Document · PDF

Uitvoeringsprogramma Etten-Leur Definitief

Raad debatteert 23 januari 2023, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Visie klimaatadaptatie en uitvoeringsplan14.739 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

De beide ambitieniveaus helpen om komende jaren te groeien naar een klimaatbestendige aanpak. Samen met de inhoudelijke stappen dienen ook financiële stappen gezet te worden. Er is sprake van een groeimodel.

In te zetten koers Op basis van de globale analyse van benodigd budget en middelen bij de ambitieniveaus Basis en Basis + is bepaald wat benodigd is om de ambities te kunnen invullen. Echter is met deze berekening geen rekening gehouden met de reeds beschikbare middelen en inzet welke reeds past binnen het ambitieniveau Basis. Dit betekent dat het noodzakelijk is om het verschil tussen beschikbaar en benodigd te bepalen. Over het geheel genomen kan worden gesteld dat met de beschikbare middelen, het voorgestelde basisniveau en de extra maatregelen in het basis+ niveau gekozen kan worden voor een groeimodel. In 2022 wordt gestart met activiteiten en maatregelen die passen binnen het huidige budget. Vervolgens wordt er jaarlijks in de kadernota gepoogd om middelen te reserveren voor nieuwe activiteiten om zo verder te groeien in het ambitieniveau Basis, welke te organiseren zijn in de omgevingsvisie en of de nieuwe beleidstukken voor het VGRP, groenbeleidsnota, duurzaamheidsvisie of het waterbeheerplan.

Wat gaan we doen? Inleiding Door de keuze voor het groeimodel ontstaat er een mix met maatregelen voor 2023 en een inzet voor het groeien in maatregelen voor 2024 en verder. Dit betekent dat op dit moment geen expliciete keuze benodigd is voor een ambitieniveau, maar dat er gekozen is voor een stappenplan waarmee in 2023 op basis van regulier budget de stappen gezet worden, waarna in 2024 en verder de keuze kan worden gemaakt om (extra) budget in te zetten. De opgave voor 2024 en verder wordt dan gekoppeld aan de mogelijkheden om aanvullend budget te verkrijgen vanuit kadernota of nieuw vastgestelde of (opnieuw) geprioriteerde activiteiten in de verschillende beleidsplannen zoals aangegeven in paragraaf 3.3. Uitgevoerde activiteiten in 2022 Dit plan is gedurende de periode 2021 en 2022 opgesteld. Om die reden is het in het kader van overzicht nuttig om ook de uitgevoerde projecten en de daarvoor bestemde uren en budget hierin op te nemen. Tabel 15 heeft de uitgevoerde projecten, voor de middelen wordt verwezen naar bijlage 5. Tabel 15: Opgenomen activiteiten in ambitieniveau Basis, uitgevoerd in 2022. Jaartal Hoofdgroep

Activiteit

Bedrijven

Klimaatadvies op maat

Inwoners

Demotuin project

Inwoners

Opstellen en uitvoeren van een activiteitenprogramma voor inwoners

Inwoners

Subsidieregeling groene daken en afkoppelen

Regelgeving

Hemelwaterverordening afmaken

Strategie

Opstellen van een strategie voor Klimaatadaptatie

2022

Plan 2023 Op basis van de geprioriteerde activiteiten als omschreven in tabel 7 en tevens benoemd in bijlage 4 is een indeling van al deze projecten gemaakt. Er is voor gekozen om voor 2023 alle activiteiten uit het ambitieniveau Basis te prioriteren. De eerste 16 projecten zullen in 2023 worden opgepakt en de andere projecten in 2024 en eventueel 2025 worden uitgevoerd. In tabel 16 staan de geprioriteerde projecten, die in 2023 worden opgepakt en uitgevoerd. Deze aanvullende prioritering is gebaseerd op de score vanuit de 2e deelsessie, aangevuld met een analyse van mogelijkheden door ambtelijk inbreng vanuit de afdeling duurzaamheid, door management en bestuur.

Tabel 16: Geprioriteerde activiteiten in ambitieniveau Basis, ter uitvoering in 2023. Jaartal Hoofdgroep

Activiteit

Bedrijven

Organiseren themabijeenkomsten voor bedrijven

Bedrijven

Klimaatadvies op maat

Beleidsverankering

Groenbeleidsnota, schaduw en hitte en biodiversiteit

Beleidsverankering

Opstellen handreiking beleidsverankering klimaatadaptatie in groen-, woon-, economischen speelbeleid.

Communicatie

Opstellen van een communicatieaanpak

Inwoners

Opstellen en uitvoeren van een activiteitenprogramma voor inwoners

Communicatie

Uitvoeren van een communicatieaanpak - in- en extern

Corporaties

Samenwerkingsprogramma met corporaties

Eigen projecten openbare ruimte

Technische advisering in herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte, nieuw- en herbouwprojecten en renovaties van woningbouwverenigingen

Eigen projecten openbare ruimte

Geld reserveren om in openbare ruimte projecten te kunnen sturen op Klimaatadaptatie

Eigen projecten openbare ruimte

Bouwen aan een programmeringstafel

Evaluatie

Jaarlijkse evaluatie

Inwoners

Opstellen en uitvoeren van een activiteitenprogramma voor inwoners

Inwoners

Opstellen van een activeringsstrategie voor inwoners en bedrijven

Team

Bouwen aan team Klimaatadaptatie

Team

Deelname aan regionale samenwerkingsverbanden

2023

Naast een beeld over 2023 is vanuit ervaring van de experts een activiteitenverdeling over 2024 en 2025 tot stand gekomen. Deze zijn weergegeven in tabel 17. Tabel 17: Geprioriteerde activiteiten in ambitieniveau Basis, ter uitvoering in 2024 en 2025. Jaartal Hoofdgroep

2024

Activiteit

Bedrijven

Groenplan per bedrijventerrein

Communicatie

Uitvoeren van een communicatieaanpak

Eigen projecten openbare ruimte

Technische advisering in herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte, nieuw- en herbouwprojecten en renovaties van woningbouwverenigingen

Eigen projecten openbare ruimte

Geld reserveren om in openbare ruimte projecten te kunnen sturen op Klimaatadaptatie

Eigen projecten vastgoed

Vergroenen en afkoppelen gemeentelijk vastgoed

Inwoners

Ondersteunen van inwoners in het doorvertalen van ideeën naar initiatiefplannen

Onderzoek

Onderzoek (10) knelpunten wateroverlast

Onderzoek

Onderzoek (10) knelpunten droogte

Onderzoek

Onderzoek (10) knelpunten hitte

Eigen projecten openbare ruimte

Technische advisering in herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte, nieuw- en herbouwprojecten en renovaties van woningbouwverenigingen

