Rapportage Ondernemerspeiling_Gemeente Etten-Leur 2023
Tekst van het document
Ondernemerspeiling
Etten-Leur
Colofon: Opdrachtgever: Verantwoordelijk bij opdrachtgever: Uitvoering: Onderzoeksuitvoerperiode:
Gemeente Etten-Leur mevrouw N. Moerman SCC Consultancy uit Breda juni, juli 2023
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
2
Samenvatting Gemeenten kunnen niet zonder lokale ondernemers en omgekeerd. Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en bedrijvigheid in gemeenten, sponsoren lokale initiatieven en dragen zo bij aan de leefbaarheid binnen de gemeente. Gemeente Etten-Leur heeft daarom de afgelopen jaren op verschillende manieren ingezet op de dienstverlening aan ondernemers. Om te achterhalen of dit ook is ervaren, of ondernemers zich voldoende betrokken en gehoord voelen en hoe zij de dienstverlening van de gemeente ervaren, is voor de vierde maal een ondernemerspeiling uitgevoerd. De laatste peiling is in 2018 georganiseerd en een tabel aan het einde van de samenvatting geeft een vergelijk. De waardering verschilt per thema, soms is er sprake van een hogere waardering, soms ook niet. De verschillen in waardering zijn over het algemeen niet heel groot. organisatiegraad Een groot verschil met 2018 is de organisatiegraad van de ondernemers. Ten opzichte van 2018 is deze lager, hetgeen ook heeft geresulteerd in veel extra inzet om voldoende respons voor deze peiling te realiseren. Door een lagere organisatiegraad bleek het lastiger om de ondernemers te kunnen bereiken en vanuit verschillende bronnen te kunnen enthousiasmeren om deel te nemen. betrokkenheid respondenten Dit heeft niet geleid tot een lagere betrokkenheid onder de respondenten.
Uit de manier waarop de peiling is ingevuld, de tijd die ondernemers hebben genomen om feedback te geven en het praktisch gehalte van de feedback blijkt dat de betrokkenheid hoog is en dat er veel vertrouwen is dat er iets met de feedback wordt gedaan. De betrokkenheid van de ondernemers (Etten-Leurbreed) lijkt wel lager dan in 2018. bedrijfsomgeving Ondernemers waarderen de representativiteit van de bedrijfsomgeving met een 7,11. De veiligheid wordt eveneens met een 7,11 gewaardeerd en ruim 80% van de ondernemers ervaart niet tot nauwelijks last van overlast en criminaliteit. De fysieke bereikbaarheid wordt gemiddeld met een 7,04 gewaardeerd. gemeentelijke dienstverlening De algemene dienstverlening van de gemeente wordt door ondernemers gewaardeerd met een 6,59. 20% van de ondernemers heeft een vast aanspreekpunt en maakt daar (actief); terwijl 23% graag een vast aanspreekpunt zou hebben. De digitale dienstverlening van de gemeente is gewaardeerd met een 6,43. Verbeterkansen liggen op het gebied van een betere en snellere digitale afwikkeling. De professionaliteit van de gemeentelijke organisatie is gewaardeerd met een 6,85. De dienstverlening van de medewerkers wordt met een 5,48 gewaardeerd, de vergunningsaanvragen van de afgelopen 12 maanden zijn met een 6,47 gemiddeld gewaardeerd.
relatie ondernemer-gemeente Ondernemers waarderen de manier waarop de gemeente samenwerkt met ondernemers en hen betrekt met een 5,69. Ze voelen zich beperkt betrokken bij gemeente Etten-Leur en zetten zich beperkt actief in voor (beleids)initiatieven. Toch wil 32% van de ondernemers zich in de nabije toekomst (blijven) inzetten voor (beleids)initiatieven en nog eens 35% wil dat misschien. Voor de ondernemers die hebben aangegeven actief mee te willen praten en doen met gemeente Etten-Leur, is dit het belangrijkste onderwerp om op de agenda te zetten. ondernemersklimaat Het ondernemingsklimaat wordt met een 6,53 gewaardeerd. Ondernemers kijken in het bijzonder naar zaken als fysieke bereikbaarheid (inclusief parkeren) en dienstverlening. De inzet op het vestigingsklimaat wordt het beste gewaardeerd, de inzet op het stimuleren van de lokale economie behoeft de meeste aandacht volgens de ondernemers. De aantrekkelijkheid van Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
3
de gemeente voor ondernemingen wordt met een 6,53 gewaardeerd en het woon- en leefklimaat met een 7,10. Het stellen van de juiste prioriteiten met betrekking tot het economisch beleid wordt met een 5,64 gewaardeerd. De hoogte van de waarderingen wordt op een aantal fronten beïnvloed door het kennisniveau ten aan zien van een thema. Omdat er weinig kennis van een thema is, kan de perceptie ontstaan dat de gemeente ‘niets’ doet. Het is belangrijk de resultaten in die context te zien. duurzaamheid Een groot deel van de ondernemers heeft in meer of mindere mate actie ondernomen om duurzamer te ondernemen. De ondernomen zaken zijn veelal praktisch van aard. Er is eveneens een deel van de ondernemers dat zichzelf als ‘reeds voldoende duurzaam’ ziet. De belangrijkste motivatie om te investeren in duurzaamheid zijn de kostenbesparingen die het de ondernemers oplevert. Om meer inzet onder ondernemers op het gebied van duurzaamheid te stimuleren is behoefte aan subsidies, vereenvoudigde wetgeving en meer informatie. In een tabel zien deze gegevens er als volgt uit: Etten-Leur Etten-Leur 2018 2023 bedrijfsomgeving De representativiteit van de bedrijfsomgeving De veiligheid van de bedrijfsomgeving Niet tot nauwelijks en weinig last van overlast en criminaliteit De fysieke bereikbaarheid
7,36 7,33 60% 7,11
7,11 7,11 81% 7,04
6,75 16% 14% 6,49
6,59 20% 23% 6,43
6,83 6,33
6,85 6,47
relatie ondernemer-gemeente De manier waarop de gemeente samenwerkt met ondernemers en hen betrekt en de samenwerking zoekt De communicatie en voorlichting vanuit de gemeente De informatie op de website gemakkelijk vindbaar* De informatie op de website is actueel * De informatie op de website is correct*
6,14 6,32 4,10 4,70 4,70
5,69 5,98 6,07 6,35 6,48
ondernemersklimaat Het ondernemingsklimaat De aantrekkelijkheid van de gemeente voor ondernemingen Het woon- en leefklimaat van de gemeente* De gemeente stelt de juiste prioriteiten in het economisch beleid
6,84 7,03 7,57 3,20
6,53 6,71 7,10 5,64
dienstverlening De algemene dienstverlening van de gemeente aan ondernemers Heeft een vast aanspreekpunt en maakt daar (actief) gebruik van Zou graag een vast aanspreekpunt hebben De digitale dienstverlening van de gemeente aan ondernemers De professionaliteit van de gemeentelijke organisatie en haar medewerkers De vergunningsaanvragen van de afgelopen 12 maanden
* de waarderingen van 2018 zijn vertaald naar de uitvraag van 2023 om te kunnen vergelijken
Licht minder gewaardeerd dan in 2018 Beter gewaardeerd dan in 2018
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
4
Inhoudsopgave Samenvatting 3 Hoofdstuk 1 Situatieschets ......................................................................................................... 7 1.1 Ondernemerspeiling ............................................................................................................. 7 1.2 Gemeente Etten-Leur........................................................................................................... 7 1.3 Leeswijzer ............................................................................................................................ 8 Hoofdstuk 2 Beschrijving van de respons en de onderzoeksthema’s ................................... 9 2.1 Opbouw onderzoek en respons ........................................................................................... 9 2.2 Bedrijfsomgeving ................................................................................................................ 12 2.3 Gemeentelijke dienstverlening ........................................................................................... 12 2.4 Relatie ondernemer-gemeente .......................................................................................... 12 2.5 Ondernemersklimaat ..........................................................................................................
