vergelijking verkiezingsprogramma's op basis van bouwstenen.docx

40

•

Duurzaamheid en milieu mogen geen dure hobby’s worden. Kijk naar kleine projecten als Tegelwippen en de actie Steenbreek.

• • • •

Bij aanbestedingen wordt maximaal ingezet op lokale bedrijven. Alle inschrijvers van aanbestedingen worden ook getoetst op kredietwaardigheid. Bij aanbesteding kan meer gebruik worden gemaakt van onderhands aanbesteden. Aanbestedingen mogen worden geknipt. Het MKB werkt vaak met minder kosten, waardoor kostenreducties kunnen worden gerealiseerd.

•

Op cultuurhistorisch gebied staat de historie Vincent van Gogh en Adriaan van Bergen, centraal als onderdeel van citymarketing voor Etten-Leur. De toeristenbelasting wordt afgeschaft De gemeente bevorderd de oprichting van een toeristisch fonds door (horeca)ondernemers. De gemeente faciliteert het toeristisch informatiepunt op de Markt en creëert de voorwaarden voor maximale economische benutting en zo ruim mogelijke openingstijden.

• • • • •

De gemeente zoekt verbinding en afstemming met de behoefte vanuit werkgevers en ondernemers om de werkgelegenheid te bevorderen. Er wordt actief beleid ontwikkeld om leegstaande bedrijfsgebouwen of -percelen te revitaliseren ten behoeve van het creëren van nieuwe werkgelegenheid

Bij de bedrijventerreinen zetten wij in op meer groen. Dit willen we samen met de bedrijven bereiken. Ook willen we minder lege panden en meer ruimte voor nieuwe bedrijven die vernieuwend zijn of zorgen voor meer banen. Bestaande bedrijfsgebouwen willen we toekomstgericht maken. Bij het aanleggen van zonnedaken bijvoorbeeld kunnen de gemeente en Duursaam Etten-Leur helpen en inwoners meedoen. En dat geldt ook voor andere energiezuinige en circulaire oplossingen. De bestaande natuurgebieden willen we versterken en we willen nieuwe natuur aanleggen waar eerst boerengrond was. Toekomstgerichte en circulaire boerenbedrijven steunen we. D66 is voor meer ontspanning in het buitengebied, bijvoorbeeld met minicampings en B&B’s in de boerderijen die vrijkomen. Ook nieuwe woonvormen in leegstaande agrarische gebouwen zijn wat ons betreft mogelijk. Met leuke wandel- en fietspaden verbinden we het buitengebied met de bebouwde kom. Dat maakt onze gemeente ook interessant voor toeristen. Nieuwe bedrijven zijn welkom in Etten-Leur. Kleinere bedrijven die groeien zien wij liever dan grote, logistieke bedrijven. Want bij deze laatste is vaak maar werk voor relatief weinig mensen. Werkgelegenheid betekent ook de juiste mensen vinden voor het werk dat er is. Scholen en bedrijven moeten dat goed samen regelen.

Betaald werk moet mogelijk zijn voor mensen met een beperking en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeente moet de initiatieven op dit gebied aanmoedigen en hierin waar mogelijk een voorbeeld zijn.

41

Beginnende bedrijven krijgen wat ons betreft veel ruimte en steun. Want wat we willen is een bedrijventerrein met een mix van bedrijven die hun dromen waarmaken. Ruimte om te experimenteren en vernieuwen vinden wij belangrijk. Bestaande plannen zoals Etten-Leur XL moeten daarom blijven en nieuwe initiatieven steunen wij. Met vernieuwing kan Etten-Leur opvallen in West-Brabant. Plannen hiervoor moeten we ondersteunen want zo komen innovatieve bedrijven eerder naar onze gemeente. En het maakt Etten-Leur interessant voor andere bedrijven. We zijn vóór nieuwe manieren van energiebeheersing en energieopwekking op de bedrijventerreinen. Goede voorbeelden kunnen andere bedrijven overhalen om dit ook te gaan doen. Goed onderhouden en groene bedrijventerreinen zijn aantrekkelijk voor nieuwe bedrijven. Dit past bij maatschappelijk ondernemen en een duurzame footprint. Samen met de IKE moeten we hierin stappen zetten. De bedrijventerreinen moeten goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Dat is belangrijk voor de bedrijven en de werknemers. Samen bedenken we goede oplossingen die vooral vernieuwend zijn. Het winkelcentrum van Etten-Leur is belangrijk voor alle inwoners en de regio. Daarom kijken we samen met de ondernemers hoe we dit leuk en aantrekkelijk kunnen houden. Ook de wijkcentra Kerkwerve en Van Bergenplein zijn belangrijk. Ze moeten klein blijven met genoeg aanbod.

