Rapportage Ondernemerspeiling_Gemeente Etten-Leur 2023

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

28

Zichzelf als ‘reeds voldoende duurzaam zien’ en ‘niet meer kunnen besparen’ is de belangrijkste reden om niets meer te doen op het gebied van duurzaamheid

7.2

De ondernemingen die hebben aangegeven dat ze niets hebben gedaan, is gevraagd wat de reden daarvan is. Daarop zijn de volgende antwoorden gegeven:

Reden

%

Vinden we niet nodig, wij zijn voldoende duurzaam

27%

We kunnen nergens meer op besparen

27%

Daar zien we het nut niet van in, dat vinden we zonde van het geld en de tijd

7%

Hebben we geen geld voor

13%

Hebben we geen tijd voor

13%

Anders, namelijk

13%

Bij anders zijn de volgende zaken genoemd: • • 7.3

prive reeds gefinancierd en komt niet in aanmerking voor zakelijke kosten missen ondersteuning bij de uitvoering Zonnepanelen wordt het meest genoemd om als eerste op te pakken in het kader van duurzaamheid

De ondernemingen die hebben aangegeven dat ze dat willen en er nog mee moeten starten, is gevraagd wat ze als eerste zouden oppakken. Daarop zijn de volgende antwoorden gegeven: • • • • 7.4

Zonnepanelen (vaker genoemd) (Zo goed als) alle lampen vervangen door LEDverlichting Meer groen op het eigen terrein of aan het eigen pand Energiebesparende maatregelen nemen Kostenbesparingen zijn de belangrijkste drijfveer om met duurzaamheid aan de slag te gaan

Aan alle ondernemers is gevraagd, wat de belangrijkste drijfveer is om met duurzaamheid aan de slag te gaan. Daarop zijn de volgende antwoorden gegeven(een ondernemer kon meerdere antwoorden

geven, daarom tellen de percentages niet op tot 100%): Redenen om (nog meer) te investeren in duurzaamheid

%

Dit levert kostenbesparingen voor onszelf op

86%

Wij willen een actieve bijdrage leveren aan een duurzamer klimaat

46%

Wij voelen een morele verplichting om dit te doen

36%

Wij willen een actieve bijdrage leveren aan een duurzaam Etten-Leur

25%

Wij vinden het prettig om op dit gebied samen te werken met andere ondernemers

11%

We kunnen het eigenlijk niet meer niet doen

8%

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

29

7.5

Subsidies, vereenvoudigde wet- en regelgeving en meer informatie over mogelijkheden zijn nodig om (nog meer) in duurzaamheid te investeren

Aan alle ondernemers is gevraagd, wat er nodig is om (nog meer) te investeren in duurzaamheid.

Daarop zijn de volgende antwoorden gegeven(een ondernemer kon meerdere antwoorden geven, daarom tellen de percentages niet op tot 100%): Nodig om (nog meer) te investeren in duurzaamheid

%

Subsidies voor investeringen in duurzaamheid

54%

Vereenvoudiging van de wet- en regelgeving omtrent investeringen in duurzaamheid

29%

Meer informatie over mogelijkheden op het gebied van investeringen in duurzaamheid

27%

Meer voorbeelden van investeringen in duurzaamheid/duurzaam ondernemen

19%

Ruimte op het elektriciteitsnet door onderlinge/lokale afspraken met collega-ondernemers

18%

Meer inzicht in wat investeringen in duurzaamheid opleveren

18%

Gemeentelijke begeleiding op het gebied van duurzaamheid

15%

Meer voorbeelden van investeringen in circulair ondernemen

12%

Anders

2%

Bij anders is genoemd: • Aanbod van duurzame energie op het bedrijventerrein • meer mogelijk binnen het belastingrecht • goede opleiding van de ondernemers die al die werkzaamheden gaan verrichten.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