12 2.6 Eigen vragen gemeente Etten-Leur - Duurzaamheid ........................................................ 12 Hoofdstuk 3 Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling - Bedrijfsomgeving ............... 13 3.1 De representativiteit van de bedrijfsomgeving wordt met een 7,11 gemiddeld gewaardeerd ...................................................................................................................... 13 3.2 De veiligheid van de bedrijfsomgeving wordt met een 7,11 gemiddeld gewaardeerd ...... 13 3.3 34% van de ondernemers zegt niet tot nauwelijks last van overlast en of criminaliteit te hebben, nog eens 47% weinig ........................................................................................... 13 3.4 De bereikbaarheid wordt gemiddeld met een 7,04 gewaardeerd ..................................... 14 Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling – Gemeentelijke dienstverlening ..................................................................................................... 15 De algemene dienstverlening van de gemeente aan ondernemers is gewaardeerd met een 6,59 gemiddeld............................................................................................................ 15 De meest voorkomende redenen om in de afgelopen 12 maanden contact met de gemeente te zoeken is samenwerking en het voorleggen van een vraag of probleem ....
16 De digitale dienstverlening van de gemeente aan ondernemers is gewaardeerd met een 6,43 gemiddeld ................................................................................................................... 17 De professionaliteit van de gemeentelijke organisatie en haar medewerkers is met een 6,85 gemiddeld gewaardeerd ............................................................................................ 17 Het proces van het aanvragen van een product of dienst of het voorleggen van een vraag wordt met een 5,48 gemiddeld gewaardeerd .................................................................... 17 De dienstverlening van de medewerkers wordt met een 6,15 gemiddeld gewaardeerd .. 18 De vergunningsaanvragen van de afgelopen 12 maanden zijn met een 6,47 gemiddeld gewaardeerd ...................................................................................................................... 19 De omgevingsvergunning is de meest aangevraagde vergunning ................................... 19 Het aanvraagproces van vergunningen wordt met gemiddeld 6,93 gewaardeerd............ 20
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9
Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling - Relatie ondernemer gemeente ............................................................................................................... 21 De manier waarop de gemeente samenwerkt met ondernemers en hen betrekt en de samenwerking zoekt wordt met een 5,69 gemiddeld gewaardeerd .................................. 21 32% van de ondernemers wil zich in de nabije toekomst (blijven) inzetten voor (beleids)initiatieven en nog eens 35% misschien .............................................................. 21 De betrokkenheid, betrouwbaarheid (doet wat ze zegt) en flexibiliteit van de gemeente wordt mager gewaardeerd ................................................................................................. 22 De communicatie en voorlichting vanuit de gemeente wordt met een 5,98 gemiddeld gewaardeerd ...................................................................................................................... 22 De digitale afwikkeling kan beter en sneller....................................................................... 23
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
5
Hoofdstuk 6 Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling - Ondernemersklimaat ........... 24 6.1 Het ondernemingsklimaat in de gemeente wordt met een 6,53 gemiddeld gewaardeerd 24 6.2 De aantrekkelijkheid van de gemeente voor ondernemingen om zich te vestigen wordt met een 6,71 gemiddeld gewaardeerd .............................................................................. 24 6.3 Het woon- en leefklimaat van de gemeente wordt met een 7,10 gewaardeerd ................ 24 6.4 De inzet van de gemeente om Etten-Leur voor ondernemers op alle fronten een aantrekkelijke gemeente te maken wordt gewaardeerd met een 5,85 gemiddeld ............ 25 6.5 Fysieke bereikbaarheid (inclusief parkeren) en dienstverlening zijn de aspecten die voor ondernemers het meest zwaar wegen bij de waardering van het ondernemersklimaat ... 25 Hoofdstuk 7 Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling - Duurzaamheid ..................... 27 7.1 Lampen vervangen door LED-verlichting en zonnepanelen plaatsen zijn de meest ondernomen zaken door ondernemers op het gebied van duurzaamheid ....................... 27 7.2 Zichzelf als ‘reeds voldoende duurzaam zien’ en ‘niet meer kunnen besparen’ is de belangrijkste reden om niets meer te doen op het gebied van duurzaamheid .................
29 7.3 Zonnepanelen wordt het meest genoemd om als eerste op te pakken in het kader van duurzaamheid..................................................................................................................... 29 7.4 Kostenbesparingen zijn de belangrijkste drijfveer om met duurzaamheid aan de slag te gaan.................................................................................................................................... 29 7.5 Subsidies, vereenvoudigde wet- en regelgeving en meer informatie over mogelijkheden zijn nodig om (nog meer) in duurzaamheid te investeren ................................................. 30 Hoofdstuk 8
Met ondernemers in gesprek............................................................................... 31
Hoofdstuk 9 Kwalitatieve resultaten ......................................................................................... 32 9.1 Gemeente Etten-Leur geniet goodwill ............................................................................... 32 9.2 De ondernemers tonen in dit onderzoek betrokkenheid .................................................... 32 9.3 Het uitvoeren van de ondernemerspeiling is op prijs gesteld, maar vraagt ook om een vervolg ................................................................................................................................ 32 9.4 Een vast contactpersoon kan voor hogere waarderingen zorgen ..................................... 33 9.5 De organisatiegraad van de ondernemers kan beter ........................................................ 33 9.6 ZZP-ers voelen minder verbinding met de gemeente en zijn minder tevreden dan grotere ondernemingen .................................................................................................................. 33 Hoofstuk 10 Belangrijkste zaken om bij stil te staan, dan wel aan te pakken ..................... 34 10.1 Resultaten van deze peiling terugkoppelen ....................................................................... 34 10.2 Betrokkenheid van de ondernemers benutten en inzetten ................................................
34 10.3 Organisatiegraad van de ondernemers verhogen ............................................................. 35 10.4 Communicatie verbeteren .................................................................................................. 36 10.5 Optimalisering dienstverlening ........................................................................................... 36 10.6 Investeren in algehele aantrekkelijkheid van gemeente Etten-Leur.................................. 37 10.7 Duurzaamheid .................................................................................................................... 37
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
6
Hoofdstuk 1 Situatieschets
1.1
Ondernemerspeiling
Gemeenten en ondernemers kunnen niet zonder elkaar. Ondernemers zorgen binnen een gemeente voor bedrijvigheid en werkgelegenheid; ze stimuleren de lokale economie. Ook dragen ondernemers bij aan de leefbaarheid van een gemeenschap door onder andere het sponsoren van lokale initiatieven. Vanwege onder andere deze zaken is het voor een gemeente van belang om te investeren in de relatie met ondernemers, zodat het voor bedrijven aantrekkelijk is en blijft om zich te vestigen in de gemeente. Voor het aangaan en behouden van een goede relatie met ondernemers is een kwalitatief hoogwaardige en klantvriendelijke dienstverlening van groot belang. Dit draagt eveneens bij aan het imago van een gemeente en verhoogt daarmee de aantrekkingskracht op bedrijven. Gemeente Etten-Leur investeert veel en op verschillende manieren in haar ondernemers en vindt het daarom belangrijk om te weten wat ondernemers belangrijk vinden en hoe ze als gemeente daarin kunnen voorzien, dan wel daar een rol in kunnen spelen. Ook wil ze waar nodig uitleggen waarom zaken niet mogelijk zijn en welke alternatieven er eventueel zijn. Ondernemerspeiling nieuwe stijl Om dit in kaart te brengen is gekozen voor een regelmatige toetsing in de vorm van een ondernemerspeiling.
