Begroting 2023 - 2026
Tekst van het document
53
Grote Kerkstraat 96-98 Raamsdonksveer: Op de hoek van de Grote Kerkstraat en de Boterpolderlaan staat een bedrijfsloods die enkele jaren is afgebrand. De loods en de twee bijhorende bedrijfswoningen worden ontwikkeld tot 11 appartementen. De startnotitie voor deze ontwikkeling is in voorbereiding en wordt nog 2022 aan de raad voorgelegd. De planologische procedure zal in 2023 opgestart worden. Raadhuisstraat 69 Raamsdonk: Voor het perceel naast Raadhuisstraat 67 in Raamsdonk is door de raad een startnotitie vastgesteld om tot de bouw van 7 woningen te komen. De ontwikkelaar is bezig met de verdere uitwerking van de plannen en de nodige procedure voor te bereiden. Jan Steenstraat-Rembrandtlaan Raamsdonksveer: Achter het witgele kruisgebouw, tussen de Jan Steenstraat en de Rembrandtlaan wordt een plan ontwikkeld voor 8 appartementen. Planologisch is deze ontwikkeling in 2010 al mogelijk gemaakt door het vaststellen van het bestemmingsplan Ontwikkellocaties Raamsdonksveer Zuid. Destijds is deze ontwikkeling niet helemaal gerealiseerd. Transformatieopgave Een aantal gebieden binnen de gemeente staan aan de vooravond van een transformatie. De reden van transformatie is veelal een milieutechnisch knelpunt of de (bestuurlijke) wens om een gebied een andere, kwalitatief betere invulling te geven.
De Rivierkade krijgt als onderdeel van Programma Dongeoevers te maken met een transformatie van bedrijvigheid naar een mix van bedrijvigheid, commerciële activiteiten en recreatie. Vanuit de zoektocht naar een alternatieve locatie voor de scheepswerf van Ruijtenberg ontstaat op termijn de opgave om tot een transformatie van de huidige scheepswerf te komen. Voor het Amergebied blijft de transformatie de komende jaren op de agenda staan. Keuzes die gemaakt gaan worden op landelijke en regionaal niveau voor wat betreft de elektriciteitsvoorziening gaan veelal bepalend zijn voor de vorm van transformatie. Stikstof & energie De opgave om tot een forse reductie van de stikstofdepositie te komen op onze Natura2000 gebieden zet de bouw van woningen in het hele land onder druk. Vooralsnog zijn er binnen onze gemeente geen woningbouwprojecten die geen doorgang kunnen vinden. Maar voor de ontwikkelingen in voorbereiding moet nog gaan blijken of deze problematiek tot vertragingen of afstel gaat leiden. De beleidslijnen vanuit de Rijksoverheid zullen hier veelal bepalend in zijn. De transitie van fossiele brandstoffen naar duurzame energieopwekking zal van invloed zijn op de voortgang van onze woningbouwopgave. Maar ook de opgave om deze transitie in bestaande gebieden mogelijk te maken is vele malen groter en complexer.
Het planologische kader dat wij als gemeente maken moet hier voldoende flexibiliteit voor bieden. Visies & beleidsstukken: Gebiedsvisie Grote Kerkstraat: Voor het gebied grofweg begrensd door de Grote Kerkstraat, Rembrandtlaan, Rubenstraat in Raamsdonksveer is een gebiedsvisie in voorbereiding. Door het aankomende vertrek van basisschool de Wilsdonck uit het pand aan de Rembrandtlaan en de wens van enkele ondernemers om hier gronden tot ontwikkeling te brengen is ervoor gekozen om een integrale visie voor het gebied op te stellen, zodat de aankomende ontwikkelingen samenhang met elkaar vertonen en de ontwikkelingen elkaar ook kunnen versterken. Gebiedsvisie amoveringslocaties 150 Kv: Hoewel het moment van verwijderen van de masten nog niet definitief bekend is, gaan we als gemeente wel aan de slag om te bekijken hoe we om moeten gaan met de locaties onder het tracé als de masten weg zijn. Niet met het doel om potentiële woningbouw of andere ontwikkelingen mogelijk te maken, maar om de ruimtelijke kwaliteit van deze 54
gebieden te waarborgen of te verbeteren. Dit gaan we samen doen met de inwoners en belanghebbende van de verschillende locaties. Voor het opstellen van de visie en het mogelijk maken van participatie wordt te zijner tijd een werkbudget aangevraagd. Projectplan Nionplas: Als onderdeel van de ontwikkelvisie Plassengebied Raamsdonksveer is een concept inrichtingsplan voor de Nionplas opgesteld. Het inrichtingsplan wordt verder uitgewerkt en zal, samen met een projectplan om tot uitvoering te komen, aan de raad en het college voorgelegd gaan worden. Voor het verder uitwerken van het herinrichtingsplan en het opstellen van een projectplan voor de uitvoering is een werkbudget nodig van €25.000,Antennebeleid: Telecommunicatie is in deze tijd van levensbelang. De techniek rondom telecommunicatie staat ook niet stil. Onder andere met de uitrol van het 5G netwerk in Nederland krijgen veel gemeenten te maken met verzoeken van netwerkaanbieders om nieuwe masten te mogen plaatsen. Om als gemeente kaders te geven waarbinnen de locatie keuzes voor nieuwe masten gemaakt worden is het Antennebeleid noodzakelijk. Dit beleid wordt medio 2022 voorbereid en zal naar verwachting in 2023 aan de raad voorgelegd worden ter besluitvorming.
4.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wat willen we bereiken? Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) We geven sturing aan de gemeentelijke gebiedsontwikkeling. De grondexploitaties zijn budgettair neutraal.
Wat gaan we daarvoor doen? Grex Achter de Hoeven In 2023 start de aanbesteding en participatie voor de woningbouw Achter de Hoeven. Ook zullen we voorbereidende onderzoeken uitvoeren en lopen de reguliere projectactiviteiten door. Kosten 2023: € 95.000 In 2024 vinden er onderzoeken plaats en uitwerking van de ontwikkelplannen alsmede de ruimtelijke procedure. Tevens zijn er risico's waar rekening mee gehouden moet worden. Kosten 2024: € 185.000 In 2025 en 2026 begeven we ons richting de uitvoering . Dit brengt veel begeleiding, contractmanagement, participatie en afstemmingen met zich mee. Tevens zijn er risico's waar rekening mee gehouden moet worden. Kosten 2025 en 2026: € 210.000 per jaar
Grex oude haven deel B Woningbouw In 2023 zijn de werkzaamheden van de Herinrichting afgerond. De activiteiten beperken zich tot de begeleiding van de woningbouwontwikkelingen .Dit gaat om contractmanagement, participatie, ruimtelijke procedure en de algemene plankosten. In 2023 en 2024 gaat het om voorbereiding. In
55
2025 en 2026 gaat het om uitvoering. In 2026 zijn er nog kosten om de buitenruimte aan te passen op de woningbouw. Kosten 2023-2026: € 45.000 per jaar
Grex Rivierkade In 2023 vindt de ruimtelijke procedure en de uitvoering van de noordelijke bedrijventerreinen plaats. Daarnaast geven we uitvoering aan de verplaatsing van Mafeking en de herinrichting van de watersportverenigingen. ook wordt er een inrichtingsplan opgesteld waar in de jaren 2024-2026 invulling aan gegeven gaat worden. Kosten 2023: € 505.000 Kosten 2024: € 240.000 Kosten 2025: € 125.000 Kosten 2026: € 50.000
4.3 Wonen en Bouwen Wat willen we bereiken? Wonen en bouwen Vergunningverlening onder de Omgevingswet: De nieuwe Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging implementeren en de dienstverlening hierop aanpassen. Dat betekent o.a. kortere doorlooptijden voor vergunningen, meer locatiebezoeken en het werken met intake- en omgevingstafels voor nieuwe initiatieven. We willen komen tot een adequaat onderhoudsniveau van de gemeentelijke gebouwen.
