Document · PDF

Begrotingv2022 Deel 2 definitief

Besluitvormende raad 11 november 2021, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: Begroting 2022-202528.815 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Begroting 2022 deel 2

Inhoudsopgave 3

Paragraaf B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Paragraaf C - Onderhoud kapitaalgoederen

Paragraaf D – Financiering

Paragraaf E - Bedrijfsvoering

Paragraaf F – Verbonden Partijen

Paragraaf G – Grondbeleid

Paragraaf H – Duurzaamheid

Overzicht Programma, taakvelden, meerjarig

Overzicht taakvelden

Overzicht raadsprogramma’s en taakvelden

EMU saldo

Investeringsplan 2022-2025

Overzicht reserves en voorzieningen

Incidentele baten en lasten

Balans

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Paragraaf A - Lokale heffingen

Paragraaf A - Lokale heffingen Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

In deze paragraaf geven we een specificatie van de lokale heffingen. We splitsen deze uit naar beleid en hoofdlijnen met daarin de onderstaande genoemde onderdelen:

De gemeenten zijn op basis van de voorschriften in het BBV, verplicht om in de paragraaf lokale heffingen een overzicht van baten en lasten op te nemen voor de heffingen waarbij sprake is van het verhalen van kosten. Concreet is dit het geval bij de afvalstoffenheffing, de rioolheffing, de lijkbezorgingsrechten, de leges, de havengelden, de marktgelden en de woonschepenrechten.

a. de geraamde inkomsten; b. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; c. een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd. d. een aanduiding van de lokale lastendruk; e. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

Als gevolg van de wijzigingen in het BBV mag de overhead voortaan niet meer worden verantwoord op de taakvelden (voorheen producten). Deze mogen echter wel (extracomptabel) worden meegenomen in de tarieven en de onderbouwing daarvan. De totale overhead staat opgenomen in het nieuwe “Overzicht overhead” in de begroting. De berekening van de overhead gebeurt extracomptabel op basis van de een procentuele toerekening van de tijd en salariskosten die door de diverse medewerkers aan de taakvelden wordt besteed.

Beleid en hoofdlijnen De heffingen die tot (woon)lasten leiden zijn: onroerende zaakbelastingen: • voor eigenaren van woningen; • voor gebruikers en eigenaren van niet-woningen; • afvalstoffenheffing; • rioolheffing (als een woning of bedrijfspand direct of indirect is aangesloten op de riolering).

Onroerende zaakbelastingen De opbrengst van 2022 wordt met 1% verhoogd in verband met de dekking van de investeringen van het Integraal Huisvestigingsplan Onderwijs. Hierover is in 2020 besloten. Daarnaast wordt de OZB-opbrengsten verhoogd met de inflatiecorrectie welke voor 2022 wordt ingeschat op 1,5%. Voor niet- woningen wordt dezelfde verhoging toegepast. Voor de waarde ontwikkeling van de woningen wordt aangesloten bij het percentage zoals door het ministerie berekend bij de opstelling van de circulaires van het gemeentefonds. Voor niet-woningen blijft de waarde gelijk ten opzichte van 2021.

De overige heffingen betreffen:

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

• • • • • • • •

hondenbelasting lijkbezorgingsrechten leges precariobelasting havengelden marktgelden woonschepenrechten toeristen- en watertoeristenbelasting

Bij de gebruikers van niet- woningen wordt rekening gehouden met de waarde voor leegstand en amendement De Pater. Het gaat hierbij om een waarde van ongeveer € 97 miljoen, waar geen onroerende zaakbelasting voor in rekening wordt gebracht.

OZB

WOZ waarde

ontwikkeling

WOZ waarde

Tarief

opbrengst

2021

WOZ

2022

2021

2022

(begroting)

(werkelijk)

waarde *

Eigenaar woning

2.927.000

3.008.000

2.475.000.000

2.571.000.000

9,00%

2.800.000.000

0,1074%

Eigenaar niet-woning

2.190.000

2.248.000

712.000.000

739.000.000

0,00%

739.000.000

0,3041%

Gebruiker niet-woning*

1.609.000

1.652.000

640.000.000

642.000.000

0,00%

642.000.000

0,2573%

6.726.000

6.908.000

* = voor de berekening tarief niet-woning gebruiker is rekening gehouden met voor leegstand en amendement de Pater ten bedrage van € 97 miljoen

Paragraaf A- lokale heffingen Afvalstoffenheffing

middels de afvalstoffenheffing. Dit houdt in dat 100% van de kosten bij de burgers in rekening wordt gebracht. Een overschot of tekort wordt gestort in of onttrokken uit de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing.

Met de afvalstoffenheffing dekken we de huisvuil-inzamelingskosten. De heffing mogen we wettelijk gezien ook alleen inzetten voor de dekking van de kosten van afvalinzameling en afvalverwerking. We mogen er geen winst op maken (“gesloten financiering”). Het saldo kosten en opbrengsten van reiniging en milieustraat brengen we jaarlijks, op begrotingsbasis, in rekening bij de burgers

Voor 2022 wordt voorgesteld de tarieven met 1,5% inflatiecorrectie te verhogen. Dat betekent voor 2022 een opbrengst van de afvalstoffenheffing van € 2.285.000.

Berekening van kostendekkendheid van de Afvalstoffenheffing Reinigingsdienst huisvuil

1.006.000

Milieustraat

498.000

Containermanagement

209.000

Netto kosten taakveld

1.713.000

Toe te rekenen kosten: Overhead

114.000

BTW

403.000

Storting in de voorziening Afvalstoffenheffing

55.000

Totale kosten

2.285.000

Opbrengst heffingen

2.285.000

Dekkingspercentage

100%

Rioolheffing Door de éénmalige verlaging blijft de belastingdruk (combinatie ontwikkeling OZB, Afvalstoffenheffing en Rioolheffing) voor een gemiddelde belastingplichtige gelijk aan die van 2021.Het saldo van de totale lasten minus baten -zoals gebruikt voor de tariefberekening- voor 2022 geven wij in onderstaande tabel weer:

Voor 2022 kan de inflatiecorrectie van 1,5% worden opgevangen binnen de gesloten financiering van de exploitatiecijfers riolering. Daarnaast wordt voorgesteld om voor 2022 éénmalig de tarieven met 6% te verlagen ten opzichte van de tarieven van 2021. De ruimte binnen de egalisatievoorziening riool heffing maakt deze éénmalige verlaging mogelijk. Berekening van kostendekkendheid van de Rioolheffing

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Riolering afvalwater en hemelwater

564.000

Riolering stedelijk water

5.000

Riolering grondwater

25.000

Overige rioleringslasten waaronder kapitaallasten

1.174.000

Rioolaansluitingen

Netto kosten taakveld

1.768.000

Toe te rekenen kosten: Overhead

313.000

BTW

230.000

Onttrekking aan de voorziening rioolheffing

- 119.000

Totale kosten

2.192.000

Opbrengst heffingen

2.192.000

Dekkingspercentage

100%

Paragraaf A- lokale heffingen Overige rechten, heffingen en belastingen

Hondenbelasting

De overige rechten, heffingen en belastingen betreffen de hondenbelasting, lijkbezorgingsrechten, leges omgevingsvergunning en secretarieleges, precariobelasting, havengelden, marktgelden, woonschepenrechten en toeristenen watertoeristenbelasting. Bij de uit de begroting voortvloeiende tarievenvaststelling worden de tarieven waar mogelijk trendmatig verhoogd. Als uitgangspunt is een stijgingspercentage voor de tarieven opgenomen van 1,5%, dit ter compensatie van de inflatie.

De tarieven voor de hondenbelasting worden voor 2022 trendmatig verhoogd met 1,5% (inflatiecorrectie).

Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten zijn rechten die in rekening gebracht worden voor het begraven van stoffelijke overschotten, het bijzetten van urnen en het onderhoud van graven op de gemeentelijke begraafplaatsen. We stellen voor de tarieven voor 2022 met 1,5% te verhogen en daarbij naar benden af te ronden op hele euro’s. Het saldo van de totale lasten minus baten -zoals gebruikt voor de tariefberekening- voor 2022 geven wij in onderstaande tabel weer:

Berekening van kostendekkendheid van Lijkbezorgingsrechten Algemene begraafplaatsen

76.000

Netto kosten taakveld

76.000

Toe te rekenen kosten: Overhead

8.000

BTW

17.000

Totale kosten

101.000

Opbrengst heffingen

48.000

Dekkingspercentage

48%

Leges omgevingsvergunning en secretarieleges van Rijkswege worden vastgesteld, zoals bijvoorbeeld de uitgifte van paspoorten en rijbewijzen. Het saldo van de totale lasten minus baten -zoals gebruikt voor de tariefberekening- voor 2022 geven wij in de tabel op de volgende pagina weer, eerst per Titel, daarna ook per Titel gespecificeerd:

Wij leveren diverse diensten en producten zoals paspoorten, rijbewijzen, uittreksels en bouwvergunningen, waarvoor wij een vergoeding (leges) vragen. De tarieven inzake leges verhogen we, alleen daar waar mogelijk, slechts trendmatig en worden in rekening gebracht volgens de Legesverordening. Dit met uitzondering van de tarieven die

Samenvatting titel 1,2 en 3 van de legesverordening Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Recapitulatie Titel 1, 2 en 3

Taakveld

Overhead

Kostendekking Titel 1

192.419

122.104

314.523

243.600

77,45%

Kostendekking Titel 2

256.687

214.465

471.152

465.972

98,90%

Kostendekking Titel 3

38.077

39.035

77.112

6.238

8,09%

487.183

375.604

862.787

715.810

82,96%

Kostendekking totale tarieventabel

Totale Kosten Totale Opbrengsten

De kostendekkendheid van gemeente Geertruidenberg voldoet aan de wettelijk gestelde eisen.

Kostendekking

Paragraaf A- lokale heffingen Titel 1 algemene dienstverlening Taakveld

Overhead

Totale Kosten Totale Opbrengsten

Kostendekking

hoofdstuk 1 Burgerlijke Stand

15.323

10.663

25.986

22.633

87,10%

hoofdstuk 2 Reisdocumenten

42.898

21.332

64.230

55.651

86,64%

hoofdstuk 3 Rijbewijzen

66.064

43.991

110.055

97.993

89,04%

hoofdstuk 4 Verstrekkingen uit de

13.761

14.728

28.489

15.469

54,30%

basisregistratie personen hoofdstuk 5 Vervallen

0,00%

hoofdstuk 6 Bestuursstukken

0,00%

hoofdstuk 7 Vastgoedinformatie

0,00%

hoofdstuk 8 Overige publiekszaken

8.667

2.030

10.697

3.898

36,44%

hoofdstuk 9 Gemeentearchief

1.402

1.503

2.905

2.580

88,81%

hoofdstuk 10 Vervallen

0,00%

hoofdstuk 11 Kansspelen

130

140

270

13,33%

hoofdstuk 12 Leegstandwet

0,00%

hoofdstuk 13 Kabels en leidingen

24.918

7.411

32.329

19.570

60,53%

hoofdstuk 14 Verkeer en vervoer

6.214

6.335

12.549

4.117

32,81%

hoofdstuk 15 Diversen

13.042

13.971

27.013

21.653

80,16%

Kostendekking Titel 1

192.419

122.104

314.523

243.600

77,45%

Totale Kosten Totale Opbrengsten

Kostendekking

Titel 2 dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Taakveld hoofdstuk 1 Begripsomschrijvingen

Overhead

0,00%

1.450

1.211

2.661

1.155

43,40%

255.237

213.254

468.491

464.817

99,22%

hoofdstuk 4 Vermindering

0,00%

hoofdstuk 5 Teruggaaf

0,00%

hoofdstuk 6 Intrekking

0,00%

hoofdstuk 9 Sloopmeldingen

0,00%

hoofdstuk 10 In deze titel niet benoemde

0,00%

256.687

214.465

471.152

465.972

98,90%

Totale Kosten Totale Opbrengsten

Kostendekking

hoofdstuk 2 Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag hoofdstuk 3 Omgevingsvergunning

omgevingsvergunning hoofdstuk 7 Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project hoofdstuk 8 Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten

beschikking Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Kostendekking Titel 2

Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn Taakveld

Overhead

hoofdstuk 1 Horeca

5.588

5.730

11.318

5.134

45,36%

hoofdstuk 2 Algemene Plaatselijke

32.353

33.165

65.518

1.068

1,63%

€0

0,00%

Verordening (evenementen) hoofdstuk 3 Brandbeveiligingsverordening hoofdstuk 4 Winkeltijdenwet

€0

0,00%

136

140

276

€ 36

13,04%

38.077

39.035

77.112

6.238

8,09%

hoofdstuk 5 In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking Kostendekking Titel 3

*1) containers voorzien van anoniem kenmerk, extra controle op inhoud en rechtmatig gebruik tijdens inzameling *2) Uiteraard alleen indien geen 100% kwijtschelding noodzakelijk is

Paragraaf A- lokale heffingen Precariobelasting Ook kan men op een aantal andere plekken in de Donge aanleggen. De tarieven voor de havengelden zijn opgenomen in de Verordening binnenhavengeld. Het havengeld berekenen we op basis van de grootte van het schip en de duur van het gebruik. De havenmeester int de havengelden bij de gebruikers van de verschillende gemeentelijke havens. Ook hier is de trendmatige verhoging met 1,5% toegepast, zijnde de inflatiecorrectie. Het saldo van de totale lasten minus baten -zoals gebruikt voor de tariefberekening- voor 2022 geven wij in onderstaande tabellen (havengelden en binnenhavengelden) weer.

De precariotarieven zijn trendmatig verhoogd met 1,5% (inflatiecorrectie). De precariobelasting op kabels en leidingen mogen wettelijk gezien niet meer in een aanslagoplegging betrokken worden. Vanaf 2022 worden deze dan ook niet meer geheven.

Havengelden Voor het (tijdelijk) mogen gebruiken van de gemeentelijke (passanten)haven vragen we een vergoeding. Deze havengelden bestemmen we voor het onderhouden en faciliteren van de havens. Momenteel kan de beroepsbinnenvaart gebruik maken van twee ligplaatsvoorzieningen, te weten die in de kern Geertruidenberg (Timmersteekade) en die in de kern Raamsdonksveer (Reenweg).

Berekening van kostendekkendheid van havengelden en Binnenhavengelden Passantenhaven en ligplaatsvoorzieningen inclusief BTW

81.000

Overige inkomsten binnenhavens

-4.000

Netto kosten taakveld

77.000

Overhead

Totale kosten

77.000

Opbrengst heffingen

44.000

Dekkingspercentage

57%

Marktgelden marktkramen, de locaties van de markten te onderhouden en schoon te maken. De tarieven zijn op hetzelfde niveau gebleven als 2021.

De gemeente heeft drie weekmarkten op drie verschillende locaties: de Oude Melkhaven te Raamsdonk, het Heereplein te Raamsdonksveer en de Markt te Geertruidenberg. Voor het innemen van een standplaats op de aangewezen plaatsten heffen we marktgeld volgens de Verordening Marktgelden. De hoogte van de marktgelden is afhankelijk van de oppervlakte van een standplaats. Deze marktgelden gebruiken we voor het huren van

Het saldo van de totale lasten minus baten -zoals gebruikt voor de tariefberekening- voor 2022 geven wij in onderstaande tabel weer:

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Berekening van kostendekkendheid van Marktgelden Exploitatielasten markten

37.000

Netto kosten taakveld

37.000

Toe te rekenen kosten: Overhead

19.000

Totale kosten

56.000

Opbrengst heffingen

12.000

Dekkingspercentage

21%

Paragraaf A- lokale heffingen Woonschepenrechten

Lokale lastendruk

In uw vergadering van 24 november 2016 heeft u de woonschepenverordening Geertruidenberg 2016 vastgesteld. Hierin wordt een recht geheven voor het innemen van een ligplaats met een (historisch) woonschip binnen de gemeentelijke wateren. De tarieven stijgen met 1,5% inflatiecorrectie.

