CConstaterende datGeertruidenberg
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22c De Waailanden te Raamsdonk totaal

De raad debatteert 10 september 2026, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: TAM-IMRO de Waailanden282.201 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 20 van 27

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 6/59 stikstofgevoelige habitattypen en/of stikstofgevoelige leefgebieden van kwalificerende soorten. 1.2 AERIUS-berekening In het stikstofonderzoek1 zijn de uitgangspunten en resultaten vastgelegd van de berekeningen van de stikstofdepositie als gevolg van het voorgenomen plan. De berekeningen van de stikstofdepositie zijn op 20-11-2025 uitgevoerd met de meest recente versie van AERIUS-Calculator (AERIUS 2025). Hierbij is de depositie binnen de Natura 2000-gebieden berekend per hexagoon met een oppervlakte van één hectare. 1.3 Afbakening onderzoeksgebied effecten stikstofdepositie Op basis van de stikstofberekening blijkt dat er dat er ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling sprake is van een relevante toename van stikstofdepositie (≥0,01 mol N/ha/jaar) op de Natura 2000-gebieden ‘Langstraat’, ‘Biesbosch’, ‘Loevestein en Pompveld & Kornsche Boezem’. De toename van stikstofdepositie op hexagonen met een overschrijding van de Kritische Depositiewaarde (KDW) bedraagt maximaal 0,02 mol N/ha/jaar.

Het voorgenomen project leidt niet tot toenames van stikstofdepositie op andere Natura 2000-gebieden dan bovenstaande benoemd. Andere Natura 2000- gebieden worden in onderhavige rapportage om deze reden niet beschouwd. 1 Sweco, 51034314 D4 Rapport onderzoek stikstofdepositie NL25 -648800269-155010, d.d. 20-11-2025. Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 7/59 2 Toetsingskader 2.1 Omgevingswet De bescherming van Natura 2000-gebieden is geregeld in hoofdstuk 5 van de Omgevingswet (Ow). Onder Natura 2000-gebieden vallen de gebieden die op grond van de Europese Vogelrichtlijn en/of Habitatrichtlijn zijn aangewezen. De essentie van het beschermingsregime voor deze gebieden is dat de duurzame instandhouding van soorten en habitattypen binnen de Europese Unie wordt gewaarborgd vanuit een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Het Ministerie van Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid, en Natuur (LVVN) wijst de Natura 2000-gebieden aan met een aanwijzingsbesluit (artikel 2.44 lid 1 Ow). In dat besluit is aangegeven welke natuurwaarden kwalificerend zijn op grond van de Europese Habitatrichtlijn en/of Vogelrichtlijn.

Voor deze natuurwaarden zijn instandhoudingsdoelstellingen geformuleerd voor natuurlijke habitattypen en/of soorten. Dit kunnen behoudsdoelstellingen zijn voor habitattypen en leefgebieden van soorten die zich al op het gewenste niveau (kwalitatief en kwantitatief) bevinden of uitbreidings- en/of verbeterdoelstellingen voor habitattypen en leefgebieden van soorten die zich nog niet op het gewenste niveau bevinden. Om gevolgen voor de instandhoudingsdoelstellingen toetsbaar te maken kent de Ow een goedkeuringsvereiste voor plannen of projecten die afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen voor een Natura 2000-gebied zouden kunnen hebben (‘Natura 2000-activiteit’2; artikel 16.53c eerste lid Ow en artikel 10.24 Bkl3). Een vergunningplicht geldt voor een ‘Natura 2000-activiteit’ waarvoor (significant) negatieve gevolgen op de instandhoudingsdoelstellingen niet kunnen worden uitgesloten, waarbij de kwaliteit van de habitattypen of leefgebieden van soorten in het betreffende Natura 2000-gebied kan verslechteren of een significant verstorend effect op soorten waarvoor dat gebied is aangewezen kan optreden (artikel 5.1 eerste lid Ow en artikel 8.74b Bkl).

De goedkeuring of de vergunning wordt alleen verleend wanneer voldoende zeker is dat de instandhoudingsdoelstellingen voor het betreffende Natura 2000-gebied niet in het geding zijn (artikel 8.74b Bkl). Wanneer er dan nog steeds wel sprake kan zijn van een activiteit met nadelige, maar zeker geen significante, gevolgen voor een Natura 2000-gebied, geldt de zorgplicht (artikel 11.6 Bal). Deze bestaat uit het nemen van passende preventieve of herstelmaatregelen om nadelige gevolgen te beperken. 2.2 Beoordelingskader effecten stikstofdepositie projecten Indien uit de AERIUS-berekeningen blijkt dat er geen sprake is van een toename van de stikstofdepositie (kleiner dan of gelijk aan 0,00 mol N/ha/jaar) dan is er voor het onderdeel stikstofdepositie geen sprake van een vergunningplichtige ‘Natura 2000-activiteit’.

Indien uit de AERIUS-berekening blijkt dat er sprake is van een toename van de stikstofdepositie groter dan 0,00 mol N/ha/jaar, kan een ecologische voortoets aangeven of significant negatieve 2 ‘Het realiseren van een project, binnen of buiten een Natura 2000-gebied, dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied.’ 3 Bkl: Besluit kwaliteit leefomgeving Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 8/59 effecten uit te sluiten zijn. Als dit niet uit te sluiten valt, dan is er wel een vergunningsplicht in het kader van de Omgevingswet en moet een passende beoordeling worden opgesteld.

Een omgevingsvergunning kan in de volgende situaties worden verleend: • in het stikstofregistratiesysteem is voldoende depositieruimte beschikbaar om de effecten van het project te salderen4; • uit een passende beoordeling, eventueel inclusief extern salderen of andere mitigerende maatregelen, de zekerheid is verkregen dat het plan of project de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebieden niet zal aantasten. De instandhoudingsdoelstellingen vormen hierbij het toetsingskader; • na het succesvol doorlopen van de ADC-toets (artikel 5a.1 Bkl, lid 2 en 3 Ow; artikel 6 lid 4 Habitatrichtlijn)5. Indien uit de AERIUS-berekening blijkt dat er sprake is van een toename van de stikstofdepositie (≥0,01 mol N/ha/jaar) en niet aan één van bovenstaande beschreven situaties is voldaan kan geen vergunning op grond van de Omgevingswet worden verleend. Beoordelingskader voor bestemmingsplannen Net als bij projecten geeft een AERIUS-berekening inzicht in de eventuele toename van stikstofdepositie door een plan (zoals een bestemmingsplan). De referentiesituatie voor plannen is echter anders dan bij projecten. De referentie voor plannen is niet de vergunde situatie, maar de feitelijke planologisch legale situatie voorafgaand aan de vaststelling van het plan (ECLI:NL:RVS:2020:1110, r.o. 12.7). 2.3 Beoordeling aanlegfase Voorliggende rapportage beoordeelt het effect van de aanlegfase.