Wat gaan we daarvoor doen? Omgevingsvergunning Per 1-1-2023 is het hoogstwaarschijnlijk dat de Omgevingswet (OW) en de Wet Kwaliteitsborging (WKP) van kracht gaan worden. Nieuwe aanvragen vanaf deze datum worden afgehandeld conform nieuwe wetgeving. De lopende aanvragen worden afgewerkt onder de Wabo. Dit betekent dat er twee verschillende vergunningprocedures worden gevolgd waarvan de vergunningprocedures onder de Wabo worden afgerond en ook niet meer worden opgestart. De dienstverlening sluit aan op de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging. Financieel: Door de sterk gestegen grondstoffen, stijging brandstofprijzen en onzekerheid over het verloop van de oorlog in Oekraïne zijn investeringen die gepland waren in bouwprojecten niet meer vanzelfsprekend. Hierdoor kunnen er minder bouwaanvragen worden ingediend dan was voorzien, hetgeen risico's met zich meebrengt voor de inkomsten bouwleges. Ook de komst van de OW en met name implementatie van de WKP heeft een beperkt effect op de leges omdat een beperkt aantal taken komt te vervallen, maar gelijkertijd komen er taken bij. De inschatting is dat dit gaat om ca 3 % (€ 14.100) van de legesopbrengst.
56
Omgevingswet 1. Achtergrond De ingangsdatum van de Omgevingswet is al een aantal malen uitgesteld. De invoeringsdatum staat nu gepland voor 1 januari 2023. In de aanloop naar de Omgevingswet is aan de eerste verplichting voldaan: de vaststelling van de Omgevingsvisie in 2021. Daarmee is de basis voor het toekomstig gemeentelijk beleid gelegd. Het maken van een Omgevingsplan (één plan voor de hele gemeente) is de volgende stap in het proces. Het Omgevingsplan is een nadere uitwerking van de Omgevingsvisie. Gestart wordt met deelgebied Dombosch, een offerte-aanvraag in momenteel in voorbereiding. In de begroting van 2022 is hiervoor al budget opgenomen. 2. Periode 2023 tot en met 2026 Na de definitieve inwerkingtreding van de Omgevingswet vervallen de kosten van het aanpassen van wet- en regelgeving. De nadruk komt dan te liggen op inbedding van en leren werken met de nieuwe regelgeving. Voor 2023 tot 2026 is al jaarlijks een bedrag van € 135.000 gereserveerd: € 77.000 bestemd voor inhuur van externe expertise en € 58.000 voor communicatie en opleiding/begeleiding.
Volkshuisvesting Om te zorgen voor een geschikte woningvoorraad voor de juiste doelgroepen op de juiste plekken in de gemeente, gaan we de komende jaren werken aan een Programma Wonen en de uitvoering hiervan. Verschillende onderzoeken zullen deel uitmaken van de basis van het programma. Voor de uitvoering is een jaarlijks bedrag opgenomen. In dit Programma worden strategische keuzes gemaakt voor het krijgen en behouden van een geschikte woningvoorraad binnen de gemeente. Hierbij wordt ingezet op alle doelgroepen, met extra aandacht voor het doelgroepenbeleid vanuit het Rijk. Dit alles in samenwerking met verschillende stakeholders, waarbij woningcorporatie Thuisvester een zeer belangrijke partner is. In de woonregio wordt de komende jaren gewerkt aan een gezamenlijk monitoringssysteem, waarmee alle woningbouwontwikkelingen realtime gevolgd kunnen worden en er ook regionaal een goede balans kan ontstaan qua (sociale huur) woningvoorraad.
Gemeentelijke panden Panden: Julianalaan 103 Burggravelaan Burggravelaan 3 Meidoornstraat 5 Heemraadsingel 6a-b Statenlaan 3-5 Rembrandtlaan 2 Heereplein Fractiehuisje Vanwege het tot voor kort niet op een adequate wijze kunnen invullen van de vacature gebouwenbeheer zijn er binnen het onderhoudsprogramma achterstanden opgelopen. In de eerste helft van 2023 zullen de achterstanden zo veel als mogelijk worden opgepakt. Tevens zal beleid 57
worden ontwikkeld hoe om te gaan met de gemeentelijke gebouwen en zal, mede op basis hiervan, worden gekomen tot een geactualiseerd meerjarenonderhoudsplan. Dit zal ter vaststelling aan uw raad worden aangeboden,
Basisadministratie Gebouwen Betreft het bijhouden van de wijzigingen in de BAG administratie. De werkzaamheden worden deels intern uitgevoerd.
4.20 Mutaties reserves Wat willen we bereiken? Mutaties reserves programma 4 De reserves hebben verschillende functies. Waaronder een bufferfunctie voor het opvangen van onverwachte tegenvallers en risico’s (weerstandscapaciteit). Een bestedingsfunctie voor het reserveren van middelen voor specifiek doel of activiteit. Een egalisatiefunctie voor het egaliseren van tarieven over meerdere jaren. Ook kunnen jaarlijks terugkerende en (sterk) fluctuerende lasten met een reserve daarbij worden verrekend. Daarnaast kennen de reserves een financierings- en dekkingsfunctie zoals o.a. dekking van kapitaallasten van investeringen. In programma 4 zijn in de begroting 2023-2026 geen wijzigingen in de reserves voorzien,.
58
4.30 Wat mag het kosten? P4 Tabel Lasten en Baten Begroot totaal van lasten Pr. Taakveld
Taakveld omschrijving
P4 8.1
Ruimte en leefomgeving
P4 8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
P4 8.3
Wonen en bouwen TOTAAL
Na wijziging 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
885
737
612
612
612
4.543
2.298
705
3.003
2.983
1.842
911
911
925
925
7.270
3.946
2.228
4.540
4.520
Na wijziging 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroot totaal van baten Pr. Taakveld
Taakveld omschrijving
P4 8.1
Ruimte en leefomgeving
213
271
1
1
1
P4 8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
4.549
2.298
705
3.003
2.983
P4 8.3
Wonen en bouwen
1.285
567
567
567
567
TOTAAL
6.047
3.136
1.273
3.571
3.551
Na wijziging 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroot totaal van bestemming Pr. Taakveld
Taakveld omschrijving
P4 0.10
Mutaties reserves lasten
0
0
0
0
0
P4 0.10
Mutaties reserves baten
0
0
0
0
0
TOTAAL
0
0
0
0
0
TOTAAL LASTEN
7.270
3.946
2.228
4.540
4.520
TOTAAL BATEN
6.047
3.136
1.273
3.571
3.551
0
0
0
0
0
1.223
810
955
969
969
Begroot resultaat
TOTAAL RESERVES SALDO P4 Bedragen afgerond op veelvoud van € 1.000
4.40 Investeringen Investeringen In programma 4 zijn in de begroting 2023-2026 geen investeringen voorzien
4.50 Risico's Achterstallig onderhoud aan gemeentelijke gebouwen agv beperkte budgetten De kleedkamers van v.v. Raamsdonk en de reeds nieuw gebouwde kleedkamers van RFC zijn nog niet mee genomen in het huidige M.J.O.P. Daarnaast hebben we vanwege uitstel aan het onderhoud van de gebouwen te maken met hogere kosten van zowel materiaal als arbeidsloon van ca 20%. Afhankelijk van het gekozen kwaliteitsniveau door de gemeenteraad in het nieuwe vast te stellen MJOP in combinatie met de huidige prijsstijging van ca 20% , ook over de onderhoudswerkzaamheden die binnen het huidige MJOP niet zijn uitgevoerd, verwachten wij dat jaarlijks een forse hogere storting zal moeten plaatsvinden in de voorziening. Het MJOP zal begin volgend jaar worden geactualiseerd.
59
Schadeclaim in verband met ruimtelijke ontwikkelingen Met het vaststellen van bestemmingsplannen of het verlenen van omgevingsvergunningen kan er directe of indirecte schade ontstaan doordat gronden en panden minder waard worden. Doordat wij als gemeente het bestemmingsplan vaststellen of de vergunning afgeven, zijn wij degene die de schade in feite veroorzaakt. Eventuele schade verhalen wij op de initiatiefnemer waarvoor het besluit wordt genomen. Dit doen we door het sluiten van planschadeverhaalovereenkomsten met de initiatiefnemer. Hiermee is het risico dat voor de gemeente zeer beperkt. Bij projecten waar wij als gemeente zelf initiatiefnemer zijn wordt potentiële planschade in de grondexploitatie opgenomen en dus verrekend bij de verkoop van gronden. De systematiek rondom planschade verandert met de invoering van de Omgevingswet en wordt meer in lijn getrokken met de nadeelcompensatie zoals wordt bedoeld in de Algemene wetbestuursrecht. De exacte gevolgen hiervan zijn nu nog lastig in te schatten. Het verhalen van schade op de initiatiefnemer blijft ook onder de Omgevingswet mogelijk. Hiermee kunnen wij het risico in de meeste gevallen beperken.
