CConstaterende datEtten-Leur
Koppel je AI →
Document · PDF

Kadernota 2027-2030 - CONCEPT - 27052026

Raad besluit 6 juli 2026, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: . Vaststellen Kadernota 2027-203027.000 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

KADERNOTA 2027-2030 - CONCEPT Inhoudsopgave Samenvatting | 5 Samenvatting | 5 Voorwoord | 5 Uitgangssituatie 2026-2029 | 7 Meerjarenperspectief 2026-2030 | 8 Toelichting financiële mutaties | 9 Reserves | 10 Voorzieningen | 12 PDF | 12 Toelichting reserve (op website anders weergegeven) | 13 Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) | 13 Programma | 14 1. Eigentijds bestuur en dienstverlening op maat in Etten-Leur | 14 Ontwikkelingen | 15 1.1 Vertrouwen in de overheid | 16 1.2 Communicatie en participatie | 18 1.3 Dienstverlening en menselijke maat | 20 1.4 Ondermijnende criminaliteit | 22 Financiële ontwikkelingen | 23 2. Sociaal Etten-Leur | 25 Ontwikkelingen - Jeugdzorg en Wmo | 26 Ontwikkelingen - Onderwijs | 27 Ontwikkelingen - Overig | 27 2.1 Iedereen moet mee kunnen doen | 29 2.2 Minima- en armoedebeleid | 31 2.3 Wijkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties | 33 2.4 Jong zijn in Etten-Leur | 35 2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg | 37 Financiële ontwikkelingen | 39 3. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur | 41 Ontwikkelingen | 41 3.1 Woningbouw | 42 3.2 Verkeersafwikkeling | 44 3.3 Verkeersveiligheid | 46 3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied | 47 3.5 Huisvesting bijzondere doelgroepen | 49 Financiële ontwikkelingen | 51 2 | Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 4.

Economie en werk in Etten-Leur 52 4.1 Zo veel mogelijk mensen aan het werk 53 4.2 Het versterken van de economie 54 4.3 Toerisme en recreatie 56 4.4 Een levendig centrum 57 4.5 Agrarische sector 58 Financiële ontwikkelingen 59 5. Duurzaam denken en doen in Etten-Leur 60 Ontwikkelingen 60 5.1 Duurzaam wonen 61 5.2 Duurzame woon- en leefomgeving 64 5.3 Duurzaam produceren 65 5.4 Duurzame bedrijven- en industrieterreinen 67 Financiële ontwikkelingen 69 Paragrafen 70 Lokale heffingen 71 Aanpassing tarieven 71 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 72 Uitgangspunten 72 Onderhoud kapitaalgoederen 73 Onderhoud kapitaalgoederen 73 Ontwikkelingen openbaar gebied - 1 73 Ontwikkelingen openbaar gebied - 2 74 Ontwikkelingen gebouwen 76 Ontwikkelingen sportaccommodaties 76 Financiering 77 Financiering 77 Bedrijfsvoering 78 Algemeen 78 Loonkosten 78 Verbonden partijen 79 Ontwikkelingen 79 Grondbeleid 81 Grondbeleid 81 Wonen 81 Bedrijventerreinen 82 Kwaliteitsverbetering landschapsbeleid 83 Risico's 83 Investeringen 84 3Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Krediet aanpassingen | 84 Kapitaallasten investeringsplan 2027-2030 | 85 Financiële positie | 86 Financiële positie reserves en voorzieningen | 86 Inleiding | 86 Samenvatting | 86 Reserves 2025-2030 | 87 Voorzieningen 2025-2030 | 98 Uitgangspunten | 108 Uitgangspunten | 108 Uitgangspunten | 108 Inwoners en woningen | 109 Kosten | 109 Opbrengsten | 110

BESLUITVORMING | 112 Besluitvorming | 112 Besluitvorming | 112 Toezeggingen | 113 Vragen gemeenteraad | 113 Contact en privacy | 114 Contact | 114 Contact | 114 Privacy beleid | 114 4 | Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Samenvatting Samenvatting Voorwoord Voor u ligt de kadernota 2027-2031. Hierin is de stand van zaken verwerkt tot en met 1 mei 2026 (eerste bestuursrapportage). Met de kadernota bieden wij uw raad een helder financieel vertrekpunt voor de komende jaren. In dit document staan vooral de autonome ontwikkelingen centraal. Daarmee heeft deze kadernota een beleidsarm karakter. Nieuwe of aangescherpte bestuurlijke ambities krijgen een plek in het nieuwe raadsprogramma. Na verdere uitwerking in een college-uitvoeringsplan worden deze verwerkt in de begroting 2027. De financiële vooruitzichten zien er op dit moment relatief stabiel uit. Voor 2026 verwachten we een beperkt tekort. In 2027 is het saldo positief, waarna de jaren daarna een negatiever beeld laten zien. Daarbij speelt ook een landelijke discussie over 2028, dat nu het ‘nieuwe’ zogenoemde ravijnjaar lijkt te zijn. De VNG heeft het kabinet opgeroepen gemeenten financieel in staat te houden hun kerntaken uit te voeren, zoals bijvoorbeeld de jeugdzorg. De VNG adviseert op basis van een gerechtelijke uitspraak om de middelen voor jeugdzorg door te trekken in de begroting. Dat advies volgen wij.

Het saldo van de begroting 2027-2031 wordt nog beïnvloed door de uitkomsten van de meicirculaire. De uitkomsten stellen we via een afzonderlijke brief aan uw raad beschikbaar, zodat u bij de behandeling van de kadernota beschikt over het meest actuele financiële beeld. Op basis daarvan kunnen we ons een beter beeld vormen van de financiële uitgangspositie voor de nieuwe raadsperiode. Ook in de uitvoering zien wij ontwikkelingen die om aandacht vragen. Zo zijn de kosten bij WVS gestegen, onder meer omdat de doelgroep te klein is geworden om het werk op dezelfde manier te blijven organiseren. Dat vraagt om een zorgvuldige blik op de manier waarop wij deze opgave toekomstbestendig kunnen invullen, met oog voor kwaliteit, continuïteit en beheersbaarheid van de kosten. De ambities voor de komende jaren leggen we vast in het nieuwe raadsprogramma. Een aantal grotere investeringen is al in beeld, maar is nog niet financieel verwerkt in deze kadernota, omdat de besluitvorming daarover nog moet plaatsvinden. Dat geldt bijvoorbeeld voor het Circulair Ambachtscentrum, waarvoor zoals afgesproken een afzonderlijk voorstel aan uw raad wordt voorgelegd. Ook over de tunnel/randweg volgt op een later moment besluitvorming; de go/no-go beslissing staat gepland voor behandeling in de raadsvergadering van november.

Deze kadernota zien wij als een realistisch en zorgvuldig vertrekpunt voor de verdere uitwerking van de financiële en beleidsmatige koers voor de periode 2027-2031. Wij zien uit naar het 5Kadernota 2027-2030 - CONCEPT gesprek met uw raad over de keuzes die voor ons liggen en naar de samenwerking in de toekomst. Het college van burgemeester en wethouders 6 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Uitgangssituatie 2026-2029 Op 10 november 2025 stelde de gemeenteraad de programmabegroting 2026 vast. De gemeenteraad nam ook kennis van de meerjarenraming 2027-2029. (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vastgestelde begroting 2026 | 1.270 | 3.279 | 260 | 244 Startpositie 2030 (= 2029) | 244 Startpositie kadernota 2027-2030 | 1.270 | 3.279 | 260 | 244 | 244 Resultaat 2025 We sloten 2025 af met een positief resultaat van € 8.012.000. Een toelichting op het resultaat 2025 leest u in de jaarstukken 2025. De gemeenteraad stelt de jaarstukken 2025 in dezelfde raadsvergadering als deze kadernota vast. Kadernota 2027-2030 - CONCEPT | 7 Meerjarenperspectief 2026-2030 De ontwikkelingen en voorstellen in de eerste bestuursrapportage 2025 en de kadernota 2026-2029 leiden tot het volgende meerjarenperspectief.

(bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Startpositie kadernota 2027-2030 | 1.270 | 3.279 | 260 | 244 | 244 Wijzigingen | -1.326 | -1.468 | -1.118 | -944 | -129 Saldo kadernota 2027-2030 | -56 | 1.811 | -858 | -700 | 115 De toelichting op deze cijfers leest u hier. 2026 Op basis van de huidige inzichten sluiten we 2026 af met een licht negatief saldo. 2027-2030 Mogelijk zorgt de meicirculaire voor een demping van de negatieve resultaten in 2028 en 2029. 8 | Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Toelichting financiële mutaties In het overzicht leest u een samenvatting van de mutaties bij het opstellen van de kadernota 2027-2030. In de programma's nemen we financiële overzichten op met meer details en toelichtingen. (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Algemene uitkering meicirculaire 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Algemene uitkering decembercirculaire 2025 | 164 | 115 | 119 | 125 | 144 3. Op en afbouw Jeugdzorg Plus | -420 | -420 | -420 | -420 | -420 4. Groen onderhoud WVS | -272 | 0 | 0 | 0 | 0 5. Uitbreiding formatie | -123 | -398 | -410 | -423 | -429 6. Uitbreiding capaciteit mantelzorg | -126 | -38 | 0 | 0 | 0 7. Doorontwikkelplan Jeugd | -113 | -113 | -113 | -113 | -113 8. Beschermd wonen | 118 | -30 | -30 | -30 | 0 9. Aanvullende bijdrage Veilig Thuis | -98 | 0 | 0 | 0 | 0 10. Vergoeding raadsleden | -58 | -64 | -60 | -56 | -85 11.

Actualisatie indexeringen 2027-2030 | 0 | -132 | 134 | 313 | 1.122 12. Overig | -398 | -388 | -338 | -340 | -348 Totaal wijzigingen | -1.326 | -1.468 | -1.118 | -944 | -129 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT | 9 Reserves Reserve nog uit te voeren werkzaamheden Wanneer we bedragen storten of onttrekken aan een reserve nemen we dit op in het betreffende programma. Een uitzondering hierop is de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. Deze bedragen voegden we in 2025 toe aan de reserve. Deze halen we er nu weer uit om de werkzaamheden in 2026 verder uit te voeren. (bedragen x € 1.000) programma 2026 2027 2028 2029 1. Het verhaal van Etten-Leur 1 11 0 0 0 2. Software burgerzaken 1 85 0 0 0 3. Project Normaliseren 2 51 0 0 0 4. Leefbaarheidsbudget 2 42 0 0 0 5. Nationaal Plan Onderwijs en gelden Onderwijsachterstand 2 37 0 0 0 6. Sloten en vaarten 3 60 0 0 0 7. Project centrumvisie 4 108 0 0 0 8. Subsidies duurzaamheidsmaatregelen 5 2.128 0 0 0 9. Circulair ambachtscentrum 5 75 0 0 0 Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 2.597 0 0 0 Reserves Op basis van de geactualiseerde meerjarenbegroting 2026-2030 bij deze kadernota brengen we de financiële positie van reserves en voorzieningen en het verloop voor de komende jaren in beeld. Het overzicht van alle reserves en voorzieningen vindt u bij de gedetailleerde financiële positie.

Reserves behoren tot het eigen vermogen en zijn in principe vrij inzetbaar. Aan sommige reserves ligt een bestemming ten grondslag. Deze zijn daarom niet vrij inzetbaar. De algemene reserves zijn vrij om in te zetten, maar ook noodzakelijk om eventuele tekorten en risico's op te kunnen vangen. Verloop reserves 2017-2030 10 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Grondbedrijf Bestemmingsreserves Dekkingsreserves Algemene reserves 31-12-201731-12-201831-12-201931-12-202031-12-202131-12-202231-12-202331-12-202431-12-202531-12-202631-12-202731-12-202831-12-202931-12-2030 0 20.000.000 40.000.000 60.000.000 80.000.000 Solide reservepositie Onze reservepositie stijgt. Het totaalbedrag aan reserves was op 31 december 2025 € 67,8 miljoen. Hiervan behoort ongeveer € 27,5 miljoen tot de algemene reserve. In dit overzicht houden we geen rekening met het rekeningresultaat 2025 en de resultaatbestemmingen uit de jaarrekening 2025. 11Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Voorzieningen Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen en zijn nodig om uitgaven in de toekomst te kunnen doen. We kijken hierbij minimaal 10 jaar vooruit. De belangrijkste voorzieningen zijn de onderhoudsvoorzieningen voor het openbaar gebied, sportvoorzieningen en gebouwen.

Verloop voorzieningen 2017-2030 Voorzieningen Grondbedrijf Overige voorzieningen Onderhoudsvoorzieningen 31-12-201731-12-201831-12-201931-12-202031-12-202131-12-202231-12-202331-12-202431-12-202531-12-202631-12-202731-12-202831-12-202931-12-2030 0 10.000.000 20.000.000 30.000.000 40.000.000 50.000.000 PDF Klik op deze link om het pdf-bestand van de kadernota 2027-2030 te lezen. De ‘pdf-versie’ van de kadernota ziet er niet optimaal uit. De digitale presentatie staat voorop. 12 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Toelichting reserve (op website anders weergegeven) Onderwerp | Toelichting 1. Het verhaal van Etten-Leur | We gaan in 2026 verder met het implementeren van het Verhaal van Etten-Leur. We onttrekken daarom het overschot van 2025 uit de reserve nog uit te voeren werkzaamheden 2. Software burgerzaken | Het regionale softwareproject Burgerzaken loopt door in 2026. Dit bedrag uit 2025 halen we uit de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. 3. Project Normaliseren | Het project Normaliseren loopt door in 2026. Dit bedrag uit 2025 halen we uit de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. 4. Leefbaarheidsbudget | Het leefbaarheidheidsbudget voor 2026 bedraagt weer € 100.000. Hiervan is € 42.000 beschikbaar uit 2025. 5. Nationaal Plan Onderwijs en gelden | We voeren de werkzaamheden voor het Onderwijs Achterstanden Beleid uit in 2026.

Dit bedrag uit Onderwijsachterstand | 2025 halen we uit de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. 6. Sloten en vaarten | De bijdrage vanuit het grondbedrijf uit 2025 voor het opschonen van waterwegen onttrekken we uit de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. 7. Project centrumvisie | Het budget om de centrumvisie uit te voeren is voor meerdere jaren. Voor een lopende opdracht die in 2026 wordt uitgevoerd komt dit bedrag uit 2025 uit de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. 8. Subsidies | Voor duurzaamheid zijn subsidies beschikbaar tot 2028. Het bedrag dat we in 2025 nog niet duurzaamheidsmaatregelen | gebruikt hebben, onttrekken we uit de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. 9. Circulair ambachtscentrum | Het budget voor het uitwerken van de businesscase voor het circulair ambachtscentrum uit 2025 onttrekken we uit de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp | Toelichting 1. Algemene uitkering meicirculaire 2026 | We verwerken de meicirculaire 2026 2. Algemene uitkering decembercirculaire 2025 | We verwerken de decembercirculaire 2025 3. Op en afbouw Jeugdzorg Plus | De gesloten jeugdzorg (JeugdzorgPlus) moet uiterlijk in 2030 afgebouwd zijn. Tot 2030 zal deze vorm van Jeugdzorg blijven bestaan.

