Risicoanalyse overwegen Etten-Leur v2.0 met bijlagen
Tekst van het document
Ligging in boog [Gevolg]
Verandering door project: Nee Bij de overweg ligt het spoor in rechtstand. Dat is positief voor de overwegveiligheid.
Aantal sporen [Gevolg]
Verandering door project: Nee Bij een overweg met meerdere sporen, is er, na aanrijding met een wegvoertuig, en ontsporing grotere kans dat de ontspoorde trein wordt aangereden door een trein uit de andere richting. Bij deze overweg is die mogelijkheid aanwezig. Dat is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee
4.5 Locatiespecifieke risico’s Niet van toepassing.
4.6 Toetsing aan beleidsregels ProRail beoordeelt de (potentiële toename van) overwegrisico’s van de volgende wijzigingen als onbeheerst en maakt daarom bezwaar tegen deze wijzigingen: Beleidsregel Een wijziging in de wegsituatie waardoor de ontruiming van een overweg niet meer geborgd is (bijvoorbeeld door de aanleg van een nieuwe aansluitende weg, in- en/of afrit, een rotonde, een parkeerplaats). Een wijziging waardoor het overwegrisico op een niet actief beveiligde overweg op het reizigersnet toeneemt (bijvoorbeeld een nieuwe recreatieve route over de overweg, een ruimtelijke ontwikkeling die leidt tot een toename van gebruik van de overweg). Dit geldt zowel voor openbare overwegen, particuliere overwegen en stationsoverpaden. Het openstellen van een particuliere overweg voor openbaar gebruik.
Toetsing N.v.t.
Een wijziging in de omgeving waardoor een stationsoverpad een interwijkfunctie krijgt. Het verhogen van een Gebiedsontsluitingsweg danwel Erftoegangsweg naar een Stroomweg.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
24/47
De geplande veranderingen op de overwegen in Etten-Leur zijn niet in strijd met één of meerdere van deze beleidsregels.
4.7 Denkbare maatregelen Geen.
4.8 Conclusie Deze overweg is uitsluitend toegankelijk voor langzaam verkeer. Op basis van de beoordeling van de overweg wordt geconcludeerd: De risico’s blijven beheerst. De overwegveiligheid verslechtert niet.
25/47
5. Risicoanalyse Spoorlaan - Litouwenplein 5.1 Algemeen Benaming bij ProRail Straatnaam / Gemeente Geocode / Kilometrering
Spoorlaan - Litouwenplein Etten-Leur 122 / 13.8
Figuur 14: Locatie spoorkruising
Figuur 15: Bovenaanzicht
26/47
Figuur 16: Vooraanzicht
5.2 Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu (p.u.p.r.) Gebruik weg volgens indeling “Duurzaam Veilig” Gevolgen project
AOB 2 Ja 40 km/u (in de buurt van station met halterende treinen), goederentreinen rijden op snelheid voorbij Uitsluitend voetgangers 2 Erftoegangsweg Geen gevolgen voor de treinfrequentie
5.3 Omschrijving omgeving De overweg Spoorlaan – Litouwenplein is een stationsoverpad ten behoeve van de transfer van treinreizigers. Het heeft tevens een interwijkfunctie voor voetgangers. Ondanks versperringsmaatregelen voor fietsers en brommers wordt deze alsnog veelvuldig gebruikt door deze groep.
5.4 Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten dat het risiconiveau van een overweg met actieve beveiliging bepaalt. De volgende tabel toetst het ontwerp aan deze aspecten. Per aspect wordt aangegeven of er een wijziging wordt verwacht in het risicoprofiel van de overweg door de intensivering van het omliggende wegverkeer van de overweg. Aspecten die niet van toepassing zijn voor een stationsoverpad zijn niet opgenomen in de tabel.
27/47
Aspect Aantal sporen
Beoordeling Er liggen twee sporen in de overweg. Hierdoor kunnen voetgangers verrast worden door een tweede trein. Dit is negatief voor de overwegveiligheid.
Aansluiting station
Verandering door project: Nee Ja, deze overweg ligt direct naast station Etten-Leur. Dit is negatief voor de overwegveiligheid.
Schuine overwegen
Verandering door project: Nee Nee, het spoor ligt haaks over de weg. Hierdoor is er beter zicht op aankomende treinen. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Zichtbaarheid overweginstallatie
Treinfrequentie
Spreiding sluitingsduur
Ongewenste/onbegrepen dichtligtijd.
Beveiliging i.c.m. gebruik
Omgeving die de aandacht afleidt
Intensiteit fietsverkeer
Verandering door project: Nee Het zicht op de overweginstallatie wordt niet verhinderd door objecten. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Volgens de dienstregeling van 2023 rijden 2 intercity’s per uur per richting over dit baanvak. Daarnaast rijden er enkele goederentreinen per dag. Deze lage frequentie is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Er rijden intercity’s en goederentreinen over dit baanvak. De goederentreinen rijden door langs de halte, terwijl de intercity’s stoppen bij de halte. Dit leidt tot verschillen in de sluitingsduur. Dit is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Er is geen sprake van ongewenste of onbegrepen dichtligtijd. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee De aanwezige AHOB is qua inrichting (lampen, bellen, overwegbomen) passend bij de inrichting en het gebruik van de weg. De installatie voldoet aan de actuele voorschriften voor overweginstallaties. Verandering door project: Nee Aangezien deze overweg zich bevindt op het station, kan het voorkomen dat reizigers zijn afgeleid, omdat ze de trein nog willen halen. Dit is negatief voor de overwegveiligheid.
