Integraal VTH-jaarverslag 2024 en VTH-uitvoeringsprogramma 2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN UITVOERINGSPROGRAMMA 2025 ETTEN-LEUR

Vastgesteld door het college d.d. Kenbaar gemaakt aan de raad d.d.

: 21 januari 2025 : 24 januari 2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

2024-2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave H1 Inleiding H2 De6 H3 Uitvoerings- en Handhavingsstrategie H4 Terugblik

2 4 6 7 8

4.1 IBT-rapporten 4.2 Doelen 2024

8 10

H5 Ontwikkelingen

13

5.1

5.2

5.3

Landelijke ontwikkelingen

13

5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4 5.1.5 5.1.6 5.1.7

13 14 14 15 15 15 16

Omgevingswet Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Wet BAG Arbeidsmarkt Openbare ruimte Ondermijnende criminaliteit Duurzaamheid

Regionale ontwikkelingen

16

5.2.1 RIEC 5.2.2 Brabants migratie informatiepunt

16 17

Gemeentelijke ontwikkelingen

17

5.3.1 College uitvoeringsprogramma (CUP) 5.3.2 Omgevingsvisie Etten-Leur ‘Etten-Leur doet het gewoon!’ 5.3.3 Veiligheidsprogramma Verder samen voor veiligheid 2024-2026 5.3.4 Woonzorgvisie 5.3.5 Flexwonen - woningen op tijdelijke locaties 5.3.6 Opvang asielzoekers 5.3.7 Huisvesting Arbeidsmigranten 5.3.8 Visiedocument “Naar een klimaatbestendig Etten-Leur” 5.3.9 Transitievisie warmte/Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie 5.3.10 Evenementen en duurzaamheid 5.3.11 Openbare orde en veiligheid 5.3.12 Brabantse norm weerbare overheid

17 18 19 20 20 20 21 21 22 22 22 23

H6 Monitoring en Registratie H7 Capaciteit 7.1 7.2

28 28

Conclusie Overzicht uren

Gemeente Etten-Leur | Inhoudsopgave

28 29

2

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

2024-2025

H8 VTH Wabo 8.1

8.2

Activiteit bouwen

32

8.1.1 Vergunningen 8.1.2 Toezicht 8.1.3 Handhaving

33 37 39

Slopen

39

8.2.1

8.3

8.4

8.5

8.6

31

Vergunning/Melding

40

RO / strijdig gebruik

40

8.3.1 Omgevingsplanactiviteiten 8.3.2 Toezicht 8.3.3 Handhaving

41 42 42

Brandveiligheid

44

8.4.1 Brandveilig gebruik 8.4.2 Toezicht 8.4.3 Handhaving 8.4.4 Projecten veiligheidsregio

44 46 47 47

Milieu

48

8.5.1 Capaciteit en kwaliteit 8.5.2 Vergunningverlening milieu 8.5.3 Toezicht en handhaving milieu

49 51 51

Projecten

54

8.6.1. Buitengebied 8.6.2. Monumenten 8.6.3 BIT acties (handhavingsacties) 8.6.4 Actiedagen 2024 8.6.5 Adresgerelateerde problematiek

54 54 55 55 56

8.7. Klachten en calamiteiten

58

H9 APV en bijzondere wetten

60

9.1

APV en bijzonder wetten

60

9.1.1 Vergunning APV/Bijzondere Wetten (BW) 9.1.2 Toezicht en handhaving

62 63

H10 Integrale Veiligheid H11 Communicatie H12 Conclusie Bijlage 1: Afkortingen/ Begrippenlijst Bijlage 2: Risicomatrix-Prioriteitenlijst Bijlage 3: Prioriteitenladder