Dat bekijken we samen met de ondernemers. De horeca is belangrijk voor de sfeer en de beleving van ons centrum. In goed overleg moet hiervoor een sterk plan komen zodat het centrum leuk is om uit te gaan voor jong en oud. Toerisme en recreatie zijn goed voor de ondernemers in onze gemeente. Van Gogh, Jan Uten Houte en het drukkerijmuseum zijn hierbij belangrijk. En ook verbinding en samenwerking om meer mensen naar Etten-Leur te trekken. Ook de bijzondere natuur in onze gemeente is aantrekkelijk voor toerisme en recreatie. Dit moeten we versterken en er moeten in goede samenwerking fiets- en wandelroutes komen. Een goed beleidsplan is nodig om toerisme en recreatie verder te ontwikkelen en om de hotels, campings, de jachthaven en andere toeristische plekken bekender te maken. Kunst en cultuur zijn belangrijk voor een prettige samenleving en voor de toeristen die naar EttenLeur komen. We bedoelen dan de musea in onze gemeente maar ook de Nobelaer als kunst- en cultuurcentrum en huiskamer van Etten-Leur. Wat ons betreft krijgen zij alle ruimte om kunst en cultuur te versterken. Kleine kunstinitiatieven krijgen onze steun. Met plekken voor exposities van lokale kunstenaars want zij verdienen de aandacht. En we zetten ons in voor een goede kunstroute door Etten-Leur. Want hiermee begrijpen we kunst beter en doen we aan kunst- en cultuuronderwijs.

Lokale bedrijven eerst benaderen voor gemeentelijke projecten. Bij gelijkblijvende prijzen en kwaliteit, voorkeur geven aan lokale ondernemers. 42

Gemeente moet zorgen voor goede bereikbaarheid van bedrijven en winkels bij onderhoud van wegen. Geen voorstander van grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten Geen extra mogelijkheden om arbeidsmigranten op boerenbedrijven te laten wonen Begeleiding van mensen die uit de bijstand naar een werkende situatie gaan, maar daarbij financieel minder te besteden hebben. Voor verzamelinkomen waaraan getoetst wordt niet kijken naar netto inkomen, maar rekening houden met bijvoorbeeld medische kosten en gezinssamenstelling. Mensen beter naar werk begeleiden en werk beter laten lonen Mensen met een uitkering waar mogelijk actief betrekken bij vrijwilligerswerk en tijdelijke werkzaamheden ten dienste van de gemeenschap, zonder dat dit ten koste gaat van betaald werk. De gemeente moet zorgen voor adequate infrastructuur, parkeerbeleid, gunstige vestigingsvoorwaarden voor ZZP-ers, midden – en kleinbedrijf en industrie. Inspraak geven bij ingrijpende plannen aan vertegenwoordigende instanties (Midden – en Kleinbedrijf, Industriële Kring Etten-Leur (IKE), ZLTO, ZZP-ers). Etten-Leur moet een zo duurzaam mogelijke economie zijn. Ruimere openingstijden voor horeca. Meer mogelijkheden voor (winter)terrassen bij horeca gelegenheden. Versoepeling van horeca beleid voor de gemeenschappelijke ruimtes bij senioren- / zorgcomplexen. Geen vervuilende industrie in Etten-Leur.

