Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ....................................................................................... 4

1.1

Achtergrond en aanleiding ........................................................... 4

1.2

Leeswijzer .................................................................................... 5

1.3

Reikwijdte en doel........................................................................ 5

2.

Wettelijk kader............................................................................. 6

2.1

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie .......................................... 6

2.2

Kwaliteitsbevordering en afstemming uitvoering en handhaving . 6

2.3

Beleidscyclus ................................................................................ 6

2.4

Externe partners........................................................................... 8

3.

Ontwikkelingen en bestaand beleid ............................................10

3.1

Profiel van de gemeente..............................................................10

3.2

Landelijke ontwikkelingen ...........................................................10

3.3

Gemeentelijke ontwikkelingen ....................................................12

4.

Uitgangspunten voor uitvoerings- en handhavingsstrategie ........18

4.1

Eigentijds bestuur en dienstverlening op maat in Etten-Leur .......18

4.2

Focus op de grootse risico’s .........................................................18

4.3

Eigen verantwoordelijkheid en ruimte voor eigen initiatief .........18

4.4

Van handhaving naar preventie...................................................18

4.5

Communicatie .............................................................................19

5.

Van een risicoanalyse naar VTH-strategieën ................................21

5.1

Inleiding ......................................................................................21

5.2

Risicoanalyse ...............................................................................21

5.3

Werking risicoanalyse..................................................................21

5.4

Analyse vakspecialisten ...............................................................21

5.5

Uitvoeringsprogramma en jaarverslag .........................................22

6.

Prioriteiten en doelen .................................................................23

6.1

Resultaten prioritering ................................................................23

6.2

Hoofddoelen en subdoelen .........................................................25

7.

Strategie en uitvoering ...............................................................28

Pagina 2 van 45

7.1

Strategieën ..................................................................................28

7.2

Vergunningenstrategie ................................................................28

7.3

Toezichtstrategie .........................................................................30

7.4

Handhavingsstrategie ..................................................................33

7.5

Kwaliteitsbevordering .................................................................35

7.6

Monitoring en verantwoording ...................................................35

7.7

Mediation en buurtbemiddeling ..................................................35

8.

Organisatie en middelen .............................................................37

8.1

Het wettelijk kader ......................................................................37

8.2

Personele capaciteit ....................................................................37

8.3

Input voor de begroting ...............................................................38

8.4

Uitbesteden.................................................................................38

Pagina 3 van 45

1.

Inleiding

1.1 Achtergrond en aanleiding Voor u ligt onze ‘Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024’ (hierna: U&H-strategie). Deze strategie vervangt het VTH-beleid Gemeente Etten-Leur, vastgesteld op 23 januari 2018. Deze U&H-strategie bevat het beleidskader voor de uitvoering van taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (hierna: VTH). Tot voor kort werd dit ook wel het VTH-beleid genoemd. De op 1 januari 2024 in werking getreden Omgevingswet vervangt echter de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo) en zorgt voor een nieuw wettelijk kader met bijkomende nieuwe terminologie. Deze U&H-strategie is tot stand gekomen in nauwe afstemming met de buurgemeenten Moerdijk, Halderberge, Roosendaal, Rucphen en Zundert, hierna te noemen De6. Binnen deze gezamenlijke U&H-strategie heeft elke gemeente de gelegenheid om naar eigen behoefte de juiste accenten voor de gemeente te leggen (couleur locale). Deze U&H-strategie bevat het beleidskader voor alle taken met betrekking tot VTH van Etten-Leur. Met deze strategie wordt aangesloten op actuele wet- en regelgeving en de praktijk op het gebied van VTH. Etten-Leur streeft ernaar om de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en daar waar mogelijk te verbeteren. De inzet door de overheid betekent echter niet dat elk risico kan worden uitgesloten en elke overtreding voorkomen kan worden.

De omvang van de taak bij vergunningverlening, het houden van toezicht en handhaven in combinatie met de schaarse middelen (personeel en financiën) maakt het noodzakelijk om prioriteiten te stellen en keuzes te maken. Om die vragen te kunnen beantwoorden is het ten eerste noodzakelijk om inzicht te hebben in de omvang van de risico’s die samenhangen met activiteiten. Zijn die groot, dan krijgen ze meer prioriteit. In de tweede plaats is er een meer principiële afweging: waar ligt de grens tussen de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven en die van de gemeentelijke overheid? In de derde plaats is er een praktische reden: de capaciteit en middelen van de gemeente voor vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn beperkt en bij de inzet daarvan moeten keuzes gemaakt worden. Tussen deze drie zaken moet voldoende balans zijn. Hoe de gemeente Etten-Leur met deze balans omgaat wordt in deze U&H- strategie beschreven. De prioriteiten en doelen worden aangegeven, evenals de instrumenten die worden ingezet om deze te realiseren. Deze strategie vormt de basis voor het jaarlijks op te stellen uitvoeringsprogramma waarin wordt vastgelegd welke activiteiten dat jaar worden uitgevoerd en met welke middelen. De verantwoording vindt plaats via het jaarverslag. Deze U&H-strategie bevat uitvoeringsbeleid en is vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders.

Daarmee is het een uitzondering op de gangbare lijn dat de gemeenteraad beleid vaststelt. De reden hiervoor is gelegen in het feit dat het uitvoeringsbeleid betreft en in het feit dat landelijke wetgeving het college aanwijst als bevoegd gezag en daardoor als het bestuursorgaan dat de U&H-strategie moet vaststellen.

Pagina 4 van 45

1.2 Leeswijzer De U&H-strategie omvat 8 hoofdstukken. In hoofdstuk 1 staan de achtergrond, aanleiding, doel en reikwijdte van deze strategie. In hoofdstuk 2 staat het wettelijk kader waarbinnen deze strategie tot stand is gekomen. Hoofdstuk 3 beschrijft de relevante ontwikkelingen. In hoofdstuk 4 zijn de gemeentelijke uitgangspunten voor deze strategie benoemd. De risicoanalyse is in hoofdstuk 5 uitgewerkt. In hoofdstuk 6 staan de prioriteiten en doelen. Hoofdstuk 7 gaat in op de strategieën en instrumenten en hoe deze worden ingezet om de doelen te realiseren. Tot slot zijn in hoofdstuk 8 de organisatie en de benodigde middelen benoemd. 1.3

Reikwijdte en doel

Reikwijdte Dit document bevat het beleidskader voor alle VTH-taken die volgens de Omgevingswet aan de gemeente zijn opgedragen met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Daarnaast vallen de VTHtaken die voortkomen uit de Algemene plaatselijke verordening (Apv) en de bijzondere wetten, zoals de Alcoholwet, er ook onder. Ook is rekening gehouden met de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Het gaat hier in het algemeen om het toetsen van aanvragen om een vergunning, het houden van toezicht en het handhaven van wet- en regelgeving met betrekking tot de bebouwde en onbebouwde leefomgeving. Toezicht op en handhaving van regels binnen het sociaal en financieel domein (zoals uitkeringsfraude, leerplicht en belastingen) vallen buiten de reikwijdte van deze U&Hstrategie. Doel Wettelijke regels, normen en vergunningvoorschriften zijn er onder andere op gericht om bescherming te bieden tegen gezondheids-, veiligheids- en milieurisico’s. Vanwege dit grote maatschappelijk belang is het noodzakelijk dat deze regels worden nageleefd. Het is een taak van de overheid om de naleving te bevorderen en hierop toe te zien. Doel: de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en daar waar mogelijk te verbeteren

Voor een verdere uitwerking van dit doel en de (sub)doelen verwijzen we naar hoofdstuk 6.

Pagina 5 van 45

2.