Gemeente Etten-Leur | Inhoudsopgave

69 74 77 79 80 83

3

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

H1 Inleiding In dit document zijn het VTH-jaarverslag 2024 en het uitvoeringsprogramma 2025 samengevoegd. Het uitvoeringsprogramma geeft aan op welke wijze op de verschillende thema’s vergunning, toezicht en handhaving wordt toegepast. Het jaarverslag geeft weer in hoeverre het programma 2024 is uitgevoerd. Dit geeft tevens input voor het uitvoeringsprogramma 2025. Voor een snel inzicht in de gerealiseerde en geraamde taken hebben wij een verkort document ontwikkelt in de vorm van een infographic. Volledig toezicht en handhaving op elk onderdeel is niet realiseerbaar. Dit is eerder al vastgesteld en is landelijk een gegeven. Er wordt naar gestreefd om risico’s zoveel mogelijk te beperken. Een belangrijk onderdeel van de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (hierna: U&H-strategie) is het, via een risicoanalyse, in beeld brengen van risico’s en effecten van de taakvelden vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hieruit volgt een prioriteringslijst die als vertrekpunt wordt gebruikt voor het opstellen en uitwerken van de U&H-strategieën. Aan de hand hiervan wordt de beschikbare capaciteit voor de verschillende vormen van toezicht en handhaving gericht ingezet. In navolging van de controles van voorgaande jaren blijft het accent van het toezicht liggen op veiligheid- en gezondheidsaspecten.

Leeswijzer In dit uitvoeringsprogramma wordt een vertaling gegeven van de wettelijke taken en de U&H-strategie naar de benodigde capaciteit in uren om de taken op een adequaat niveau uit te voeren. Naast de benodigde capaciteit wordt ook de beschikbare capaciteit opgesomd. Hierbij worden keuzes gemaakt op basis van de risicomatrix-prioriteitenlijst/prioriteitenladder. Op deze manier zijn voor de meeste onderdelen met flexibele inzet van het personeel voldoende uren beschikbaar. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de De6 samenwerking. In hoofdstuk 3 wordt de U&H-strategie aangehaald en beschreven hoe deze strategie is verweven in het uitvoeringsprogramma. Aan de hand van het IBT1 rapport en de doelen van 2024 wordt in hoofdstuk 4 een korte terugblik gegeven over het jaar 2024. De belangrijkste ontwikkelingen die invloed hebben op de U&H- strategie en het uitvoeringsprogramma zijn opgeschreven in hoofdstuk 5. Hoe wij monitoren en registeren wordt beschreven in hoofdstuk 6. De omvang van beschikbare capaciteit om het uitvoeringsprogramma uit te voeren op een aanvaardbaar niveau is te lezen in hoofdstuk 7. De onderbouwingen van de inzet van de benodigde capaciteiten komen aan bod in hoofdstuk 8 VTH omgevingsrecht en hoofdstuk 9 APV en bijzondere wetten. Daarna wordt in hoofdstuk 10 ingegaan op de integrale veiligheid.

In hoofdstuk 11 wordt de communicatie over het integraal VTH-jaarverslag en het uitvoeringsprogramma toegelicht. Het laatste hoofdstuk gaat over de conclusies, aanbevelingen en verbeterpunten. Looptijd Het integraal VTH-jaarverslag 2024 is gemaakt over de periode 1 januari 2024 tot 1 januari 2025. In dit VTH-jaarverslag worden de aantallen in beeld gebracht die voor 2024 aan de orde zijn.

1

Interbestuurlijk toezicht

Gemeente Etten-Leur | H1

Inleiding

4

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

Het integraal uitvoeringsprogramma 2025 heeft een looptijd van 21 januari 2025 tot de vaststelling van het integrale VTH jaarverslag 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 begin januari 2026. Reikwijdte Het gaat hier om vergunningverlening, toezicht en handhaving van wet- en regelgeving met betrekking tot de bebouwde en onbebouwde leefomgeving. Vergunningverlening, toezicht en handhaving heeft als doel de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en daar waar mogelijk te verbeteren. Het wettelijk kader betreft hier voor de lopende procedures de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo), Besluit omgevingsrecht, Wet VTH, de Algemene plaatselijke verordening (hierna: Apv) en bijzondere Wetten. De nieuwe aanvragen, vanaf 1 januari 2024, zijn behandeld via omgevingswet, en de daarbij behorende AMVB’s, APV en bijzondere wetten. In het jaar 2024 zijn nog aanvragen behandeld die voor 31 december 2023 zijn ingediend. Het jaar 2024 is een overgangsjaar met aanvragen die nog afgehandeld zijn onder de Wabo en aanvragen die behandeld zijn volgens de Omgevingswet.

