Bijlage 1 De op 26 september 2024 vastgestelde startnotitie
Tekst van het document
Startnotitie Schonckplein te Geertruidenberg 11 juli 2024
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
5.
6. 7.
Inleiding ...........................................................................................................................................3 1.1 Aanleiding .................................................................................................................................3 1.2 Doelstelling van deze startnotitie .............................................................................................3 1.3 Leeswijzer.................................................................................................................................3 Het plangebied .................................................................................................................................4 2.1 Ligging en begrenzing ..............................................................................................................4 2.2 Beschrijving plangebied............................................................................................................5 2.3 Geldende bestemmingsplan .....................................................................................................8 2.4 Afspraken in Intentieovereenkomst ..........................................................................................9 Wenselijkheid op basis van beleid .................................................................................................10 3.1
Omgevingsbeleid provincie Noord-Brabant ............................................................................10 3.2 Betaalbaarheid van woningen ................................................................................................10 3.3 Omgevingsvisie Geertruidenberg ...........................................................................................11 3.4 Detailhandelsbeleid ................................................................................................................12 3.5 Programma Wonen 2024 .......................................................................................................12 3.6 Groenbeleid ............................................................................................................................14 3.7 Duurzaamheidsprogramma Gemeente Geertruidenberg ........................................................15 3.8 Welstandsnota 2012 Geertruidenberg ....................................................................................16 Haalbaarheid op basis van sectorale aspecten .............................................................................18 4.1 Verkeer en parkeren ...............................................................................................................18 4.2 Effecten op de
voorzieningenstructuur...................................................................................22 4.3 Geluid .....................................................................................................................................23 4.4 Bedrijven en milieuzonering....................................................................................................24 4.5 Kabels en leidingen ................................................................................................................25 4.6 Overige sectorale aspecten ....................................................................................................25 Uitgangspunten en randvoorwaarden ...........................................................................................26 5.1 De woningbouw: doelgroepen, kwaliteit, betaalbaarheid en aantal ........................................26 5.2 De detailhandel en voorzieningen: oppervlakten, functies ......................................................27 5.3 Stedenbouwkundige inpassing en ruimtelijke structuur .........................................................29 5.4 Duurzaamheid en klimaatadaptatie ........................................................................................31 5.5 Samenvatting randvoorwaarden ............................................................................................31
Participatie ....................................................................................................................................36 Procedurele uitgangspunten .........................................................................................................38 7.1 Vervolgstappen ......................................................................................................................38 7.2 Ruimtelijke procedure .............................................................................................................38 7.3 Anterieure overeenkomst .......................................................................................................38
Bijlagen 1. Notitie Effecten op de voorzieningenstructuur (Sweco), 11 april 2024. 2. Participatieplan Schonckplein – Geertruidenberg, 18 december 2023. 3. Samenvatting van de enquêteresultaten participatie fase 1, 12 maart 2024.
2
1. Inleiding 1.1 Aanleiding PLUS supermarkt is al enige tijd druk doende met de toekomst van de supermarkt in Geertruidenberg. Op 29 mei 2019 heeft de gemeenteraad ingestemd met de verkenning voor het verplaatsen van de supermarkt aan het Schonckplein om te komen tot realisatie van een nieuwe volwaardige supermarkt voor de kern Geertruidenberg en in te stemmen met de procesaanpak voor de verkenning van een supermarktlocatie in de kern Geertruidenberg. Als voorbehoud werd opgenomen: “Indien geen andere supermarktlocatie binnen de kern Geertruidenberg geschikt is c.q. gevonden wordt, zal uitbreiding aan het Schonckplein opnieuw worden bezien.” In de periode van 2019 tot en met 2021 is er een locatie- en haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. In deze periode heeft ook veelvuldig participatie plaatsgevonden, in de vorm van informatieavonden en enquêtes. Op 7 oktober 2021 heeft de gemeenteraad, onder andere vanwege onvoldoende draagvlak vanuit de gemeenschap (inwoners en verenigingen), besloten niet in te stemmen met het voorstel van het college van B&W om de locatie Oude Stadsweg 2 aan te wijzen als locatie voor een volwaardige supermarkt voor de kern Geertruidenberg. De gemeenteraad was van mening dat behoud van de supermarkt aan het Schonckplein de enige mogelijkheid is.
Half juli 2022 hebben gemeente, PLUS en Rialto een intentieovereenkomst gesloten om de mogelijkheden voor een volwaardige supermarkt in de kern Geertruidenberg op het Schonckplein te onderzoeken. PLUS en Rialto hebben na het sluiten van de intentieovereenkomst onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor een volwaardige full service supermarkt op het Schonckplein. Deze ‘Startnotitie Schonckplein te Geertruidenberg’ is de uitwerking hiervan.
1.2
Doelstelling van deze startnotitie
De eerstvolgende stap in het ontwikkelingstraject is het bepalen van het ontwikkelkader voor het Schonckplein. Omdat beoogd wordt om naast de vestiging van een toekomstbestendige supermarkt ook circa 28 woningen toe te voegen in het gebied, moet dit door middel van een startnotitie aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De integrale herontwikkeling van het Schonckplein en de vestiging van een toekomstbestendige supermarkt voor de inwoners van de kern Geertruidenberg is belangrijk voor de gemeente. Daarnaast is woningbouwontwikkeling maatschappelijk relevant vanwege de grote woningtekorten; tezamen met andere maatschappelijke opgaven zoals energie, klimaat en biodiversiteit. Daarnaast speelt participatie een belangrijke rol in dit ontwikkelingstraject. Al deze onderwerpen verdienen een prominente plek in deze startnotitie die ervoor zorgt dat opgaves bij elkaar passen en met elkaar verbonden kunnen worden. In deze starnotitie worden de voorwaarden geschetst waarbinnen de herontwikkeling van het Schonckplein wenselijk is. Die randvoorwaarden zijn tot stand gekomen op basis van beleid en sectorale aspecten die van invloed zijn. De opzet van deze startnotitie is dan ook als zodanig; eerst komen beleid en sectorale aspecten aan bod, daarna volgt een afweging en komen we tot uitgangspunten en randvoorwaarden.
De startnotitie dient vervolgens ook als kapstok voor de verdere uitwerking van het project.
1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 staat een beschrijving van het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt de wenselijkheid van de ontwikkeling op basis van provinciaal en gemeentelijk beleid in beeld gebracht. Hoofdstuk 4 gaat in op de haalbaarheid van de ontwikkeling op basis van sectorale aspecten zoals verkeer en parkeren, geluid en bedrijven en milieuzonering. In hoofdstuk 5 staan de uitgangspunten en randvoorwaarden beschreven, die zijn gebaseerd op de vorige twee hoofdstukken. Vervolgens wordt in hoofdstuk 6 ingegaan op participatie. Ten slotte staan in hoofdstuk 7 de procedurele uitgangspunten opgesomd.
3
2. Het plangebied 2.1 Ligging en begrenzing Het Schonckplein bevindt zich aan de westzijde van de kern Geertruidenberg, in een van de nieuwbouwwijken die na 1950 gerealiseerd zijn. In afbeelding 1 is links bovenaan de ligging van het Schonckplein in de bredere context te zien, rechts bovenaan staat aangegeven wat zich waar op het plein bevindt. Onderaan is de globale begrenzing van het terrein met een rood kader op de luchtfoto ingetekend.
Afbeelding 1: De locatie Schonckplein en omgeving (rood kader: globale begrenzing gebied)
Het plangebied bestaat uit een aantal kadastrale percelen: Gemeente Geertruidenberg, sectie A, nummers 1671, 1664, 2857, 3236, 4216 (gedeeltelijk), 4267 (gedeeltelijk) en 4222 (gedeeltelijk). Het gebied heeft een oppervlakte van circa 1,2 ha. Het openbaar terrein binnen het plangebied is in eigendom van gemeente Geertruidenberg. De zeven appartementen boven de huidige PLUS kunnen 4
in de herontwikkeling van het Schonckplein behouden blijven. Deze woningen zijn in particulier eigendom. De overige panden binnen het gebied zijn in eigendom van Rialto Vastgoedontwikkeling.