30

Hoofdstuk 8 Met ondernemers in gesprek

Aan alle ondernemers is gevraagd of ze met gemeente Etten-Leur in gesprek willen over bepaalde thema’s. Daarop zijn de volgende antwoorden gegeven (een ondernemer kon meerdere antwoorden geven, daarom tellen de percentages niet op tot 100%):

Onderwerpen

Relatie ondernemer - gemeente Ondernemersklimaat Bedrijfsomgeving Duurzaamheid Dienstverlening Anders, namelijk

%

57% 37% 36% 31% 18% 1%

Bij anders is genoemd: ‘diploma`s vestiging’. In totaal hebben 38 ondernemers (bijna 15%) hun gegevens achtergelaten, waarop de gemeente hen kan benaderen. Daarnaast is nog een aantal aanbevelingen gegeven naar aanleiding van deze peiling. Deze variëren van een behoefte aan verbeterde communicatie, stimulering lokale economie en behoefte aan een hogere organisatiegraad van de ondernemers, tot en met praktische opmerkingen over snoeibeleid, parkeerbeleid, handhaving en duurzaamheid.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

31

Hoofdstuk 9 Kwalitatieve resultaten

In dit hoofdstuk worden die resultaten beschreven die niet volledig kwantitatief te onderbouwen zijn vanuit het onderzoek, maar wel naar aanleiding van het onderzoek naar voren zijn gekomen. Enerzijds betreft dit ervaringen rondom het onderzoek; anderzijds betreft dit resultaten als gevolg van het telefonisch onderzoek of e-mails die respondenten rechtstreeks aan SCC Consultancy hebben gezonden. De paragrafen kennen een willekeurige volgorde.

9.1

Gemeente Etten-Leur geniet goodwill

Goodwill is het positieve verschil tussen het gevoel dat is achtergebleven naar aanleiding van de dienstverlening en de feitelijke prestatie. Het verschil wordt voornamelijk gemaakt door de contactpersonen (op alle niveaus) die een ondernemer tegen komt, maar ook door verwachtingen te overtreffen in bijvoorbeeld snelheid, mogelijkheden bieden of meedenken. Dit onderzoek laat zien dat gemeente Etten-Leur in staat is een goed gevoel bij de ondernemers achter te laten, door hun manier van dienstverlenen. Uit de waarderingen blijkt dat de dienstverlening goed is, maar ten opzichte van 2018 is de waardering gedaald. Er is derhalve nog veel ruimte voor verbetering is. Ondernemers hebben vertrouwen in de gemeente dat het ‘beter worden’ goed komt en willen daar ook zelf in meedenken en aan bijdragen. 9.2

De ondernemers tonen in dit onderzoek betrokkenheid

Hoewel het deze editie meer moeite kostte om de doelrespons te realiseren, is de groep ondernemers die heeft deelgenomen zonder meer betrokken. Met andere woorden: het aantal betrokken ondernemers is gedaald ten opzichte van 2018. Hiervoor is geen oorzaak aan te wijzen. De mate van betrokkenheid bij de respondenten is iets minder of vergelijkbaar met die van 2018. Dat blijkt uit de tijd die is genomen om het onderzoek in te vullen en de manier waarop de aanvullingen zijn gegeven. De aanvullingen zijn soms ook oplossing(srichting)en en kennen een hoog praktisch gehalte. Dat impliceert dat ondernemers willen meedenken en dat ze vertrouwen hebben in gemeente Etten-Leur dat zij met de aanvullingen van de ondernemers aan de slag gaan. Ook hebben 38 ondernemers gegevens achtergelaten om in een vervolgtraject mee te denken.