4.60 Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Voor programma 4 zijn geen beleidsindicatoren voorgeschreven .
60
Programma 5 Opgave Economie en Toerisme Opgave Perspectief Economie en Toerisme De ondernemers en organisaties binnen gemeente Geertruidenberg hebben zware jaren achter de rug. Onder andere door de coronacrisis, maar inmiddels ook door de inflatie. Ondernemers worden daarnaast gevraagd om te investeren in het verduurzamen van hun bedrijf. Gemeente Geertruidenberg streeft dan ook naar een circulaire, duurzame en innovatieve economie. Om dit mogelijk te maken, is het nodig dat hiervoor budget vrijgemaakt wordt. In de eerste begrotingswijziging doe wij u hiervoor een voorstel. Op het gebied van toerisme zijn mooie stappen gezet in de afgelopen jaren. In de komende periode gaan we hiermee verder aan de slag, onder andere door het versterken van het merk ‘Vestingstad aan de Biesbosch’ en het stimuleren van het toeristisch ondernemerschap. We blijven onze culturele infrastructuur verder versterken. Voor dit alles werken we samen met andere gemeenten en in regionale samenwerkingsverbanden.
5.1 Recreatieve havens Wat willen we bereiken? Recreatieve havens Wij zorgen voor havens die binnen de gemeente gebruikt kunnen worden voor recreatieve doeleinden.
Wat gaan we daarvoor doen? Gemeentelijke Jachthaven We onderhouden de gemeentelijke jachthaven en innen havengelden. Zie paragraaf A Lokale heffingen.
Passantenhaven We onderhouden de gemeentelijke passantenhaven en innen havengelden. Zie paragraaf A Lokale heffingen.
5.2 Economische havens en waterwegen Wat willen we bereiken? Economische havens en waterwegen Wij zorgen voor havens die binnen de gemeente gebruikt kunnen worden voor binnenvaartschepen, historische schepen en woonboten.
61
Wat gaan we daarvoor doen? Ligplaatsvoorzieningen Binnenvaartschepen Zorgen voor goede faciliteiten en voorzieningen t.b.v. de binnenvaartschepen die voor korte tijd aanmeren in onze gemeente.
Historische schepen en woonboten Voor de historische schepen en woonboten innen we havengelden. Zie paragraaf A Lokale heffingen.
5.3 Economische ontwikkelingen Wat willen we bereiken? Economische ontwikkelingen Wij willen gastvrij zijn naar bezoekers, een fijn leefklimaat bieden voor bewoners, voorzien in ruimte voor ondernemerschap en klaar zijn voor een duurzame en innovatieve economie.
Wat gaan we daarvoor doen? Economisch beleid Uitvoeringsprogramma Economisch Domein We voeren het uitvoeringsprogramma van de visie economisch domein 2021-2026 verder uit. Wij werken aan verschillende uitvoeringsprojecten (o.a. bereikbaarheid bedrijventerreinen, versterking agrarische sector, startershuis). Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen We reiken een Groene Pluim uit aan een lokaal bedrijf die serieus werk maakt van de global goals. Naast deze waardering voor het bedrijf is het met name gericht op het vervolg. De Groene Pluim is geen eindpunt maar een startpunt om samen met de andere Groene Pluimhouders verdere stappen te maken, elkaar te inspireren, kennis te delen en als netwerk te gebruiken. Sterk Techniek Onderwijs Samen met primair en voortgezet onderwijs, Theek 5, Stichting Onderwijs en Techniek Geertruidenberg (OTG) en VOG/ondernemers maken we een lesprogramma om leerlingen te motiveren en te interesseren voor techniek. Duurzame ontwikkeling Dombosch Dombosch heeft de doelstelling om uit te groeien tot een duurzaam bedrijventerrein en geeft invulling aan de energietransitie-opgave door te besparen op de energievraag, de huidige energieinfrastructuur te transformeren en energie op te slaan. Daarnaast speelt Dombosch in op een circulaire economie. Wij gaan samen met ondernemers invulling geven aan deze duurzame ontwikkeling. Duurzame Energie Bedrijfsleven
62
We pakken samen met ondernemers en onderwijsinstellingen projecten op voor verduurzaming van bedrijven. Er worden o.a. informatiesessies over bijvoorbeeld een collectieve aanpak en kennisdeling georganiseerd.
Stadspromotie Vanuit stadspromotie zetten we in op marketing, stimuleren van evenementen en de aankleding van de centrumgebieden als onderdeel van de visie Economisch Domein Geertruidenberg 2021 - 2026.
5.4 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Wat willen we bereiken? Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Het bieden van ondersteuning en dienstverlening aan bedrijven.
Wat gaan we daarvoor doen? Weekmarken De gemeen te faciliteert door de huur van marktkramen en is verantwoordelijk voor het onderhoud van het marktterrein. Daar tegenover staat de inning van de marktgelden.
5.5 Economische promotie Wat willen we bereiken? Economische promotie De gemeente Geertruidenberg wil gastvrij zijn naar bezoekers, een fijn leefklimaat bieden voor bewoners, voorzien in ruimte voor ondernemerschap en klaar zijn voor een duurzame en innovatieve economie.
Wat gaan we daarvoor doen? Toerisme We voeren het uitvoeringsprogramma van de visie economisch domein 2021-2026 verder uit. Wij blijven ons hierbij profileren als "Geertruidenberg, vestingstad aan de Biesbosch" onder andere door actieve participatie in de samenwerkingsverbanden Zuiderwaterlinie en Beleef de Biesbosch. Doordat de bijdrage aan Beleef de Biesbosch sinds 2008 niet meer geïndexeerd is en de kosten hard zijn gestegen is een verhoging van de jaarlijkse bijdrage met structureel € 2.000 nodig om de activiteiten uit te kunnen voeren.
63
5.6 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie We zetten ons in voor het behoud en de ontwikkeling van onze culturele infrastructuur.
Wat gaan we daarvoor doen? Cultuureducatie Om cultuureducatie beter in te bedden in de curricula zijn wij aangesloten bij het provinciale programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK). Onze basisscholen worden hierin ondersteund door de intermediair CmK die werkzaam is bij Theek 5. Wij ondersteunen dit project door een jaarlijkse bijdrage. Daarnaast ondersteunen we Scattando met een jaarlijkse subsidie voor het organiseren van laagdrempelig buitenschools cultuuraanbod.
Kermisterreinen De gemeente organiseert en faciliteert een kermis in alle drie de kernen.
Kunstvoorwerpen Wij onderhouden de kunstobjecten in de openbare ruimte.
Oudheidkunde Wij ondersteunen de erfgoedverenigingen bij hun activiteiten om de geschiedenis van gemeente Geertruidenberg uit te zoeken, te bewaren en vertellen door het beschikbaar stellen van een jaarlijkse subsidie.
Volksfeesten We ondersteunen organisaties die de lokale volksfeesten zoals carnaval, Koningsdag en Sinterklaas organiseren door bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van subsidie en het compenseren van energieen afvalkosten.
Culturele activiteiten Wij ondersteunen organisaties die van toegevoegde waarde zijn voor de lokale culturele infrastructuur door het beschikbaar stellen van een jaarlijkse subsidie.
64
5.7 Musea Wat willen we bereiken? Musea We zetten ons in voor het behoud en de ontwikkeling van onze culturele infrastructuur.
Wat gaan we daarvoor doen? Museum De Roos Wij ondersteunen museum de Roos bij het bewaren en vertellen van de geschiedenis van gemeente Geertruidenberg door het beschikbaar stellen van een jaarlijkse subsidie.
5.8 Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken? Cultureel erfgoed We willen het lokale erfgoed verder inventariseren, waarderen, beschermen en benutten.
