekent dat mensen terugvallen op een toekomst zonder duidelijk perspectief. Iets waar we in gezamenlijkheid met het bestuur ons ten volle bewust van zijn. We zien daarnaast als werkontwikkelbedrijf de afgelopen jaren de doelgroep veranderen. Met name de begeleidingscomponent van de medewerkers is in de afgelopen jaren toegenomen. In de laatste cijfers over 2024 zien we dat naast de aantallen medewerkers die zich ontwikkelen naar zelfstandiger werken, de zogenaamde trap-op, ook een even groot aantal medewerkers de “trap-af” gaan naar een meer beschutte werkomgeving. En ook van participatie naar arbeidsmatige dagbesteding. Tevens zien we dat medewerkers zich in een steeds sneller wordende wereld begeven die meer vraagt van hen.
Met daarbij een arbeidsvoorwaardelijk pakket hetgeen geen vetpot is en ook dit jaar weer voor een deel zelfs achteruitgang in salaris betekende. Daar staat een groei van het aantal medewerkers via de doelgroepen Beschut Werk en andere participatiebanen tegenover. In deze begroting wordt ervan uitgegaan dat de uitgangspunten voor 2025 e.v., zowel voor Beschut Werk als voor participatiebanen gehaald kunnen worden. Daarnaast wordt blijvend ingezet op andere instrumenten, zoals leerwerken, om zo veel mogelijk mensen te ondersteunen om aan het werk te komen. Echter is in 2025 en 2026 op basis van de huidige verwachtingen een krimp zichtbaar in de totale omvang van deze medewerkers. Toch wordt er door onderzoeksbureau Berenschot op langere termijn wel een groei verwacht van het aantal mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. De vraag is echter of er voldoende middelen vanuit het Rijk beschikbaar komen om deze inwoners mee te kunnen laten doen. Om op deze ontwikkelingen in te kunnen spelen hebben we de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in het ontwikkelbudget en worden alle leidinggevende lagen opgeleid. Van teamleider tot werkbegeleiders en hun assistenten. Hiervoor is een kenniscentrum opgericht van leidinggevenden en HR om tot een jaarlijks goed curriculum te komen.
Ook op het directe contact met medewerkers is en wordt extra geïnvesteerd via de functionerings- en beoordelingsgesprekken en maandelijkse werkoverleggen. We zullen ook de komende jaren hier fors op moeten blijven investeren opdat de begeleidingsvaardigheden op orde blijven en kennis over onze doelgroepen actueel blijft.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 8 van 46
Vorming Regionaal Werkcentrum in de arbeidsmarktregio In de arbeidsmarktregio West-Brabant wordt er door de 14 gemeenten, UWV, Curio, Avans, VNO-NCW en de werkontwikkelbedrijven samengewerkt en worden afspraken gemaakt over beleid en uitvoering inzake de programmalijnen uit de meerjarenagenda en de vorming van een Regionaal Werkcentrum. MidZuid vertegenwoordigd de drie werkontwikkelbedrijven in het Regionaal Beraad, het nieuwe bestuur van de arbeidsmarktregio West-Brabant. De begroting 2026 in cijfers In januari 2025 heeft het dagelijks bestuur de herziene begroting 2025 vastgesteld om aan te bieden aan de colleges van de deelnemende gemeenten. Zoals hiervoor al is opgemerkt zijn de cijfers in de begroting 2026 in lijn met de meerjarencijfers uit de herziene begroting 2025, waarbij deze is geïndexeerd en geactualiseerd voor wat betreft de netto-omzet. In de huidige begroting wordt uitgegaan van het in stand houden van het huidige pand met een beperkte investering om aan de eisen van energielabel-C te voldoen. Ook de voorziening van het meerjarig onderhoudsplan is hierop gebaseerd. In de meerjarenraming is in 2028 en 2029 een stijging van de gemeentelijke bijdrage zichtbaar. Deze hangt samen met de investeringen die in 2028 staan gepland om het huidige pand tijdig naar energielabel-A te krijgen.
Vanaf 2015 zijn er vastgelegde afspraken over de opbouw en de verdeelsleutels gemeentelijke bijdrage voor de begroting en de meerjarenraming. Deze afspraken kennen een basis in collectiviteit en solidariteit, met een heldere verrekening over de zogeheten vaste lasten, maar ook een ontwikkeling richting een individuele verrekening per gemeentelijke opdrachtgever voor participatieactiviteiten. Het dagelijks bestuur heeft in november 2016 het uitgangspunt vastgelegd dat de (meerjaren)begrotingen vanaf 2017 sluitend moeten zijn. Dit uitgangspunt heeft consequenties voor de hoogte van de gemeentelijke bijdrage. In de voorliggende begroting betekent dit dat bij het bepalen van de gemeentelijke bijdrage, naast het subsidieresultaat Wsw en vaste lasten, ook de overige posten uit de begroting worden betrokken. Verwacht resultaat jaarrekening 2024 Voor 2024 was een negatief resultaat begroot. Bij het vaststellen van de jaarrekening 2023 werd voorzien dat het resultaat 2024 lastig te halen zou zijn. Uiteindelijk leveren de inspanningen gedurende 2024 wel een resultaat op dat boven de begroting eindigt.
De gerealiseerde bezuinigingen uit het verleden hebben geleid tot een structureel betere financiële bedrijfsvoering, maar door onder andere de inflatie en stijging van de minimumlonen en forse aanpassingen in de cao’s ging deze in aanloop naar 2024 volledig teniet, wat resulteerde in hoge noodzakelijke indexeringen. Samen met onze stakeholders hebben we deze noodzakelijke indexeringen kunnen realiseren. Daarnaast bleek de Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 9 van 46
meicirculaire voor SW-bedrijven extra positief, doordat er eenmalig € 63,9 miljoen beschikbaar is gekomen voor SW-bedrijven om de infrastructuur te versterken. Derhalve vertoont de concept-jaarrekening 2024 een beter resultaat dan begroot, zijnde € 312.000, welke noodzakelijk is om de reserves weer tot een noodzakelijk niveau aan te kunnen vullen. In de begroting 2026 is met de structurele effecten uit de jaarcijfers 2024 rekening gehouden.