De Wet stikstofreductie en natuurverbetering voorzag een partiële vrijstelling van de vergunningplicht voor stikstofemissies afkomstig van bouw- en sloopwerkzaamheden. Op 2 november 2022 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) uitspraak gedaan in de zaak over het Porthos-project en de bouwvrijstelling (ECLI:NL:RVS:2022:3159). De Raad van State heeft geoordeeld dat de bouwvrijstelling niet gebruikt mag worden. Daarom zijn ten behoeve van het onderhavige project zowel de effecten van de aanlegfase als gebruiksfase doorgerekend met het rekenprogramma AERIUS en in voorliggende rapportage ecologisch beoordeeld. Het is niet zo dat iedere toename van stikstofdepositie op overbelaste habitattypen of leefgebieden altijd significante gevolgen heeft. Er is ruimte voor een ecologische beoordeling. In een beoordeling van stikstofdepositie voor de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland (MSNF) was de conclusie dat de tijdelijke en geringe permanente toename van stikstofdepositie geen significante 4 Met het stikstofregistratiesysteem is depositieruimte gecreëerd doordat maatregelen zijn genomen die de stikstofdepositie verminderen. Een deel van deze depositieruimte kan worden ingezet voor het verlenen van een omgevingsvergunning.

Voorlopig is het stikstofregistratiesysteem alleen beschikbaar voor woningbouwprojecten en een beperkt aantal infrastructurele projecten. 5 Dit is een onderzoek waaruit naar voren komt dat er geen Alternatieven zijn voor het project met minder grote effecten op Natura 2000, er Dwingende redenen van groot openbaar belang gelden voor het project en waarbij Compensatie van Natura 2000 plaatsvindt. Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 9/59 gevolgen had voor de betreffende Natura 2000-gebieden. De ABRvS concludeerde dat met de passende beoordeling Gedeputeerde Staten van Flevoland voldoende zekerheid had gekregen om de vergunning te verlenen (ECLI:NL:RVS:2022:2752). Er is bovendien recente jurisprudentie (ECLI:NL:RVS:2020:1110, realisatie woning te Callantsoog en ECLI:NL:RVS:2022:3093, Kerkstraat-Rembrandtstraat) waaruit blijkt dat in sommige gevallen een voortoets kan volstaan om aan te tonen dat een zeer geringe (0,01 tot 0,04 mol N/ha/jaar) tijdelijke (3 maanden tot 2 jaar) toename van stikstofdepositie geen significante gevolgen kan hebben voor Natura 2000. Er is dan geen omgevingsvergunning nodig.

Uit deze uitspraken, en ook de uitspraak van de ABRvS ‘Overnachtingshaven Lobith’ (ECLI:NL:RVS:2020:682), blijkt dat projecten die zelfstandig, of in combinatie met andere plannen of projecten, geen meetbare of waarneembare ecologische effecten hebben, ook de natuurlijke kenmerken van een Natura 2000-gebied niet aantasten. Het is dus niet zo dat bij overschrijding van de KDW iedere toename van depositie, hoe klein ook, altijd significante gevolgen voor een Natura 2000-gebied heeft. 2.4 Beoordelingsmethodiek stikstofdepositie Voorliggende rapportage geeft duidelijkheid of projectgebonden toenames aan stikstofdepositie significante gevolgen kunnen hebben voor de natuurlijke kenmerken van het gebied, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen van stikstofgevoelige habitattypen en/of kwalificerende soorten in Natura 2000- gebieden.

Deze beoordeling is uitgevoerd aan de hand van de volgende vragen: • Wat is de kritische depositiewaarde (KDW) van het habitattype/leefgebied? • Wat is de maximale achtergronddepositie op het habitattype/leefgebied? • Hoe groot is de maximale toename van stikstofdepositie? • Hoe groot is de maximale relevante toename van stikstofdepositie? 6 • Wat is de huidige kwaliteit van het habitattype/leefgebied met een relevante toename van stikstofdepositie? • Vormt stikstofdepositie een knelpunt voor het halen van instandhoudingsdoelstellingen? • Kan de berekende toename van stikstofdepositie ecologische effecten hebben op de oppervlakte of kwaliteit van habitattypen of stikstofgevoelige leefgebieden? • Indien sprake van ecologische effecten, staat dit de realisatie van de instandhoudingsdoelen in de weg? De omvang van de toename en gebiedsspecifieke kenmerken, zoals hierboven opgesomd, zijn bepalend voor de vraag of er ecologische effecten optreden. Bij de vraag of er effecten op de kwaliteit op kunnen treden, vormen de kwaliteitskenmerken zoals omschreven in de Natura 2000-profielen het toetsingskader. Het gaat daarbij om de vier kwaliteitskenmerken vegetatietypen, abiotische randvoorwaarden, typische soorten en overige kenmerken van goede structuur en functie.

Hexagonen met hersteldoel Sinds de update van AERIUS Calculator 2025 is voor een aantal gebieden de 6 Het maximale projecteffect op de hexagonen met een (naderende) overschrijding van de KDW. Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 10/59 habitatkaart vernieuwd. In sommige gevallen is er in de vernieuwde kaart (T1- situatie) kwalificerend habitat vervallen ten opzichte van de oude habitatkaart (T0-situatie). Omdat er rekening gehouden moet worden met het verslechteringsverbod is er door BIJ12 een verschilanalyse uitgevoerd met de aangeleverde T1-habitattypekaarten. Hierbij zijn hexagonen geïdentificeerd waar habitat is verdwenen. Omdat het verdwenen habitat in beginsel hersteld moet worden zijn deze aangemerkt als hexagonen met hersteldoel. In bepaalde gevallen moet dit verdwenen habitat hersteld worden op de locatie waar dit verdwenen is. In AERIUS 2025 zijn ‘hexagonen met een hersteldoel’ opgenomen. Van deze hexagonen is beoordeeld dat het habitat op diezelfde locatie hersteld dient te worden om de instandhoudingsdoelen te behalen. Deze hexagonen zijn als separate set toegevoegd aan de hexagonen met kwalificerende habitattypen of leefgebieden.

Alleen voor hexagonen waar de relevante habitat in de T1-situatie is vervallen of waar de KDW in de T1-situatie hoger is geworden, is beoordeeld of deze van belang zijn voor het behalen van het hersteldoel. Daar waar door de gebiedsecologen van de voortouwnemers (Provincies en I&W) is besloten dat vervallen habitattypen in de hexagonen met een hersteldoel hersteld moet worden, is sprake van een in ruimte geconcretiseerde instandhoudingsdoelstelling. Het habitat moet in ieder geval op de betreffende locatie terugkomen indien: • dit de enige of de meest geschikte locatie is voor herstel • in ieder geval indien netto sprake is van achteruitgang in oppervlakte van dit habitattype in het totale Natura 2000-gebied , • en/of indien deze locatie als herstellocatie is vastgelegd in het Natura 2000-beheerplan. Het is noodzakelijk in een toestemmingverlening de eventueel op de hexagonen met een hersteldoel berekende depositiebijdragen te betrekken bij de beoordeling van projecten.

Daarvoor zijn de volgende vragen opgesteld om de beoordeling hiervan door bevoegde gezagen zoveel mogelijk te harmoniseren en initiatiefnemers te ondersteunen bij het beoordelen van projecten in een voortoets of passende beoordeling: • Staat de (tijdelijke) depositietoename herstel in de weg? • Vertraagt de (tijdelijke) depositietoename het beoogde herstel? Ofwel leidt de (tijdelijke) depositietoename tot een wezenlijke vertraging ten opzichte van het tijdpad van de verbetering zoals uitgewerkt door de voortouwnemer? • Leidt de (tijdelijke) depositietoename tot een significant negatief effect op (het behoud van) het habitattype wanneer dat weer is hersteld? Het gaat hierboven in alle gevallen om de tijdelijke en/of permanente depositietoename op (naderend) overbelaste hexagonen, die wordt veroorzaakt door het plan of project, en dus niet om de totale depositie.