Wat gaan we daarvoor doen? Fort Lunet, Oude wacht en molens Vanwege het tot voor kort niet op een adequate wijze kunnen invullen van de vacature gebouwenbeheer zijn er binnen het onderhoudsprogramma achterstanden opgelopen. In de eerste helft van 2023 zullen de achterstanden zo veel als mogelijk worden opgepakt. Tevens zal beleid worden ontwikkeld hoe om te gaan met de gemeentelijke gebouwen en zal, mede op basis hiervan, worden gekomen tot een geactualiseerd meerjarenonderhoudsplan. Dit zal ter vaststelling aan uw raad worden aangeboden.
Historische gebouwen De uitvoering van de Erfgoednota zetten we voort. Het traject voor het actualiseren van het
welstandsbeleid vanaf najaar 2022 loopt door in 2023.
5.9 Media Wat willen we bereiken? Media We zetten ons in voor het behoud en de ontwikkeling van onze culturele infrastructuur.
65
Wat gaan we daarvoor doen? Subsidie bibliotheken Theek5 verzorgt het bibliotheekwerk in de gemeente Geertruidenberg. De leidraad hierbij is de offerte 2021-2024 die Theek 5 heeft opgesteld naar aanleiding van het programma van eisen van gemeente Geertruidenberg. Theek 5 legt lokaal de focus op taal- en digitale vaardigheden & leesbevordering, het terugdringen van laaggeletterdheid en het bijdragen aan een inclusieve samenleving. Ook worden de thema's techniek, duurzaamheid en digitaal samengebracht in de Maakplaats. Theek5 ontvangt jaarlijks een subsidie op basis van BCF (beleidgestuurde contract financiering) afspraken.
Lokale omroep Wij ondersteunen de lokale omroep in het informeren van onze inwoners over het lokale nieuws door het beschikbaar stellen van een wettelijke verplichte jaarlijkse bijdrage aan de SLOG.
5.10 Wonen en Bouwen Wat willen we bereiken? Wonen en bouwen We streven naar een zo goed mogelijke omgang met archeologie in brede zin, zoals bedoeld in de Nota archeologie (2017). Sinds het Parapluplan archeologie (2021) betreft dit in de praktijk vooral een zo goed mogelijke beoordeling van archeologische rapporten e.d. bij vergunningsplichtige bodemverstoringen.
Wat gaan we daarvoor doen? Archeologische monumentenzorg Sinds 2021 is archeologie voor heel de gemeente beschermd via het Parapluplan archeologie. De gemeentelijke werkzaamheden op het gebied van archeologie betreffen sindsdien vooral de beoordeling van archeologische rapporten e.d. bij vergunningsplichtige bodemverstoringen, waarvoor advies wordt ingewonnen bij de archeoloog van het Monumentenhuis. Waar nodig wordt informatie over archeologie geactualiseerd. Een evaluatie van de uitvoering van de Nota archeologie (2017) zal na behandeling door B&W (najaar 2022) ter kennis worden gebracht aan de raad.
5.20 Mutaties reserves Wat willen we bereiken? Mutaties reserves programma 5 De reserves hebben verschillende functies. Waaronder een bufferfunctie voor het opvangen van onverwachte tegenvallers en risico’s (weerstandscapaciteit). Een bestedingsfunctie voor het reserveren van middelen voor specifiek doel of activiteit. Een egalisatiefunctie voor het egaliseren van tarieven over meerdere jaren. Ook kunnen jaarlijks terugkerende en (sterk) fluctuerende lasten
66
met een reserve daarbij worden verrekend. Daarnaast kennen de reserves een financierings- en dekkingsfunctie zoals o.a. dekking van kapitaallasten van investeringen.
Wat gaan we daarvoor doen? Reserve monumenten Deze reserve wordt ingezet voor het dekken van kosten in het kader van restauratiesubsidies en overige kosten voor monumenten en cultureel erfgoed. Hoewel de omvang inmiddels lager is dan € 25.000 willen we deze reserve vooralsnog handhaven vanwege de regelmatig voorkomende mutaties in de reserve.
Reserve Beeldende Kunst Aankopen, opdrachten of andere activiteiten in het kader van de beeldende kunst. Hoewel de omvang inmiddels lager is dan € 25.000 willen we deze reserve vooralsnog handhaven vanwege de regelmatig voorkomende mutaties in de reserve.
Mutatie bestemmingsreserve OMC Dekking voor de meerjarige bijdrage van de kosten van het OMC.
Reserve afschrijving bouwkundige kosten mafeking De reserve wordt gebruikt voor het dekken van de afschrijvingslasten van de restauratiekosten Mafeking.
67
5.30 Wat mag het kosten? P5 Tabel Baten en Lasten Begroot totaal van lasten Pr. Taakveld Taakveld omschrijving
Na wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026
P5 2.3
Recreatieve havens
8
8
8
8
8
P5 2.4
Economische havens en waterwegen
57
61
60
60
60
P5 3.1
Economische ontwikkeling
192
210
207
214
215
P5 3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
37
39
39
39
39
P5 3.4
Economische promotie
187
194
194
194
194
P5 5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
526
426
426
426
426
P5 5.4
Musea
25
25
25
25
25
P5 5.5
Cultureel erfgoed
196
180
179
179
179
P5 5.6
Media
615
607
607
607
607
P5 8.3
Wonen en bouwen TOTAAL
30
31
31
31
31
1.873
1.781
1.776
1.783
1.784
Begroot totaal van baten Pr. Taakveld Taakveld omschrijving
Na wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026
P5 2.3
Recreatieve havens
17
17
17
17
17
P5 2.4
Economische havens en waterwegen
31
31
31
31
31
P5 3.1
Economische ontwikkeling
3
3
3
3
3
P5 3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
12
12
12
12
12
P5 3.4
Economische promotie
0
0
0
0
0
P5 5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
42
42
42
42
42
P5 5.4
Musea
10
10
10
10
10
P5 5.5
Cultureel erfgoed
26
26
26
26
26
P5 5.6
Media
0
0
0
0
0
P5 8.3
Wonen en bouwen
4
4
4
4
4
145
145
145
145
145
TOTAAL Begroot totaal van bestemming Pr. Taakveld Taakveld omschrijving
Na wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026
P5 0.10
Mutaties reserves Lasten
66
0
0
0
0
P5 0.10
Mutaties reserves Baten
143
35
35
35
35
TOTAAL
-77
-35
-35
-35
-35
TOTAAL LASTEN
1.873
1.781
1.776
1.783
1.784
TOTAAL BATEN
145
145
145
145
145
TOTAAL RESERVES
-77
-35
-35
-35
-35
SALDO Programma 5
1.651
1.601
1.596
1.603
1.604
Begroot resultaat
Bedragen afgerond op veelvoud van € 1.000
5.40 Investeringen Investeringen In programma 5 zijn in de begroting 2023-2026 geen investeringen voorzien
68
5.50 Risico's Risico's Voor programma 5 zijn in de begroting 2023-2026 geen risico's voorzien.
5.60 Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Nr.
Taakveld
Naam indicator
Jaar
14.
3. Economie
Functiemenging **
2020
16.
3. Economie
Vestigingen (van bedrijven)
2020
Waarde (Jaarrekening Begroot 2021) 2023
Eenheid
Bron
53,3
53,0 %
LISA
123,2
Aantal per 1.000 inwoners in de 123,0 LISA leeftijd van 15 t/m 64 jaar
** functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
69
Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening Opgave Perspectief Bestuur en Dienstverlening De komende jaren werken we vanuit maatschappelijke opgaven. Bovendien gaan we er alles aan doen om samen met de samenleving op te trekken om aan deze opgaven te werken. Dat betekent een andere manier van werken waarin onder meer sprake is van een duidelijke scheiding in verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen raad (kaderstellend, controlerend en volksvertegenwoordigend), college (hoe geven we invulling aan de kaders) en de ambtelijke organisatie (uitvoering geven aan het collegeakkoord onder verantwoordelijkheid van het college). Om deze nieuwe manier van werken verder vorm te geven is het belangrijk om te investeren in de verbinding tussen raad, het college en de organisatie. Hierin krijgt burgerparticipatie een belangrijke rol. Wij willen vanuit onze dienstverleningsconcept een bereikbare gemeente zijn (digitaal, op het gemeentehuis en in de buurten en wijken), met kundige en betrokken medewerkers, die zaken slagvaardig, deskundig en snel oppakken en afhandelen. De gemeente kennen en door de inwoners en ondernemers gekend worden is daarbij van belang, net als oog voor hen die ondersteuning nodig hebben, zonder onnodige bemoeienis. Daarom gaan we meer dan voorheen er op uit en zijn we daar waar het gebeurt.