Eigen projecten openbare ruimte

Geld reserveren om in openbare ruimte projecten te kunnen sturen op Klimaatadaptatie

Eigen projecten vastgoed

Vergroenen en afkoppelen gemeentelijk vastgoed

Evaluatie

Onderzoek naar de effectiviteit van maatregelen

Regelgeving

Opstellen groenkompas met normen voor groen, schaduw en hitte en bijbehorende regels

Regelgeving

Verankeren uitgangspunten groenkompas, hemelwaterverordening en gemeentelijk rioleringsplan in (tijdelijk) omgevingsplan

2025

Groeiplan 2024 en verder Nu de activiteiten geprioriteerd zijn binnen de beschikbare middelen in 2023 bestaat er de mogelijkheid om aanvullend op de beschikbare middelen in 2024 en 2025 akkoord te krijgen op extra budget en middelen, waarmee versneld ambitieniveau Basis kan worden bereikt en eerder kan worden ingezet op de activiteiten in ambitieniveau Basis +. Deze activiteiten zijn weergegeven in bijlage 8. In figuur 4 is indicatief weergegeven dat in de jaren 2023-2025 als eerste wordt ingezet op ambitieniveau Basis, waarna in deze periode, maar ook er buiten kan worden gekeken waar en of budget en inzet kunnen worden verhoogd. Daarnaast is aangegeven welke mogelijkheden er zijn om het benodigde budget en inzet onder te brengen in verschillende beleidsnotities en het groeiplan verder op te laten lopen met de beleidscyclus van de omgevingswet. Deze budgetten zijn op die manier nog niet gelabeld. Deze schematische weergave geeft tevens aan dat budget en middelen zowel uit een post gefinancierd uit de algemene middelen als ook uit het gesloten financieel systeem kunnen worden gedekt.

Figuur 4: schematische weergave van een groeiplan voor budget en inzet ten behoeve van realisatie van ambitieniveau Basis en Basis + met een doorkijk in de periode tot en na 2025.

Wat is er nodig? Alleen met voldoende personele inzet en financiële middelen en heldere bindende (samenhangende) beleidsregels zijn we in staat om het gekozen ambitieniveau te realiseren. Dit hoofdstuk geeft voor planperiode 2023-2025 de benodigde middelen weer. Voor ieder jaar zijn de projecten weergegeven met omschrijving en benodigde inzet van budget en middelen in bijlage 5 tot en met 8.

Exploitatie Uitgaven voor planperiode 2023-2025 Uit de activiteitenopsomming in hoofdstuk 4 blijkt dat er exploitatiebudget benodigd is. De prognose op basis van kengetallen voor het benodigde exploitatiebudget is weergegeven in tabel 18. Hierbij is er incidenteel budget benodigd (dat is eenmalig noodzakelijk voor een activiteit), structureel budget nodig (voor het uitvoeren van jaarlijks terugkerend en structurele activiteiten. Dit budget is dus jaarlijks noodzakelijk om de activiteit te kunnen blijven uitvoeren). Om die reden is de laatste kolom toegevoegd om het totale structurele budget te duiden. In 2022 zijn reeds een aantal activiteiten 25

uitgevoerd, die ook om structureel budget vragen. Om dit budget tevens te verankeringen is dit tevens opgenomen. Tabel 18: Prognose op basis van kengetallen voor exploitatie-uitgaven periode 2023-2025 (prijspeil 2022). Jaartal Incidenteel budget Structureel budget Benodigd structureel exploitatiebudget (cumulatief) 2022 € 0,€ 70.000,€ 70.000,2023 € 37.500,€ 77.000,€ 147.000,2024 € 37.500,€ 40.000,€ 187.000,2025 € 22.500,€ 0,€ 187.000,-

In het groeimodel wordt dus toegegroeid naar jaarlijks circa € 177.000,- structureel exploitatiebudget.

Investeringsuitgaven voor planperiode 2023-2025 Uit de activiteitenopsomming in hoofdstuk 4 blijkt dat er jaarlijks de volgende bedragen als investeringsbudget per jaar benodigd zijn. Hierbij geldt dat net als bij de exploitatie het budget van 2023 tevens in de jaren er na ingezet moeten worden. Het betreft dus structureel benodigd budget, vanaf het genoemde jaar. De prognose is weergegeven in tabel 19. Tabel 19: Prognose op basis van kengetallen voor jaarlijkse investerings-uitgaven periode 2023-2025 (prijspeil 2022). Jaartal Jaarlijks benodigd investeringsbudget Benodigd investeringsbudget (cumulatief) 2022 € 340.000,€ 340.000,2023 € 150.000,€ 490.000,2024 € 0,€ 490.000,-

In het groeimodel dus toegegroeid naar jaarlijks € 490.000 investeringsbudget.

Personeel Uit de activiteitenopsomming in hoofdstuk 4 blijkt dat er jaarlijks de volgende inzet aan uren benodigd zijn. Ook hier geldt dat de structurele uren ter verankering zijn opgenomen in de tabel. Zie tabel 20 voor de prognose op basis van kengetallen. Tabel 20: Prognose op basis van kengetallen voor inzet van uren in de periode 2023-2025 Jaartal Incidenteel benodigde uren Structureel benodigde uren 2022 2023 2024 2025

80 760 120 0

270 180 300

Benodigde uren (cumulatief excl. eenmalige uren) 80 840 960 960

In het groeimodel wordt toegegroeid naar een inzet van uren dat oploopt van 1120 uur in 2023 naar 1260 uur in 2025.

Conclusie De tabellen 18, 19 en 20 geven de totalen weer voor incidenteel en structureel exploitatiebudget, voor de benodigde investeringen en de benodigde incidentele en structurele uren. In tabel 21 is het totaal aan budget en uren benoemd. Tabel 21: Totaal benodigde exploitatiebudget, investeringsbudget en uren per jaar (zowel incidenteel als structureel, prijspeil 2022). Jaartal Exploitatie Investeringsbudget Benodigde uren budget 2023 € 184.500,€ 340.000,1110 2024 € 224.500,€ 490.000,1140 2025 € 209.500,€ 490.000,1260

Bijlage 1, Beleidsoverzicht Milieuvisie 2010-2020 Deze milieuvisie wordt in het huidige werk als uitgangspunt gebruikt en is op hoofdlijnen opgenomen in de ontwerp omgevingsvisie 2021-2040. Omdat de diepgang onder de omgevingsvisie nog niet tot stand gekomen is en in de praktijk gewerkt wordt vanuit de denklijnen van de visie, is er voor gekozen een samenvatting van dit beleid toch op te nemen. De Milieuvisie beschrijft de milieuambities van de gemeente Etten-Leur tot 2020 die moeten leiden tot een integraal milieubeleid. De gemeente Etten-Leur streeft volgens deze visie naar een samenleving waarin ecologie, algemeen welbevinden en economie in balans zijn. Dit betekent een gezonde omgeving voor inwoners, werknemers, recreanten en een gezonde natuur. Als aan deze voorwaarde is voldaan, is in Etten-Leur sprake van een duurzame samenleving. Duurzame ontwikkeling verwijst naar een groei binnen een aantal randvoorwaarden, zoals leefbaarheid, gezondheid en veiligheid van de huidige en toekomstige generaties. Om deze milieuambitie te bereiken wil Etten-Leur de milieuthema’s integraal, dus in samenhang met elkaar én met medeneming van ruimtelijke en economische ontwikkelingen bezien. De gemeente wil pro-actief handelen, doelgroepen op maat benaderen en de verantwoordelijkheid nemen om zelf een voorbeeldfunctie te vervullen.