Daarnaast werken we aan de opbouw van kleinschalige, open alternatieven en ambulante zorg zodat deze de gesloten plaatsing zal kunnen vervangen. 4. Groen onderhoud WVS | Er is een nieuw contract met WVS opgesteld voor het onderhoud van het openbaar groen. In dit contract zijn areaaluitbreidingen meegenomen en zijn de te onderhouden hoeveelheden opnieuw bepaald. De definitieve offerte is door de veranderende uitgangspunten in het Groenplan niet meer passend in de huidige begroting. De kosten van de WVS nemen ook toe omdat er geen medewerkers uit de doelgroep meer beschikbaar zijn. Voor deze werkzaamheden huurt de WVS daarom medewerkers in. We onderzoeken ook of we het groenonderhoud mogelijk op een andere wijze kunnen organiseren. 5. Uitbreiding formatie | We breiden de formatie op diverse gebieden uit. Een toelichting leest u in programma 1. 6. Uitbreiding capaciteit mantelzorg | Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van mantelzorg. Er is extra budget nodig voor de uitbreiding van de werkzaamheden door Surplus. Mogelijk is ook in de toekomst hiervoor budget nodig. 7. Doorontwikkelplan Jeugd | Er is een ontwikkelplan opgesteld om de jeugdzorg toekomstbestendig te maken, kwalitatief te verbeteren en financieel beheersbaar te houden. 8. Beschermd wonen | Breda organiseert Beschermd wonen en krijgt daarvoor geld van het Rijk. Breda paste de begroting 2026 aan. 9.

Aanvullende bijdrage Veilig Thuis | In de afgelopen periode had Veilig Thuis te maken met een forse toename van meldingen, adviesvragen, een groeiende complexiteit van gevallen en aanhoudende personele krapte. De bestuurders van de 14 gemeenten stelden unaniem vast dat extra financiële middelen nodig zijn om de continuïteit van de wettelijke taken te waarborgen. 10. Vergoeding raadsleden | We actualiseren de vergoeding voor de raadsleden met aan de hand van de circulaire politieke ambtsdragers. 11. Actualisatie indexeringen 2027-2030 | Indexering kadernota volgens nieuwe indexcijfers 12. Overig | Meerdere afwijkingen, uitgebreidere specificatie in de programma's. Kadernota 2027-2030 - CONCEPT | 13 Programma 1. Eigentijds bestuur en dienstverlening op maat in Etten-Leur We werken aan een betrouwbare en servicegerichte organisatie voor onze inwoners en partners zoals het onderwijs, ondernemers, andere overheden en maatschappelijke organisaties, verenigingen en instellingen. Een organisatie zonder onnodige drempels en procedures waarbij de menselijke maat het uitgangspunt is van onze dienstverlening. Dat vraagt om professionals die binnen de wetten en regelgeving ruimte voor maatwerk zien en benutten. De gemeente inspireert, stimuleert en faciliteert en zoekt actief de dialoog en samenwerking op.

Veel aandacht gaat uit naar het vroegtijdig betrekken van inwoners en andere partijen bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid. Bestuurders en de organisatie gaan tijdig met inwoners in gesprek over maatschappelijke vraagstukken. Voor een goed functionerende gemeente is ook de relatie tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie van groot belang, evenals een goede samenwerking in de regio zowel ambtelijk als bestuurlijk als politiek. 14 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Ontwikkelingen De inzet van kunstmatige intelligentie We staan voor de opgave om onze dienstverlening, bedrijfsvoering en informatiepositie blijvend te versterken in een snel veranderende digitale samenleving. De ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) bieden hierbij kansen. AI kan bijdragen aan efficiëntere processen, betere datagedreven besluitvorming en een hogere kwaliteit van dienstverlening aan inwoners en ondernemers. Onze ambitie is om een organisatie te zijn die AI op een verantwoorde, veilige en mensgerichte manier inzet. Hiervoor ontwikkelen we dit jaar beleid. Dit vraagt later mogelijk om investeringen in onder anderen AI-tools, datakwaliteit en digitale vaardigheden en bewustwording van medewerkers. Digitalisering en technologie We werken aan veilige, flexibele en toekomstbestendige digitale systemen.

Daarnaast moeten ze bijdragen aan digitale onafhankelijkheid en passen bij de Nederlandse Digitaliseringsstrategie. Daarbij moeten we ook rekening houden met verantwoord cloudgebruik en het benutten van Europese alternatieven. We willen slimme technologie en digitalisering onderzoeken en benutten om met data ons beleid en onze visie te verbeteren. Hiermee wordt het beheer en de ontwikkeling van onze dienstverlening en openbare ruimte ondersteund. Samenwerking op regionaal en provinciaal niveau op het gebied van slimme technologie en digitalisering willen we bevorderen. Regionale samenwerking op informatievoorziening In deze samenwerking bundelen de gemeenten Tholen, Moerdijk, Etten-Leur en het Werkplein Hart van West-Brabant hun kennis, capaciteit en middelen op het terrein van informatievoorziening. Dit draagt bij aan beheersing van kosten, vermindering van kwetsbaarheid en verbetering van de digitale dienstverlening. Deze samenwerking maakt het mogelijk om complexe opgaven en ontwikkelingen gezamenlijk op te pakken en om met regionale rollen te werken die noodzakelijk zijn voor een toekomstbestendige informatievoorziening. Dit leidt tot minder meerkosten. De komende periode werken we toe naar een samenwerkingsovereenkomst en krijgen we inzicht in de structurele kosten. Hierop komen we terug in de begroting 2027.

Doorontwikkeling ICT WBW Gemeenschappelijk Regeling ICT West-Brabant-West ontwikkelt van een beheer naar een regieorganisatie. Hierbij worden beheertaken ondergebracht bij een externe partij, gebruikersondersteuning verschuift naar de deelnemers en ICT WBW richt zich op regietaken. De herpositionering van gebruikersondersteuning leidt tot een verschuiving van kosten van ICT WBW naar de gemeentelijke begroting. Het doel is een kwalitatief betere, meer wendbare en toekomstbestendige interne dienstverlening. 15Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 1.1 Vertrouwen in de overheid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het vergroten van het vertrouwen van de inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners in het gemeentebestuur. Meer en beter contact vanuit de gemeente met hen zodat zij weten waar ze aan toe zijn. De gemeenteraad wil zichtbaar en benaderbaar zijn. Maatschappelijk effect • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners krijgen meer vertrouwen in de gemeente/het gemeentebestuur. • De gemeente betrekt (we betrekken onze) inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners meer en beter bij wat de gemeente doet (we doen). • De gemeente(-raad) is zichtbaar en benaderbaar. Wat zijn de doelen? 1. Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners weten altijd wie hun contactpersoon is bij de gemeente. 2.