Verandering door project: Nee Ondanks het verkeersbesluit aangeduid met bord RVV C15 (Verboden voor fietsen en bromfietsen) gaan er toch fietsers over deze overweg, maar de intensiteit is laag. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Ja, de verwachting is dat de intensiteit voor het fietsverkeer wat toeneemt maar nog steeds laag blijft. Het overpad blijft verboden voor fietsen en bromfietsen. In 2016 is reeds een risicoanalyse voor de Stationsomgeving Etten-Leur gedaan: een onderzoek naar effecten van herinrichting van het stationsplein. Eén van de genoemde maatregelen om fietsverkeer te ontmoedigen (hoogteverschillen aanbrengen) is niet geïmplementeerd. Wel is fietsen ontmoedigd door plaatsen van ‘schanskorven’ die zig-zag beweging noodzakelijk maken. Daarom is de verwachting dat de intensiteit van fietsers laag blijft.
28/47
Aspect Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Beoordeling Bij deze overweg zijn geen zaken aangetroffen, die reden geven voor verhoogde kans op onveilig gedrag. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Snelheid treinverkeer [Gevolg]
Verandering door project: Nee Op de overweg is de treinsnelheid relatief laag door halterende treinen. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Ligging in boog [Gevolg]
Verandering door project: Nee Bij de overweg ligt het spoor in rechtstand. Dat is positief voor de overwegveiligheid.
Aantal sporen [Gevolg]
Verandering door project: Nee Bij een overweg met meerdere sporen, is er, na aanrijding met een wegvoertuig, en ontsporing grotere kans dat de ontspoorde trein wordt aangereden door een trein uit de andere richting. Bij deze overweg is die mogelijkheid aanwezig. Dat is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee
5.5 Locatiespecifieke risico’s Niet van toepassing.
5.6 Toetsing aan beleidsregels ProRail beoordeelt de (potentiële toename van) overwegrisico’s van de volgende wijzigingen als onbeheerst en maakt daarom bezwaar tegen deze wijzigingen: Beleidsregel Een wijziging in de wegsituatie waardoor de ontruiming van een overweg niet meer geborgd is (bijvoorbeeld door de aanleg van een nieuwe aansluitende weg, in- en/of afrit, een rotonde, een parkeerplaats). Een wijziging waardoor het overwegrisico op een niet actief beveiligde overweg op het reizigersnet toeneemt (bijvoorbeeld een nieuwe recreatieve route over de overweg, een ruimtelijke ontwikkeling die leidt tot een toename van gebruik van de overweg). Dit geldt zowel voor openbare overwegen, particuliere overwegen en stationsoverpaden. Het openstellen van een particuliere overweg voor openbaar gebruik.
Toetsing N.v.t.
Een wijziging in de omgeving waardoor een stationsoverpad een interwijkfunctie krijgt. Het verhogen van een Gebiedsontsluitingsweg danwel Erftoegangsweg naar een Stroomweg.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
De geplande veranderingen op de overwegen in Etten-Leur zijn niet in strijd met één of meerdere van deze beleidsregels.
5.7 Denkbare maatregelen Geen.
5.8 Conclusie Op basis van de beoordeling van dit stationsoverpad wordt geconcludeerd: De risico’s blijven beheerst.
29/47
Het fietsend passeren van de overweg wordt ontmoedigd door de aanwezigheid van ‘schanskorven’ die zig-zag beweging noodzakelijk maken. Daarom is de verwachting dat de intensiteit van fietsers laag blijft. De overwegveiligheid verslechtert niet.
30/47
6. Risicoanalyse Markt – Hoevenseweg 6.1 Algemeen Benaming bij ProRail Straatnaam / Gemeente Geocode / Kilometrering
Markt – Hoevenseweg Etten-Leur 122 / 13.4
Figuur 17: Locatie spoorkruising
Figuur 18: Bovenaanzicht
31/47
Figuur 19: Vooraanzicht
6.2 Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu (p.u.p.r.) Gebruik weg volgens indeling “Duurzaam Veilig” Gevolgen project
AHOB 2 Ja 130 km/u 50 km/u 2 Gebiedsontsluitingsweg Geen gevolgen voor de treinfrequentie
6.3 Omschrijving omgeving De overweg Markt – Hoevenseweg is een overweg in het westelijke deel van Etten-Leur. De overweg ligt binnen de bebouwde kom en kent een gemiddelde intensiteit gemotoriseerd verkeer. De rijbaan bestaat uit twee rijstroken gescheiden door een doorgetrokken streep en een gescheiden fietspad aan beide kanten van de weg. Er loopt een fietsknooppuntroute over de overweg. Ook is er vanaf deze overweg directe toegang tot het perron.
