Bijlage 1: Startnotitie Achter de Hoeven - incl bijlagen

Startnotitie Achter de Hoeven te Raamsdonksveer 14 augustus 2023

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

4.

5.

6. 7.

Inleiding ............................................................................................................................................3 1.1 Aanleiding..................................................................................................................................3 1.2 Doelstelling van deze startnotitie ..............................................................................................4 1.3 Leeswijzer .................................................................................................................................4 Het plangebied..................................................................................................................................5 2.1 Ligging en begrenzing ...............................................................................................................5 2.2 Huidige situatie .........................................................................................................................5 2.3 Geldende bestemmingsplannen................................................................................................6 Wenselijkheid op basis van beleid ...................................................................................................9 3.1 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant .........................................................................9 3.2

SRBT-woondeal 2022-2030 .......................................................................................................9 3.3 Omgevingsvisie Geertruidenberg ........................................................................................... 10 3.4 Woonvisie 2017 ...................................................................................................................... 10 3.5 Groenbeleid ............................................................................................................................ 11 3.6 Duurzaamheidsprogramma Gemeente Geertruidenberg ....................................................... 12 3.7 Welstandsnota 2012 Geertruidenberg ................................................................................... 13 3.8 Detailhandelsbeleid ................................................................................................................ 14 Haalbaarheid op basis van sectorale aspecten ............................................................................ 15 4.1 Flora en fauna ........................................................................................................................ 15 4.1.1 Quickscan Wet natuurbescherming ...................................................................................

15 4.1.2 Nader onderzoek Wet natuurbescherming ........................................................................ 16 4.2 Verkeer en parkeren ............................................................................................................... 17 4.3 Waterkering ............................................................................................................................ 19 4.4 Water en bodem ..................................................................................................................... 21 4.5 Geluid ..................................................................................................................................... 22 4.6 Bedrijven en milieuzonering ................................................................................................... 23 4.7 Externe veiligheid ................................................................................................................... 24 4.8 Kabels en leidingen ................................................................................................................ 25 4.9 Overige sectorale aspecten .................................................................................................... 25 Uitgangspunten en randvoorwaarden ...........................................................................................

26 5.1 Doelgroepen, woningtypen, prijsklassen en woningaantal ..................................................... 26 5.2 Gebiedsvisie ........................................................................................................................... 28 5.3 Stedenbouwkundige inpassing en ruimtelijke structuur ........................................................ 30 5.4 Bomencompensatie ............................................................................................................... 33 5.5 Duurzaamheid en klimaatadaptatie ....................................................................................... 33 Participatie .................................................................................................................................... 35 Procedurele uitgangspunten ......................................................................................................... 36 7.1 Vervolgstappen ...................................................................................................................... 36 7.2 Planologische procedure........................................................................................................ 37 7.3 Anterieure overeenkomst ....................................................................................................... 37

Bijlagen 1. Quickscan Wet natuurbescherming, 14 februari 2023. 2. Nader onderzoek Wet natuurbescherming, september 2023 (volgt nog) 3. Aerius-berekening, juli 2023. 4. Nee, tenzij toetsing, juli 2023. 5. Gebiedsvisie Achter de Hoeven, juli 2023. 6. Participatieaanpak, juli 2023.

2

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Het programma Donge Oevers heeft tot doel om verschillende locaties rondom de Donge te ontwikkelen om daarmee zowel de leefbaarheid als de toeristische en recreatieve aantrekkingskracht van de gemeente te vergroten. Achter de Hoeven is één van de locaties binnen het programma. Op 23 april 2020 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de programmaexploitatie voor het gehele programma Donge Oevers en de (herziene) hoofduitgangspunten per locatie. Met betrekking tot de locatie Achter de Hoeven is het volgende besloten: “In te stemmen met de uitgangspunten voor de ontwikkeling van de locatie Achter de Hoeven en ten behoeve van de woningbouw een startnotitie met een stedenbouwkundig en ecologisch plan op te stellen met daarbij de aanvullende harde voorwaarden: a. Er wordt zo min mogelijk bestaande natuur opgeofferd. b. De noodgedwongen opgeofferde natuur volledig, in oppervlakte en kwaliteit, te compenseren. c. De woningbouw wordt natuur-inclusief en innovatief uitgevoerd en gerealiseerd uit ecologische en duurzame materialen. d. De financiële onderbouwing moet rekening houden met best- en worstcase scenario’s. e. Bij de uitvoering en uitwerking van het programma zo veel mogelijk lokale ondernemers mee te laten dingen in de werkzaamheden die hieruit voortvloeien. f.

Bij (tussentijdse) afrekeningen van het project keer op keer de afweging te maken of het voorzieningenniveau van de gemeente niet in het gedrang komt.” De uitgangspunten waarmee ingestemd is, luiden als volgt: 1. ontwikkeling van woningbouw; 2. opstellen van een startnotitie met een stedenbouwkundig plan om aantal woningen, woningtypen, stedenbouwkundige structuur etc. vast te stellen; 3. natuur, water en biodiversiteit krijgen ook nadrukkelijk een plek in het gebied; 4. realisatie van een openbare kade/oever. Op 15 juni 2023 is de gemeenteraad tijdens ‘De raad debatteert’ geïnformeerd over de dilemma’s die de eerdere (hierboven beschreven) besluitvorming veroorzaakte bij het uitwerken van de startnotitie voor Achter de Hoeven. Daarnaast is de gemeenteraad gevraagd welke uitgangspunten overeind moeten blijven en waar zit de ruimte om af te wijken. Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad bij de behandeling van de voorjaarsnota een aantal amendementen en een motie aangenomen die van invloed zijn op het project Achter de Hoeven. Deze luiden als volgt: - De eis van het budgettair neutraal programma Donge Oevers los te laten, zodat er desgewenst naar gehandeld mag worden; - Alle nieuwbouwprojecten in de gemeente Geertruidenberg worden gebouwd conform de Europese bouwnorm Bijna Energie Neutraal Gebouwd (BENG).

Daarnaast wordt ENG bouwen gestimuleerd; - De volgende eis te laten vervallen “een vijfde locatie aan het programma toe te voegen met als doel nieuwe natuur te ontwikkelen”. - Verzoekt het college als gemeentelijke parkeernormen de middelwaarde van CROW te hanteren. Geldend voor nieuwe projecten, niet met terugwerkende kracht voor bestaande situaties. Dit betekent dat het desgewenst meer kan zijn.

3

1.2 Doelstelling van deze startnotitie Er is met het besluit van 23 april 2020 nog geen besluit genomen over het aantal te realiseren woningen. Ook zijn daarbij nog geen woningtypologieën of doelgroepen bepaald. Er is alleen het principebesluit voor woningbouw, in combinatie met natuur en openbare ruimte, op deze locatie genomen. In het coalitieakkoord 2022–2026 is opgenomen dat de coalitie op de locatie Achter de Hoeven beperkt woningbouw wil toestaan, waarbij het behoud van het karakteristieke groen in de wijk voorop staat en dat de inrichting van dit plan wordt gemaakt samen met de huidige inwoners van de wijk. Daarnaast is in de toelichting bij de begroting 2023–2026 opgenomen dat bij het project Achter de Hoeven het uitgangspunt is dat er zo min mogelijk groene ruimte wordt opgeofferd en dat waardevolle natuur behouden blijft. De eerstvolgende stap in het ontwikkelingstraject is het bepalen van het ontwikkelkader voor Achter de Hoeven. Omdat beoogd wordt meer dan vier woningen toe te voegen in het gebied, moet dit door middel van een startnotitie aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Achter de Hoeven is een gebiedsontwikkeling waarbij natuur(behoud), woningbouw en de inrichting van de openbare ruimte zo goed mogelijk geïntegreerd gaan worden.