Hieronder gaan wij in op de gevolgen van één en ander voor de lokale lastendruk van de burgers. Door het feit dat we voor zowel de afvalstoffenheffing als de rioolheffing gedifferentieerde tarieven hanteren, hebben wij er voor gekozen om een beeld te geven van de indicatieve gevolgen voor een “gemiddeld” gezin. Hierbij gaan wij er voor de OZB vanuit dat het tarief voor de eigenaar van een woning 0,1047% bedraagt. Bij zowel de rioolheffing-gebruik, rioolheffing-eigendom als afvalstoffenheffing zijn het de tarieven zoals opgenomen bij het belastingvoorstel.

Toeristen- en watertoeristenbelasting Vanaf 2020 wordt een toeristenbelasting en watertoeristenbelasting geheven. Hierin wordt een belasting geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente. Het tarief wordt ten opzichte van 2021 niet verhoogd en blijft € 1,50 per overnachting.

Bij onderstaande indicatie gaan we uit van een gezin van 3 personen met een eigen woning met een WOZ-waarde van € 280.000 in 2022 (waardepeildatum 1-1-2021).

3-persoonshuishouden (eigenaar)

2021

2022

WOZ waarde woning

255.000

280.000

OZB eigendom

297,33

300,72

Rioolrecht gebruik

59,88

56,40

Rioolrecht eigendom

161,76

152,40

Afvalstoffenheffing

255,00

258,60

773,97

768,12

Voor niet- woningen is in onderstaand overzicht de lastendruk van een niet-woning opgenomen met een WOZ waarde van € 500.000. Niet-woningen

2021

2022

woz waarde niet-woning

500.000

OZB eigendom

1.538,00

1.520,50

OZB gebruiker

1.257,00

1.286,50

Rioolrecht gebruik

82,08

77,16

Rioolrecht eigendom

161,76

152,40

3.038,84

3.036,56

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Onbenutte belastingcapaciteit

(PEW x WW + PGNW x WNWG + PENW x WNWE) / (WW+WNWG+WNWE) waarbij: PEW = OZB-percentage eigenaar woning; PGNW = OZB-percentage gebruiker niet-woning; PENW = OZB-percentage eigenaar niet-woning; WW = waarde woningen; WNWG = waarde niet-woningen gebruikers;

Om bij het Rijk toegelaten te worden als zgn. art 12-gemeente (= gemeente in financieel noodlijdende positie) dient een gemeente te voldoen aan een redelijk peil van het zgn. belastingpakket. Om dat te kunnen beoordelen moet duidelijk zijn welke eigen inkomsten daarbij worden betrokken en wat een redelijk peil is. Daarbij gaat het om de eigen inkomsten uit: 1. de onroerende zaakbelastingen (OZB); 2. de rioolheffingen; 3. de afvalstoffenheffingen en reinigingsrechten.

WNWE = waarde niet-woningen eigenaren.

Onroerende zaakbelastingen Het landelijk percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12 voor het jaar 2022 vastgesteld op 0,1800.

Percentage

WOZ waarde

Opbrengst

0,1074%

2.800.000.000

3.007.200

0,2573%

642.000.000

1.651.866

0,3041%

739.000.000

2.247.299

4.181.000.000

6.906.365 4.181.000.000

Het gewogen gemiddelde OZB-tarief ofwel het percentage voor de toelating tot artikel 12 moet op de volgende wijze worden berekend:

gemiddeld OZB tarief

0,1652%

Paragraaf A- lokale heffingen Voor de gemeente Geertruidenberg is het percentage op dit moment 0,1652%. Verhogen we het tarief van 0,1652% naar 0,1800%, dan betekent dit dat er nog een procentuele verhoging mogelijk is van 0,0148%. Als onbenutte OZBopbrengst voor 2022 is daarom een bedrag aan te merken van € 618.788 --> 0,0148% x € 4.181.000.000 waarde (woningen, niet-woningen eigenaar en niet-woningen gebruiker voor 2022). In de begroting 2021 was de onbenutte OZB-opbrengst nog een bedrag van € 187.152.

Riool- en afvalstoffenheffing Deze dienen beide als 100% kostendekkend te worden opgenomen. Dit is voor beide het geval.

De geraamde inkomsten Soort belasting of heffing

Begroting 2021

Verdeling

begroting

Verdeling

na wijziging (in €) *

(in %)

2022 (in €)

(in %)

Onroerende zaakbelasting gebruiker niet woning

1.609.000

1.652.000

Onroerende zaakbelasting eigenaar niet woning

2.190.000

2.248.000

Onroerende zaakbelasting eigenaar woning

2.887.000

3.008.000 6.686.000

52,38

6.908.000

56,16

Afvalstoffenheffing

2.233.722

17,50

2.285.000

18,58

Rioolheffing

2.330.000

18,25

2.192.000

17,82

90.000

0,71

91.000

0,74

48.000

0,38

48.000

0,39

475.000

3,86

1,76

177.000

1,44

Hondenbelasting Lijkbezorgingsrechten Bouwleges

410.000

Overige leges

6.000

470.000 5.000 416.000

Secretarieleges burgerlijke stand

31.000

Secretarieleges bevolkingsregister

179.000

131.000

Secretarieleges naturalisatie

15.000

15.000 225.000

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

3,26

Toeristen- watertoeristenbelasting

37.500

0,29

37.500

0,30

Precariobelasting

612.500

4,80

12.500

0,10

A.P.V.

8.600

Havengelden ligplaatsen Reenweg

6.500

7.500

Havengelden Timmersteekade

39.000

23.500

Havengelden jachthaven

12.000

14.000

Passantenhaven

2.000

Marktgeld

12.000

Gehandicapten-parkeerkaarten

6.000

TOTAAL * inclusief begrotingswijzigingen / tussenrapportage 2020

6.000 86.100

0,67

73.600

0,60

12.764.822

100,00

12.299.600

100,00

Paragraaf A- lokale heffingen Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, kunnen we onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding verlenen. Het kwijtscheldingspercentage dat we hanteren bedraagt 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen die een inkomen hebben dat 100% van het minimuminkomen (volgens bijstandsnorm) of lager bedraagt in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor afvalstoffenheffing en rioolheffing gebruiker. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten voor kwijtschelding.

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

De opbrengsten voor afvalstoffenheffing en rioolheffing, welke worden kwijtgescholden zijn als kostencomponent opgenomen in de tarieven voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor 2022 worden de bedragen niet aangepast en gaat het om € 80.000 afvalstoffenheffing en € 15.000 rioolheffing.

Paragraaf B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting van de gemeente Geertruidenberg is. Dit is van belang wanneer een financiële tegenvaller zich voordoet. Aandacht voor het weerstandsvermogen kan voorkomen dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigingen. Deze paragraaf heeft zijn basis in artikel 11 van het BBV (Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten) en de daarop van toepassing zijnde toelichting.

Risicomanagement is gemeentebreed doorgevoerd. Het risicoprofiel is uitgewerkt voor de reguliere bedrijfsprocessen én de projecten, zodat de hierbij behorende weerstandscapaciteit van Gemeente Geertruidenberg kan worden berekend. Verdere verfijning en doorontwikkeling van risicomanagement vindt doorlopend plaats.

Conform dit artikel moet deze paragraaf ten minste bevatten; • het beleid betreffende weerstandscapaciteit en risico’s (onderdeel 2); • een inventarisatie van de risico’s (onderdeel 3); • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit (onderdeel 4); • een kengetal voor de: 1) a) Netto schuldquote; b) Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit • een beoordeling van de onderlinge verhoudingen tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie

Voor het komende jaar verwachten we dat de effecten van de Corona maatregelen zichtbaar zullen, worden. Voor nu voorzien we als belangrijkste punt: - Onduidelijkheid over de sociaal maatschappelijke en economische effecten van deze crisis voor de langere termijn.

2. Risico’s Een risico is de kans op een gebeurtenis met effect op het behalen van de door de organisatie gestelde doelstellingen.