Raadsvergaderingen worden gehouden op een prettig toegankelijke locatie. 3. Inwoners, ondernemers en andere maatschappelijke partners worden verwelkomd wanneer ze ‘aankloppen’ bij de gemeente. 4. De gemeente treedt vaker naar buiten en spreekt met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners die met de gemeente willen spreken. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025. Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Afstemming met maatschappelijke partners Op 1 september 2025 vond het eerste wijkbezoek plaats in wijk "de Grauwe Polder". Inwoners informeerden de raad over actuele onderwerpen in de wijk. De griffie stuurt een overzicht aan de raad van de zaken die zijn besproken. De griffie zet dit overzicht ambtelijk uit voor eventuele vervolgacties. Toegankelijkheid van raadsvergaderingen De verbouwing van de begane grond van het Stadskantoor, waarin ook de nieuwe raadzaal is gerealiseerd, is afgerond. Hierbij is nieuwe audio- en visuele techniek gerealiseerd, die het volgen van raadsvergaderingen zowel in het stadskantoor als thuis optimaal gemaakt heeft. Project Raadzaal en Herindeling Publiekshal De heringerichte begane grond is in januari 2026 in zijn geheel in gebruik genomen. De officiële opening vond plaats op 5 maart 2026.

Daarbij is het hologram van Koning Willem-Alexander in de raadzaal en de nieuwe plaquette ter gelegenheid van de opening onthuld. 16 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Wat heeft aandacht nodig? Afstemming met maatschappelijke partners Op 18 maart 2026 vonden de verkiezingen voor de gemeenteraad plaats. De partijen hebben aangegeven het werken met een raadsprogramma te willen continueren in de raadsperiode 2026-2030. Participatie over het concept raadsprogramma is nodig. Voor de bijdrage van maatschappelijke partners is woensdag 6 mei 2026 gepland. Deze datum communiceren we kort na de installatie van de nieuwe gemeenteraad met ondernemers, onderwijs, maatschappelijke organisaties en inwoners. Toegankelijkheid van raadsvergaderingen In overleg met de gemeenteraadswerkgroep participatie zijn enkele kleine aanpassingen doorgevoerd bij het uitvoeren van het raadscommunicatieplan.

Project Raadzaal en Herindeling Publiekshal - Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Afstemming met maatschappelijke partners Tweemaal per jaar (ruim voor de kadernota en ruim voor de begroting) een bijeenkomst organiseren met maatschappelijke partners om antwoord te krijgen op de vraag: 'liggen we op koers met de uitvoering van het raadsprogramma en zijn er eventueel bijstellingen nodig gegeven maatschappelijke ontwikkelingen?' 2026 Toegankelijkheid van raadsvergaderingen De gemeenteraad wil zichtbaar en benaderbaar zijn. 2026 Project Raadzaal en Herindeling Publiekshal Toegankelijke locatie voor raadsvergaderingen en een publiekshal die aansluit bij de opgave dienstverlening. (Met oog voor werkplekken van RWB/Werkplein). 2026 17Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 1.2 Communicatie en participatie Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het doel van de gemeenteraad is dat inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners beter begrijpen wat de gemeente doet en waarom. Door duidelijke communicatie in heldere taal weten mensen beter waar ze terecht kunnen bij de gemeente en worden ze dus beter geholpen. Met goede communicatie en participatie verlopen projecten beter en hebben inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners meer invloed op wat de gemeente doet.

Inwoners moeten meer regie krijgen over hun woon- en leefomgeving doordat de gemeente openstaat voor hun expertise en initiatieven en deze waar nodig ondersteunt. Dat geldt ook voor ondernemers en andere (maatschappelijke) partners. De gemeenteraad zet in op een betere toegankelijkheid van de gemeente, zowel digitaal als persoonlijk. Voor inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners moet duidelijk zijn welke informatie zij waar kunnen vinden en met wie zij contact kunnen opnemen. Maatschappelijk effect • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners begrijpen wat de gemeente doet en waarom. • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners weten, zowel persoonlijk als digitaal, waar en waarvoor ze bij de gemeente terecht kunnen. • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners hebben (meer) regie over hun woon- en leefomgeving. Wat zijn de doelen? 1. We gebruiken heldere taal (altijd, maar in het bijzonder wanneer we met onze inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners communiceren). 2. We zijn bereikbaar en informatie is vindbaar en begrijpelijk. 3. We leggen altijd uit wat we doen en waarom. 4. We betrekken inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners actief bij (communiceren actief over) plannen en activiteiten. 5.

De gemeente biedt ruimte voor initiatieven van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025. 18 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Evaluatie wijkgericht werken De evaluatie is in 2025 afgerond. Op dit moment werken we aan een plan van aanpak om een toekomstbestendig wijkmanagement te realiseren. Wat heeft aandacht nodig? Evaluatie wijkgericht werken - Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Evaluatie wijkgericht werken Wijkgericht werken als methodiek en de positionering van de wijkmanager evalueren. 2026 19Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 1.3 Dienstverlening en menselijke maat Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het doel is dat iedereen mee kan doen in Etten-Leur. Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners mogen niet belemmerd worden door te complexe regels, door te weinig digitale vaardigheden of andere obstakels zoals een taalbarrière of fysieke ontoegankelijkheid. In onze dienstverlening moet de mens, het bedrijf, de vereniging of de maatschappelijke organisatie meer centraal staan. We verplaatsen ons beter in de persoon, ondernemer of (maatschappelijke) partner en helpen diegene door de complexe wereld van de overheid heen.

Maatschappelijk effect • Inwoners en andere partners vinden de gemeentelijke dienstverlening, zowel persoonlijk als digitaal, duidelijk, vindbaar, toegankelijk, betrouwbaar en begrijpelijk. Dit geldt ook voor mensen die minder digitaalvaardig zijn. • Inwoners en andere partners ervaren de gemeentelijke dienstverlening als eerlijk en begripvol. Wat zijn de doelen? 1. We leggen zowel digitaal als fysiek beter en persoonlijker contact met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners. 2. De gemeentewebsite en andere dienstverleningskanalen zijn duidelijk vormgegeven en goed toegankelijk, ook voor mensen die minder digitaalvaardig zijn. 3. Goede dienstverlening is gebaat bij ‘regelruimte’: handelingsperspectief om te doen wat in een specifiek geval nodig is. 4. Voor burgers die zelf goed aan de slag kunnen, richten we de werkprocessen zo in dat hun zelfwerkzaamheid beloond wordt met vloeiende dienstverleningsprocessen, korte tijdsbelasting en vlotte afhandeling. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025. 20 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Inclusieve gemeente en de menselijke maat Er wordt een actieplan hostmanship en menselijke maat uitgevoerd. We geven hostmanship en menselijke maat een plek in ons inwerkprogramma en leer- en ontwikkelplatform.

Verbeteren digitale dienstverlening Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer: deze wet regelt dat burgers en bedrijven hun zaken met de overheid digitaal kunnen afhandelen. Alle teams zijn bezig met de benodigde aanpassingen. We gaan verder met de implementatie. Wat heeft aandacht nodig? Inclusieve gemeente en de menselijke maat - Verbeteren digitale dienstverlening Voortgang projecten en acties digitale overheid is sterk afhankelijk van landelijk te realiseren randvoorwaarden. Zoals wetgeving en digitale infrastructuur. De Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) is nu een belangrijk kader voor alle overheden. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Inclusieve gemeente en de menselijke maat We werken eraan dat onze dienstverlening voor iedereen, zowel fysiek als digitaal, toegankelijk is en dat iedereen kan meedoen. In de wijze waarop we onze dienstverlening uitvoeren houden we rekening met de persoonlijke mogelijkheden en behoeften van mensen. We betrekken onze inwoners hierbij. 2026 Verbeteren digitale dienstverlening Met de rapportage van de onderzoeksopdracht digitale dienstverlening bepalen we de agenda van ontwikkelingen en verbeteracties voor de digitale dienstverlening in de komende vier jaren.