Dit is tot en met 2021 gefaciliteerd door de VNG, maar om verschillende redenen is er door de VNG voor gekozen, dit instrument niet langer te ondersteunen. Gemeente Etten-Leur kiest ervoor om toch op een vergelijkbare manier te blijven peilen, om zo de vergelijkbaarheid met andere jaren in kaart te brengen. Dit geeft inzicht in welke mate de inspanningen van de gemeente effect hebben gehad. In 2023 heeft gemeente Etten-Leur voor de vierde keer een ondernemerspeiling laten uitvoeren. Omdat deze peiling niet langer door de VNG gefaciliteerd wordt, bestaat er ruimte om de peiling meer gemeentespecifiek te maken en (nog) meer aan te laten sluiten op datgene wat er in gemeente Etten-Leur speelt. Daar is uitgebreid gebruik van gemaakt. Gemeentelijke heffingen en regeldruk is een thema dat onder andere vanwege landelijke wetgeving weinig beïnvloedbaar is. Daarnaast heeft gemeente Etten-Leur naar aanleiding van de vorige peiling uitgebreide vervolgsessies met betrokken ondernemers verzorgd. De resultaten van die sessies zijn geïmplementeerd. Om die reden zijn de vragen met betrekking tot gemeentelijke heffingen en regeldruk niet uitgevraagd. Gemeente Etten-Leur zet breed in op het thema duurzaamheid, daarover zijn in deze peiling extra vragen gesteld.
1.2 Gemeente Etten-Leur Gemeente Etten-Leur zet enorm in op dienstverlening richting ondernemers en wil daarom graag weten wat het effect is van haar inspanningen, hoe haar beleid door ondernemers wordt ervaren en waar aan de hand van deze meting mogelijke verbetermogelijkheden liggen. Ook met betrekking tot het thema duurzaamheid wil gemeente Etten-Leur nog meer samen met haar ondernemers aan de slag. De resultaten van deze ondernemerspeiling worden gebruikt als input voor verbeterplannen en (meer en of intensievere) samenwerkingen met ondernemers.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
7
1.3
Leeswijzer
In voorliggende rapportage zijn de resultaten van de ondernemerspeiling ten behoeve van gemeente Etten-Leur opgenomen. Hoofdstuk 2 beschrijft de onderzoeksthema’s en de demografische gegevens van de respons. Hoofdstuk 3 tot en met hoofdstuk 7 beschrijft de resultaten van de verschillende onderzoeksthema’s. Hoofdstuk 8 beschrijft de onderwerpen waarover ondernemers samen met de gemeente in gesprek willen. Hoofdstuk 9 beschrijft de kwalitatieve resultaten van dit onderzoek. Hoofdstuk 10 tenslotte, beschrijft de belangrijkste zaken om bij stil te staan, dan wel aan te pakken Voor de gehele rapportage geldt dat de titel van een paragraaf de conclusie ten aanzien van dat onderdeel beschrijft. De uitwerking dan wel toelichting van die conclusie staat in de betreffende paragraaf beschreven. In een aantal gevallen is de optelling van de percentages ongelijk aan 100%, dit is het gevolg van afronding.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
8
Hoofdstuk 2 Beschrijving van de respons en de onderzoeksthema’s
Om stimulerend economisch beleid te ontwikkelen dat aansluit op de behoeften van lokale ondernemers is het belangrijk te weten hoe het beleid en de dienstverlening aansluit op de wensen en behoeften van de lokale ondernemers. In deze peiling wordt die informatie uitgevraagd aan de hand van verschillende thema’s. In dit hoofdstuk wordt een korte beschrijving gegeven van die thema´s. De demografische gegevens worden beschreven in paragraaf 2.1; vanaf paragraaf 2.2 wordt een korte omschrijving van de verschillende thema’s gegeven. Vervolgens wordt elk thema in een apart hoofdstuk behandeld. Het is mogelijk dat de optelling van de percentages niet precies op 100% uitkomt, dit is het gevolg van afronding. 2.1
Opbouw onderzoek en respons
Het onderzoek is zo opgezet dat vragen alleen worden voorgelegd aan die ondernemers die ervaring hebben met het onderwerp, dan wel daar een mening over zouden kunnen hebben. Het bronbestand bestaat uit 4.086 organisaties. Dit impliceert een doelrespons van 254 respondenten in een verhouding van 1 medewerker ten opzichte van organisaties met meer dan 1 medewerker als 64% versus 36%. Gemeente Etten-Leur heeft alle ondernemers per post benaderd. Ondernemers is gevraagd om aan de hand van een code online de ondernemerspeiling in te vullen. Daarnaast heeft gemeente Etten-Leur zelf ook intensief gecommuniceerd via lokale en online media, hetgeen ook tot extra respons heeft geleid. De spontane respons is aangevuld met telemarketingactiviteiten om op die manier de benodigde respons te verkrijgen. Omdat deze manier van respons verkrijgen is ingezet, is de verdeling van de respons gelijk aan die van het bronbestand. Er kan worden geconcludeerd dat de kwaliteit van de respons hoog is. De onderzoeken zijn relatief volledig ingevuld en een groot deel van de deelnemende ondernemers hebben de moeite genomen open vragen te beantwoorden. Nadere analyses laten zien dat de onderzoeken consistent en serieus zijn ingevuld; de respondenten hebben de moeite genomen antwoord te geven, zowel bij de middels telemarketing afgenomen onderzoeken, als bij de online ingevulde onderzoeken. 2.1.1
Samenstellingrespons
In deze paragraaf wordt de samenstelling van de respons beschreven aan de hand van een aantal kenmerken, zoals die zijn onderzocht. De respons is een afspiegeling van de groep ondernemers in Etten-Leur.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
9
De verdeling van de respondenten over de verschillende branches ziet er als volgt uit: branche
%
zakelijke dienstverlening (business-to-business)
28%
welzijnszorg en educatie
11%
detailhandel
10%
overig
10%
(tele)communicatie en ict
8%
horeca en toerisme
7%
bouw(nijverheid) (incl. installatie)
6%
financiële dienstverlening
6%
industrie en nutsvoorziening
3%
groothandel
2%
land tuinbouw visserij
2%
(beheer/bemiddeling van) onroerend goed
1%
vervoer en opslag
1%
niets ingevuld
4%
De branches ‘zakelijke dienstverlening’ en ‘welzijnszorg en educatie’ komen het meest voor, vervolgens de branches ‘detailhandel’, en ‘overig’. Er is niet bekend wat ‘overig’ inhoudt, het kan per ondernemer verschillen. 4% van de ondernemers had niet ingevuld in welke branche de onderneming actief is. De branche ‘zakelijke dienstverlening’ vertoont een relatief hoge vertegenwoordiging binnen de totale respons. Dit gebeurt vaker in onderzoeken. Mogelijke oorzaak daarvan is dat deze doelgroep gemiddeld meer achter de computer werkzaam is, waardoor het invullen van dergelijk onderzoek als minder verstorend wordt ervaren. De verdeling van het aantal medewerkers (in FTE) van de organisaties ziet er als volgt uit: aantal medewerkers
%
1, of minder
63%
2 tot 9
17%
10 tot 49
13%
50 - 99
6%
100 - 199
0%
200 of meer
0%
In gemeente Etten-Leur vormt de groep ‘bedrijven met 1, of minder medewerkers’ de grootste groep respondenten. Deze verhouding organisaties met 1 ten opzichte van de organisaties met meer dan 1 medewerker is conform het bronbestand. Opmerkelijk is dat organisaties met 100 of meer medewerkers niet hebben deelgenomen aan dit onderzoek. Volgens het bronbestand betreft dit ook minder dan 1% van alle bedrijven in gemeente Etten-Leur.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
10
De bedrijfslocatie wordt door de respondenten getypeerd als: type locatie
%
aan huis (in een woonwijk)
43%
binnenstad-/centrumlocatie
20%
bedrijventerrein
19%
buitengebied
7%
aan de rand van het centrum
6%
activiteiten zijn niet-locatiegebonden (bv ambulant)
4%
anders
1%
B-lokatie
0%
De locatietypen, die zijn genoemd bij ‘anders’, betreft ‘op verschillende locaties’. Het bedrijfspand wordt door de respondenten getypeerd als: bedrijfspand woonlocatie gebonden
% 27%
kantoorruimte
19%
bedrijfsruimte (evt. in combinatie met kantoor)
16%
winkelruimte
11%
praktijkruimte
9%
horecapand
5%
anders
4%
n.v.t.