Recente ontwikkelingen Voor 2026 speelt vooral de afschaffing van de transitievergoeding per 1 juli 2026 voor medewerkers die ziek uit dienst gaan een grote rol. Bij MidZuid werken veel mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Eén van die kwetsbaarheden kan ook gezondheid zijn. We zien dat veel mensen het niet redden om door te werken tot hun pensioenleeftijd en vroegtijdig ziek uit dienst gaan. Dit resulteert in enorme uitgaven aan transitievergoedingen welke oplopen tot jaarlijks boven de € 300.000. In 2026 komen deze dan voor een half jaar ten laste van MidZuid en vanaf 2027 voor een volledig jaar. Dit betekent een forse extra last voor MidZuid. De uitstroom van de Wsw gaat door, mede als gevolg van gunstige regelingen om minder te gaan werken of eerder volledig te stoppen, die in de cao SW zijn opgenomen. Hierdoor komt de productiecapaciteit onder druk te staan en daarmee het resultaat van de bedrijfsvoering. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in het hiervoor genoemde onderzoek dat door Berenschot wordt uitgevoerd.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 10 van 46
2. Begroting 2026 en meerjarenraming 2.1 Uitgangspunten voor de begroting Bij het samenstellen van de begroting 2026 en meerjarenraming zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd. Opzet van de begroting De begroting van de Gemeenschappelijke Regeling WAVA (GR WAVA) heeft primair betrekking op de activiteiten en financiën van GR WAVA zelf. De bedrijfsactiviteiten vinden echter in belangrijke mate plaats binnen de 100% dochter van GR WAVA: MidZuid B.V. In de begroting wordt wel duidelijk onderscheid gemaakt tussen beide rechtspersonen. Dit betekent dat de (formele) begrotingscijfers uitsluitend betrekking hebben op de GR WAVA. Het verwachte resultaat van MidZuid B.V. komt in de begroting van GR WAVA tot uitdrukking in één begrotingspost: het operationeel resultaat. Om ook inzicht te verschaffen in de begrote cijfers van MidZuid B.V. is in de toelichting op de begroting een geconsolideerde begroting van GR WAVA en MidZuid B.V. (met toelichting) opgenomen. De begroting is opgesteld rekening houdende met de meest recente regels op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV). De activiteiten waarop de begroting betrekking heeft, vinden plaats in één programma: werk en re-integratie.
Financiële uitgangspunten In de herziene begroting 2025 die in december 2024 door het dagelijks bestuur is vastgesteld en aangeboden is aan de colleges, zijn ook de meerjarencijfers 2026 e.v. opgenomen. Aangezien de ontwikkelingen hard gaan sinds het moment van opstellen van de herziene begroting 2025 zijn de cijfers op onderdelen geactualiseerd waar het gaat om omzet ontwikkelingen. Verder vormen de meerjarencijfers uit deze herziene begroting de basis voor de begroting 2026 en zijn zowel de kosten als de opbrengsten naar het prijspeil van 2026 gebracht op basis van de indexeringsverwachtingen uit de septembercirculaire 2024. Voor 2028 e.v. zijn de kosten om het huidige pand naar energielabel-A te krijgen opgenomen. De loonkosten en de subsidieopbrengsten voor de Wsw zijn niet geïndexeerd, omdat deze aan elkaar gekoppeld zijn en deze muteren aan de hand van de komende circulaires. Een belangrijke opbrengstpost vormt de rijkssubsidie Wsw. Binnen het macrobudget is sprake van een prijscomponent (P) en een volumecomponent (Q). Afwijkingen in het volume kunnen effect hebben op de prijs. In deze begroting zijn de laatst bekende cijfers van het Rijk aangehouden op basis van de septembercirculaire 2024. De (financiële) uitgangspunten die betrekking hebben op de diverse begrotingsposten zijn nader in detail uitgewerkt in bijlage 2, waarnaar wordt verwezen.
Verdere bijzondere ontwikkelingen worden eind 2025 in de herziene begroting 2026 meegenomen.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 11 van 46
Visie, missie en gemeentelijke bijdrage Vanuit de vastgestelde visie en missie vervult de GR WAVA (hierna: WAVA) voor haar vier deelnemende gemeenten een publieke opdracht in een private omgeving. Deze opdracht luidt: mensen naar duurzaam passend werk begeleiden en dat zo efficiënt mogelijk doen. Ze voelen zich en zijn daardoor waardevol onderdeel van de maatschappij. Dit leidt tot 3 uitgangspunten: -
Het ontwikkelen van mensen is leidend, dat betekent dat wij medewerkers zo hoog mogelijk plaatsen op de werkladder en binnen een trede hun loonwaarde of toegevoegde waarde optimaliseren.
-
Om dit te behalen werken we duurzaam samen met onze partners en dat betekent: o
We maken heldere afspraken over prijs en kwaliteit op basis van marktconforme tarieven en loonwaarden van medewerkers.
o
We maken heldere afspraken over de begeleiding en ondersteuning op de werkvloer.
o
We zorgen voor een prettige en veilige werkomgeving voor medewerkers, conform de wettelijke eisen.
-
Doelstelling is dat de bedrijfsvoering over alle werksoorten die MidZuid uitvoert samen budgettair neutraal verloopt en dat de gemeentelijke bijdrage zoveel als mogelijk wordt beperkt. Zie in dit kader ook hetgeen in hoofdstuk 1 over de gemeentelijke bijdrage is opgemerkt, alsmede de financiële uitgangspunten die zijn opgenomen in bijlage 2.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 12 van 46
2.2 Begroting 2026 GR WAVA Begroting 2024 herzien
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 herzien
Begroting 2026
Subsidieresultaat wsw Rijkssubsidie Begeleid werken Subsidie beschikbaar voor WAVA
12.548 -778 11.770
13.559 -916 12.643
11.904 -803 11.101
12.205 -947 11.258
11.906 -975 10.931
Personeelslasten (na aftrek LIV compensatie) Vervoer doelgroep Totaal personeelskosten ca.