We zetten in op het vernieuwen gemeentelijke website www.etten-leur.nl en het verbeteren van de integrale sturing op de online dienstverlening. We doen dit samen met onze inwoners. 2026 21Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 1.4 Ondermijnende criminaliteit Wat wil de gemeenteraad bereiken? We willen het fenomeen ondermijnende criminaliteit zo effectief mogelijk aanpakken. Er wordt blijvend gewerkt aan de bewustwording voor bewoners, ondernemers, maar zeker ook ons eigen bestuur en organisatie. We zetten samen met partners zoals de Taskforce-RIEC, politie en andere partners in op het voorkomen van ondermijnende criminaliteit en (woon-) fraude. Bij constateren van ondermijnende criminaliteit wordt hierbij ook door de gezamenlijke partners opgetreden, en worden door deze partners de boetes opgelegd die binnen hun mogelijkheden liggen. Maatschappelijk effect Inwoners en ondernemers voelen zich veilig in hun woon- en werkomgeving. Wat zijn de doelen? 1. Inwoners, ondernemers en onze eigen organisatie weten wat ze (ook anoniem) kunnen doen bij een vermoeden van ondermijnende activiteiten in hun omgeving. 2. We onderzoeken en pakken ontvangen signalen op met de samenwerkingspartners. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025. Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Ondermijning Continue aandacht voor bewustwording.

In oktober 2025 in de week van de veiligheid informeerden we inwoners over verschillende thema's op het gebied van ondermijning Wat heeft aandacht nodig? Ondermijning - Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Ondermijning Ondermijning op de agenda zetten (onder andere cybercrime en aanpak mensenhandel), werken aan bewustwording, zorgen voor een duidelijk meldpunt voor signalen. Samen met partners pakken we deze signalen aan. Het veiligheidsprogramma passen we daarop aan. 2026 22 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Actualisatie begroting 2026 - 2030 1. Algemene uitkering meicirculaire 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Algemene uitkering decembercirculaire 2025 | 164 | 115 | 119 | 125 | 144 3. Vergoeding raadsleden | -58 | -64 | -60 | -56 | -85 4.

Juniormedewerker griffie | -31 | -97 | -102 | -105 | -108 5. Functioneel applicatiebeheerder | 0 | -97 | -101 | -105 | -108 6. Functioneel beheer HRM systeem | -57 | -65 | -68 | -70 | -72 7. Projectleider | 0 | -108 | -112 | -117 | -119 8. Medewerker circulaire economie | 0 | -108 | -112 | -116 | -120 9. Dekking uit CDOKE | 0 | 108 | 112 | 116 | 120 10. Adviseur onderwijs | -92 | -95 | -95 | -95 | -94 11. Doorstroomcoach | -62 | -114 | -118 | -122 | -125 12. Actualisatie indexeringen 2027-2030 | 0 | -99 | 209 | 540 | 1.474 13. Inzet stelpost indexeringen | 189 | 217 | 217 | 217 | 217 14. Overig | -132 | -180 | -181 | -181 | -186 Totaal wijzigingen | -79 | -587 | -292 | 31 | 938 Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp | Toelichting 1. Algemene uitkering meicirculaire 2026 | We verwerken de meicirculaire 2026 2. Algemene uitkering | We verwerken de decembercirculaire 2025 decembercirculaire 2025 3. Vergoeding raadsleden | We actualiseren de vergoeding voor de raadsleden met aan de hand van de circulaire politieke ambtsdragers. 4. Juniormedewerker griffie | De werkdruk op de griffie is hoog onder andere door de stijging van het aantal raadsleden, fracties en de ambities van de raad voor het raadsprogramma 2026-2030. Om de kwetsbaarheid te verminderen breiden we de formatie uit met 1 fte junior raadsadviseur. 5.

Functioneel applicatiebeheerder | De financiële administratie en het verlenen van vergunningen zijn cruciale onderdelen van de bedrijfsvoering. Hiervoor zet de organisatie diverse applicaties in. Voor de continuïteit van het beheer van deze applicaties en het verminderen van bedrijfsvoering risico's is extra capaciteit benodigd. 6. Functioneel beheer HRM systeem | In 2025 schaften we een nieuw personeelsinformatiesysteem aan. Het functioneel beheer voor dit systeem organiseren we regionaal. We nemen dit af via een dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Moerdijk. 7. Projectleider | In het verhardingenplan, vastgesteld door de Raad op 27 oktober 2025, nemen we een extra projectleider op. 8. Medewerker circulaire economie | Door de groei van de werkzaamheden binnen de circulaire economie is een extra medewerker nodig. De kosten worden gedekt uit de uitkering Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) 9. Dekking uit CDOKE | Door de groei van de werkzaamheden binnen de circulaire economie is een extra medewerker nodig. De kosten worden gedekt uit de uitkering Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) 10. Adviseur onderwijs | Structurele uitbreiding voor een extra adviseur onderwijs. Kadernota 2027-2030 - CONCEPT | 23 Onderwerp Toelichting 11.

Doorstroomcoach We breiden de formatie uit voor het aanstellen van doorstroomcoaches. We ontvangen hiervoor middelen van de Centrumgemeente Breda (zie programma 2). Dit is een nieuwe wettelijke taak om jongeren te begeleiden die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. 12. Actualisatie indexeringen 2027-2030 Voor de jaren 2027-2030 actualiseerden we diverse indexeringspercentages voor loon- en prijsontwikkelingen. We gebruiken indexeringspercentages uit onafhankelijke bronnen (Centraal Planbureau). 13. Inzet stelpost indexeringen In de begroting namen we budget op voor prijsstijgingen. Een deel van dit budget gebruiken we op de diverse programma's om de gestegen kosten op te vangen. 14. Overig Administratieve wijzigingen tussen de programma's. 24 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 2. Sociaal Etten-Leur Etten-Leur is een inclusieve gemeente waar iedereen alle kansen krijgt om mee te doen. Iedereen moet zich prettig en veilig kunnen voelen in zijn eigen leefomgeving. Samen zijn we verantwoordelijk voor schone en leefbare straten, buurten en wijken. Voor iedereen in Etten- Leur die dat nodig heeft moeten (sport)voorzieningen, zorg en ondersteuning toegankelijk en beschikbaar zijn. We denken vanuit het perspectief van mensen. Daarom spannen we ons in om zoveel als mogelijk problemen te voorkomen en de zorgvragers vroegtijdig te signaleren en te ondersteunen.

We werken samen aan een gemeente waarin iedereen zelf regie voert over zijn/ haar leven en de mogelijkheid krijgt om talenten en kwaliteiten te ontwikkelen en te benutten. Het beleid van de gemeente richt zich op alle doelgroepen, zogenaamd inclusief beleid. De komende jaren is er vanuit dit beleid wel extra aandacht voor de doelgroepen jongeren en ouderen. 25Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Ontwikkelingen - Jeugdzorg en Wmo Jeugdzorg Om de jeugdzorg toekomstbestendig te maken, kwalitatief te verbeteren en in de toekomst beheersbaar te houden, is blijven doorontwikkelen op dit beleidsterrein noodzakelijk. Eén van de noodzakelijke maatregelen is een investering in de verbinding jeugdzorg en onderwijs. Hierdoor komen we meer aan de voorkant van de problematiek bij jongeren, voorkomen we een verergering van de problematiek en voorkomen we dat de wachtlijst in de toegang van de jeugdzorg verder oploopt. Door het uitvoeren van een pilot van één schooljaar gaan we ondervinden of deze extra investering in de verbinding onderwijs en jeugdzorg deze verwachtingen gaat waarmaken. Deze incidentele kosten voor de verbinding onderwijs en jeugd, alsook de inzet ten behoeve van normaliseren en ouderschapsondersteuning, worden gedekt vanuit de resultaatbestemming over het boekjaar 2025. Naast deze incidentele kosten zijn er ook structurele investeringen.