4%
bedrijfsverzamelgebouw
1%
onderwijsruimte
1%
niets ingevuld
4%
De bedrijfspanden, die zijn genoemd bij ‘anders’, betreft vaak een combinatie (bijvoorbeeld winkel en productieruimte). De bedrijven zijn reeds in de volgende verdeling van jaren, in gemeente Etten-Leur gevestigd: vestigingsduur
%
korter dan 1 jaar
2%
1 tot 5 jaar
21%
5 tot 10 jaar
16%
10 tot 15 jaar
21%
15 jaar of langer
31%
n.v.t.
4%
weet niet
1%
niets ingevuld
5%
Bijna 52% van de respondenten is al 10 jaar of langer in de gemeente is gevestigd. Bedrijven zijn trouw aan gemeente Etten-Leur. Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
11
2.2
Bedrijfsomgeving
Het thema bedrijfsomgeving betreft de fysieke bedrijfsomgeving. De vragen die in dit kader zijn gesteld gaan in op zaken als openbare ruimten, veiligheid, bereikbaarheid en parkeerfaciliteiten.
2.3
Gemeentelijke dienstverlening
Het thema gemeentelijke dienstverlening is onderverdeeld in algemene dienstverlening van gemeente Etten-Leur aan ondernemers, aangevuld met: • • • •
digitale dienstverlening; persoonlijke dienstverlening; professionaliteit van de gemeente; vergunningverlening.
Met betrekking tot de persoonlijke dienstverlening en vergunningverlening is de respondenten die hebben aangegeven daar recent ervaring mee hebben (dus binnen de afgelopen 12 maanden) gevraagd om daar extra vragen over te beantwoorden. Alleen die respondenten die daar bevestigend op hebben beantwoord, hebben ook daadwerkelijk extra vragen voorgelegd gekregen. 2.4
Relatie ondernemer-gemeente
Het thema relatie ondernemer-gemeente betreft vragen over de (mate van) samenwerking tussen gemeente Etten-Leur en organisaties, de uitvoering van het communicatiebeleid en de informatievoorziening. Daarnaast is er aandacht voor het ervaren van betrokkenheid bij en flexibiliteit van gemeente Etten-Leur richting de organisaties. 2.5
Ondernemersklimaat
Het thema ondernemersklimaat gaat in op de aantrekkelijkheid van gemeente Etten-Leur voor organisaties en de mate waarin de gemeente zich daarvoor inspant.
2.6
Eigen vragen gemeente Etten-Leur - Duurzaamheid
Gemeente Etten-Leur zet breed in op het thema duurzaamheid. Ze wil graag input voor verbeterplannen en meer en of intensiever samenwerken met ondernemers op het gebied van duurzaamheid. Daarom is dit thema aan deze peiling toegevoegd in de vorm van een aantal extra vragen. Ook konden ondernemers onderwerpen achterlaten over welke ze graag willen meepraten. Er is ook gevraagd om in dat geval gegevens achter te laten, zodat gemeente Etten-Leur gericht contact met hen kan opnemen om het vervolg op deze peiling, samen met ondernemers, vorm te geven.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
12
Hoofdstuk 3
Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling - Bedrijfsomgeving
In dit hoofdstuk worden de resultaten met betrekking tot de bedrijfsomgeving beschreven. Het thema bedrijfsomgeving betreft de fysieke bedrijfsomgeving. De vragen die in dit kader zijn gesteld gaan in op zaken als openbare ruimten, veiligheid, bereikbaarheid en parkeerfaciliteiten. Het is mogelijk dat de optelling van de percentages niet precies op 100% uitkomt, dit is het gevolg van afronding.
3.1
De representativiteit van de bedrijfsomgeving wordt met een 7,11 gemiddeld gewaardeerd
Deze vraag is door 100% van de respondenten die geen kantoor aan huis heeft, beantwoord. De respondenten die een kantoor aan huis hebben, hebben deze vragen niet voorgelegd gekregen. De waardering voor de representativiteit is iets lager dan in 2018, toen werd deze gewaardeerd met een 7,36. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
3.2
6,89
Ondernemingen met > 1 medewerker
7,25
De veiligheid van de bedrijfsomgeving wordt met een 7,11 gemiddeld gewaardeerd
Deze vraag is door 100% van de respondenten die geen kantoor aan huis heeft, beantwoord. De respondenten die een kantoor aan huis hebben, hebben deze vragen niet voorgelegd gekregen. De waardering voor de veiligheid van de bedrijfsomgeving is iets lager dan in 2018, toen werd deze gewaardeerd met een 7,33. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
3.3
6,98
Ondernemingen met > 1 medewerker
7,20
34% van de ondernemers zegt niet tot nauwelijks last van overlast en of criminaliteit te hebben, nog eens 47% weinig
Het oordeel over de beleving van overlast en of criminaliteit ziet er als volgt uit: Last van overlast en of criminaliteit Nauwelijks tot niet Weinig Veel Heel veel
% 34% 47% 14% 4%
In tegenstelling tot de peiling in 2018, is als antwoordmogelijkheid de middencategorie ‘niet veel/niet weinig’ niet uitgevraagd. Op deze manier moeten ondernemers zich echt uitspreken over de ervaring van overlast en of criminaliteit. Deze is afgenomen ten opzichte van 2018. Toen had 60% van de ondernemers weinig of nauwelijks tot niet last van overlast en of criminaliteit in tegenstelling tot 81% in 2023. Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
13
3.4
De bereikbaarheid wordt gemiddeld met een 7,04 gewaardeerd
De bereikbaarheid is getoetst op vier verschillende onderdelen. De waardering per onderdeel ziet er als volgt uit: Onderdeel Per auto Per openbaar vervoer Om te bevoorraden Parkeergelegenheid
Gemiddelde waardering 7,77 (2018: 7,75) 6,40 (2018: 6,48) 7,36 (2018: 7,53) 6,64 (2018: 6,69)
Gemiddelde waardering bereikbaarheid
7,04 (2018: 7,11)
Gemiddeld 9% van de respondenten (dit verschilt sterk per onderdeel, variërend van (5% tot 16,5%), heeft aangegeven geen mening te hebben. Ten opzichte van 2018 zijn de verschillen minimaal. De bereikbaarheid per auto en de gelegenheid om te bevoorraden is goed te noemen. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De gemiddelde waardering van de bereikbaarheid ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
6,57
Ondernemingen met > 1 medewerker
7,33
Het verschil wordt met name veroorzaakt door de waardering van de bereikbaarheid per openbaar vervoer. Bedrijven met 1 medewerker zijn daar meer ontevreden over en geven dit zelfs een onvoldoende. Mogelijk zijn zij meer afhankelijk van openbaar vervoer.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
14
Hoofdstuk 4 Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling – Gemeentelijke dienstverlening
In dit hoofdstuk worden de resultaten met betrekking tot de gemeentelijke dienstverlening beschreven. Het thema gemeentelijke dienstverlening is onderverdeeld in algemene dienstverlening van gemeente Etten-Leur aan ondernemers, aangevuld met: • digitale dienstverlening; • persoonlijke dienstverlening; • professionaliteit van de gemeente; • vergunningverlening. Er is in kaart gebracht met welke reden een ondernemer contact met de gemeente heeft gehad. Alleen wanneer er de afgelopen 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek contact met de gemeente is geweest, is gevraagd of de ondernemer hierover meer vragen wilde beantwoorden. Wanneer ondernemers verschillende ervaringen hebben, is gevraagd de laatste ervaring te gebruiken om de waardering over te geven. Het is mogelijk dat de optelling van de percentages niet precies op 100% uitkomt, dit is het gevolg van afronding.