9.3

Het uitvoeren van de ondernemerspeiling is op prijs gesteld, maar vraagt ook om een vervolg

Er is op verschillende manieren aangegeven dat deze peiling is gewaardeerd. SCC Consultancy heeft als bureau hierover berichten ontvangen, maar dergelijke opmerkingen zijn ook in het onderzoek (bij de toelichtingsmogelijkheden) gemaakt. Wat dit veel sterker onderschrijft is de manier waarop de ondernemerspeiling is ingevuld. Zoals in de vorige twee paragrafen al is beschreven, ondernemers hebben de moeite, maar vooral ook de tijd genomen om het onderzoek in te vullen en de aanvullingen zijn oplossingsgericht.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

32

Dat impliceert eveneens dat er een verwachting is dat de gemeente ook daadwerkelijk met de resultaten aan de slag gaat. Dit onderschrijft de goodwill die de gemeente geniet, er is vertrouwen dat ondernemers worden gehoord en dat de intenties goed zijn.

9.4

Een vast contactpersoon kan voor hogere waarderingen zorgen

Op een aantal thema’s bleek de waardering hoger, wanneer een ondernemer een vast contactpersoon heeft. Ook heeft een groot percentage aangegeven graag een vast contactpersoon te hebben. Een vast contactpersoon is echter niet altijd mogelijk gezien de omvang van de groep ondernemers. Het is ook niet altijd de oplossing. Veelal gaat het om hoe de persoon die voor de betreffende zaak een contactpersoon is, zich opstelt. Belangrijke componenten hierin zijn: -

ter zake kundig zijn; de ondernemer vriendelijk te woord staan; tussentijds de ondernemer op de hoogte houden; gedurende het gehele proces of project bereikbaar en beschikbaar zijn; pas stoppen, wanneer de vraag echt is beantwoord.

Een vast contactpersoon kan van toegevoegde waarde zijn, omdat met deze persoon een band kan worden opgebouwd. Andersom zal de vaste contactpersoon mogelijk meer van de ondernemer weten. Naast een eventuele uitbreiding van het aantal contactpersonen voor ondernemers, zal een goed gevuld en consequent bijgehouden CRM-systeem daarin ook veel kunnen ondervangen.

9.5

De organisatiegraad van de ondernemers kan beter

Bij het aanspreken van de ondernemers in gemeente Etten-Leur is opgevallen dat, in vergelijking met andere gemeenten, er weinig actieve ondernemersverenigingen zijn. Een hogere organisatiegraad van de ondernemers draagt bij aan verschillende zaken. Zo leiden versterkte en betere banden tussen ondernemers tot meer gezamenlijke ondernemersinitiatieven en wordt de lokale economie op een natuurlijke manier gestimuleerd.

9.6

ZZP-ers voelen minder verbinding met de gemeente en zijn minder tevreden dan grotere ondernemingen

In de vorige peiling was dit beeld andersom, juist ZZP-ers waren tevreden over de dienstverlening van gemeente Etten-Leur. Dit was een afwijkend beeld ten opzichte van de meeste gemeenten in Nederland. In deze peiling komt meer naar voren dat ZZP-ers zich minder gezien en minder uitgenodigd om mee te denken voelen. Dat is een groot verschil met de vorige peiling.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

33

Hoofstuk 10

Belangrijkste zaken om bij stil te staan, dan wel aan te pakken

Gemeente Etten-Leur is nu aan zet en zal aan de hand van de onderzoeksresultaten moeten doorpakken en aan de slag gaan. De ondernemers zouden op verschillende fronten graag meedenken en meedoen. Een groep ondernemers heeft hiertoe reeds gegevens achtergelaten, aangevuld met de onderwerpen waarover ze in ieder geval graag meepraten. Ook willen ondernemers graag geïnformeerd worden over wat voor vervolg er wordt gegeven aan deze ondernemerspeiling. Het is aan gemeente Etten-Leur om te bepalen wat de vervolgstappen zullen worden en hoe deze het beste kunnen worden ingevuld. Enkele concrete stappen die gemeente Etten-Leur hierin in ieder geval kan zetten, worden in dit hoofdstuk uitgewerkt. In een aantal gevallen wordt in dit hoofdstuk een meer concretere adviesrichting gegeven. Deze is gebaseerd op de onderzoeksresultaten en de ervaringen van SCC Consultancy met andere gemeenten en andere onderzoeken zoals ondernemerspeilingen en onderzoeken in opdracht van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten).