2.5 Cumulatie stikstofdepositie Conform de definitie van de ‘Natura 2000-activiteit’ in bijlage A van de Omgevingswet en artikel 6 derde en vierde lid van de Habitatrichtlijn, dient beoordeeld te worden of een plan of project zelfstandig, of in combinatie met andere plannen of projecten, tot significant negatieve gevolgen kan leiden voor Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 11/59 de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied; de zogenaamde cumulatietoets. Met deze cumulatietoets beoogt de wetgever te voorkomen dat vele plannen en projecten met een klein effect samen tot significante gevolgen kunnen leiden. Plannen en projecten die in het geheel geen effect hebben, kunnen ook niet in combinatie met andere plannen of projecten tot significante gevolgen leiden. Indien uit de AERIUS-berekening blijkt dat het plan of project niet leidt tot een toename van stikstofdepositie, is een verdere beoordeling van eventuele cumulatieve effecten dus niet nodig.

Wanneer er wel sprake is van een toename van stikstofdepositie ten gevolge van een project, maar deze toename op zichzelf niet tot significante effecten leidt, kan dat in cumulatie mogelijk wel het geval zijn. In de ecologische beoordeling is een beoordeling van cumulatie dus alleen relevant indien het project leidt tot een stikstoftoename die op zichzelf niet kan leiden tot significante gevolgen, maar in cumulatie met bijdragen vanuit andere projecten mogelijk wel. In de praktijk (en in de rechtspraak) ontstaan vaak discussies over de reikwijdte van de cumulatietoets. In eerdere uitspraken heeft de ABRvS dan ook verduidelijkt om welke ontwikkelingen het gaat. Een voorbeeld is de zaak ‘ABRvS 16 april 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1312’. Hieruit blijkt dat bij de cumulatietoets slechts rekening gehouden moet worden met andere projecten waarvoor een vergunning reeds is verleend, maar nog niet (of slechts ten dele) ten uitvoer is gelegd. Projecten waarvoor een vergunning is vereist, maar nog niet is verleend worden beschouwd als nog te ‘onzeker’ en hoeven in de cumulatietoets niet meegenomen te worden. Ditzelfde geldt voor projecten die reeds zijn uitgevoerd, waarbij de gedachte geldt dat de gevolgen van die activiteiten reeds in de huidige situatie zijn verdisconteerd.

Voor de vraag of een project in de beoordeling moet worden betrokken is dus zowel van belang in welke fase van het besluitvormings- en uitvoeringsproces het project zich bevindt (vergunning verleend en nog niet of nog slechts ten dele uitgevoerd), als de mogelijke effecten die ervan uit gaan (zie ook ABRvS 9 september 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2848). De toetsing van de cumulatie is gebaseerd op de onderliggende toetsen voor de betreffende plannen en projecten. De conclusies en onderbouwing van de individuele effecten zijn hieruit overgenomen. De cumulatietoets is in dit kader geen herbeoordeling van de betreffende projecten, maar een beoordeling van optelsom en interactie tussen de projecten. 2.6 Gebruikte gegevens Als bron voor het verkrijgen van de antwoorden op de in paragraaf 2.4 genoemde vragen betreffende de KDW, maximale totale achtergronddepositie en het maximale projecteffect is gebruik gemaakt van ruimtelijke informatie, verkregen uit de AERIUS-Calculator (2025), zoals omschreven in het stikstofonderzoek1. Als bron voor het verkrijgen van de meest recente informatie omtrent de huidige kwaliteit, de instandhoudingsdoelstellingen en de mate van stikstofgevoeligheid van een habitattype, zijn digitaal beschikbare, gepubliceerde gegevens over het Natura 2000-gebied gebruikt, zoals de PAS-gebiedsanalyse, het Natura 2000- beheerplan en/of de Natuurdoelanalyse.

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 12/59 Ten behoeve van de cumulatietoets is een vergunningeninventarisatie uitgevoerd. Hiervoor zijn via verschillende bekendmakingssites7, zoals die van de provincies en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), vergunningen geraadpleegd. Aanvullend is gezocht via zoekmachines op internet naar de effecten op de betreffende Natura 2000- gebieden. Beoordeeld is of in cumulatie met deze vergunningen een toename van stikstofdepositie kan leiden tot significante effecten op het behalen van de Natura 2000-instandhoudingsdoelstellingen.

7 www.zoek.officielebekendmakingen.nl Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 13/59 3 Effectbeoordeling stikstofdepositie 3.1 Ecologische effecten van stikstofdepositie Atmosferische stikstofdepositie kan leiden tot verzuring en vermesting van stikstofgevoelige habitattypen wanneer deze boven een kritische waarde komt (de kritische depositiewaarde, KDW). Stikstofdepositie bestaat in gereduceerde vorm (NH3, ammoniak) en geoxideerde vorm (stikstofoxide, NO x). Beide vormen van stikstof kunnen worden omgezet tot de nutriënten ammonium (NH 4) en nitraat (NO3). De extra aanvoer van deze voedingsstoffen kan vooral bedreigend zijn voor voedselarme habitattypen. Door de verrijking kan de vegetatie verruigen en kunnen kenmerkende soorten van schrale milieus verdwijnen. Daarnaast kan depositie van stikstof, en dan vooral depositie van ammoniak, leiden tot een daling van de bodem-pH (verzuring). Door verzuring verdwijnen gevoelige soorten en neemt de soortenrijkdom en kwaliteit van zuurgevoelige habitattypen af.

Stikstofdepositie kan bovendien effecten hebben via de voedselketen vanwege invloed op de kwaliteit en het aanbod aan prooidieren of het aantrekken van parasieten. Ecologische effecten van stikstofdepositie hebben betrekking op aantasting van de kwaliteit van een habitattype of afname van de oppervlakte. Meetbare en zichtbare effecten van stikstofdepositie zullen niet direct optreden, maar pas na enige tijd. Bij overschrijding van de KDW zal eerst de kwaliteit afnemen, op termijn kunnen vegetatietypen binnen het betreffende habitattype overgaan in andere vegetatietypen, waardoor het niet meer kwalificeert als het oorspronkelijke habitattype. Dan pas is sprake van een afname in oppervlakte (oppervlakte-effect). De periode waarna effect meetbaar wordt hangt af van de hoogte van de deposities en de gevoeligheid van het type, en daarnaast wordt die periode verlengd door een eventueel beheer dat wordt gevoerd om de habitattypen in stand te houden. 3.2 Gevoeligheid van habitattypen en leefgebieden De KDW is gedefinieerd als de grens waarboven het risico bestaat dat de kwaliteit van het habitat significant wordt aangetast als gevolg van de verzurende en/of vermestende invloed van atmosferische stikstofdepositie.

De KDW kan vergeleken worden met de huidige (achtergrond)depositie of de toekomstige deposities als gevolg van het projecteffect om een beeld te krijgen van de knelpunten voor verzuring en vermesting. Hoe hoger de overschrijding van de KDW en hoe langduriger die overschrijding, hoe groter het risico op achteruitgang in oppervlakte en kwaliteit van habitattypen. Lokale omstandigheden waar het habitattype voorkomt zijn echter ook van belang voor de gevoeligheid voor stikstofdepositie. Naast overschrijden van de KDW kunnen onder andere de volgende factoren van belang zijn voor het daadwerkelijk optreden van effecten: de gevoeligheid en bufferend vermogen van de bodem, de aanwezige (zand)dynamiek, het gevoerde beheer, de aanwezigheid van natuurlijke grazers (zoals konijnen), de hydrologische situatie en andere drukfactoren zoals betreding en andere vermestende invloeden zoals aanwezigheid van honden.