Wettelijk kader

2.1 Uitvoerings- en Handhavingsstrategie In artikel 13.5 van het Omgevingsbesluit is bepaald dat de bestuursorganen die zijn belast met de uitvoerings- en handhavingstaak een uitvoerings- en handhavingsstrategie (in een of meer documenten) moeten vaststellen. Daarin moet gemotiveerd worden aangegeven welke doelen worden gesteld voor de uitvoering en handhaving en welke werkzaamheden met het oog op die doelen zullen worden verricht. Onder de Wabo was dit geregeld in artikel 5.2 Wabo en artikel 7.2 Besluit Omgevingsrecht (Bor). Met deze U&H-strategie geven wij invulling aan deze wettelijke verplichting. Deze U&H-strategie geeft weer hoe wij een eenduidige werkwijze en een integrale afweging van de inzet van beschikbare middelen willen bereiken. Het biedt de belangrijkste basis voor het jaarlijks opstellen van het uitvoeringsprogramma. Vanwege de ontwikkelingen omtrent het omgevingsrecht, zoals de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), verandert de komende jaren veel in de werkwijze van de VTH-taken. Om deze reden is deze U&H-strategie een dynamisch document dat wij tussentijds aanpassen als de veranderende wet- en regelgeving hierom vraagt.

2.2 Kwaliteitsbevordering en afstemming uitvoering en handhaving In afdeling 13.2 van het Omgevingsbesluit zijn de belangrijkste eisen beschreven waaraan de U&Hstrategie, het uitvoeringsprogramma, de uitvoeringsorganisatie en de evaluatierapportage moeten voldoen. De voor het bereiken van de doelen en voor het verrichten van de werkzaamheden benodigde en beschikbare financiële en personele middelen moeten inzichtelijk worden gemaakt en in de begroting worden gewaarborgd en voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma moeten voldoende financiële en personele middelen beschikbaar zijn (zie hoofdstuk 8 van deze U&Hstrategie). In artikel 18.20 van de Omgevingswet is vastgelegd dat de betrokken bestuursorganen zorgdragen voor een goede kwaliteit van de uitoefening van de uitvoeringstaak en de handhavingstaak. De gemeenteraad kan regels stellen over de uitoefening van deze taken door het college van burgemeester en wethouders (zie paragraaf 7.5 van deze U&H-strategie). 2.3 Beleidscyclus Zoals hiervoor is beschreven zijn in de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit eisen opgenomen waaraan de verscheidene (beleids)documenten en handhavings- en vergunningenorganisatie moet voldoen. Deze eisen leiden tot een strategische, programmatische en onderling afgestemde uitoefening van de VTH-taken.

Hierdoor wordt een transparante en systematische manier van werken bereikt, waarmee gestuurd kan worden op prioriteiten en de in te zetten capaciteit en waarover achteraf via het evaluatieverslag verantwoording kan worden afgelegd. Het start met stap 1, de risicoanalyse en vervolgens het bepalen van de prioriteiten (WAT). Daarna volgen procedurele, inhoudelijke en organisatorische eisen. Stap 2: HOE geven we invulling aan het bereiken van goede naleving op de gestelde prioriteiten. Deze manier van werken is deels wettelijk bepaald, deels door jurisprudentie en deels door (landelijke) bestuurlijke afspraken zoals met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO).

Pagina 6 van 45

De beleidscyclus kan als volgt worden weergegeven:

Big 8 cyclus

Het systematisch doorlopen van deze cyclus zorgt ervoor dat vergunningverlening, toezicht en handhaving steeds doelmatiger kan worden uitgevoerd. Stap 1, ‘WAT vraag’ nader toegelicht. Prioriteiten en doelen Prioriteiten en doelen zijn tot stand gekomen op basis van een visie op vergunningverlening, toezicht en handhaving en een probleemanalyse waarbij het ‘College-uitvoeringsprogramma 2022-2026 Etten-Leur maken we samen’ belangrijke input levert voor beantwoording van de ‘WAT vraag’. De risicoanalyse bestaat uit een beschouwing van interne vakspecialisten van het taakveld waarop zij werkzaam zijn en een risicoanalyse van de fysieke leefomgeving. Dit is een inschatting van de kans dat in de gemeente Etten-Leur wetten en regels worden overtreden en wat de impact daarvan is. Strategie en uitvoering Vervolgens wordt beschreven hoe de doelen uit de U&H-strategie worden gerealiseerd. Aangegeven is welke strategieën worden gehanteerd, zoals de handhavingsstrategie, welke instrumenten ingezet worden en hoe met andere partijen wordt samengewerkt.

Pagina 7 van 45

Planning en control: Het borgen van de middelen De doorwerking van de prioriteiten en doelen op de personele en financiële capaciteit vindt plaats in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma en wordt geborgd in de begroting. Rapportage en evaluatie: Bijstellen U&H-strategie De risicoanalyse, die onderdeel uitmaakt van deze U&H-strategie, wordt periodiek opgesteld en bestuurlijk vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma wordt jaarlijks geëvalueerd. De U&H-strategie, de evaluatie en de actualisatie van de probleemanalyse vormen de basis voor het uitvoeringsprogramma. In het jaarlijkse uitvoeringsprogramma wordt vastgelegd welke activiteiten dat jaar worden uitgevoerd, welke prioriteiten daarbij gesteld worden en met welke capaciteit de werkzaamheden worden uitgevoerd. Tot slot staat beschreven hoe de resultaten worden gemonitord en hoe hierover verantwoording wordt afgelegd.

2.4

Externe partners

Samenwerking met partners wordt steeds belangrijker. Risico’s en speerpunten voor vergunningen, toezicht en handhaving worden steeds vaker gezamenlijk met meerdere deelnemers in het netwerk bepaald. Gemeente Etten-Leur voert deze vervolgens, binnen eigen prioritering en autonomie uit. Dit vraagt om een sterke verbinding met partners. In deze U&H-strategie komt samenwerking dan ook terug in de gestelde doelen. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (hierna: OMWB) voert als belangrijke partner in mandaat de milieutaken uniform uit voor haar gemeenten. Afstemming van deze taken en de uniforme borging is vastgelegd in het jaarlijks werkprogramma en de MWB-norm (Midden- en West-Brabant norm) welke door het Algemeen Bestuur van de OMWB is vastgesteld. Hiermee is de afstemming op bestuurlijk niveau geborgd en wordt voldaan aan de eisen die wetgeving stelt aan uitvoering en afstemming met de omgevingsdienst.

Veiligheidsregio (brandveiligheid) Veel gemeentelijke taken op het gebied van brandveiligheid zijn uitbesteed aan de brandweer (onderdeel van de Veiligheidsregio Midden- en West Brabant, hierna: VRMWB). De brandweer voert als belangrijke partner taken op het gebied van brandveiligheid uit voor haar gemeenten. Het gaat dan om advisering bij vergunningverlening en handhaving en het uitvoeren van controles. De inzet van de brandweer is geregeld in het basistakenpakket. Afspraken worden vastgelegd in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma.

Provincie Noord-Brabant De provincie Noord-Brabant maakt in de uitvoering, bij haar provinciale taken, ook gebruik van de instrumenten vergunningverlening, toezicht en handhaving. De provincie is het bevoegde gezag voor de uitvoering van de VTH-taken bij een aantal bedrijven en activiteiten in Etten-Leur. Het gaat hierbij met name om vergunningverlening en handhaving met het oog op zwaardere milieuactiviteiten en natuurbescherming (onder andere tegen stikstof). Daarnaast heeft de provincie Noord-Brabant de (wettelijke) taak gekregen om de

Pagina 8 van 45

samenwerking tussen bestuursorganen op het gebied van de VTH-taken te coördineren. Dit komt tot uiting in het interbestuurlijk toezicht (IBT) dat zij uitvoeren over gemeenten. De provincie ziet erop toe dat gemeenten voldoen aan de wettelijk gestelde kwaliteitseisen voor de organisatie en de medewerkers.