2.2 Beschrijving plangebied Historie, functies en bebouwing Tot 1950 lag het Schonckplein in het buitengebied. Daarna is rondom de locatie in een continue bouwstroom woningbouw gerealiseerd. Opvallend is dat de uitbreidingswijk zowel ten noorden als ten zuiden van het plangebied eerst is gerealiseerd en dat pas na de jaren ’70 de ontstane ‘wig’ tussen de twee deelwijken is opgevuld met voorzieningen en groen. In de jaren ’90 is het oorspronkelijke winkelcentrum in de plint richting het zuiden en westen uitgebreid en heeft het zijn functionalistische ‘jaren 70’ architectuur verloren. De bovenwoningen op het winkelcentrum hebben hun oorspronkelijke architectonische kwaliteit wel behouden en zijn nog in redelijk goede, originele staat. Het Schonckplein ligt centraal in de wijk aan de westkant van Geertruidenberg en heeft een wijkgerichte functie. In de tijd is het plein getransformeerd, uitgebreid maar ook enigszins gedateerd geraakt. Sporthal De Veste op het Schonckplein (later Dongemond Soccer Center) heeft lange tijd gefunctioneerd als binnensportfaciliteit voor de wijk, voor de rest van Geertruidenberg en de wijde omgeving. De functie als sporthal voor de buurt is langzaam aan het verdwijnen en wordt nu veel minder intensief gebruikt. De sporthal wordt nu voornamelijk gebruikt als BSO, dit betreft een tijdelijke invulling.
Voor deze tijdelijke functie is gekozen omdat er geen huurder voor de exploitatie van een sporthal te vinden was.
Afbeelding 2: Bouwhoogte en functies Schonckplein en omgeving
De uitbreidingswijk rondom het Schonckplein kenmerkt zich door bouwblokken met een typische strokenverkaveling. Bij de uitbreiding van de stad zijn twee deelwijken gerealiseerd die in stedenbouwkundige structuur iets van elkaar gedraaid zijn. De vrijgekomen restruimte heeft geleid tot het maken va een voorzieningenstrook met grotere gebouwen als een sporthal, klein winkelcentrum met bovenwoningen en een woonzorgcomplex. Zowel in functie, schaal en hoogte wijken deze gebouwen af van de omgeving met vooral woningen in twee lagen met een langskap.
5
Het plein voor de sporthal, dat gebruikt zou moeten worden als ontmoetings- en voorzieningenplek voor de wijk, wordt vooral gebruikt als parkeerplaats. Als gevolg van een uitbreiding van de winkelplint uit de jaren ‘90 richt de huidige PLUS supermarkt zich zeer nadrukkelijk aan de Stadsweg ten zuiden van het plein en staat met de gevel in het doorlopende trottoir. Ook is de PLUS supermarkt weinig zichtbaar en hebben de plintgevels een anonieme uitstraling. Het laden en lossen van de supermarkt vindt op de doorgaande weg plaats aan de Sint Amandusstraat waarbij de vrachtwagen diverse steekbewegingen maakt om te bevoorraden. Aan de noordzijde van de supermarkt is een horecagelegenheid gevestigd. Op de supermarkt bevinden zich tweelaagse bovenwoningen die via de Sint Amandusstraat worden ontsloten. Groen en water Binnen het plangebied staan in een regelmatig ritme boomrijen en een paar solitaire bomen. Het maaiveld is grotendeels versteend met uitzondering van het groene veld aan de noordzijde van het plangebied. Daar is de wigvormige ruimte opgevuld met een grasveld en staan een paar solitaire bomen. Ten noorden van het winkelcentrum ligt een klein pleintje met een groep bomen in een regelmatig patroon aangeplant. Het Schonckplein ligt aan de Stadsweg die door een rij met eerste orde bomen wordt begeleid.
De bomen maken onderdeel uit van een secundaire bomenstructuur waardoor bij een herontwikkeling van het gebied duurzaam behoud het uitgangspunt is. Ter plaatse van de parkeerplaats zijn de bomen kleiner van schaal waardoor de laanstructuur gevoelsmatig wordt onderbroken.
Afbeelding 3: Groenstructuur Schonckplein en omgeving
Mobiliteit Het Schonckplein wordt omzoomd door wegen met een verschillende karakteristiek. De Stadsweg aan de zuidzijde is de belangrijkste ontsluitingsweg van en naar het plangebied, maar ook voor de kern Geertruidenberg. Ten oosten van het Schonckplein ligt de Sint Amandusstraat waar op dit moment het laden en lossen van de supermarkt plaatsvindt. Aan deze straat wordt ook geparkeerd waardoor regelmatig conflict ontstaat tussen parkeren en de manoeuvres van de vrachtwagen. Ten noorden van het Schonckplein ligt de Van Duivennoordelaan die de richting van de noordelijke deelwijk volgt en daarmee ruimte maakt voor een driehoekig grasveld. Ook aan deze weg wordt geparkeerd. Ten slotte verbindt de Schansweg aan de westzijde van het Schonckplein de beide deelwijken. De weg maakt onderdeel uit van de inrichting van het parkeerplein ten zuiden van de sporthal. Op deze weg wordt ook geparkeerd. Aan de Stadsweg is ter hoogte van het Schonckplein een halte voor het openbaar vervoer. De buslijnen 123 (Breda – Raamsdonksveer) en 670 (Wagenberg – Andel) halteren hier. Op het Schonckplein zijn in de bestaande situatie 43 parkeerplaatsen aanwezig. Zoals hierboven omschreven zijn ook aan de omliggende wegen parkeerstroken aanwezig. In afbeelding 4 is een overzicht van de wegen en parkeerplaatsen op en rond het Schonckplein opgenomen. 6
Afbeelding 4: Wegen en parkeerplaatsen op en rond het Schonckplein
Klimaat en duurzaamheid Het Schonckplein tekent zich af als een versteende ruimte waardoor er nauwelijks ruimte is voor hitte mitigatie. Het plangebied heeft, als gevolg van de aanwezige bestrating voor parkeervoorziening en pleinen, last van aanzienlijke hittestress in de zomer. Als gevolg van de klimaatverandering zal deze hittestress in de toekomst verder toenemen. De aanwezige bomen zorgen voor enige verkoeling maar de bestaande grasvelden dragen nauwelijks bij aan het terugbrengen van de hittestress.
Afbeelding 5: Hittestress bestaande situatie en prognose 2050 (bij ongewijzigde situatie)
7
Bij zware buien is er een behoorlijke belasting van water op het plangebied, in het bijzonder op de huidige parkeerplaats. De impact van zware buien in het voetgangersgebied is ondanks de aanwezige verharding significant lager.
Afbeelding 6: Impact van hevige buien neerslag (70 mm / 2 uur en 140 mm / 2 uur) in bestaande situatie
2.3 Geldende bestemmingsplan Het huidige planologische kader voor het gebied ligt vast in het bestemmingsplan “Geertruidenberg Noordwest” dat op 17 september 2007 is vastgesteld.