Gemeente Etten-Leur | H1

Inleiding

5

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

H2 De6 De zes gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert (hierna: De6gemeenten) werken samen op veel taakvelden. Binnen de gebieden VTH en APV werken we ook samen met de De6 gemeenten. Zo worden de wettelijk verplichte documenten U&H-strategie, uitvoeringsprogramma en jaarverslag gezamenlijk opgepakt. Uiteraard blijft hierbij de mogelijkheid om invulling te geven aan de eigen couleur locale van iedere gemeente. Maar de taken waar iedere gemeente voor staat, zijn in gezamenlijkheid in de U&H-strategie, het programma en verslag vormgegeven. Hier komt het doel, een netsamenwerking, goed tot uitdrukking. Het van elkaar leren en elkaars deskundigheid benutten. Samenwerking De samenwerking op inhoudelijk vlak wordt in 2025 voortgezet. Hierbij gaan we door met het innovatieteam (met medewerkers met een diverse achtergrond uit iedere gemeente). Zij hebben als taak te onderzoeken waar VTH processen efficiënter kunnen worden ingericht. Dit naar aanleiding van de hoge werkdruk en overspannen arbeidsmarkt waarbij we nauwelijks aan gespecialiseerd personeel kunnen komen. Met elkaar zoeken naar andere opties om de werkdruk het hoofd te kunnen bieden, maar daarnaast ook aan de wettelijke eisen te voldoen. In 2025 gaan we ook kijken hoe de veranderde processen in de Omgevingswet hierin meegenomen kunnen worden.

In 2024 hebben we in De6-verband trainingen voor Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging georganiseerd. Dit als vervolg op de eind 2023 gegeven cursussen nu er meer ervaring is opgedaan met de Omgevingswet. Dit waren zinvolle trainingen waarbij ook de vakbroeders vanuit de diverse gemeenten weer bij elkaar kwamen en ook hun kennis konden delen. In 2023 hebben zij de indieningsvereisten voor een vergunningaanvraag tegen het licht gehouden. Mede in relatie tot de benoemde risico’s in het VTH-beleid is hier een nieuwe opzet voor gemaakt die gemeenten nu hanteren. Dit is zowel positief voor de werkdruk als ook voor de inwoners en bedrijven die vergunningaanvragen doen. Het innovatieteam heeft in 2024 door de implementatie van de Omgevingswet en beperkte capaciteit bij de De6 gemeente geen nieuwe taken uit kunnen voeren. In 2025 gaan we de geplande acties tegen het licht houden en deze aanpassen op de Omgevingswet.

Gemeente Etten-Leur | H2

De6

6

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

H3 Uitvoerings- en Handhavingsstrategie De U&H-strategie is in De6-verband tot stand gekomen, waarbij ruimte was om couleur locale op te nemen per gemeente. De U&H-strategie heeft betrekking op vergunningverlening, toezicht en handhaving van wet- en regelgeving in de bebouwde en onbebouwde leefomgeving op de gebieden omgevingsrecht, Apv en bijzondere wetten. Wettelijke regels, normen en vergunningvoorschriften zijn er onder andere op gericht om bescherming te bieden tegen gezondheids-, veiligheids- en milieurisico’s. Vanwege het grote maatschappelijk belang is het noodzakelijk dat deze regels worden nageleefd. Het is een taak van de overheid om de naleving te bevorderen en hierop toe te zien. Ter bescherming en bevordering van de kwaliteit van de bebouwde en onbebouwde leefomgeving beschikt de gemeente over wettelijke instrumenten. De inzet van de wettelijke instrumenten betekent niet dat elk risico kan worden uitgesloten en elke overtreding voorkomen kan worden. De omvang van de taken bij vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) in combinatie met de middelen (personele capaciteit en financiën) maakt het noodzakelijk om keuzes te maken. De beschikbare capaciteit moet zo effectief mogelijk worden ingezet. Het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester hebben de wettelijke taak om vergunningen te verlenen en toe te zien op naleving van de regels.

Bij overtredingen wordt handhavend opgetreden. In de U&H-strategie worden de uitgangspunten en de prioriteiten voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving vastgelegd. Dit gebeurt vanuit een risicogerichte benadering. Op deze beleidsmatige basis is het uitvoeringsprogramma 2025 uitgewerkt. Daarbij is rekening gehouden met resultaten over 2024 (opgenomen in het VTH-jaarverslag 2024, specifieke vragen uit het college van burgemeester en wethouders, verzoeken uit de gemeenteraad, landelijke en/of regionale ontwikkelingen en geplande themaprojecten. Algemeen doel In de U&H-strategie is als doel opgenomen dat vergunningverlening, toezicht en handhaving in EttenLeur de kwaliteit van de leefomgeving beschermt en waar mogelijk verbetert. In dit beleid staat naleving van normen centraal evenals dat inwoners en bedrijven hun eigen verantwoordelijkheid dragen. Hierbij richt de inzet van vergunningverlening, toezicht en handhaving zich op verbetering van naleefgedrag en heeft preventieve handhaving de voorkeur boven repressieve handhaving. In de U&H-strategie zijn in hoofdstuk 6, per onderdeel, ook specifieke doelen beschreven. Deze doelen worden behandeld in hoofdstuk 7 en 8. Omdat niet alle doelen in 1 jaar gerealiseerd kunnen worden zijn de doelen verdeeld over de periode 2024-2027.