6.4 Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten dat het risiconiveau van een overweg met actieve beveiliging bepaalt. De volgende tabel toetst het ontwerp aan deze aspecten. Per aspect wordt aangegeven of er een wijziging wordt verwacht in het risicoprofiel van de overweg door de intensivering van het omliggende wegverkeer van de overweg.
32/47
Aspect Aantal sporen
Aansluiting station
Schuine overwegen
Zichtbaarheid overweginstallatie
Dieplader-gevoeligheid
Treinfrequentie
Spreiding sluitingsduur
Ongewenste/onbegrepen dichtligtijd.
Beveiliging i.c.m. gebruik
Ontruiming
Beoordeling Er liggen twee sporen in de overweg. Hierdoor kan wegverkeer verrast worden door een tweede trein. Dit is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Ja, station Etten-Leur ligt vlak bij de overweg. Dit kan zorgen voor gehaaste reizigers die nog een trein willen halen. Dit is negatief voor de overwegveiligheid. Aan de noordkant van de overweg staat een hek tussen fietspad en weg om te voorkomen, dat gehaaste reizigers de weg oversteken vlakbij de overweg. Verandering door project: Nee Nee, het spoor ligt haaks over de weg. Hierdoor is er goed zicht op aankomende treinen. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Het zicht op de overweginstallatie wordt niet verhinderd door objecten. Er is wel lage begroeiing aanwezig. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Het spoorkruisend lengteprofiel van de weg heeft geen bolling of andere verticale afwijking. De Digitale Wegenkaart Ontheffingen geeft ook geen beperking aan voor deze overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Volgens de dienstregeling van 2023 rijden 2 intercity’s per uur per richting over dit baanvak. Daarnaast rijden er enkele goederentreinen per dag. Deze lage frequentie is positief voor de overwegveiligheid.
Verandering door project: Nee Er rijden intercity’s en goederentreinen over dit baanvak. De goederentreinen rijden door langs de halte, terwijl de intercity’s stoppen bij de halte. Dit leidt tot verschillen in de sluitingsduur. Dit is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee De kans op ongewenste/onbegrepen dichtligtijden is zeer gering. De overweg wordt van west naar oost rijdend geactiveerd. De kans dat de trein daarna nog sterk moet afremmen of tot stilstand komt is nihil. In de richting van oost naar west wordt de overweg geactiveerd als een halterende trein klaar is voor vertrek. Goederentreinen worden in deze richting rijdend geactiveerd. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee De aanwezige AHOB is qua inrichting (lampen, bellen, overwegbomen) passend bij de inrichting en het gebruik van de weg. De installatie voldoet aan de actuele voorschriften voor overweginstallaties. Verandering door project: Nee Er is een kruisende fietsroute en een voetpad aanwezig aan de noordkant op ongeveer 30 meter van het spoor. Het autoverkeer hoeft geen voorrang te verlenen aan overstekende fietsers en voetgangers, maar als ze dat uit beleefdheid wel doen, kan een wachtrij tot op de overweg ontstaan. Aan de zuidkant ligt de fietsoversteek op ongeveer 50 meter van de overweg.
Daarnaast moet aan de zuidkant van de overweg rechtsaf slaand gemotoriseerd verkeer
33/47
Aspect
Aantal rijstroken
Voorzieningen fietsverkeer
Beoordeling richting Markt, rechtdoor gaande fietsers voorrang verlenen. Er is voorzien in opstelruimte voor één auto. Het aandeel gemotoriseerd verkeer dat rechtsaf slaat richting Markt is laag. De ontruiming van deze overweg is volgens het overwegenregister goed. Verandering door project: Ja, de intensiteit gemotoriseerd verkeer neemt bij de ontwikkeling Hoge Haansberg met 51% toe. Zie toelichting bij locatiespecifieke risico’s. Er is sprake van twee rijstroken. Dit vermindert de kans op slalommen, immers als het eerste voertuig stilstaat voor de overwegbomen blokkeert dit de doorgang voor andere voertuigen. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee In beide rijrichtingen langs de Hoevenseweg liggen fietspaden die zijn ingericht voor fietsverkeer in enkele richting. Aan beide zijden van het spoor worden deze over de gehele breedte afgesloten met overwegbomen. Tussen de weg en het fietspad is een berm aanwezig met daarop de schrikhekken en overweglampen. Aan de noordwest kant van de overweg staat een hek tussen het fietspad en de weg om te voorkomen, dat gehaaste reizigers de weg oversteken vlakbij de overweg. Deze voorzieningen zijn positief voor de overwegveiligheid.