Afbeelding 7: Bestemmingsplan Geertruidenberg Noordwest (rood kader: globale begrenzing gebied)
8
Regels uit de bestemmingsplannen Het gebied heeft grotendeels de bestemming ‘Verkeersdoeleinden’. Deze gronden zijn bestemd voor voorzieningen voor verkeer en verblijf, parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen en speelvoorzieningen. De locatie van de sporthal heeft de bestemming ‘Maatschappelijke doeleinden’. Daarmee zijn de gronden bestemd voor maatschappelijke en culturele voorzieningen, er is een bouwhoogte opgenomen van 10 meter en een bebouwingspercentage van 100%. Het pand van de huidige PLUS heeft de bestemming ‘Gemengde doeleinden’. Deze gronden zijn bestemd voor detailhandel, maatschappelijke doeleinden, woondoeleinden en horeca in categorie 1 en 2. De toegestane bouwhoogte voor dit pand is 9 meter en de toegestane woningtypologie is gestapeld. Aan de noordzijde is de spie met groen bestemd als ‘Groendoeleinden’ waardoor deze alleen maar zijn bestemd voor groenvoorzieningen. In de omgeving van het plangebied is er vooral sprake van de bestemming ‘Woondoeleinden’. Conclusie De realisatie van een nieuwe PLUS supermarkt met daarboven woningbouw is op dit moment niet toegestaan op de locatie van de sporthal. Een planologische procedure zal dan ook nodig zijn om de gewenste ontwikkeling mogelijk te kunnen maken.
Daarbij zullen dan ook de bouwmogelijkheden op de huidige locatie van de PLUS supermarkt ingeperkt worden, zodat de ruimte van de uitbouwen weer als openbare ruimte bestemd wordt.
2.4 Afspraken in Intentieovereenkomst In de intentieovereenkomst, die in juli 2022 is getekend tussen de gemeente Geertruidenberg, Rialto Vastgoedontwikkeling en PLUS supermarkt, staat een aantal belangrijke bindende afspraken waaraan de ontwikkeling van het Schonckplein moet voldoen. Daar waar nodig worden in deze startnotitie de kaders en randvoorwaarden op bepaalde thema’s vastgelegd. Dit betreft onder meer een nadere uitwerking van de volgende zaken: - De volgende (maatschappelijke) thema’s en doelstellingen dienen onderdeel uit te maken van de beoordeling over de haalbaarheid van de nieuwbouw in het plangebied: - Klimaatadaptatie & hittestress; - Natuurinclusief bouwen; - Toegankelijkheid van gebouwen en openbare ruimte; - (sociale) veiligheid. - Qua (bouw)programma is het streven: - een nieuwe PLUS supermarkt van ca. 1.600 m² bvo (met o.a. een expeditie ruimte); - een nog te bepalen aantal nieuw woningen in de vorm van appartementen; - nog te bepalen functies in het huidige pand van de PLUS supermarkt (op basis van een DPO); - voldoende parkeervoorzieningen voor auto’s, (brom)fietsen; - herinrichting van de volledige openbare ruimte met als doelstelling de ruimtelijke - en verblijfskwaliteit aanzienlijk te verbeteren.
- De gemeente zal de integrale randvoorwaarden opstellen ten aanzien van de volgende aspecten: - stedenbouw (de situering van de bebouwing en de openbare ruimte); - de massa (hoogte, breedte en diepte). - locatie en uitvoering (inpandig of uitpandig) van het laden en lossen van goederen; Conclusie In de navolgende hoofdstukken worden bovenstaande thema’s nader beschreven en uitgewerkt. In hoofdstuk 4 “Haalbaarheid op basis van sectorale aspecten” en hoofdstuk 5 “Uitgangspunten en randvoorwaarden” staan de uiteindelijke kaders en randvoorwaarden die deze startnotitie op deze thema’s vastlegt.
9
3. Wenselijkheid op basis van beleid 3.1 Omgevingsbeleid provincie Noord-Brabant De komende jaren wacht Noord-Brabant een flinke woningbouwopgave. Alleen al tot 2035 zal de woningvoorraad nog met 165.000 woningen moeten toenemen, oftewel zo’n 13.500 woningen per jaar. Dit om de verwachte groei van het aantal huishoudens op te kunnen vangen en woningtekorten terug te dringen (bron: Bevolkingsprognose Brabant). In maart 2023 is de Woondeal SRBT getekend. De partners in de Woondeal1, waaronder gemeente Geertruidenberg, spannen zich in om samen met marktpartijen in de regio voldoende woningen te bouwen. Elke gemeente neemt een aandeel van de regionale SRBT-opgave van in totaal 39.210 woningen (netto) in de periode 2022-2030. Het aandeel van de gemeente Geertruidenberg daarin is 700-900 woningen. In de provinciale Omgevingsverordening staan regels voor initiatiefnemers, inwoners en bestuursorganen van de overheid. Het geeft een nadere uitwerking van beleid en maatregelen uit de provinciale Omgevingsvisie. In de Omgevingsverordening is opgenomen dat een omgevingsplan (c.q. BOPA) dat voorziet in ontwikkelingen zoals de herontwikkeling van het Schonckplein een onderbouwing moet bevatten dat de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de regionale afspraken en dat het een duurzame stedelijke ontwikkeling is.
Er is sprake van een duurzame stedelijke ontwikkeling als: - een goede omgevingskwaliteit wordt bevorderd, met een veilige en gezonde leefomgeving; - toepassing wordt gegeven aan zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; - optimaal invulling wordt gegeven aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; - rekening wordt gehouden met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; - de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit worden benut; - wordt bijgedragen aan een duurzame, concurrerende economie. Conclusie Het Schonckplein is binnen de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant gelegen in de zone die is aangeduid als ‘stedelijk gebied’. Ontwikkelingen voor wonen, werken of voorzieningen moeten binnen dit ‘stedelijk gebied’ worden gerealiseerd. De voorziene woningbouw en de nieuwe supermarkt zijn dan ook in overeenstemming met de provinciale verordening en in overeenstemming met het richtinggevende principe om in te zetten op inbreiding en herstructurering. Met de woningbouw wordt bijgedragen aan de ambities uit de Woondeal SRBT en voorzien in woningbouw ten behoeve van onze eigen gemeentelijke woningbehoefte.
De benodigde onderbouwing om aan de provincie aan te tonen dat er sprake is van een duurzame stedelijk ontwikkeling waarbij sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik en rekening wordt gehouden met klimaatverandering, hittestress en opvang van water wordt bij de ruimtelijke procedure opgesteld.
3.2 Betaalbaarheid van woningen Naast de kwantitatieve opgave (aantallen) merken we op dat er een grote behoefte aan betaalbare woningen is in Nederland en in onze gemeente. Daarom is het streven dat twee-derde van de tot en met 2030 nieuw te realiseren woningen op zowel landelijk, provinciaal als op regionaal niveau betaalbare woningen zijn. Onder dit betaalbare segment vallen: 1
10
De Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT) is de regionale samenwerking tussen de gemeenten Alphen Chaam, Altena, Baarle Nassau, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Moerdijk, Oosterhout, Oisterwijk, Tilburg, Waalwijk en Zundert, de Waterschappen Brabantse Delta, Dommel, Aa en Maas, Rivierenland en de Provincie Noord-Brabant. De Woondeal SRBT heeft betrekking op de gemeenten Alphen Chaam, Altena, Baarle Nassau, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oosterhout, Oisterwijk, Tilburg, Waalwijk en Zundert. De gemeente Moerdijk is voor de Woondeal onderdeel van West Brabant West.
Sociale huur (tot liberalisatiegrens) Middenhuur (tot 187 punten conform WWS) Betaalbare koop (tot betaalbaarheidsgrens)
Prijspeil 2023 Tot € 808 per maand Tot € 1.021 per maand Tot € 355.000
Prijspeil 2024 Tot € 880 per maand Tot € 1.123 per maand Tot € 390.000
De betaalbaarheidsgrens van € 390.000 voor 2024 is door het kabinet vastgesteld in oktober 2023. Per gemeente binnen de SRBT wordt 30% in de sociale huur gerealiseerd en 40% in middeldure huurwoningen en/of betaalbare koopwoningen bij nieuwe plannen. Gemeenten die meer sociale huurwoningen in hun bestaande woonvoorraad hebben dan 30%, houden dit aandeel vast. Binnen gemeente Geertruidenberg is het aandeel huurwoningen 31,3% (d.d. 2022. Bron: CBS). Dit aandeel van 31,3% betreft de huurwoningen in eigendom van ‘toegelaten instellingen volkshuisvesting’. Het is het aantal huurwoningen waarvan is vastgesteld dat de eigenaar een toegelaten instelling is. Het betreft niet het aantal sociale huurwoningen omdat er alleen is vastgesteld wie de eigenaar is en er niet is gekeken naar de hoogte van de huurprijs. Onder ‘toegelaten instellingen volkshuisvesting’ wordt verstaan: woningbouwvereniging, woningstichting, woningcorporatie. Ook houdt dit percentage geen rekening met huurwoningen onder de sociale huurgrens die niet in eigendom zijn van een toegelaten instelling. Het exacte aandeel sociale huurwoningen is daarom onbekend, maar zal ca. 31% bedragen. Conclusie Er is een grote maatschappelijke woningbouwopgave waar met de herontwikkeling van het Schonckplein een bijdrage aan wordt geleverd.