Om de ambities die volgen uit de maatschappelijke opgaven verder vorm te geven is de ambtelijke organisatie van grote waarde. Gezien de huidige krapte op de arbeidsmarkt en het zijn van een kleine gemeente betekent dit dat we de komende jaren op verschillende manieren fors zullen moeten investeren in aantrekkelijk werkgeverschap. Dit doen we bijvoorbeeld door te kijken naar onze huisvesting, primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden, beschikbare budgetten voor scholing en inhuur en door slimme oplossingen te verzinnen voor de krapte op de arbeidsmarkt. We moeten fundamentele aanpassingen doen om onze ruimte in de arbeidsmarkt te kunnen behouden. Mede door de toename van het aantal taken bij gemeenten zien we landelijk een stijging van het aantal medewerkers bij gemeenten. Ook in onze directe omgeving zien we gemeenten investeren in capaciteit om de taken en ambities het hoofd te kunnen bieden met concurrentie op de directe arbeidsmarkt tot gevolg. In de eerstvolgende begrotingswijziging gaan wij hier verder op in.
6.1 Bestuur Wat willen we bereiken? Bestuur Als gemeente zijn wij er voor onze inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners. In ons beleid en bij de uitvoering daarvan staat onze samenleving centraal. Dat betekent dat voor onze inwoners duidelijk is wat wel en wat niet kan. En dat wij als gemeente er alles aan doen om samen met de samenleving op te trekken. Samen maken wij onze gemeente nog mooier! De gemeenteraad is hierin kader stellend, controlerend en richtinggevend, het college bepaalt hoe we deze kaders verder vorm gaan geven waarna de ambtelijke organisatie aan de slag gaat met de uitvoering. Besturen op hoofdlijnen van beleid heeft hierbij de voorkeur.
70
Wat gaan we daarvoor doen? College van Burgemeester en Wethouders Voor het college en wethouders wordt een voorziening aangehouden voor wachtgeldverplichtingen en pensioenverplichtingen. In het overzicht Reserves en voorzieningen worden de bedragen toegelicht.
Gemeenteraad Na het succes van de cursus Politiek Actief van Prodemos in 2021 willen we jaarlijks - behalve in het verkiezingsjaar- deze cursus gaan aanbieden aan inwoners. In 2023, 2024 en 2025 willen we derhalve deze cursus gaan aanbieden. Prodemos vraagt € 6.000 per cursus. De raad heeft op 11 november 2021 ingestemd met het instellen van een lokale rekenkamer. Vanaf 2022 zou daartoe jaarlijks € 26.500 worden opgenomen. Nu de nieuwe gemeenteraad is geïnstalleerd kan het profiel voor de rekenkamerleden opgesteld gaan worden en kan geworven gaan worden. Een onderzoek in 2022 wordt echter niet meer verwacht. Er zal dan ook geen beroep op het bedrag worden gedaan. Het eerste rekenkameronderzoek wordt verwacht in 2023.
Griffie De griffie ondersteunt de gemeenteraad in brede zin. Buiten de gebruikelijk geldstromen om worden er geen extra gelden gevraagd.
Regionale samenwerking In 2023 en verdere jaren zetten we in op intensivering van de regionale samenwerking. We stellen hierbij prioriteiten die overeenkomen met de uitgangspunten van het coalitieakkoord. Voor wat betreft de bijdrage aan de Regio West Brabant voor 2023 het volgende. De bijdrage aan apparaatskosten is € 93.084 en aan het O&O fonds dragen wij in 2023 € 14.151 bij.
6.2 Burgerzaken Wat willen we bereiken? Burgerzaken Wij verwerken en verstrekken tijdig de juiste informatie over onze inwoners in de basisregistratie personen en toetsen deze waarbij de thema’s persoonsinformatiemanagement en identiteitsmanagement een belangrijke rol spelen. Daarnaast zorgen we onder meer voor een goede organisatie van verkiezingen en ontwikkelen en implementeren we de dienstverleningsvisie. Daarbij houden wij rekening met maatschappelijke en digitale ontwikkelingen.
71
Wat gaan we daarvoor doen? Bevolkingsregister In 2022 was er sprake van een toename van de aanvragen paspoorten en ID kaarten vanwege het opheffen van de Corona maatregelen. Verwacht wordt dat hier nog een nasleep van komt in 2023. Verder vooruitkijkend is de verwachting dat de aanvragen aanzienlijk gaan toenemen. Deze toename wordt veroorzaakt doordat de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen in 2014 verlengd is van 5 naar 10 jaar. Volwassenen die tussen 2014 en 2018 een nieuw reisdocument hebben aangevraagd, komen vanaf 2024 een nieuw document aanvragen. Deze piek duurt tot 2029. Prognose in getallen voor onze gemeente gebaseerd op het huidige aantal inwoners: 2023 680 (het aantal verlopen reisdocumenten van voorgaande jaren (2019/2021) is 257 2024 3723 2025 3854 2026 4148
Burgerlijke stand Voor het voltrekken van de huwelijken en het verstrekken van uittreksels burgerlijke stand worden leges in rekening gebracht.
Kaartbeheer en kadaster Dit budget wordt ingezet voor het inmeten, registreren en bijhouden van objecten voor de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). Het bijhouden hiervan is een wettelijke verplichting voor gemeenten. Omdat de gemeente niet over een eigen landmeter en BGT specialist beschikt worden deze werkzaamheden met behulp van dit budget uitgezet bij derden.
Naturalisatie Degene die in Nederland verblijft en aan bepaalde voorwaarden voldoet kan de Nederlandse nationaliteit aanvragen.
Verkiezingen In de periode 2023-2026 zijn er de volgende verkiezingen: 2023: Provincie en Waterschap 2024: Europees Parlement 2025: Tweede Kamer 2026: Gemeenteraad Vooral in 2023 zullen we extra kosten maken omdat dit een dubbele verkiezing is met extra materiaal- en bezorgkosten. Ook zullen hier extra tellers nodig zijn. Daarnaast heeft het BZK aangegeven dat vanwege veranderende wetgeving dit voor de gemeentelijke organisatie meer werk en kosten met zich mee zullen brengen. Een concreet bedrag is nog niet genoemd. Ook is nog niet duidelijk of en welke Coronamaatregelen zullen gelden (denk bv aan extra materiaalkosten).
72
6.3 Crisisbeheersing en brandweer Wat willen we bereiken? Crisisbeheersing en brandweer Samen met de betrokken ketenpartners besteden we aandacht aan de bewustwording van inwoners en ondernemers op het gebied van rampen/crisis, zware ongevallen en brand. Dit doen wij op integrale wijze. Wij willen iedereen die een rol heeft in de crisisbeheersing, regionaal én lokaal, meer en/of beter betrekken bij de crisisbeheersing.
Wat gaan we daarvoor doen? Brandweergarages en blusmiddelen De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de brandweergarages zodat de brandweer optimaal haar werk kan uitvoeren.
Rampenbestrijding Rampenbestrijding is een wettelijke taak van de gemeente die deels is weggelegd bij Veiligheidsregio MWB. De Veiligheidsregio MWB verzorgen onder andere opleidingen, trainingen en oefeningen maar zorgen ook voor de bemensing van de districtelijke en regionale bemensing van de crisisorganisatie. Ook de komende jaren zullen wij deze opleidingen, trainingen en oefeningen blijven afnemen. Naast de inspanningen van de Veiligheidsregio MWB voeren we ook lokaal een aantal taken uit in het kader van samenwerking, opleiden, trainen en oefenen en het bemensen van de lokale crisisorganisatie (Drimmelen - Geertruidenberg).
Veiligheidsregio MWB De Veiligheidsregio MWB voert wettelijke taken van de gemeente uit op de terreinen van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampen,- en crisisbeheersing, en het voorzien van een gemeenschappelijke meldkamer. De inwonerbijdrage voor de Veiligheidsregio MWB blijft gehandhaafd, dit zorgt ervoor dat we onze wettelijke taken kunnen continueren.