Dit betreft enerzijds investeringen die noodzakelijk zijn voor het behoud van het preventieve aanbod in onze gemeente, zoals Kansrijke start € 28.000, Respijtzorg € 30.000 en Steunouders € 55.000. Ook zijn structurele investeringen nodig in de hoogcomplexe residentiële zorg. Dit sluit aan op de landelijke opdracht om de gesloten jeugdzorg (jeugdzorg plus) af te bouwen naar 0 plaatsen in 2030. Om dit te realiseren zetten we in op het realiseren van kleinschalige open woonvoorzieningen waar jongeren onvoorwaardelijk kunnen wonen in onze eigen regio (€ 420.000 per jaar) Jongerenwerk De online wereld neemt een steeds belangrijkere plaats in het leven van jongeren in en is niet meer weg te denken. Om goed aan te sluiten bij hun leef- en belevingswereld is het van belang dat het jongerenwerk zich nadrukkelijker richt op online contact met jongeren. Dit vraagt om een aansprekende aanpak die een zo groot mogelijke en diverse groep jongeren bereikt, juist ook degenen die via het reguliere jongerenwerk lastig te bereiken zijn. Samen met Surplus verkennen we hoe dit op het gebied van kennis, creativiteit en formatie vorm kunnen geven. We werken dit samen met Surplus uit en komen met nadere voorstellen in het derde kwartaal 2026.

Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) bouwt voort op het Integraal Zorgakkoord en is bedoeld om de uitvoering daarvan te verbreden, intensiveren, concretiseren en versnellen. Het akkoord versterkt de samenwerking tussen het sociaal domein en het zorgdomein en bevat afspraken tussen zorgpartijen en gemeenten om de kwaliteit en gelijkwaardigheid van toegang tot zorg en ondersteuning te verbeteren. Daarbij geeft het AZWA een stevige impuls aan de beweging van zorg naar gezondheid. De nadruk ligt op preventie en vroegsignalering en richt het zich op het afwenden van het oplopende arbeidsmarkttekort in zorg en welzijn. Het sociaal domein krijgt in dit akkoord een explicietere en centralere rol door middel van basisfunctionaliteiten (bewezen 26 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT effectieve domein overstijgende ketenaanpakken die in iedere regio moeten worden ingericht). Daarnaast worden verschillende onderdelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord, dat loopt tot en met 2026, binnen het AZWA geborgd. Over hoe de financiering van het AZWA er vanaf 2027 uit gaat zien (voor gemeenten en andere partners) worden landelijk nog afspraken gemaakt.

Ontwikkelingen - Onderwijs Integraal Huisvestingplan 2027-2042 Het doel van het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) is dat onze onderwijshuisvesting voldoet aan de eisen van onder andere Frisse Scholen, (Bijna) Energieneutrale Gebouwen (BENG) en de wensen van het inclusief onderwijs. Daarnaast staan we de komende jaren voor de ontwikkeling van het tijdelijk en permanent kindcentrum in nieuwbouwwijk Haansberg en van het Integraal Kindcentrum De Vincent. Het IHP leggen we in het derde kwartaal 2026 ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Per project stellen we een financiële paragraaf op. Voor de realisering van het tijdelijk Kindcentrum in Haansberg nemen we krediet op in de Kadernota, omdat we koersen op opening per schooljaar 2027-2028. (Ver)nieuwbouw KSE Een deel van het gebouw van de KSE is meer dan 50 jaar oud en is aan vervanging toe. De KSE is in overleg met de gemeente over de toekomstplannen. Op dit moment onderzoeken we samen de mogelijke consequenties. Wet van School naar Duurzaam Werk Op  basis van deze wet moeten jongeren tot 27 jaar met (risico op) een afstand tot de arbeidsmarkt beter begeleid worden bij de overgang van school naar werk. Ze moeten geholpen worden om duurzaam aan het werk te blijven. Dit draagt bij aan gelijke kansen en het beter benutten van het arbeidspotentieel. Dit betekent uitbreiding van de doelgroep die onder leerplicht valt.

Daarnaast vereist dit intensieve samenwerking met scholen en Doorstroompunt (voorheen Regionale Meld- en Coördinatiefunctie). Voor de inzet van de zogenaamde doorstroomcoach ontvangen we extra middelen van het Rijk. Ontwikkelingen - Overig Subsidiecoördinator Om een kwaliteitsslag te maken en de risico’s in het subsidieproces te verminderen, namen we in de begroting 2025 en 2026 formatie op voor de functie van subsidiecoördinator. In het derde kwartaal 2026 bereiden we voorstellen voor hoe we deze rol positioneren in Etten-Leur. We onderzoeken ook de mogelijkheden om de subsidiecoördinator een rol te laten vervullen om actief subsidies binnen te halen. Verenigingsondersteuning Met het geld uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) investeerden we in de ondersteuning 27Kadernota 2027-2030 - CONCEPT van onze verenigingen. We deden dit met een tijdelijke functie (0,5 fte) in de vorm van een verenigingsondersteuner. Op dit moment evalueren we deze functie. Op basis van deze evaluatie komen we met een voorstel of we deze functie wel of niet voortzetten. Cultuurscout Samen met de Nobelaer organiseren we in 2026 tenminste twee sociaal culturele projecten. Uit het project Samen Gezond Leven Etten-Leur 2026 financieren we de inzet van een cultuurscout, projectpromotie, inzet professionals en overige noodzakelijke middelen.

Het jaar 2026 is een pilotjaar, waarin we ervaringen opdoen met de inzet van een cultuurscout. In de loop van 2026 komen we met nadere voorstellen om de cultuurscout ook voor 2027 te continueren. Evenementensubsidies Voor 2026 stelde de gemeenteraad € 200.000 beschikbaar voor organisaties en jongeren om evenementen te blijven of te gaan organiseren. Daarvoor stelden we een gebundelde subsidieregeling op. In het derde kwartaal 2026 evalueren we de inzet en gebruik van deze subsidieregeling. Transitie lange termijn opvang Oekraïense ontheemden Het Rijk werkt toe naar een normalisatie van de opvangsituatie per 5 maart 2027. De Europese richtlijn tijdelijke beschermingsmaatregel loopt dan af. Het kabinet wil dat voorzieningen voor Oekraïense ontheemden steeds meer dezelfde worden als die voor iedere inwoner van Nederland. Te denken valt aan arbeidsparticipatie, onderwijsdeelname en huisvesting. Een projectleider is inmiddels aan de slag om deze transitie vorm te geven voor Etten-Leur. We financieren een coördinator uit de uitkering die we voor de opvang van Oekraïense ontheemden ontvangen. Aan deze functie voegen we nu ook de opvang van nieuwkomers (asielzoekers en statushouders) toe. Per jaar overwegen we de noodzaak en omvang van deze functie.