Op die manier kunnen groene maatschappelijke doelen zo goed mogelijk hun harmonie vinden met andere gemeentelijke en maatschappelijke belangen. De aanpak voor deze ontwikkeling is om al deze eisen en doelstellingen in één integraal plan tot hun recht te laten komen. Achter de Hoeven is belangrijk voor de gemeente. Woningbouwontwikkeling (op deze schaal) is maatschappelijk uiterst relevant vanwege de grote woningtekorten; tezamen met andere maatschappelijke opgaven zoals energie, klimaat en biodiversiteit. Daarnaast zal participatie een belangrijke rol spelen in dit ontwikkelingstraject. Al deze onderwerpen verdienen een prominente plek in deze startnotitie die ervoor zorgt dat opgaves bij elkaar passen en met elkaar verbonden kunnen worden. In deze starnotitie worden de voorwaarden geschetst waarbinnen woningbouwontwikkeling op de locatie Achter de Hoeven wenselijk is. Daarmee dient deze dan ook als kapstok voor de verdere uitwerking van het project. Zoals in de raadsvergadering op 15 juni 2023 met de gemeenteraad is besproken, is het maken van keuzes noodzakelijk. Niet alle vastgestelde randvoorwaarden kunnen volledig stand houden bij de ontwikkeling van Achter de Hoeven. In deze startnotitie wordt een richting gekozen en een advies gegeven over de uitgangspunten en randvoorwaarden die zouden moeten gelden voor de ontwikkeling.

Die uitgangspunten en randvoorwaarden zijn tot stand gekomen op basis van beleid en sectorale aspecten die van invloed zijn. De opzet van deze startnotitie is dan ook als zodanig; eerst komen beleid en sectorale aspecten aan bod, daarna volgt een afweging en komen we tot uitgangspunten en randvoorwaarden.

1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 staat een beschrijving van het plangebied; de begrenzing, een beschrijving van de huidige en een samenvatting van de bestemmingsplanregels. In hoofdstuk 3 wordt de wenselijkheid van woningbouw op basis van provinciaal en gemeentelijk beleid in beeld gebracht. Daarnaast gaat dit hoofdstuk in op de kaders vanuit groenbeleid, het duurzaamheidsprogramma, het detailhandelsbeleid en de welstandsnota. Hoofdstuk 4 gaat in op de haalbaarheid van woningbouw op basis van sectorale aspecten, zoals flora en fauna, natuurwaarden, verkeer en parkeren, de waterkering en water en bodem. In hoofdstuk 5 staan de uitgangspunten en randvoorwaarden beschreven, die zijn gebaseerd op de vorige twee hoofdstukken en gaan in op zaken als woningtypen, aantal woningen, ruimtelijke structuur, natuurcompensatie en duurzaamheid. Vervolgens wordt in hoofdstuk 6 ingegaan op participatie. Ten slotte staan in hoofdstuk 7 de procedurele uitgangspunten opgesomd.

4

2. Het plangebied 2.1 Ligging en begrenzing De ontwikkellocatie Achter de Hoeven bevindt zich aan de noordzijde van de kern Raamsdonksveer. Het gebied ligt tussen de rivier de Donge met dijk (westzijde), bedrijventerrein Dombosch (noordzijde), woonwijk Achter de Hoeven (oostzijde) en het sportveld van Dongemond college (zuidzijde). In afbeelding 1 is de globale begrenzing van het terrein met een rood kader ingetekend.

Afbeelding 1: De locatie Achter de Hoeven en omgeving (rood kader: globale begrenzing gebied, blauwe stip: eigendom Staat)

Het plangebied bestaat uit een aantal kadastrale percelen: Gemeente Raamsdonk, sectie K, nummers 3405, 4173, 4380, 4315 (gedeeltelijk) en 5486. Het gebied heeft een oppervlakte van circa 10 ha en is in eigendom van gemeente Geertruidenberg. Uitzondering daarop vormt een klein terrein (100 m²) ter plaatse van de antennemast van de Staat in de zuidwestelijke hoek van het gebied: zie de blauwe stip in afbeelding 1. Dit gedeelte van het plangebied is daardoor niet bruikbaar voor woningbouw.

2.2 Huidige situatie Het plangebied bestaat grotendeels uit openbaar gebied. Het betreft bos, verschillende weides en een verhard terrein met parkeerplaatsen. Zowel ter hoogte van de noordelijke grens als van de oostelijke grens van het gebied is een watergang aanwezig. In het noordoostelijke deel van de locatie is een kleine zandvlakte aanwezig die gebruikt wordt als vrije uitlaatplek voor honden. Het bos is deels natuurlijk en deels aangeplant. Het bestaat voornamelijk uit eiken en wilgenbegroeiing. Een deel van het beboste gebied is in de jaren ’90 opgespoten met een laag zand ten behoeve van woningbouw die daar ontwikkeld zou gaan worden. In het zuidoosten van het gebied is een vlindertuin aangelegd. Door omstandigheden (voornamelijk de zandgrond) komt

5

deze vlindertuin niet goed tot ontwikkeling op deze plek en is het op dit moment niet veel meer dan een grasveld. De weide in het zuiden van het gebied wordt door de gemeente Geertruidenberg verhuurd aan een particulier. Deze weide wordt begraasd door paarden. In de weide staan twee containers die in gebruik zijn als paardenstal. Ten noorden van de paardenweide verhuurt de gemeente Geertruidenberg gronden aan een particulier die deze gronden gebruikt voor hondentraining. Op het verharde terrein zijn 39 parkeerplaatsen gesitueerd. Deze parkeerplaatsen zijn er ten behoeve van de twee aanlegsteigers voor bedrijfsvaartuigen en de aanlegsteiger voor het Schipperscentrum Het Zuiden die in de Donge gelegen zijn ter hoogte van de ontwikkellocatie. Daarnaast worden deze parkeerplaatsen gebruikt door bezoekers van Fort Lunet wanneer het parkeerterrein bij het fort vol is. Het gebied wordt in de huidige situatie via drie wegen ontsloten. Dit betreft de Reenweg in het zuiden, de Collegeweg in het zuidoosten en de Zalmweg in het noorden. De Reenweg is een smalle weg die direct aansluit op de Maasdijk. De Reenweg wordt voornamelijk gebruikt door leerlingen van het Dongemondcollege. Dit is hoofdzakelijk fietsverkeer. Daarnaast worden de parkeerplaatsen binnen het plangebied via deze weg bereikt.

De Collegeweg is een straat in de bestaande woonwijk Achter de Hoeven die rechtstreeks aansluit op de Maasdijk middels een gelijkwaardige kruising met verkeerslichten. De Zalmweg is een ontsluitingsweg voor zowel het bedrijventerrein Dombosch als de bestaande woonwijk Achter de Hoeven. Ook de Zalmweg sluit met een gelijkwaardige kruising met verkeerslichten aan op de Maasdijk.

Afbeelding 2: Luchtfoto huidige situatie

2.3 Geldende bestemmingsplannen Het huidige planologische kader voor het gebied ligt vast in twee verschillende bestemmingsplannen. Het grootste gedeelte van het gebied is opgenomen in het bestemmingsplan “Achter de Hoeven” dat op 27 juni 2013 is vastgesteld. De noordelijke rand van het gebied is opgenomen in het bestemmingsplan “Dombosch” dat op 25 juni 2009 is vastgesteld.

6

Regels uit de bestemmingsplannen Het gebied heeft grotendeels de bestemming ‘Groen’. De oostelijke rand van het gebied (ter plaatse van de watergang) heeft de bestemming ‘Water’. In het zuidwesten (ter plaatse van het parkeerterrein) zijn de gronden bestemd als ‘Verkeer’. Dit betekent dat woningbouw op dit moment niet mogelijk is op de locatie. In het zuiden van het gebied zijn de antennemast van de Staat en de gronden die in gebruik zijn als dierenweide specifiek aangeduid voor deze twee functies zodat deze (uitsluitend ter plaatse van die aanduidingen) zijn toegestaan. De noordelijke rand van het gebied is voorzien van de gebiedsaanduiding ‘geluidzone – industrie’. Dit betekent dat het niet is toegestaan nieuwe geluidsgevoelige objecten (zoals woningen) te bouwen binnen deze zone. De westelijke rand van het gebied heeft de dubbelbestemmingen ‘Waterstaat – Waterkering’ en ‘Waterstaat – Beschermingszone waterkering’. Dit betekent dat de gronden mede bestemd zijn voor de instandhouding en bescherming van de bestaande (aangrenzende) waterkering. Op of in deze gronden mag niet worden gebouwd zonder toestemming van het waterschap. Daarnaast zijn bepaalde werken en werkzaamheden alleen mogelijk met een omgevingsvergunning. Langs de zuidelijke en oostelijke rand van het gebied hebben de gronden de dubbelbestemming ‘Leiding – Riool’.