Gemeente Etten-Leur | H3

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie

7

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

2024-2025

H4 Terugblik In dit hoofdstuk gegeven we een terugblik op het jaar 2024. Dit doen we op basis van het rapport van het Interbestuurlijk toezicht (IBT) van de provincie en de gestelde doelen in het integraal VTH-uitvoeringsprogramma 2024.

4.1 IBT-rapporten Eén van de kerntaken van de provincie is interbestuurlijk toezicht (IBT): toezicht houden op de uitvoering van wettelijke taken door onder andere gemeenten. In de Omgevingswet zijn regels opgenomen waar overheden zich aan moeten houden bij het uitvoeren van de VTH-taken. De provincie beoordeelt of gemeenten het uitvoeren van de VTH-taken zó hebben ingericht, dat deze adequaat uitgevoerd worden. De provincie legt de nadruk op de vakgebieden Ruimtelijke Ordening (RO), Bouwen Woningtoezicht (BWT) en Milieu. Op basis van de meest recente beoordelingscyclus van de provincie in diens hoedanigheid als toezichthouder zijn de De6 gemeenten op in totaal 17 aspecten beoordeeld. Het gaat dan onder meer over de actualiteit van documenten en beleid, de tijdigheid waarop zaken worden aangeleverd, de inhoud waaraan documenten moeten voldoen alsmede de borging van de continuïteit. De provincie heeft al deze onderdelen per gemeente getoetst en gescoord. Te behalen scores zijn: • Voldoet; • Voldoet gedeeltelijk; • Voldoet niet. Eindoordeel van de provincie voor Etten-Leur: Voldoet 100 Toetsingsvragen Score Voldoet (2 punten) Score Voldoet gedeeltelijk (1 punt) Score Voldoet niet (0 punten) Totaal aantal punten Eindoordeel o.b.v. punten

Aantal Punten 17 17 34 0 0 34 34/34 x 100% = 100

Op basis van een analyse van de rapportages van de zes individuele gemeenten ontstaat het volgende beeld:

Gemeente

Voldoet

Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert

17 16 17 17 13 16

Voldoet gedeeltelijk 0 1 0 0 1 1

Gemeente Etten-Leur | H4

Voldoet niet

Score

0 0 0 0 3 0

100% 97% 100% 100% 79% 97%

Terugblik

8

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

Het De6 samenwerkingsverband wordt door de provincie uitgedragen als “Best Practice”. Vanuit de De6 samenwerking worden er regelmatig presentaties gegeven aan andere gemeenten om van te leren. De gemeente Rucphen kleurt rood omdat het VTH jaarverslag en uitvoeringsprogramma te laat is vastgesteld. Het IBT-rapport is al eerder ter kennisname aan de gemeenteraad aangeboden.

Afb. 1: Overzicht vaststelling Uitvoeringsprogramma toezicht en handhaving 2024 in de provincie Noord-Brabant

Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

9

2024-2025

4.2

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

Doelen 2024

In het VTH-programma 2024 waren de onderstaande doelen opgenomen. De doelen vloeien voort uit de doelen die zijn opgenomen in het VTH-beleid. Het resultaat is bij de doelen vermeld. De doelen voor 2025 zijn per hoofdstuk en/of per paragraaf opgenomen in dit rapport en ook weer mede gebaseerd op het VTH-beleid en nieuwe ontwikkelingen. Onder ieder doel zijn de ontwikkelingen met de cursieve tekst aangegeven. VTH (excl. milieu) Vergunningverlening, toezicht en handhaving: Specifieke doelen Invoering Wet kwaliteitsborging; De rijksoverheid heeft de wet kwaliteitsborging ingevoerd op 1-1-2024 voor nieuwbouw in gevolgklasse 1. Verbouw in gevolgklasse 1 staat voorlopig gepland op 1-7-2025. Binnen de De6 gemeenten houden wij de ontwikkelingen in de gaten. De VTH processen zijn, waar nodig, aangepast op de WKB. • Vaststellen WKB beleid; In 2025 willen wij een beleid laten vaststellen hoe we vanuit VTH omgaan met de wet kwaliteitsborging. In dit beleid willen we regelen hoe we omgaan met bijvoorbeeld casco of deelopleveringen van woningen. • Uniformiteit binnen de De6 gemeenten verhogen met behoud van de identiteit (colour locale) van elke gemeente; Hierin zijn weer verdere stappen gezet, bijvoorbeeld afgesproken is om gezamenlijk basis te maken voor het VTH-beleidsplan. Binnen De6-gemeenten zijn er afspraken gemaakt over de routekaart voor het opstellen van het VTH-beleid.