In deze visie zijn de volgende thema’s opgenomen: afvalinzameling, bodem, natuur, groen en biodiversiteit, externe veiligheid, geluid, energie, luchtkwaliteit, water, verkeer en ruimtelijke ordening. De gemeente maakt onderscheid in een drietal te benaderen doelgroepen. De doelgroep gemeentelijke organisatie wordt benaderd via de instrumenten Interne Milieuzorg en Duurzaam Inkopen, de doelgroep inwoners via Natuur- en Milieueducatie en Externe communicatie en de doelgroep ondernemers via de instrumenten Externe Communicatie, Handhaving en Vergunningverlening. Per doelgroep zijn concrete doelstellingen en acties geformuleerd. Uit een tussentijdse evaluatie volgt dat de gemeente Etten-Leur op koers ligt om de meeste gestelde ambities te behalen. Er is veel geïnvesteerd in duurzame ontwikkeling. Er vindt een omslag plaats van milieugericht denken, waar het voldoen aan de wettelijk eisen per milieuthema centraal staat, naar denken in termen van duurzaamheid, dat verder strekt dan de wettelijke verplichtingen en ambitieuze doelstellingen behelst. Hierin past ook de transitie van een Milieuvisie naar een Duurzaamheidsvisie, waarbij milieudoelstellingen uiteindelijk met de sociale en economische doelstellingen in een integraal perspectief worden geplaatst.

Door deze transitie passen de ambities in een perspectief dat verder reikt dan 2020, namelijk een energie- en klimaatneutrale gemeente in 2050. Deze ambitie is beleidsmatig nog niet besloten, maar er wordt wel in deze richting gestuurd met afspraken als het landelijke Energieakkoord en in regionale afspraken als de Lokale Klimaatagenda. De grootste uitdaging voor de komende vijf jaar bestaat uit het behalen van de doelstellingen op het gebied van energie en klimaat, in samenwerking met de andere groepen uit de samenleving (inwoners, ondernemers onderwijs en andere overheden). Voor een deel zal dit ook in samenwerking met de regio worden opgepakt als vervolg op de Energie Agenda West-Brabant 2013-2020. Naast de thema’s energie en klimaat is de interne milieuzorg en daarmee de voorbeeldfunctie van de gemeente van belang. Deze dienen de komende jaren nog te worden verbeterd. Duurzame ontwikkeling zal als leidend principe blijven fungeren, met als doel een balans te vinden tussen economisch, ecologisch en sociaal kapitaal. In het Raadsprogramma 2014 – 2018 is duurzame ontwikkeling als één van de vier centrale uitgangspunten opgenomen. Daarbij neemt de gemeente een actieve rol in bij de uitvoering van het Energieakkoord, werken de 5 O’s samen aan duurzame energievoorziening en energiebesparing en zet de gemeente zelf actief in op het duurzaam inkopen van goederen en diensten.

Dit vergt nog een nadere uitwerking en een vertaling naar acties, die in het actieprogramma 2014-2018 zullen worden opgenomen. 27

Visie op een klimaatbestendig Etten-leur De visie voor een klimaatbestendig Etten-Leur is gedefinieerd aan de hand van vijf pijlers: 1. Streven naar een toekomstbestendig landelijk gebied waarin landbouw en natuur beter bestand zijn tegen langdurige droogte. 2. Behouden en versterken van een gezond en aantrekkelijk woonklimaat door meer groen. 3. Inzetten op een groene werkomgeving en vestigingsklimaat voor werknemers en bedrijven. 4. Klimaatbestendig bouwen 5. Inzetten op samenwerking met inwoners en organisaties in onze gemeente. Voor een klimaatbestendig(er) Etten-Leur klimaatbestendig worden de volgende gidsprincipes nagestreefd: Ruimte voor water en sponswerking vergroten In ons bestaand (en nieuw te ontwikkelen) stedelijk en landelijk gebied moeten we meer ruimte reserveren om water beter vast te houden en op te slaan. Hierbij kan de oplossing klein zijn (een regenton in elke achtertuin) of groot (overstroomgebied in het buitengebied). Door het vasthouden van water vergroten we de sponswerking van de bodem. Meer schaduw, groen en verkoeling Groen en schaduw bieden verkoeling op een warme zomerdag. De oplossing is duidelijk: verharding er uit en groen er voor terug. Ook hier kan de oplossing klein zijn (stoeptegel uit de voortuin) of groot (verkoelende groene zones door de stad). Veiligheid en gezondheid Een veilige en gezonde leefomgeving is belangrijk.

Hier kan zowel de overheid als inwoners iets in betekenen: op een warme zomerdag de protocollen van het Hitteplan opvolgen, maar ook het verstevigen van de dijken of drijvende huizen. Kennis delen en agenda’s afstemmen Door met elkaar in gesprek te gaan kunnen we van elkaar leren; samen weten we veel. Hierdoor kunnen meekoppelkansen eerder gesignaleerd en beter benut worden. Vanuit alle oplossingsrichtingen kan, in samenwerking met andere belanghebbenden, verder gewerkt worden om de oplossingen concreet te maken en deze te verbinden aan een verantwoordelijke en planning.

Ontwerp Omgevingsvisie 2022-2040 De in werking treding van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 juli 2023 . De omgevingswet kent een beleidscyclus, van belang is dat volgens die beleidscyclus wordt gehandeld. Voor het opstellen van omgevingsplannen en vergunningen zijn heldere beleidsregels noodzakelijk. De omgevingsvisie is een strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. Een omgevingsvisie gaat onder andere in op de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel. In programma's en andere beleidsdocumenten wordt concrete invulling gegeven aan de ambities uit de omgevingsvisie, dit in samenhang met andere beleidsthema's. Deze concrete invulling is onder meer noodzakelijk bij de diverse herontwikkelingen en uitbreidingslocaties. In de Omgevingsvisie staan ook voor klimaatadaptatie de belangrijkste ambities opgenomen. De uitwerking met concrete normen voor bijvoorbeeld groen en water komen in de uitwerkingsprogramma's c.q. beleidsdocumenten.