In hoofdstuk 5 van deze startnotitie wordt ingegaan op de randvoorwaarden voor de ontwikkeling op het vlak van doelgroepen, woningaantallen en woningtypen. Daar wordt ook beschreven hoe dat zich verhoudt tot de afspraken in de Woondeal SRBT.
3.3 Omgevingsvisie Geertruidenberg In de omgevingsvisie (vastgesteld op 3 juni 2021) is het beleid ten aanzien van de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Geertruidenberg opgenomen. Onze gemeente heeft in de huidige situatie een hoog voorzieningenniveau. Hoewel een verschuiving te zien is van fysiek winkelen naar online winkelen is het de wens om de winkels in onze gemeente te behouden. In elk van onze kernen moeten de basisvoorzieningen (scholen, voorzieningen op het gebied van openbaar vervoer en winkels voor dagelijkse boodschappen) aanwezig zijn. In Geertruidenberg bevindt winkelcentrum Schonckplein zich in een woongebied van deze kern, het winkelcentrum heeft een belangrijke functie voor de wijk. Voor het in stand houden van de leefbaarheid van de kern Geertruidenberg is het van belang dat er een volwaardige toekomstbestendige supermarkt wordt gerealiseerd. In de woongebieden worden de bestaande winkelcentra in tact gehouden, maar is een verdere uitbreiding met voorzieningen niet gewenst. Nieuwbouw van woningen wordt bepaald op basis van de wensen van de bevolking en de markt. Ambities om te bouwen naar behoefte worden hiermee bereikt. Voor alle nieuwbouw geldt dat gewerkt wordt naar levensloopbestendige woningen van hoge kwaliteit, voor elke doelgroep. Bij nieuwbouw van woningen krijgt inbreiding de voorkeur.
Dit betekent dat zo veel mogelijk binnen de kernen bouwen en zo min mogelijk uitbreiden naar het buitengebied. Inbreiding betekent ook dat bij nieuwe woningen en wijken geprobeerd wordt om zoveel mogelijk groen te behouden en te realiseren zoals groen, bomen en parken. Dit is ook nodig om hittestress tegen te gaan en regenwater op te vangen. Bij toekomstige ontwikkelingen wordt nadrukkelijk en goed onderbouwd aangegeven wat het effect van de ontwikkeling is op het openbaar groen en parkvoorzieningen. Conclusie Met de ontwikkeling van deze locatie is er qua woningbouw sprake van inbreiding binnen het bestaand stedelijk gebied. Hoe uitvoering wordt gegeven aan het behouden en realiseren van groen, alsmede aan het uitgangspunt om te bouwen naar behoefte wordt verderop in deze startnotitie beschreven en onderbouwd.
11
Voor wat betreft de realisatie van de nieuwe PLUS is de herontwikkeling van het Schonckplein in lijn met de omgevingsvisie, er wordt immers voldaan aan de wens om een volwaardige toekomstbestendige supermarkt te realiseren. In tegenstelling tot het beleid uit de omgevingsvisie (“In de woongebieden worden de bestaande winkelcentra in tact gehouden, maar is een verdere uitbreiding met voorzieningen niet gewenst.”) vindt met de herontwikkeling van het Schonckplein wel een uitbreiding met voorzieningen plaats. Er worden immers functies toegevoegd in het huidige pand van de PLUS supermarkt. Boven de huidige PLUS bevinden zich zeven appartementen, dit zijn koopwoningen die in particulier eigendom zijn. Het is daarmee niet mogelijk om het pand te slopen. Wel worden de uitbouwen op de begane grond die in de loop van de jaren aan de huidige PLUS zijn gebouwd gesloopt waardoor de oppervlakte van de bebouwing zoveel mogelijk ingeperkt wordt. Maar het is wel noodzakelijk een nieuwe functie voor de bebouwing te vinden, leegstand is immers niet wenselijk. In paragraaf 4.2 Effecten op de voorzieningenstructuur wordt onderbouwd dat het mogelijk is om deze m² toe te voegen, zonder de bestaande centrumgebieden te ontwrichten.
In hoofdstuk 5 wordt beschreven welke voorwaarden we stellen qua functies die zich wel aan het Schonckplein kunnen vestigen en voor welke functies deze locatie niet geschikt is.
3.4 Detailhandelsbeleid De Visie Detailhandel Geertruidenberg (2013) is het vertrekpunt voor het economisch en detailhandelsbeleid. Centraal in het beleid staan de drie kernen van de gemeente die elk een eigen profilering in winkelgebied hebben. Voor elk van de drie kernen streven we naar een op de vraag afgestemd aanbod van winkels (in kwaliteit en kwantiteit). Voor het optimaal functioneren zijn een goede bereikbaarheid met volgende parkeermogelijkheden, een hoge kwaliteit van de openbare ruimte (schoon, heel en veilig) en een goede samenwerking tussen partijen van belang. Het beleid is gericht op concentratie van de publiekgerichte voorzieningen, zodat de winkels, dienstverleners en horeca profiteren van elkaars aantrekkingskracht. We staan de volgende profilering voor de kern Geertruidenberg voor: “behoud basisaanbod winkels voor de eigen inwoners met ontwikkelingsmogelijkheden op de Markt en omliggende straten gericht op toerisme. Voor de op toeristen georiënteerde winkels zijn concepten gericht op beleving, uniciteit en de koppeling met daghoreca in Geertruidenberg belangrijk.” De kern Geertruidenberg heeft bijna 7.000 inwoners, met dit inwoneraantal is het draagvlak voor een eigen wijk-supermarkt aanwezig.
Er is in Geertruidenberg ruimte voor één volwaardige wijksupermarkt – niet zijnde een discounter – die vergelijkbaar is met de PLUS in de wijk Hooipolder in Raamsdonksveer. Afgaande op het aantal parkeerplaatsen en de uitstraling van de supermarkt heeft de huidige PLUS aan het Schonckplein deze wijkverzorgende functie momenteel niet. Het is wenselijk dat de wijk-supermarkt op een centrale en goed bereikbare plek in Geertruidenberg ligt. De omvang van supermarktvoorziening moet afgestemd blijven op de wijkverzorgende functie. Ook moeten er voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn/blijven. Conclusie De herontwikkeling van het Schonckplein met de realisatie van een nieuwe PLUS is in lijn met het gemeentelijke detailhandelsbeleid. Dat er voldaan wordt aan de voorwaarden die gesteld worden in de Visie Detailhandel, blijkt uit hoofdstuk 4 en 5 van deze startnotitie. De Visie Detailhandel heeft ook een doorvertaling gekregen in de Omgevingsvisie Geertruidenberg (zie paragraaf 3.3). Daar is dan ook al een onderbouwing te vinden voor de uitbreiding van de voorzieningen aan het Schonckplein. In hoofdstuk 5 worden de functionele voorwaarden voor de herontwikkeling gegeven, waaronder de oppervlakte van de PLUS en de functies die al dan niet zijn toegestaan aan het Schonckplein.