Risicoprofiel De onderstaande tabel geeft de resultaten weer van de risico-inventarisatie voor gemeente Geertruidenberg. Om de risico’s van onze gemeente systematisch in kaart te brengen en te beoordelen is een risicoprofiel opgesteld. Dit risicoprofiel is een dynamisch geheel: als er aanleiding toe is, worden risico’s toegevoegd, gewijzigd en/of verwijderd. Hierbij is gebruik gemaakt van NARIS® (NAR Risicomanagement Informatie Systeem). Ten behoeve van de begroting 2022 zijn de risico’s beoordeeld door de betrokken medewerkers. In totaal zijn 114 risico’s in beeld gebracht, hierbij is een flink aantal risico’s samengevoegd ( jaarverslag 2020: 127 begroting 2021: 132,). De tabel geeft een inschatting van de kans dat een risico zich voordoet, afgezet tegen het financiële gevolg:

Vervolgens wordt een berekening gemaakt van het weerstands-vermogen en oordeel gevormd over het weerstandsvermogen (onderdeel 5). Ter completering volgt een nieuw verplicht onderdeel van deze paragraaf. In deze paragraaf worden de kengetallen opgenomen met een toelichting hierop (onderdeel 6).

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Aantal risico’s (geldgevolg tegen kans uitgezet)

De Gemeente Geertruidenberg vindt een goed risicomanagement belangrijk en acht het wenselijk risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering en ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen beheersbaar te maken. Alleen wanneer we een zo volledig mogelijk inzicht in de potentiële risico’s en hun gevolgen hebben, kunnen we een uitspraak doen over het wel of niet aanvaarden van het risico en over voor het wel of niet nemen van eventuele aanvullende maatregelen. Hierdoor kunnen we op verantwoorde wijze besluiten worden genomen en worden risico’s tot een gewenst niveau beperkt.

x > € 200.000

In het vastgestelde risicomanagementbeleid worden de kaders gesteld ten aanzien van de reikwijdte en toepassing van risicomanagement.

€ 40.000 < x < € 100.000

€ 10.000 < x < € 40.000

x < € 10.000

Geen geldgevolgen

Kans 1

Kans 2

Kans 3

Kans 4

Classificering kans 1. < of 1 keer per 10 jaar 2. 1 keer per 5-10 jaar 3. 1 keer per 2-5 jaar 4. 1 keer per 1-2 jaar 5. 1 keer per jaar of vaker

1. Risicomanagementbeleid

€ 100.000 < x < € 200.000

(10%) (30%) (50%) (70%) (90%)

Kans 5

Paragraaf B- Weerstandsvermogen en risicobeheersing In het volgende overzicht worden de tien risico’s gepresenteerd die de hoogste bijdrage hebben geleverd aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Hierbij geeft het invloed percentage de invloed van een risico op het totale risicoprofiel weer. RISICO’S

Begroting 2021

Begr

Jrr

Begr

2022

2020

2021

Kans

Invloed

Programma

Precariobelasting niet kunnen innen (590)

90%

17,32%

Onvoldoende rijksmiddelen voor de jeugdhulp (530)

90%

6,94%

Hoge nazorgkosten oude stortplaatsen (511)

50%

6,89%

Achterstallig onderhoud gemeentelijke gebouwen als gevolg van

70%

6,08%

70%

6,07%

beperkte budgetten (535) 5

Toepassing Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren, vrijwillige brandweer (596)

Beperkt budget voor participatie (599)

90%

5,20%

Een stijging van aantal bijstandsgerechtigden of toename aantal

90%

3,91%

70%

3,71%

aanvragen bijzondere bijstand (49/565) 8

Onvoldoende kunnen terugvorderen van BTW (over bepaalde dienstverlening) (569)

Onvoldoende rijksmiddelen voor WMO (531)

90%

2,62%

Tekort ambtelijke capaciteit en ervaring (31)

90%

2,60%

Achterstallig onderhoud wegen, infrastructurele kunstwerken (128)

70%

2,03%

Schadeclaim Attero (560)

50%

1,81%

Onvoldoende rijksmiddelen voor regeling (TONK) tijdelijke

90%

0,00%

ondersteuning noodzakelijke kosten (605) 9

Geen volledige compensatie loon- en prijsstijgingen via de algemene

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

uitkering (580) Begroting 2021

Jaarverslag 2020

Begroting 2022

Totaal grote risico’s

€ 5.140.000

€ 5.210.000

€ 2.914.750

Overige risico’s

€ 2.526.504

€2.834.504

€ 2.849.504

Totaal alle risico’s

€ 7.676.504

€ 8.044.504

€ 5.764.254

Uit de tabel blijkt dat de mutatie van het maximale risico ten opzichte van de vorige actualisatie (bij het jaarverslag 2020 € 2.280.250 (lager) is. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door wijziging in risicobedragen en verwijderde (samengevoegde) risico’s. De risico’s met de meeste impact zijn: • Precariobelasting (-2.195.000) • Onvoldoende rijksmiddelen voor regeling tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) (-400.000) • Achterstallig onderhoud wegen, infrastructurele kunstwerken ed (-100.000) • Onvoldoende middelen Jeugdhulp (100.000) • Wachtgeld bestuurders (100.000) • Schadeclaims ruimtelijke ontwikkelingen (95.000) • Bezwaar WOZ waarde energiecentrale (90.000) • Onvoldoende kunnen terugvorderen BTW (75.000) • Tekort ambtelijke capaciteit en ervaring (80.000) Voor de toelichting op de risico’s en beheersmaatregelen verwijzen we naar de toelichting in de programma’s. 12

Paragraaf B- Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandscapaciteit

Benodigde weerstandscapaciteit

De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente Geertruidenberg beschikt om niet-begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn te dekken.

Op basis van de ingevoerde risico’s is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast, omdat het reserveren van het maximale bedrag ongewenst is € 5.764.254 zie voorgaande tabel). De risico’s zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. De resultaten van de risicosimulatie staan hiernaast weergegeven.

Benodigde weerstandscapaciteit bij verschillende zekerheidspercentages Bedrag

€ 1.171.621

10%

€ 1.282.958

15%

€ 1.362.618

20%

€ 1.427.192

25%

€ 1.483.642

30%

€ 1.536.266

35%

€ 1.585.602

40%

€ 1.632.075

45%

€ 1.678.164

50%

€ 1.723.646

55%

€ 1.768.302

60%

€ 1.813.092

65%

€ 1.860.178

70%

€ 1.910.324

75%

€ 1.965.703

80%

€ 2.025.890

85%

€ 2.096.854

90%

€ 2.184.118

95%

€ 2.313.240

Hieruit volgt dat bijvoorbeeld met 20% zekerheid alle risico’s kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 1,4 miljoen. De benodigde weerstandscapaciteit bij een zekerheidspercentage van 90 is € 2,2 miljoen (jaarverslag 2020: € 4,0 miljoen; begroting 2021 3,9 miljoen). Met 90% zekerheid kunnen met dit bedrag alle risico’s worden afgedekt. De benodigde weerstandscapaciteit is ten opzichte van de jaarrekening 2020 (laatste actualisatie) € 1.857.244 lager. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door: - Benodigde weerstandscapaciteit m.b.t. precariobelasting (-) - Benodigde weerstandscapaciteit m.b.t. onvoldoende rijksmiddelen regeling TONK (-)

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Percentage

Paragraaf B- Weerstandsvermogen en risicobeheersing Beschikbare weerstandscapaciteit

beschikbaar heeft om de risico’s in financiële zin af te dekken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.