6.4 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? Openbare orde en veiligheid Een zo veilig mogelijke gemeente door een integrale, preventieve, gebiedsgerichte aanpak in samenwerking met inwoners en partners.
73
Wat gaan we daarvoor doen? Openbare orde / BOA Dit jaar is van het Ministerie een brief ontvangen dat door het Kabinet geld is vrijgemaakt voor extra inzet van boa’s in de openbare ruimte. Deze decentralisatie uitkering kent een structureel karakter en wordt via het gemeentefonds uitgekeerd. Met ingang van 2022 is aan Geertruidenberg een uitkering toegekend van € 32.392. Dit staat gelijk met ongeveer 0,5fte.
Openbare orde / veiligheid In 2022 wordt het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid vastgesteld voor 2023-2026. In 2023 gaan we daar uitvoering aan geven. De lijn van de afgelopen jaren houden we vast en zetten we voort met prioriteiten die passen bij de trends en (lokale) ontwikkelingen.
Bureau Halt Ook in 2023 zal bureau Halt gastlessen verzorgen, hiervoor verstrekken wij een subsidie. Daarnaast vervult Halt een signalerende rol op het gebied van problematiek onder jongeren.
Dierenbescherming Voor de uitvoering van wettelijke taken op het gebied van Dierennoodhulp en Dierenwelzijn is er een overeenkomst afgesloten met de Stichting Dierenasiel Breda e.o.. Deze overeenkomst is aangegaan voor de periode van 2021 - 2026. De inwonersbijdrage blijft gehandhaafd zodat de opvang en zorg voor zwerf- en asieldieren kan worden gecontinueerd.
Huisuitzettingen Incidenteel is er sprake van een huisuitzetting. De gemeente speelt een rol bij de verwijdering van de huisraad. De goederen, met een hogere waarde dan €750, worden opgeslagen door de gemeente. De kosten hiervan komen voor rekening van de woningeigenaar. In de meeste gevallen is dit Thuisvester. In onze gemeentebegroting is een beperkt werkbudget opgenomen voor zowel de kosten die de gemeente moet maken en de inkomsten die op basis van declaratie worden vergoed. Deze post is daarmee in beginsel budgettair neutraal.
6.20 Mutaties reserves Wat willen we bereiken? Mutaties reserves programma 6 De reserves hebben verschillende functies. Waaronder een bufferfunctie voor het opvangen van onverwachte tegenvallers en risico’s (weerstandscapaciteit). Een bestedingsfunctie voor het reserveren van middelen voor specifiek doel of activiteit. Een egalisatiefunctie voor het egaliseren van tarieven over meerdere jaren. Ook kunnen jaarlijks terugkerende en (sterk) fluctuerende lasten met een reserve daarbij worden verrekend. Daarnaast kennen de reserves een financierings- en dekkingsfunctie zoals o.a. dekking van kapitaallasten van investeringen.
74
Er zijn binnen programma 6 over de begrotingsjaren 2023-2026 geen mutaties in de reserves voorzien
6.30 Wat mag het kosten? P6 Tabel Lasten en Baten Begroot totaal van lasten Pr.
Taakveld
Taakveld omschrijving
Na wijziging 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
P6
0.1
Bestuur
P6
0.2
Burgerzaken
1.369
1.373
1.360
1.364
1.348
594
603
679
681
P6
1.1
694
Crisisbeheersing en brandweer
1.649
1.504
1.532
1.557
1.592
P6
1.2
Openbare orde en veiligheid
479
427
427
424
424
4.091
3.907
3.998
4.026
4.058
Na wijziging 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
TOTAAL Begroot totaal van baten Pr.
Taakveld
Taakveld omschrijving
P6
0.1
Bestuur
0
0
0
0
0
P6
0.2
Burgerzaken
218
167
342
347
383
P6
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
93
10
10
10
10
P6
1.2
Openbare orde en veiligheid
35
10
10
10
10
TOTAAL
346
187
362
367
403
Na wijziging 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroot totaal van bestemming Pr.
Taakveld
Taakveld omschrijving
P6
0.10
Mutaties reserves lasten
0
0
0
0
0
P6
0.10
Mutaties reserves baten
0
0
0
0
0
TOTAAL
0
0
0
0
0
TOTAAL LASTEN
4.091
3.907
3.998
4.026
4.058
TOTAAL BATEN
346
187
362
367
403
TOTAAL RESERVES
0
0
0
0
0
3.745
3.720
3.636
3.659
3.655
Begroot resultaat
SALDO P6 Bedragen afgerond op veelvoud van € 1.000
6.40 Investeringen Investeringen In programma 6 zijn in de begroting 2023-2026 geen investeringen voorzien
6.50 Risico's Tekort ambtelijke capaciteit en ervaring Ook onze gemeente heeft het afgelopen jaar te maken gekregen met de krapte op de arbeidsmarkt. Dit heeft direct effect gehad op het realiseren van bepaalde doelstellingen. Met name op het gebied van civiele techniek, sociaal domein, burgerzaken en HR is de spoeling op de arbeidsmarkt dun waardoor het vaak lang duurt voordat vacatures zijn ingevuld en daardoor taken blijven liggen.
75
Hierdoor neemt de werkdruk bij overige medewerkers toe en hebben we hierdoor soms lastige keuzes te maken. Het niet tijdig invullen van vacatures en de stijging van het uurloon heeft direct effect op het budget inhuur. Gezien de hoeveelheid taken die de gemeenten erbij krijgen zie je landelijk ook een groei van de ambtelijke organisaties. Het effect daarvan is dat we zien dat onze medewerkers frequent worden 'gevraagd' om elders te solliciteren voor betere arbeidsvoorwaarden waaronder een hoger salaris en beter doorgroeimogelijkheden. Als kleinere gemeente zijn dit vaak wel de redenen waarom medewerkers uiteindelijk bij ons vertrekken. Alles bij elkaar hebben deze ontwikkelingen ons voor keuzes gesteld binnen ons takenpakket. De verwachting is dat dit vraagstuk in 2023 zal stijgen of hooguit zal stabiliseren. Met de juiste aanpak op het gebied van strategische personeelsplanning verwachten we het komende jaar meer inzicht te krijgen in ons personeelsbestand en de mogelijkheden en onmogelijkheden van onze gemeentelijke organisatie als aantrekkelijk werkgever. De ontwikkeling vanuit de landelijke CAO worden hier eveneens in meegenomen .
Uitval van computersysteem/stroom of vertraagde werking van computersysteem/Data raakt verloren Door de toenemende vorm van phishing en ransomware en op die manier het proberen wachtwoorden te achterhalen of gegevens encrypten, kan data verloren raken of in verkeerde handen komen. Ook doordat steeds meer mobiele apparaten worden gebruikt voor het uitvoeren van werkzaamheden, kunnen gegevens gestolen worden of verloren raken. Op deze apparaten kunnen gegevens staan, die niet openbaar zijn, die kwaadwillende kunnen misbruiken. Er is toename van cybercriminaliteit, bijvoorbeeld de LOG4J kwetsbaarheid, en data encrypt of gestolen worden. Dit kan zorgen voor uitval of vertraagde werking van computersystemen en verlies van data. Daarom worden inlogaccounts op naam automatisch geblokkeerd bij een tijdelijk dienstverband. Bij dienstverband voor onbepaalde tijd, wordt na ontvangst van het uitdienstformulier het login account geblokkeerd. Ook wordt afgedwongen dat wachtwoorden periodiek gewijzigd worden en moet voldoen aan eisen. Ook op intranet (VIA) worden de medewerkers regelmatig op phishing en ransomware geattendeerd. Door de servers continu te voorzien van de laatste security patches wordt het misbruik van bekende kwetsbare lekken voorkomen. Het gebruik van een testomgeving, voordat het in productie wordt genomen, wordt uitval van productieomgeving voorkomen.