3.5 Programma Wonen 2024 Op 1 februari 2024 heeft de gemeenteraad het Programma Wonen vastgesteld. Het uitgangpunt voor de opgave Wonen is: ‘We realiseren passende, toekomstbestendige huisvesting voor de juiste doelgroep op de juiste locatie voor de juiste prijs’. Om dit te bereiken zetten we de komende jaren nadrukkelijk in op het bevorderen van de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod in Geertruidenberg. 12
De behoefte De groei van het aantal inwoners en huishoudens leidt tot een toename van de behoefte aan bijna alle woningtypen. Omdat de bevolking vergrijst, ouderen langer thuis blijven wonen en huishoudens steeds kleiner worden, neemt vooral de behoefte aan (zowel koop- als huur)appartementen flink toe. Daarentegen groeit de vraag naar grondgebonden koopwoningen nauwelijks meer, omdat het met name gezinnen en jongere stellen zijn die een dergelijke woning wensen. Van behoefte naar opgave Het woonbehoefteonderzoek geeft duidelijk aan dat wij in onze woningbouwprogrammering rekening moeten houden met de groeiende groep ouderen in onze gemeente. We vinden het belangrijk dat er voor hen passende woonruimte beschikbaar is, zoals levensloopbestendige appartementen met voorzieningen in de buurt. Toch willen wij ook ruimte bieden voor de jongere generaties. We vinden het belangrijk dat onze gemeente aantrekkelijk is en blijft voor jongeren om in te blijven wonen, na een studie terug te keren of een gezin te starten. Dit betekent dat er ook voor hen passende en betaalbare woonruimte beschikbaar moet zijn. Maatschappelijke opgave Lange tijd was de lokale woningbehoefteontwikkeling bepalend voor het woningbouwprogramma van de verschillende gemeenten in Nederland.
Het Rijk heeft echter in 2022 de Nationale Woon- en Bouwagenda vastgesteld, waarmee zij sterk sturen op woningbouw in alle Nederlandse gemeenten. De voornaamste doelstelling is het aanpakken van de tekorten aan de onderkant van de woningmarkt door meer betaalbare woningen te bouwen. Het streven is dat twee derde van de woningbouw betaalbaar is, 40% in het middensegment (huur en koop) en 30% sociale huur.
Beschikbaarheid De beschikbaarheid van een passende woning staat binnen onze gemeente onder druk: mensen zijn niet altijd in staat om snel een woning te vinden die bij hen past. Onze ambitie is om voldoende woningen toe te voegen om in de behoefte van onze (toekomstige) inwoners te voorzien. Dit doen we door nieuwe woningen te bouwen, maar ook door de bestaande voorraad beter te benutten. We vinden het belangrijk dat er voldoende betaalbare (koop en huur)woningen beschikbaar zijn, met name voor jongeren en starters. Betaalbaarheid We willen dat iedereen een betaalbaar (t)huis heeft. We volgen de afspraken in de Woondeal SRBT ten aanzien van de realisatie van betaalbare woningen, zoals toegelicht in paragraaf 3.2, en voorzien in woningbouw ten behoeve van onze eigen gemeentelijke woningbehoefte. Kwaliteit Bij de bouw van nieuwe woningen hebben we aandacht voor het realiseren van toegankelijke, levensloopbestendige woningen. Een levensloopbestendige woning is een huis dat zo gebouwd (of aangepast) is dat bewoners er hun leven lang kunnen blijven wonen. Nieuwbouw We zien nieuwbouw als een belangrijk middel om de woningvoorraad weer in balans te brengen. Onze nieuwbouwbehoefte is gebaseerd op verschillende woningmarktbehoefteonderzoeken en provinciale prognoses. We verwachten een minimale opgave van 685 woningen tot 2030.
In de Woondeal SRBT is afgesproken dat alle gemeenten streven naar ten minste 130% plancapaciteit over de totale bouwopgave. Een overschot aan plannen is nodig omdat gemiddeld een derde van de gemaakte woningbouwplannen vertraagt of niet doorgaat. In onze woningbouwprogrammering gaan we daarom uit van 890 woningen tot 2030. Nultredenwoningen Omdat onze inwoners steeds ouder worden en de huishoudens steeds kleiner worden, richten we ons bij nieuwbouw op het realiseren van kleinere woonvormen, waaronder nultredenwoningen. Een woning is een nultredenwoning als de woonkamer van de woning of woonruimte vanaf de straat te bereiken is zonder traplopen (de externe toegankelijkheid moet dus middels een lift gebeuren) én vanuit de woonkamer de keuken, het toilet, de badkamer en tenminste één slaapkamer zonder traplopen te bereiken zijn (interne toegankelijkheid). Duurzame woningen Voor nieuwbouwwoningen geldt dat deze aan BENG-normen (Bijna Energieneutraal Gebouw) moeten voldoen. Dit houdt in dat de woningen minimaal energielabel A +++ hebben en aardgasvrjj zijn. Waar mogelijk bewegen we initiatiefnemers de bouwnorm ENG (Energieneutraal Gebouw) te hanteren. De 13
voorkeur gaat uit naar duurzame bouwmaterialen en duurzame bouw: schoon, emissieloos, circulair, klimaatadaptief en natuurinclusief. Een prettige woon- en leefomgeving – een gemengd woningaanbod We streven als gemeente naar een juiste mix in woningaanbod per kern en wijk. We zien graag dat het overal in onze gemeente fijn wonen is, en willen het ontstaan van ‘goede’ en ‘slechte’ wijken voorkomen. De kloof tussen armere en rijkere wijken ontstaat veelal door een eenzijdig aanbod aan woningen. Hierdoor komt de leefbaarheid in sommige buurten in onze gemeente onder druk te staan. Een gezonde mix tussen koop en huur en de differentiatie tussen verschillende woningtypologieën zorgen ervoor dat verschillende huishoudens in onze gemeente een prettige plek vinden om te wonen. Conclusie De noodzaak tot woningbouw is groot. We hebben een grote maatschappelijke opgave te realiseren en er zijn weinig binnenstedelijke locaties beschikbaar waar dit mogelijk is. Het is dan ook noodzakelijk om het Schonckplein voor woningbouw te benutten in lijn met de ambities en afspraken ten aanzien van de betaalbaarheid. In hoofdstuk 5 van deze startnotitie wordt ingegaan op de randvoorwaarden voor de ontwikkeling op het vlak van doelgroepen, woningaantallen en woningtypen. Daar wordt ook beschreven hoe dat zich verhoudt tot het Programma Wonen 2024.
3.6 Groenbeleid Het gemeentelijke beleid omtrent groen ligt vast in het Bomenstructuurplan ‘Eenheid in diversiteit’ uit 2008 en het Bomenbeleidsplan ‘Niet kappen maar koesteren’ uit 2017. Het bomenstructuurplan geeft aan welke boomstructuren gemeente Geertruidenberg herbergt, wat de waarde en functie van deze structuren is en hoe zij te handhaven en versterken zijn. Doel van het bomenbeleidsplan is het ontwikkelen van een duurzaam bomenbestand wat een bijdrage levert aan de ruimtelijke kwaliteit en identiteit en aan een groene en gezonde leefomgeving voor mens en dier. Op basis van het Bomenbeleidsplan is er bij ruimtelijke ontwikkelingen (die van invloed kunnen zijn op bomen van een bepaalde omvang) de verplichting een bomen effect analyse (BEA) uit te voeren. Met behulp van een BEA wordt beoordeeld of een duurzame instandhouding van de houtopstand mogelijk is met uitvoering van de voorgenomen plannen. De BEA brengt gedetailleerd in beeld wat de risico’s zijn van de ruimtelijke plannen voor het bestaande boomareaal. Hierdoor wordt het mogelijk vroegtijdig in het proces maatregelen te treffen. Voor bomen die om een zogenoemde ‘rode reden’ moeten wijken geldt een compensatieplicht. Onder een rode reden worden alle motieven tot kap bedoeld, die niet te maken hebben met het bomenbeheer zelf, zoals woningbouw. Bij de compensatie geldt de volgende prioritering: 1.