De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk Beschikbare weerstandscapaciteit

Jaarrekening

Begroting

Weerstand (in €)

31-12-2020

01-01-2022

01-01-2023

01-01-2024

01-01-2025

Incidentele weerstandscapaciteit (in vermogen)

6.838.634

5.839.674

6.691.674

7.221.674

7.771.674

Vrij aanwendbare algemene reserve

6.229.721

5.181.922

6.033.922

6.563.922

7.113.922

Vrije algemene reserve

2.188.359

2.997.804

3.849.804

4.379.804

4.929.804

Weerstandsreserve

4.041.362

2.184.118

608.913

657.752

Structurele weerstandscapaciteit (in exploitatie)

663.788

Onvoorzien

45.000

Onbenutte belastingcapaciteit OZB

618.788

Onbenutte capaciteit afvalstoffenheffingen

6.503.462

7.355.462

7.885.462

8.435.462

Vrij aanwendbare bestemmingsreserve Gerealiseerde resultaat (programmabegroting)

Totale weerstandscapaciteit

6.838.634

Vrij aanwendbare algemene reserve

Gerealiseerd resultaat volgend uit de programmabegroting

Het huidige beleidskader met betrekking tot reserves en voorzieningen is neergelegd in de Financiële Verordening 2017. Om te voorkomen dat bij een calamiteit direct het bestaande beleid moet worden bijgesteld, is gekozen voor het vormen van een afzonderlijk weerstandsdeel in de algemene reserve.

Het BBV geeft aan dat het gerealiseerde resultaat volgend uit de programmabegroting ook tot het eigen vermogen behoort. Afhankelijk van de bestemming zal daarom ook dit resultaat kunnen worden meegenomen in de berekening van het weerstandsvermogen.

Weerstandsreserve

Onvoorzien

De weerstandsreserve is het basis van deze paragraaf afgezonderde deel van de algemene reserve.

De post onvoorzien wordt bij de begroting opgenomen om onvoorziene ontwikkelingen te kunnen afdekken. De budgettair opgenomen ruimte is € 45.000.

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Vrij aanwendbare bestemmingsreserve

Onbenutte inkomstenbronnen

Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. De bestemmingsreserves kunnen, zolang de raad de bestemming kan wijzigen, tot de weerstandscapaciteit worden gerekend. Voor sommige bestemmingsreserves zal een aanwending als weerstandscapaciteit echter aanzienlijke negatieve consequenties voor bestaande voorzieningen met zich meebrengen. Dit geldt voor reserves die zijn gevormd om de afschrijvingslasten of kapitaalslasten van diverse voorzieningen te dekken zoals fort Lunet, gemeentehuis, containermanagement en Informatisering en Automatisering. Tevens geldt dit voor de in het verleden gevormde reserves voor diverse risico’s zoals grondexploitatie en decentralisaties. Daarom worden bovengenoemde bestemmingsreserves niet meegerekend in de beschikbare weerstandscapaciteit. Voor de overige bestemmingsreserves geldt dat eventuele aanwending als weerstandscapaciteit geen of geringe negatieve consequenties voor bestaande voorzieningen met zich meebrengen. Een groot deel betreft restanten van in het verleden gevormde reserves.

De mate waarin van de onbenutte belastingcapaciteit gebruik wordt gemaakt, verschilt van gemeente tot gemeente en is mede afhankelijk van de politieke relevantie van de hoogte van het OZB-tarief. Als zich tegenvallers voordoen, zal de onbenutte belastingcapaciteit niet zonder slag of stoot worden ingezet, maar dit is wel één van de mogelijkheden. Bij de berekening van de onbenutte belastingcapaciteit wordt aangesloten bij de drie belangrijkste inkomsten van de gemeente te weten: OZB, afvalstoffenheffing en rioolafvoerrecht, voor zover deze laatste twee niet maximaal mogelijk en/of kostendekkend blijken te zijn. Deze posten worden niet meegenomen bij de berekening van het weerstandsvermogen bij de jaarrekening. In de opsomming van posten voor de beschikbare weerstandscapaciteit zijn de voorzieningen niet genoemd. Voorzieningen vallen niet onder de weerstandscapaciteit, omdat deze zijn gevormd voor het afdekken van voorzienbare lasten in verband met verplichtingen en risico’s waarvan de omvang en/of het tijdstip van optreden per balansdatum min of meer onzeker is. Deze lasten hangen samen met de periode voorafgaand aan die datum. 14

Paragraaf B- Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Weerstandsvermogen Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, leggen we de relatie tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten geven we in onderstaande figuur weer.

Op basis van de huidige gegevens in het risicomanagementsysteem berekenen we het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen is te definiëren als ‘het vermogen van de gemeente Geertruidenberg om niet-structurele financiële risico’s te kunnen opvangen teneinde haar taken te kunnen voortzetten’.

Risico’s • Bedrijfsproces • Financieel • Imago / politiek • Informatie / strategie • Juridisch / aansprakelijkheid • Letsel / veiligheid • Materieel • Milieu • Personeel / Arbo • Product

Weerstandscapaciteit • Vrij aanwendbare algemene reserve • Vrij aanwendbare bestemmingsreserve • Gerealiseerde resultaat (programmabegroting) • Onvoorzien • Onbenutte belastingcapaciteit OZB • Onbenutte capaciteit afvalstoffenheffingen

Weerstandsvermogen

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kunnen we afzetten tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Voor 2022 is dit:

Ratio = weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandcapaciteit

€ 6.503.462 € 2.184.118

= 2,98

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

(Jaarverslag 2020: 1,69; Begroting 2021: 1,36)

De ratio weerstandsvermogen voor de jaren 2023 t/m 2025 bedraagt respectievelijk 3,37; 3,61; 3,86.

• De stijging van de vrije algemene reserve door de overheveling vanuit de weerstandsreserve;

De stijging van de ratio weerstandsvermogen ten opzichte van de jaarrekening 2020 wordt voornamelijk veroorzaakt door: • De sterke daling van de benodigde weerstandscapaciteit als gevolg van een gewijzigd risicoprofiel ten opzichte van het jaarrekening 2020;

Gebaseerd op de hierna opgenomen tabel valt het weerstandsvermogen in klasse A. Dit duidt op een weerstandsvermogen dat ruim voldoet aan de in het risicomanagementbeleid vastgestelde norm (waarderingscijfer B, ratio weerstandsvermogen tussen de 1,4 en 2,0).

Weerstand velden Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

>2.0

Uitstekend

1.4-2.0

Ruim voldoende

1.0-1.4

Voldoende

0.8-1.0

Matig

0.6-0.8

Onvoldoende

<0.6

Ruim onvoldoende

Paragraaf B- Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Kengetallen Om de inzichtelijkheid in de financiële positie van de gemeente te vergemakkelijken voegen we aan deze paragraaf in de begroting en in het jaarverslag kengetallen toe. Kengetallen

Jaarverslag

Begroting

2020 2

2021 3

2022

2023

2024

2025

Netto schuldquote

52,37%2

49,74%3

52,06%

48,51%

46,03%

43,12%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte

48,46%2

45,38%3

48,14%

44,47%

41,97%

39,09%

Solvabiliteitsratio

19,41%2

17,97%

17,25%

16,26%

17,03%

16,61%

Structurele exploitatieruimte

-0,31%

0,78%

1,99%

0,81%

0,87%

1,09%

-2,32%

-0,49%3

5,07%

6,87%

8,23%

8,19%

103%

100%3

95%

leningen

Grondexploitatie Belastingcapaciteit

1 De normtabel is ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement in samenwerking met de Universiteit Twente. Deze tabel biedt een waardering van de berekende ratio. 2 Gecorrigeerde cijfers obv gecontroleerde jaarrekening 2020 3 Gecorrigeerde cijfers obv vastgestelde begroting 2021

Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie

Onder de solvabiliteitratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit reserves en het resultaat van baten en lasten. In de VNG-publicatie ‘Houdbare gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer een solvabiliteitsratio hoger is dan 30% dit als voldoende kan worden bestempeld en lager dan 20% als onvoldoende. De ratio voor de gemeente Geertruidenberg is onvoldoende en geeft een lager en wisselend verloop ten opzichte van de jaarrekening 2020 en begroting 2021. Dit is negatief.

Netto schuldquote

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. In de VNG-publicatie ‘Houdbare gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer een schuld lager is dan het begrotingstotaal (<100%) dit als voldoende kan worden beschouwd en boven de 130% als onvoldoende. De netto schuldquote van de gemeente Geertruidenberg is voldoende, echter wel verslechterd ten opzichte van de begroting 2021. Vanaf de begroting 2022 geeft het kengetal een dalend verloop. De ontwikkeling van het kengetal is hiermee neutraal.