-11.783 -212 -11.995
-11.742 -222 -11.964
-11.177 -195 -11.372
-11.658 -172 -11.830
-11.194 -157 -11.351
-225
680
-271
-572
-420
Nieuw beschut Loonkostensubsidies Personeelslasten (netto, na aftrek LIV compensatie) Subsidieresultaat nieuw beschut Begeleidingsvergoedingen Saldo nieuw beschut
1.515 -3.011 -1.496 1.184 -312
1.338 -2.665 -1.327 1.288 -39
1.700 -3.401 -1.702 1.326 -375
1.811 -3.404 -1.593 1.341 -252
1.981 -3.829 -1.848 1.539 -310
Nieuwe doelgroepen (P-wet) Loonkostensubsidies Personeelslasten Subsidieresultaat nieuwe doelgroepen Begeleidingsvergoedingen Saldo nieuwe doelgroepen
940 -2.293 -1.353 413 -940
982 -2.203 -1.221 509 -712
1.027 -2.556 -1.529 450 -1.079
1.187 -2.806 -1.619 534 -1.085
1.285 -3.037 -1.752 590 -1.162
Subtelling saldo alle doelgroepen
-1.477
-72
-1.725
-1.909
-1.892
Vaste lasten WAVA Gebouw Huuropbrengst derden Doorbelast gebruik gebouwen Rente lening BNG Energie Vaste lasten
-828 185 580 -146 -217 -425
-841 200 580 -81 -279 -422
-851 62 597 -197 -223 -613
-833 162 597 -168 -223 -465
-920 166 610 -218 -229 -590
Overhead Personeelskosten Doorbelasting naar MidZuid B.V. Totaal
-
-
-
-
-
Overige bedrijfskosten
-22
-1.739
-22
-35
-35
Doorbetaling bijdrage GR WAVA aan MidZuid B.V. Operationeel resultaat MidZuid B.V.
-749
195
-822
-1.875 963
-2.025 906
Onvoorzien
-100
-
-100
-100
-100
Resultaat voor gemeentelijke bijdrage
-2.774
-2.037
-3.282
-3.421
-3.736
Rijksbijdrage en Impulsbudget sociale infrastructuur Gemeentelijke bijdrage
2.491
2.491
3.282
375 3.046
375 3.360
Resultaat excl. incidentele baten en lasten
-283
454
-
-
-
Incidentele baten en lasten
-
-
-
-
-
Resultaat exploitatie WAVA
-283
454
-
-
-
Bedragen * € 1.000
Subsidieresultaat wsw
1)
Betreffen de cijfers 2024 op basis van de concept-jaarrekening excl. WSP
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 13 van 46
2.3 Meerjarenperspectief 2026-2029 GR WAVA Begroting
Begroting Meerjarenraming
2025 herzien
2026
2027
2028
2029
Subsidieresultaat wsw Rijkssubsidie Begeleid werken Subsidie beschikbaar voor WAVA
12.205 -947 11.258
11.906 -975 10.931
11.498 -1.007 10.491
11.255 -1.036 10.219
10.756 -1.070 9.687
Personeelslasten (na aftrek LIV compensatie) Vervoer doelgroep Totaal personeelskosten ca.
-11.658 -172 -11.830
-11.194 -157 -11.351
-10.729 -143 -10.872
-10.356 -133 -10.489
-9.684 -118 -9.803
-572
-420
-381
-270
-116
Nieuw beschut Loonkostensubsidies Personeelslasten (netto, na aftrek LIV compensatie) Subsidieresultaat nieuw beschut Begeleidingsvergoedingen Saldo nieuw beschut
1.811 -3.404 -1.593 1.341 -252
1.981 -3.829 -1.848 1.539 -310
2.131 -4.118 -1.987 1.655 -332
2.281 -4.407 -2.126 1.773 -353
2.432 -4.697 -2.265 1.890 -375
Nieuwe doelgroepen (P-wet) Loonkostensubsidies Personeelslasten Subsidieresultaat nieuwe doelgroepen Begeleidingsvergoedingen Saldo nieuwe doelgroepen
1.187 -2.806 -1.619 534 -1.085
1.285 -3.037 -1.752 590 -1.162
1.349 -3.185 -1.836 619 -1.217
1.412 -3.334 -1.921 648 -1.274
1.475 -3.482 -2.007 677 -1.331
Subtelling saldo alle doelgroepen
-1.909
-1.892
-1.930
-1.897
-1.822
Vaste lasten WAVA Gebouw Huuropbrengst derden Doorbelast gebruik gebouwen Rente lening BNG Energie Vaste lasten
-833 162 597 -168 -223 -465
-920 166 610 -218 -229 -590
-920 166 610 -252 -229 -624
-1.134 166 610 -406 -229 -993
-1.134 166 610 -406 -229 -993
Overhead Personeelskosten Doorbelasting naar MidZuid B.V. Totaal
-
-
-
-
-
Overige bedrijfskosten
-35
-35
-35
-35
-35
-1.875 963
-2.025 906
-2.164 1.028
-2.303 1.151
-2.442 1.298
-100
-100
-100
-100
-100
Resultaat voor gemeentelijke bijdrage
-3.421
-3.736
-3.824
-4.177
-4.093
Rijksbijdrage en Impulsbudget sociale infrastructuur Gemeentelijke bijdrage
375 3.046
375 3.360
375 3.449
375 3.802
375 3.718
Resultaat excl. incidentele baten en lasten
-
-
-
-
-
Incidentele baten en lasten
-
-
-
-
-
Resultaat exploitatie WAVA
-
-
-
-
-
Bedragen * € 1.000
Subsidieresultaat wsw
Doorbetaling bijdrage GR WAVA aan MidZuid B.V. Operationeel resultaat MidZuid B.V. Onvoorzien
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 14 van 46
2.4 Toelichting op de begroting 2026 en meerjarenraming Zoals hiervoor is opgemerkt betreft deze begroting de GR WAVA. In de begroting zijn daarom uitsluitend de posten opgenomen die betrekking hebben op de GR WAVA. Hierna wordt in eerste instantie een toelichting gegeven op deze posten. Daarna wordt een overzicht gegeven van de geconsolideerde cijfers van GR WAVA en MidZuid B.V. en wordt, voor zover dat niet al is gebeurd in het kader van de begroting van de GR WAVA, een nadere toelichting op enkele geconsolideerde posten gegeven. Bij de financiële ontwikkelingen in meerjarenperspectief kan het volgende worden opgemerkt. Met name het subsidieresultaat over de komende jaren vertoont een positieve ontwikkeling, wat wordt veroorzaakt door een stijgende subsidie van het Rijk per arbeidsjaar (AJ). Deze ontwikkeling vertaalt zich langjarig niet door in de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage. Dit heeft te maken met de ontwikkeling van beschikbare arbeidsomvang, de loonontwikkeling van de doelgroep medewerkers, de sterke stijging van de automatiseringskosten, de hogere rente die jaarlijks resulteert in een lastenverzwaring ten opzichte van het voorgaande jaar en gestegen onderhoudskosten waarvoor liquide middelen aangetrokken moeten worden welke direct resulteren in een stijging van de rentelast.