• Het op peil houden van het kennisniveau van de medewerkers; Er zijn diverse vakinhoudelijke opleidingen, cursussen en trainingen gevolgd. • Invoering van de Omgevingswet; Voor het onderdeel vergunningen, toezicht en handhaving gaat het om het invoeren van nieuwe processen en toetsingskaders in combinatie met de Wet kwaliteitsborging. De processen zullen we komend jaar, waar nodig, verder optimaliseren. Milieu • Verbeteren van samenwerking en uitwisseling informatie met toezichtpartners (o.a. douane, marechaussee etc.). Actie: Voor milieu en duurzaamheid zal dit vooral via de integrale controles en via het toezicht door de OMWB geschieden. De OMWB geeft hier invulling aan, onder meer via het ketentoezicht. • Bedrijven nemen eigen verantwoordelijkheid voor veiligheidscultuur. Actie: De meeste bedrijven pakken die eigen verantwoordelijkheid, daar waar het niet gebeurt zal hier via het toezicht door de OMWB op ingezet worden. De OMWB verzoeken we om hiernaar te handelen. De OMWB geeft via het uitvoeringsbeleid hier invulling aan. • De veiligheid van de leefomgeving bevorderen door slimmer om te gaan met informatie.

Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

10

2024-2025

•

•

•

•

•

•

•

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

Actie: Dit betreft met name het bijhouden van de risicokaart (door de OMWB). De OMWB houdt de risicokaart bij. De bodemkwaliteit wordt gekoppeld aan de functie (natuur, wonen en industrie/infrastructuur). Actie: Dit is bestaand beleid, hierop hoeft geen nadere actie te worden ondernomen. Is reeds bestaand beleid waar invulling aan wordt gegeven. Bij de VTH-taken geldt het uitgangspunt dat geen verslechtering van de bodemkwaliteit wordt toegestaan (‘Stand-still-beginsel’). Actie: Dit wordt meegenomen bij de vergunningverlening en het toezicht op bedrijven. De OMWB geeft hier invulling aan. Het VTH-instrumentarium wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan de reductiedoelstellingen voor CO2. Actie: De OMWB zal bij het toezicht nadrukkelijker op het aspect energiebesparing moeten toezien. Het toezicht op energiebesparing is door de OMWB geïntensiveerd en er is invulling gegeven aan de landelijke informatieplicht energiebesparing. Label C verplichting kantoorpanden. Bij deze verplichting moeten eigenaren van kantoor panden minimaal een energielabel C kunnen overleggen. We hebben als gemeente de label C verplichting bij kantoorpanden gecontroleerd. Dit project is in 2024 afgerond. Het VTH-instrumentarium wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan het energieneutraal maken van de gemeente in 2050. Actie: Het toezicht op energiebesparing bij bedrijven zal meer aandacht krijgen.

Een goede beoordeling van bouwplannen op de energieprestatienormen. Zie het vorige punt, het toezicht op energiebesparing is geïntensiveerd. Het VTH-instrumentarium zal daar waar mogelijk worden ingezet om een bijdrage te leveren aan de doelstellingen voor lokaal opgewekte duurzame energie. Actie: We zullen bedrijven en burgers moeten stimuleren om duurzame energie op te wekken. Het VTH-instrumentarium wordt daarbij gezien als de stok achter de deur. Er is ingezet op het spoor van stimuleren en het VTH-instrument is nog niet ingezet als stok achter de deur. Het VTH-instrumentarium moet ten dienste staan aan een goede leef- en woonomgeving. Hierbij past – vooruitlopend op de Omgevingswet - een integrale benadering. Actie: Voorkomen moet worden dat zaken sectoraal worden bekeken vanuit een enkele regel. Vooruitlopend op de Omgevingswet zullen we moeten inzetten op een meer integrale benadering en vanuit het belang van een goede leefomgeving. Het VTH-instrument is door de risicogerichte benadering ingezet op zo groot mogelijk effect op een goede leef- en woonomgeving. Een aandachtspunt blijft de sectorale benadering door de OMWB.

Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

11

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

APV en bijzondere wetten De doelen voor 2024 waren : • Medewerkers zijn voortdurend op de hoogte van ontwikkelingen en wetswijzigingen en worden in de gelegenheid gesteld om opleidingen en cursussen te volgen wanneer hier behoefte naar is. Het kennisniveau van de medewerkers is op een adequaat niveau. • Aansluiten met het gemeentelijke prostitutiebeleid bij het landelijke beleid Na invoering van de nieuwe wet, Wet regulering sekswerk, zal bekeken worden of ons huidig beleid in de APV bijgesteld moet worden. De Wet regulering sekswerk is in 2024 nog steeds niet in werking getreden. Dit actiepunt wordt doorgeschoven. • Voldoen aan de landelijke ontwikkelingen evenementenveiligheid. Als er (landelijke) regels inzake evenementenveiligheid wijzigen, wordt op lokaal niveau getoetst of deze in de Etten-Leurse evenementenbeleid opgenomen moeten worden. Landelijke regels zijn er nog niet, wel een Nederlands Handboek Evenementenveiligheid. De gemeente Etten-Leur werkt overeenkomstig dit handboek. In 2025 zal het lokale evenementenbeleid ge-update worden.

Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

12

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

H5 Ontwikkelingen In dit hoofdstuk zijn de meeste relevante ontwikkelingen, zoals die onder andere zijn opgenomen in de U&H-strategie, beschreven die invloed hebben op het integraal uitvoeringsprogramma. In het integraal uitvoeringsprogramma zijn deze ontwikkelingen verwerkt en bij de uitvoering van het programma wordt hier rekening mee gehouden.

5.1

Landelijke ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt een aantal landelijke ontwikkelingen beschreven dat relevant is voor het uitvoeringsprogramma.

5.1.1 Omgevingswet Het omgevingsrecht was versnipperd in tientallen wetten, ongeveer 120 AMvB’s en een vergelijkbaar aantal ministeriële regelingen. Deze historisch gegroeide hoeveelheid aan wetten, regels en afspraken voor de fysieke leefomgeving zijn sinds 1 januari 2024 geïntegreerd in één nieuw stelsel. De Omgevingswet zet de gebruiker centraal én beoogt meer flexibiliteit te bieden. De wet gaat over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving en bevat regels over ruimtelijke ordening, infrastructuur, bouwen, monumenten, milieu, natuur en brandveiligheid. Het doel van de Omgevingswet is meer ruimte voor maatwerk, minder regels, minder onderzoekslasten en heldere toetsingskaders. De wet kent vier verbeterdoelen: 1. 2. 3. 4.

Vergroten van inzichtelijkheid; Integrale gebiedsbenadering; Verbeteren en versnellen van de besluitvorming; Vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte.

De Omgevingswet is ingrijpend en vergt de nodige veranderingen in de organisatie en processen. De wet richt zich, in lijn met de bovenstaande verbeterdoelen, grotendeels op cultuur, houding en werkwijze en in mindere mate op de invoering van juridisch-planologische instrumenten. Daarmee sluit de Omgevingswet aan bij de veranderprocessen die veel gemeenten al hebben ingezet (bijvoorbeeld het resultaat- en klantgericht werken) als gevolg van een veranderende samenleving. Voor de gemeente kent de Omgevingswet vier kerninstrumenten. Dit zijn de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan, Programma’s en de Omgevingsvergunning. Door de Omgevingswet zullen ook de processen voor vergunningverlening en toezicht gaan wijzigen. Er is een knip gemaakt tussen ruimtelijke en bouwtechnische vergunningen. Door deze verschuiving wordt er in het ruimtelijke proces meer getoetst aan de voorkant bij conceptaanvragen waardoor de besluitvorming uiteindelijk minder tijd zal kosten.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