Kengetal grondexploitatie Grondexploitaties kunnen een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de grond is van belang, omdat deze terugverdiend moet worden bij de verkoop. Boekwaarden worden afgezet tegen de totale baten. Er is geen norm voor deze ratio. Het kengetal voor de grondexploitatie van de gemeente Geertruidenberg is gestegen ten opzichte van de begroting 2021 en geeft een stijgend verloop voor de verdere jaren. Dit is negatief.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote weergegeven (netto schuld gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier brengen we in beeld wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De netto schuldquote van de gemeente Geertruidenberg is voldoende, echter wel verslechterd ten opzichte van de begroting 2021. Vanaf de begroting 2022 geeft het kengetal een dalend verloop. De ontwikkeling van het kengetal is hiermee neutraal.

Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het evenwicht van de begroting wordt er ook gekeken naar de structurele en incidentele lasten en baten. Voorbeeld van structurele baten zijn de algemene uitkering en eigen belastinginkomsten. Bij structurele lasten zijn dat bijvoorbeeld personeelslasten, kapitaallasten en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. Een begroting waarvan de structurele baten dan ook hoger zijn dan de structurele lasten is dan ook meer flexibel dan een begroting, waarbij de structurele baten en lasten in evenwicht zijn. Er is geen norm voor deze ratio. De structurele exploitatieruimte van de gemeente Geertruidenberg is voor de begroting 2022 en verdere jaren voor

Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

Paragraaf B- Weerstandsvermogen en risicobeheersing Samenhang

alle jaren positief. De structurele exploitatieruimte geeft een wisselend verloop. Dit is positief.

De kengetallen moeten in samenhang worden bezien. De kengetallen schuldquote liggen binnen de norm van de VNG maar zijn wel gestegen. De solvabiliteit ligt onder de norm van de VNG. De beoordeling van de structurele exploitatieruimte heeft vooral waarde in meerjarig vooruitblikkend perspectief. Hier is zichtbaar dat dit percentage is verbeterd, het geen betekent dat er “vrije” ruimte aanwezig is. Het kengetal grondexploitatie is stijgend, dit is een negatieve ontwikkeling. De belastingcapaciteit is dalend en zit onder het gemiddelde. Op basis van de huidige cijfers kan geconcludeerd worden dat de trend van de kengetallen licht positief is. Het monitoren van de ontwikkeling van de kengetallen naar de toekomst is van belang. Zie ook de figuur (bron: Ministerie van Binnenlandse zaken en koninkrijk relaties)

Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Centrum voor Onderzoek voor de lagere overheden (Coelo) publiceert deze lasten jaarlijks. Bij de berekening van het kengetal worden de gemeentelijke woonlasten afgezet tegen het landelijk gemiddelde. Er is geen norm voor deze ratio. De totale woonlasten van de gemeente Geertruidenberg zijn gedaald en liggen lager dan het landelijk gemiddelde en geven een dalend verloop ten opzichte van de jaarrekening 2020 en begroting 2021. Dit is positief.

Sturen met financiële kengetallen Financiële situatie gemeente / provincie

Heeft de gemeente/provincie voldoende structurele baten om haar structurele lasten te dekken?

Heeft de gemeente/provincie een hoge schuld en hoeveel daarvan is doorgeleend aan derden? De netto schuldquote bestaat dus uit twee ratio’s: zowel in- als exclusief doorgeleende gelden.

Hoe hoger dit percentage, hoe beter

Hoe lager dit percentage, hoe beter

Structurele Exploitatieruimte

Netto Schuldquote

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

De kengetallen geven in samenhang (en over meerdere jaren) gemakkelijker inzicht in de financiële positie van een gemeente/ provincie Belastingcapaciteit

Heft de gemeente/provincie relatief veel belastingen en is er ruimte om deze belastingen te verhogen? Hoe lager dit percentage, hoe beter

Solvabiliteit

Grondexploitatie

Grondexploitatie kan risicovol zijn. Heeft de gemeente/provincie relatief veel grond en loopt zij daardoor veel risico? Hoe lager dit percentage, hoe beter

Heeft de gemeente/provincie voldoende eigen vermogen om aan haar financiële verplichtingen te voldoen? Hoe hoger dit percentage, hoe beter

Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen Klein onderhoud

Het BBV schrijft voor dat de paragraaf betreffende het onderhoud van kapitaalgoederen ten minste de volgende kapitaalgoederen bevat: a. wegen; b. riolering; c. water; d. groen; e. gebouwen.

Bij klein onderhoud gaat het om dagelijkse reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goed werkende en veilige staat te houden tegen een van te voren vastgesteld kwaliteitsniveau. Hierbij moet worden gedacht aan maatregelen die noodzakelijk zijn om het object blijvend naar behoren te laten functioneren of haar representativiteit te laten behouden. Klein onderhoud is het onderhoud dat vanaf het eerste of het lopende planjaar op een klein gedeelte van het object wordt uitgevoerd. Uitgaven lopen altijd via de exploitatie.

Van de kapitaalgoederen wordt aangegeven: a. het beleidskader; b. d e uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties; c. de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.

Groot onderhoud Lasten van groot onderhoud ontstaan na een langere periode van gebruik van een object als gevolg van slijtage. Groot onderhoud is in de regel gepland onderhoud van veelal ingrijpende aard als gevolg van slijtage, dat op een substantieel deel van het object wordt uitgevoerd en na een langere periode van gebruik moet worden verricht.

In deze paragraaf lichten wij daarnaast de consequenties toe van het gekozen kwaliteitsniveau voor kapitaalgoederen binnen het beleidskader.

Boeking van uitgaven

Algemene uitgangspunten

Indien de gemeente werkt met een voorziening voor groot onderhoud dienen alle uitgaven die daadwerkelijk zijn opgenomen in het beheersplan direct op deze voorziening geboekt te worden. Andere uitgaven voor groot onderhoud die niet zijn opgenomen in het onderhoudsplan, moeten ten lasten van de exploitatie worden geboekt. Ook als er geen voorziening is, dienen de kosten ten laste van de exploitatie te worden geboekt.

De gemeente beheert ongeveer 310 hectare aan openbare ruimte. Onder deze openbare ruimte vallen: wegen, riolering, waterpartijen en openbaar groen. Verder rekenen wij alle virtuele objecten (niet zichtbaar zoals kadastrale grenzen) en reële objecten (zichtbaar, zoals een bouwwerk) onder, op en boven de grond als taak toe aan de openbare ruimte. Gebouwen behoren niet tot de openbare ruimte, maar nemen we wel als kapitaalgoed mee. Hieronder geven we voor deze kapitaalgoederen een nadere beschrijving van de wijze van beheer en onderhoud. Het beleid voor het onderhoud van de kapitaalgoederen is onder meer opgenomen in het overzicht kaderstellende beleidsnota’s en beheerplannen.

Beleidskader - Beheerplannen Wij werken zoveel mogelijk met beheerplannen. Deze plannen geven over meerdere jaren inzicht in onderhoudsmaatregelen en benodigde financiële middelen om de functie van de beheerobjecten te kunnen waarborgen. De basis voor een beheerplan is o.a. het door de raad vastgestelde beleidskader met daarin het onderhoudsniveau. Het beheerplan en onderhoudsniveau van de beheerobjecten (kapitaalgoederen) is maatgevend voor de uitvoering van de werkzaamheden en voor de onderhoudslasten in het betreffende jaar. Uitsluitend de geplande onderhoudslasten (die van jaar tot jaar kunnen variëren) waarvoor gespaard wordt, mogen ten lasten van de voorzien worden gebracht. Eventuele onderhoudslasten die niet in het beheerplan zijn opgenomen moeten rechtstreeks ten lasten van de exploitatie komen.

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Wetgeving In januari 2020 is er een nieuwe Notitie “Materiële vaste activa” gepubliceerd. Vanaf het begrotingsjaar 2021 is de gehele notitie van kracht. Tevens heeft de Provincie Noord Brabant onlangs “Handreiking onderhoud kapitaalgoederen” als toevoeging op deze notitie uitgebracht. De notitie “Materiële vaste activa” behandelt de wijze van activeren, waarderen en afschrijven van activa en het onderhoud van kapitaalgoederen. Ook zijn aandachtspunten voor de financiële verordening opgenomen.