Hier staat tegenover dat er in de begroting is uitgegaan van een stabilisering van de energielasten vanaf 2025 en dat deze voor de jaren daarna in stand blijft. De uitstroom van de Wsw ligt op een iets hoger niveau dan eerdere jaren, doordat er steeds meer mensen op basis van aantrekkelijke regelingen in de cao-SW in aanmerking komen voor vermindering van arbeidsuren, dan wel het volledig eerder stoppen met werken. Ook de komende jaren gaat een behoorlijke groep Wsw-medewerkers met pensioen/RVU, waarbij verwacht wordt dat de instroom dit in die periode niet compenseert. Hierdoor komt de productiecapaciteit verder onder druk te staan en daarmee het resultaat van de bedrijfsvoering. Naar dit strategische vraagstuk wordt binnen het lopende Berenschot onderzoek gekeken. Subsidieresultaat Wsw Het subsidieresultaat Wsw bestaat uit het verschil tussen de loonkosten van de medewerkers met een sw-indicatie en de rijkssubsidie Wsw. Aangezien de rijkssubsidie lager is dan de loonkosten is sprake van een negatief subsidieresultaat. Volgens de septembercirculaire 2024 bedraagt voor 2026 het bedrag per AJ € 39.165; In de jaren erna wordt tevens een lichte stijging van dit bedrag verwacht, mede dankzij de loon- en prijscompensatie.
De personeelskosten van de Wsw-medewerkers zijn gebaseerd op de verwachte omvang van de formatie en daarbij is rekening gehouden met de verwachte prijsontwikkeling (zie ook toelichting in bijlage 2, financiële uitgangspunten). Door de lichte stijging in het bedrag per AJ en doordat het aantal Wsw-medewerkers landelijk harder afneemt dan de daling van het totaalbudget, is er meerjarig sprake van een verbetering van het subsidieresultaat. Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 15 van 46
De personeelskosten van de Wsw-medewerkers en de toerekening van de subsidie voor Wswmedewerkers die begeleid werken zijn gebaseerd op de volgende jaargemiddelden: Uitgedrukt in fte:
Gemiddeld aantal fte in dienst bij WAVA Gemiddeld aantal fte begeleid werken
Begroting 2026
2027
2028
2029
266,4 24,2
246,8 24,2
233,4 24,2
213,8 24,2
Begroting 2026
2027
2028
2029
274,9 24,9
254,6 24,9
240,9 24,9
220,7 24,9
Uitgedrukt in arbeidsjaren (AJ):
Gem aantal AJ in dienst bij WAVA Gem aantal AJ begeleid werken
Nieuw beschut De kosten en opbrengsten zijn voor wat betreft de begroting 2026 gebaseerd op het aantal medewerkers nieuw beschut werk volgens een publicatie van het Rijk van eind 2023, met de te realiseren aantallen ultimo 2024. Voor de jaren erna is het aantal gebaseerd op de budgetontwikkeling/ingroeiregeling genoemd in de brief van de staatssecretaris aan de Tweede Kamer inzake de Uitvoering en evaluatie Participatiewet van juli 2019. In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van het aantal medewerkers nieuw beschut werk (o.b.v. 31 uur per week) weergegeven.
Medewerkers nieuw beschut
Gemiddelde jaarlijkse taakstelling
Begroting 2026
2027
2028
2029
130
139
149
159
Uit het financieel meerjarenperspectief blijkt dat er sprake is van een negatief resultaat op Beschut Werk. Hierdoor ontstaat ten onrechte het beeld dat meer Beschut werkplekken direct leidt tot een lager resultaat voor MidZuid. Door de inzet van deze medewerkers wordt er namelijk ook omzet gerealiseerd binnen de PMC’s en verdienen zijn hun resterende subsidieresultaat (grotendeels) terug.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 16 van 46
Participatiebanen Naast de Wsw en Beschut Werk wordt in de begroting uitgegaan van het aanbieden van participatiebanen (P-banen) aan mensen die óf binnen de eigen organisatie (PMC’s) werken óf worden gedetacheerd. Uitgegaan wordt van een groeiende groep in de komende jaren volgens onderstaand overzicht.
Gemiddeld aantal medewerkers met P-baan
Begroting 2026
2027
2028
2029
102
107
112
117
Hierbij wordt rekening gehouden met de stijging in P-banen op basis van de ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Als mensen vanuit een bijstandsuitkering in dienst komen via een participatiebaan, dan leidt dit voor de betrokken gemeente tot een besparing van de uitkeringslasten (verschil tussen uitkering en loonkostensubsidie), waarbij de vergoeding voor loonkostensubsidie op basis van realisatie gecompenseerd wordt. Ontwikkeling aantal doelgroepmedewerkers (fte) Van de verwachte ontwikkeling in de omvang van de diverse doelgroepen kan het volgende beeld worden gegeven.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 17 van 46
Uit dit overzicht blijkt een geleidelijke teruggang in het aantal Wsw-medewerkers, die echter grotendeels wordt opgevangen door instroom van medewerkers uit de nieuwe doelgroepen Beschut Werk en P-wet. De terugval in 2020 is direct gerelateerd aan de coronacrisis. Vaste lasten In de meerjarencijfers zien we de vaste lasten verder oplopen. We verwachten dat de energielasten op het huidige niveau stabiliseren, maar door de rentestand die hoger is dan de rentepercentages waartegen de lopende leningen zijn afgesloten zien we dat de totale rentelast jaarlijks toeneemt als het gevolg van herfinancieringen van deze leningen. De diverse groot onderhoud posten zijn steeds doorgeschoven en er wordt al een paar jaar alleen het echt noodzakelijke groot onderhoud uitgevoerd. Dit heeft de laatste jaren wel als bijeffect dat de incidentele onderhoudskosten stijgen. Bij de actualisering van het meerjarig onderhoudsplan (MJOP) bleek dat de jaarlijkse reservering verhoogd moet worden, om op lange termijn de onderhoudskosten te kunnen dekken. Deze begroting is op het meest actuele MJOP opgesteld. Ondanks de afwachting van de besluitvorming over huisvesting zien we wel dat een groot deel van de huurders die zijn weggevallen toch weer worden ingevuld.