4.1
De algemene dienstverlening van de gemeente aan ondernemers is gewaardeerd met een 6,59 gemiddeld
Deze vraag is door 99% van de respondenten beantwoord. De gemiddelde waardering is een 6,59, waarbij opgemerkt dient te worden dat ondernemers het ene onderdeel heel anders kunnen waarderen dan het andere. Hier blijkt met name de ervaring met een persoon en het gevoel dat daaraan over is gebleven, de doorslaggevende factor te zijn voor een positieve of minder positieve waardering. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
6,49
Ondernemingen met > 1 medewerker
6,74
Dit verschil is niet zo groot. Het wordt groter, wanneer een ondernemer een vast contactpersoon bij de gemeente heeft. Heeft uw organisatie een vast contactpersoon bij de gemeente? Ja, daar maken we actief gebruik van Ja, daar maken we soms gebruik van Nee, maar daar is wel behoefte aan Nee, daar is geen behoefte aan Weet niet
% 6% 14% 23% 48% 9%
20% van de ondernemers heeft een contactpersoon bij de gemeente waar al dan niet actief gebruik van wordt gemaakt. Nog eens 23% zou graag een vast contactpersoon hebben. Dit is hoger van in 2018. In het telefonisch onderzoek is doorgevraagd wat de reden is van het willen hebben van een vast contactpersoon. De twee belangrijkste redenen die zijn genoemd zijn: - ervaringen met slechte bereikbaarheid - ervaringen met beperkte behulpzaamheid
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
15
De groep ondernemers zonder vast contactpersoon is niet te koppelen aan zaken als vestigingsduur, vestigingslocatie of branche. Uit de telefonische aanvulling is met name naar voren gekomen dat het hebben van een vast contactpersoon als prettig wordt ervaren, maar dat het allerbelangrijkste van het contact de volgende zaken zijn: De persoon die de vraag behandelt is: - ter zake kundig; - staat de ondernemer vriendelijk te woord; - houdt, indien nodig de ondernemer tussentijds op de hoogte; - stopt pas, wanneer de vraag echt is beantwoord. Ondernemers met vast contactpersoon zijn significant meer tevreden over de algemene dienstverlening dan ondernemers zonder vast contactpersoon. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met vast contactpersoon
7,44
Ondernemingen zonder vast contactpersoon
6,32
Deze algemene waardering beschrijft het gevoel dat is achtergebleven. Wanneer de resultaten paragrafen 4.5 tot en met 4.7 in ogenschouw worden genomen, is deze waardering hoger dan de waardering van de verschillende onderdelen in het proces die tot dit gevoel leiden. Het gemiddelde van deze waarderingen betreft 6,16. Dat impliceert dat gemeente Etten-Leur bij ondernemers goodwill heeft:Gemeente Etten-Leur is in staat een goed gevoel achter te laten naar aanleiding van de dienstverlening. De daadwerkelijke dienstverlening is goed, maar kan beter.
4.2
De meest voorkomende redenen om in de afgelopen 12 maanden contact met de gemeente te zoeken is samenwerking en het voorleggen van een vraag of probleem
De verdeling van redenen om contact met gemeente Etten-Leur te zoeken, gekoppeld aan de periode waarin dat is gebeurd, ziet er als volgt uit:
reden contact met de gemeente
afgelopen 12 > 12 maanden maanden geleden
nee
aanvragen van een vergunning
18%
20%
63%
aanvragen van producten of diensten
17%
9%
74%
voorleggen vraag of probleem
25%
15%
59%
indienen klacht
14%
6%
80%
handhaving of toezicht
16%
4%
80%
melding openbare ruimte
17%
7%
76%
samenwerking (beleid en uitvoering)
27%
11%
63%
andere reden
10%
4%
86%
Ondernemers konden meerdere antwoorden geven, aangezien zij om meerdere redenen contact kunnen hebben gezocht.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
16
4.3
De digitale dienstverlening van de gemeente aan ondernemers is gewaardeerd met een 6,43 gemiddeld
Alleen die respondenten die digitaal contact met de gemeente hebben gehad, zijn de vragen met betrekking tot de digitale dienstverlening voorgelegd. Zij hebben allen deze vraag beantwoordt en waarderen de digitale dienstverlening van gemeente Etten-Leur met een 6,49 gemiddeld. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
5,99
Ondernemingen met > 1 medewerker
7,03
Hierbij dient te worden opgemerkt dat respondenten e-mailafwikkeling soms wel en soms niet als digitale faciliteit zien. Met name de organisaties met 1 medewerker zien e-mailafwikkeling ook als digitale faciliteit en zij ervaren met name een langzame reactietijd, waardoor zij de digitale dienstverlening significant lager waarderen. Dat wordt onderschreven in de volgende paragraaf. 4.4
De professionaliteit van de gemeentelijke organisatie en haar medewerkers is met een 6,85 gemiddeld gewaardeerd
Deze vraag is alleen beantwoord door die ondernemers die de afgelopen 12 maanden contact hebben gehad met de gemeente. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
6,76
Ondernemingen met > 1 medewerker
7,01
Omdat deze vraag alleen aan ondernemers is voorgelegd die in de afgelopen 12 maanden daadwerkelijk contact hebben gehad met de gemeente, gaat het om de waardering van de ervaring en niet om datgene wat er over gemeente Etten-Leur wordt gezegd. Dit laatste kan de ervaring beïnvloeden, maar die kans is kleiner, aangezien deze ondernemers gevraagd is de waardering te baseren op het laatste of belangrijkste contact in die afgelopen 12 maanden.