Zorgen voor een goede toegankelijkheid van – en naar het industrieterrein (voor personeel, en leveranciers en afnemers). Zorgen voor goede voorzieningen op het industrieterrein (zoals verlichting, NUTS voorzieningen). Geen nieuwe bedrijventerreinen ontwikkelen in Etten-Leur. In het gebied rondom de Leurse Haven mogen meer terrasjes en horeca komen, of kleine winkeltjes, marktkraampjes met bijouterieën. Oderkerkpark: Uitbreiden en meer grote evenementen toestaan Lokale bedrijven onder de aandacht brengen bij ambtenaren (bijvoorbeeld door middel van een bedrijvencatalogus) om lokale bedrijven betere kans bieden bij het binnenhalen van gemeentelijke opdrachten. Schrappen van overbodige regelgeving voor bedrijven. Invoeren van maximumsnelheid van een scootmobiel in een voetgangersgebied, zoals in het winkelhart. Uitkeringen: Ruimere mogelijkheden voor scholing en omscholing.

43

Meer ruimte (vergunningtechnisch) in het buitengebied voor kleinschalige recreatieve bedrijven, campings). De gemeente moet activerend optreden en samenwerking bevorderen tussen de vijf O’s (Ondernemers, Onderwijs en Overheid, Onze Inwoners, Maatschappelijke Organisaties. Waarom: Om vraag en aanbod beter op elkaar aan te laten sluiten. Er moet alles aan gedaan worden om mensen aan een baan te helpen. Meer gesubsidieerde banen voor langdurig werklozen Er moet alles aan gedaan worden om mensen aan een baan te helpen. Mensen met een uitkering waar mogelijk actief betrekken bij vrijwilligerswerk en tijdelijke werkzaamheden ten dienste van de gemeenschap, zonder dat dit ten koste gaat van betaald werk Huidige winkellocaties verstevigen op noord (Van Bergenplein), midden (Winkelhart) en zuid (Kerkwerve / Bisschopsmolenstraat). Gemeente moet zorgen voor goede bereikbaarheid van winkels en bedrijven bij onderhoud van wegen / openbaar gebied. ZZP-ers Geen onnodige regeldruk opleggen.

5 Duurzaam denken en doen in Etten-Leur (RES, transitievisie warmte, afval) Wij zetten in op het plaatsen van zonnepanelen op zoveel mogelijk daken en het stimuleren van het verduurzamen van woningen. Wij zijn geen voorstander van nog meer windmolens in onze gemeente. We zien dat het net de grootste belemmering is als het gaat om het terugleveren van opgewekte stroom. Het is daarom belangrijk om actief het gesprek aan te gaan met de netbeheerder om snel tot een oplossing te komen. Ontstaan er grote buffers bij afval dan dient dat ingezet te worden om het tarief te verlagen. Daarnaast willen wij inzetten op het hard aanpakken van afvaldumping. Daarnaast willen wij inzetten op betere voorlichting zoals de kleinere zakken met plastic afval en de mogelijkheden van het storten van grof afval.

Pak het zwerfafval nog harder aan en blijf ZAP’ers (zwerfafvalpakkers) stimuleren. • Pak illegale dumpingen harder aan. • Spoor overtreders op en deel hoge boetes uit. • Kosten voor afval voor inwoners minimaliseren door meer samenwerking bij afvalverwerking en stimuleren verminderen afval. • Maak direct betalen bij de Milieustraat mogelijk om zo de bewustwording van kosten afvalverwerking te vergroten. • Stimuleer duurzaamheidsinitiatieven bij onze inwoners. • Maak onze bedrijventerreinen groener en duurzamer en stimuleer de ondernemers dit op te pakken. • Investeer in zonnepanelen en windenergie. • Neem onze inwoners in ‘Jip en Janneke taal’ mee in alle onderwerpen die met duurzaamheid te maken hebben. 44