In de begroting wordt er nog steeds vanuit gegaan dat de stijging die voor 2025 is begroot wordt gerealiseerd en dat daarmee de hogere huuropbrengst meerjarig kan worden vastgehouden. De doorbelasting van de vaste lasten aan de PMC’s is gemaximeerd op € 610.448 voor 2026. Hier zit de gedachte achter, dat een overcapaciteit aan ruimte niet ongelimiteerd doorbelast kan worden aan de PMC’s. Dat risico ligt bij de GR WAVA. Derhalve resteert er daar een kostenpost voor vaste lasten. De rentelast wordt meerjarig geraamd op het huidige van 3,5% (eind 2021 nog 0,17%) per vervaldatum van de toekomstige leningen. Voor 2026 is dit effect € 33.000 die jaarlijks nog verder op loopt. Ervan uit gaande dat alle leningen uiteindelijk op 3,5% zijn gefinancierd. Met daarbij het risico dat de rente ook nog verder kan oplopen. Voor eind 2027 is meegenomen dat er een extra lening van € 4.000.000 wordt aangetrokken om in 2028 het pand op energielabel-A te krijgen. Deze extra rentelast en de afschrijving op deze investering komt in de meerjarenraming in 2028 en 2029 tot uiting. Overhead De overhead heeft betrekking op de loonkosten van reguliere medewerkers die een ambtelijke dienstbetrekking hebben binnen de GR WAVA. Op dit moment zijn er geen medewerkers onder deze regeling in dienst.
Zij waren werkzaam in (staf)functies die vallen binnen de definitie van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) met betrekking tot overhead. In het BBV zijn enkele indicatoren specifiek voorgeschreven. Eén ervan betreft de overhead, uitgedrukt in een percentage van de totale lasten. Het verloop van dit kengetal is als volgt:
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 18 van 46
Overhead in % totale lasten
Herziene Begroting Begroting 2025 2026
2027
2028
2029
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
Aangezien de overhead in de GR WAVA uitsluitend de loonkosten van medewerkers met een ambtelijke dienstbetrekking omvat, zeggen de in de tabel opgenomen percentages niet zoveel. Een beter beeld van de werkelijke overhead kan worden gevormd op basis van de geconsolideerde cijfers van de GR WAVA en MidZuid B.V. Daarop wordt hierna nog nader ingegaan. Overige bedrijfskosten Dit betreft de accountantskosten voor controle administratie en jaarrekening GR WAVA. Operationeel resultaat Dit betreft per saldo het resultaat op de activiteiten die binnen MidZuid B.V. zijn uitgevoerd. Aan het einde van deze paragraaf wordt daarop nog afzonderlijk (per PMC) ingegaan. Het in de begroting opgenomen operationeel resultaat is wat hoger dan hierna vermeld in de geconsolideerde cijfers, omdat de overige bedrijfskosten van de GR WAVA ook in de geconsolideerde cijfers worden meegenomen. Onvoorzien Deze post is, mede op aandringen van de provincie als toezichthouder, opgenomen om niet begrote bijzondere kosten op te kunnen vangen. Gemeentelijke bijdrage Zoals hiervoor al is toegelicht is er sprake van een redelijk stabiele gemeentelijke bijdrage in 2026 en 2027. Dit is enerzijds omdat de meerjarenbegroting is opgesteld conform het prijspeil 2026 en er geen bijzondere kostenontwikkelingen worden voorzien. Verder gaan we ervan uit dat er in de resultaatsontwikkeling van MidZuid B.V.
een stabilisatie optreedt, waarbij afname van de Wsw-medewerkers wordt opgevangen met een stabiele instroom van Beschut Werk en P-banen. Vanaf 2028 verandert dit beeld als gevolg van de investeringen in energiebesparende maatregelen om in het huidige pand te komen tot het energielabel-A. Ontwikkeling EMU-saldo De cijfers met betrekking tot de ontwikkeling van het EMU-saldo zijn opgenomen in bijlage 4, waarnaar wordt verwezen.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 19 van 46
Incidentele baten en lasten In de begrotingscijfers 2026 e.v. is geen sprake van een incidentele onttrekking aan de overige reserves. Verder zijn er geen incidentele baten en/of lasten opgenomen; de vermelde cijfers zijn derhalve allen structureel van karakter. Geconsolideerde cijfers Zoals hiervoor al is opgemerkt vindt een belangrijk deel van de activiteiten plaats binnen MidZuid B.V. Deze activiteiten vertalen zich uiteindelijk in het operationeel resultaat zoals opgenomen in de begroting van de GR WAVA. Ter verbetering van het inzicht in deze post, zijn hierna de geconsolideerde begrotingscijfers van de GR WAVA en MidZuid B.V. opgenomen.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 20 van 46
Begroting WAVA en MidZuid B.V., geconsolideerd Herziene begroting 2025
Begroting Meerjarenraming 2026 2027
2028
2029
Bedragen * € 1.000 Subsidieresultaat wsw Rijkssubsidie Begeleid werken Subsidie beschikbaar voor WAVA
12.205 -947 11.258
11.906 -975 10.931
11.498 -1.007 10.491
11.255 -1.036 10.219
10.756 -1.070 9.687
Personeelslasten (na aftrek LIV compensatie) Vervoer doelgroep Totaal personeelskosten ca.