4.5
Het proces van het aanvragen van een product of dienst of het voorleggen van een vraag wordt met een 5,48 gemiddeld gewaardeerd
Deze waardering is voor elk onderdeel van het proces van voorleggen of aanvragen van een vraag relatief laag. Ook hier is een duidelijk onderscheid zichtbaar tussen de waardering van ondernemingen met 1 medewerker en die met meer medewerkers. Het overzicht ziet er als volgt uit:
waardering Alle ondernemingen Ondernemingen met 1 medewerker Ondernemingen met > 1 medewerker
gemiddelde waardering gehele proces
aanvragen/ duur juistheid volledigheid statusvoorleggen afhandeling informatie informatie informatie is acceptabel gemakkelijk
5,48
5,61
5,36
5,70
5,63
5,09
5,00
4,99
4,76
5,28
5,24
4,72
6,20
6,52
6,25
6,35
6,23
5,64
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
17
Uit de onderliggende cijfers blijkt dat wanneer een ondernemer het aanvragen of voorleggen als gemakkelijk ervaart, de vervolgstappen ook hoger waardeert. Een goede start geeft een voorsprong. Wanneer het voorleggen of aanvragen niet als eenvoudig wordt gewaardeerd, lijkt het niet meer goed te komen en worden alle vervolgstappen ook laag gewaardeerd. =========================================================================== Let op: De vragen met betrekking tot de waardering van het contact met de gemeente, is alleen aan die respondenten voorgelegd die de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek daadwerkelijk contact hebben gehad met de gemeente en die hebben aangegeven ook extra vragen te willen beantwoorden. De percentages, zoals hieronder opgenomen, hebben alleen betrekking op ondernemers die de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek daadwerkelijk contact hebben gehad. Dit betreft 37,4% van de respondenten. In absolute zin zijn dit 95 ondernemers. Er is gevraagd het belangrijkste contact te waarderen. =========================================================================== 4.6
De dienstverlening van de medewerkers wordt met een 6,15 gemiddeld gewaardeerd
Aan de respondenten die daadwerkelijk contact hebben gehad in de afgelopen 12 maanden is gevraagd of zij de medewerker met wie zijn contact hebben gehad willen waarderen. De dienstverlening van de medewerkers wordt met een 6,15 gemiddeld gewaardeerd. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
6,07
Ondernemingen met > 1 medewerker
6,22
De volgende tabel laat zien, op welke onderdelen de dienstverlening van de medewerker is gewaardeerd. De medewerker: toonde zich verantwoordelijk
heeft zelf de vraag beantwoord
waardering Alle ondernemingen Ondernemingen met 1 medewerker Ondernemingen met > 1 medewerker
was kon zich bood verraste voldoende goed ruimte om met de deskundig inleven mee te service denken
6,34
6,31
6,23
6,24
6,08
5,72
6,48
6,45
6,34
6,39
6,07
5,61
6,17
6,14
6,09
6,06
6,09
5,86
Verrassen met de service is ontzettend moeilijk, aangezien ondernemers voor veel zaken op de gemeente zijn aangewezen; er is sprake van gedwongen winkelnering. In dat geval zijn de verwachtingen hoger, aangezien de ondernemer geen keuze heeft of bepaalde zaken nu eenmaal gewoon of vanzelfsprekend vindt. Een 5,72 lijkt een lage waardering, echter, aangezien de verwachtingen van ondernemers ten aanzien van de gemeentelijke dienstverlening hoog zijn, is het moeilijk om met service te verrassen. Daarnaast wordt een groot deel van de dienstverlening als vanzelfsprekend gezien, omdat een ondernemer voor gemeentelijke dienstverlening van zijn of haar eigen gemeente afhankelijk is; er kan niet bij een andere gemeente worden aangeklopt. Daarom is dit een relatief hoge waardering. Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
18
Ook hier wordt het verschil duidelijk tussen ondernemers met en zonder een vast contactpersoon. De ondernemers met vast contactpersoon waarderen deze dienstverlening hoger, dan de ondernemers die zeggen geen vast contactpersoon te hebben. Gemiddeld scheelt dit 0,6 op de waardering van de onderdelen. Het doel van het contact lijkt geen invloed te hebben op de waardering van het proces. Dit is niet te onderbouwen, omdat de respons per aanleiding van contact te klein is. 4.7
De vergunningsaanvragen van de afgelopen 12 maanden zijn met een 6,47 gemiddeld gewaardeerd
Die respondenten die in de afgelopen 12 maanden een vergunning hebben aangevraagd, hebben deze procedure met een 6,47 gemiddeld gewaardeerd. Dat is een kleine stijging ten opzichte van 2018, toen werden de vergunningsaanvragen met een 6,33 gewaardeerd. Ondernemers met meer dan 1 medewerker waarderen dit traject aanzienlijk hoger, namelijk met een 7,35. Omdat er te weinig ondernemingen met 1 medewerker zijn die een vergunning hebben aangevraagd is de gemiddelde waardering van deze groep niet opgenomen in deze rapportage. Mogelijke oorzaken voor de lage waardering van de vergunningsaanvraag van ondernemingen met 1 medewerker zijn (gebaseerd op andere onderzoeken): - Deze doelgroep heeft minder ervaring met het aanvragen van vergunningen, terwijl grotere organisaties daar soms zelfs een specialist voor in huis hebben. Dit kan tot gevolg hebben dat jargon onvoldoende wordt begrepen en dat stukken niet, niet compleet of niet goed worden aangeleverd. - Voor deze doelgroep kost het relatief meer tijd ten opzichte van de ‘core business’ om een vergunning aan te vragen, waardoor het tijdsbeslag als groter wordt ervaren. - Voor deze doelgroep kan het belang van het al dan niet verkrijgen van de vergunning als persoonlijker/dichterbij/belangrijker voor de onderneming worden ervaren, waardoor het proces meer onder een vergrootglas ligt.
=========================================================================== Let op: De volgende vragen met betrekking tot de waardering van het proces van vergunningsaanvragen, is alleen aan die respondenten voorgelegd die de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek daadwerkelijk een vergunning hebben aangevraagd. De percentages, zoals hieronder opgenomen, hebben alleen betrekking op ondernemers die de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek daadwerkelijk een vergunningsaanvraag hebben gedaan. Dit betreft 8,2% van de respondenten. In absolute zin zijn dit 21 ondernemers. De waarderingen zijn daarom indicatief. Indien er meerdere vergunningen waren aangevraagd, is gevraagd de meest recente aanvraag te waarderen. =========================================================================== 4.8
De omgevingsvergunning is de meest aangevraagde vergunning
De aangevraagde vergunningen lopen zeer uiteen. Er is gevraagd welke vergunningen de afgelopen 12 maanden zijn aangevraagd. Omdat het meerdere vergunningen kon betreffen, was het mogelijk meerdere antwoorden te geven en vormt de optelling geen 100%.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
19
De verdeling ziet er, naar hoeveelheid, als volgt uit:
soort vergunning omgevingsvergunning (bouwvergunning, milieuvergunning, kapvergunning, inriten uitwegvergunning, objectvergunning, reclamevergunning)
afgelopen 12 maanden* 81%
drank- en horecavergunning
33%
horeca-exploitatievergunning
24%
terrasvergunning
19%
evenementenvergunning
10%
sloopvergunning
10%
* sommige ondernemers hebben meerdere vergunningen aangevraagd
4.9
Het aanvraagproces van vergunningen wordt met gemiddeld 6,93 gewaardeerd
Deze vraag is alleen beantwoord door die ondernemers die de afgelopen 12 maanden contact hebben gehad met de gemeente over een vergunningsaanvraag. Dit betreft alleen de waarderingen van ondernemingen met meer dan 1 medewerker. De waarderingen van de ondernemingen met 1 medewerker zijn uitgesloten, aangezien zij een te groot deel niet had gewaardeerd. Ondernemers vinden het belangrijk dat het proces snel verloopt, dat er voldoende rekening wordt gehouden met de ondernemer-specifieke situatie en dat de inspanningen en kosten naar verhouding zijn. Juist op deze onderdelen waarderen de ondernemers gemeente Etten-Leur met een 7 of hoger.