Natuur en biodiversiteit De afgelopen decennia is op een aantal plaatsen binnen de gemeente nieuwe natuur gerealiseerd. Als gevolg van de verstedelijking, industrialisatie, bevolkingsgroei, mobiliteit en (intensieve) landbouw zijn natuurlijke ecosystemen verstoord en staan natuurwaarden en de biodiversiteit onder druk. We zien afname van in het wild levende dieren en planten. Soortenrijkdom/biodiversiteit is belangrijk voor maar ook in belangrijke mate afhankelijk van - een goed functionerend ecosysteem. Herstel van natuur en biodiversiteit beperkt zich niet alleen tot natuurnetwerken maar ook daarbuiten, zowel in landelijk als stedelijk gebied. Meer groen in het stedelijk gebied draagt aan dit herstel bij. Het gaat daarbij niet alleen om meer groen in de openbare ruimte maar ook om privéterreinen. Bij het beheer van de openbare ruimte hanteert Etten-Leur al diverse natuurvriendelijke methoden (schoffelen, borstelen, verbranden, ecologisch maaien van bermen en ecologisch beheer van groengebieden). Uitbreiding van deze wijze van beheer is wenselijk. Wat betreft natuur en biodiversiteit zien we de volgende opgaven: • verdergaande verstoring voorkomen; • de afname van de biodiversiteit in een opgaande lijn om te buigen. • Meer ruimte voor groen in stedelijk en landelijk gebied 29

Bodem Een schone, veilige en stabiele bodem is essentieel voor het leven van mensen, dieren en planten. Het beleid is gericht op: • bescherming van de bodem als basis voor alle initiatieven en activiteiten; • een efficiënt gebruik van bodem en ondergrond; • afstemming van de kwaliteit aan de functie; • bescherming van lokale aardkundige en archeologische waarden. Bij de uitvoering van dit beleid zijn landelijke en provinciale regels leidend. Bodem en ondergrond leveren een belangrijke bijdrage aan de maatschappelijke opgaven. De bescherming van de kwaliteit van de bodem is belangrijk. Verontreiniging, verdroging, vermesting, verarming, verdichting en verzilting vormen daarvoor een bedreiging. Daarnaast vraagt toenemend gebruik van de bodem voor onder meer voedselproductie, woningbouw, klimaatverandering en de energietransitie om tijdige en zorgvuldige afstemming. Water Het grondwatersysteem in onze gemeente kent drie soorten gebieden: • infiltratiegebieden op de centrale en zuidelijke zandgronden: daar kan het water goed indringen. Hier bij voorkeur geen functies die een hoge grondwaterstand eisen, maar eerder functies die bijdragen aan infiltratie van schoon regenwater voor aanvulling van het grondwater. Deze gebieden zijn gevoelig voor verdroging en dat kan leiden tot droogteschade voor landbouw en natuur.

• kwelgebieden op de overgang van zand naar klei en in de beekdalen: hier zien we liever geen functies die een lage grondwaterstand wensen. Ontwatering past daar niet bij de eigenschappen van het watersysteem. • intermediaire gebieden gelegen tussen de infiltratie- en kwelgebieden in: hier zijn grondgebruiksvormen met matig diepe grondwaterstand en plaatselijke infiltratie mogelijk. Het grondwaterpeil moet mede afgestemd zijn op de functie. Soms moet een nieuwe balans worden gezocht om verdroging of wateroverlast te voorkomen. Dit in overleg met de gebruikers en het waterschap. Klimaatadaptatie Etten-Leur wil klaar zijn voor een veranderend klimaat met extremer weer. De regionale stresstest vormt hiervoor de aanzet. We staan voor de opgave om samen met inwoners, organisaties en ondernemers aan de slag te gaan om woongebieden, werklocaties en het buitengebied beter bestand te maken tegen een veranderend klimaat met extremer weer. Daar waar mogelijk moeten we de oppervlaktes verharding en bebouwing beperken en klimaatbestendig inrichten. We moeten dus gericht zijn op: • het voorkomen van wateroverlast; • hoogwaterbescherming; • droogtebestrijding; • het voorkomen van hittestress. Er zijn diverse aandachtspunten om ervoor te zorgen dat we de kwaliteit van onze huidige leefomgeving minimaal behouden en waar nodig nog verbeteren.

Dit betekent dat we: • een balans moeten vinden tussen beschermen en benutten van gebiedskwaliteiten. Dat we zoveel mogelijk kiezen voor behoud en versterking van het landschap, natuur, groen en (ruimte voor) water en dat we de biodiversiteit verhogen;

• • •

een goed bereikbare (woon)omgeving hebben ingericht op ontmoeting en bewegen en dat er sprake is van een gezonde, (verkeers)veilige, toegankelijke en groene woonomgeving; nadrukkelijk aandacht hebben voor duurzame energieopwekking, voor voldoende groen en water en dat we de huidige milieukwaliteit behouden en waar mogelijk verbeteren; inzetten op duurzame mobiliteit in combinatie met goede bereikbaarheid.

De gevolgen van de klimaatverandering maken duidelijk hoe belangrijk het behoud en versterken van groen is. We denken onder andere aan meer groen op schoolpleinen, in het centrumgebied, op bedrijfsterreinen en in privétuinen. Meer aandacht voor soortendiversiteit en natuurlijk beheer (minder maaien) vergroten de biodiversiteit, maar verkleinen ook de kans op verspreiding van ziekten of plagen. Bij nieuwe aanplant zijn de effecten pas op de lange termijn merkbaar. Bij het beheer van de openbare ruimte hanteert Etten-Leur al diverse natuurvriendelijke methoden (schoffelen, borstelen, verbranden, ecologisch maaien van bermen en ecologisch beheer van groengebieden). Het beleid is gericht op uitbreiding van deze wijze van beheer. Het gaat niet alleen om meer groen in de openbare ruimte maar ook om privéterreinen. Iedereen kan daaraan bijdragen. Als gemeente willen we actiever inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties adviseren. De gemiddelde hoeveelheid openbaar groen over alle woningen in Etten-Leur (binnen stedelijk gebied, exclusief bovenwijks groen) bedraagt ruim 88 m2. Dit is hoger dan de landelijke richtlijn (75 m² groen per woning bij nieuwe locaties). Het verminderen van verharde oppervlaktes moet meer prioriteit krijgen. Veel hemelwater vloeit rechtstreeks het riool in. Een groene tuin (maximaal 20 % verharding) leidt tot minder afstroom.