Dit houdt in dat die gronden mede bestemd zijn voor de aanleg, instandhouding en/of bescherming van een ondergrondse rioolwaterpersleiding. In deze strook liggen twee van deze buizen.

Afbeelding 3: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan Achter de Hoeven (rood kader: globale begrenzing gebied)

Geschiedenis Al in het begin van de jaren ’90 is door de toenmalige gemeente Raamsdonk een bestemmingsplan ‘Achter de Hoeven’ opgesteld met als doelstelling in dit gebied een woonwijk tot ontwikkeling te brengen. Hoewel de stedenbouwkundige grondslag van het planconcept in z’n algemeenheid met instemming werd ontvangen, heeft de provincie duidelijk gemaakt dat de beoogde aantallen op dat moment niet passend waren binnen de woningbouwcontingenten. Om die reden zou de provincie dan ook goedkeuring onthouden aan het bestemmingsplan en heeft de gemeente Raamsdonk er voor gekozen om de bestemmingsplan procedure niet door te zetten en de ontwikkeling middels losse (artikel 19 WRO) procedures gefaseerd uit te voeren. Na de samenvoeging van de gemeenten Raamsdonk en Geertruidenberg in 1997 is er prioriteit gegeven aan de ontwikkeling van andere locaties aan de Donge, oftewel het masterplan Donge-oevers. Omdat met deze ontwikkelingen vooralsnog in de woningbehoefte van de gemeente kon worden voorzien heeft het nog niet ontwikkelde deel van Achter de Hoeven het karakter van een reserveringsgebied voor woningbouwop-langere-termijn gekregen. In het bestemmingsplan Achter de Hoeven uit 2002 heeft het huidige plangebied dan ook de bestemming ‘nader uit te werken overgangsgebied’ gekregen.

Deze bestemming beoogt agrarisch gebruik met landschappelijke waarden, verkeersdoeleinden in de vorm van voet- en fietspaden, waterpartijen en behoud en versterking van bestaande groenstructuren. In het bestemmingsplan Achter de Hoeven uit 2013 is dit vertaald naar de huidige groenbestemming 7

Conclusie De locatie Achter de Hoeven was in het verleden in beeld voor de ontwikkeling van woningbouw. Maar is door de tijdsgeest nooit zo bestemd geweest. Met het bestemmingsplan Achter de Hoeven uit 2013 is de bestemming veranderd naar Groen waardoor woningbouw op dit moment niet toegestaan is binnen dit gebied. Een planologische procedure zal dan ook nodig zijn om de gewenste woningbouw mogelijk te kunnen maken.

8

3. Wenselijkheid op basis van beleid 3.1 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Er is in Nederland en ook in Noord-Brabant sprake van een woningtekort. Er zullen in de provincie tot 2050 naar verwachting nog zo’n 175 tot 200 duizend woningen aan de voorraad moeten worden toegevoegd. Het leeuwendeel hiervan, oftewel zo’n 130.000 tot 150.000 woningen, zal de komende 10 tot 15 jaar moeten worden gerealiseerd. Dat komt neer op een gemiddelde jaarlijkse voorraadgroei, die ruim boven de 10.000 woningen zal moeten liggen. Het zorgen voor een continue hoge bouwproductie is de komende jaren dringend noodzakelijk. Eén van de richtinggevende provinciale principes is om optimaal in te zetten op inbreiden, herstructureren en transformeren. Achter de Hoeven is binnen de Interim omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant gelegen in de zone die is aangeduid als ‘stedelijk gebied’. Ontwikkelingen voor wonen, werken of voorzieningen moeten binnen dit ‘stedelijk gebied’ worden gerealiseerd. De voorziene woningbouw is dan ook in overeenstemming met de verordening van de provincie en in overeenstemming met het richtinggevende principe om in te zetten op inbreiding. Binnen de contour van deze zone binnen de gemeente Geertruidenberg zijn nog maar weinig gebieden gelegen waarin nog ruimte is voor de realisatie van woningen.

De meeste gebieden die zijn gelegen binnen het stedelijk gebied, waar op dit moment nog geen bebouwing is gerealiseerd, zijn gelegen aan de westzijde van de gemeente nabij de Amertak. Dit gebied is in de gemeentelijke Omgevingsvisie aangewezen als zoekgebied voor bedrijventerrein. In de directe omgeving van de woonkernen zijn geen andere percelen waar een woningbouwopgave van een aanzienlijke omvang kan worden gerealiseerd binnen de zone ‘stedelijk gebied’. Een bestemmingsplan dat voorziet in dergelijke ontwikkelingen moet een onderbouwing bevatten dat de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de regionale afspraken en dat het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Daarnaast moet de ontwikkeling zorgvuldig ruimtegebruik bevorderen. Ook moet de ontwikkeling optimaal invulling geven aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie en moet het rekening houden met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water. Ten slotte moet de ontwikkeling optimaal invulling geven aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit en dient het bij te dragen aan een duurzame, concurrerende economie. Conclusie Achter de Hoeven ligt binnen de stedelijke contouren zoals bepaald door de provincie.

Met woningbouw op de locatie Achter de Hoeven wordt bijgedragen aan het provinciale beleid om tot 2030 jaarlijks 10.000 woningen te realiseren in Brabant. De benodigde onderbouwing om aan de provincie aan te tonen dat er sprake is van een duurzame stedelijk ontwikkeling waarbij sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik en rekening wordt gehouden met klimaatverandering, hittestress en opvang van water wordt bij de planologische procedure opgesteld. De ambities om zoveel mogelijk natuur te behouden, natuurinclusief te bouwen en gebruik te maken van ecologische duurzame materialen draagt bij aan deze onderbouwing..

3.2 SRBT-woondeal 2022-2030 In opdracht van het Rijk is de regionale woondeal voor de Stedelijke Regio Breda – Tilburg (hierna: SRBT) opgesteld. In de periode t/m 2030 moeten ruim 39.000 woningen worden gerealiseerd in deze regio waar ook gemeente Geertruidenberg onder valt. In de SRBT-Woondeal staan onder andere afspraken over de woningbouwopgave in de regio en het vergroten van het betaalbaar woningaanbod. Het streven is dat twee-derde van de t/m 2030 nieuw te realiseren woningen betaalbare woningen zijn. Onder dit betaalbare segment vallen: - sociale huurwoningen (tot de liberalisatiegrens (€ 808,- per maand in 2023); - middeldure huurwoningen (vanaf de liberalisatiegrens (€ 808,- per maand in 2023) tot een maximum van € 1.000 per maand); 9

-

betaalbare koopwoningen tot € 355.000 (prijspeil 2023; jaarlijks door het Rijk vastgestelde betaalbaarheidsgrens).