Omgeving die de aandacht afleidt
Verandering door project: Nee Er zijn geen bijzonderheden in de omgeving van de overweg waardoor de aandacht van de weggebruiker wordt afgeleid van de overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Hinderlijke profielovergang
Verandering door project: Nee Op dit moment zijn er geen hinderlijke profielovergangen. De dwarsdoorsnede, het wegprofiel, is voor en na de overweg voor zowel auto- als fietsverkeer gelijk. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Aanwezigheid effectieve middengeleider
Intensiteit fietsverkeer
Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Snelheid treinverkeer [Gevolg]
Verandering door project: Nee Er is geen middengeleider aanwezig. De rijstroken worden van elkaar gescheiden door een doorgetrokken streep. Dit is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Gemiddeld (300-750 fietsbewegingen in een piekuur in beide richtingen samen). Wel een drukke verbinding binnen stedelijk gebied, maar geen specifieke herkomst en bestemmingen die leiden tot ‘Hoge’ intensiteiten. De weg is wel gelegen in een fietsknooppunt route en dat heeft een aantrekkende werking. De gemiddelde intensiteit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Ja, de verwachting is dat de intensiteit voor het fietsverkeer wat toeneemt maar nog steeds gemiddeld blijft. Bij deze overweg zijn geen zaken aangetroffen, die reden geven voor verhoogde kans op onveilig gedrag. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Op de overweg is de treinsnelheid ongeveer 40 km/uur door halterende treinen (352 meter voor de halte) of treinen die net zijn vertrokken (ongeveer 80 meter vanaf de kop van het perron. Goederentreinen rijden met hogere snelheid voorbij de overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
34/47
Aspect
Beoordeling
Ligging in boog [Gevolg]
Verandering door project: Nee Bij de overweg ligt het spoor in rechtstand. Dat is positief voor de overwegveiligheid.
Aantal sporen [Gevolg]
Verandering door project: Nee Bij een overweg met meerdere sporen, is er, na aanrijding met een wegvoertuig en ontsporing grotere kans dat de ontspoorde trein wordt aangereden door een trein uit de andere richting. Bij deze overweg is die mogelijkheid aanwezig. Dat is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee
6.5 Locatiespecifieke risico’s Naar verwachting leidt variant 3 tot 35% toename van het gemotoriseerd verkeer van 7.700 naar 10.400 voertuigen per werkdag. Variant 8 leidt tot 51% toename van het gemotoriseerd verkeer van 7.700 naar 11.600 voertuigen per werkdag. Dat wordt in beide gevallen een hoge intensiteit. Hierbij wordt opgemerkt, dat de huidige intensiteit is geteld op de overweg en het thermometerpunt voor de nieuwe situatie op de Spoorlaan ligt. De verwachting is, dat het grootste deel van het verkeer aan de zuidkant van de overweg de voorrangsweg volgt richting Spoorlaan (met de bocht mee naar links, zie de pijl in Figuur 20) en slechts een klein deel rechtsaf slaat naar de Markt. Hierdoor blijft de ontruiming van de overweg goed.
Figuur 20: Bovenaanzicht overweg Markt – Hoevenseweg met beweging richting Spoorlaan
Als verbetermaatregel is het aan te bevelen een effectieve middengeleider aan beide zijden van de overweg aan te leggen om de verslechtering van de overwegveiligheid als gevolg van de hogere intensiteit gemotoriseerd verkeer te beheersen.
6.6 Toetsing aan beleidsregels ProRail beoordeelt de (potentiële toename van) overwegrisico’s van de volgende wijzigingen als onbeheerst en maakt daarom bezwaar tegen deze wijzigingen:
35/47
Beleidsregel Een wijziging in de wegsituatie waardoor de ontruiming van een overweg niet meer geborgd is (bijvoorbeeld door de aanleg van een nieuwe aansluitende weg, in- en/of afrit, een rotonde, een parkeerplaats). Een wijziging waardoor het overwegrisico op een niet actief beveiligde overweg op het reizigersnet toeneemt (bijvoorbeeld een nieuwe recreatieve route over de overweg, een ruimtelijke ontwikkeling die leidt tot een toename van gebruik van de overweg). Dit geldt zowel voor openbare overwegen, particuliere overwegen en stationsoverpaden. Het openstellen van een particuliere overweg voor openbaar gebruik.
Toetsing N.v.t.
Een wijziging in de omgeving waardoor een stationsoverpad een interwijkfunctie krijgt. Het verhogen van een Gebiedsontsluitingsweg danwel Erftoegangsweg naar een Stroomweg.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
De geplande veranderingen op de overwegen in Etten-Leur zijn niet in strijd met één of meerdere van deze beleidsregels.
6.7 Denkbare maatregelen Het is aan te bevelen een effectieve middengeleider aan beide zijden van de overweg aan te leggen. Een middengeleider van 30 meter wordt als effectief beoordeeld. De breedte maakt voor de afscheiding niet zoveel uit, zolang voertuigen er maar niet overheen kunnen rijden. Een kortere middengeleider of een effectieve middengeleider aan één kant van de overweg kunnen echter al voldoende zijn om slalommen tegen te gaan. Na onderzoek is gebleken, dat een effectieve middengeleider aan de noordkant van de overweg inpasbaar is. Aan de zuidkant is dit niet effectief (zie figuur hiernaast).