We houden daarom vast aan minstens 80 m² openbaar groen per woning. Binnenstedelijke initiatieven waarbij groen of water verloren gaat, zijn alleen mogelijk als de groennorm intact blijft. Bij voorkeur komt een er een gelijke hoeveelheid groen of water terug.

Bijlage 2, Verslag van klimaatatelier (15-dec 2020)

Bijlage 3:

Verzamelde input 1e digitale sessie Omschrijving (beschikbare) activiteiten

Bijlage 4:

Verzamelde input 2e digitale sessie Prioritering (beschikbare) activiteiten

Bijlage 5:

Omschrijving, middelen en inzet projecten als uitgevoerd in 2022 omschrijving

Eenmalige Eenmalig uren budget

Hoofdgroep

activiteit

Bedrijven

Klimaatadvies op maat

Integraal duurzaamheidsadvies

€ 15.000

Inwoners

Demotuin project

Inrichten maar ook beheren en exploiteren van een demotuin, samen met Orbis en en Life and Garden tuincentrum. Enthousiasmeren, bezoeken en faciliteren van mogelijkheden. Project gaat meerdere jaren spelen

€ 10.000

Jaarlijkse uren

Jaarlijks budget €-

€20

€ 5.000

€Opstellen en uitvoeren van een activiteitenprogramma voor inwoners

Om inwoners te inspireren en te ondersteunen in de eigen start met afkoppelen en vergroenen worden een vier activiteiten per jaar georganiseerd. Hierbij kan gedacht worden aan een plantenmarkt, een masterclass aanleg groene daken, een tegel eruitplantje erin actie of een tegeltaxi. Samen met goede communicatie zorgen de activiteiten voor een positief beeld.

Inwoners

Subsidieregeling groene daken en afkoppelen

Uit onderzoek blijkt dat veel mensen plannen hebben voor de aanschaf van een regenton, aanleg van een groen dak of onttegel van tuinen. Hoewel eigen motivatie een belangrijke factor is helpt een vorm van een financiële prikkel bij het maken van de keuze om dergelijke maatregelen te nemen. Een subsidieregeling bestaat uit uitgeefbaar budget en afhandelingskosten. Er komen zeer regelmatig vragen binnen over dit onderwerp, maar meer over regentonnen en groene daken, dan zelf hemelwaterriolering aanleggen.

Regelgeving

Hemelwaterverordening afmaken

In een hemelwaterverordening worden de normen voor water en riolering vastgelegd. De normen zijn afdwingbaar maar een hemelwaterverordening schept vooral ook duidelijkheid aan ontwikkelaars over de benodigde maatregelen. In 2021 is een start gemaakt met het opstellen van een dergelijke verordening.

Strategie

Opstellen van een strategie voor Klimaatadaptatie

Op basis van de stresstesten en risicodialogen wordt een strategie opgesteld. In de strategie worden uitgangspunten voor de aanpak gedefinieerd. Dit proces loopt al en wordt in eigen beheer uitgevoerd.

Inwoners

TOTAAL

€-

€ 15.000

€20

€40

€ 50.000,00

€-

€ 70.000

€-

€0

120

Jaarlijks Investeringsbudget €-

€ 25.000

Bijlage 6:

Omschrijving, middelen en inzet projecten 2023 omschrijving

Hoofdgroep

activiteit

Organiseren themabijeenkomsten voor bedrijven

Niet alleen in woonwijken en bij bewoners maar ook op bedrijventerreinen en bij ondernemers is het belangrijk om het netwerk op te bouwen en mensen mee te nemen in het onderwerp klimaatadaptatie. Het bouwen van het netwerk en het vinden van ambassadeurs wordt onder andere gedaan door het organiseren van een viertal themabijeenkomsten op de bedrijventerreinen. Hierin kan ook worden samengewerkt in de regio. Op de bijeenkomsten vertellen experts over aanpakken en worden links gelegd naar financiering, planvorming en aanpakken. De bijeenkomsten vormen de basis voor vervolgstappen.

Bedrijven

Klimaatadvies op maat

Externe duurzaamheidsadvisering. Een directe manier van faciliteren van bedrijven bij afkoppelen en vergroenen kan geleverd worden door advies op maat. Een adviseur gaat op verzoek op bezoek bij bedrijven en bekijkt ter plaatse kansen voor klimaatadaptatie, circulariteit, mobiliteit en energie.

Beleidsverankering

Groenbeleidsnota, schaduw en hitte en biodiversiteit

Actualiseren van beleid met onderdelen over klimaatadaptatie en biodeversiteit

Opstellen handreiking beleidsverankering klimaatadaptatie in groen-, woon-, economisch- en speelbeleid.

Als klimaatadaptatie beleidsmatig verankerd is in de organisatie dan zijn er in beleidsdocumenten van wonen elementen over klimaatbestendig bouwen en prestatieafspraken te vinden, in de economische visie bijvoorbeeld zaken als toekomstbestendige groene werkplekken en een aanpak om natuurspelen te stimuleren in het speelbeleid. In dit project wordt een handreiking voor de verschillende beleidsterreinen opgesteld zodat bij beleidsherziening de juiste elementen kunnen worden toegevoegd. De handreiking wordt samen met de betreffende beleidsambtenaren opgesteld zodat een deel van de implementatie meteen wordt uitgevoerd.

Opstellen van een communicatieaanpak

Om de bekendheid van het onderwerp klimaatadaptatie te vergroten is het belangrijk om periodiek gericht te communiceren over het onderwerp. Door een combinatie van gerichte activiteiten, gerichte boodschappen en een krachtige slogan worden inwoners en bedrijven meegenomen in de transitie. Ook ligt er een relatie met communicatie op andere duurzaamheidsthema’s en werkzaamheden in de openbare ruimte. Communicatie komt het beste tot haar recht als het programmatisch wordt uitgevoerd. Om die reden wordt een aanpak met kalender opgesteld. Opnemen 23

Bedrijven

Beleidsverankering

Communicatie

Inwoners

Opstellen en uitvoeren van een activiteitenprogramma opschalen activiteitenaanpak bewoners, budget gaat dit jaar in totaal naar € 20.000,-. voor inwoners

Eenmalige Eenmalig uren budget 10 €-

Jaarlijkse uren 80

Jaarlijks budget € 10.000

Jaarlijks Investeringsbudget €-

€-

€ 10.000

€-

€ 7.500

€-

€ 5.000

€-

Op basis van de communicatieaanpak en -kalender worden de activiteiten uitgevoerd. Er is een relatie met de inhoud en planning van de activiteiten voor inwoners en bedrijven. Er dient daarom minimaal eens per maand een communicatieoverleg plaatsvinden waarbij de te communiceren activiteiten worden besproken. Er wordt budget opgenomen om bijvoorbeeld drukwerk voor folders etc. op te maken.