Per gemeente binnen de SRBT wordt 30% in de sociale huur gerealiseerd en 40% in middeldure huurwoningen en/of betaalbare koopwoningen bij nieuwe plannen. Gemeenten die meer sociale huurwoningen in hun bestaande woonvoorraad hebben dan 30%, houden dit aandeel vast. Binnen gemeente Geertruidenberg is het aandeel huurwoningen 31,3% (d.d. 2022. Bron: CBS). Dit aandeel van 31,3% betreft de huurwoningen in eigendom van ‘toegelaten instellingen volkshuisvesting’. Het is het aantal huurwoningen waarvan is vastgesteld dat de eigenaar een toegelaten instelling is. Het betreft niet het aantal sociale huurwoningen omdat er alleen is vastgesteld wie de eigenaar is en er niet is gekeken naar de hoogte van de huurprijs. Onder ‘toegelaten instellingen volkshuisvesting’ wordt verstaan: woningbouwvereniging, woningstichting, woningcorporatie. Ook is houdt dit percentage geen rekening met huurwoningen onder de sociale huurgrens die niet in eigendom zijn van een toegelaten instelling. Het exacte aandeel sociale huurwoningen is daarom onbekend, maar zal ca. 31% bedragen. Conclusie Er is een grote maatschappelijke opgave binnen de SRBT waar ook de gemeente Geertruidenberg aan bij moet dragen. Er zijn niet veel grote binnenstedelijke locaties voorhanden om woningbouw te realiseren waardoor het nodig is om Achter de Hoeven hiervoor in te zetten.

In hoofdstuk 5 van deze startnotitie wordt ingegaan op de randvoorwaarden voor de ontwikkeling op het vlak van doelgroepen, woningaantallen en woningtypen. Daar wordt ook beschreven hoe dat zich verhoudt tot de afspraken in de Woondeal.

3.3 Omgevingsvisie Geertruidenberg In de omgevingsvisie (vastgesteld op 3 juni 2021) is het beleid ten aanzien van de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Geertruidenberg opgenomen. In deze visie staat een overzicht van mogelijke woningbouwlocaties. Daarin is Achter de Hoeven met een programma van circa 180 woningen opgenomen. Nieuwbouw van woningen wordt bepaald op basis van de wensen van de bevolking en de markt. Ambities om te bouwen naar behoefte worden hiermee bereikt. Bij nieuwbouw van woningen krijgt inbreiding de voorkeur. Dit betekent dat zo veel mogelijk binnen de kernen bouwen en zo min mogelijk uitbreiden naar het buitengebied. Inbreiding betekent ook dat bij nieuwe woningen en wijken geprobeerd wordt om zoveel mogelijk groen te behouden en te realiseren zoals groen, bomen en parken. Dit is ook nodig om hittestress tegen te gaan en regenwater op te vangen. Bij toekomstige ontwikkelingen wordt nadrukkelijk en goed onderbouwd aangegeven wat het effect van de ontwikkeling is op het openbaar groen en parkvoorzieningen. Conclusie Achter de Hoeven is in de Omgevingsvisie opgenomen als ontwikkellocatie voor circa 180 woningen. Met de ontwikkeling van deze locatie is er sprake van inbreiding binnen het bestaand stedelijk gebied. Het behouden van zo veel mogelijk groen is eerder door de gemeenteraad als randvoorwaarde vastgesteld.

Hoe daar uitvoering aan wordt gegeven (alsmede aan het uitgangspunt om te bouwen naar behoefte) wordt verderop in deze startnotitie beschreven en onderbouwd.

3.4 Woonvisie 2017 In de gemeentelijke Woonvisie 2017 “Aangenaam en duurzaam wonen” wordt een woonbeeld voor onze toekomst geschetst. De speerpunten zijn beschikbaarheid, betaalbaarheid, duurzaamheid, woonkwaliteit, transformatie, leefbaarheid en langer thuis. Deze speerpunten zijn nog steeds actueel. De woonvisie is echter gebaseerd op cijfers van 2015/2016 en het is van groot belang om de trends en ontwikkelingen nadien mee te nemen in de afwegingen omtrent de kaders die gesteld worden voor 10

de ontwikkeling van Achter de Hoeven. De druk op de woningmarkt is sterk toegenomen en de woningprijzen zijn behoorlijk gestegen. Er is een grotere noodzaak om versneld woningen te realiseren. We zien dat de trend van kleiner wordende huishoudens zich de komende jaren door blijft zetten. We verwachten van ouderen dat ze langer zelfstandig thuis blijven wonen en we zien dat het voor starters steeds lastiger wordt om een eerste stap op de woningmarkt te zetten. Starterswoningen, levensloopbestendige woningen en (sociale) huurwoningen krijgen bij ontwikkelingen dan ook de voorkeur. Deze ambitie was al vastgelegd in de Woonvisie 2017 en is doorvertaald in de omgevingsvisie. Actualisering van het woonbeleid in de vorm van een programma Wonen staat op de planning. De provinciale prognoses (september 2021) geven ons al een beeld van de woningbehoefte tot aan 2030. Tot aan 2030 is een groei geprognotiseerd van 690 woningen binnen gemeente Geertruidenberg. Het woningbouwprogramma tot aan 2030 laat een verwacht aantal van circa 800 woningen zien. Hiermee blijven we binnen de marge van 130% ten opzichte van de provinciale prognoses. 1 Voor de locatie Achter de Hoeven is in de programmering vooralsnog uitgegaan van 200 woningen. Conclusie De noodzaak tot woningbouw is groot.

We hebben een grote maatschappelijke opgave te realiseren en er zijn weinig binnenstedelijke locaties beschikbaar waar dit mogelijk is. Het is dan ook noodzakelijk om de locatie Achter de Hoeven voor woningbouw te benutten.

3.5 Groenbeleid Het gemeentelijke beleid omtrent groen ligt vast in het Bomenstructuurplan ‘Eenheid in diversiteit’ uit 2008 en het Bomenbeleidsplan ‘Niet kappen maar koesteren’ uit 2017. Het bomenstructuurplan geeft aan welke boomstructuren gemeente Geertruidenberg herbergt, wat de waarde en functie van deze structuren is en hoe zij te handhaven en versterken zijn. Doel van het bomenbeleidsplan is het ontwikkelen van een duurzaam bomenbestand wat een bijdrage levert aan de ruimtelijke kwaliteit en identiteit en aan een groene en gezonde leefomgeving voor mens en dier. Op basis van het Bomenbeleidsplan is er bij ruimtelijke ontwikkelingen (die van invloed kunnen zijn op bomen van een bepaalde omvang) de verplichting een bomen effect analyse (BEA) uit te voeren. Met behulp van een BEA wordt beoordeeld of een duurzame instandhouding van de houtopstand mogelijk is met uitvoering van de voorgenomen plannen. De BEA brengt gedetailleerd in beeld wat de risico’s zijn van de ruimtelijke plannen voor het bestaande boomareaal. Hierdoor wordt het mogelijk vroegtijdig in het proces maatregelen te treffen. Voor bomen die om een zogenoemde ‘rode reden’ moeten wijken geldt een compensatieplicht. Onder een rode reden worden alle motieven tot kap bedoeld, die niet te maken hebben met het bomenbeheer zelf, zoals woningbouw. Bij de compensatie geldt de volgende prioritering: 1.

Gelijkwaardige compensatie op de locatie; 2. Gelijkwaardige compensatie buiten het plangebied; 3. Financiële compensatie door storting bomenvoorziening. Onder ‘gelijkwaardig’ verstaan we de kosten die nodig zijn om een vergelijkbare boom op een vergelijkbare standplaats terug te krijgen. In de praktijk betekent dit meestal dat voor één boom die verdwijnt meerdere bomen terug geplant moeten worden om tot een gelijkwaardige compensatie te komen. 1

Op basis van ervaringen geldt de vuistregel dat er circa 130% plancapaciteit over de totale bouwopgave nodig is om vertraging op te kunnen vangen en tot 100% van de productiebehoefte te kunnen komen. 11

Bij het Bomenbeleidsplan hoort de Beschermde bomenlijst. Als waardevolle en monumentale bomen en boomstructuren op deze lijst staan, worden ze beschermd tegen kap, rooien, beschadigen en ontsieren. Conclusie De bomen in het plangebied maken geen onderdeel uit van een beschermde structuur en zijn ook niet aangemerkt als waardevol of monumentaal. Dat betekent dat het gaat om reguliere houtopstanden. Voor gemeentelijke houtopstanden die om ‘rode’ redenen verdwijnen geldt de voorwaarde dat deze getaxeerd worden en gelijkwaardig worden gecompenseerd. In het kader van deze startnotitie is het nog niet zinvol om taxaties uit te laten voeren aangezien er nog geen concreet plan is uitgewerkt. Dit wordt in het vervolg van het proces als randvoorwaarde meegenomen. De compensatieplicht wordt eveneens als kader meegegeven aan ontwikkelaars. Deze compensatieplicht staat los van de eventuele compensatieplicht die voortkomt uit de ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming (zie hoofdstuk 4).