Voor Openbare Verlichting en Groen is gekozen om deze niet via een voorziening te laten lopen maar de kosten rechtstreeks via de exploitatie te laten lopen. Voor Groen wordt er met bestekken gewerkt met daarin vastgelegde jaarlijkse onderhoudswerkzaamheden aan bomen, plantsoenen, gazons en dergelijke die ervoor zorgen dat de door de raad vastgestelde kwaliteitsniveaus geborgd worden.

Onderhoudskosten worden gemaakt om het object gedurende de levensduur op een bepaald kwaliteitsniveau te houden of weer te krijgen (naar behoren laten functioneren en een bepaalde representativiteit laten behouden). Onderhoud kan worden onderscheiden in groot onderhoud en klein onderhoud.

Paragraaf C- Onderhoud kapitaalgoederen investeringsbudgetten. In de onderstaande tabel staan de onderhouds- en beheerplannen met de door de raad vastgestelde onderhoudsniveau ’s en of er wel of geen voorziening is ingesteld.

Voor Openbare Verlichting wordt door de raad een beheerplan vastgesteld. De vastgestelde kwaliteitsniveaus worden binnen dit plan geborgd en de uitgaven passen binnen door de raad beschikbaar gestelde exploitatie en Beheersplan

Voorziening

Onderhoudsniveau

Wegbeheer

Infrastructurele kunstwerken

Geen onderhoudsniveau. Constructie Risicoscan (CRS) klasse 1-5

Openbare Verlichting

Nee

Geen onderhoudsniveau. Alle nieuwe verlichting dient te voldoen aan Richtlijnen Openbare verlichting 2011 (ROVL 2011) NEN3140 en NEN1010. Openbare verlichting ouder dan 2011 moet voldoen aan richtlijn OVL.

Riolering

Binnenhavens / Baggeren

Gebouwen

Geen onderhoudsniveau - Verbreed GRP+ 25 april 2017 gemalen NEN3140 BRL14020, riool inspectie NEN-EN 13580-2 Geen onderhoudsniveau. Volgende beleid 1. Besluit bodemkwaliteit, 2. Kaderrichtlijn water, 3. Legger en Keur WSBD categorie A, B en C, 4. Waterwet, 5. Natuurwet. Basis is kwaliteitsniveau 3 “redelijke conditie”, plaatselijk zichtbare veroudering, functievervulling niet in gevaar. Voor gebouwen die gesloopt of verkocht worden kan gekozen worden voor een lager kwaliteitsniveau.

Groen

Nee

Geen onderhoudsniveau’s Onkruid op verharding - centrumgebied

- woon- en buitengebied B

In de 2e tabel is het jaar van ingang van het onderhouds- en beheersplan opgenomen en het jaar waarin het plan geactualiseerd moet worden. Een nieuw plan dient uiterlijk na 5 jaar opgesteld te worden of eerder indien er significante wijzigingen zich voordoen. Beleidsplan

1e jaar

Nieuw Plan

Wegbeheer

2021

2026

Infrastructurele kunstwerken

2019

2024

Openbare Verlichting

2015

------

Riolering

2017

2022

Toelichting

Er wordt een beheerplan opgesteld, alle uitgaven lopen direct via de exploitatie. Geen voorziening. In 2022 wordt aan de raad een nieuw plan voorgelegd. De raad wordt gevraagd om voor 2022 uit te gaan van het huidige vigerende onderhoudsplan.

Binnenhavens / Baggeren

2019

2024

(onderwijs) Gebouwen

2019

2024

Groen

-----

------

Bestekken worden jaarlijks opgesteld. Alle uitgaven lopen

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

direct via de exploitatie. Geen voorziening.

Algemene Beleids- en beheerkaders

Planningen

De landelijk geformuleerde normen en richtlijnen vormen het uitgangspunt voor de beleids- en beheerkaders. Deze wijze van werken geeft richting aan kwaliteitsniveaus en beheermethodieken en dient als referentie en toetssteen voor onze gemeentelijke normen en aanpak.

De planningen zoals deze voortkomen uit de beheerplannen, zijn conceptplanningen. We beoordelen vooraf aan de uitvoering of de aanpak noodzakelijk is. De planningen zijn in die zin dan ook dynamische documenten. Ook speelt de integrale aanpak, participatie en vraaggericht werken een bepalende rol voor de jaarlijkse planning. Groenrenovaties en werken aan de openbare verlichting volgen meestal de straatwerkzaamheden. Deze volgen op hun beurt veelal de rioolwerkzaamheden. Ook om deze redenen kunnen we afwijken van de jaarschijfopgave uit de beheerplannen.

De planningen zijn en worden gericht op het voorkomen van achterstallig onderhoud en schadeclaims. De door de raad vastgestelde kwaliteitsniveaus worden geborgd binnen de daarvoor door de raad beschikbaar gestelde budgetten. Om beter in te kunnen spelen op de beleving en de wensen van de gebruiker van de openbare ruimte wordt gewerkt in wijkteams.

Integrale werkzaamheden Op dit moment kent de gemeente afzonderlijke beleids-

Paragraaf C- Onderhoud kapitaalgoederen Belangrijkste uit te voeren integrale beheer- en additionele werken in 2022, 2023 en 2024 bestaan uit: • Ravelijn fase 2 en 3 • Namer en omgeving • Emmaweg • Vissersstraat en omgeving • Burg. Krijgmangeerde – Onvermoeidelaan • Beethovenlaan • Past Bruijnenstraat • Vijfhoevenlaan • Heemraadtsingel

plannen voor het beheer en onderhoud op het gebied van openbare ruimte. Het steven is eind 2022 in samenhang met de Omgevingsvisie, één Programma Openbare Ruimte te maken. De aanleiding voor dit plan is de wens om het functionele beheer meer integraal en gebiedsgericht af te stemmen om zodoende met de verschillende disciplines (riool, groen, openbare verlichting, wegen, kunstwerken, water) de bestuurlijke doelen optimaal te bedienen. Een van de doelstellingen daarbij is om inzichtelijk te maken hoe we de kwaliteitsambities van de diverse onderdelen beter op elkaar kunnen laten aansluiten voor het optimaal functioneren van de openbare ruimte.

Vertaling van de financiële consequenties in de begroting

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

In de onderstaande tabellen is het verloop van de voorzieningen opgenomen: Nr

Voorziening

Saldo 1-1-2021

Storting Onttrek2021 king 2021

Saldo 1-1-2022

Storting Onttrek2022 king 2022

Saldo 1-1-2023

Storting Onttrek2023 king 2023

501

Geprogrammeerd onderhoud wegen

191.597

837.000

837.600

190.997 1.190.000 1.190.000

190.997 1.040.000 1.040.000

501A Achterstallig onderhoud wegen

838.393

390.000

448.393

508

Infrastructurele werken

280.640

100.000

126.150

254.490

100.000

129.834

224.656

100.000

129.361

509

Onderhoud gem. eigendommen

932.753

361.734

613.246

681.241

340.000

382.178

639.063

340.000

261.391

533

Baggeren

265.364

60.000

322.500

2.864

60.000

62.864

120.000

60.834

536

Spaarrekening Oome

1.087

537

Steunfonds v medische en zorgvoorz.

12.644

544

Riolering

4.551.349

73.043

36.378 4.588.014

118.690 4.469.324

36.062

870

545

Afvalstoffenheffing

357.828

98.019

285.922

7.431.655

1.529.796

169.925

54.945

224.870

17.702

2.611.796 6.349.655

1.744.945

1.820.702 6.273.898

1.636.062

1.510.158

Storting Onttrek2025 king 2025

Saldo 1-1-2026

Voorziening

Saldo 1-1-2024

Storting Onttrek2024 king 2024

Saldo 1-1-2025

501

Geprogrammeerd onderhoud wegen

190.997 1.040.000 1.040.000

190.997

501A Achterstallig onderhoud wegen

448.393

508

Infrastructurele werken

195.295

100.000

129.361

165.934

100.000

129.361

136.573

509

Onderhoud gem. eigendommen

717.672

340.000

672.932

384.740

340.000

672.932

51.808

533

Baggeren

122.030

120.000

242.030

120.000

536

Spaarrekening Oome

1.087

537

Steunfonds voor medische en zorgvoorz.