6.8 Conclusie Deze overweg kent na de Gebiedsontwikkeling Hoge Haansberg een hoge intensiteit gemotoriseerd verkeer. De verwachting is dat de intensiteit voor het fietsverkeer wat toeneemt maar nog steeds gemiddeld blijft. Met de maatregel van een effectieve middengeleider aan de noordkant van de overweg is de conclusie: De risico’s blijven beheerst. De overwegveiligheid verslechtert door de hoge intensiteit van het wegverkeer. Dit wordt deels gecompenseerd door de middengeleider.
36/47
7. Risicoanalyse Heistraat – Kattestraat 7.1 Algemeen Benaming bij ProRail Straatnaam / Gemeente Geocode / Kilometrering
Heistraat – Kattestraat Etten-Leur 122 / 12.6
Figuur 21: Locatie spoorkruising
Figuur 22: Bovenaanzicht
37/47
Figuur 23: Vooraanzicht
7.2 Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu (p.u.p.r.) Gebruik weg volgens indeling “Duurzaam Veilig” Gevolgen project
AHOB 2 Nee 130 km/u 50 km/u 2 Gebiedsontsluitingsweg Geen gevolgen voor de treinfrequentie
7.3 Omschrijving omgeving De overweg Heistraat - Kattestraat is een overweg in het westelijke deel van Etten-Leur. De overweg ligt binnen de bebouwde kom en kent een lage intensiteit gemotoriseerd verkeer. De rijbaan bestaat uit twee rijstroken gescheiden door een doorgetrokken streep en een gescheiden fietspad aan beide kanten van de weg. Vlakbij de overweg bevindt zicht een uitlaatveld voor honden, daarom zijn er relatief veel wandelaars met hond. Gewenste aanpassing: Vanwege de ontwikkelingen op het Fri-jado terrein, zijnde sloop en herontwikkeling bedrijventerrein en toekomstige woningbouwontwikkelingen van Hoge Haansberg (zie Figuur 24), is de wens van de gemeente om de verkeerskundige situatie in de Kattestraat / Verschuurweg / Heistraat aan te passen. Momenteel ligt er aan beide zijden van de Kattestraat een enkelzijdig fietspad en een normale auto-oversteek. De wens is om dit aan te passen naar een dubbelzijdig fietspad aan de oostzijde van de Kattestraat. Dit wordt dan aan de zuidzijde van het spoor doorgezet ten noorden van de Verschuurweg en ten oosten van de Heistraat tot aan de rotonde Heistraat-Roosendaalseweg (zie rode pijlen in Figuur 25). Deze aanpassing levert een betere verkeersveiligheid op.
38/47
Figuur 24: Project herontwikkeling Fri-jado
Figuur 25: Gewenste maatregel bij overweg Kattestraat
7.4 Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten dat het risiconiveau van een overweg met actieve beveiliging bepaalt. De volgende tabel toetst het ontwerp aan deze aspecten. Per aspect wordt aangegeven of er een wijziging wordt verwacht in het risicoprofiel van de overweg door de intensivering van het omliggende wegverkeer van de overweg. Aspect Aantal sporen
Aansluiting station
Beoordeling Er liggen twee sporen in de overweg. Hierdoor kan wegverkeer verrast worden door een tweede trein. Dit is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Nee, geen station in directe nabijheid van de overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
39/47
Aspect
Beoordeling
Schuine overwegen
Verandering door project: Nee Nee, het spoor ligt haaks over de weg. Hierdoor is er beter zicht op aankomende treinen. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Zichtbaarheid overweginstallatie
Dieplader-gevoeligheid
Treinfrequentie
Spreiding sluitingsduur
Ongewenste/onbegrepen dichtligtijd.
Beveiliging i.c.m. gebruik
Ontruiming
Aantal rijstroken
Voorzieningen fietsverkeer
Verandering door project: Nee Het zicht op de overweginstallatie wordt niet verhinderd door objecten. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Het spoorkruisend lengteprofiel van de weg heeft geen bolling of andere verticale afwijking. De Digitale Wegenkaart Ontheffingen geeft ook geen beperking aan voor deze overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Volgens de dienstregeling van 2023 rijden 2 intercity’s per uur per richting over dit baanvak. Daarnaast rijden er enkele goederentreinen per dag. Deze lage frequentie is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Er rijden intercity’s en goederentreinen over dit baanvak. De goederentreinen rijden met een iets lagere snelheid en zijn langer. Dit leidt niet tot grote verschillen in de sluitingsduur. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee De kans op ongewenste/onbegrepen dichtligtijden is zeer gering. De overweg wordt in beide rijrichtingen rijdend geactiveerd. De kans dat de trein daarna nog sterk moet afremmen of tot stilstand komt is nihil. De trein kan ongehinderd doorrijden. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee De aanwezige AHOB is qua inrichting (lampen, bellen, overwegbomen) passend bij de inrichting en het gebruik van de weg.