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 14/59 3.3 Nauwkeurigheid (kritische) depositiewaarde Op basis van wetenschappelijk onderzoek zijn er geen aantoonbare verschillen in de kwaliteit van een habitattype of leefgebied aangetoond veroorzaakt door deposities kleiner dan 1 kilogram stikstof per hectare per jaar (Wamelink et al. 2023). Deze hoeveelheid staat ongeveer gelijk aan een depositie van 70 mol N per hectare per jaar. Onderzoek geeft dan ook aan dat de KDW met een onzekerheidsmarge van 70 mol N/ha/jaar moeten worden gehanteerd (Wamelink et al. 2023). In de praktijk varieert de stikstofdepositie op habitattypen van nature binnen een jaar en tussen verschillende jaren, waardoor een exacte relatie tussen de hoogte van de depositie en de kwaliteit van een habitattype of leefgebied niet is te leggen. Door meteorologische omstandigheden treden van jaar tot jaar variaties in de depositie op in de orde van grootte van 10% (Velders et al. 2018). Bij de huidige gemiddelde landelijke achtergronddepositie van circa 1.426 mol N/ha/jaar is de jaarlijkse variatie daarmee circa 143 mol (AERIUS Monitor, 2025).

3.4 Meetbare effecten bij experimentele toename stikstofdepositie Effecten door stikstofdepositie op een habitattype of leefgebied worden in de regel veroorzaakt door deposities over een langere periode. Gelet op de natuurlijke variatie in depositie kan stikstofdepositie op een bepaalde locatie niet met een grotere nauwkeurigheid dan op honderden molen N/ha/jaar of hele kilogrammen N/ha/jaar vastgesteld worden. Bovendien zijn er in experimentele studies zelden negatieve effecten aangetoond na experimentele deposities van minder dan 5 kg N/ha/jaar (350 mol N/ha/jaar) en in het geheel niet bij stikstofgiften van minder dan 1 kg N/ha/jaar (70 mol N/ha/jaar) (Cunha et al. 2002). In de wetenschappelijke literatuur is het dan ook gebruikelijk om stikstofdepositie uit te drukken in kg/ha/jaar, waarbij de auteurs afronden op 1 kg (Krupa 2003; Wamelink et al. 2023; van Dobben et al. 2012; Cunha et al. 2002; Lilleskov et al. 2019). Uit onderzoek blijkt dat pas bij een toevoeging van 122,5 mol N/ha/jaar (bij een achtergronddepositie van 2.100 – 2.450 mol N/ha/jaar) een effect is aangetoond op jonge heide (Heil and Diemont 1983).

Hoewel de precieze relatie tussen concentraties van experimenteel toegevoegde stikstof en waarneembare effecten sterk samenhangt met de experimentele opzet en duur en met lokale effecten als bodemsamenstelling en achtergronddepositie, geven de bovenstaande en andere vergelijkbare studies aan dat waarneembare effecten pas verwacht kunnen worden bij toevoeging van tenminste 70 mol N/ha/jaar over meerdere jaren. De aanwezige habitattypen in Nederland produceren, afhankelijk van de productiviteit, jaarlijks 2.000 – 6.000 kg droge stof per hectare. Voor deze biomassaproductie is gemiddeld 30 – 90 kg N/ha/jaar nodig, ca. 2.150 – 6.400 mol N/ha/jaar. Dit betreft de totale aanvoer van stikstof, dus ook vanuit bronnen naast atmosferische depositie, zoals via grond- en oppervlaktewater, nalevering uit de bodem, mineralisatie van organisch materiaal en natuurlijke bemesting (via dieren of vee dat ingezet wordt bij natuurlijke begrazing). Een eenmalige depositie van 1 mol N/ha/jaar komt overeen met 0,02 – 0,05% van de jaarlijks benodigde hoeveelheid stikstof voor natuurlijke habitattypen en leefgebieden. Een deel hiervan zal uitspoelen naar het grondwater of uit de bodem verdwijnen door denitrificatie.

Ook wanneer deze dosis volledig ter beschikking komt aan Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 15/59 de vegetatie, zullen toenames van enkele molen stikstof per hectare niet leiden tot meetbare veranderingen in groeisnelheid van individuele planten, en daarmee tot veranderingen in concurrentiepositie tussen soorten onderling (Kleijberg 2020). Om daadwerkelijk tot een significant kwaliteitsverlies te komen, is voor een langere aaneengesloten periode een overschrijding van de KDW nodig. Van een meetbaar kwaliteitsverlies is sprake indien een habitattype of leefgebied lokaal een kwaliteitsklasse daalt, bijvoorbeeld van ‘goed’ naar ‘matig’. Deze kwaliteitsklassen zijn gedefinieerd in de Natura 2000-profielen aan de hand van de vegetatietypen, abiotische randvoorwaarden, typische soorten en overige kenmerken van goede structuur en functie. Effecten van een blijvende bijdrage in de vorm van kwaliteitsverlies en uiteindelijk oppervlakteverlies op het volledige areaal met een overschrijding van de KDW duurt jaren en speelt zich af in 10 tot 20 jaar (Goderie and Vertegaal 2020).

De tijdsduur waarin dit optreedt is onder meer afhankelijk van de gevoeligheid van het habitattype. Samengevat kan op basis van het voorgaande worden geconcludeerd dat grotere langdurige overschrijding van de KDW aantoonbare negatieve gevolgen kan hebben voor kwaliteit en oppervlakte van habitattypen, maar dat dit niet aantoonbaar is bij kleine stikstofdepositietoenames van enkele molen, laat staan bij enkele tienden of honderdsten van molen N/ha/jaar. Door een unieke beoordeling per habitattype of leefgebied uit te voeren kan beoordeeld worden of de stikstofdepositie een significant effect zal hebben op de instandhoudingsdoelstelling in relatie tot de huidige status en trends. 3.5 Gebiedsspecifieke beoordeling Uit bovenstaande volgt dat het onwaarschijnlijk is dat een toename van stikstof < 1 kg N/ha/jaar (70 mol N/ha/jaar), ecologisch gezien, tot een aantoonbare verandering van de kwaliteit van een habitattype of leefgebied leidt. Bij toenames die twee orden van grootte kleiner zijn (10 g N/ha/jaar), is dit vrijwel uitgesloten. De moleculaire massa van stikstof is 14 g/mol. Met dit gegeven staat 0,01 mol N gelijk aan 0,14 gram N. Een toename van 0,01 mol N/ha/jaar staat dus gelijk aan het jaarlijks, evenredig verstrooien van 0,14 gram stikstof over één hectare grond.