Verbinding bestuurs- en strafrecht (politie en OM) Wanneer strafrecht of bestuursrecht wordt ingezet is afhankelijk van de geldende wet- en regelgeving. Bestuursrecht is gericht op herstel van de situatie (ongedaan maken van de overtreding) en strafrecht is gericht op het vaststellen dat er (g)een strafbaar feit is gepleegd. Een doel van strafrecht is vergelding, wie een strafbaar feit heeft begaan, mag daar niet mee wegkomen. De afstemming met de organen (politie en OM) die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving is in het beleid geregeld via de lijn van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). Dit komt erop neer dat individuele casussen vanuit het VTH-domein (via de AOV-ers) worden geagendeerd bij het basisteam driehoek. Bovendien legt zowel de U&H-strategie als het uitvoeringsprogramma en jaarverslag een link met veiligheid en de Apv (openbare orde) om zo bestuurs- en strafrechtelijke besluitvorming integraal te benaderen. Waarbij Etten-Leur de U&Hstrategie en het uitvoeringsprogramma deelt met de organen die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving, met als doel prioriteiten met elkaar te delen waardoor afstemming van werkzaamheden kan plaatsvinden.

Samen sterk in Brabant Het buitengebied is uniek, waardevol en kwetsbaar. Daarom is het belangrijk om het in de huidige staat te behouden. Om het buitengebied goed te kunnen beschermen is een goede samenwerking tussen de verschillende handhavingsdiensten van essentieel belang. Hiervoor is het project “Samen Sterk in Brabant” (SSiB) gestart. SSiB is een samenwerking van de provincie Noord-Brabant, alle Brabantse gemeenten, de 3 Brabantse waterschappen, de 3 Brabantse omgevingsdiensten, het OM, de politie, Brabant Water, Evides en terreinbeheerders (Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Brabants Landschap). De focus ligt op de aanpak van stroperij, wild crossen en (drugs)afvaldumpingen. Maar overtredingen als het verwaarlozen van dieren en illegale hennepteelt worden ook opgespoord. Hiertoe is binnen Noord-Brabant een handhavingsteam 24 uur per dag en zeven dagen per week op pad in het buitengebied.

Pagina 9 van 45

3.

Ontwikkelingen en bestaand beleid

3.1 Profiel van de gemeente Omringd door een groen buitengebied en groeiende bedrijvigheid wonen ruim 44.000 EttenLeurenaren aangenaam in de gevarieerde woonwijken. Zowel de bewoners als de bezoekers van deze typisch Brabantse plaats profiteren van een uitstekende bereikbaarheid. Etten-Leur is direct gelegen aan de snelweg A58 en heeft daarmee goede verbindingen in de provincie Noord-Brabant en naar de provincie Zeeland. Ook de A16, die de Randstad en België met elkaar verbindt, ligt op een steenworp afstand. Het openbaar vervoer in Etten-Leur bestaat uit een spoorverbinding en drie streekbuslijnen. Daarnaast zijn er enkele buurtbussen en een wijkbus. Etten-Leur kent ruim opgezette woonwijken, aantrekkelijke winkelgebieden, grote en kleine bedrijventerreinen en vele recreatieve voorzieningen. Het voorzieningenniveau in Etten-Leur is hoog: in elke wijk staat een (nieuwe) brede school, er zijn nieuwe en goed onderhouden sportvoorzieningen, er is een nieuw cultureel centrum en een nieuw zwembad. Etten-Leur is een ambitieuze gemeente die het (hoge) voorzieningenniveau wil behouden, ruimte maakt voor initiatieven in de samenleving, insteekt op samenwerking met alle partners en een sterke entiteit wil zijn in de regio.

3.2

Landelijke ontwikkelingen

3.2.1 Omgevingswet Het omgevingsrecht was versnipperd in tientallen wetten, ongeveer 120 AMvB’s en een vergelijkbaar aantal ministeriële regelingen. Deze historisch gegroeide hoeveelheid aan wetten, regels en afspraken voor de fysieke leefomgeving zijn sinds 1 januari 2024 geïntegreerd in één nieuw stelsel. De Omgevingswet zet de gebruiker centraal én beoogt meer flexibiliteit te bieden. De wet gaat over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving en bevat regels over ruimtelijke ordening, infrastructuur, bouwen, monumenten, milieu, natuur en brandveiligheid. Het doel van de Omgevingswet is meer ruimte voor maatwerk, minder regels, minder onderzoekslasten en heldere toetsingskaders. De wet kent vier verbeterdoelen: 1. 2. 3. 4.

Vergroten van inzichtelijkheid; Integrale gebiedsbenadering; Verbeteren en versnellen van de besluitvorming; Vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte.

De Omgevingswet is ingrijpend en vergt de nodige veranderingen in de organisatie en processen. De wet richt zich, in lijn met de bovenstaande verbeterdoelen, grotendeels op cultuur, houding en werkwijze en in mindere mate op de invoering van juridisch-planologische instrumenten. Daarmee sluit de Omgevingswet aan bij de veranderprocessen die veel gemeenten al hebben ingezet (bijvoorbeeld het resultaat- en klantgericht werken) als gevolg van een veranderende samenleving. Voor de gemeente kent de Omgevingswet vier kerninstrumenten. Dit zijn de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan, Programma’s en de Omgevingsvergunning. Er zal gestuurd worden op deregulering en doelvoorschriften. Dat geeft meer ruimte aan bijv. ondernemers om eisen in te vullen. Meer vrijheid betekent ook meer maatwerk en overleg en kost daardoor meer tijd.

Pagina 10 van 45

3.2.2 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Vanuit de gedachte dat de bouwkwaliteit van bouwwerken kan en moet worden verbeterd, is er ook voor de bouwplantoetsing en het bouwtoezicht een nieuw stelsel ingegaan op 1 januari 2024. Daarbij worden bouwpartners zelf meer verantwoordelijk voor die bouwkwaliteit. Dit wordt geregeld via de Wkb. Het privaatrechtelijke gedeelte van het Wkb-stelsel wordt mogelijk gemaakt door wijziging van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW). Het publiekrechtelijk gedeelte van het Wkb-stelsel zal opgaan in het stelsel van de Omgevingswet. Het is de verwachting dat met de invoering van de Wkb er op termijn minder werkzaamheden bij vergunningen en toezicht door gemeenten worden verricht. Het zou kunnen betekenen dat er meer handhavingswerkzaamheden van bestaande situaties ontstaan. Bij grotere risico’s en kwetsbare functies zijn er redenen om de betrokkenheid van het bevoegd gezag te behouden. 3.2.3 Arbeidsmarkt De huidige krapte op de arbeidsmarkt heeft ook effect op het VTH-domein. Vooral technische functies zijn moeilijk vervulbaar. Om de uitvoering van VTH-taken niet te veel onder druk te zetten en de werkdruk bij medewerkers te verlichten moeten wij meer regionaal samenwerken en efficiënter werken. Dit laatste kan onder andere plaatsvinden door de inzet van meer (innovatieve) digitale instrumenten. De krapte biedt daarom ook kansen.