-11.658 -172 -11.830
-11.194 -157 -11.351
-10.729 -143 -10.872
-10.356 -133 -10.489
-9.684 -118 -9.803
-572
-420
-381
-270
-116
1.811 -3.404 -1.593 1.341
1.981 -3.829 -1.848 1.539
2.131 -4.118 -1.987 1.655
2.281 -4.407 -2.126 1.773
2.432 -4.697 -2.265 1.890
-252
-310
-332
-353
-375
Nieuwe doelgroepen (P-wet) Loonkostensubsidies Personeelslasten Subsidieresultaat nieuwe doelgroepen Begeleidingsvergoedingen Saldo nieuwe doelgroepen
1.187 -2.806 -1.619 534 -1.085
1.285 -3.037 -1.752 590 -1.162
1.349 -3.185 -1.836 619 -1.217
1.412 -3.334 -1.921 648 -1.274
1.475 -3.482 -2.007 677 -1.331
Subtelling saldo alle doelgroepen
-1.909
-1.892
-1.930
-1.897
-1.822
-833 162 597 -168 -223 -465
-920 166 610 -218 -229 -590
-920 166 610 -252 -229 -624
-1.134 166 610 -406 -229 -993
-1.134 166 610 -406 -229 -993
-1.400 -2.452 -154 4.007 0
-1.429 -2.634 -158 4.221 -0
-1.429 -2.630 -158 4.217 -0
-1.429 -2.630 -158 4.217 -0
-1.429 -2.630 -158 4.217 -0
Exploitatieresultaat PMC's Omzet (excl. begel.vergoedingen) incl.subs.BW Kosten van de omzet Netto omzet
13.944 -3.834 10.110
14.429 -3.965 10.463
14.460 -3.974 10.486
14.488 -3.983 10.505
14.507 -3.993 10.514
Loonkosten direct Doorbelast gebr. gebouw Beheerskosten Doorbelasting overhead Totaal kosten PMC's
-6.286 -423 -384 -3.961 -11.054
-6.621 -433 -394 -4.169 -11.616
-6.661 -433 -394 -4.169 -11.656
-6.697 -433 -394 -4.169 -11.692
-6.697 -433 -394 -4.169 -11.692
Operationeel resultaat PMC's
-947
-1.153
-1.170
-1.188
-1.179
Onvoorzien
-100
-100
-100
-100
-100
Resultaat voor gemeentelijke bijdrage
-3.420
-3.735
-3.824
-4.177
-4.093
Rijksbijdrage en Impulsbudget sociale infrastructuur Gemeentelijke bijdrage
375 3.046
375 3.360
375 3.449
375 3.802
375 3.718
Resultaat excl. incidentele baten en lasten
-
-
-
-
-
Incidentele baten en lasten
-
-
-
-
-
Te bestemmen resultaat operationeel
-
-
-
-
-
Subsidieresultaat wsw Nieuw beschut Loonkostensubsidies Personeelslasten (netto, na aftrek LIV compensatie) Subsidieresultaat nieuw beschut Begeleidingsvergoedingen Saldo nieuw beschut
Vaste lasten WAVA Gebouw Huuropbrengst derden Doorbelast gebruik gebouwen Rente lening BNG Energie Vaste lasten Overhead Bedrijfskosten Indirect personeel Doorbelast gebruik gebouw Doorbelasting naar PMC's (en WSP MidZuid)
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 21 van 46
Toelichting op de geconsolideerde cijfers Hierna worden nog enkele specifieke posten in het overzicht met geconsolideerde cijfers toegelicht, voor zover niet reeds toegelicht naar aanleiding van de begrotingscijfers van de GR WAVA. Overhead GR WAVA/MidZuid B.V. De kosten van overhead zijn in de periode 2014 tot 2017 fors gedaald en daarna stabiel in lijn met de kostenstijging van de cao. Zie onderstaande grafiek (waarin de ontwikkeling in de overhead tevens is afgezet tegen de salariskostenontwikkeling volgens de cao Gemeenten). De stijging in 2024 heeft te maken met de fors gestegen ICT kosten, waaronder ook de ICTbeveiligingskosten. Daarnaast zijn de kosten van tijdelijke inhuur krachten fors hoger dan in andere jaren.
*2024 o.b.v. voorlopige jaarcijfers
Inmiddels is de ondergrens van de kosten van overhead bereikt, aangezien verdere bezuinigingen de goede, professionele bedrijfsvoering in gevaar brengen. De kosten van overhead zullen zich naar verwachting in de komende jaren stabiliseren. Dit betekent overigens niet dat niet nauwlettend wordt bewaakt hoe de kosten zo beperkt mogelijk gehouden kunnen worden. De stijging in 2024 komt voort uit de tijdelijke vervanging van
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 22 van 46
personeel. De organisatie is door de krappe overhead niet in staat om uitval in kritieke functies zelf op te vangen. Ook is het noodzakelijk geweest om specialisten in te schakelen. De ontwikkeling van de overhead, uitgedrukt in een percentage van de totale lasten, is in onderstaande tabel zichtbaar gemaakt. Volledigheidshalve wordt daarbij nog opgemerkt dat in de geconsolideerde cijfers het begrip overhead ruimer wordt geïnterpreteerd dan volgens de definitie in het BBV.
Overhead in % totale lasten, geconsolideerd
Herziene begroting 2025
2026
2027
2028
2029
11,7%
11,7%
11,9%
11,8%
11,9%
Gelet op de ontwikkeling van de doelgroepen (terugloop Wsw en toename overige doelgroepen) en de verwachte toename in het aantal participatietrajecten en participatieproducten, wordt verwacht dat de bedrijfsactiviteiten op een constant niveau blijven. In bovenstaande tabel zijn de overheadkosten uitgedrukt in een percentage van de totale lasten. De ontwikkeling in de komende jaren wordt als stabiel ingeschat. PMC’s totaal De mogelijkheden tot het realiseren van omzet zijn sterk afhankelijk van het aantal beschikbare mensen. In de komende jaren zal sprake zijn van terugloop van het aantal Wswmedewerkers. Hiertegenover staat een toename van het aantal medewerkers vanuit andere doelgroepen: Beschut Werk en participatiebanen. Zoals uit het hiervoor opgenomen overzicht met doelgroep medewerkers blijkt, vertoont de totale populatie doelgroep medewerkers een beperkte daling, waardoor de verwachting is dat de omzet van de PMC’s de komende jaren redelijk op peil kan blijven. Voor wat betreft de met de omzet samenhangende kosten kan in algemene zin gesteld worden dat deze flexibel meebewegen met de omzet. Voor de toekomstige ontwikkeling wordt op basis van het lopende Berenschotonderzoek naar een passende oplossing gekeken, waarbij de bereidheid van de gemeenten tot het faciliteren van instroom een belangrijke factor is.
Meerjarenbeeld per PMC Algemeen De resultaten van de PMC’s bestaan enerzijds uit de netto-omzetten en de directe kosten van de PMC’s. Anderzijds zijn in de resultaten ook doorbelaste kosten van overhead en gebouwen begrepen. Deze doorbelastingen zullen in de komende jaren stabiel blijven.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 23 van 46
Beschermd werk De verwachting bij deze PMC is dat de omzet de komende jaren op peil zal blijven, na een behoorlijke terugloop in 2019. Door de aard van de werkzaamheden zijn de toegevoegde waarden relatief laag, zodat sprake is van een negatief operationeel resultaat. Naar verwachting zal dit negatieve resultaat op een enigszins stabiel niveau blijven. Wel is er vanaf 2022 ingezet op de inzet van technologie, waarmee er hoogwaardiger werk kan worden aangetrokken en wordt binnen deze afdeling ingezet op circulariteitswerkzaamheden, waarvan de kledingsortering de eerste pijler is. Inmiddels is Flinstering geopend als tweedehands kledingwinkel en worden de voorbereidingen getroffen voor een fietsenherstelwerkplaats. Deze circulaire activiteiten leveren uiteindelijk een verbetering op van de netto toegevoegde waarde van onze medewerkers. Dit zou op termijn moeten bijdragen aan een beter resultaat. In de huidige begroting is dat effect nog niet meegenomen, omdat het aandeel in het geheel nog beperkt is en de prijzen van de overige activiteiten nog steeds onder druk staan. Groepsdetachering Ook bij groepsdetachering is de verwachting dat de omzet op peil blijft en de netto omzet beperkt verbetert door verbeteringen van tarieven. Ook bij deze PMC worden negatieve operationele resultaten verwacht die weliswaar negatief zijn, maar wel stabiel.