Om daadwerkelijk tot een significant kwaliteitsverlies te komen, is voor een langere aaneengesloten periode een overschrijding van de KDW nodig. Van een meetbaar kwaliteitsverlies is sprake indien een habitattype of leefgebied lokaal een kwaliteitsklasse daalt, bijvoorbeeld van ‘goed’ naar ‘matig’. Deze kwaliteitsklassen zijn gedefinieerd in de Natura 2000-profielen aan de hand van de vegetatietypen, abiotische randvoorwaarden, typische soorten en overige kenmerken van goede structuur en functie. Effecten van een blijvende bijdrage in de vorm van kwaliteitsverlies en uiteindelijk oppervlakteverlies op het volledige areaal met een overschrijding van de KDW duurt jaren en speelt zich af in 10 tot 20 jaar (Goderie and Vertegaal 2020). De tijdsduur waarin dit optreedt is onder meer afhankelijk van de gevoeligheid van het habitattype. In voorliggende ecologische beoordeling wordt daarom niet zonder meer uitgegaan van een vooraf vastgestelde grenswaarde. Habitattypen en leefgebieden met een maximaal berekend projecteffect ≥0,01 mol N/ha/jaar worden project- en gebiedsspecifiek beschouwd.

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 16/59 Gekeken is of zich gebiedsspecifieke omstandigheden voordoen waaronder een dergelijke kleine toename van stikstofdepositie alsnog zou kunnen leiden tot een in ecologische zin aantoonbare verandering van de kwaliteit van een habitattype of leefgebied en derhalve significante gevolgen kan hebben voor het halen van de instandhoudingsdoelen van de betreffende Natura 2000-gebieden. Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 17/59 4 Langstraat 4.1 Inleiding De Langstraat bij Sprang-Capelle bestaat uit een aantal natuurterreinen (het Labbegat, de Dullaert, de Dulver en de Hoven) op de grens van de zandgronden, het rivierengebied en zeekleigronden. Er zijn gradiënten aanwezig van zand naar veen, van basenarme lokale kwel naar basenrijke regionale kwel.

Het gebied is een ontgonnen laagveenvlakte en een restant van een oud slagen landschap met zeer lange en smalle graslanden begrensd door elzenhagen. Het gebied bestaat uit sloten, trilvenen, schrale, soortenrijke graslanden, zeggenmoerassen en plaatselijk vochtige heide. In petgaten komen uiteenlopende verlandingsstadia voor. Daarnaast traden in het verleden inundaties op, waardoor nu nog wielen aanwezig zijn in het gebied. In Dulver ligt een eendenkooi (Langstraat, Natura2000.nl). Figuur 4.1: Overzicht ligging richtlijngebieden in het gebied Langstraat.

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 18/59 4.2 Doelstellingen Hieronder volgt een overzicht van de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied Langstraat op basis van het aanwijzingsbesluit. Tabel 4.1: Instandhoudingsdoelstellingen habitattypen voor het Natura 2000-gebied Langstraat. a) Habitattypen Habitatcode Habitattype Status doel Oppervlakte1 Kwaliteit1 H3130 Zwakgebufferde vennen definitief = = H3140 Kranswierwateren definitief = = H3150 Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten afgesloten zeearmen definitief = = H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden) definitief = = H6410 Blauwgraslanden definitief > > H6430A Ruigten en zomen (moerasspirea) definitief = = H7140A Overgangs- en trilvenen (trilvenen) definitief > > H7140B Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) definitief > > H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen definitief = = H7230 Kalkmoerassen definitief > > 1: doelstelling voor oppervlakte en/of kwaliteit behoud: =, uitbreiding: >, achteruitgang ten gunste van ander habitattype toegestaan: = (<), oppervlak staat op uitbreiding, maar mag achteruitgaan ten gunste van ander habitattype: > (<).

b) Habitatsoorten Soortcode Habitatsoort Status doel Populatie Omvang leefgebied1 Kwaliteit leefgebied1 H1145 Grote modderkruiper definitief = = = H1149 Kleine modderkruiper definitief = = = 1: doelstelling voor omvang en/of kwaliteit behoud: =, uitbreiding/verbetering: >, vestigend: +, achteruitgang ten gunste van ander leefgebied toegestaan: = (<). 4.3 Beoordeling habitattypen Uit de AERIUS-berekening blijkt dat er binnen het Natura 2000-gebied Langstraat sprake is van een toename van stikstofdepositie op 8 stikstofgevoelige habitattypen (zie onderstaande tabel). De overige habitattypen zijn niet gevoelig voor stikstofdepositie, of er is geen sprake van een relevante stikstoftoename ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling. Significant negatieve gevolgen voor deze overige habitattypen zijn daarom op voorhand uitgesloten. Tabel 4.2: | Berekende stikstofdepositiewaarden in mol N/ha/jaar op de | habitattypen binnen het Natura 2000-gebied Langstraat. De tabel bevat enkel habitattypen met een projecteffect ≥0,01 mol N/ha/jaar. Depositiewaarden zijn gebaseerd op de resultaten uit de meest recente versie van | AERIUS-Calculator (AERIUS 2025) en worden weergegeven in mol N/ha/jaar.

Habitatcode | Habitattype | KDW1 | Maximale | Maximaal | Maximaal achtergrond | effect3 | relevant depositie2 | effect4 H3130 | Zwakgebufferde vennen | 500 | 1277 | 0,01 | 0,01 H3140 | Kranswierwateren | 500 | 1621 | 0,01 | 0,01 H3150 | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten | 2143 | 1337 | 0,01 | - afgesloten zeearmen H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 1071 | 1156 | 0,01 | 0,01 H6410 | Blauwgraslanden | 786 | 1976 | 0,02 | 0,02 H7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 1214 | 1976 | 0,02 | 0,02 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 1071 | 1255 | 0,01 | 0,01 H7230 | Kalkmoerassen | 1143 | 1184 | 0,01 | 0,01 1. KDW van habitattype volgens Wamelink et al. (2023) 2. Achtergronddepositie volgens de meest recente versie van AERIUS-Calculator. Kleuren betreffen: geen en overschrijding KDW. 3. De maximale toename van stikstofdepositie ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling. | 4. De maximale toename van stikstofdepositie | op hexagonen met een (naderende) overschrijding van de KDW door achtergronddepositie inclusief de berekende toename. Het habitattype H3150 ondervindt op het moment geen (nadere | nde) overschrijding van de KDW door de huidige achtergronddepositie op hexagonen met een toename van stikstofdepositie (≥0,01 mol N/ha/jaar). Dit blijft zo, inclusief de berekende stikstofbijdrage ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling.

Significante gevolgen door een toename van stikstofdepositie op deze habitattypen zijn daarom uitgesloten. Voor de effectbeoordeling op de habitattypen met een relevante toename van stikstofdepositie uit de bovenstaande tabel wordt de belangrijkste informatie samengevat in onderstaande tabel. Tabel 4.3: | Basisgegevens voor de effectbeoordeling van de toename van stikstofdepositie op habitattypen binnen het Natura 2000 | -gebied Langstraat. Habitatcode | Maximaal | Areaal met | Relevant t.o.v. totaal | Algemene kwaliteit habitattype in relevant | relevant effect | areaal (%)3 | Natura 2000-gebied4 effect1 | (ha)2 H3130 | 0,01 | 0,38 | 20,4% | Goed-matig H3140 | 0,01 | 0,32 | 40,8% | Matig H4010A | 0,01 | 0,18 | 7,7% | Goed H6410 | 0,02 | 0,52 | 24% | Matig H7140A | 0,02 | 2,21 | 48,8% | Matig H7150 | 0,01 | 0,35 | 16% | Goed H7230 | 0,01 | 0,06 | 2,1% | Matig 1. Maximale toename van stikstofdepositie in mol N/ha/jaar op hexagonen met een (naderende) overschrijding van de KDW door achtergronddepositie inclusief het berekende stikstofeffect. | 2. Totaal gekarteerd oppervlak met een relevante | toename van stikstofdepositie op basis van de meest recente habitattypenkaart (AERIUS 2025). 3. Het percentage aan areaal met een relevante toename van stikstofdepositie | ten opzichte van het totale areaal binnen het Natura 2000 | -gebied. 4.