• Zet de actie ‘steenbreuk’ door en breid hem uit. • Verbind Alwel v.w.b. duurzaamheidsinitiatieven met huiseigenaren en laat hem meeprofiteren van lopende acties: win -win. • Begeleid onze inwoners zorgvuldig en gedetailleerd bij de transitie naar een ‘emissie gemeente’. • Maak de transitie naar ledverlichting op straat zo snel mogelijk af. CDA wil dat de inwoners op tijd en volledig worden geïnformeerd over de ophanden zijnde energietransitie met als uitgangspunt haalbaar en betaalbaar. CDA wil dat de gemeente een actief beleid gaat voeren om het afgesproken landelijk beleid in te voeren. CDA wil dat de gemeente Etten-Leur aan haar inwoners het goede voorbeeld geeft. CDA wil dat de gemeente Etten-Leur initiatieven bij sportclubs en verenigingen stimuleert en, waar nodig, ondersteunt. CDA vindt dat klimaat en milieu belangrijke kernwaarden zijn van het rentmeesterschap van het CDA: we hebben de aarde in bruikleen gekregen en willen de aarde door een duurzaam beheer aan onze kinderen en kleinkinderen doorgeven. De klimaat problematiek en het milieuvraagstuk is zeer urgent. De prioriteit dient daarom zeer hoog te liggen. CDA vindt dat de gemeente door moet gaan op de weg van energiebesparing en duurzaamheid, niet door het stellen van eisen maar door stimulering. Ook moet als uitgangspunt blijven gelden dat onze inwoners niet met de meerkosten worden opgezadeld.

CDA zal initiatieven van derden op het gebied van duurzaamheid en milieu ondersteunen zoals zonneparken of windmolens. CDA wil duurzaamheid in de eerste plaats bereiken door mensen te stimuleren om de eigen verantwoordelijkheid te nemen. CDA vindt het hierbij ook belangrijk aan te sluiten bij duurzaamheidsprogramma’s vanuit het Rijk, waarbij tevens werkgelegenheid, innovatie en nieuw economisch perspectief worden gestimuleerd. CDA vindt dat er meer afvalbakken en tijdelijke bladkorven in het openbaar groen moeten komen CDA vindt dat snippergroen verkocht mag worden aan de naastliggende eigenaar. De kwaliteit van de totale wijk mag hierdoor niet achteruit gaan. CDA vindt dat voorkomen moet worden dat zwerfafval wordt gedumpt in het openbaar groen door voldoende mogelijkheden te bieden om afval aan te bieden. CDA vindt dat er voldoende honden uitlaatplaatsen moeten zijn. Verlichting en onderhoud verdiend nog aandacht. CDA vindt dat de app “Buiten Beter” meer aandacht moet krijgen CDA vindt dat er een voortdurende aandacht moet zijn voor de problemen van wateroverlast. CDA is voorstander van een stress test om wellicht een vervolg te geven aan de operatie “Water Weg” nu de gevolgen van ernstige wateroverlast bekend zijn. CDA vindt dat er binnen de gemeente, verspreid over alle wijken, voldoende waterberging moet zijn.

CDA vindt een geringe stijging van de lasten voor de rioolrechten bespreekbaar om daarmee de kwaliteit op peil te houden. CDA vindt dat de rommel bij verzamelcontainers moet worden teruggedrongen door het meer legen van de afvalcontainers op tijdstippen dat extra aanvoer kan worden verwacht. CDA vindt dat er meer voorlichting moet komen voor het deels gratis storten van afval bij de milieustraat. CDA vindt dat er extra aandacht moet komen voor bestrijding van zwerfafval 45

CDA vindt dat er extra aandacht moet komen voor het voorkomen van illegaal dumpen van drugsafval. CDA vindt dat de gedachten over circulair op alle vlakken moet worden uitgedragen Er worden, gelukkig, steeds meer elektrische auto’s verkocht in Nederland. Daarom breidt de gemeente het aantal oplaadpalen in het openbaar gebied sterk uit. De gemeente stelt een visie op voor duurzame mobiliteit. Hierin worden ambities weggelegd voor de dekking en spreiding van oplaadpalen voor zowel elektrische auto’s als elektrische fietsen. In die visie wordt ruimte gemaakt voor de mogelijkheid van waterstof-auto’s. We onderzoeken de mogelijkheid van ‘groen parkeren’. Met groen parkeren wordt bedoeld het aanleggen van parkeerplaatsen speciaal voor elektrische auto’s. Hierop kan gratis, of tegen een gereduceerd tarief, worden geparkeerd met een elektrische auto. De hoeveelheid gevaarlijke stoffen die over het treinspoor van Etten-Leur raast, blijft toenemen. Dit vinden wij onverantwoord. Daarom trekken we samen met omliggende gemeenten op om hiertegen maatregelen te nemen. Gezamenlijk streven we ernaar om dit onderwerp op de politieke agenda in Den Haag te krijgen en te houden. Waar mogelijk wordt natuurlijke waterberging mogelijk gemaakt, zodat regenwater in de bodem geïnfiltreerd kan worden. Landelijke projecten zoals Operatie Steenbreek, of ‘tegelwippen’ worden in onze gemeente ingezet.