Het overzicht ziet er als volgt uit: waardering
Ondernemingen met > 1 medewerker*
aanvragen is voldoende eenvoudig
6,83
duur afhandeling voldoende snel
7,00
informatie over regels/ procedures is afdoende
voldoende rekening houden met specifieke situatie
kosten/ inspanningen mbt informatieverplichting acceptabel
6,33
7,17
7,33
Deze onderdelen gezamenlijk vormen een lager gemiddelde dan de algemene waardering die ondernemers met meer dan 1 medewerker geven (7,35) in paragraaf 4.8. Dat duidt erop dat gemeente Etten-Leur goodwill geniet als het gaat om vergunningsaanvragen. De uitvoeringen van de verschillende onderdelen in het proces is lager dan het gevoel dat achter is gebleven. Dit is erg goed en belangrijk om vast te houden.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
20
Hoofdstuk 5 Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling - Relatie ondernemer-gemeente
In dit hoofdstuk worden de resultaten met betrekking tot de relatie van de ondernemer met de gemeente beschreven. Het thema relatie ondernemer-gemeente betreft vragen over de (mate van) samenwerking tussen gemeente Etten-Leur en organisaties, de uitvoering van het communicatiebeleid en de informatievoorziening. Het is mogelijk dat de optelling van de percentages niet precies op 100% uitkomt, dit is het gevolg van afronding. 5.1
De manier waarop de gemeente samenwerkt met ondernemers en hen betrekt en de samenwerking zoekt wordt met een 5,69 gemiddeld gewaardeerd
Deze vraag is door 99% van de respondenten beantwoord. Deze gemiddelde waardering wil niet zeggen dat gemeente Etten-Leur de ondernemers niet opzoekt voor samenwerking en participatie of voor het meedenken en uitvoeren van beleidsinitiatieven, het is ook mogelijk dat ondernemers dit niet als zodanig ervaren. Uit de gesprekken in de telefonische interviews wordt dit bevestigd. Er heerst soms het gevoel dat zaken worden opgestart, maar niet worden afgemaakt. Ook heerst het gevoel dat gemeente EttenLeur alles al heeft bedacht, waardoor de inspraak van de ondernemer niet meer nodig is. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
5.2
5,34
Ondernemingen met > 1 medewerker
6,28
32% van de ondernemers wil zich in de nabije toekomst (blijven) inzetten voor (beleids)initiatieven en nog eens 35% misschien
Ondanks dat ondernemers zich minder betrokken voelen door gemeente Etten-Leur, is de wil om zich in te zetten voor (beleids)initiatieven aanzienlijk gegroeid. In 2018 wilde 16% van de ondernemers zich zeker (blijven) inzetten en 30% misschien. Er is een verschil in bereidheid tot inzetten tussen ondernemingen met 1 medewerker en ondernemingen met meer dan 1 medewerkers. Voor de laatste groep is het vaak eenvoudiger om mankracht vrij te maken om zich in te zetten voor (beleids)initiatieven van de gemeente. waardering
totaal
ondernemingen ondernemingen met 1 met > 1 medewerker medewerker
ja, zeker
32%
25%
44%
ja, misschien
35%
33%
39%
nee
16%
22%
4%
weet niet
18%
20%
12%
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
21
5.3
De betrokkenheid, betrouwbaarheid (doet wat ze zegt) en flexibiliteit van de gemeente wordt mager gewaardeerd
Deze vraag is door gemiddeld 85% van de respondenten ingevuld. Uit de telefonisch afgenomen onderzoeken bleek vooral dat ondernemers minder bekend zijn met de ‘betrokkenheid’, ‘de beloftes’ en ‘de flexibele opstelling’ van de gemeente en dat het daarom lastig is om aan te geven in welke mate de gemeente Etten-Leur op die fronten betrouwbaar is. De resultaten op deze vraag zeggen niet dat gemeente Etten-Leur niet betrouwbaar is, maar vooral dat de gemeente op deze fronten onduidelijk en onvoldoende uitgesproken is. De verschillen in waardering van ondernemingen met 1 medewerker ten opzichte van ondernemingen met meer dan 1 medewerker zijn ook niet zo groot: waardering
voldoende betrokken
doet wat ze flexibele zegt opstelling
Alle ondernemingen
5,75
5,71
5,57
Ondernemingen met 1 medewerker
5,56
5,51
5,48
Ondernemingen met > 1 medewerker
6,02
6,02
5,70
Respondenten hebben bij deze stellingen toelichtingen gegevens. De inhoud daarvan loopt zeer uiteen. Een deel van de opmerkingen betreft persoonlijke ergernissen van ondernemers. De veelheid aan reacties duidt enerzijds op betrokkenheid, anderzijds, gezien de soort reactie, op frustratie. Het feit dat deze op een zo uitgebreide manier wordt geventileerd, geeft aan dat er vertrouwen is dat er wordt geluisterd naar de reacties en dat dit wordt aangepakt en opgelost. 5.4
De communicatie en voorlichting vanuit de gemeente wordt met een 5,98 gemiddeld gewaardeerd
Deze vraag is door 98% van de respondenten ingevuld. Gezien de waarderingen van de resultaten in deze paragraaf en de telefonische interviews kan worden geconcludeerd dat de ondernemers vooral communicatie en voorlichting missen en dat ze het in mindere mate slecht of onjuist vinden. Een andere veelgehoorde opmerking gaat over het gemis aan vervolgcommunicatie. Initiatieven worden gestart, maar zaken worden niet afgemaakt of er wordt niet over het vervolg of resultaat gecommuniceerd. Dat is ook van invloed op de lagere waardering dan voorheen. Hier is een onderscheid zichtbaar tussen ondernemingen met 1 of met meer dan 1 medewerker. De waardering ziet er gesplitst als volgt uit: Ondernemingen met 1 medewerker
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
5,72
Ondernemingen met > 1 medewerker
6,42
22
5.5
De digitale afwikkeling kan beter en sneller
Ondernemers zien graag meer digitale mogelijkheden om zaken af te wikkelen. Datgene wat digitaal kan worden afgewikkeld, zouden ondernemers graag sneller afgewikkeld zien. De verdeling ziet er als volgt uit, waarbij duidelijk wordt dat organisaties met 1 medewerker significant minder tevreden zijn over het kunnen afwikkelen en de snelheid van het afwikkelen, dan organisaties met meer dan 1 medewerker: Waardering
Het is mogelijk om zaken digitaal af te handelen
De digitale afhandeling is voldoende snel
Alle ondernemingen
5,99
5,99
Ondernemingen met 1 medewerker
5,76
5,52
Ondernemingen met > 1 medewerker
6,28
6,54
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
23
Hoofdstuk 6 Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling - Ondernemersklimaat
In dit hoofdstuk worden de resultaten met betrekking tot het ondernemersklimaat beschreven. Het thema ondernemersklimaat gaat in op de aantrekkelijkheid van gemeente Etten-Leur voor organisaties en de mate waarin de gemeente zich daarvoor inspant. Het is mogelijk dat de optelling van de percentages niet precies op 100% uitkomt, dit is het gevolg van afronding.
6.1
Het ondernemingsklimaat in de gemeente wordt met een 6,53 gemiddeld gewaardeerd
Deze vraag is door ruim 96% van de respondenten ingevuld. In combinatie met de telefonische interviews kan worden geconcludeerd dat deze inspanningen hieromtrent onvoldoende zichtbaar zijn. Het ondernemingsklimaat wordt als redelijk tot goed ervaren en er wordt door ondernemers aangenomen dat gemeente Etten-Leur zich daarvoor inspant. Het verschil tussen ondernemingen met 1 medewerker en ondernemingen met meer dan 1 medewerker is minimaal. De oorzaak hiervan is waarschijnlijk dat dit minder bekend is onder ondernemers en dat de waardering meer gebaseerd is op aanname en perceptie, dan op ervaringen. 6.2
De aantrekkelijkheid van de gemeente voor ondernemingen om zich te vestigen wordt met een 6,71 gemiddeld gewaardeerd
Deze vraag is door ruim 96% van de respondenten ingevuld. Hier is een relatie zichtbaar met het als ondernemer betrokken voelen bij beleidszaken; hoe meer een ondernemer zich betrokken voelt bij beleidzaken, hoe hoger de aantrekkelijkheid van de gemeente wordt gewaardeerd. Er is eveneens een verband tussen de waardering van de kwaliteit van de communicatie en de informatie; hoe hoger een ondernemer de kwaliteit van de communicatie waardeert, hoe hoger deze ondernemers de aantrekkelijkheid van de gemeente waardeert. Het verschil tussen ondernemingen met 1 medewerker en ondernemingen met meer dan 1 medewerker is minimaal. De oorzaak hiervan is waarschijnlijk dat dit minder bekend is onder ondernemers en dat de waardering meer gebaseerd is op aanname en perceptie, dan op ervaringen.