3.6 Duurzaamheidsprogramma Gemeente Geertruidenberg De gemeente gaat voor een duurzaam Geertruidenberg in 2050. Het Duurzaamheidsprogramma bestaat uit vier thema’s die ook voor Achter de Hoeven van belang zijn: - Energietransitie: besparen op de energievraag, het duurzaam opwekken van energie en gebruiken van warmte, elektriciteit, biomassa en hernieuwbare gassen, het transformeren van de huidige energie infrastructuur naar een toekomstbestendige infrastructuur (waaronder de uitfasering van aardgas en het gasnet) en het opslaan van energie om de ongelijktijdigheid van vraag en aanbod te kunnen regelen. In de Woonvisie 2017 ‘Duurzaam en Aangenaam Wonen’ is al de doelstelling opgenomen dat alle nieuwbouwwoningen minimaal EPC=0 (energieneutraal) moeten zijn, maar bij voorkeur NoM (Nul-op-de-Meter). Het aardgasvrij verwarmen van woningen betekent vaak dat er een verzwaring nodig is van het elektriciteitsnet. Dit moet een plek krijgen in de openbare ruimte. Ook hiermee moeten we dus rekening houden bij de ontwikkeling. - Mobiliteit: de transitie naar elektrisch rijden, op waterstof of biobrandstof. Er zijn ook andere mobiliteitsveranderingen die hand in hand gaan met elektrisch rijden. Denk aan deelauto’s en de trend dat lopen en fietsen steeds meer een serieus alternatief wordt voor de auto.

- Klimaatadaptatie: om schade door een versnelde klimaatverandering te voorkomen, dan wel controleerbaar te houden, zullen we maatregelen moeten nemen. Het gaat om maatregelen om wateroverlast bij hevige regenval te beperken, om het risico op overstromingen te verkleinen, om droogte in bepaalde perioden tegen te gaan en om hittestress te voorkomen. - Circulaire economie: in een circulaire economie behouden grondstoffen hun waarde omdat er constant nieuwe hoogwaardige toepassingen zijn voor de grondstoffen. Grondstoffen circuleren in kringlopen en worden dus geen afval, maar blijven grondstoffen. Doelstelling is dat Geertruidenberg in 2050 een circulaire economie heeft. Conclusie Bij de ontwikkeling van Achter de Hoeven wordt met de vier thema’s rekening gehouden: - Energietransitie: nieuwe woningen voldoen aan de eisen van ‘Bijna energieneutrale gebouwen’ (BENG). Het heeft de voorkeur om met een zo laag mogelijk energieverbruik en zo veel mogelijk duurzame opwek te realiseren en dus beter de presteren dan de eisen vanuit BENG; in de openbare ruimte houden we rekening met de verzwaring van het elektriciteitsnet; - Mobiliteit: het aanleggen van elektrische laadpalen, het creëren van voldoende fietsstallingen en een mogelijkheid voor deelmobiliteit; - Circulaire economie: het stimuleren van circulair bouwen en het faciliteren van de gescheiden afvalstromen van huisafval.

Dit gebeurt volgens het huidige afvalbeleid door middel van ondergrondse inzamelpunten in de openbare ruimte en verschillende containers per huishouden; - Klimaatadaptatie: het behouden en creëren van een groen/blauw woongebied met het planten van inheemse bomen en planten om hittestress tegen te gaan en biodiversiteit te vergroten. Waar mogelijk natuurinclusieve maatregelen nemen, kiezen voor waterdoorlaatbare bestrating voor de infiltratie van regenwater en zorgen voor voldoende opvang van overtollig regenwater. 12

In hoofdstuk 5 van deze startnotitie wordt ingegaan op de randvoorwaarden voor de ontwikkeling van Achter de Hoeven, daar worden ook de kaders op het gebied van duurzaamheid verder beschreven. Ook wordt dit later in het proces in het aanbestedingsdocument beschreven, inclusief beoordelingscriteria zodat projectontwikkelaars die zich inschrijven daar extra punten mee kunnen verdienen.

3.7 Welstandsnota 2012 Geertruidenberg Het gemeentelijke welstandsbeleid is vastgelegd in de Welstandsnota 2012. In de nota zijn gebieden getypeerd naar hun kenmerken. De locatie is grotendeels aangeduid als bebouwingstype ‘G1 Groen / Parken / Sport’. Het zuidelijke gedeelte van de locatie is aangeduid als ‘T1 Bijzondere bebouwing’. De naastgelegen woonwijk Achter de Hoeven is opgenomen als type ‘W5 Thematische bebouwing’ en Dombosch is aangeduid als ‘B2 Bedrijventerrein’. Zie afbeelding 4. Daarnaast is de locatie grotendeels (het deel met bebouwingstype G1) aangewezen als gebied waar geen welstandstoets hoeft te worden uitgevoerd. Het zuidelijke gedeelte van het gebied is aangewezen als gebied waar een reguliere welstandstoets moet worden uitgevoerd. In de naastgelegen woonwijk Achter de Hoeven geldt ook de reguliere welstandstoets. Dit is allemaal gebaseerd op de situatie zoals deze in 2012, bij het vaststellen van de welstandsnota, was of werd voorzien.

Afbeelding 4: Uitsnede bebouwingstypekaart Welstandnota 2012 (rood kader: globale begrenzing gebied)

Volgens de welstandsnota (paragraaf 3.6.2.) is het passend om bij nieuwe ontwikkelingen in afwijking van het bestemmingsplan (ook die in welstandsvrije gebieden) na te gaan welke welstandscriteria passend zijn voor de welstandsbeoordeling van de ontwikkeling en van de beheersituatie daarna. Opties hierbij zijn het van toepassing verklaren van andere welstandscriteria (bijvoorbeeld die van een

13

ander bebouwingstype, in dit geval lijkt het gebiedstype ‘Thematische bebouwing’ (W5) het meest voor de hand te liggen) en/of het vaststellen van een beeldkwaliteitsplan. De commissie ruimtelijke kwaliteit (hierna: CRK) is tweemaal om advies gevraagd tijdens de totstandkoming van deze startnotitie. De eerste keer was op 4 april 2023, in de periode dat participatie met bewoners en belanghebbenden plaatsvond. De CRK is op dat moment geïnformeerd over de stand van zaken van het project en er is de mogelijkheid geboden aan de commissieleden om de digitale enquête in te vullen en op die manier de gevraagde input te leveren over de huidige waarden van het gebied. De tweede keer was op 8 augustus 2023. In die vergadering heeft de CRK een conceptversie van deze startnotitie besproken. De CRK vindt woningbouw op deze locatie zeker voorstelbaar. In de nadere uitwerking van het plan moet duidelijker naar voren komen wat de specifieke karakteristieken van deze plek zijn en hoe die in het ontwerp terug komen. Ook moet in de verdere uitwerking goed onderzocht worden hoe de woningbouwvlekken aansluiten op de omgeving. Positionering van functies zoals parkeren zijn daarin essentieel.