13

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

5.1.2 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Vanuit de gedachte dat de bouwkwaliteit van bouwwerken kan en moet worden verbeterd, is er ook voor de bouwplantoetsing en het bouwtoezicht een nieuw stelsel ingegaan op 1 januari 2024. Daarbij worden bouwpartners zelf meer verantwoordelijk voor de bouwkwaliteit. Dit wordt geregeld via de Wkb. Het privaatrechtelijke gedeelte van het Wkb-stelsel wordt mogelijk gemaakt door wijziging van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW). Het publiekrechtelijk gedeelte van het Wkb-stelsel zal opgaan in het stelsel van de Omgevingswet. Het is de verwachting dat met de invoering van de Wkb er op termijn minder werkzaamheden bij vergunningen en toezicht door gemeenten worden verricht. Het zou kunnen betekenen dat er meer handhavingswerkzaamheden van bestaande situaties ontstaan. Bij grotere risico’s en kwetsbare functies zijn er redenen om de betrokkenheid van het bevoegd gezag te behouden. Door de invoering van de Wkb komt er een grotere verantwoordelijkheid, voor het technische deel, bij de initiatiefnemer te liggen. De initiatiefnemer zal zelf een gecertificeerde kwaliteitsborger in moeten schakelen voor het toezicht op het technische deel bij bouwwerken die onder gevolgklasse 1 vallen.

Uitgangspunt is dat de technische beoordeling van vergunningen en het toezicht hierop (vooralsnog alleen nieuwbouw) van de kleinere bouwwerken naar de markt gaat. Het ruimtelijke deel (toets aan omgevingsplan) en welstand blijven wel bestaan en zullen wij als gemeente wel moeten beoordelen. Hier moeten we ook toezicht op blijven houden. Daarnaast komen er met de WKB andere werkzaamheden voor terug. In 2024 is nog geen concreet beeld ontstaan met betrekking tot de inzet en de capaciteit. Dit komt mede doordat en nog aanvragen uit 2023 volgens de Wabo afgewerkt zijn. In 2025 zal een concreter beeld ontstaan wat betreft de impact op de inzet en capaciteit van VTH.

5.1.3 Wet BAG Als gemeente zijn we bronhouder van twee basisregistraties: • De BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie en • De BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) Beide registraties hebben wettelijke verplichtingen met wettelijke termijnen voor het opnemen van de feitelijke situatie (legaal of illegaal) in de registraties. In de BGT wordt als kaart de feitelijke situatie (zoals die buiten zichtbaar is) opgenomen; de BAG volgt daarin als het gebouwen / panden betreft. Daarbij maakt de overheid het voor de burger steeds makkelijker door steeds meer vergunningvrij te maken voor wat betreft het bouwen van uitbouwen, dakkapellen of bijgebouwen. Van de andere kant wil de overheid dat de BAG / BGT wijzigingen (legaal of illegaal) in panden vastlegt binnen wettelijke termijnen. Doordat er voor wijzigingen in of aan panden niet altijd vergunningen nodig zijn moeten wij als beheerder slimme en efficiënte manieren bedenken om de feitelijke situatie vast te leggen. Mutaties in BGT en BAG moeten worden opgespoord en doorgevoerd in beide registraties.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

14

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

De verdergaande deregulering (meer vergunningvrij bouwen) van de rijksoverheid en het steeds meer aan de markt overlaten staat dus haaks op de uitgangspunten van de wet BAG die voorschrijft dat een gemeente alle panden in beeld moet hebben. Het betekent dat een gemeente verplicht is de nodige inzet te plegen voor de wet BAG op toezicht en handhaving van de panden.

5.1.4 Arbeidsmarkt De huidige krapte op de arbeidsmarkt heeft ook effect op het VTH-domein. Vooral technische functies zijn moeilijk vervulbaar. Om de uitvoering van VTH-taken niet te veel onder druk te zetten en de werkdruk bij medewerkers te verlichten onderzoeken wij de mogelijkheid om meer regionaal samen te werken. Zo wordt regionale samenwerking van de constructeursfunctie onderzocht.

5.1.5 Openbare ruimte Vanuit de overheid worden steeds meer toezichtstaken die nu bij de politie horen (impliciet) overgedragen naar de gemeenten. Ook heeft de VNG een voorstel gedaan bepaalde politietaken over te gaan dragen naar de gemeenten, bijvoorbeeld op het gebied van verkeer (snelheidscontroles e.d.). Deze taken moeten door de gemeentelijke toezichthouders (met opsporingsbevoegdheid) worden uitgevoerd.