De kwaliteit volgens de PAS-gebiedsanalyse, het Natura 2000-beheerplan en/of de Natuurdoelanalyse. Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 | Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 | 19/59 Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 20/59 In de volgende paragrafen wordt de toename van stikstofdepositie op ieder habitattype uit bovenstaande tabel beoordeeld. Zie bijlage 1 voor een algemene omschrijving, een overzicht van de abiotische randvoorwaarden en een algemene effectbeschrijving stikstofdepositie per habitattype. H3130 - Zwakgebufferde vennen Instandhoudingsdoelstelling Het habitattype H3130 Zwakgebufferde vennen heeft in het Natura 2000-gebied Langstraat een behoudsdoelstelling in relatie tot het oppervlak en de kwaliteit van het habitattype.

Huidige situatie en trend Het habitattype heeft een goede tot matige kwaliteit, waarbij de trend in oppervlak en kwaliteit onbekend is, wel wordt aangegeven dat het habitattype stabiel aanwezig is (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Berekende toename van stikstofdepositie Op 20,4% (0,38 ha) van het aanwezig areaal met H3130 vindt, ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling, een toename van stikstofdepositie plaats. Van dit areaal met een toename van stikstofdepositie, ondervindt 100% een (naderende) overschrijding van de KDW door de huidige achtergronddepositie inclusief de berekende toename van stikstofdepositie. Het areaal met een (naderende) overschrijding van de KDW ondervindt een maximale toename van stikstofdepositie van 0,01 mol N/ha/jaar (zie onderstaand figuur). Figuur 4.2: De locatie in het Natura 2000-gebied Langstraat met de maximale relevante toename van stikstofdepositie op Zwakgebufferde vennen (H3130).

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 21/59 Knelpunten De grootste bedreigingen voor het habitattype Zwakgebufferde vennen in de Langstraat zijn inspoeling van meststoffen via grondwater (vermesting) en eutrofiëring door atmosferische stikstofdepositie. Uit de gebiedsanalyse (2019b) blijkt tevens dat verzuring in de Langstraat een probleem is, echter is geen specifieke data beschikbaar van H3130. De aanvoer van grondwater dat door gebufferde lagen is gestroomd kan verzuring tegengaan. Aan de abiotische eis van de vochttoestand wordt voldaan. Maar het habitattype is kwetsbaar voor het te lang volledig droogvallen in droge zomers. Van de voedselrijkdom zijn geen specifieke gegevens voor dit habitattype bekend. Wel is dat het gebied een hoge atmosferische stikstofdepositie kent, wat voor eutrofiëring zorgt (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Beoordeling toename van stikstofdepositie Het habitattype H3130 Zwakgebufferde vennen in de Langstraat heeft volgens de Natuurdoelanalyse (2023) een goede tot matige kwaliteit. De trend in oppervlak en kwaliteit is onbekend, wel wordt aangegeven dat het habitattype stabiel aanwezig is.

De actuele instandhoudingsdoelstelling is gericht op behoud van de kwaliteit en het oppervlak. Inspoeling van meststoffen via het grondwater en eutrofiëring door atmosferische stikstofdepositie. Een hoge stikstofdepositie vormt een mogelijk knelpunt voor habitattype H3130, maar vermesting, verzuring en eutrofiëring hebben een negatieve impact op de kwaliteit en oppervlakte van dit habitattype. Een geringe tijdelijke toename in stikstofdepositie van maximaal 0,01 mol N/ha/jaar zal niet leiden tot negatieve effecten op het oppervlakte of de kwaliteit van het habitattype. Het is uitgesloten dat in deze situatie een dergelijke geringe tijdelijke toename van maximaal 0,01 mol N/ha/jaar tot meetbare veranderingen in de abiotische randvoorwaarden (bodem pH, nutriënten beschikbaarheid), soortensamenstelling of structuur van het habitattype zal leiden. Significant negatieve effecten op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen (behoud kwaliteit en oppervlak) van habitattype H3130 door de plangebonden toename aan stikstofdepositie kunnen met zekerheid worden uitgesloten. H3140 - Kranswierwateren Instandhoudingsdoelstelling Het habitattype H3140 Kranswierwateren heeft in het Natura 2000-gebied Langstraat een behoudsdoelstelling in relatie tot het oppervlak en de kwaliteit van het habitattype.

Huidige situatie en trend Het habitattype heeft een overwegend goede kwaliteit, waarbij de trend in oppervlak en kwaliteit onbekend is (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Berekende toename van stikstofdepositie Op 57,8% (0,46 ha) van het aanwezig areaal met H3140 vindt, ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling, een toename van stikstofdepositie plaats. Van dit areaal met een toename van stikstofdepositie, ondervindt 70,7% een (naderende) overschrijding van de KDW door de huidige achtergronddepositie inclusief de berekende toename van stikstofdepositie. Dit is 40,8% van het totale areaal. Het areaal met een (naderende) overschrijding van de KDW ondervindt een maximale toename van stikstofdepositie van 0,01 mol N/ha/jaar (zie onderstaand figuur). Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 22/59 Figuur 4.3: De locatie in het Natura 2000-gebied Langstraat met de maximale relevante toename van stikstofdepositie op Kranswierwateren (H3140). Knelpunten De grootste bedreigingen voor het habitattype in de Langstraat is de afwezigheid van voldoende kwel, vermesting vanuit het omliggende landgebruik en stikstofdepositie.

Deze factoren beïnvloeden elkaar en zetten gezamenlijk druk op het behoud en herstel van de oppervlakte en kwaliteit van de kranswierwateren. Een belangrijk knelpunt is de verminderde aanvoer van gebufferd kwelwater. Door hydrologische ingrepen, zoals het Zuidelijk Afwateringskanaal en drainage in omliggende gebieden, bereikt onvoldoende basenrijk kwelwater de sloten en plassen. Hierdoor neemt de invloed van regenwater toe, wat leidt tot verzuring en een negatieve verandering in de soortensamenstelling van de kranswiergemeenschappen. Daarnaast vormt de aanvoer van nutriënten uit landbouwpercelen een bedreiging. Met name fosfaat- en stikstofrijk oppervlaktewater beïnvloedt de kwaliteit van het habitat, waardoor wateren troebel worden en concurrentiekrachtige soorten de overhand krijgen. Dit knelpunt is onder andere zichtbaar in delen van De Hoven, waar de oppervlaktewaterkwaliteit sterk onder druk staat en kranswiervegetaties grotendeels zijn verdwenen. Ook stikstofdepositie blijft een relevant knelpunt. Door de geringe buffercapaciteit van de wateren in de Langstraat kan zelfs een beperkte toename van stikstof leiden tot verzuring en interne eutrofiëring. Deze processen versterken de achteruitgang van karakteristieke soorten en beperken herstelmogelijkheden (Natuurdoelanalyse- 130, 2023).