3.2.4 Openbare ruimte Vanuit de overheid worden steeds meer toezichtstaken die nu bij de politie horen (impliciet) overgedragen naar de gemeenten. Ook heeft de VNG een voorstel gedaan bepaalde politietaken over te gaan dragen naar de gemeenten, bijvoorbeeld op het gebied van verkeer (snelheidscontroles e.d.). Deze taken moeten door de gemeentelijke toezichthouders (met opsporingsbevoegdheid) worden uitgevoerd. 3.2.5 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit bestaat uit alle vormen van misdaad die een bedreiging vormen voor de integriteit van onze samenleving. Denk aan zaken als cybercrime, drugshandel en -productie, mensenhandel, wapenhandel etc. Maar ook onderwerpen als het (op grote schaal) ontduiken van belasting, crimineel geld witwassen of frauderen met vastgoed, uitkeringen of overheidssubsidies. De aanpak van georganiseerde misdaad vraagt om een georganiseerde overheid en een integrale aanpak. De verbinding tussen bestuurs- en strafrecht is belangrijk voor een goede aanpak van ondermijnende criminaliteit en een level-playing-field. De Provincie Noord-Brabant heeft aangegeven dat een borging van deze verbinding met de U&H-strategie dient te worden bereikt. De afstemming met de organen die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving is in de strategie geregeld via de lijn van de LHSO.

Dit komt erop neer dat individuele casussen vanuit het VTH-domein (via de AOV-ers) worden geagendeerd bij de basisteam driehoek (artikel 13, lid 1 van de Politiewet 2012) of de lokale driehoek (artikel 13, lid 3 van de Politiewet 2012). Het uitvoeringsprogramma is zowel gebaseerd op deze U&H-strategie als het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027. Hiermee wordt een duidelijke link gelegd tussen de organen die belast zijn met bestuurs- en strafrechtelijke handhaving. Waarbij deze U&H-strategie en het uitvoeringsprogramma afgestemd worden met de organen (politie en OM) die

Pagina 11 van 45

belast zijn met de strafrechtelijke handhaving, met als doel prioriteiten met elkaar te delen waardoor afstemming van werkzaamheden kan plaatsvinden. De integrale aanpak en samenwerking zijn gericht op de inzet van preventieve, bestuursrechtelijke, privaatrechtelijke, fiscale en/of strafrechtelijke instrumenten. Onderdeel van deze integrale aanpak is de bestuurlijke aanpak. Binnen de bestuurlijke aanpak neemt het openbaar bestuur maatregelen die de georganiseerde criminaliteit in de activiteiten belemmeren of frustreren. Wanneer de strafrechtelijke opsporing en vervolging door politie en justitie gecombineerd wordt met bestuurlijke en fiscale middelen, ontstaat de meest optimale vorm van de bestrijding van georganiseerde criminaliteit: de geïntegreerde aanpak. Hieraan werken, verschillende partijen zoals gemeente, provincie, politie, OM, belastingdienst en bijzondere opsporingsdiensten. De ene keer zal dat leiden tot bestuurlijk, de andere keer tot fiscaal- of strafrechtelijk optreden. 3.2.6 Duurzaamheid Nederland staat voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving.

Er moet een groot aantal nieuwe woningen worden gebouwd, om de opwarming van de aarde te beperken moeten er locaties worden gevonden voor windmolens en zonnepanelen, en door klimaatverandering, de landbouw, woningbouw en bedrijvigheid staat de draagkracht van de bodem, het water en de biodiversiteit onder grote druk. Al deze opgaven komen samen op het beperkte grondgebied van Nederland. Het aanpakken ervan is een ingewikkelde puzzel, niet alleen omdat voor bestaande en nieuwe functies ruimte moet worden gevonden, maar ook omdat daarbij rekening moet worden gehouden met de interactie tussen het benodigde ruimtegebruik. Hoe kunnen woonwijken niet alleen snel worden aangelegd maar ook zodanig dat ze bestand zijn en blijven tegen langere periodes van droogte, warmte en heftigere regenbuien, hoe kan de uitkoopregeling voor de landbouw tegelijkertijd bijdragen aan de vermindering van de stikstofdepositie op natuurgebieden en de aanpak van verdroging, en hoe kunnen windturbines en zonnepanelen een plaats krijgen zonder landschappen al te veel aan te tasten en met draagvlak onder de bevolking? Deze vraagstukken op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, stikstofdepositie e.d. raken ook de VTH-taken op gemeentelijk niveau.

3.3

Gemeentelijke ontwikkelingen

3.3.1 College uitvoeringsprogramma 2022-2026 In Etten-Leur schrijven we Samen het liefst met een hoofdletter. De gemeenteraad en het college willen in overleg met en met initiatieven en inzet van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners hun doelen realiseren. Natuurlijk heeft de gemeente eigen verantwoordelijkheden en wettelijke verplichtingen. Die voert de gemeente uit. Ook bij deze zaken vragen we om input en feedback van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners. De verdere ontwikkeling van Etten-Leur als plaats waar het goed wonen, werken en leven is, dat doen we samen. Want Etten-Leur maken we samen! Sociaal Etten-Leur Etten-Leur is een inclusieve gemeente waar iedereen alle kansen krijgt om mee te doen. Iedereen moet zich prettig en veilig kunnen voelen in zijn eigen leefomgeving. Samen zijn we verantwoordelijk voor schone en leefbare straten, buurten en wijken. We werken samen aan een gemeente waarin iedereen zelf regie voert over zijn/haar leven en de mogelijkheid krijgt om talenten en kwaliteiten te ontwikkelen en benutten. Het beleid van de gemeente richt zich op alle doelgroepen, zogenaamd inclusief beleid. De komende jaren is er vanuit dit beleid wel extra aandacht voor de doelgroepen jongeren en ouderen.

Pagina 12 van 45

Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelijkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrijke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelijke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang. Duurzaam denken en doen in Etten-Leur Duurzaam denken en doen gaat om het vinden van evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen: we kijken naar de huidige behoeften die mensen hebben en hoe die in de toekomst ontwikkeld kunnen worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Samen hebben we de opgave onze leefomgeving goed door te geven aan volgende generaties.

3.3.2 Omgevingsvisie Etten-Leur ‘Etten-Leur doet het gewoon!’ Op 11 juli 2022 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie 'Etten-Leur doet het gewoon!’ vastgesteld. Etten-Leur heeft de ambitie om zich voor de komende 10 tot 20 jaar verder te ontwikkelen als een gemeente waar het prettig en veilig wonen, werken en leven is. Een gemeente waar inwoners en ondernemers zich verbonden voelen met hun directe leefomgeving. Etten-Leur ziet het dorpse karakter en brede aanbod aan voorzieningen als een aantrekkelijke kwaliteit. Een kwaliteit is ook de nabijheid van grootstedelijke voorzieningen in buurgemeente en centrumstad Breda. We bieden met onze omgevingsvisie geen concrete antwoorden op de maatschappelijke opgaven, maar geven richting. Onze opgaven en wensen geven we op een weloverwogen manier een plek. Deze Omgevingsvisie is hier voor ons als een kompas. Belangrijk daarbij is dat we Etten-Leur duurzaam willen ontwikkelen. We streven naar een balans tussen:  het lichamelijke en geestelijke welzijn van inwoners (de mensen);  de veerkracht en kwaliteit van de natuur en het landschap (leefomgeving);  een gezonde en vitale economische ontwikkeling (economie). Dit betekent dat we de gevolgen niet doorschuiven naar toekomstige generaties of andere locaties binnen of buiten de gemeente. Veranderingen moeten bijdragen aan het evenwicht tussen deze drie pijlers.

Etten-Leur kent gebieden met verschillende kwaliteiten, activiteiten en een andere verschijningsvorm. Onze gemeente is in te delen in vier gebieden met een eigen karakteristiek en dynamiek.  woongebieden;  centrumgebied;  werkgebieden;  buitengebied.