10.1

Resultaten van deze peiling terugkoppelen

Uit de peiling is op verschillende manieren naar voren gekomen dat ondernemers graag meer en beter geïnformeerd willen worden. Het delen van de resultaten van deze peiling is daarin een concrete stap die als voorbeeld kan dienen om te laten zien dat gemeente Etten-Leur graag meer en inhoudelijk concreter wil en kan communiceren. Dat geldt ook voor de terugkoppeling van de drie persoonlijke gesprekken die ondernemers konden winnen door deze ondernemerspeiling in te vullen. De terugkoppeling hiervan leent zich bij uitstek om dat via social media-kanalen te doen. Op die manier kunnen foto’s worden toegevoegd en kunnen ook de ondernemers in de spotlights worden gezet. Aanvullend op deze onderzoeksresultaten kunnen ondernemers worden uitgenodigd om aanvullend op de onderzoeksresultaten in de vorm van sessies mee te denken en gemeente EttenLeur helpen invulling te geven. De uitkomsten van die sessies zouden vervolgens ook weer moeten worden gecommuniceerd. Er zijn ook zaken uit de peiling naar voren gekomen, die niet kunnen veranderen (vanwege keuzes door de gemeente, dan wel omdat de gemeente daar geen of te beperkt invloed op heeft). De communicatie daarover is eveneens van belang. Het gaat dan niet alleen om uitleggen dat zaken (nog) niet (kunnen) veranderen, maar ook om de toelichting te geven waarom dat niet mogelijk is en welke eventuele alternatieven er zijn.

Mogelijk kunnen deze alternatieven in gezamenlijkheid met ondernemers (in de vorm van sessies) worden ontwikkeld.

10.2

Betrokkenheid van de ondernemers benutten en inzetten

Uit het onderzoek is op verschillende manieren naar voren gekomen dat veel ondernemers betrokken zijn bij en loyaal zijn aan gemeente Etten-Leur. Deze betrokkenheid kan op verschillende manieren worden benut.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

34

Ondernemerssessies In de eerste plaats is dat in de vorm van een vervolg aan deze peiling geven door sessies met ondernemers te organiseren. Deze sessies zouden over concrete zaken moeten gaan om als doel hebben om samen te komen tot verbeterslagen met betrekking tot in dit rapport genoemde projecten en thema’s. Daarnaast is het mogelijk om, zoals in de vorige paragraaf is beschreven, samen met ondernemers op zoek te gaan naar de alternatieve oplossingen voor zaken waar de gemeente geen of minder invloed op heeft. Omdat ondernemers gewend zijn in oplossingen te denken hebben ze mogelijk andere invalshoeken. Een andere bijvangst zou kunnen zijn dat ondernemers in de uiteindelijke oplossingen kunnen en willen participeren. Verenigen van ondernemers Nog een andere manier om betrokkenheid te benutten is de organisatiegraad van ondernemers te verhogen waardoor ze zelf een breder draagvlak creëren voor de zaken waarbij ze zelf zijn betrokken. Op die manier zullen ondernemers ook elkaar enthousiasmeren, hetgeen een sterker effect heeft, dan wanneer het alleen vanuit gemeente Etten-Leur zou komen.