Omdat het bosgebied als waardevol wordt betiteld wordt voorgesteld om hier zo min mogelijk grondgebonden woningen in bouwblokken toe te passen, maar te kiezen voor een vrijere en speelse opzet van gestapelde blokken waar het groen beter tussendoor kan sijpelen. Bouwvolumes die boven de boomtoppen uitsteken zijn voorstelbaar. Conclusie De locatie is van behoorlijke omvang (10 ha) en het betreft een flink aantal woningen. De woningbouw die er plaats zal vinden, heeft een uitstraling naar en impact op de bestaande woonwijk, de Donge en het bedrijventerrein Dombosch. Daarom is het belangrijk beeldkwaliteit op een goede manier te borgen. Dit zal niet gebeuren door middel van het toetsen aan het welstandsbeleid uit de welstandsnota uit 2012, omdat deze hoofdzakelijk is gericht op beheer van bestaande situaties. Na de vaststelling van de startnotitie wordt als eerstvolgende stap een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Daarin wordt het nieuwe welstandsregime (inclusief reguliere welstandstoetsing) voor het gebied bepaald. De CRK wordt ook tijdens dat proces betrokken. Het beeldkwaliteitsplan wordt door de gemeenteraad vastgesteld als vervanging van dit gedeelte van de welstandsnota.

3.8 Detailhandelsbeleid In 2009 heeft de gemeenteraad van Geertruidenberg het Masterplan Centrum Raamsdonksveer vastgesteld. In het Masterplan is bepaald dat concentratie van de winkels gewenst is om de aantrekkelijkheid voor het winkelend publiek te verhogen en het winkelbestand zo krachtig mogelijk te ontwikkelen. Gestreefd wordt om de winkelvoorzieningen zoveel mogelijk te concentreren in het gebied Keizersdijk, Hoofdstraat, Anker/Gangboord, Heereplein en dit gebied zo optimaal mogelijk in te richten als kernwinkelgebied. Deze beleidslijn is later bestendigd in de Detailhandelsvisie en in de Economische visie. Conclusie Het plangebied van Achter de Hoeven ligt (ver) buiten het kernwinkelgebied zoals dit in het Masterplan is aangeduid. Daarmee ligt detailhandel binnen de locatie niet voor de hand. Wel is het voorstelbaar dat er een aan huis gebonden beroep (fysio, kapper, pedicure e.d) of solitair een daghoreca zaak of maatschappelijke functie zich zou willen vestigen binnen het gebied.

14

4. Haalbaarheid op basis van sectorale aspecten 4.1 Flora en fauna Ten behoeve van de bescherming van natuurwaarden geldt de Wet natuurbescherming. De daarin opgenomen bescherming omvat de onderdelen: - soortenbescherming; - gebiedsbescherming; - bescherming van houtopstanden.

4.1.1 Quickscan Wet natuurbescherming Er is een quickscan Wet natuurbescherming op de locatie uitgevoerd. 2 Deze is als bijlage 1 bij deze startnotitie gevoegd, hieronder volgt een samenvatting van de resultaten. Deze quickscan had als doel in te schatten of er op de locatie planten- en diersoorten, gebieden of houtopstanden aanwezig zijn, die volgens de Wet natuurbescherming een beschermde status hebben en die mogelijk negatieve invloed kunnen ondervinden door de voorgenomen ontwikkeling. Soortenbescherming Hieronder de tabel met een samenvatting van de bevindingen ten aanzien van soortenbescherming. Soortgroep

Ingreep verstorend

Nader onderzoek

Bijzonderheden / opmerkingen

Algemeen

Ja

Nee

- Het verwijderen van nestgelegenheden buiten het broedseizoen uitvoeren. - Indien binnen het broedseizoen wordt gewerkt een broedvogelinspectie laten uitvoeren.

Jaarrond beschermd

Mogelijk

Ja

- Nader onderzoek naar boomvalk, buizerd, havik, sperwer en ransuil. - Broedvogelinspectie categorie 5 nestlocaties in combinatie met een omgevingscheck. - Contact opnemen met lokale steenuilenwerkgroep.

Verblijfplaatsen

Mogelijk

Ja

- Nader onderzoek naar verblijfplaatsen gebouwen boombewonende vleermuissoorten. - Mits de verlichting rondom de nieuwe woningen in uitstraling naar de omgeving beperkt blijft, ondervinden verblijfplaatsen buiten het plangebied geen hinder.

Foerageergebied

Mogelijk

Ja

- Nader onderzoek naar foerageergebied in het bebost gebied en de open vlakte/weilanden op de locatie. - Gebruik van vleermuisvriendelijke verlichting.

Vliegroutes

Mogelijk

Ja

- Nader onderzoek naar vliegroutes bij de bomenrijen aanwezig langs de weilanden en langs de randen van de locatie. - Gebruik van vleermuisvriendelijke verlichting.

Grondgebonden zoogdieren

Mogelijk

Ja

- Nader onderzoek naar de bever, bunzing, steenmarter en wezel. - Aandacht voor zorgplicht ten aanzien van algemene zoogdieren.

Amfibieën

Mogelijk

Nee

- Aandacht voor zorgplicht ten aanzien van algemene amfibieën.

Vissen

Nee

Nee

- Mits de sloten aan de randen van het gebied niet worden aangetast, zijn er geen overtredingen van de Wet natuurbescherming te verwachten.

Broedvogels

Vleermuizen

2

Actualisatie rapportage quickscan Wet natuurbescherming Achter de Hoeven Raamsdonksveer. Econsultancy, 14 februari 2023.

15

Gebiedsbescherming – Natura 2000-gebieden De locatie is niet gelegen binnen de grenzen, of in de directe nabijheid van een gebied dat aangewezen is als Natura 2000. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied, De Biesbosch, bevindt zich op circa 750 meter afstand ten noordwesten van de locatie. Indien er sprake zou zijn van een effect, betreft dit een extern effect. Externe effecten als gevolg van licht, trilling en geluid door de voorgenomen plannen zijn gezien de afstand niet te verwachten. Externe effecten als gevolg van een toename van stikstofdepositie zijn vanwege de voorgenomen nieuwbouw ontwikkeling en afstand tot het Natura 2000-gebied op voorhand niet uit te sluiten. Vervolgonderzoek ten aanzien van stikstof wordt daarom noodzakelijk geacht. Dit kan in eerste instantie worden onderzocht middels een modelberekening (Aerius-calculator). Afhankelijk van de uitkomst hoeft (1) geen verder onderzoek plaats te vinden, (2) dient een verslechterings- en verstoringstoets te worden uitgevoerd, of (3) dient een passende beoordeling te worden gemaakt. Gebiedsbescherming – Natuurnetwerk De locatie maakt geen deel uit van het Natuurnetwerk. Het ligt echter wel in de nabijheid van een gebied, behorend tot het Natuurnetwerk Nederland. Dit betreft de rivier de Donge welke zich 30 meter ten westen van de locatie bevindt.

Om de effecten van de voorgenomen herinrichting op de locatie te onderzoeken wordt een nee, tenzij toetsing geadviseerd. Daarmee worden de effecten van de ingreep op kernkwaliteiten en omgevingscondities onderzocht. Bescherming van houtopstanden Aangezien de houtopstand op de locatie gelegen is binnen de grenzen van de bebouwde kom, is er geen meldings- en herplantplicht. Ook vanuit de gemeentelijke verordening is er geen omgevingsvergunningsplicht.

4.1.2 Nader onderzoek Wet natuurbescherming Naar aanleiding van de resultaten van de quickscan is een nader onderzoek uitgevoerd. 3 Deze is als bijlage 2 bij deze startnotitie gevoegd. Dit onderzoek gaat in op de volgende onderdelen: - Soortenbescherming: broedvogels, vleermuizen en bepaalde grondgebonden zoogdieren; - Gebiedsbescherming – Natura 2000-gebieden: modelberekening i.v.m. stikstof; - Gebiedsbescherming – Natuurnetwerk: nee, tenzij toetsing. Hieronder volgt per onderdeel een samenvatting van de resultaten van het onderzoek. Soortenbescherming Op dit moment vindt er nader onderzoek plaats naar de aanwezigheid van broedvogels, vleermuizen, enkele grondgebonden zoogdieren en amfibieën. Deze onderzoeken zijn gebonden aan periodes in het jaar. Half september zijn de onderzoeken afgerond. Of er daadwerkelijk maatregelen nodig zijn en eventueel ontheffing Wet natuurbescherming is op dit moment nog niet te zeggen. Hiervoor moet eerst het onderzoek worden afgerond. Er moet wel rekening worden gehouden met maatregelen. Gebiedsbescherming – Natura 2000-gebieden De modelberekening (Aerius-calculator) voor de huidige fase en de gebruiksfase (als de woningen bewoond worden) is uitgevoerd.4 Deze is als bijlage 3 bij deze startnotitie gevoegd. Hieronder volgt een samenvatting van de resultaten.