12.644

544

Riolering

4.504.516

46.556 4.457.960

545

Afvalstoffenheffing

207.168

4.630

6.399.802 1.600.000

1.893.479

202.538

362.030

870 4.457.090 168.894

6.106.323 1.768.894

371.432

1.843.163 6.032.054

Daarnaast zijn in de investeringsbegroting en exploitatiebegroting jaarlijkse uitgaven voor groen en openbare verlichting opgenomen. Nr

Kapitaalgoederen

Gemiddelde investering

Openbare Verlichting

100.000

Groen

Gemiddeld Jaarbudget 130.000 350.000

Paragraaf D - Financiering In deze paragraaf maken we de financieringsfunctie transparant. We leggen de basis voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. Het Treasurystatuut (maart 2016) geeft de infrastructuur voor de inrichting van de financieringsfunctie, terwijl de uitwerking zijn weerslag vindt in de paragraaf financiering in de begroting. In de paragraaf bij de jaarstukken verstrekken we de verantwoordingsinformatie. (Aan een herziening van het Treasurystatuut wordt momenteel gewerkt.)

Risicobeheer

De doelstellingen van de treasuryfunctie van de gemeente Geertruidenberg zijn: - Het verzekeren van een duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities, zodat te allen tijde in de behoefte aan financiële middelen kan worden voorzien teneinde de door de raad vastgestelde programma’s te kunnen uitvoeren; - Het beschermen van de gemeentelijke vermogenswaarden en de resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s; - Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) respectievelijk de limieten en richtlijnen van het Treasurystatuut; - Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities.

Toegestane kasgeldlimiet: (x € 1.000)

Renterisicobeheer

Berekening van de kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het begrotingsjaar. De gemiddelde netto-vlottende schuld mag deze limiet niet overschrijden. Dit betekent dat voor dit bedrag geen langlopende geldlening hoeft te worden aangetrokken.

Omvang begroting per 1 januari 2022 (jaarschijf 2022 van de begroting 2021) € 51.907 Kasgeldlimiet in % van de grondslag 8,5% Kasgeldlimiet in bedrag € 4.412 Bij drie achtereenvolgende kwartalen met overschrijdingen moeten wij de Provincie als toezichthouder inlichten en aangeven hoe we aan de kasgeldlimiet zullen voldoen.

Berekening van de renterisiconorm De renterisiconorm is een bedrag ter grootte van een percentage van het begrotingstotaal (totale lasten van de begroting) bij aanvang van het dienstjaar. Tegen dit bedrag zetten wij het bedrag af dat wij in het lopende jaar aan aflossingen moeten betalen, vermeerderd met het bedrag van de geldleningen waarvan de rente herzien mag/kan worden. Ook deze norm mogen wij niet overschrijden.

Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

Met het opstellen van deze paragraaf benoemen we ook die onderdelen die in de verordening ex. 212 GW en de artikelen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn opgenomen. Aan een herziening van de verordening wordt momenteel gewerkt.

Paragraaf D - Financiering Renterisiconorm en renterisico’s van de vaste schuld per 01-01-2022 Renterisico op vaste schuld

2022 budget

2023 budget

2024 budget

2025 budget

3.486

2892

1.569

1.527

2022 budget

2023 budget

2024 budget

2025 budget

51.907

53.659

53.763

1a. Renteherziening op vaste schuld o/g 1b. Renteherziening op vaste schuld u/g 2. Netto renteherziening op vaste schuld (1a – 1b) 3a. Nieuw aangetrokken vaste schuld (o/g) 3b. Nieuw verstrekte lange leningen (u/g) 4. Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a – 3b) 5. Betaalde aflossingen 6. Herfinanciering (laagste van 4 en 5) 7. Renterisico op vaste schuld (2 + 6) Renterisiconorm 8. S tand begrotingstotaal per 1 januari (o.b.v. jaarschijf 2022 v/d begroting 2021) 9. Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage

10.381

10.731

10.752

2022 budget

2023 budget

2024 budget

2025 budget

10.381

10.731

10.752

10.381

10.731

10.752

10. Renterisiconorm Toets renterisiconorm 10. Renterisiconorm 7. Renterisico op vaste schuld 11. Ruimte(+) / Overschrijding(-) (10 – 7) (Bedragen x EUR 1.000)

Debiteurenrisicobeheer

minstens 2 erkende ratingbureaus. Het verplichte Schatkistbankieren beperkt de kredietrisico’s.

De openstaande vorderingen belichten wij periodiek. Zodra daartoe aanleiding is brengen wij de dubieuze posten ten laste van de voorziening dubieuze debiteuren. Onderstaand overzicht geeft de stand van de voorzieningen weer per 1 januari 2021 (jaarverslag 2020):

Intern liquiditeitsbeheer In het kader van het opstellen van de begroting 2022 maken wij een inschatting van het financieringstekort of -overschot. Per 1 januari 2023 schatten we het tekort op € 15 miljoen. Onderdeel daarvan is de toename van de boekwaarde als gevolg van de gevoteerde investeringen in 2020 en 2021 en de mogelijke verkopen. Voor de berekening van het financieringssaldo gaan we op het moment van opstellen van de begroting 2022 ervan uit dat we deze middelen ook werkelijk uitgeven of ontvangen.

Voorziening dubieuze debiteuren uitkeringen: (x € 1.000) Omschrijving debiteuren algemene dienst en

Saldo per 01-01- 2021 97

belastingen Gemeente Geertruidenberg Begroting 2022 deel 2

debiteuren saneringskredieten (opgeheven rbs 30-3-2020) debiteuren uitkeringen sociale

Periodiek stellen we de liquiditeitsbegroting bij. Hiermee vergroten we het inzicht in het beheer van de dagelijkse saldi en het financieren c.q. uitzetten van middelen tot een periode van één jaar. Eventuele overschotten beheren we zo efficiënt mogelijk conform de regels van het Treasurystatuut. Op deze manier proberen we de financieringskosten zo laag mogelijk te houden. Sinds eind 2013 moeten we overtollige middelen bij de schatkist beleggen. De rentevergoeding hiervoor is gebaseerd op het Eonia percentage (-/- 0,482% d.d. 14-8-21 Nb: dit is het interbancaire rentetarief voor de Euro zone).

750

zaken Totaal

847

Bij het opmaken van de jaarrekening 2021 bekijken wij of deze voorzieningen toereikend zijn. We zullen zo nodig de voorziening aanvullen of afromen.

Kredietrisicobeheer De kredietrisico’s beperken we door uitsluitend gelden uit te zetten bij kredietwaardige partijen. In het Treasurystatuut hebben we bepaald dat dit Nederlandse overheden en kredietwaardige partijen zijn met minimaal A-rating van

Paragraaf D - Financiering Gemeentefinanciering Financiering

vreemd vermogen. Per 1 januari blijkt de volgende financieringsstructuur en –verhouding:

Financiering omvat het aantrekken van de benodigde financiële middelen voor een periode van minimaal één jaar. Deze middelen kunnen bestaan uit zowel eigen als Geprognosticeerde balans 01-01-2022 Bezit

Debet

Activa

59.398

Voorraden

2.023

Credit

61.421 Vermogen Eigen vermogen

10.848

Voorzieningen

7.552

Voorzieningen tegen contante waarde

2.430

Langlopende schuld

29.842

Vlottende passiva

4.400 55.072

Financieringstekort

6.349

(Bedragen x EUR 1.000)

Geldleningen

In de geprognosticeerde balans geven we inzicht in de financieringstekort per 1 januari 2022. In de loop van 2022 bekijken we of we geldleningen moeten aantrekken. Voor de berekening van de rentelasten gaan we ervan uit om het bedrag van de kasgeldnorm van € 4,4 miljoen ook met kasgeld te financieren.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Geertruidenberg&id=9cae907f-03c3-46e4-a137-084ae35ff257