Communicatie

Uitvoeren van een communicatieaanpak - inen extern

Corporaties

Woningcorporaties bezitten ongeveer 25% van de woningen in de gemeente. Het is daarom een belangrijke partner om samen verandering in buurten te bewerkstelligen, daarnaast is het een belangrijke partner om met goede voorbeelden huurders én eigenaren te Samenwerkingsprogramma inspireren. Om samen aan de slag te gaan met Klimaatadaptatie wordt een programma met corporaties aanpak uitgewerkt met themasessies om medewerkers elkaar te laten kennen, een enkele communicatieactiviteit voor bewoners en samenwerking in een aantal renovatie en beheerprojecten bij de corporaties. We leggen focus op daadwerkelijke uitvoeringsprojecten.

Eigen projecten openbare ruimte

Technische advisering in herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte, nieuw- en herbouwprojecten en renovaties van woningbouwverenigingen Geld reserveren om in openbare ruimte projecten te kunnen sturen op Klimaatadaptatie

€-

100

€-

€ 20.000

€-

€ 40.000

€ 15.000

€-

€ 300.000

€ 10.000

€ 5.000

€-

In zowel projecten in de openbare ruimte, als nieuwbouw als renovatieprojecten van de woningcorporaties moet op het juiste moment worden mee geschakeld om in de plannen te sturen op klimaatbestendigheid en natuurinclusiviteit. De projectteams hebben behoefte aan technische adviezen, concrete voorbeelden en gerichte technische adviezen. Vanuit beheeroogpunt lopen er diverse projecten in de openbare ruimte. De budgetten zijn veelal niet gecalculeerd op vergroening en ontharding. Om in deze projecten bij te kunnen sturen op het gebied van klimaatadaptatie is het wenselijk om investeringsruimte te hebben. Dit betreffen investeringsmiddelen ipv exploitatiegeld.

Eigen projecten openbare ruimte

Bouwen aan een programmeringstafel

Het doel van een programmeertafel is om enerzijds overzicht te krijgen van de opgaven en projecten en anderzijds een centrale plek te organiseren waar alle activiteiten op het gebied van nieuwbouw, herbouw en herinrichting van de openbare ruimte passeren. Op een dergelijke plaats kan dan efficiënt meegestuurd worden op het beleidsveld klimaatadaptatie. Daarnaast ontstaan er mogelijkheden om technische adviseurs in te zetten. Twee keer per jaar wordt de programmeertafel gehouden om alle projecten op tafel te leggen in een multidisciplinaire groep.

Evaluatie

Jaarlijkse evaluatie

Klimaatadaptatie is volop in ontwikkeling. De activiteiten in het uitvoeringsprogramma vormen daarom een handvat voor de komende jaren. Aan de hand van een jaarlijkse evaluatie kan besloten worden om het programma bij te stellen. Het evaluatiemoment vraagt een gedegen voorbereiding.

Inwoners

Om inwoners te inspireren en te ondersteunen in de eigen start met afkoppelen en Opstellen en uitvoeren van vergroenen worden een vier activiteiten per jaar georganiseerd. Hierbij kan gedacht worden een activiteitenprogramma aan een plantenmarkt, een masterclass aanleg groene daken, een tegel eruit-plantje erin voor inwoners actie of een tegeltaxi. Samen met goede communicatie zorgen de activiteiten voor een positief beeld.

Inwoners

Team

Opstellen van een activeringsstrategie voor inwoners en bedrijven

Bouwen aan team Klimaatadaptatie

Deelname aan regionale samenwerkingsverbanden

Een optimale inzet van activiteiten voor bedrijven en inwoners vraagt een zorgvuldige planning tussen communicatie en activiteiten. Met het opstellen van een activiteitstrategie wordt de lijn voor komende tijd uitgezet. Bij voorkeur wordt de activeringstrategie tegelijkertijd met de communicatiestrategie opgesteld. Elke twee maanden wordt een kernteammeeting georganiseerd waarin op basis van een rondje langs de velden de voortgang op verschillende beleidsterreinen wordt gedeeld. Eens per jaar wordt er een bijeenkomst voor het werkveld in de brede zin georganiseerd met inen externen in de vorm van een kennissessie of excursie. Op die manier wordt verbinding behouden. Omliggende gemeenten werken aan dezelfde lokale onderwerpen. Het is daarom goed om tijd te reserveren om de aanpakken te vergelijken. Daarnaast zijn er een aantal opgaven waar regionale elementen in zitten waardoor het belangrijk is om ook in regionale werkgroepen deel te nemen. De gemeente legt de nadruk op deelnemen in plaats van trekkerschap.

TOTAAL

€ 5.000

€-

100

€ 2.000

€-

160

€ 25.000

€-

270

€ 37.500

760

€ 77.000

€ 340.000

Bijlage 7:

Omschrijving, middelen en inzet projecten 2024 omschrijving

Hoofdgroep

Bedrijven

Communicatie

Eigen projecten openbare ruimte

Eigen projecten vastgoed

Inwoners

Onderzoek

activiteit

Groenplan per bedrijventerrein

Uitvoeren van een communicatieaanpak Technische advisering in herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte, nieuwen herbouwprojecten en renovaties van woningbouwverenigingen Geld reserveren om in openbare ruimte projecten te kunnen sturen op Klimaatadaptatie

Het vergroenen en afkoppelen van bedrijventerreinen is vaak gerelateerd met ambities als het vestigingsklimaat verbeteren, imago verbeteren en onderhoudsniveau. Bedrijven willen graag de uitstraling van het terrein aanpakken. Om die uitstraling en klimaatadaptatie voor elkaar te krijgen is het zaak om met gerichte activiteiten op eigen en particulier terrein toe te werken naar het beeld. Het helpt om samen een groenplan of groenvisie te maken. Er wordt één groenplan per jaar ingepland. Op basis van de communicatieaanpak en -kalender worden de activiteiten uitgevoerd. Er is een relatie met de inhoud en planning van de activiteiten voor inwoners en bedrijven. Er dient daarom minimaal eens per maand een communicatieoverleg plaatsvinden waarbij de te communiceren activiteiten worden besproken. Er wordt budget opgenomen om bijvoorbeeld drukwerk voor folders etc. op te maken.