Pagina 13 van 45

In onze gebiedsgerichte benadering geven we op basis van de trends en opgaven aan wat we in een gebied belangrijk vinden en wat we willen in de toekomst. Hier benoemen we de koers voor de verschillende gebieden in onze gemeente. Onze gemeente kent ook een aantal strategische ontwikkelzones of ontwikkellocaties voor de langere termijn. In deze gebieden hebben wij de wens voor functieverandering of -toevoeging. Twee prominente onderwerpen daarin zijn:  stadsuitbreiding/ gebiedsontwikkeling in het huidige landelijk gebied;  uitbreiding van een verkeerstracé als randweg (inclusief onderdoorgang spoor) om Etten-Leur. De Omgevingsvisie bevat veel ambities en doelen. De gemeente zal niet altijd het voortouw nemen. De rol varieert van regie tot voorwaardenscheppend. We zien een rol als regisseur op het gebied van bijvoorbeeld de woningbouwopgave en de aanleg van infrastructuur en sociaal maatschappelijke voorzieningen. De rol bij initiatieven van anderen is voorwaardenscheppend. De initiatieven moeten bijdragen aan het behalen van de ambities en doelen, een meerwaarde hebben voor de stad en/of platteland, kansrijk en financieel haalbaar zijn en voldoende draagvlak hebben. 3.3.3 Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 Veiligheid is één van de belangrijkste aandachtsgebieden van de overheid.

Gemeenten hebben hierin een cruciale rol samen met veiligheidspartners waaronder politie, Openbaar Ministerie (OM), veiligheidsregio, zorg- en veiligheidshuis en inwoners, organisaties en ondernemers. Gezamenlijk worden maatregelen voorbereid, instrumenten ingezet, nieuwe creatieve oplossingen bedacht en verbindingen gelegd met flankerend beleid. De gemeente heeft daarbij de regierol: zij verbindt, initieert, inspireert, (co)financiert en bewaakt. De gezamenlijke aanpak richt zich op sociale en fysieke veiligheidsthema’s. Sociale veiligheid heeft betrekking op dreigingen, overlast en criminaliteit veroorzaakt door mensen onderling. Fysieke veiligheid gaat over de bedreiging van gezondheid en goederen door allerhande ongevallen in de natuur of technologie. Elk thema brengt zijn eigen voor de hand liggende partners met zich mee en kent zijn eigen dilemma’s en oplossingen. Als gemeente investeren we in de veiligheid van onze inwoners, zodat inwoners zich veilig voelen in de eigen leefomgeving. Soms nemen we hierin de leiding en soms ondersteunen we. In onze aanpak staat preventie voorop, waarbij we doorpakken daar waar het nodig is. Samen met inwoners en andere partners streven we naar een veilige en prettige omgeving om te wonen, werken en recreëren.

Een samenleving waarin inwoners weerbaar zijn, zich beschermd weten en zich veilig voelen, waarin overlast en criminaliteit zo veel als mogelijk voorkomen worden, waarin aanwezige overlast en criminaliteit stevig aangepakt worden. We hanteren hierbij de indeling die de VNG gebruikt als leidraad. Inhoudelijk betrekken we de veiligheidsplannen van bijvoorbeeld de politie en andere partners. Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma is gebaseerd op deze U&H-strategie en Integraal Veiligheidsplan. Hiermee wordt een duidelijke link gelegd tussen de organen die belast zijn met bestuurs- en strafrechtelijke handhaving.

Pagina 14 van 45

3.3.4 Woonzorgvisie In 2024 stelt de gemeenteraad de woonzorgvisie 2024-2029 vast. In deze visie staan de belangrijkste richtinggevende opgaven voor: - optimale inzet en kwalitatieve verbetering van de bestaande woningvoorraad; - strategische nieuwbouw die voor doorstroming moet zorgen en inspeelt op de meest urgente behoeften van diverse aandachtsgroepen; - woonzorg gerelateerde oplossingen voor behoeften van ouderen, gehandicapten en beschermd wonen/maatschappelijke opvang; - kansrijke oplossingen en initiatieven die bijdragen aan een betekenisvol leven in gezonde en leefbare wijken. 3.3.5 Flexwonen - woningen op tijdelijke locaties Etten-Leur heeft te maken met een hoge druk op de woningmarkt. Veel inwoners zijn op zoek naar een sociale huurwoning. Hier is een groot tekort aan, wat zorgt voor steeds langere wachttijden. In 2024 komen er in Etten-Leur gelukkig al veel nieuwe sociale huurwoningen bij, maar dat is nog steeds niet genoeg voor de grote vraag. Het tekort is een probleem dat vraagt om innovatie en flexibele oplossingen. De gemeente Etten-Leur is hier samen met woningbouwcorporaties en vastgoedeigenaren hard mee aan de slag. In de omgevingsvisie van de gemeente staat dat we het aantal kleine huur- en koopwoningen uitbreiden. We willen dit doen door het bouwen van reguliere en flexibele woningen.

Dit gaat de hoge druk op de woningmarkt verminderen, vooral bij de doelgroep voor de sociale huurwoningen. Het voordeel van de tijdelijke woningen is dat deze snel(ler) kunnen worden gerealiseerd. 3.3.6 Opvang asielzoekers De gemeenteraad besloot dat Etten-Leur per 1 januari 2025 voldoet aan haar opgave voor de huisvesting van statushouders en de opvang van asielzoekers. Voor statushouders geldt dat zij terecht moeten kunnen in bestaande woningen. Voor de opvang van asielzoekers geldt dat het college, binnen de vastgestelde criteria, op zoek gaat naar een locatie waar een asielzoekerscentrum voor het COA kan komen. Dit doen we binnen locaties die de gemeente in eigendom heeft. Dit is echter geen vereiste. Ook panden of gronden van anderen die voldoen aan deze criteria komen in aanmerking. 3.3.7 Huisvesting Arbeidsmigranten In de gemeente Etten-Leur wonen en werken al tientallen jaren arbeidsmigranten die voor een belangrijk deel bijdragen aan de economische vitaliteit van Etten-Leur en omgeving. Buitenlandse werknemers zijn onmisbaar voor de economie van Etten-Leur en onze regio West-Brabant, maar er is een tekort aan woonruimte.

De gemeenten West-Brabant hebben, met het vaststellen van het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant op 28 juni 2021, aangegeven zich tenminste verantwoordelijk te voelen voor voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor het aantal arbeidsmigranten dat in hun eigen dan wel andere gemeenten in de regio werkzaam is. Naast huisvesting zijn er door de commissie Roemer in het rapport “Geen tweederangsburgers” aanbevelingen gedaan en in het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant ook afspraken gemaakt om de positie van arbeidsmigranten te verbeteren in de richting van integratie, scholing, informatie, communicatie en participatie. Gelet hierop zet de gemeente Etten-Leur in op 3 huisvestingsmogelijkheden. Zo is er de mogelijkheid om binnenstedelijk onder voorwaarden, maximaal 4 arbeidsmigranten in een reguliere woning te huisvesten en maximaal 6 arbeidsmigranten in bedrijfswoningen gelegen op het bedrijventerrein. Een tweede mogelijkheid betreft, onder voorwaarden, de huisvesting van arbeidsmigranten bij agrariërs die daar vanwege seizoenarbeid te werk worden gesteld. De derde mogelijkheid betreft,