Publieke dienstverlening Onder deze PMC vallen de activiteiten groenvoorziening, beheer milieustations en postbezorging. Naar verwachting zal de omzet in de komende jaren stabiel blijven. Er is wel potentie tot groei van de omzet, maar de vraag is of voldoende mensen vanuit de doelgroep beschikbaar zijn/komen om daaraan invulling te kunnen geven. Indien dat niet het geval is leidt dat tot relatief hoge kosten van het werk door derden. In de begroting wordt daarom (nog) uitgegaan van een stabiele omzet en een daarmee samenhangend stabiel resultaat. Binnen deze PMC worden ook vakkrachten ingezet om de uitstroom van ervaren Wsw medewerkers op te vangen. Dit is een mooie door ontwikkel kans voor deze medewerkers, maar leidt wel tot een stijging in personeelskosten. Facilitaire dienstverlening Onder deze PMC vallen de activiteiten met betrekking tot schoonmaak en catering. Door de beperkte instroom vanuit nieuwe doelgroepen en uitstroom als gevolg van een grote vraag in de markt staat het aantal beschikbare medewerkers voor het schoonmaakdeel in deze PMC erg onder druk. In 2023 is om deze reden afscheid genomen van bestaande opdrachten, waarmee het dienstenpakket voor nu weer passend is. Het operationeel resultaat van deze PMC blijft meerjarig wel stabiel.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 24 van 46
Individuele Plaatsing & Detachering Bij deze PMC is de verwachting dat de uitstroom van Wsw-medewerkers niet volledig gecompenseerd kan worden met mensen uit de nieuwe doelgroepen. Dit zal een dalend effect hebben op de omzet. Door het verbeteren van de detacheringstarieven en door scherp te blijven op ziekteverzuim blijft het operationeel resultaat in de komende jaren redelijk op niveau. Echter ligt bij deze PMC wel het grootste risico. Doordat de begeleid werken activiteiten hier ook onder vallen verbetert het resultaat op basis daarvan de komende jaren wel iets doordat de jaarlijkse verbetering van de WSW-bijdrage hierop positief doorwerkt. Participatieactiviteiten Voor de komende jaren wordt op basis van de vraag naar participatieproducten een resultaat onder het nulpunt verwacht. De verwachting voor de komende jaren is dat de netto-omzet en het operationeel resultaat minimaal stabiel blijven. Hierbij is MidZuid wel direct afhankelijk van alle deelnemende gemeenten en hoe zij deze producten van MidZuid inzetten.
2.5 Samenvattend overzicht van baten en lasten Volgens het BBV is een samenvattend overzicht van baten en lasten voorgeschreven. Dit overzicht is hierna opgenomen:
Overzicht van baten en lasten, begroting 2026 Bedragen * € 1.000
Baten
Lasten
Saldo
Totaal programma Algemene dekkingsmiddelen Overhead
22.718 -
-22.618 -
100 -
Heffing Vpb Onvoorzien Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat
22.718 22.718
-100 -22.718 -22.718
-100 -
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 25 van 46
3. Paragrafen 3.1 Bedrijfsvoering De toelichtingen in deze alinea zijn gebaseerd op de bedrijfsvoering van de GR WAVA en MidZuid B.V. gezamenlijk, aangezien de bedrijfsvoering in belangrijke mate plaatsvindt binnen MidZuid B.V. Ontwikkelingen in de bedrijfsvoering Door het vaststellen van de notitie ‘Mensenwerk is de basis’ heeft het bedrijf de ruimte gekregen om, naast de uitvoering van de Wsw en Beschut Werk, activiteiten te ontwikkelen, mits deze een relatie hebben met de uitvoering van de Participatiewet. Daarmee is duidelijk richting gegeven aan de toekomst van het bedrijf. Het jaar 2017 was het eerste jaar waarin volgens deze koers is gewerkt. Anno 2025 zal dit nog steeds de koers zijn die gevolgd wordt. Dit komt in de begroting onder meer tot uitdrukking in de samenstelling en ontwikkeling van het personeelsbestand (waaronder P-banen) en in de verdere uitbouw van participatieactiviteiten. In 2021 heeft het scheidende bestuur een overdrachtsdocument opgesteld waarin deze werkwijze wordt bevestigd. In vervolg daarop hebben er in 2022 en 2023 gesprekken plaatsgevonden met het huidige bestuur hoe dit verder concreet vorm te gegeven. Er is daarbij gekeken naar de strategische toekomstvisie van MidZuid. Daaruit is het document basistaken ontstaan, welk door de raden van de vier gemeenten opnieuw is bekrachtigd.
In het najaar van 2024 is Berenschot in opdracht van het bestuur en directie MidZuid gestart met een onderzoek naar de strategische toekomstscenario’s, wat uiteindelijk moet resulteren in een uitgewerkt bedrijfsplan MidZuid 2026-2032. Technologische inclusie Als gastheer van de TINT wordt inclusieve technologie meer en meer onderdeel van MidZuid als ondersteunend hulpmiddel in het beter kunnen inzetten van medewerkers op hun talenten, waardoor zij hoogwaardiger werk kunnen verrichten. De TINT West-Brabant heeft in 2025 met de drie werkontwikkelbedrijven in West-Brabant en opleiders Curio en Avans een duidelijker gezicht gekregen bij werkgevers. Ook in Brabants verband is er een start gemaakt om kennis te delen en wellicht gezamenlijk ontwikkelcapaciteit te werven. En de TINT heeft voor de komende jaren tot en met 2027 financiering voor de basisinfrastructuur om projecten mogelijk te maken via de regiodeal.