Bewoners worden gestimuleerd hun tuinen zo groen mogelijk te maken. Op die manier wordt in de zomer meteen de temperatuurstijging in de stad getemperd en wordt fijnstof afgevangen. Door betere handhaving en voorlichting pakken we samen met bewoners en ondernemers zwerfafval aan. We zetten in op het hergebruiken van afval. ‘Afval’ wordt op die manier grondstof voor nieuwe producten. Door huisvuil zo goed mogelijk te scheiden, krijgen we dit voor elkaar. Daarvoor zetten we in op 0% restafval voor 2030. Bijzettingen van afval dringen we terug door ‘containertuintjes’ aan te leggen bij ondergrondse containerlocaties. Daarmee vangen we twee vliegen in één klap: we maken de locaties groener en mooier én we gaan bijzettingen tegen. Bij het beheer van gemeentelijk groen houden we structureel rekening met biodiversiteit. Daarvoor is een ‘Beleidsnota Flora en Fauna’ nodig, met een gerichte aanpak van het herstel van insectenpopulaties en broed- en nestelplaatsen voor vogels in stedelijk gebied. Het openbaar groen in onze gemeente blijft behouden. Waar het kan wordt verdwenen groen teruggebracht en worden nieuwe ecologische verbindingszones gerealiseerd. In en buiten de bebouwde kom wordt gestreefd naar zoveel mogelijk groen, voor recreatie, voor het terugdringen van CO2, fijnstof en hittestress. En voor een gezonde leefomgeving en waterhuishouding.

Om dat te bereiken stimuleren en faciliteren we initiatieven van inwoners. Zelf geven we als gemeente het goede voorbeeld bij het planten van meer bomen, het aanleggen van geveltuinen, groene daken, waterdoorlatende parkeerplaatsen, enz. Onder andere het gemeentehuis wordt voorzien van een groene levende wand, er zijn fonteinen, extra parken en parkjes, wandel- en fietspaden worden met groen omzoomd en gedeeltelijk overkapt met groen. Dat gaat financieel niet in één jaar, maar er wordt in de beleidsnota jaarlijks geld voor vrijgemaakt. 46

In onze gemeente worden mensen actiever betrokken bij het groenbeleid in hun wijk en worden verenigingen en organisaties die zich actief met natuur en milieu bezighouden, gesteund Megastallen, varkensflats en dergelijke zijn niet welkom. Gestreefd wordt naar het stimuleren van biologische agrarische bedrijven. Belangstelling voor het welzijn van dieren moet je leren. In een gemeente met de omvang van Etten-Leur hoort een kinderboerderij. Wij zien mogelijkheden als de kinderboerderij wordt gecombineerd met milieu- en natuureducatie. De kleine dierenparken in de gemeente blijven behouden. Eventuele overlast van in de vrije natuur levende dieren en insecten wordt op een dier- en milieuvriendelijke manier aangepakt. De gemeente stelt in overleg met de Dierenbescherming een gemeentelijk dierenwelzijnsbeleid vast en handhaaft dit ook. Voor deze handhaving wordt de portefeuille ‘Dierenwelzijn’ toegevoegd aan het College van B&W. De gemeente wordt lid van het Klimaatverbond. Hierdoor wordt onderstreept dat er werk wordt gemaakt van klimaatbeleid. Door hierbij aan te sluiten, verplicht de gemeente zich om te streven naar reductie van energieverbruik en CO2-uitstoot, het stoppen met gebruik van duurzaam geproduceerd tropisch hardhout, extra zorg te geven aan bodem en leefomgeving en bevolking en bedrijfsleven aan te sporen hetzelfde te doen.