Pagina 15 van 45

onder voorwaarden, een collectieve vorm van huisvesting van arbeidsmigranten op bedrijventerreinen. Voor alle drie de huisvestingsmogelijkheden geldt dat hiervoor een omgevingsvergunning noodzakelijk is. 3.3.8 Visiedocument “Naar een klimaatbestendig Etten-Leur” Klimaatverandering leidt tot extremere weersomstandigheden en daar wil de gemeente Etten-Leur op voorbereid zijn. Als we terugkijken op de afgelopen jaren, was meerdere malen sprake van extreme hitte in Etten-Leur. In augustus van hetzelfde jaar hadden de inwoners te maken met wateroverlast door extreme neerslag. Door opeenvolgende periode van droogte verdorde het openbaar groen op meerdere plekken en vaardigde het Waterschap een beregeningsverbod uit voor het landelijk gebied. Om ernstige gevolgen voor onze inwoners op langere termijn te voorkomen, maakt Etten-Leur beleid om zich aan te passen aan klimaatverandering. De gemeente Etten-Leur heeft in algemene zin ambities voor klimaatadaptatie opgeschreven in de Omgevingsvisie. In dit visiedocument maken we concreter wat de pijlers zijn onder klimaatadaptatie en benoemen we de speerpunten hoe Etten-Leur hieraan uitvoering geeft. Daarnaast krijgen specifieke taken en acties hun plek in het uitvoeringsprogramma. Met dit document sluiten we aan op het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie: het plan van de Rijksoverheid om Nederland ‘klimaatrobuust’ in te richten.

De effecten voor Etten-Leur zijn in kaart gebracht. Maar om deze effecten onder controle te houden zijn beleidskeuzes nodig. Het is onmogelijk om alle risico’s volledig weg te nemen, dus moeten we een afweging maken welke risico’s we aanpakken en welke risico’s we accepteren. Dit visiedocument brengt in beeld welke maatregelen voor Etten-Leur prioriteit hebben en hoe we tot deze afweging gekomen zijn. 3.3.9 Transitievisie warmte/Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten elke 5 jaar een Transitievisie warmte (TVW) vaststellen. De gemeente Etten-Leur heeft deze in 2021 vastgesteld. In deze visie is beschreven hoe we er samen met inwoners voor gaan zorgen dat bestaande woningen en gebouwen in Etten-Leur minder energie gaan gebruiken en uiteindelijk in 2050 geen aardgas meer nodig hebben. Dit doen we om de CO2 uitstoot naar beneden te krijgen. De TVW is een routekaart, die de stappen beschrijft die gezet moeten worden. Het is logisch dat dit niet van de ene op de andere dag gaat. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de overstap voor iedereen haalbaar en betaalbaar is. Voor nu zet EttenLeur in op het isoleren van woningen, voordat woningen (na 2030) (verplicht) van het aardgas af gaan. 3.3.10 Evenementen en duurzaamheid Voor alle evenementen gelden nieuwe regels voor het gebruik van plastic bekers en bakjes.

Wegwerp is verboden, herbruikbaar wordt de nieuwe norm. Vanaf 1 juli 2023 mogen bij open evenementen geen gratis wegwerpbekers en -bakjes van plastic verstrekt worden tijdens stadsbrede evenementen zoals een marathon, carnaval of andere open evenementen. Vanaf 1 januari 2024 is bij gesloten evenementen wegwerpplastic niet meer toegestaan en hergebruik of hoogwaardige recycling verplicht. 3.3.11 Openbare orde en veiligheid Binnen de openbare orde en veiligheid van de gemeente Etten-Leur is de toezicht en handhaving een belangrijk aspect. Het gaat hierin met name over de regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Denk hierbij aan naleving van de regels van de Algemene plaatselijke verordening, kleine verkeersovertredingen en overtredingen van bijzondere wetten zoals de Alcoholwet. Toezicht en handhaving in de openbare ruimte is een gedeeltelijke verantwoordelijkheid van gemeente en politie. De gemeente zorgt met boa’s voor de ogen en oren op straat en kunnen daar

Pagina 16 van 45

ingrijpen waar de leefbaarheid wordt aangetast door overtredingen die overlast veroorzaken en tot kleine ergernissen leiden. De politie is primair aan zet wanneer het gaat om het handhaven van de openbare orde en veiligheid. Boa’s en politie vullen elkaar dus aan en dragen samen zorg voor leefbaarheid en veiligheid op straat 3.3.12 Brabantse norm weerbare overheid Eén gezamenlijke aanpak voor alle Brabantse gemeenten en de provincie om ondermijning en criminele activiteiten te voorkomen. Dat is het doel van de ‘Brabantse norm weerbare overheid'. Het is een handreiking aan gemeenten om criminele activiteiten te signaleren en te voorkomen. Criminelen maken gebruik van subsidieregelingen of vragen vergunningen aan. Dat vraagt om een overheid die weerbaar is tegen ondermijning. De handreiking helpt gemeenten te werken aan een Brabant-brede manier van werken. Dat voorkomt dat criminelen die bot vangen bij de ene gemeente elders gaan ‘winkelen’ en zo hun slag slaan. De Brabantse norm is een groeimodel. Er worden tips gegeven om te werken aan bewustwording, informeren en het beveiligen van informatie, beleid en handhaving en een veilige werkomgeving met aandacht voor integriteit. We implementeren deze norm binnen de VTH-werkzaamheden en -werkprocessen van onze organisatie.

Een belangrijk onderdeel daarvan is het toepassen van de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur (Wet Bibob). De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kan het bevoegd gezag de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Om de mate van gevaar te bepalen, kunnen we advies aanvragen bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB). De gemeente Etten-Leur kent tot nu toe een algemeen Bibob beleid en aanvullend Bibob beleid taakveld horeca en bouw dat is gebaseerd op de Wet Bibob. Begin 2024 stelt het college naar verwachting de “Beleidsregel toepassing Wet Bibob gemeente Etten-Leur 2024” vast, welke in lijn zal zijn met de districtelijke beleidslijn Bibob van De Baroniegemeenten. Deze nieuwe beleidsregel bevat de beleidsuitgangspunten van gevallen waarin een Bibob-onderzoek wordt uitgevoerd. 3.3.13 Datagestuurd/-gericht werken Goede en tijdige beschikbaarheid van data maakt een steeds belangrijker onderdeel uit van ons werk.

Het vereist dat wij het databeheer goed in de organisatie moeten borgen door onder andere uniforme afspraken over het verzamelen, ordenen en opslaan van gegevens vast te leggen waardoor we een gewenst kwaliteitsniveau van onze data kunnen realiseren. Door adequaat databeheer is het mogelijk data-analyses uit te voeren waardoor het mogelijk is om trends te vinden en bedrijfsprocessen te optimaliseren. Het vormt een belangrijk instrument om de kwaliteit van onze dienstverlening te verhogen en maakt het mogelijk om de VTH-taken op basis van analyses efficiënter en effectiever uit te voeren. In 2021 is een start gemaakt met het maken van een dashboard. In 2023 zijn alle gegevens uit het dashboard overgezet naar Power BI. Dit proces zal de aankomende jaren verder geoptimaliseerd worden.

Pagina 17 van 45

4.