28 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 2.1 Iedereen moet mee kunnen doen Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen moet mee kunnen doen in Etten-Leur. De gemeenteraad zet in op het voorkomen dat jongeren vertrekken en zorgt ervoor dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De gemeente moet voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen, in een armoedesituatie terechtkomen of grotere (gezondheids-)problemen krijgen. Ook gaat de raad voor een dementievriendelijke gemeente. Dat alles vraagt om meer activiteiten die gericht zijn op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuurvoorzieningen. Ook hierbij is de menselijke maat leidend en doen we dit samen met de inwoners, ondernemers, verenigingen, instellingen en andere partners door goede communicatie en participatie. Door het samen te doen vergroot dit het gemeenschapsgevoel en wordt de afstand tussen gemeente en inwoners kleiner. Maatschappelijk effect • Iedereen kan meedoen en is welkom in de Etten-Leurse samenleving. • (Kwetsbare) inwoners kunnen langer zelfstandig blijven. • Etten-Leurenaren voelen zich verbonden met elkaar en met de gemeente. Wat zijn de doelen? 1. Er zijn voldoende en laagdrempelige zorg- en welzijnsvoorzieningen dichtbij voor (kwetsbare) inwoners om langer zelfstandig te blijven leven in de eigen woning. 2.

Voorzieningen en activiteiten, gericht op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuur worden door de inwoners optimaal benut. 3. In deze voorzieningen en activiteiten samen optrekken met inwoners, zorg- en welzijnsondernemers, verenigingen en andere partners. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025. Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen We werken aan het uitvoeringsplan van de woonzorgvisie. De scans toekomstbestendige wijken gebruiken we voor woningbouwontwikkeling en het opstellen van gebiedsplannen. In mei 2026 organiseren we weer een woon, welzijn en zorg tafel waar we ingaan op vernieuwende woonvormen. Het normenkader voor de toegankelijke openbare ruimten gebruiken we bij nieuwbouwplannen en reconstructies. We stimuleren senioren met een subsidieregeling om door te stromen naar een passende woning. Versterkingsprogramma mantelondersteuning Regionale samenwerking op het gebied van mantelzorg breiden we uit onder andere op het gebied van jonge mantelzorgers. Het steunpunt mantelzorg wordt steeds bekender. Het aantal ondersteuningsgroepen en activiteiten wordt uitgebreid. De voorbereiding van de mantelzorgwaardering 2026 loopt. Deze wordt op 9 mei 2026 in het Stadskantoor uitgereikt.

We stelden voor 2026 extra middelen beschikbaar om de formatie van het Steunpunt Mantelzorg uit te breiden (tot 1 april 2027). Aanpak laaggeletterdheid We stelden een nieuw regioplan op met de 14 samenwerkende gemeenten. Eén tegen eenzaamheid We voerden het plan van aanpak 'één tegen eenzaamheid' uit. De week van de verbinding was een groot succes. Veel inwoners namen hieraan deel. 29Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Wat heeft aandacht nodig? Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen - Versterkingsprogramma mantelondersteuning De druk op mantelzorgers blijft groot. Ondanks al onze inspanningen blijft dit een zorgpunt. Aanpak laaggeletterdheid In 2026 hebben we 10% minder middelen. De effecten houden we scherp in de gaten. Eén tegen eenzaamheid De werkgroep heeft voortdurend ondersteuning nodig. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen. 2026 Versterkingsprogramma mantelondersteuning Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun draagkracht en draaglast te versterken. 2026 Aanpak laaggeletterdheid De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten.

2026 Eén tegen eenzaamheid Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving. 2026 30 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 2.2 Minima- en armoedebeleid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De raad zet erop in dat mensen niet buiten de boot vallen door financiële problemen. Ook mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de Etten-Leurse samenleving. Maatschappelijk effect • Niemand mag buiten de boot vallen door financiële problemen. • Mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de samenleving. Wat zijn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal mensen met schulden. 2. Inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum maken zoveel mogelijk gebruik van voorzieningen voor minima. 3. We zorgen voor laagdrempelige voorzieningen. 4. Het vroegtijdig signaleren en preventie van mogelijke schuldenproblematiek. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025. Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Uitvoeringsbeleid schuldhulpverlening In maart 2026 zijn we gestart met Plinkr Begeleiding en Nazorg. Hiermee zetten we een belangrijke stap om inwoners tijdens het schuldhulpverleningstraject en daarna goed te ondersteunen.

Met gerichte coaching versterken we de financiële redzaamheid, vergroten we het vertrouwen van inwoners in hun eigen kunnen en verkleinen we de kans op terugval. We helpen inwoners duurzaam grip te houden op hun geldzaken en werken toe naar financiële rust. Vroeg erop af We bereiken inwoners met betaalachterstanden per e-mail, briefpost of door een huisbezoek. Voorzieningencheck We stelden voor 2026 een actieplan op om samen met het Werkplein het aantal voorzieningenchecks te vergroten. Pact tegen armoede Inmiddels sloten ongeveer 40 partners zich aan bij het armoedepact. Wat heeft aandacht nodig? Uitvoeringsbeleid schuldhulpverlening Meer bekendheid geven dat gemeenten ook schuldhulpverlening bieden aan ondernemers. Vroeg erop af We willen de acceptatie van het hulpaanbod verhogen. Voorzieningencheck Het gebruik van de voorzieningenwijzer valt tegen. Het Werkplein overweegt om de voorzieningenwijzer alleen voor de eigen doelgroep te gebruiken. Pact tegen armoede Het armoedepact brengt uiteenlopende organisaties samen, van vrijwilligersinitiatieven tot professionele instellingen. Die variatie is waardevol, maar vraagt ook om zorgvuldige afstemming, zodat iedereen kan bijdragen vanuit zijn eigen kracht.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: 31Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Naam project Omschrijving planning: Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota Bestrijden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval. 2026 32 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 2.3 Wijkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een levendig netwerk van wijk- en sportvoorzieningen zodat we contact tussen inwoners bevorderen, het gemeenschapsgevoel stimuleren, eenzaamheid en stress voorkomen en gezondheid bevorderen. Maatschappelijk effect • Inwoners, van jong tot oud, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan activiteiten in de wijk(voorzieningen). Wat zijn de doelen? 1. Wijkbewoners, verenigingen, maatschappelijke partners zetten zich actief in de wijken en in de wijkvoorzieningen in met als doel dat ze zich samen meer verantwoordelijk voelen voor de sociale samenhang in de wijk. 2. Er zijn voldoende maatschappelijke accommodaties die multifunctioneel gebruikt worden én toegankelijk zijn. 3. Wijkbewoners kunnen vinden welke activiteiten georganiseerd worden in de wijkvoorzieningen. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025.

Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Samenwerking met sportverenigingen vormgeven Samenwerking is vormgegeven. We hebben een vaste overlegstructuur waarbij ongeveer 15 sportverenigingen aansluiten in Etten-Leur. Dit resulteerde in het multifunctioneel inzetten van de sportaccommodaties en sportvelden. Dit zorgt onder andere voor meer zelfredzaamheid van verenigingen met eigen accommodatie. De zelfwerkzaamheid blijft gehanteerd op verzoek van verenigingen. Daarnaast is er verenigingsondersteuning ingezet bij het werven van vrijwilligers. Verkoop Van Goghkerk - Verkoop vergadercentrum Levering in het tweede kwartaal van 2026. Ondersteuning vrijwilligers Het vrijwilligersplatform Etten-Leur voor Elkaar bestaat 10 jaar. In het tweede kwartaal wordt een grote bijeenkomst met interactieve theatervoorstelling voor vrijwilligers georganiseerd. Hierbij wordt ingespeeld op actuele trends en ontwikkelingen. In het najaar volgt er een vrijwilligersgala. Huisvesting Jeugdland Jeugdland heeft duidelijkheid over een verhuizing van de Wipakker naar Haansberg. Gesprekken met Jeugdland en omwonenden zijn gestart. In 2026 onderzoeken we koppelkansen met Stichting Milieu Educatief Centrum. We bepalen wat het Programma van Eisen wordt en de locatie om dit mee te nemen in het omgevingsplan Haansberg. Visie maatschappelijke accommodaties De beleidsnota Maatschappelijke Accommodaties is vastgesteld.