De installatie voldoet aan de actuele voorschriften voor overweginstallaties. Verandering door project: Nee Aan de noordkant zijn de zijwegen op grote afstand van het spoor. Aan de zuidkant maakt de voorrangsweg een bocht naar links. Verkeer dat rechtsaf slaat (onder andere in de richting van de milieustraat) moet voorrang verlenen aan doorgaande fietsers. Dit kan tot een wachtrij tot op de overweg leiden. De ontruiming van deze overweg is volgens het overwegenregister goed. Verandering door project: Nee Er is sprake van twee rijstroken. Dit vermindert de kans op slalommen, immers als het eerste voertuig stilstaat voor de overwegbomen blokkeert dit de doorgang voor andere voertuigen. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee In beide rijrichtingen langs de Kattestraat liggen fietspaden die zijn ingericht voor fietsverkeer in enkele richting. Aan beide zijden van het spoor worden deze over de gehele breedte afgesloten met overwegbomen. Tussen de weg en het fietspad is een berm aanwezig met daarop de schrikhekken en overweglampen. Dit is
40/47
Aspect
Omgeving die de aandacht afleidt
Hinderlijke profielovergang
Aanwezigheid effectieve middengeleider
Intensiteit fietsverkeer
Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Snelheid treinverkeer [Gevolg]
Ligging in boog [Gevolg]
Aantal sporen [Gevolg]
Beoordeling positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Ja, de wens is om één dubbelzijdig fietspad aan de oostzijde van de Kattestraat te realiseren. Hierdoor hoeven fietsers de weg minder vaak over te steken. Er zijn slechts enkele fietsers die aan de zuidkant van de overweg naar rechts afslaan. Zij moeten na de overweg de weg oversteken en daarbij voorrang verlenen aan het gemotoriseerd verkeer. De wijziging van het fietspad is positief voor de verkeersveiligheid. De overwegveiligheid wijzigt hierdoor niet. Er zijn geen bijzonderheden in de omgeving van de overweg waardoor de aandacht van de weggebruiker wordt afgeleid van de overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Op dit moment zijn er geen hinderlijke profielovergangen. De dwarsdoorsnede, het wegprofiel, is voor en na de overweg voor zowel auto- als fietsverkeer gelijk. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Er is geen middengeleider aanwezig. De rijstroken worden van elkaar gescheiden door een doorgetrokken streep. Dit is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Gemiddeld (300-750 fietsbewegingen in een piekuur in beide richtingen samen). Wel een drukke verbinding binnen stedelijk gebied, maar geen specifieke herkomst en bestemmingen die leiden tot ‘Hoge’ intensiteiten.
Wel gelegen in een fietsknooppunt route en dat heeft een aantrekkende werking. De gemiddelde intensiteit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Ja, de verwachting is dat de intensiteit voor het fietsverkeer wat toeneemt maar nog steeds gemiddeld blijft. Bij deze overweg zijn geen zaken aangetroffen, die reden geven voor verhoogde kans op onveilig gedrag. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Op de overweg rijden de treinen op baanvaksnelheid 130 km/uur. In de richting van station Etten-Leur staat vlak voor de overweg een bord om aan te geven, dat de trein een halte nadert. De hoge snelheid is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Bij de overweg ligt het spoor in rechtstand. Dat is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Bij een overweg met meerdere sporen, is er, na aanrijding met een wegvoertuig en ontsporing grotere kans dat de ontspoorde trein wordt aangereden door een trein uit de andere richting. Bij deze overweg is die mogelijkheid aanwezig. Dat is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee
7.5 Locatiespecifieke risico’s
41/47
Naar verwachting leidt variant 3 tot 32% afname van het gemotoriseerd verkeer van 3.800 naar 2.600 voertuigen per werkdag. Variant 8 leidt tot 8% afname van het gemotoriseerd verkeer van 3.800 naar 3.500 voertuigen per werkdag. Er is sprake van een lage intensiteit. Er worden geen verbetermaatregelen voorgesteld, omdat de beveiliging van de overweg passend is bij de inrichting en het gebruik van de weg.
7.6 Toetsing aan beleidsregels ProRail beoordeelt de (potentiële toename van) overwegrisico’s van de volgende wijzigingen als onbeheerst en maakt daarom bezwaar tegen deze wijzigingen: Beleidsregel Een wijziging in de wegsituatie waardoor de ontruiming van een overweg niet meer geborgd is (bijvoorbeeld door de aanleg van een nieuwe aansluitende weg, in- en/of afrit, een rotonde, een parkeerplaats). Een wijziging waardoor het overwegrisico op een niet actief beveiligde overweg op het reizigersnet toeneemt (bijvoorbeeld een nieuwe recreatieve route over de overweg, een ruimtelijke ontwikkeling die leidt tot een toename van gebruik van de overweg). Dit geldt zowel voor openbare overwegen, particuliere overwegen en stationsoverpaden. Het openstellen van een particuliere overweg voor openbaar gebruik.
Toetsing N.v.t.