Uitgangspunten voor uitvoerings- en handhavingsstrategie

4.1 Eigentijds bestuur en dienstverlening op maat in Etten-Leur We werken aan een betrouwbare en servicegerichte organisatie voor onze inwoners en partners zoals het onderwijs, ondernemers, andere overheden en maatschappelijke organisaties, verenigingen en instellingen. Een organisatie zonder onnodige drempels en procedures waarbij de menselijke maat het uitgangspunt is van onze dienstverlening. Dat vraagt om professionals die binnen de wetten en regelgeving ruimte voor maatwerk zien en benutten. De gemeente inspireert, stimuleert en faciliteert en zoekt actief de dialoog en samenwerking op. Veel aandacht gaat uit naar het vroegtijdig betrekken van inwoners en andere partijen bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid. Bestuurders en de organisatie gaan tijdig met inwoners in gesprek over maatschappelijke vraagstukken. Voor een goed functionerende gemeente is ook de relatie tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie van groot belang, evenals een goede samenwerking in de regio zowel ambtelijk als bestuurlijk als politiek. 4.2 Focus op de grootse risico’s Evenals de voorgaande jaren zal ook de komende jaren het accent van de U&H strategie liggen op het beheersbaar houden en terugdringen van de bestaande grotere omgevingsrisico’s en het voorkomen van nieuwe grotere omgevingsrisico’s.

De gemeentelijke inzet zal zich concentreren op deze meest risicovolle situaties. In hoofdstuk 5 wordt deze werkwijze toegelicht. 4.3 Eigen verantwoordelijkheid en ruimte voor eigen initiatief De uitdagingen liggen in de tweede plaats in een verschuiving bij de inzet van de verschillende instrumenten die we hebben op basis van het omgevingsrecht. Het accent lag tot nu toe op het programmatisch en vanuit de regelgeving sturen op naleefgedrag en daarnaast de inwoners en ondernemers meer op hun eigen verantwoordelijkheid aan te spreken maar hen ook de ruimte laten om met eigen oplossingen te komen. De gemeente vindt het belangrijk om ruimte te bieden aan initiatieven en geen onnodige barrières op te werpen. Dat betekent dat de VTH-taken ook deels vanuit de invalshoek van inwoners en ondernemers wordt ingevuld. Waar de eigen verantwoordelijkheid onvoldoende leidt tot het realiseren van het gewenste effect, zullen inwoners en ondernemers gefaciliteerd worden. Uitgangspunt is de verwachting dat veel ondernemers en inwoners deze verantwoordelijkheid goed aan kunnen. Maar daar waar dit niet het geval is en leidt tot onacceptabele risico’s zal zo nodig stevig handhavend worden opgetreden (high trust – high penalty). 4.4 Van handhaving naar preventie Een andere uitdaging is het vroegtijdiger bijsturen in ontwikkelingen die voorzienbaar problematisch kunnen worden.

Er wordt momenteel relatief veel tijd besteed aan handhavingssituaties over overlast waar in essentie sprake is van onderliggende ‘burenruzies’. Door alerter te zijn op mogelijke onderliggende conflicten bij klachten of signalen kunnen dergelijke escalaties mogelijk worden voorkomen en wordt buitensporige inzet vanuit de handhaving voorkomen. Dit gebeurt door de preventieve en voorlichtende rol van toezichthouders (al dan niet met opsporingsbevoegdheid), de inzet van communicatie-instrumenten, subsidies, mediation, buurtbemiddeling of via maatschappelijke ondersteuning. Hetzelfde geldt voor het voorkomen van onnodige overtredingen of klachten doordat inwoners en ondernemers onvoldoende op de hoogte zijn van risico’s en regelgeving. Ook hier kan tijdige voorlichting via de website en gemeentelijke publicaties herstelkosten en eventuele schade

Pagina 18 van 45

voorkomen. Ook bij de aanpak om te komen tot een veilige leefomgeving staat preventie voorop waarbij wordt doorgepakt daar waar het nodig is. Om dit mogelijk te maken is een goed zicht op ontwikkelingen binnen de gemeente vereist. Bijvoorbeeld als het gaat om de vestiging van bedrijvigheid aan huis, initiatieven van inwoners, bedrijven/verenigingen, veranderend gebruik van vrijkomende bebouwing of renovatie en verbouwing van bestaande gebouwen (in verband met brandveiligheid). Niet door nog alleen meer toezicht uit te oefenen, maar ook door slim gebruik te maken van bestaande informatie, signalering, inzet van nieuwe technologie én de bereidheid van inwoners en ondernemers om bijvoorbeeld verbouwingen tijdig te melden. 4.5 Communicatie De gemeente Etten-Leur wil communicatie zo organiseren, dat het dienend is aan de doelstellingen uit de U&H-strategie, het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag. De communicatie speelt ook in op de beleving van de inwoners en vergroot het vertrouwen van de inwoners in de aanpak van de overheid. 4.5.1 Communicatiedoelstellingen • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners weten altijd wie hun contactpersoon is bij de gemeente. • We gebruiken heldere taal. • We leggen altijd uit wat we doen en waarom. • We zijn bereikbaar en informatie over actuele wetten en regelgeving is vindbaar en begrijpelijk.

• We betrekken inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners actief bij (communiceren actief over) plannen en activiteiten. • Begrip vergroten dat we samen verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van de leefomgeving. • Bevorderen van het naleven van wetten en regels. • Vertrouwen in de overheid vergroten. Met communicatie streven we dus een preventieve werking na; bevordering van het naleven van wetten en regels. Voor handhaving, maar ook voor vergunningverlening, is kennis hebben van de regels, de risico’s en de sancties van het allergrootste belang. We gaan het gesprek met inwoners en ondernemers aan over wat er goed gaat en wat er nog beter kan. 4.5.2 Kernboodschap De U&H-strategie heeft als doel: de kwaliteit van de fysieke leefomgeving te beschermen en daar waar mogelijk te verbeteren. Dit vertaalt zich in de kernboodschap voor de inwoners:

Etten-Leur maken we samen Samen zijn we verantwoordelijk voor een veilige en prettige leefomgeving.

4.5.3 Communicatiestromen algemeen • De gemeentewebsite en andere dienstverleningskanalen zijn duidelijk vormgegeven en goed toegankelijk, ook voor mensen die minder digitaal vaardig zijn; o We bieden een overzichtelijk en laagdrempelige ingang naar informatie over actuele weten regelgeving.

Pagina 19 van 45

•

Onze medewerkers zijn ambassadeurs voor onze gemeente en regelgeving en denken mee in oplossingen en mogelijkheden voor onze inwoners en ondernemers.

4.5.4 Balans tussen communicatie en effectief handelen Boodschap, actie en verwacht effect moeten in balans zijn. Op de eerste plaats komt het informeren van inwoner/ondernemer. Het bekend zijn met de regels en wetgeving is een voorwaarde om de juiste keuzes te kunnen maken. Bij het signaleren van overtredingen of nalatigheid kan op basis van wat aangetroffen wordt een keuze gemaakt worden tussen samen oplossen, sancties opleggen en aanvullend externe communicatie inrichten. Hierbij houden we altijd het doel en de kernboodschap voor ogen. 4.5.5 Nauwkeurigheid in communicatie Met doelgroepgerichte communicatie zorgen we ervoor dat de juiste doelgroep de goede informatie krijgt op het juiste moment. Hiervoor is het nodig na te denken welke communicatiebehoefte er is, en welke afstemming/participatie vanuit wetgeving of beleid gevraagd wordt van de initiatiefnemer (gemeente of inwoner/ondernemer). Het is van belang om vergunningverlening/handhaving en communicatie zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. 4.5.6 Inspanningen zichtbaar maken Wij zijn gericht op het delen van succes. De communicatie maakt zichtbaar hoe geïnvesteerd wordt in de veilige en prettige leefomgeving van de gemeente.

Pagina 20 van 45

5.