Ontwikkelingen in samenstelling personeel Hierna wordt ingegaan op de verwachte ontwikkelingen in de samenstelling van het personeel: de medewerkers uit de verschillende doelgroepen en de reguliere medewerkers.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 26 van 46
Doelgroep medewerkers Doordat geen instroom vanuit de Wsw plaatsvindt zal het aantal Wsw-medewerkers de komende jaren een dalende lijn laten zien. Dit wordt in belangrijke mate gecompenseerd door de verwachte instroom vanuit de nieuwe doelgroepen, Beschut Werk en P-banen. Per saldo zal het aantal doelgroep medewerkers in de komende jaren naar verwachting licht gaan dalen. In paragraaf 2.4 is een overzicht gegeven van het verwachte verloop. Reguliere medewerkers (kaderpersoneel) De formatie van het kaderpersoneel is stabiel. Hierop hanteren we nog steeds een “vacaturestop, tenzij”. Bovendien is er intern een beweging op gang gebracht om binnen het reguliere personeel meer medewerkers te verplaatsen van een overheadfunctie naar een functie in de directe aansturing of begeleiding van medewerkers. De begroting 2026 is gebaseerd op een formatie van 106,95 fte. Enkele uitgangspunten met te bereiken doelen In het voorgaande zijn al enkele cijfers genoemd met betrekking tot aantallen medewerkers e.d. Voor 2026 gelden de volgende te bereiken aantallen voor nieuwe doelgroepen: -
Nieuw beschut werk, te realiseren aantal gemiddeld over 2026 (o.b.v. budgetontwikkeling; gebaseerd op 31 uur per week): 130
-
Aantal medewerkers via P-baan, te realiseren gemiddeld over 2026: 102
Voor wat betreft het bereiken van de hiervoor genoemde aantallen medewerkers voor nieuw beschut werk en P-wetters spelen de deelnemende gemeenten een grote rol, aangezien deze mensen (deels) door hen worden voorgedragen. Het aantal Wsw-medewerkers daalt en deze daling is voor het bedrijf niet beïnvloedbaar. Om die reden wordt het aantal hier niet als afzonderlijk doel genoemd. De verwachte aantallen op basis van de landelijke uitstroomcijfers zijn vermeld in paragraaf 2.4. Het ontwikkelen van medewerkers is één van de uitgangspunten bij MidZuid. Doordat de instroom voor de Wsw is beëindigd, worden ook de mogelijkheden tot verdere groei op de werkladder voor deze doelgroep beperkter. Het uitgangspunt voor de komende jaren blijft om het aantal stijgers en dalers op de werkladder in evenwicht te houden. Het liefst realiseren we per saldo een stijging. Om dat te kunnen bereiken is voldoende instroom van mensen uit de nieuwe doelgroepen noodzakelijk. We streven ernaar om medewerkers een werkplek zo dicht mogelijk bij de eigen woonomgeving te bieden. Bij dit uitgangspunt moet wel de kanttekening worden gemaakt dat werk gezocht moet worden, dat past bij de talenten van de betrokken werknemer.
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 27 van 46
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandscapaciteit Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en mogelijkheden die de organisatie heeft om niet begrote kosten te dekken. De weerstandscapaciteit bestaat voornamelijk uit de algemene reserve. Eind 2024 bedraagt de algemene reserve € 1.348.000 vóór de resultaatbestemming over 2024. Naast de algemene reserve is in de begroting € 100.000 opgenomen voor onvoorziene uitgaven. De algemene reserve dient om onvoorziene risico’s die samenhangen met de uitvoering af te dekken. In december 2013 heeft het algemeen bestuur het volgende beleid vastgesteld: 1. GR WAVA brengt jaarlijks alle risico’s die verbonden zijn aan haar activiteiten en de bedrijfsvoering in beeld. 2. GR WAVA splitst deze risico’s enerzijds in vaste lasten en subsidieresultaat en anderzijds in overhead en exploitatieresultaat. 3. De berekening voor de weerstandscapaciteit voor GR WAVA wordt gebaseerd op 3% van de absolute bedragen van de aan GR WAVA toe te rekenen opbrengsten en kosten in de onderdelen overhead en exploitatieresultaat. 4. Een minimumomvang van de weerstandscapaciteit vast te stellen omdat GR WAVA niet gewoon is gedurende het boekjaar begrotingswijzigingen door te voeren. 5. De minimumomvang van de weerstandscapaciteit vast te stellen op éénmaal het berekende jaarrisico, het maximum op tweemaal dit risico. 6.
De berekening van de weerstandscapaciteit is niet maatgevend voor een berekening van de bestemming bij het rekeningresultaat. Dat laatste vindt elk jaar apart plaats, waarbij wel het minimumniveau van de weerstandscapaciteit in acht wordt genomen. Hierbij wordt nog opgemerkt dat de algemene reserve beleidsmatig niet gerelateerd is en ook niet bedoeld is voor het opvangen van risico’s en fluctuaties in de subsidie-systematiek. Bij het vaststellen van de resultaatbestemming over 2014 is door het bestuur overwogen om hiervoor eventueel een aparte risico- en egalisatiereserve te vormen. Begin 2015 is echter besloten tot het alternatief dat de individuele gemeenten hiervoor een eigen risicoreserve aanhouden. Bij het vaststellen van de jaarrekening 2023 is op grond van de genoemde uitgangspunten de bandbreedte van de algemene reserve als volgt berekend: ondergrens € 762.000; bovengrens € 1.524.000. De stand van de algemene reserve ultimo 2024 bevindt zich na toevoeging van het resultaat over 2023 van € 424.000 negatief binnen de bandbreedte. Op grond van de voorlopige cijfers 2024 kunnen deze grenzen worden bijgesteld naar € 854.000 c.q. € 1.708.000. Voor het voorlopige resultaat over 2024 van € 312.000 zal voorgesteld worden om dit ten gunste van de reserve te laten komen; daarover moet nog wel een besluit worden genomen bij het vaststellen van de jaarrekening 2024.
Hierna zitten de reserves nog steeds Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenbegroting na dagelijks bestuur 10 april 2025
Pagina 28 van 46
binnen de bandbreedte, maar is het ingeteerde deel wel weer terugverdiend. Ter afdekking van de hierna geïnventariseerde risico’s is na aftrek van het voorlopige resultaat over 2024 een weerstandscapaciteit beschikbaar van € 1.660.000 (algemene reserve) + € 100.000 (onvoorzien) = € 1.760.000. Risico-inventarisatie (financieel) In deze risico-inventarisatie worden de risico’s onderscheiden in enerzijds de risico’s die samenhangen met de vaste lasten en subsidieresultaat en anderzijds de risico’s met betrekking tot overhead en exploitatieresultaat. De gekwantificeerde risico’s kunnen vervolgens worden gerelateerd aan de omvang van de weerstandscapaciteit. Risico’s in samenhang met vaste lasten en subsidieresultaat: -