10.3

Organisatiegraad van de ondernemers verhogen

Het vergroten van de organisatiegraad van ondernemers biedt verschillende voordelen. Er is verschillende keren het verzoek gedaan aan gemeente Etten-Leur om ondernemers meer aan elkaar te koppelen. Dat wordt gerealiseerd door ondernemers te verenigen en ze op die manier te organiseren in al dan niet ‘functionele’ verbanden. Denk hiervoor bijvoorbeeld aan verenigingen voor bedrijventerreinen of netwerkbijeenkomsten. Lokale samenwerkingen Deze versterkte en betere banden tussen ondernemers kunnen leiden tot meer gezamenlijke ondernemersinitiatieven en tegelijkertijd wordt de lokale economie op een natuurlijke manier gestimuleerd, omdat het lokale netwerk sterker is geworden. Slagvaardige(r) communicatie tussen gemeente en ondernemers Daarnaast vergroot het de slagvaardigheid voor de gemeente. Door bijvoorbeeld op bedrijventerreinen verenigingen op te richten voor de gezamenlijke projecten en belangen, kunnen deze projecten en belangen sneller en effectiever worden opgezet. De contactpersoon vanuit gemeente Etten-Leur voor het betreffende bedrijventerrein heeft op deze manier meer armslag, omdat gezamenlijke zaken met een vertegenwoordiging van het bedrijventerrein worden geregeld in plaats van met alle ondernemers apart. Dit sluit individuele contacten tussen gemeente en ondernemers niet uit.

Er is juist meer ruimte om deze contacten uit te diepen, omdat de gezamenlijke belangen in een ander verband zijn georganiseerd. De vorm, intensiteit en andere zaken van deze organisatiegraad kan in een van de vervolgsessies, samen met ondernemers, worden vormgegeven.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

35

10.4

Communicatie verbeteren

Zoals in de eerste paragraaf van dit hoofdstuk is beschreven, willen ondernemers graag meer en beter worden geïnformeerd. CRM Dit meer en beter informeren kan een thema zijn om samen met ondernemers in te vullen. Gemeente Etten-Leur is al bezig met het opzetten van een CRM-systeem. Samen met ondernemers kan worden gekeken wat belangrijke thema’s zijn waarover, op welke manier, met welke frequentie et cetera gecommuniceerd zou kunnen worden. Dit kan vervolgens door het CRM-systeem worden gefaciliteerd. Digitale communicatie Daarnaast kan de digitale informatie en de digitale dienstverlening worden verbeterd. Samen met ondernemers kan worden gekeken naar hoe dit zo optimaal mogelijk kan worden ingevuld. Denk hierbij aan zaken, zoals beschreven in paragrafen 4.5 en 5.5, als: -

Zorgen dat informatie die online beschikbaar goed vindbaar, juist en actueel is Zorgen dat er voldoende digitaal afgewikkeld kan worden Zorgen dat die digitale afwikkeling soepel en voldoende snel verloopt

Ook kan worden gekeken naar hoe en waar belangrijke informatie van gemeente Etten-Leur voor ondernemers beschikbaar is. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een speciale site voor ondernemers, of een deel van de site van gemeente Etten-Leur. De vorm en inhoud kunnen samen met ondernemers worden ingevuld.

10.5

Optimalisering dienstverlening

In het verlengde van de verbetering van de communicatie ligt de optimalisering van de dienstverlening. Hoofdstuk 4 laat zien dat op veel fronten verbetering mogelijk en nodig is. Er is vanuit een groot deel van de ondernemers gesuggereerd dat een vast contactpersoon gewenst is. Klantreis optimaliseren Omdat een vast contactpersoon niet altijd mogelijk is en ook niet altijd de oplossing vormt, is gekeken naar de kernbehoeften rondom ‘een vast contactpersoon’. Die kernbehoeften kunnen ook in andere vormen worden ingevuld. Het begint met de verschillende dienstverleningscomponenten, zoals beschreven in paragrafen 4.5 en 4.6 zo goed mogelijk in te vullen. Dit betreft de gehele (digitale) klantreis: -

Het voorleggen van een (aan)vraag zo eenvoudig mogelijk maken Zorgen voor een zo kort mogelijke doorlooptijd Gedurende het proces de ondernemer van juiste en volledige informatie voorzien De ondernemer gedurende het proces goed op de hoogte houden van het verloop Een proces daadwerkelijk afronden, ook wanneer er geen (volledige) oplossing of er geen volledig antwoord mogelijk blijkt.