Eenmalige Eenmalig uren budget 0 €-

Jaarlijkse uren 80

Jaarlijks budget € 20.000

Jaarlijks Investeringsbudget €-

€-

€ 5.000

€-

€ 40.000

€-

€ 300.000

€-

€ 150.000

€-

€ 15.000

€-

€ 7.500

€-

€ 15.000

€-

Vanuit beheeroogpunt lopen er diverse projecten in de openbare ruimte. De budgetten zijn veelal niet gecalculeerd op vergroening en ontharding. Om in deze projecten bij te kunnen sturen op het gebied van klimaatadaptatie is het wenselijk om investeringsruimte te hebben. Dit betreffen investeringsmiddelen ipv exploitatiegeld. De gemeente motiveert op verschillende manier bewoners en bedrijven om af te koppelen Vergroenen en afkoppelen en te vergroenen. Het werkt stimulerend om ook jaarlijks een project uit te voeren om het gemeentelijk vastgoed eigen vastgoed af te koppelen en/of te vergroenen. Hierbij worden natuurlijk onderhoudsmomenten gezocht. In verschillende straten en pleinen zijn er bewoners met goede ideeën om een (deel van Ondersteunen van inwoners een) straat of plein te vergroenen. Soms zijn dergelijke plannen groter dan een simpele in het doorvertalen van adoptie van openbare ruimte en moeten eerst de ideeën doorvertaald worden naar ideeën naar initiatiefplannen met een eerste initiatieframing. Dergelijke plannen kunnen vervolgens initiatiefplannen binnen de gemeente getoetst worden op haalbaarheid en indien gewenst voorgelegd worden aan het college of raad voor budget. In de afgelopen jaren is er al veel gewerkt aan het oplossen van wateroverlast. Toch staan er op de stresstest kaart nog verschillende wateroverlast locaties.

Dat kan te maken Onderzoek (10) knelpunten hebben met de afwezigheid van riolering in het stresstestenmodel, maar de gebruikte wateroverlast buien zijn ook forser dan in oude modellen. De (korte) studie resulteert in een programmering “knelpunt wateroverlast” waarbij de restopgave voor de gemeente helder is en eventuele budgetten gereserveerd kunnen worden. In de afgelopen tijd zijn er pogingen ondernomen om een stresstest droogte uit te voeren. Onderzoek (10) knelpunten Aangezien de techniek nog in ontwikkeling was en is, is er nog geen goed beeld van de droogte opgaven. Er is dus nog geen heldere programmering “knelpunt droogte”. Op basis van de

Onderzoek

Onderzoek (10) knelpunten hitte

nieuwste inzichten wordt die programmering uitgewerkt. Dit geeft de mogelijkheid om te plannen en budgetten te reserveren. In de afgelopen tijd zijn er hittekaarten gemaakt. Die kaarten zijn vervolgens niet door vertaald naar knelpuntenkaarten waar ofwel koele plekken ofwel koele routes moeten worden gerealiseerd om te werken aan hittebestendige kernen.

TOTAAL

€ 15.000

€-

180

€ 37.500

120

€ 40.000

€ 490.000

Bijlage 8:

Omschrijving, middelen en inzet projecten 2025

Hoofdgroep

activiteit

omschrijving

Eigen projecten openbare ruimte

Technische advisering in herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte, nieuw- en herbouwprojecten en renovaties van woningbouwverenigingen

Eigen projecten openbare ruimte

Geld reserveren om in openbare ruimte projecten te kunnen sturen op Klimaatadaptatie

Eigen projecten vastgoed

Vergroenen en afkoppelen gemeentelijk vastgoed

Evaluatie

Onderzoek naar de effectiviteit van maatregelen

Regelgeving

Opstellen groenkompas met normen voor groen, schaduw en hitte en bijbehorende regels

Regelgeving

Verankeren uitgangspunten groenkompas, hemelwaterverordening en gemeentelijk rioleringsplan in (tijdelijk) omgevingsplan

Vanuit beheeroogpunt lopen er diverse projecten in de openbare ruimte. De budgetten zijn veelal niet gecalculeerd op vergroening en ontharding. Om in deze projecten bij te kunnen sturen op het gebied van klimaatadaptatie is het wenselijk om investeringsruimte te hebben. Dit betreffen investeringsmiddelen ipv exploitatiegeld. De gemeente motiveert op verschillende manier bewoners en bedrijven om af te koppelen en te vergroenen. Het werkt stimulerend om ook jaarlijks een project uit te voeren om het eigen vastgoed af te koppelen en/of te vergroenen. Hierbij worden natuurlijk onderhoudsmomenten gezocht. Naast het algemene dashboard wordt door enquêtes onderzoek gedaan naar de klimaatbestendige mindset bij inwoners en bedrijven. Met deze projectmatig te verkrijgen gegevens kan de aanpak steeds verder worden verfijnd. In dit project wordt zowel de methodiek als de uitvoering begroot. Van oudsher is er groeninstandhoudingsbeheer en ontwikkeling van natuur en ecologische verbindingszones. Er is echter geen beleid omtrent het versterken van groenareaal ten behoeve van de aanpak van hittestress, verblijfsruimte en droogteaanpak. Met het opstellen van een nieuw groenbeleidsplan wordt er richting gegeven aan de toename en ontwikkeling van het groenareaal. Koppeling maken tussen groen en water. Dit kan als een groenkompas maar ook als een verbrede hemelwatverordening.

De regels zijn niet star, maar worden gebruik om richting te geven. In de hemelwaterverordening worden de normen voor water opgenomen, de normen voor groen en hitte worden beschreven in het groenbeleidsplan maar dienen uiteindelijk juridisch verankerd worden in het omgevingsplan. In dit project worden de beleidsstukken via een tijdelijk omgevingsplan op termijn door vertaald naar het omgevingsplan.

TOTAAL

Eenmalige uren 0

Eenmalig budget €-

Jaarlijkse uren 0

Jaarlijks budget €-

Jaarlijks Investeringsbudget € 40.000

€-

€ 300.000

€-

€ 150.000

€ 7.500

€-

120

€ 15.000

€-

160

€-

300

€ 22.500

€-

€ 490.000

Bijlage 9:

Omschrijving, middelen en inzet projecten Basis +

Hoofdgroep

activiteit

omschrijving

Eenmalige uren 20

Eenmalig budget € 5.000

Jaarlijkse uren 20

Jaarlijks budget € 20.000

Jaarlijks Investeringsbudget €-

Bedrijven

Subsidieregeling bedrijven

Bedrijven

Ondersteuning van bedrijven in het doorvertalen van ideeën naar concrete initiatiefplannen

Buitengebied

Actieplan knelpunten buitengebied

Vergelijkbaar met subsidies voor inwoners worden er gemeentelijke subsidies verstrekt aan bedrijven om zelf aan de slag te gaan met vergroenen en afkoppelen. Een voordeel van een subsidieregeling is er ook bij Klimaatadvies op maat en opstellen van Groenplannen een “lonkend perspectief” van een financiële stimulans is. Met of zonder groenplan zijn er nu al initiatieven van een aantal ondernemers om de openbare ruimte en eigen terrein aan te pakken. Vaak horen bij dergelijke ideeën ook benodigde financiele middelen. Om als gemeente en ondernemers in gesprek te kunnen gaan over een gezamenlijk project is het belangrijk om een duidelijk uitgangspunt te hebben. Samen worden de ideeën omgevormd naar initiatiefplannen met een initiatieframing. Het product kan gebruikt worden om te bepalen of het plan haalbaar en betaalbaar is. Er wordt geld gereserveerd om bijvoorbeeld een landschapsarchitect in te zetten om initiatiefnemers te ondersteunen. In dit project wordt desgewenst samengewerkt met het programma Grote Oogst. In de eerste bespreking is afgesproken dat er een behoefte is aan een overzicht en actieplan voor de knelpunten in het buitengebied. In dit project wordt beknopt die notitie opgeleverd.