Gelijkwaardige compensatie op de locatie; 2. Gelijkwaardige compensatie buiten het plangebied; 3. Financiële compensatie door storting bomenvoorziening. Onder ‘gelijkwaardig’ verstaan we de kosten die nodig zijn om een vergelijkbare boom op een vergelijkbare standplaats terug te krijgen. In de praktijk betekent dit meestal dat voor één boom die verdwijnt meerdere bomen terug geplant moeten worden om tot een gelijkwaardige compensatie te komen. Bij het Bomenbeleidsplan hoort de Beschermde bomenlijst. Als waardevolle en monumentale bomen en boomstructuren op deze lijst staan, worden ze beschermd tegen kap, rooien, beschadigen en ontsieren.
14
Afbeelding 8: Kaart Bomenstructuurplan (rood kader: globale begrenzing gebied)
Conclusie De bomen aan de Stadsweg binnen het plangebied maken onderdeel uit van de secundaire bomenstructuur (zie afbeelding 8). Verder zijn de bomen niet aangemerkt als waardevol of monumentaal. Dat betekent dat het gaat om reguliere houtopstanden. Voor gemeentelijke houtopstanden die om ‘rode’ redenen verdwijnen geldt de voorwaarde dat deze getaxeerd worden en gelijkwaardig worden gecompenseerd. In het kader van deze startnotitie is het nog niet zinvol om taxaties uit te laten voeren. Dit wordt in het vervolg van het proces als randvoorwaarde meegenomen. De compensatieplicht wordt eveneens als kader meegegeven aan de ontwikkelaar, net als de voorwaarde om de secundaire bomenstructuur te behouden en te versterken. Er zal in het kader van de ruimtelijke procedure onderzocht worden hoe de secundaire bomenstructuur versterkt kan worden, hoe meer differentiatie tot stand kan komen bij het toevoegen van bomen en welke bomen als gevolg van de ontwikkeling in een bedreigde situatie komen en hoe er in dat geval uitvoering wordt gegeven aan de compensatieplicht.
3.7 Duurzaamheidsprogramma Gemeente Geertruidenberg De gemeente gaat voor een duurzaam Geertruidenberg in 2050. Het Duurzaamheidsprogramma bestaat uit vier thema’s die ook voor het Schonckplein van belang zijn: - Energietransitie: besparen op de energievraag, het duurzaam opwekken van energie en gebruiken van warmte, elektriciteit, biomassa en hernieuwbare gassen, het transformeren van de huidige energie infrastructuur naar een toekomstbestendige infrastructuur (waaronder de uitfasering van aardgas en het gasnet) en het opslaan van energie om de ongelijktijdigheid van vraag en aanbod te kunnen regelen. - Mobiliteit: de transitie naar elektrisch rijden, op waterstof of biobrandstof. Er zijn ook andere mobiliteitsveranderingen die hand in hand gaan met elektrisch rijden. Denk aan deelauto’s en de trend dat lopen en fietsen steeds meer een serieus alternatief wordt voor de auto. - Klimaatadaptatie: om schade door een versnelde klimaatverandering te voorkomen, dan wel controleerbaar te houden, zullen we maatregelen moeten nemen. Het gaat om maatregelen om wateroverlast bij hevige regenval te beperken, om het risico op overstromingen te verkleinen, om droogte in bepaalde perioden tegen te gaan en om hittestress te voorkomen.
- Circulaire economie: in een circulaire economie behouden grondstoffen hun waarde omdat er constant nieuwe hoogwaardige toepassingen zijn voor de grondstoffen. Grondstoffen circuleren in kringlopen en worden dus geen afval, maar blijven grondstoffen. Doelstelling is dat Geertruidenberg in 2050 een circulaire economie heeft. 15
Conclusie Bij de ontwikkeling van het Schonckplein wordt met de vier thema’s rekening gehouden: - Energietransitie: nieuwe woningen voldoen aan de eisen van ‘Bijna energieneutrale gebouwen’ (BENG). Het heeft de voorkeur om met een zo laag mogelijk energieverbruik en zo veel mogelijk duurzame opwek te realiseren en dus is het de ambitie om beter te presteren dan de eisen vanuit BENG; bij de herontwikkeling van het Schonckplein houden we rekening met de verzwaring van het elektriciteitsnet en bij de bestaande bouw wordt onderzocht hoe deze verder verduurzaamd kan worden; - Mobiliteit: het aanleggen van elektrische laadpalen, het creëren van voldoende fietsstallingen, het verder verbeteren van de OV infrastructuur en een mogelijkheid voor deelmobiliteit; - Circulaire economie: het stimuleren van circulair bouwen en het faciliteren van de gescheiden afvalstromen van huisafval. Dit gebeurt volgens het huidige afvalbeleid door middel van ondergrondse inzamelpunten in de openbare ruimte en verschillende containers per huishouden; - Klimaatadaptatie: het creëren van een meer groen gebied met het planten van inheemse bomen en planten om hittestress tegen te gaan en biodiversiteit te vergroten. Waar mogelijk natuurinclusieve maatregelen nemen, kiezen voor waterdoorlaatbare bestrating voor de infiltratie van regenwater en zorgen voor voldoende opvang van overtollig regenwater.
In hoofdstuk 5 van deze startnotitie wordt ingegaan op de randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het Schonckplein, daar worden ook de kaders op het gebied van duurzaamheid verder beschreven.
3.8 Welstandsnota 2012 Geertruidenberg Het gemeentelijke welstandsbeleid is vastgelegd in de Welstandsnota 2012. In de nota zijn gebieden getypeerd naar hun kenmerken. De locatie is grotendeels aangeduid als bebouwingstype ‘T1 Bijzondere bebouwing’. De zuidwestelijke rand van de locatie is aangeduid als ‘W2 Traditionele blokverkaveling’. De woonwijk rondom het Schonckplein is eveneens grotendeels opgenomen als type ‘W2 Traditionele blokverkaveling’. Zie afbeelding 9. Daarnaast is de locatie aangewezen als gebied waar een reguliere welstandstoets moet worden uitgevoerd.
Afbeelding 9: Uitsnede bebouwingstypekaart Welstandnota 2012 (rood kader: globale begrenzing gebied)
De commissie ruimtelijke kwaliteit (hierna: CRK) is om advies gevraagd tijdens de totstandkoming van deze startnotitie. Dat was op 2 april 2024 tijdens een vergadering van de grote commissie. De CRK heeft op dat moment een toelichting op het plan besproken. Het besproken plan betrof een globale massastudie. Deze massastudie heeft Rialto vooruitlopend op deze startnotitie al laten maken door een architect, om inzicht te krijgen in de mogelijkheden qua hoogte, massa en een globale inrichting van de openbare ruimte. Deze massastudie is in deze startnotitie nog niet terug te vinden (maar was uiteraard wel in lijn met de kaders en randvoorwaarden uit deze startnotitie). De gemeenteraad zal immers éérst de kaders en randvoorwaarden bepalen, daarna kan er pas sprake zijn van een 16
uitwerking. Maar in het kader van een bespreking met de CRK is het wel prettig om dat aan de hand van een dergelijke studie met beelden te kunnen doen. De CRK vindt een centrumfunctie op deze locatie logisch. De commissie kan zich in hoofdlijnen en met betrekking tot de gepresenteerde uitgangspunten vinden in het plan. Een variatie in bouwhoogten of bouwlagen is daarbij voorstelbaar. De inpandige laad-losplaats behoeft nog nader onderzoek, alsmede de situering van de opening bij de woningen boven de nieuwe supermarkt. De commissie staat positief tegenover het idee om de groenlijn met bomen aan de Stadsweg door te trekken. De herontwikkeling betreft de ontwikkeling van het gehele Schonckplein en niet alleen het verplaatsen van de supermarkt. De commissie stelt daarom voor een landschapsdeskundige bij de planuitwerking te betrekken. Conclusie De CRK kan zich in hoofdlijnen en met betrekking tot de gepresenteerde uitgangspunten vinden in het plan. Na de vaststelling van de startnotitie wordt als eerstvolgende stap een Voorlopig Ontwerp en vervolgens een Definitief Ontwerp gemaakt. De CRK wordt ook tijdens dat proces betrokken.