Bij alle activiteiten wordt rekening gehouden met de behoeften van mensen elders in de wereld en van toekomstige generaties. De gemeente geeft hierbij het goede voorbeeld. Bouwen en renoveren gebeurt duurzaam, circulair, klimaatvriendelijk en energieneutraal. De gemeente speelt een actieve rol in voorlichting en advisering, neemt zelf initiatieven en weegt duurzaamheid en klimaatvriendelijkheid mee bij aanbestedingen. Onze gemeente gaat door met het toepassen van energiebesparende verlichting en stimuleert de duurzame opwekking, opslag en besparing van energie. Het gebruik van alternatieve energiebronnen, zoals windenergie en zonnepanelen, wordt gestimuleerd. De Stichting DuurSaam Etten-Leur wordt waar nodig ingezet en ondersteund. In 2035 is Etten-Leur energieneutraal en toont daarmee meer ambitie dan de landelijke norm. Etten-Leur sluit zich aan bij het Schone Luchtakkoord, dat al getekend is door de provincie en enkele Brabantse gemeenten. Ook bomen zorgen voor een betere luchtkwaliteit en verfraaien de omgeving. Om het bomenbestand te vergroten, stelt de gemeente in de komende raadsperiode jaarlijks 1000 bomen beschikbaar aan haar inwoners om op eigen grond te plaatsen.

De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld door bij vervanging van het eigen wagenpark het gebruik van schone brandstof en elektrificatie in te voeren, en door het fietsen naar het werk te blijven bevorderen. In de komende raadsperiode staat het bouwen en wonen landelijk en lokaal in het teken van warmtetransitie en klimaatadaptatie. Dat vraagt om beleid dat zorgt voor duurzaam opgewekte energie, voor gebouwen die bijdragen aan de lokale biodiversiteit (natuurinclusief bouwen) en voor hergebruik van materialen waar het kan (cradle-to-cradle bouwen). Via de gemeente zijn duurzaamheidsleningen, onder aantrekkelijke voorwaarden, af te sluiten. Deze kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden voor het isoleren van de eigen woning en duurzame maatregelen zoals aanschaf zonnepanelen en warmtepomp. 47

Waar mogelijk wordt gekozen voor nul-op-de-meter-woningen. Een nul-op-de-meter-woning is een woning die evenveel energie opwekt als nodig is voor huis en huishouden, of meer. Dat kan door de woning beter te isoleren, slimme installaties en eigen energieopwekking door bijvoorbeeld zonnepanelen. Het stroomoverschot wordt aan het net terug geleverd en aan het eind van het jaar staat de energiemeter op nul. • • • • • •

Het gehele afvalbeleid wordt herzien, zodat een functioneel systeem ontstaat. Inwoners kunnen (grof) afval gratis aanbieden bij de milieustraat Zwerfafval wordt actiever tegengegaan. Er worden weer voldoende afvalbakken in de wijken geplaatst. Onderzoek naar na-scheiding van het afval. De zwerfafvalpakkers worden meer gewaardeerd en krijgen voldoende hulpmiddelen