€-

€ 10.000

€-

Calamiteitenplan

Calamiteitenplan overstromingen, wateroverlast, natuurbranden en droogte op orde brengen

Er wordt hard gewerkt om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. Deze maatregelen voorkomen echter niet dat er toch perioden van droogte, hitte of wateroverlast kunnen ontstaan met de gevolgen van dien. Het is belangrijk om als organisatie de calamiteitenplannen beschikbaar te hebben, of van anderen te kennen, voor die situaties. In dit project wordt het overzicht (opnieuw) gemaakt en lacunes ingevuld.

€ 7.500

€-

Corporaties

Subsidie aan de corporatie zelf

In tegenstelling tot de energietransitie is voor klimaatadaptatie en biodiversiteit een businesscase voor woningcorporaties lastiger te maken. Om ook de corporaties te motiveren en te ondersteunen wordt een tijdelijk subsidieprogramma ingesteld. Omwille van makkelijk onderhoud, sociale onveiligheid of parkeerproblemen zijn in het verleden allerlei plaatsen in de gemeente verhard geraakt. Door een verandering van strategische keuzes is er nu de wens om op verschillende plaatsen te overwegen om de verharding te verwijderen. Een proces verwijderen onnodige verharding is de naam voor een proces waarin gestructureerd plaatsen in de gemeente worden aangewezen waar besluitvorming over ontharden plaatsvindt. Internen en externen kunnen potentiele onthardingsplaatsen aandragen en er is een intern besluitvormingsproces waarbij onder andere naar onderhoudbaarheid gekeken wordt. Dit proces dient niet alleen een fysiek maar ook een communicatief doel. Op sportcomplexen liggen op verschillende plaatsen bestrating in de vorm van terrassen en parkeerterreinen. Tevens zijn er gebouwen. Ongeveer 70% van de inwoners van de gemeente is lid van een van de (sport) verenigingen. Vanuit communicatie, vanuit opgaven en vanuit werk-met-werk met onderhoud van

€-

€ 100.000

€-

Eigen projecten openbare ruimte

Proces verwijderen onnodige verharding bij regulier onderhoud

€ 25.000

€-

Eigen projecten vastgoed

Vergroenen en afkoppelen sportcomplexen

€-

€ 300.000

Evaluatie

Inwoners

Opstellen evaluatieindicatoren en bouwen dashboard Inrichten van het adopteren van stukjes openbare ruimte ter vergroening en eigen onderhoud

Inwoners

Vergroen-je-buurt-project

Onderzoek

Onderzoek (10) knelpunten overstroming

Onderzoek

Onderzoek (10) knelpunten waterkwaliteit

Scholen

Lespakket

Scholen

Gastlessen, ontwerpwedstrijd en ruimte voor een stagiair

Scholen

Subsidie voor het vergroenen van schoolpleinen

sportcomplexen is er winst te behalen op de sportcomplexen. Om samen met de beheerders van de sportcomplexen slagen te maken wordt investeringsbudget gereserveerd. Om beter de effectiviteit en de efficiëntie van het uitvoeringsprogramma te kunnen meten en de benodigde informatie te verzamelen is het aan te bevelen om een dashboard te bouwen met beschikbare gegevens. Op verschillende plaatsen in de gemeente zijn er groepen bewoners (of ondernemers) die een deel van de openbare ruimte willen adopteren, vergroenen en onderhouden. Door het maken van duidelijke afspraken voor de aanleg en het onderhoud kunnen duurzame slagen gemaakt worden. Samen adopteren van openbare ruimte levert tevens een bijdrage aan sociale cohesie. Vanuit de wijkteams worden deze vragen herkent. Vergroenen van openbare ruimte en eigen terrein gaat niet vanzelf. Het helpt om de groene ambassadeurs in een buurt te leren kennen en te verenigen. Samen wordt er toegewerkt naar concrete “klusdagen” waar bewoners gezamenlijk aan de slag gaan. De plantvakken en geveltuinen worden ontworpen in overleg met gemeente zodat de situatie te beheren blijft en goede afspraken over onderhoud gemaakt worden. Met het onderzoek wordt bedoeld dat de stresstesten overstroming opnieuw worden geanalyseerd met experts en bepaald wordt welke knelpunten voor de gemeente resteren en opgelost moeten worden.

Het onderzoek resulteert in een programmering “knelpunt overstroming” waarbij de restopgave voor de gemeente helder is en eventuele budgetten gereserveerd kunnen worden. Door klimaatverandering is er meer behoefte aan het zoeken van verkoeling én worden bestaande waterkwaliteitsproblemen versterkt. Locaties met botulisme, blauwalg en of andere problemen zijn vaak bekend maar er is nog geen programmering om de locaties op te lossen. Voor basisscholen en voortgezet onderwijs is het interessant om een nieuw of bestaand lespakket in te kunnen zetten. In het geval van een bestaand lespakket wordt het pakket aangepast aan de gemeentelijke wensen. Hierbij wordt samengewerkt met NME centrum. De jeugd heeft de toekomst. Op zowel lagere school, voortgezet onderwijs als beroepsonderwijs is het belangrijk om het verhaal over klimaatadaptatie en biodiversiteit te vertellen. Er wordt tijd gereserveerd om gastlessen te geven. Tevens wordt bijvoorbeeld een ontwerpwedstrijd georganiseerd voor studenten en maken we ruimte voor de begeleiding van een stagiair. Het vergroenen van schoolpleinen levert een bijdrage aan hitteaanpak, jongeren op gezond gewicht, afkoppelen en biodiversiteit. Provincie en waterschap hebben ondersteuningspotten, maar de gemeente draagt ook graag het belang van deze vergroening uit. Om die reden wordt er budget voor 2 schoolpleinen per jaar opgenomen.

TOTAAL

€ 7.500

€-

€ 10.000

€-

€ 15.000

€-

€ 7.500

€-

€ 5.000

€-

€ 5.000

€-

€ -

€-

€ 20.000

€-

260

€ 62.500

520

€ 175.000

€ 300.000

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=1ee84f54-08b3-4108-a5b3-c6dfa8a70e28