6.3
Het woon- en leefklimaat van de gemeente wordt met een 7,10 gemiddeld gewaardeerd
Deze vraag is door ruim 96% van de respondenten ingevuld. Dit betreft zaken als aanbod woningen, voorzieningen en sfeer. Dit wordt hoger gewaardeerd dan de aantrekkelijkheid voor ondernemers. De oorzaak hiervan ligt in het feit dat zaken als woningen, voorzieningen en sfeer voor de respondenten concreter zijn. Het verschil tussen ondernemingen met 1 medewerker en ondernemingen met meer dan 1 medewerker is minimaal. De oorzaak hiervan is waarschijnlijk dat dit minder bekend is onder ondernemers en dat de waardering meer gebaseerd is op aanname en perceptie, dan op ervaringen.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
24
6.4
De inzet van de gemeente om Etten-Leur voor ondernemers op alle fronten een aantrekkelijke gemeente te maken wordt gewaardeerd met een 5,85 gemiddeld
Deze vraag is door gemiddeld 85% van de respondenten ingevuld. Op verschillende onderdelen varieert de waardering van ondernemingen met 1 medewerker ten opzichte van die van ondernemingen met meer dan 1 medewerker. De lage waardering is ook hier vooral een gevolg van met name de onbekendheid van de inzet van de gemeente op deze onderdelen. De verdeling ziet er al volgt uit: Inzet op:
Ondernemersklimaat flexibele opstelling, meedenkbereidheid Vestigingsklimaat infrastructuur, beschikbaarheid personeel, vestigingsmogelijkheden Woon- en leefklimaat woon- en leefaantrekkelijkheid voor de ondernemer zelf en of ook voor de (potentiële) werknemers Aantrekkingskracht welke andere bedrijven hebben zich hier gevestigd Lokaal ondernemen stimuleren Kooplokaal, (net-)werk lokaal en benutten lokale samenwerkingen Economie stimuleren mogelijkheden en inzet om economie te doen groeien
Alle ondernemingen
Ondernemingen met 1 medewerker
Ondernemingen met meer dan 1 medewerker
5,85
6,28
5,56
6,31
6,71
6,05
5,88
6,24
5,65
5,56
6,05
5,26
5,50
6,05
5,15
5,85
6,28
5,56
Uit de samenstelling van de respons (paragraaf 2.1) is duidelijk geworden dat ondernemers lang binnen gemeente Etten-Leur actief zijn en daarmee loyaal zijn aan de gemeente. In dat geval kan worden aangenomen dat de gemeente bepaalde zaken goed doet.
6.5
Fysieke bereikbaarheid (inclusief parkeren) en dienstverlening zijn de aspecten die voor ondernemers het meest zwaar wegen bij de waardering van het ondernemersklimaat
Ondernemers is gevraagd om aan te geven welke thema’s het meest belangrijk zijn voor de waardering van het ondernemersklimaat. Met andere woorden: “waarop moet gemeente Etten-Leur inzetten?” Ondernemers konden kiezen uit een aantal vooraf aangegeven thema’s. De volgende tabel laat zien hoe die thema’s zich tot elkaar verhouden.
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
25
Een ondernemer kon meerdere antwoorden geven, daarom tellen de percentages niet op tot 100%. Thema’s fysieke bereikbaarheid (incl. parkeren) leefbaarheid en veiligheid dienstverlening communicatie en voorlichting regeldruk vergunningverlening lokale financiële heffingensamenwerking/ inzet voor ondernemers economisch beleid handhaving duurzaam ondernemen
% 49% 45% 34% 30% 21% 18% 17% 17% 16%
Vervolgens is gevraagd waar gemeente Etten-Leur zich de komende periode met name op zou moeten focussen. Thema’s die vaker worden genoemd zijn (in willekeurige volgorde): -
Parkeerbeleid Handhaving Centrumontwikkelingen Samenwerking tussen gemeente en ondernemers Duurzaamheid Koop Lokaal Omgevingswet Het verbinden van ondernemers onderling
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
26
Hoofdstuk 7
Kwantitatieve resultaten ondernemerspeiling - Duurzaamheid
Gemeente Etten-Leur zet breed in op het thema duurzaamheid. Ze wil graag input voor verbeterplannen en meer en of intensiever samenwerken met ondernemers op het gebied van duurzaamheid. Daarom is dit thema aan deze peiling toegevoegd in de vorm van een aantal extra vragen. De resultaten worden in dit hoofdstuk uitgewerkt. Het is mogelijk dat de optelling van de percentages niet precies op 100% uitkomt, dit is het gevolg van afronding. 7.1
Lampen vervangen door LED-verlichting en zonnepanelen plaatsen zijn de meest ondernomen zaken door ondernemers op het gebied van duurzaamheid
Ondernemers is gevraagd welke zaken ze hebben ondernomen op het gebied van duurzaamheid. 16% van de ondernemers heeft aangegeven nog niets te hebben ondernomen en 6% zegt dat te willen of daar nog mee te moeten starten. De inzet van de ondernemers die al wel zaken hebben ondernomen, ziet er al volgt uit (een ondernemer kon meerdere antwoorden geven, daarom tellen de percentages niet op tot 100%): Ondernomen in het kader van duurzaamheid (Zo goed als) alle lampen vervangen door LEDverlichting
% 57%
Zonnepanelen
35%
Energiebesparende maatregelen
33%
Bedrijf(svestiging) is volledig van het gas
20%
Meer groen op het eigen terrein of aan het eigen pand
15%
Uitstoot als gevolg van productie beperken
2%
Waterberging op eigen terrein gerealiseerd
2%
Anders, namelijk
2%
Zaken die bij anders zijn genoemd zijn (zo letterlijk mogelijk overgenomen): • •
• • • • • •
MVO Visie ontwikkeld 'over het hart van Etten-Leur' > grotere 'impact op duurzaamheid' dan alle bovengenoemde punten (oplossingen)... wij geloven nog steeds, door de juiste samenwerking tussen gemeente, marktpartijen en inwoners, in te richten, Etten-Leur op de schaal van 'Nederland' een toonbeeld kan zijn van 'duurzaamheid'; hoe wil de gemeente Etten-Leur, de wereld ('haar gemeente') overdragen aan de toekomstige generaties... HOOFDVRAAG meer isolatie ; meer elektrisch verwarmen ipv via centrale verwarming (gas); papierverbruik beperken. afvalscheiding Intensieve afvalscheiding, herbruiken van machines op brandstof over gegaan op accu gereedschap. Bedrijfspand is enkel voor opslag. Geen energie verbruik van toepassing Ik help bedrijven om verspillingen te elimineren en het continu verbeteren op een duurzame wijze. Toekomst bestendige investeren kan alleen als de gemeente geen zwalkend beleid voert
Ondernemerspeiling – Etten-Leur 2023
27
Aan de ondernemingen die uitstoot hebben beperkt, is gevraagd hoe zij dat hebben gedaan. Daarop zijn de volgende antwoorden gegeven (zo letterlijk mogelijk overgenomen): • • • •
vervanging van intern transportmiddelen (heftrucks) door elektrische trucks Aanleg WTW installatie Gas uitstoot reguleren en verminderen door installatie WTW Aanpassing oventijden en aanleg WTW
Aan de ondernemingen die hebben aangegeven ‘energiebesparende maatregelen te hebben genomen, is gevraagd welke maatregelen dat zijn. Daarop zijn de volgende antwoorden gegeven (zo letterlijk mogelijk overgenomen): • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Vervanging luchtbehandelingsinstallatie (koeling/verwarming) door zeer energiezuinig alternatief Pand gerenoveerd en verduurzaamd Warmteterugwinning koelingen. LED Nieuwe koelingen Aanleg WTW installatie aanpassen verlichting Led en WTW isolatie, warmtepomp sensoren lamp, isolatie, witte dakbedekking LED verlichting en lucht-water warmtepomp WTW en LED verlichting vervangen en energiezuinig Heat Pipes, Nieuwe CV Ketels, Extra Dak isolatie, elektrisch koken Warmtepomp gasverbruijk 80% gereduceerd Wij draaien met ons zeer effectief eigen ontworpen binnenklimaat, zelfs in de winter een 0 op de meter! Electrisch rijden, hr++ glas, isolatie muren/vloeren/daken Nieuwe kozijnen met HR ++ glas Zonneboiler, zonnepanelen, Ledlampen, isolerende beglazing Slimme stekkers tijdschakelaar Andere cv ketel infra rood panelen Bewegingssensoren voor verlichting Nieuwer zuiniger apparatuur thermostaat lager, verlichting uit waar en wanneer mogelijk