Door het jaarlijks uitvoeren van een uitwijktest extern en het gebruik van de productie back-up voor de test omgeving, worden de backup gegevens gecontroleerd I&A Beveiligingskosten De gemeente krijgt steeds vaker adviezen van de Informatie BeveiligingsDienst (IBD) op het gebied van informatiebeveiliging en AVG, de adviezen zijn vaak specifiek voor de gemeente en vertrouwelijk gericht aan de contactpersoon. Deze komen voort uit ervaringen en incidenten die hebben plaatsgevonden bij rijksoverheid en lokale overheid. Om aan de adviezen opvolging te geven moet er software vervangen of ge-upgrade worden of extra software worden aangeschaft. Ook kan het noodzakelijk zijn om externe adviseurs in te huren om de gemeente hierbij te ondersteunen. Bij noodzaak en na risico afweging kan het nodig zijn dat deze adviezen direct opgevolgd moeten worden, om zo de continuïteit van de bedrijfsvoering te kunnen waarborgen.
76
Documenten met vertrouwelijke informatie komen in handen van onbevoegden In de loop der jaren heeft de gemeente steeds meer taken erbij gekregen waarbij het noodzakelijk is om op grote schaal privacygevoelige persoonsgegevens te verwerken. Zo is de gemeente verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Door de enorme digitalisering van de wereld om ons heen is het steeds makkelijker en sneller om op grote schaal persoonsgegevens te verwerken. Ook binnen de gemeente Geertruidenberg zijn steeds meer processen en systemen gedigitaliseerd en geautomatiseerd. De digitalisering van de processen brengt echter ook grote risico’s met zich mee. Overheidsinstanties worden steeds vaker doelwit van cybercriminaliteit. Ransomware, phishingmail en hacking zijn hier voorbeelden van. De methodes van de criminelen om onopgemerkt een gemeentelijk netwerk binnen te dringen wordt steeds geavanceerder en daardoor lastiger te traceren. De gemeente dient adequate maatregelen te treffen om te voorkomen dat onbevoegden toegang hebben tot vertrouwelijke informatie. De privacy toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens, kan boetes en dwangsommen opleggen aan organisaties die niet voldoende maatregelen hebben getroffen om datalekken te voorkomen. De hoogte van de boetes kunnen oplopen tot € 20 miljoen.
Naast de financiële risico’s levert een potentieel datalek de gemeente reputatieschade op. Reputatieschade kan optreden als de gemeente persoonsgegevens niet adequaat beschermt. Wanneer er door het ontbreken van beveiligingsmaatregelen onverhoopt een datalek optreedt, dan kan dit negatieve publiciteit opleveren met uiteindelijk reputatieschade als gevolg. Het vertrouwen van de burgers in de gemeente zal hierdoor beschadigd raken. Voorts kan een datalek grote impact hebben op het leven van de betrokkenen waarvan de persoonsgegevens gelekt zijn. Met een kopie van een identiteitsbewijs in combinatie met het BSN-nummer kunnen kwaadwillende bedrijven starten en leningen afsluiten op de naam van anderen. Door deze vorm van identiteitsfraude kunnen betrokkenen jaren negatieve gevolgen ervaren en in grootte financiële moeilijkheden raken.
Discontinuïteit bestuur Naar aanleiding van de wisseling van het College zijn er nieuwe wachtgeldverplichtingen ontstaan hiervoor is in het verleden een voorziening gevormd. Er bestaat een risico dat deze niet toereikend is
6.60 Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Nr.
Taakveld
Naam indicator
Jaar
Waarde (Jaarrekening 2021)
Begroot Eenheid 2023
6.
1. Veiligheid
Verwijzingen Halt
2021
26
8.
1. Veiligheid
Winkeldiefstallen
2021
0,78
0,78
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
9.
1. Veiligheid
Geweldsmisdrijven
2020
3,9
3,9
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
10.
1. Veiligheid
Diefstallen uit woning
2021
0,5
0,3
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
11.
1. Veiligheid
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
2021
4,77
4,70
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
Bron
Aantal per 10.000 18 jongeren Bureau Halt (12 – 17 jaar)
77
Programma 7 Opgave Financiën Opgave Perspectief Financiën Het doel is een doelgerichte en efficiënte besteding van de beschikbare middelen en een financieel gezonde gemeente. In 2025 hebben we onze ambities weten te bereiken en zijn we nog steeds een financieel gezonde gemeente. We zijn terughoudend geweest in het belasten van onze inwoners. We bereiken dit door te kijken of bestaand beleid oplevert wat we ervan verwachten, we maken duidelijke keuzes over wat we wel en niet meer doen en hebben structureel sluitende meerjarenramingen in de begroting. Financiële uitgangspositie Voor het opstellen van deze begroting hebben wij de volgende financiële uitgangspunten gehanteerd: 1. Het aantal inwoners per 1 januari 2023 is 22.000. 2. Ontwikkeling lonen volgens cao gemeenten. Voor 2023wordt rekening gehouden met een loonsverhoging (CAO) inclusief aanpassing van de pensioenpremies van 4%. 3. Ontwikkeling prijzen volgens Bruto Binnenlands Product (vermeld in gemeentefondscirculaires) te weten 5%. 4. De te hanteren rente voor nieuwe investeringen bedraagt 0,75% 5. De berekende rente over het financieringstekort bedraagt 2,5% voor het deel boven de kasgeldlimiet. Over het bedrag van de kasgeldlimiet hanteren we het nultarief.
Als gevolg van de renteontwikkelingen gaan we uit van een rentepercentage op de af te sluiten geldleningen 2,5% (25 jaar rentevast) Zie verder ook de paragraaf Financiering.
7.1 Beheer overige gebouwen en gronden Wat willen we bereiken? Beheer overige gebouwen en gronden In privaatrechtelijke overeenkomst (verhuur/verkoop) behartigen van de belangen van de Gemeente Geertruidenberg en haar inwoners, waarbij gelijke behandeling het uitgangspunt is. Als er sprake is van specifieke gebouwen en/of gronden worden die onder een specifiek taakveld opgenomen.
Wat gaan we daarvoor doen? Grondexploitatie algemene dienst Grondexploitatie algemeen omvat alle werkzaamheden rondom de verhuur en verkoop van gronden welke geen onderdeel zijn van grondexploitatiecomplexen. Te denken valt hierbij aan het sluiten van overeenkomsten voor verhuur, verkoop en het beheer van de gronden (belasting en verzekering e.d.). Tevens vallen de kosten omtrent het snippergroenproject hieronder. Voor de komende periode 2023-2026 wordt enkel een verhoging van de raming voor 2023 verwacht betreffende het snippergroenproject. Dit project valt duurder uit, na inventarisatie bleken er geen 250 gevallen van oneigenlijk grondgebruik binnen onze gemeente te zijn, maar tenminste 565. De 315 extra gevallen van oneigenlijk grondgebruik zorgen ervoor dat het snippergroenproject in 2023 zo’n € 80.000 duurder uitvalt. Hier staat tegenover dat naar evenredigheid de inkomsten zullen toenemen, met
78
tenminste € 80.000 aan verwachte extra inkomsten. Tevens van belang is dat een belangrijk contract met betrekking tot verhuur in 2026 aan de einddatum komt, mocht geen nieuwe overeenkomst gesloten worden heeft dit een negatief gevolg voor de opgenomen verhuurraming.
Hermenzeil In 2017 heeft de gemeente, samen met de provincie, jachthaven Hermenzeil aangekocht in verband met ondermijning. In de jaren daarna is een uitgebreide verkoopprocedure doorlopen, waarbij de focus met name lag op een toeristische en recreatieve bestemming van de locatie. Helaas heeft dit niet geleid tot de verkoop van Hermenzeil, in verband met het terugtrekken van de potentiële koper(s). Tijdens de behandeling van de begroting 2022 nam de gemeenteraad een motie aan waarin het college gevraagd wordt te onderzoeken of de locatie Hermenzeil als woninglocatie kan worden gebruikt. Nu de verkoopprocedure niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd kan in 2023 uitvoering worden gegeven aan deze motie. Dit heeft als gevolg dat er feitelijk een nieuw ruimtelijk ontwikkelingsvraagstuk is gestart: de herontwikkeling van Hermenzeil. Om goed in beeld te kunnen brengen welke mogelijkheden er liggen voor de herontwikkeling, zal gestart worden met een marktconsultatie. Uit deze consultatie volgen een aantal scenario’s die aan de gemeenteraad zullen worden voorgelegd. Om de diverse scenario’s, inclusief de bijbehorende risico’s en kosten, goed in beeld te kunnen brengen, is externe expertise nodig. Er wordt minimaal een bedrag van € 15.000 gereserveerd voor externe werkzaamheden.