Beoordeling toename van stikstofdepositie Het habitattype H3140 kranswierwateren in de Langstraat bevinden zich volgens de Natuurdoelanalyse (2023) in een matige staat van instandhouding.

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 23/59 Het habitattype is kwetsbaar door de beperkte buffercapaciteit en sterk afhankelijk van aanvoer van basenrijk kwelwater. De actuele instandhoudingsdoelstelling is gericht op behoud en verbetering van de kwaliteit en uitbreiding van het oppervlak. Ondanks herstelmaatregelen staat de ontwikkeling onder druk door structurele knelpunten zoals verzuring door verminderde kwel, vermesting vanuit omliggend landgebruik en stikstofdepositie (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Het voorgenomen project leidt tot een projectbijdrage van 0,01 mol N/ha/jaar stikstofdepositie op 40,8% van het areaal van dit habitattype. Hoewel het aandeel van het areaal groot is, is de omvang van de stikstoftoename zelf verwaarloosbaar klein. Deze minimale toename zal ecologisch gezien geen merkbare effecten hebben op de abiotische omstandigheden of de vegetatiesamenstelling. Ook indirecte effecten, zoals versnelde verzuring of toename van nutriëntenbeschikbaarheid, zijn bij deze omvang uitgesloten.

De huidige knelpunten in de Langstraat hebben een veel grotere en bepalende invloed op de kwaliteit van de kranswierwateren dan deze beperkte projectbijdrage. Geconcludeerd wordt daarom dat de tijdelijke en zeer geringe stikstoftoename geen significant negatieve gevolgen zal hebben voor de instandhoudingsdoelstellingen van H3140 in de Langstraat. H4010A - Vochtige heiden (hogere zandgronden) Instandhoudingsdoelstelling Het habitattype H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden) heeft in het Natura 2000-gebied Langstraat een behoudsdoelstelling in relatie tot het oppervlak en de kwaliteit van het habitattype. Huidige situatie en trend Het habitattype heeft een overwegend goede kwaliteit, waarbij de trend in oppervlak en kwaliteit onbekend is (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Berekende toename van stikstofdepositie Op 7,7% (0,18 ha) van het aanwezig areaal met H4010A vindt, ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling, een toename van stikstofdepositie plaats. Van dit areaal met een toename van stikstofdepositie, ondervindt 100% een (naderende) overschrijding van de KDW door de huidige achtergronddepositie inclusief de berekende toename van stikstofdepositie. Het areaal met een (naderende) overschrijding van de KDW ondervindt een maximale toename van stikstofdepositie van 0,01 mol N/ha/jaar (zie onderstaand figuur).

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 24/59 Figuur 4.4: De locatie in het Natura 2000-gebied Langstraat met de maximale relevante toename van stikstofdepositie op Vochtige heiden (hogere zandgronden) (H4010A). Knelpunten De grootste bedreigingen voor het habitattype Vochtige heiden (hogere zandgronden) in de Langstraat zijn inspoeling van meststoffen (vermesting) via grondwater en eutrofiëring door atmosferische stikstofdepositie. Vermesting versterkt effecten van verzuring. Van de voedselrijkdom zijn geen specifieke gegevens voor dit habitattype bekend. Wel is dat het gebied een hoge atmosferische stikstofdepositie kent, wat voor eutrofiëring zorgt. De verwachting is dat stikstof in 2030 niet meer voor overbelasting zorgt (Natuurdoelanalyse- 130, 2023). Beoordeling toename van stikstofdepositie Het habitattype H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden) in de Langstraat heeft volgens de Natuurdoelanalyse (2023) een goede kwaliteit. D e trend in oppervlak en kwaliteit is onbekend. De actuele instandhoudingsdoelstelling is gericht op behoud van de kwaliteit en het oppervlak.

Inspoeling van meststoffen via het grondwater en eutrofiëring door atmosferische stikstofdepositie. Slechts een klein deel van het volledige areaal (7,7%, 0,18 ha) ondervindt een (naderende) overschrijding van de KDW. Een hoge stikstofdepositie vormt een mogelijk knelpunt voor habitattype H4010A, maar vermesting, verzuring en eutrofiëring hebben een negatieve impact op de kwaliteit en oppervlakte van dit habitattype. Een geringe tijdelijke toename in stikstofdepositie van maximaal 0,01 mol N/ha/jaar zal niet leiden tot negatieve effecten op het oppervlakte of de kwaliteit van het habitattype. Het is uitgesloten dat in deze situatie een dergelijke geringe tijdelijke toename van maximaal 0,01 mol N/ha/jaar tot meetbare veranderingen in de abiotische randvoorwaarden (bodem pH, nutriënten beschikbaarheid), soortensamenstelling of structuur van

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 25/59 het habitattype zal leiden. Significant negatieve effecten op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen (behoud kwaliteit en oppervlak) van habitattype H4010A door de plangebonden toename aan stikstofdepositie kunnen met zekerheid worden uitgesloten. H6410 - Blauwgraslanden Instandhoudingsdoelstelling Het habitattype H6410 Blauwgraslanden heeft in het Natura 2000-gebied Langstraat een uitbreidings- en verbeterdoelstelling in relatie tot het oppervlak en de kwaliteit van het habitattype. Huidige situatie en trend Het habitattype heeft een grotendeels matige kwaliteit met een klein deel van goede kwaliteit. Er lijkt een positieve trend te zijn, maar dit is alleen te zien doordat er nog geen beperkende criteria zijn meegenomen. Er is ongeveer een oppervlakte van 3-5 hectare aanwezig (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Berekende toename van stikstofdepositie Op 24% (0,52 ha) van het aanwezig areaal met H6410 vindt, ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling, een toename van stikstofdepositie plaats.

Van dit areaal met een toename van stikstofdepositie, ondervindt 100% een (naderende) overschrijding van de KDW door de huidige achtergronddepositie inclusief de berekende toename van stikstofdepositie. Het areaal met een (naderende) overschrijding van de KDW ondervindt een maximale toename van stikstofdepositie van 0,02 mol N/ha/jaar (zie onderstaand figuur). Figuur 4.5: De locatie in het Natura 2000-gebied Langstraat met de maximale relevante toename van stikstofdepositie op Blauwgraslanden (H6410).

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 26/59 Knelpunten Vermesting, verzuring en de afname van kwel vormen de hoofdzakelijke knelpunten voor dit habitattype. De verzuring door regenwater is binnen dit habitattype in beperkte mate een natuurlijk proces, maar dit wordt versneld door zure depositie. Bij een goede waterhuishouding waarbij er voldoende toevoer is van basenrijk water, vormt verzuring geen probleem. In de Langstraat zorgden in het verleden mineraalrijke kwel en incidentele inundatie met rivierwater voor buffering tegen verzuring door regenwater. Zowel het ondiepe grondwater als het oppervlaktewater zijn antropogeen beïnvloed. De afwatering en ontwatering is sinds het begin van de 20e eeuw sterk gewijzigd door aanleg van Bergse Maas, het graven van het Zuiderafwateringskanaal, ontginningen en ruilverkavelingen. Hierdoor is er geen kwel meer van betekenis tot aan het maaiveld. Een aantal blauwgraslandpercelen wordt omringd door een wal van niet of minder diep afgegraven grond. Dit leidt tot dominantie van pitrus langs de rand, maar ook wordt afstroming van regenwater verhinderd, waardoor de blauwgraslanden lokaal verzuren.