Voor de bouwfase kan nu nog geen berekening gemaakt worden, aangezien er nog geen duidelijkheid is over de uitvoering van de werkzaamheden. De depositie tijdens de gebruiks-fase is berekend. Er is een vergelijking gemaakt tussen de huidige fase en twee verschillende scenario’s voor de gebruiksfase. Hieruit blijkt dat de gebruiksfase in beide scenario’s geen significante nadelige effecten heeft op de kritische depositiewaarden van de naastgelegen Natura 2000-gebieden. De depositiewaarden voor deze twee fases leveren geen resultaten boven de 0,00 mol/ha/j op. Gebiedsbescherming – Natuurnetwerk 3 4

16

Onderzoek door NWC. Aerius-berekening, juli 2023.

Om de effecten van de voorgenomen herinrichting op de locatie te onderzoeken is een nee, tenzij toetsing uitgevoerd.5 Deze is als bijlage 4 bij deze startnotitie gevoegd. Hieronder volgt een samenvatting van de resultaten. Bij het uitvoeren van de voorgenomen plannen binnen het plangebied zullen de huidige natuurbeheertypen in stand blijven. De omgevingsfactoren zullen nauwelijks veranderen als extra lichtuitstraling vermeden kan worden. Daarnaast zullen de plannen niet tot versnippering van het NNB leiden. Conclusie Vanuit de gebiedsbescherming zijn er geen belemmeringen te verwachten voor de ontwikkeling. Omdat de onderzoeken naar de soortenbescherming nog niet zijn afgerond is hier geen conclusie uit te trekken, maar door de ontwikkelaar(s) moet rekening worden gehouden met het mitigerende maatregelen en/of werken buiten bepaalde periodes in het jaar.

4.2 Verkeer en parkeren Verkeer In de huidige situatie wordt het gebied via drie wegen ontsloten: de Reenweg, de Collegeweg en de Zalmweg. De wegen sluiten alle drie rechtstreeks aan op de Maasdijk. De Collegeweg en de Zalmweg hebben daarbij een kruising met verkeerslichten. De Reenweg is een smalle erftoegangsweg die voornamelijk wordt gebruikt door leerlingen van het Dongemond college (fietsverkeer) en bezoekers aan de recreatieve voorzieningen bij Fort Lunet. De Reenweg wordt met een inritconstructie ontsloten op de Maasdijk. De Maasdijk is een gebiedsontsluitingsweg met een 50km/h regime ten oosten van het plangebied. De Maasdijk biedt een directe verbinding met de A27 en het centrum van Raamsdonksveer. Hoewel theoretisch gezien de Maasdijk een goede verkeersader is, wordt dit niet altijd zo ervaren. Diverse omwonenden ervaren de weg als “druk”. Langs de Maasdijk ligt een vrij liggend tweerichtingen fietspad wat voor een veilige en veel gebruikte ontsluiting van de bestaande naastgelegen woonwijk en bedrijventerrein Dombosch zorgt. Dit biedt ook kansen voor het plangebied. Het fietspad staat in directe verbinding met zowel het centrum van Raamsdonksveer als Geertruidenberg. Aan de Maasdijk ligt ter hoogte van de Reenweg ook de bushalte ‘Collegeweg’.

Vanaf deze halte kunnen reizigers de bus nemen naar het busstation van Raamsdonksveer om vanuit daar over te stappen richting onder andere Made, Breda, Utrecht en Oosterhout. Deze halte ligt circa 430 meter van het centrum van het plangebied vandaan. Dat is relatief ver weg. Met het oog op de aankomende OV concessie is via de provincie Noord-Brabant geopperd om t.z.t. de lijnvoering van de Maasdijk te verplaatsen naar de Zalmweg – Ramgatseweg – Steurweg te laten lopen. Daar hebben de toekomstige bewoners en de werknemers op Dombosch profijt van. De te realiseren woningen dienen goed bereikbaar te zijn. De CROW/ASVV richtlijnen qua maatvoering en inrichting moeten daarvoor worden gehanteerd. Daarnaast mag de ontwikkeling van het gebied Achter de Hoeven geen onevenredige negatieve gevolgen hebben voor het verkeer op het omliggende wegennet. Er mogen geen nieuwe aansluitingen op de Maasdijk worden gemaakt. De Reenweg is gezien zijn inrichting en de functie voor de leerlingen van het Dongemond college niet geschikt als ontsluiting voor de nieuwe wijk. Het zou wellicht als fietsstraat kunnen fungeren. De Zalmweg en de Collegeweg zullen daarmee de belangrijkste ontsluitingsroutes van het gebied worden.

5

Nee, tenzij toets. NWC, juli 2023.

17

Afbeelding 5: Gewenste ontsluiting van het plangebied

Op afbeelding 5 is weergegeven hoe de gewenste ontsluiting van het gebied bij een toekomstige ontwikkeling er uit ziet. De blauwe lijnen geven aan via welke wegen het gemotoriseerde verkeer het gebied kan bereiken en verlaten. Bij voorkeur krijgen deze twee ontsluitingen in het plangebied geen directe verbinding om sluipverkeer vanuit het zuiden richting Dombosch te voorkomen. De ontsluitingen die zijn aangeduid met de gele pijlen zijn alleen beoogd voor langzaam verkeer, nood- en hulpdiensten en bestemmingsverkeer. Tijdens de twee informatieavonden met omwonenden over Achter de Hoeven is gebleken dat de verkeersafwikkeling van het gebied een zorgpunt voor hen is. Op basis van de CROW/ASVV 2021 kan aan de hand van vuistregels een globale inschatting worden gemaakt van de verkeersgeneratie per etmaal. Rekening houdend met het type woonmilieu ‘centrum-dorps’ en de grove inschatting van de realisatie van 150-200 woningen zal de totale hoeveelheid motorvoertuigbewegingen per etmaal voor de ontwikkeling van Achter de Hoeven circa 945 – 1260 zijn. Door de verbreding van de A27 en aanpassingen bij de op- en afritten van de A27, is de provinciale prognose dat de intensiteiten op de Maasdijk aanzienlijk dalen. In deze berekening van het provinciale verkeersmodel is voor modeljaar 2030 ook al rekening gehouden met de komst van woningen binnen Achter de Hoeven.

De verwachting is dan ook dat er geen onevenredige negatieve gevolgen zijn voor het verkeer op het omliggende wegennet. Op het moment dat het plan verder is uitgewerkt, tijdens de aanbesteding, dient er door ontwikkelaars op basis van CROW/ASVV kencijfers inzichtelijk gemaakt te worden wat de verkeersgeneratie van het plan is. Voor deze hoeveelheid extra verkeer dient aantoonbaar gemaakt te worden dat hiervoor voldoende restcapaciteit bestaat op het omliggende wegennet en de betreffende kruispunten. Het realiseren van de aansluitingen van het plangebied op het omliggende wegennet zijn voor kosten van de ontwikkelaar.. Parkeren Het ontwerp van het openbaar gebied moet voldoen aan de richtlijnen van het CROW/ASVV qua maatvoering en inrichting. De parkeercapaciteit van de ontwikkeling moet indien er sprake is van een concreet project, tijdens de aanbesteding, met een concreet inrichtingsplan aangetoond worden. De gemeente hecht er waarde aan dat er bij de uitwerking van het plan rekening wordt gehouden met de aanleg van de infrastructuur voor elektrische voertuigen. Op dit moment zijn er subsidiemogelijkheden voor de aanleg van openbare laadpalen voor elektrische auto’s bij de provincie Noord-Brabant. Mogelijk kan daar t.z.t. nog gebruik van gemaakt worden.