Een wijziging in de omgeving waardoor een stationsoverpad een interwijkfunctie krijgt. Het verhogen van een Gebiedsontsluitingsweg danwel Erftoegangsweg naar een Stroomweg.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
De geplande veranderingen op de overwegen in Etten-Leur zijn niet in strijd met één of meerdere van deze beleidsregels.
7.7 Denkbare maatregelen Geen.
7.8 Conclusie Deze overweg kent een lage intensiteit gemotoriseerd verkeer en er wordt een afname verwacht. Op basis van de beoordeling van de overweg wordt geconcludeerd: De risico’s blijven beheerst. De overwegveiligheid verbetert licht door de afname van het gemotoriseerd verkeer.
42/47
8. Risicoanalyse Vossendaal 8.1 Algemeen Benaming bij ProRail Straatnaam / Gemeente Geocode / Kilometrering
Vossendaal Etten-Leur 122 / 11.8
Figuur 26: Locatie spoorkruising
Figuur 27: Bovenaanzicht
43/47
Figuur 28: Vooraanzicht
8.2 Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu (p.u.p.r.) Gebruik weg volgens indeling “Duurzaam Veilig” Gevolgen project
AHOB 2 Nee 130 km/u 50 km/u 2 Gebiedsontsluitingsweg Geen gevolgen voor de treinfrequentie
8.3 Omschrijving omgeving De overweg Vossendaal is een overweg in het westelijke deel van Etten-Leur. De overweg ligt binnen de bebouwde kom en kent een hoge intensiteit gemotoriseerd verkeer. Vanwege het aanliggende bedrijventerrein is een hoog aandeel vrachtverkeer. Het spoor is licht verhoogd. Tijdens een meetmoment viel het op dat er een file ontstond in de rijrichting van zuid naar noord omdat aan de noordzijde vrachtwagens aan het manoeuvreren waren bij in-/uitritten van de bedrijventerreinen.
8.4 Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten dat het risiconiveau van een overweg met actieve beveiliging bepaalt. De volgende tabel toetst het ontwerp aan deze aspecten. Per aspect wordt aangegeven of er een wijziging wordt verwacht in het risicoprofiel van de overweg door de intensivering van het omliggende wegverkeer van de overweg.
44/47
Aspect Aantal sporen
Beoordeling Er liggen twee sporen in de overweg. Hierdoor kan wegverkeer verrast worden door een tweede trein. Dit is negatief voor de overwegveiligheid.
Aansluiting station
Verandering door project: Nee Nee, geen station in directe nabijheid van de overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Schuine overwegen
Verandering door project: Nee Nee, het spoor ligt haaks over de weg. Hierdoor is er beter zicht op aankomende treinen. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Zichtbaarheid overweginstallatie
Dieplader-gevoeligheid
Treinfrequentie
Spreiding sluitingsduur
Ongewenste/onbegrepen dichtligtijd.
Beveiliging i.c.m. gebruik
Ontruiming
Aantal rijstroken
Verandering door project: Nee Het zicht op de overweginstallatie wordt niet verhinderd door objecten. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Het spoorkruisend lengteprofiel van de weg heeft geen bolling of andere verticale afwijking. De Digitale Wegenkaart Ontheffingen geeft ook geen beperking aan voor deze overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Volgens de dienstregeling van 2023 rijden 2 intercity’s per uur per richting over dit baanvak. Daarnaast rijden er enkele goederentreinen per dag. Deze lage frequentie is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Er rijden intercity’s en goederentreinen over dit baanvak. De goederentreinen rijden met een iets lagere snelheid en zijn langer. Dit leidt niet tot grote verschillen in de sluitingsduur. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee De kans op ongewenste/onbegrepen dichtligtijden is zeer gering. De overweg wordt in beide rijrichtingen rijdend geactiveerd. De kans dat de trein daarna nog sterk moet afremmen of tot stilstand komt is nihil. De trein kan ongehinderd doorrijden. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee De aanwezige AHOB is qua inrichting (lampen, bellen, overwegbomen) passend bij de inrichting en het gebruik van de weg.