17
4. Haalbaarheid op basis van sectorale aspecten 4.1 Verkeer en parkeren Verkeer Het Schonckplein wordt ontsloten via de Stadsweg. Deze weg sluit aan op diverse omliggende wegen. De herontwikkeling van het Schonckplein mag geen onevenredige negatieve gevolgen hebben voor het verkeer op het omliggende wegennet. In het kader van de startnotitie is gekeken naar de invloed van de herontwikkeling van het plein op de volgende wegen: - De Stadsweg vanaf de kruising met de Amerweg in het westen tot en met de rotonde bij de kruising met de Strijenlaan en de Burgemeester Allardstraat in het oosten; - De Schansweg vanaf de Stadsweg naar het noorden; - De Burgemeester Allardstraat, en in het verlengde daarvan de Oude Stadsweg vanaf de kruising met de Stadsweg naar het zuiden.
Afbeelding 10: Omliggende onderzochte wegen (blauw vlak: globale begrenzing gebied, roze vlak: onderzochte wegen)
De Stadsweg, Strijenlaan, Burgemeester Allardstraat en Oude Stadsweg hebben een maximumsnelheid van 50 km/h. In tegenstelling tot dat wat gebruikelijk is op 50 km/h-wegen zijn er geen aparte fietsvoorzieningen aanwezig. Ook maken deze wegen onderdeel uit van een busroute. Vanwege het snelheidsregime van 50 km/h gaat het hier om gebiedsontsluitingswegen. Vanwege het ontbreken van fietsvoorzieningen wordt vanuit Duurzaam Veilig echter niet voldaan aan de inrichtingsprincipes voor dergelijke wegen. De wegen zijn hiermee een typisch voorbeeld van grijze wegen; ze hebben kenmerken van zowel gebiedsontsluitingswegen als van erftoegangswegen. De Amerweg is een erftoegangsweg buiten de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 60 km/h. Deze weg is voorzien van een eenzijdig gelegen in twee richtingen bereden fietspad. De Schansweg is een erftoegangsweg met een maximumsnelheid van 30 km/h. De beoogde ontwikkeling betreft een toename van 650 m² bruto vloeroppervlak aan supermarkt, 585 m² aan detailhandel en maximaal 30 woningen. Er is een netto afname van 2.330 m² aan oppervlakte bestemd voor recreatie/sport. Dit veroorzaakt per saldo naar verwachting een toename van verkeer van (2.361 - 1.316=) 1.057 motorvoertuigen per weekdag en (2.783 - 1.521=) 1.261 motorvoertuigen per werkdag. Het overgrote deel van de verkeersbewegingen wordt veroorzaakt door de bezoekers van de supermarkt.
Omdat er zowel in Made als in Raamsdonkveer al meerdere supermarkten zijn, waaronder ook PLUS-supermarkten, is verondersteld dat de bezoekers van de ontwikkeling allen uit Geertruidenberg of Drimmelen komen. Bezoekers uit Drimmelen en de westelijke buitengebieden van Geertruidenberg gebruiken de Stadsweg ten westen van de locatie. Bezoekers uit het noordoosten 18
van Geertruidenberg gebruiken een route via de Stadsweg en de Strijenlaan. Bezoekers uit het noorden van de binnenstad gebruiken een route via de Stadsweg ten oosten van de locatie. Bezoekers uit het zuidoosten en zuiden van Geertruidenberg, en de zuidelijke binnenstad gebruiken de Stadsweg, de Burgemeester Allardstraat en de Oude Stadsweg.
Afbeelding 11:Verkeerstoedelling omliggende wegen Schonckplein
Op basis van het aantal inwoners van deze buurten is het percentage bezoekers ingeschat dat gebruik maakt van de verschillende routes. Bewoners binnen 100 meter van de ontwikkellocatie zijn hier buiten beschouwing gelaten. Verondersteld is dat zij niet met de auto naar de winkel komen. Op basis van bovenstaande informatie is een inschatting gemaakt van de verdeling van het extra verkeer dat door de ontwikkeling wordt gegenereerd over de onderzochte straten. Deze informatie is weergegeven in afbeelding 11. Om de verkeersafwikkeling in de toekomstige situatie na de herontwikkeling van het Schonckplein te beoordelen zijn de autonome verkeersintensiteit in 2035 en de te verwachten toename vanwege de ontwikkeling bij elkaar opgeteld. De uitkomst is vergeleken met de maximale gewenste verkeersintensiteit van de verschillende omliggende wegen. Deze maximaal gewenste intensiteit is vastgesteld op basis van Mobiliteitsplan Geertruidenberg uit 2023. Van elke weg is vervolgens vastgesteld of er een capaciteitsprobleem is, en of deze wordt veroorzaakt door de beoogde ontwikkeling. In de tabel in afbeelding 12 is de berekening weergegeven.
Afbeelding 12: Berekening intensiteiten 2035
19
De geprognosticeerde verkeersintensiteit in 2035 op de Stadsweg en op de Schansweg overstijgen de maximaal gewenste verkeersintensiteiten niet. Gesteld kan worden dat de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid op deze wegen door de ontwikkeling niet nadelig wordt beïnvloed. Op de Burgemeester Allardstraat en Oude Stadsweg zal de verkeersintensiteit volgens de prognoses voor 2035 al in de autonome toekomstige situatie ruimschoots (15%) hoger zijn dan de maximaal gewenste verkeersintensiteit. Als gevolg van de beoogde ontwikkeling zal dit oplopen tot 23%. Vraag is nu of de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid nog steeds gewaarborgd kunnen worden. Hierover kan het volgende worden opgemerkt: - Op basis van expert judgement kan worden gesteld dat de verkeersafwikkeling bij een hogere verkeersintensiteit op de Burgemeester Allardstraat en Oude Stadsweg niet in het gedrang zal komen. Er zijn namelijk maar een beperkt aantal perceelaansluitingen en slechts één aansluitende zijweg (Mauritsweg) waaraan voorrang verleend dient te worden. Deze eigenschappen maken dat de Oude Stadsweg meer dan 5.000 mvt/etmaal vlot en veilig kan afwikkelen. De bovenzijde van de algemeen aanvaarde bandbreedte (6.000 mvt/etmaal) ligt hier meer voor de hand.
- De verkeersgegevens van een verkeersmodel, evenals de verkeersgeneratie zoals berekend met kencijfers zijn dermate onzeker dat een overschrijding van de gewenste maxima met enkele procenten binnen een onzekerheidsmarge vallen waarvan niet gesteld kan worden dat er problemen zullen ontstaan. Beleid, lokale omstandigheden en nog onbekende ontwikkelingen maken dat de daadwerkelijke huidige en toekomstige intensiteiten kunnen afwijken van wat is berekend. Gemeentelijk beleid om fietsen te bevorderen zal de hoeveelheid autoverkeer moeten verminderen. Ook het door de beoogde ontwikkeling toegenomen aanbod van diensten voor de inwoners van Geertruidenberg, die daarmee minder afhankelijk worden van aanbod elders, kan een positief effect veroorzaken wat niet is gekwantificeerd. Conclusie verkeer Op basis van de kencijfers voor verkeersgeneratie, prognoses van de verkeersintensiteiten in 2035 uit het verkeersmodel en expert judgement kan worden verwacht dat het verkeer zich vlot en veilig zal kunnen afwikkelen, ondanks dat op een aantal wegvakken de maximaal gewenste verkeersintensiteit wordt overschreden. De beoogde ontwikkeling doet daaraan niet af. Parkeren Het ontwerp van het openbaar gebied moet voldoen aan de richtlijnen van het CROW/ASVV qua maatvoering en inrichting.