Het ontbreken van kwel is het hoofdknelpunt voor dit habitattype. Waar de vegetaties geïsoleerd zijn geraakt van kwelwater of overstromingen, neemt de invloed van regenwater toe en daarmee de kans op verzuring (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Beoordeling toename van stikstofdepositie Het habitattype H6410 Blauwgraslanden kent een matige kwaliteit met kleine locaties met een goede kwaliteit. Er is een verwachte positieve trend in oppervlakte en kwaliteit maar dit is nog zonder het meenemen van aanvullende criteria. De aanwezige vegetatie is voornamelijk van goede kwaliteit maar voor het aspect typische soorten wordt het beoordeeld als slecht. Het ontbreken van kwel is het hoofdknelpunt voor dit habitattype. Waar de vegetaties geïsoleerd zijn geraakt van kwelwater of overstromingen, neemt de invloed van regenwater toe en daarmee de kans op verzuring (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Er wordt gedeeltelijk voldaan aan de eisen omtrent structuur en omvang, waarbij voor een deel het nog onbekend is hoe het er nu voor staat (Natuurdoelanalyse-130, 2023). 24% van het volledige areaal ondervindt een (naderende) overschrijding van de KDW. Een hoge stikstofdepositie vormt een mogelijk knelpunt voor habitattype H6410, maar ook verdroging en ontoereikend beheer hebben een negatieve impact op de kwaliteit en oppervlakte van dit habitattype.

Een geringe toename in stikstofdepositie van maximaal 0,02 mol N/ha/jaar zal niet leiden tot negatieve effecten op het oppervlakte of de kwaliteit van het habitattype. Het is uitgesloten dat in deze situatie waarin vermesting, verzuring en ontwatering voornamelijk veroorzaakt door afname van kwel en overstroming een dergelijke geringe tijdelijke toename van maximaal 0,02 mol N/ha/jaar tot meetbare veranderingen in de abiotische randvoorwaarden (bodem pH, nutriënten beschikbaarheid), soortensamenstelling of structuur van het habitattype zal leiden. Significant negatieve effecten op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen (behoud kwaliteit en oppervlak) van habitattype H6410 door de plangebonden toename aan stikstofdepositie kunnen met zekerheid worden uitgesloten. H7140A - Overgangs- en trilvenen (trilvenen) Instandhoudingsdoelstelling Het habitattype H7140A Overgangs- en trilvenen (trilvenen) heeft in het Natura 2000-gebied Langstraat een uitbreidings- en verbeterdoelstelling in relatie tot het oppervlak en de kwaliteit van het habitattype.

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 27/59 Huidige situatie en trend Overgangs- en trilvenen (trilvenen), habitattype H7140A, komt vooral voor in deelgebied Labbegat II-IV. De totaal oppervlakte bedraagt 3,01 hectare. Het habitattype heeft over het algemeen een matige kwaliteit. De vegetatiekundige kwaliteit is goed. De trend in oppervlak is negatief en de trend in kwaliteit is in de laatste jaren onbekend maar was in 2017 stabiel (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Berekende toename van stikstofdepositie Op 55,7% (2,52 ha) van het aanwezig areaal met H7140A vindt, ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling, een toename van stikstofdepositie plaats. Van dit areaal met een toename van stikstofdepositie, ondervindt 87,6% een (naderende) overschrijding van de KDW door de huidige achtergronddepositie inclusief de berekende toename van stikstofdepositie. Dit is 48,8% van het totale areaal. Het areaal met een (naderende) overschrijding van de KDW ondervindt een maximale toename van stikstofdepositie van 0,02 mol N/ha/jaar (zie onderstaand figuur).

Figuur 4.6: De locatie in het Natura 2000-gebied Langstraat met de maximale relevante toename van stikstofdepositie op Overgangs- en trilvenen (trilvenen) (H7140A). Knelpunten Voor de natuurwaarden van Langstraat blijft menselijk ingrijpen noodzakelijk, omdat vrijwel alle habitattypen zijn ontstaan onder invloed van menselijk handelen. Stikstofdepositie, afname kwel en ontoereikend beheer vormen de voornaamste knelpunten voor dit habitattype. Een stabiele waterhuishouding met weinig peilfluctuatie en buffering met bicarbonaat, zodat geen verzuring optreedt, is belangrijk voor tril- en overgangsveen. Of dit werkelijk gebeurt is op het moment niet duidelijk, maar aangenomen wordt van niet (Natuurdoelanalyse-130, 2023).

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 28/59 Vermesting en verdroging vormen daarnaast ook belangrijke knelpunten voor dit habitattype. Verzuring heeft ook een negatieve impact op het habitattype, maar omdat exacte meetgegevens ontbreken kan dit niet gedefinieerd worden als belangrijk knelpunt. Door ingrepen in het watersysteem en de aanleg van kades komen in de Langstraat al lang geen overstromingen vanuit de Maas meer voor. De afwatering en ontwatering is sinds het begin van de 20e eeuw sterk gewijzigd door aanleg van Bergse Maas, het graven van het Zuiderafwateringskanaal, ontginningen en ruilverkavelingen. Voornamelijk het Zuiderafwateringskanaal vangt veel kwel weg. Waar de vegetatie geïsoleerd raakt van kwelwater of overstromingen, neemt de invloed van regenwater toe en treedt verzuring op. Vermesting door stikstof wordt voornamelijk veroorzaakt door de landbouwgronden in de omgeving. De invloed van atmosferische stikstofdepositie zal naar de toekomst toe afnemen (Natuurdoelanalyse-130, 2023).

Het oppervlaktewater is een bron van fosfaat, wat leidt tot degradatie van aquatische en semi-aquatische ecosystemen en mogelijk ook veenvorming tegengaat. Daarnaast is in de afgelopen jaren bij het schonen van de sloten een deel van het habitattype verloren gegaan (Natuurdoelanalyse-130, 2023; Beheerplan-130, 2017; Gebiedsanalyse-130, 2017). Daarnaast wordt verwacht dat de droogte van de afgelopen jaren een negatieve rol speelt (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Beoordeling toename van stikstofdepositie Het habitattype H7140A Overgangs- en trilvenen (trilvenen) kent een matige kwaliteit met een onbekende trend in kwaliteit. De aanwezige vegetatie is voornamelijk van goede kwaliteit maar voor het aspect typische soorten wordt het beoordeeld als matig. Dankzij de afvoer van mest via oppervlaktewateren (waarvan H7140A sterk afhankelijk is) kan er vermesting plaatsvinden. Er is ook kans op verzuring, maar of dit optreedt is onduidelijk op het moment. Exacte meetgegevens ontbreken en daardoor kan verzuring nog niet gedefinieerd worden als belangrijk knelpunt (Natuurdoelanalyse-130, 2023). Er wordt gedeeltelijk voldaan aan de eisen omtrent structuur en omvang, waarbij voor een deel het nog onbekend is hoe het er nu voor staat. Er wordt wel gemaaid en er is een grotendeels optimale functionele omvang (Natuurdoelanalyse-130, 2023).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://geertruidenberg.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/932f3164-1c21-4688-b48c-5eb0299b7418?agendaItemId=a9a842a2-abfc-484d-8f31-3f29fd196f6e