Niet alleen team economie Daarnaast is het belangrijk dat niet alleen team economie, maar ook alle andere collega’s die bij ondernemersvragen betrokken zijn hetzelfde belang nastreven en hun bijdrage leveren aan het optimaliseren van de (digitale) klantreis.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

36

Ondernemers hebben zowel direct als indirect ook met al die collega’s te maken. Direct, wanneer ze met deze collega’s contact hebben en indirect, wanneer deze collega’s een (sleutel)rol spelen in de oplossing van het verzoek of probleem, of de beantwoorden van de vraag van de ondernemer. 10.6

Investeren in algehele aantrekkelijkheid van gemeente Etten-Leur

Met de algehele aantrekkelijkheid wordt gedoeld op de elementen uit paragraaf 6.4. Ondernemers hebben aangegeven dat gemeente Etten-Leur meer mag inzetten op: -

Het ondernemersklimaat: de flexibele instelling en de meedenkbereidheid Het vestigingsklimaat: de infrastructuur, beschikbaarheid van personeel, vestigingsmogelijkheden Het woon- en leefklimaat: woon- en leefaantrekkelijkheid voor de ondernemer zelf en of ook

-

De aantrekkingskracht: welke andere bedrijven hebben zich hier gevestigd Het stimuleren van lokaal ondernemen: stimuleren Kooplokaal, (net-)werk lokaal en benutten

-

Het stimuleren van de economie: mogelijkheden en inzet om economie te doen groeien

voor de (potentiële) werknemers

lokale samenwerkingen

Gemeente Etten-Leur hoeft niet zelf te bedenken hoe deze inzet er zou moeten uitzien. Dit zijn bij uitstek thema’s die in sessies samen met ondernemers inhoud en vorm gegeven kunnen worden. Vervolgens kunnen ondernemers mogelijk ook participeren of op een andere manier een bijdrage leveren aan deze thema’s.

10.7

Duurzaamheid

Ondernemers hebben aangegeven welke activiteiten zij hebben gedaan en welke inzet ze hebben geleverd in het kader van duurzaamheid. Er is in kaart gebracht waarom ondernemers dit hebben gedaan en wat ze nodig hebben om eventueel nog meer te doen. Deze resultaten kunnen ter inspiratie dienen voor ondernemers die nog twijfelen of niet goed weten wat mogelijk is. Het is echter effectiever, wanneer deze informatie op ondernemersniveau inzichtelijk is. In dat geval kan een gerichter gesprek worden aangegaan met een ondernemer of een groep ondernemers. Om dat in kaart te brengen is een duurzaamheidscheck een mogelijk middel. De output van hoofdstuk 7 kan daarvoor de input zijn. Het doel van deze check is om op bredere schaal en gekoppeld aan gegevens van de ondernemer, in kaart te brengen: - welke inzet - waar in Etten-Leur - met welke motivatie is gedaan - wat nodig is voor de volgende stap Aan de hand hiervan kan gemeente Etten-Leur gegevens achterhalen van die ondernemers die bezig zijn met duurzaamheid (door dit in te laten vullen in de check), aangevuld met het antwoord op de vragen van die duurzaamheidscheck. De ingevulde vragen zijn een bron van informatie om het gesprek aan te gaan met de ondernemers. Ook is het mogelijk om ondernemers te koppelen op basis van ervaringen en vragen rondom (inzet voor) duurzaamheid.

Tevens is het een bron van inspiratie om aan te vullen op paragraaf 7.1 (wat er allemaal is ondernomen) en paragraaf 7.4 (de motivatie om te investeren in duurzaamheid) voor andere ondernemers. De duurzaamheidscheck kan, mits goed vormgegeven, ook als communicatiemiddel fungeren. In dat geval informeren de vragen en stellingen over de mogelijkheden.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

37

Om het vervolgens in de praktijk te brengen en (nog) meer te investeren in duurzaamheid is, volgens de peiling, met name behoefte aan subsidies, vereenvoudigde wetgeving en meer informatie. Ook hiervoor geldt dat de vorm waarin en de manier waarop, samen met ondernemers kan worden bepaald.

Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023

38