De gemeente hecht er waarde aan dat er bij de uitwerking van het plan rekening wordt gehouden met de aanleg van de infrastructuur voor elektrische voertuigen. Op dit moment zijn er subsidiemogelijkheden voor de aanleg van openbare laadpalen voor elektrische auto’s bij de provincie Noord-Brabant. Mogelijk kan daar t.z.t. nog gebruik van gemaakt worden. Voor de berekening van de parkeervraag en oplossingen dient op dit moment gebruik gemaakt te worden van het gemeentelijk parkeerbeleid “Parkeren doen we zo”. Het Schonckplein ligt in het deelgebied “rest bebouwde kom”. De zeven woningen boven de huidige PLUS en de bestaande snackbar blijven ongemoeid bij de herontwikkeling van het Schonckplein, daar wijzigt niets aan qua parkeerbehoefte. Daarom laten we deze buiten beschouwing bij de berekening van het aantal benodigde parkeerplaatsen in de huidige én in de toekomstige situatie. Er wordt in de landelijke richtlijnen (waarop ons parkeerbeleid is gebaseerd) gewerkt met een bandbreedte voor de parkeernormen. Die biedt ruimte voor maatwerk voor ontwikkelingen. In ons parkeerbeleid wordt daar voor wat betreft de parkeernormen voor voorzieningen ook mee gewerkt.
Daarmee ziet de tabel met parkeernormen voor voorzieningen op het Schonckplein er als volgt uit: Voorziening Huidige situatie Buurt supermarkt Sporthal Toekomstige situatie Supermarkt Dagelijkste detailhandel en diensten (categorie dorpscentrum) Daghoreca (categorie cafetaria)
20
Gemiddelde parkeernorm, per 100 m² bvo 4,1 2,85 5,4 4,1 6,0
Er is echter voor gekozen om voor de verschillende woningtypen wel te werken met een vaste parkeernorm, aan de bovenkant van de brandbreedte van de landelijke CROW-richtlijn. De achterliggende gedachte is dat onze gemeente qua openbaar vervoer en fiets geen optimale verbindingen heeft met de grotere steden in de buurt en de inwoners daardoor meer dan gemiddeld afhankelijk zijn van de auto, waardoor de hoge parkeernorm nodig is om voldoende parkeercapaciteit te garanderen. De gemeenteraad heeft op 13 juli 2023 een motie aangenomen om, in tegenstelling tot het beleid tot dan toe, vanaf dat moment bij nieuwe projecten de middelwaarde van CROW te hanteren als gemeentelijke norm. Daarbij is aangegeven dat minimaal betekent dat het desgewenst meer kan zijn. In de bestaande situatie worden 63 parkeerplaatsen in de omgeving van het Schonckplein opgevangen omdat de capaciteit van het huidige parkeerterrein niet toereikend is (zie hierna onder “parkeervraag en –aanbod in huidige situatie”). Daarom is er voor dit project voor gekozen om ondanks de motie toch van de maximale parkeernorm voor woningen uit te gaan. Daarmee ziet de tabel met parkeernormen voor woningen op het Schonckplein er als volgt uit: Type woning Koop, etage, goedkoop Koop, etage, midden Koop, etage, duur Huur, etage, midden/goedkoop (incl. sociale huur) Huur, etage, duur Aanleunwoning, serviceflat
Maximale parkeernorm, per woning inclusief 0,3 pp voor bezoekers 2,0 2,2 2,4 1,8 2,2 1,3
Parkeervraag en -aanbod in huidige situatie In de huidige situatie wordt het parkeren ten behoeve van de sporthal en de supermarkt geheel in de openbare ruimte op het Schonckplein en in de directe omgeving daarvan opgelost. Rekening houdend met de omvang van deze functies, de normen die volgens het gemeentelijke parkeerbeleid bij deze functies horen en een aanwezigheidspercentage van 100% (dat wil zeggen dat er rekening is gehouden met gelijktijdigheid van 100% sport en 100% detailhandel, conform parkeerbeleidsplan) bestaat er in de bestaande situatie de volgende parkeervraag. Parkeervraag huidige situatie
Omvang in m²
Parkeernorm per 100 m² bvo
Aanwezigheidspercentage
Parkeervraag
Buurt supermarkt
950
4,1
100%
39,0
Sporthal
2.330
2,85
100%
66,4
Totale parkeervraag in huidige situatie (afgerond)
106
Huidige capaciteit parkeerterrein
43
Aantal opgevangen in omgeving
63
Op het Schonckplein zijn in de bestaande situatie 43 parkeerplaatsen aanwezig, inclusief twee mindervalide plaatsen. De parkeerbehoefte is dus groter dan het aantal parkeerplaatsen op het Schonckplein. Dit verschil van 63 parkeerplaatsen wordt door parkeervoorzieningen in de directe omgeving opgevangen. Parkeervraag en –aanbod in toekomstige situatie De herontwikkeling van het Schonckplein zorgt voor meer parkeerplaatsen op het terrein, daar worden namelijk naar verwachting ruim 100 parkeerplaatsen gerealiseerd. Het aanbod van parkeerplaatsen stijgt dus door de herontwikkeling van het Schonckplein. De vraag naar parkeerplaatsen zal echter ook veranderen. Er is immers sprake van het verdwijnen van een sporthal en een buurt supermarkt. Daarvoor in de plaats worden een supermarkt (met een hogere parkeernorm), dagelijkse detailhandel, diensten, daghoreca en woningen gerealiseerd. Conclusie parkeren In de huidige situatie is er sprake van een parkeervraag van 63 parkeerplaatsen die in de omgeving opgevangen wordt. Of er in totaal in de toekomstige situatie per saldo sprake zal zijn van een 21
vermindering van het aantal parkeerplaatsen dat in de omgeving benodigd is, is nu nog niet exact te bepalen. Dat kan pas gedaan worden op het moment dat de inrichting van het openbaar gebied, de oppervlakten en de exacte functie van de voorzieningen en het aantal woningen per woningtype definitief bekend is. Dan wordt op basis van een berekening, waarin rekening wordt gehouden met dubbel gebruik / aanwezigheidspercentages, duidelijk welke restcapaciteit er nodig is. Voorwaarde die gesteld wordt voor de herontwikkeling van het Schonckplein is dat er geen sprake mag zijn van een verhoging van de parkeerdruk in de omgeving.
4.2 Effecten op de voorzieningenstructuur Met de herontwikkeling van het Schonckplein wordt de bestaande PLUS supermarkt verplaatst en uitgebreid en vindt er de toevoeging van dagelijkse detailhandel en andere diensten en voorzieningen plaats op de huidige locatie van de supermarkt. Er is door Sweco een notitie geschreven2 om de effecten van de ontwikkelingen op de huidige voorzieningenstructuur in kaart te brengen. De vragen die in de notitie beantwoord worden zijn: - Hoe functioneert de huidige dagelijkse sector en supermarktsector in Geertruidenberg en Raamsdonksveer? - Wat is de huidige en toekomstige behoefte aan supermarkten, dagelijkse detailhandel en diensten in Geertruidenberg en Raamsdonksveer? - Welke effecten heeft de gewenste uitbreiding aan het Schonckplein op het bestaande voorzieningenaanbod? De volledige notitie is als bijlage 1 bij deze startnotitie gevoegd. Hieronder een samenvatting van de belangrijkste conclusies. Conclusie Met de herontwikkeling van het Schonckplein is er sprake van een kwaliteitsimpuls voor de kern Geertruidenberg. In de nieuwe situatie verdwijnt de sporthal en verplaatst de PLUS naar die locatie, dit betekent een supermarkt van 1.600 m² bvo. De bestaande snackbar zal zijn positie behouden van 165 m² bvo, daarnaast worden er maximaal vijf nieuwe units gerealiseerd voor overig dagelijks aanbod en diensten.