We maakten de eerste stappen voor de implementatie van de beleidsnota. We pasten de subsidieregelingen aan. We stelden een demarcatielijst op. De maatschappelijke accommodaties zijn toegankelijk voor iedereen. Beheer en exploitatie worden de komende jaren geüniformeerd. Gesprekken met de beheerders over WVS, vrijwilligers en overdracht van accommodaties zijn gevoerd en nog steeds gaande. Eerste stappen zijn gemaakt om uniformiteit in tarieven te krijgen. We verwachten dat vanaf 1-1-2027 toe te passen. 33Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Wat heeft aandacht nodig? Samenwerking met sportverenigingen vormgeven Er zijn 15 sportverenigingen die deelnemen aan de overleggen. We hebben meer sportverenigingen. We blijven ook verenigingen uitnodigen die voorheen niet zijn aangesloten. Het werven van vrijwilligers blijft lastig voor verenigingen, daar blijven we de verenigingen ondersteunen. Daarnaast organiseren we ook een bijeenkomst in 2026 om samen te praten over het behouden en werven van vrijwilligers om deze kennis te delen. Verkoop Van Goghkerk - Verkoop vergadercentrum - Ondersteuning vrijwilligers Het vrijwilligerstekort blijft aandacht vragen. Huisvesting Jeugdland Ontwikkelingen Haansberg moeten gevolgd worden voordat er gebouwd kan worden. Visie maatschappelijke accommodaties In 2026 liggen de prioriteiten op uniformiteit in tarieven, beheer en exploitatie.

Daarnaast huisvesting scouting Paulus, Jeugdland en scouting. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Samenwerking met sportverenigingen vormgeven Multifunctioneel gebruik mogelijk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrijwilligers stimuleren. 2026 Verkoop Van Gogh kerk en vergadercentrum De panden zijn verkocht. In 2026 ronden we de verkoop af. 2026 Ondersteuning vrijwilligers Ondersteunen van vrijwilligers om met voldoende vrijwilligers het maatschappelijk veld te versterken in Etten-Leur. 2026 Huisvesting Jeugdland Passende huisvesting Jeugdland zoeken. 2026 Visie maatschappelijke accommodaties Er is een netwerk van toegankelijke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners. 2026 34 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 2.4 Jong zijn in Etten-Leur Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat ervoor dat Etten-Leur voor de jeugd voldoende (vrijetijd- sport- en cultuur)activiteiten, een bruisend jongerencentrum en goed onderwijs heeft. De gemeente denkt actief mee met ondernemende jongeren en werkt aan meer huisvesting voor jongeren. We zetten in op een betere verbinding van jong tot oud. Zo zetten we in op een aantrekkelijke gemeente voor de jeugd. Maatschappelijk effect • Etten-Leur is aantrekkelijk voor de jeugd. • Etten-Leur zorgt goed voor haar jeugd.

Wat zijn de doelen? 1. Onderwijs zoveel als mogelijk dichtbij huis voor jongeren in Etten-Leur. 2. Ieder kind krijgt passende jeugdhulp en een veilig thuis. 3. Kwaliteit van zorg bevorderen door bundeling van jeugdhulp en onderwijs. 4. Goede, voldoende en betaalbare huisvesting voor jongeren. 5. De jeugd heeft/houdt eigen bruisende ontmoetingsplekken in Etten-Leur 6. Jeugd verbinden aan Etten-Leur in samenwerking met sport- en wijkverenigingen en ondernemers. 7. Inzicht krijgen in de behoeften en wensen van de jeugd, inclusief onderzoek naar behoefte jongerenraad. 8. Actief meedenken met ondernemende jongeren. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025. Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Jong ondernemen Er is nu een langdurige samenwerking met Start-to-grow, zodat er een duurzame inzet is op de dienstverlening richting jongeren. Mooi voorbeeld is de realisering van ondernemersplek Solid Collective, geopend in februari 2026. Door samenwerking in de regio en met de Regio West-Brabant en innovatiespotter zijn de eerste stappen gezet om te werken aan talent behouden in de regio. Lokale onderwijsagenda en Nationaal Plan Onderwijs Alle projecten uit de lokale onderwijsagenda voeren we uit. De nieuwkomersklas breidden we uit door de komst van het AZC. De thuiszittersvoorziening en de Trampolinegroep zijn operationeel.

Alle scholen nemen deel aan het project TAEL. We maakten met de GGD afspraken om het project M@zzel te starten na de zomervakantie. Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Voor de jaren 2026-2030 stelden we een nieuwe regiovisie op. Deze regiovisie is door alle gemeenteraden in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld. In het eerste kwartaal van 2026 evalueren we de huidige lokale paragraaf en stellen we vervolgens een nieuwe lokale paragraaf op. Jong zijn in Etten-Leur Jongeren zijn steeds meer bereid om mee te praten over waar ze zelf behoefte aan hebben (woningen, evenementen). Via jongerenwerk of anderszins blijven we inzetten op jongerenparticipatie. 35Kadernota 2027-2030 - CONCEPT Wat heeft aandacht nodig? Jong ondernemen Langetermijndoelen omzetten naar acties per jaar. Lokale onderwijsagenda en Nationaal Plan Onderwijs - Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf In 2026 gaan we aan de slag met het uitvoeringsprogramma regionaal en het opstellen van de lokale paragraaf lokaal. Jong zijn in Etten-Leur Hulp van andere organisaties om nieuwe evenementen verantwoord tot stand te brengen. Online jongerenwerk versterken om daarmee juist inzicht te verkrijgen in wensen en behoeften van moeilijk bereikbare jongeren.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Jong Ondernemen De dienstverlening aan startende en jonge ondernemers verbeteren. 2026 Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027 Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda. 2026 Nationaal Plan Onderwijs Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school. 2026 Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden. 2026 Jong zijn in Etten-Leur In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek. 2026 36 Kadernota 2027-2030 - CONCEPT 2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op maatregelen die ervoor zorgen dat inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt inzet op het gebied van gezondheid, veiligheid, welzijn, eenzaamheid, activiteiten voor ouderen, maar ook op het gebied van (senioren-)huisvesting.

Dit alles in samenwerking met onder andere partners in de wijken, jongeren, zorginstellingen en de woningcorporatie. Vanwege de verwachte toename van het aantal kwetsbare ouderen zet de gemeente in op een dementievriendelijke gemeente, houden we rekening met de mogelijkheden van (intensieve) zorg in de wijken en bouwen we aan een sterke gemeenschap. Maatschappelijk effect • Ouderen wonen langer zelfstandig en veilig in Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Versterken van zelfredzaamheid en gezondheid (preventie). 2. Sterke gemeenschappen, waarbij inwoners zelf en samen zorgen. 3. Voldoende ondersteuning op het juiste moment en in de juiste omgeving. 4. Etten-Leur is een dementievriendelijke gemeente. 5. Voldoende passende huisvesting (met zorg) voor senioren. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2025. Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Dementievriendelijke gemeente De uitvoering van het jaarplan verloopt volgens schema. Alle activiteiten (VR-brillen project voor bewustwording, diverse activiteiten en ondersteuningsgroepen in het voorliggend veld) en de samenwerking tussen de verschillende partners lopen goed. In 2026 zijn we met verschillende projecten aan de slag met ondernemers en scholen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ettenleur.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c741b73d-5d1c-4f4d-ad79-c2600dc97cc7?agendaItemId=ee89cb5d-8156-48ce-b9e4-a47b0615edcf