Van een risicoanalyse naar VTH-strategieën

5.1 Inleiding De vaststelling van de U&H-strategie is tot stand gekomen via drie sporen. Het eerste spoor betrof het via een risicoanalyse bepalen van prioriteiten met behulp van een risicomatrix. Tijdens het tweede spoor hebben wij een eerste reactie gegeven op de conceptstrategie. Gedurende het derde spoor heeft de besluitvorming plaatsgevonden en is de strategie bestuurlijk definitief vastgesteld. In dit hoofdstuk wordt bovenvermelde werkwijze kort toegelicht. In hoofdstuk 6 worden de resultaten gepresenteerd. Deze resultaten bieden een basis voor de prioriteiten die gesteld worden voor de taakvelden vergunningverlening, toezicht en handhaving. 5.2 Risicoanalyse Een belangrijk onderdeel van de strategie is het, via een risicoanalyse, in beeld brengen van risico’s en effecten van de taakvelden vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hieruit volgt een prioritering die als vertrekpunt is gebruikt voor het opstellen en uitwerken van de U&H-strategieën Om een goede risicoanalyse en afweging te kunnen maken tussen alle gemeentelijke VTH-taken is gebruik gemaakt van een risicomatrix. 5.3 Werking risicoanalyse Om de VTH-taken te kunnen prioriteren is een inventarisatie gemaakt waarbij per taakveld: • Bouwen • Gebruik (bestemmingsplan) • Apv/bijzondere wetten • Milieu • Brandveiligheid de taken in beeld zijn gebracht.

Per taak zijn vervolgens de risico’s, effecten en naleefgedrag gewogen (risicoanalyse) aan de hand van de volgende beoordelingscriteria: • Financieel/economisch • Volksgezondheid • Veiligheid • Energie & klimaatadaptatie & duurzaamheid. Aan de hand van scores is vervolgens een prioriteitenverdeling gemaakt. De volgende prioriteiten zijn hierbij gehanteerd: • Zeer hoog • Hoog • Middel • Laag • Zeer laag 5.4 Analyse vakspecialisten De basis voor de huidige prioriteiten wordt gevormd door de risicoanalyse. Een onderdeel van de risicoanalyse is de beoordeling door de vakspecialisten van de De6-gemeenten. Deze vakspecialisten zijn in het VTH-domein werkzaam. Zij hebben een goed beeld van de ontwikkelingen binnen het taakveld. Bovendien kennen zij de lokale situatie en de eventuele knelpunten waar zij in de dagelijkse praktijk mee te maken hebben.

Pagina 21 van 45

5.5 Uitvoeringsprogramma en jaarverslag Op basis van de prioriteiten en strategieën wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld. In het uitvoeringsprogramma worden de prioriteiten en strategieën gekoppeld aan de beschikbare capaciteit. Het college van burgemeester en wethouders heeft hierbij de mogelijkheid om op grond van bestuurlijke afwegingen de prioriteiten en bijbehorende strategieën aan te passen. Jaarlijks wordt een verslag gemaakt met conclusies en (eventuele) verbeterpunten die dienen als input voor het opstellen van een nieuw U&H-strategie en uitvoeringsprogramma. Hierdoor is het mogelijk de prioriteiten bij te stellen en in te spelen op actuele zaken en de prioriteitenlijst opnieuw bestuurlijk vast te laten stellen. Voor zover mogelijk en noodzakelijk worden aanpassingen in De6verband voorbereid.

Pagina 22 van 45

6.

Prioriteiten en doelen

6.1 Resultaten prioritering Het gaat hier om vergunningverlening, toezicht en handhaving van wet- en regelgeving met betrekking tot de bebouwde en onbebouwde leefomgeving; het omgevingsrecht. De genoemde instrumenten hebben, naast andere instrumenten zoals het verlenen van subsidie en het geven van voorlichting, als doel de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en daar waar mogelijk te verbeteren. Zoals hiervoor is beschreven is de basis voor de prioriteitenlijst gevormd door de risicoanalyse. Verzoeken om handhaving en klachten (meldingen) zijn niet opgenomen in de prioriteitenlijst, zij hebben – in beginsel – altijd een hoge prioriteit, vanuit een wettelijke taak en/of uit oogpunt van klantgerichtheid. Calamiteiten en ongewone voorvallen zijn ook niet opgenomen in de prioriteitenlijst, hiervoor wordt standaard capaciteit gereserveerd. De prioritering die voortkomt uit de risicoanalyse wordt verder uitgewerkt in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. De prioriteitenlijst die in De6-verband is opgesteld is in bijlage 2 bijgevoegd. Hieronder staan de hoogste prioriteringen van deze lijst genoemd (prioriteit gebaseerd op naleefgedrag). Deze taken hebben de hoogste prioriteit omdat deze taken scoren als een zeer hoog/hoog risico: Taakveld APV en Bijzondere wetten APV en Bijzondere wetten APV en Bijzondere wetten APV en Bijzondere wetten

Taak Overlast - drugs (inclusief toepassing art. 13b Opiumwet) Afval - illegale stort chemisch Afval - illegale stort overig Overlast - vuurwerk

Prioriteit zeer hoog hoog hoog hoog

Bouwen Bouwen Bouwen Bouwen Bouwen Bouwen Bouwen

Illegale bouwactiviteiten Bedrijven categorie 3 Bedrijven categorie 4 Monumenten Publiek categorie 2 Publiek categorie 3 Wonen categorie 3

zeer hoog hoog hoog hoog hoog hoog hoog

Brandveiligheid Brandveiligheid Brandveiligheid Brandveiligheid Brandveiligheid Brandveiligheid

Risicovolle bedrijven Gebouwgroep 1 Gebouwgroep 2 Gebouwgroep 3 Gebouwgroep 4 Gebouwgroep C

zeer hoog hoog hoog hoog hoog hoog

Gebruik (bestemmingsplan) Gebruik (bestemmingsplan)

Gebruik bouwwerken Huisvesting arbeidsmigranten

hoog hoog

Milieu Milieu Milieu Milieu Milieu Milieu Milieu Milieu Milieu Milieu Milieu

Illegale milieuactiviteiten Afval(water)beheer Autodemontagebedrijven Benzinestation met LPG Bijzondere woongebouwen Chemische industrie; grootschalige opslag gevaarlijke stoffen, Bevi Garages en autoherstelbedrijven Horeca Chemische industrie; kleinschalige opslag gevaarlijke stoffen Natte en chemische wasserijen Veehouderij

zeer hoog hoog hoog hoog hoog hoog hoog hoog hoog hoog hoog

Slopen Slopen

Illegale sloopactiviteiten Sloopmelding met asbest

hoog hoog

Pagina 23 van 45

In de bovenstaande De6-prioritering is aan een aantal taken een prioriteit toegekend die voor EttenLeur aanleiding geven op grond van lokale inzichten en bestuurlijke wensen (couleur locale) of op basis van ervaringen uit het verleden af te wijken en de toegekende prioriteit naar boven of beneden bij te stellen. Wij hebben besloten aan de volgende taken een nieuwe prioriteit toe te kennen: Taakveld APV en Bijzondere wetten

Taak Afval - inzameling

Prioriteit hoog

In de prioriteitenlijst die in De6-verband is opgesteld, is binnen het taakveld Bouwen de taak Illegale bouwactiviteiten als zeer hoog geprioriteerd. Echter het begrip ‘illegale bouwactiviteiten’ is zeer ruim en omvat activiteiten die een grote impact hebben tot activiteiten die een geringe impact hebben. Gelet op de lokale situatie heeft het college besloten om deze taak te splitsen. Taakveld Bouwen Bouwen

Taak Illegale bouwactiviteiten (Monumenten, Bedrijven categorie 3, Bedrijven categorie 4, Publiek categorie 2, Publiek categorie 3 en Wonen categorie 3) Illegale bouwactiviteiten (Wonen categorie 1, Wonen categorie 2, Bedrijven categorie 1, Bedrijven categorie 2, Publiek categorie 1 en Overige)