Voor de berekening van de parkeervraag en oplossingen dient op dit moment gebruik gemaakt te worden van het gemeentelijk parkeerbeleid “Parkeren doen we zo”. 18

Er wordt in de landelijke richtlijnen (waarop ons parkeerbeleid is gebaseerd) gewerkt met een bandbreedte voor de parkeernormen. Die biedt ruimte voor maatwerk voor ontwikkelingen. In ons parkeerbeleid is er echter voor gekozen om voor de verschillende woningtypen wel te werken met een vaste parkeernorm, aan de bovenkant van de brandbreedte van de landelijke CROW-richtlijn. De achterliggende gedachte is dat onze gemeente qua openbaar vervoer en fiets geen optimale verbindingen heeft met de grotere steden in de buurt en de inwoners daardoor meer dan gemiddeld afhankelijk zijn van de auto, waardoor de hoge parkeernorm nodig is om voldoende parkeercapaciteit te garanderen. Met de ontwikkeling van Achter de Hoeven staan we echter voor de opgave om zo veel mogelijk natuur te behouden. Daarnaast is de woningbehoefte groot en moeten ook sociale huur en middeldure huurwoningen en/of betaalbare koopwoningen gerealiseerd worden. Dat zijn woningtypen die doorgaans geen mogelijkheid tot parkeren op eigen terrein hebben. Een hoge parkeernorm zorgt voor een grote druk op het openbaar gebied. Dat haaks staat op de opgave om zoveel mogelijk natuur te behouden. Gezien de opgave van natuurbehoud en het te realiseren woningbouwprogramma adviseren we om voor alle woningtypen een gemiddelde parkeernorm per woning aan te houden.

Met deze planmatige afwijking van het vigerend parkeerbeleid wordt recht gedaan aan de opgave voor natuurbehoud én wordt invulling gegeven aan de motie “Parkeernormen” die op 13 juli 2023 in het kader van de voorjaarsnota is aangenomen door de gemeenteraad. Daarmee ziet de tabel met parkeernormen voor Achter de Hoeven er als volgt uit. Type woning Koop, vrijstaand Koop, twee-onder-een-kap Koop, tussen/hoek Koop, etage, goedkoop Koop, etage, midden Koop, etage, duur Huur, etage, midden/goedkoop Huur, etage, duur Huurhuis, sociale huur Huur, vrije sector Aanleunwoning, serviceflat

Gemiddelde parkeernorm per woning, inclusief 0,3 pp voor bezoekers 2,2 2,1 1,9 1,6 1,8 2,0 1,4 1,8 1,6 1,9 1,1

4.3 Waterkering Het gebied Achter de Hoeven wordt aan de westzijde begrensd door de rivier de Donge met naastgelegen dijk. Deze dijk is een primaire waterkering. Het westelijke gedeelte van het plangebied is gelegen binnen beschermingszone A en B en het profiel van vrije ruimte van deze primaire waterkering (zie afbeelding 6). Voor het ontwikkelen van bebouwing gelden binnen deze zones beperkingen.

19

Afbeelding 6: Uitsnede Legger Waterschap Brabantse Delta (rood kader: globale begrenzing gebied)

Het beleid van het waterschap is erop gericht dat de sterkte en stabiliteit van de primaire waterkeringen gegarandeerd is en blijft en dat toekomstige dijkversterkingen voor zo laag mogelijk maatschappelijk kosten kunnen worden uitgevoerd. Hieronder volgt een opsomming van de (on)mogelijkheden binnen de diverse zoneringen. Let wel: in beschermingszones kan het zijn dat er wel mogelijkheden, maar dat hierover pas een uitspraak kan worden gedaan wanneer berekeningen zijn uitgevoerd door initiatiefnemer. Logischerwijs zal dan eerst bekend moeten zijn wat binnen de betreffende zones gewenst is, voordat dergelijke berekeningen worden gedaan. Het waterschap toetst plannen aan de huidige wet- en regelgeving. Aan de aanwezigheid van bestaande woningbouw in de directe omgeving binnen de waterkeringszone en beschermingszones A en B kunnen geen rechten worden ontleend. Deze is immers gerealiseerd in een periode dat andere normen voor de waterkering golden en andere wet- en regelgeving gold of mogelijk zelfs in een periode dat er nog geen wet- en regelgeving was voor primaire waterkeringen. Het plangebied ligt net buiten de waterkeringszone van de dijk, waardoor deze in beginsel niet van invloed is op de ontwikkeling van Achter de Hoeven. Voor de volledigheid merken wij op dat woningbouw binnen een waterkeringszone niet is toegestaan.

Ook voor het inrichten van de openbare ruimte in deze zone gelden beperkingen. Profiel van vrije ruimte Het profiel van vrije ruimte (het is een profiel zowel in de breedte als de hoogte) heeft als doel het in de toekomst mogelijk maken van een dijkversterking tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. De primaire waterkeringen worden elke 12 jaar beoordeeld op basis van het ontwerpinstrumentarium. De primaire waterkering is ter hoogte van Achter de Hoeven afgekeurd op basis van meerdere faalmechanismen, te weten hoogte (graserosie kruin en binnentalud), gras afschuiven binnentalud, graserosie buitentalud en piping (water onder de primaire waterkering door). Op basis van de huidige informatie zal er in de toekomst dus een dijkversterking uitgevoerd moeten worden. Met deze kennis is het noodzakelijk dat het profiel van vrije ruimte in de toekomst benut kan worden voor een dijkversterking. Binnen het profiel van vrije ruimte kan het waterschap daarom geen nieuwe woningbouw toestaan.

20

Het profiel van vrije ruimte is afhankelijk van diverse factoren en verschilt daardoor in omvang per primaire waterkering. Daarom moet dit per ontwikkeling berekend worden door het waterschap. Het kan zo zijn dat het profiel van vrije ruimte breder is dan beschermingszone A. Hierdoor kunnen de beleidsuitgangspunten zoals aangeven onder het kopje “beschermingszone A” overruled worden door de beleidsuitgangspunten die gelden ter plaatse van het profiel van vrije ruimte. Beschermingszone A Buiten het profiel van vrije ruimte zijn mogelijkheden voor nieuwbouw. Er zullen wel technische eisen worden gesteld, zoals het gebruik van grondverdringende palen. Ook moet worden gekeken naar de invloed van de bebouwing op de waterkering en de mogelijkheden voor het verbeteren van de waterkering. Er zijn enkele beperkingen voor het inrichten van de openbare ruimte. Beschermingszone B Nieuwbouw is toegestaan buiten het profiel van vrije ruimte. Voor (grotere) aanpassingen aan het maaiveld moet worden gekeken naar het effect op de waterkering. Conclusie Binnen beschermingszone A kunnen mogelijkheden voor nieuwbouw zijn. Daarbij gelden echter wel voorwaarden én het moet buiten het profiel van vrije ruimte blijken te liggen. Binnen beschermingszone B, buiten het profiel van vrije ruimte, is nieuwbouw toegestaan.

Daarnaast geldt er een vergunningplicht, waardoor het verboden is om zonder vergunning gebruik te maken van een primaire waterkering of bijbehorende beschermingszone A en profiel van vrije ruimte, door handelingen te verrichten etc. Daarnaast hanteert het waterschap het principe ‘onbebouwd blijft onbebouwd’, op basis van artikel 15 van de ‘Beleidsregels voor waterkering, waterkwantiteit en grondwater’. In de beoogde gebiedsvisie en het toekomstperspectief worden de vrijwaringszones gerespecteerd. De ontwikkeling zal naar verwachting dan ook geen belemmeringen ondervinden als gevolg van het waterschapsbeleid.