Als ervoor wordt gekozen het proces volledig uit te besteden zal dit leiden tot een maximale kostenpost van € 50.000. In de begroting 2023 wordt daarom voor de kosten van het verkoopproces en de kosten die samenhangen met de instandhouding een incidenteel bedrag van € 108.000 opgenomen. Hier tegenover wordt € 54.000 als bijdrage opgenomen vanuit de Provincie.
7.2 Overhead Wat willen we bereiken? Overhead Om de raad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, is in het BBV voorgeschreven dat in het programmaplan een apart overzicht moet worden opgenomen van de kosten van de overhead. In de programma’s moeten dan de kosten worden opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. De definitie van overhead luidt als volgt: Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Vandaar dat de baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke programma's/taakvelden worden geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. Er zijn regels opgesteld in het BBV welke kosten wel en niet onder de overhead vallen. Overhead bestaat in elk geval uit: • Salariskosten management/leidinggevenden; • Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie;
79
• • • • • • • • •
Personeel & Organisatie; Inkoop; Interne en Externe communicatie; Juridische zaken; Bestuurszaken en bestuursondersteuning; Informatievoorziening en automatisering; Facilitaire zaken en huisvesting; Post en archief; Managementondersteuning.
Bovenstaande indeling kan teruggebracht worden tot de volgende uitgangspunten als men naar de gehele organisatie kijkt. Directe kosten zoveel mogelijk direct toerekenen aan de betreffende taakvelden. Ondersteunende taken zijn niet direct dienstbaar aan de externe klant of het externe product en behoren derhalve niet tot de overhead. Sturende taken vervuld door hiërarchisch leidinggevenden behoren tot de overhead. De bijbehorende loonkosten behoren ondeelbaar tot de overhead. De positionering van een functie binnen de organisatie heeft geen invloed op de beoordeling of er sprake is van overhead. De kosten die rechtstreeks aan de taakvelden/producten kunnen worden toegerekend worden doorbelast. Het resterende bedrag wordt aangemerkt als overhead en wordt uitgedrukt in een percentage van de loonsom. In beginsel heeft overhead 2 functies. De eerste is om sec te beoordelen of de overhead verhoudingsgewijs niet te hoog is (ook ten opzichte van andere gemeenten) en ten tweede om bij de producten waarbij sprake is van gesloten financiering (met name afvalverwijdering en riolering) een zuivere kostendekkendheid te kunnen berekenen. In 2022 is het overheadpercentage berekend. Voor 2023 wordt dit percentage gehandhaafd. Verwacht wordt dat in 2024 een nieuw overheadpercentage berekend zal worden. Percentage overhead
2023
Medewerker binnendienst
65%
Medewerker buitendienst
35%
Rekening houden met deze percentages kan ook een basisbedrag voor loonkosten van een gemiddelde medewerker worden berekend, met een daarbij behorend netto en bruto uurloon (gebaseerd op 1.425 productieve uren). Uurloon netto
Overhead
Uurloon bruto
Medewerker binnendienst
€ 54.67
65%
€ 90,00
Medewerker buitendienst
€ 33,23
35%
€ 45,00
De gemiddelde loonsom voor een binnendienstmedewerker bedraagt € 78.000 en voor een buitendienst medewerker € 47.000
Wat gaan we daarvoor doen? Overhead Belastingen Onder overhead belastingen worden de lasten opgenomen die gemaakt worden voor de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen. Dit zijn o.a. drukkosten en kosten van inhuur specialistische kennis. 80
Overhead Bestuursondersteuning college van B&W Rechtmatigheid Vanaf boekjaar 2023 geeft het college van B en W een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Hiermee leggen zij verantwoording af over de naleving van de (financiële) wet en regelgeving van de gemeente. Door middel van het uitvoeren van(verbijzonderde) interne controles, wordt het management en college geïnformeerd over de stand van zaken over de naleving van de wet en regelgeving. Om het interne controle proces verder te ondersteunen zal het gebruik van de bestaande applicatie worden uitgebreid. Juridische kwaliteitszorg Ook vanuit juridische kwaliteitszorg wordt aansluiting gezocht bij de uitgangspunten op het gebied van dienstverlening uit het coalitieakkoord. In 2023 willen we eveneens aandacht besteden aan mediation- en conflictvaardigheden. (Nieuwe) medewerkers krijgen een training en leren daarmee vaardigheden die ingezet kunnen worden om de communicatie met burgers te verbeteren. Het inzetten van mediation- en conflictvaardigheden voorkomt conflicten en kan ervoor zorgen dat bestaande conflicten duurzaam en efficiënt worden opgelost. Deze training heeft als resultaat dat de klanttevredenheid en de medewerkerstevredenheid toeneemt, en het aantal bezwaarschriften en klachtprocedures afneemt. Voor de training(en) wordt een budget uit het opleidingsbudget gevraagd.
Contractbeheer blijft ook een speerpunt. Door een technisch issue in het programma is, na oplossing door de leverancier, een inhaalslag nodig. Hierin zal gemeentebreed extra tijd geïnvesteerd moeten worden. Nieuwe wetgeving in 2022/2023 • Digitale Toegankelijkheid Overheid: WEP, TBDT, WMEBV, de WOO en de Archiefwet 2021: o De Wet elektronische bekendmaking (WEP) wijzigt de Bekendmakingswet en stelt de elektronische bekendmaking van beleidsregels en de elektronische kennisgeving van vergunningen verplicht per 1 juli 2021. Deze wet verplicht ook de elektronische terinzagelegging op termijn. Verder zal in 2023 de landelijke uitrol van de attendering service van mijnoverheid.nl plaatsvinden. Dit is een service waarbij inwoners berichten ontvangen over hun buurt en over bekendmakingen van overheden. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het informeren van de eigen inwoners en organisatie (dit is anders dan de huidige service ‘berichten uit mijn buurt’). Over de wijze hoe gemeenten deze verplichting moeten invullen, de kosten en of deze gecompenseerd gaan worden door het rijk is nog niet bekend. o Met de inwerkingtreding van het Tijdelijk Besluit Digitale Toegankelijkheid (TBDT) geldt vanaf 1 januari 2023 dat de terinzagelegging van (concept-)besluiten via de elektronische weg moet plaatsvinden. Dit gaat via de beschikbare applicatie voor het elektronisch Gemeenteblad.
Er zal geen extra investering hiervoor nodig zijn. o De Wet open overheid (WOO) is op 1 mei 2022 in werking getreden en vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). De WOO heeft als doel overheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. Iedereen heeft recht op toegang tot publieke informatie. Om deze doelen te bereiken is de toegang tot publieke informatie als recht van burgers in de wet verankerd. De WOO gaat ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De WOO kent een aantal verplichtingen:
81
- het uit eigen beweging actief openbaar maken van informatie. Informatie uit 11 categorieën moeten binnen twee weken actief openbaar worden gemaakt; deze verplichting zal echter op een later tijdstip in werking treden. Los hiervan is er wel een inspanningsverplichting en moeten overheidsorganen uit eigen beweging actiever overheidsinformatie openbaren; - het op orde brengen van de digitale huishouding. Bestuursorganen moeten werken aan het duurzaam toegankelijk maken van hun digitale informatiehuishouding. Binnen acht jaar moeten maatregelen getroffen worden ter verbetering van de digitale informatiehuishouding om zo sneller en makkelijker op verzoeken om informatie te beslissen; - het aanstellen van een contactfunctionaris, ook wel WOO-coördinator genoemd, die vragen beantwoordt over de beschikbaarheid van publieke informatie; - bestuursorganen moeten jaarlijks in de begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de WOO en in de verantwoording verslag doen van de uitvoering van de wet, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. In de openbaarheidsparagraaf dient ingegaan te worden op de beleidsvoornemens (dan wel behaalde resultaten) met betrekking tot de actieve en passieve openbaarmaking en de verbetering van de informatiehuishouding; - verder komt er een landelijk Adviescollege openbaarheid en informatiehuishouding.