De installatie voldoet aan de actuele voorschriften voor overweginstallaties. Verandering door project: Nee De inritten naar de bedrijventerreinen liggen op ruime afstand van de overweg. Door het manoeuvreren van vrachtwagens bij de inritten aan de noordzijde van de overweg kan een wachtrij ontstaan in de rijrichting van zuid naar noord. De ontruiming van deze overweg is volgens het overwegenregister goed. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Ja, de intensiteit gemotoriseerd verkeer neemt bij de ontwikkeling Hoge Haansberg met 22% toe. De verwachting is, dat de ontruiming goed blijft en daarmee de overwegveiligheid licht verslechtert. Er is sprake van twee rijstroken. Dit vermindert de kans op slalommen, immers als
45/47
Aspect
Voorzieningen fietsverkeer
Beoordeling het eerste voertuig stilstaat voor de overwegbomen blokkeert dit de doorgang voor andere voertuigen. Dit is positief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee In beide rijrichtingen langs de Vossendaal liggen fietspaden die zijn ingericht voor fietsverkeer in enkele richting. Aan beide zijden van het spoor worden deze over de gehele breedte afgesloten met overwegbomen. Tussen de weg en het fietspad is een berm aanwezig met daarop de schrikhekken en overweglampen. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Omgeving die de aandacht afleidt
Verandering door project: Nee Er zijn geen bijzonderheden in de omgeving van de overweg waardoor de aandacht van de weggebruiker wordt afgeleid van de overweg. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Hinderlijke profielovergang
Verandering door project: Nee Op dit moment zijn er geen hinderlijke profielovergangen. De dwarsdoorsnede, het wegprofiel, is voor en na de overweg voor zowel auto- als fietsverkeer gelijk. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Aanwezigheid effectieve middengeleider
Intensiteit fietsverkeer
Verandering door project: Nee Er is geen middengeleider aanwezig. De rijstroken worden van elkaar gescheiden door een doorgetrokken streep. Dit is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee Laag (minder dan 300 fietsbewegingen in een piekuur in beide richtingen samen). De weg ligt tussen bedrijventerreinen. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Verandering door project: Ja, de verwachting is dat de intensiteit voor het fietsverkeer wat toeneemt maar nog steeds laag blijft. Bij deze overweg zijn geen zaken aangetroffen, die reden geven voor verhoogde kans op onveilig gedrag. Dit is positief voor de overwegveiligheid.
Snelheid treinverkeer [Gevolg]
Verandering door project: Nee Op de overweg rijden de treinen op baanvaksnelheid 130 km/uur. Dit is negatief voor de overwegveiligheid.
Ligging in boog [Gevolg]
Verandering door project: Nee Bij de overweg ligt het spoor in rechtstand. Dat is positief voor de overwegveiligheid.
Aantal sporen [Gevolg]
Verandering door project: Nee Bij een overweg met meerdere sporen, is er, na aanrijding met een wegvoertuig en ontsporing grotere kans dat de ontspoorde trein wordt aangereden door een trein uit de andere richting. Bij deze overweg is die mogelijkheid aanwezig. Dat is negatief voor de overwegveiligheid. Verandering door project: Nee
8.5 Locatiespecifieke risico’s Naar verwachting leidt variant 3 tot 11% toename van het gemotoriseerd verkeer van 9.800 naar 10.900 voertuigen per werkdag. Variant 8 leidt tot 22% toename van het gemotoriseerd verkeer
46/47
van 9.800 naar 12.000 voertuigen per werkdag. Er is sprake van een hoge intensiteit. Als verbetermaatregel is het aan te bevelen een effectieve middengeleider aan beide zijden van de overweg aan te leggen om slalommen om gesloten overwegbomen te voorkomen.
8.6 Toetsing aan beleidsregels ProRail beoordeelt de (potentiële toename van) overwegrisico’s van de volgende wijzigingen als onbeheerst en maakt daarom bezwaar tegen deze wijzigingen: Beleidsregel Een wijziging in de wegsituatie waardoor de ontruiming van een overweg niet meer geborgd is (bijvoorbeeld door de aanleg van een nieuwe aansluitende weg, in- en/of afrit, een rotonde, een parkeerplaats). Een wijziging waardoor het overwegrisico op een niet actief beveiligde overweg op het reizigersnet toeneemt (bijvoorbeeld een nieuwe recreatieve route over de overweg, een ruimtelijke ontwikkeling die leidt tot een toename van gebruik van de overweg). Dit geldt zowel voor openbare overwegen, particuliere overwegen en stationsoverpaden. Het openstellen van een particuliere overweg voor openbaar gebruik.
Toetsing N.v.t.
Een wijziging in de omgeving waardoor een stationsoverpad een interwijkfunctie krijgt. Het verhogen van een Gebiedsontsluitingsweg danwel Erftoegangsweg naar een Stroomweg.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
De geplande veranderingen op de overwegen in Etten-Leur zijn niet in strijd met één of meerdere van deze beleidsregels.
8.7 Denkbare maatregelen Als verbetermaatregel is het aan te bevelen een effectieve middengeleider aan beide zijden van de overweg aan te leggen. Een middengeleider van 30 meter wordt als effectief beoordeeld. De breedte maakt voor de afscheiding niet zoveel uit, zolang voertuigen er maar niet overheen kunnen rijden. Een kortere middengeleider of een effectieve middengeleider aan één kant van de overweg kunnen echter al voldoende zijn om slalommen tegen te gaan. Na onderzoek is gebleken, dat een rijbaanafscheiding in de vorm van 2 RWS banden rug aan rug (ongeveer 50 cm breed en tot 15 cm hoog) inpasbaar zijn (zie figuur hiernaast).
8.8 Conclusie Deze overweg kent een hoge intensiteit gemotoriseerd verkeer. De verwachting is dat de intensiteit voor het fietsverkeer wat toeneemt maar nog steeds laag blijft. Met de maatregel van een effectieve middengeleider is de conclusie: De risico’s blijven beheerst. De overwegveiligheid verslechtert licht.
47/47