We willen meer bomen en planten in de wijken waar dit kan en veel groen in de nieuwbouwwijken. Weinig of geen verkeer in de nieuwe wijken willen we onder meer bereiken met voldoende en betaalbare parkeerplaatsen aan de randen van deze wijken. Het openbaar gebied moet schoon, veilig en goed onderhouden zijn. Want dat voorkomt problemen en helpt het verkeer veilig te houden. • meer afvalbakken bij bijvoorbeeld speelplaatsen en bij bankjes; • op proef afvalbakken plaatsen met aparte vakken voor papier, plastic, glas en restafval; • meer waardering en steun voor de projecten van zwerfafvalpakkers (dit zijn de vrijwilligers en organisaties die zwerfafval opruimen); • nieuwe ideeën om vrijwilligers te vinden; Klimaat en duurzaamheid. Daarbij is goed overleg met elkaar en tussen gemeenten belangrijk. Hier kunnen we regionaal het verschil maken door afstemming tussen onze fracties Gebruik van aardwarmte (met diverse mogelijke varianten) stimuleren in heel de gemeente. Stimuleren van het minder produceren van verpakkingsmaterialen. Afvalstoffenheffing zo eerlijk mogelijk berekenen Gratis aanbieden / op laten halen van grof vuil voor het schoon houden van de openbare ruimte. Eigen bijdrage big bags verlagen, afval moet goedkoper en meer opgehaald worden Inventariseren voorkeur voor 4e afvalbak in plaats ‘Plastic Heroes’ om de overlast en irritatie over plastic zakken aan te pakken.

Simpel en duidelijk ophaalsysteem voor afval zonder veel regeltjes en uitzonderingen, één jaarprijs voor het hele ophaalsysteem en belonen van minder afval. Aanbieden van een collectieve asbestsaneringsoperatie aan particulieren en bedrijven om zo te profiteren van grootschalige inkoopvoordelen. Daarnaast voorstander van het verlengen van de landelijke subsidies tot 2024 (nu nog tot 2020), welke landelijk geregeld moeten worden. 48

Bodemverontreiniging: Moet altijd met spoed aangepakt worden. Stimuleren van het minder produceren (van onder andere goederen, verpakkingsmaterialen en levensmiddelen). Stimuleren van windenergie boven zonne-energie. Meer gebruik maken van schonere energiebronnen (zon, wind, water, aardwarmte) Hemelwater waar mogelijk hergebruiken. Niet per se sneller dan landelijk initiatieven invoeren, maar wel beter Als gemeente niet investeren in oplaadpalen voor elektrische auto’s Bewustwording creëren over de gevolgen van menselijke acties op de natuur (eventueel via een Milieu Educatief Centrum (MEC)). Het beleid moet zich richten op een gezond woon, werk en leefklimaat. Wij zijn voor meer gebruik van milieuvriendelijke vormen van energie (onder andere windenergie, water en zon). De gemeente moet de mogelijkheid voor een MEC faciliteren Respect bijbrengen voor natuur. Niet volbouwen van buitengebied met grootschalige bedrijven. Afwisseling tussen verschillende soorten natuur behouden / stimuleren. Meer bomen en planten in heel Etten-Leur (zowel wijken waarbij specifiek de winkelgebieden als buitengebied). Openhouden van waterlopen en sloten voor goede afwatering. Zowel binnenstedelijk als buiten de bebouwde kom. Behouden en versterken ecologische verbindingszones.

Er mag meer ruimte komen voor natuur Voorstander van statiegeld op alle PET-flessen en blikjes wat landelijk geregeld moet worden. Etten-Leur moet zich hiertoe aansluiten bij de landelijke statiegeld alliantie (www.statiegeldalliantie.org). Hemelwater waar mogelijk hergebruiken. Waarom: Dat is beter voor het milieu en bespaart kraanwater. Capaciteit van riolering moet altijd optimaal zijn in verband met het veranderende klimaat. Meteen aanpassen waar nog wel wateroverlast is. Slimme energiezuinige verlichting afgestemd op de omgeving en doel inzetten bij iedere renovatie/ opknapbeurt. Daarbij kijken naar de meest duurzame oplossing. Waterenergie Gebruik van water om energie op te wekken (met diverse mogelijke varianten) stimuleren in heel de gemeente. Meer aandacht voor ondergrondse waterlopen en effecten daarvan bij het bouwen. Windenergie: Windenergie (met diverse mogelijke varianten waaronder kleine ‘windtrees’) stimuleren in heel de gemeente. Windmolens Niet meer windmolens (volgens de huidige standaard) Zonne-energie Gebruik van zonne-energie (met diverse mogelijke varianten) stimuleren in heel de gemeente. 49

Niet meer grootschalige zonneparken Zwerfafval Meer afvalbakken (bovengronds en ondergronds).

50