5.1.6 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit bestaat uit alle vormen van misdaad die een bedreiging vormen voor de integriteit van onze samenleving. Denk aan zaken als cybercrime, drugshandel en -productie, mensenhandel, wapenhandel etc. Maar ook onderwerpen als het (op grote schaal) ontduiken van belasting, crimineel geld witwassen of frauderen met vastgoed, uitkeringen of overheidssubsidies. De aanpak van georganiseerde misdaad vraagt om een georganiseerde overheid en een integrale aanpak. De verbinding tussen bestuurs- en strafrecht is belangrijk voor een goede aanpak van ondermijnende criminaliteit en een level-playing-field. De Provincie Noord-Brabant heeft aangegeven dat een borging van deze verbinding met de U&H-strategie dient te worden bereikt. De afstemming met de organen die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving is in de strategie geregeld via de lijn van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). Dit komt erop neer dat individuele casussen vanuit het VTH-domein (via de AOV-ers) worden geagendeerd bij de basisteam driehoek (artikel 13, lid 1 van de Politiewet 2012) of de lokale driehoek (artikel 13, lid 3 van de Politiewet 2012). Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma is zowel gebaseerd op zowel deze U&H-strategie als het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027.

Hiermee wordt een duidelijke link gelegd tussen de organen die belast zijn met bestuurs- en strafrechtelijke handhaving. Waarbij deze U&H-strategie en het jaarlijkse uitvoeringsprogramma afgestemd worden met de organen (politie en OM) die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving, met als doel prioriteiten met elkaar te delen waardoor afstemming van werkzaamheden kan plaatsvinden. De integrale aanpak en samenwerking zijn gericht op de inzet van preventieve, bestuursrechtelijke, privaatrechtelijke, fiscale en/of strafrechtelijke instrumenten. Onderdeel van deze integrale aanpak is de bestuurlijke aanpak. Binnen de bestuurlijke aanpak neemt het openbaar bestuur maatregelen die

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

15

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

de georganiseerde criminaliteit in de activiteiten belemmeren of frustreren. Wanneer de strafrechtelijke opsporing en vervolging door politie en justitie gecombineerd wordt met bestuurlijke en fiscale middelen, ontstaat de meest optimale vorm van de bestrijding van georganiseerde criminaliteit: de geïntegreerde aanpak. Hieraan werken, verschillende partijen zoals gemeente, provincie, politie, OM, belastingdienst en bijzondere opsporingsdiensten. De ene keer zal dat leiden tot bestuurlijk, de andere keer tot fiscaal- of strafrechtelijk optreden.

5.1.7 Duurzaamheid Nederland staat voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving. Er moet een groot aantal nieuwe woningen worden gebouwd, om de opwarming van de aarde te beperken moeten er locaties worden gevonden voor windmolens en zonnepanelen, en door klimaatverandering, de landbouw, woningbouw en bedrijvigheid staat de draagkracht van de bodem, het water en de biodiversiteit onder grote druk. Al deze opgaven komen samen op het beperkte grondgebied van Nederland. Het aanpakken ervan is een ingewikkelde puzzel, niet alleen omdat voor bestaande en nieuwe functies ruimte moet worden gevonden, maar ook omdat daarbij rekening moet worden gehouden met de interactie tussen het benodigde ruimtegebruik. Hoe kunnen woonwijken niet alleen snel worden aangelegd maar ook zodanig dat ze bestand zijn en blijven tegen langere periodes van droogte, warmte en heftigere regenbuien, hoe kan de uitkoopregeling voor de landbouw tegelijkertijd bijdragen aan de vermindering van de stikstofdepositie op natuurgebieden en de aanpak van verdroging, en hoe kunnen windturbines en zonnepanelen een plaats krijgen zonder landschappen al te veel aan te tasten en met draagvlak onder de bevolking? Deze vraagstukken op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, stikstofdepositie e.d. raken ook de VTH-taken op gemeentelijk niveau.

5.2

Regionale ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt een aantal regionale/bovenlokale ontwikkelingen beschreven die relevant zijn voor het VTH-uitvoeringsprogramma.

5.2.1 RIEC In de strijd tegen de ondermijnende criminaliteit werken de gemeenten in Brabant en Zeeland intensief samen onder de vlag van het RIEC: het Regionaal Informatie en Expertisecentrum. Hierbij richten wij ons voornamelijk op hennepteelt, synthetische drugs, mensenhandel en criminele motorclubs (OMG). De complexiteit rondom de aanpak van georganiseerde criminaliteit in Zuid-West-Nederland maakt dat er veel slagkracht nodig is. Binnen het districtelijk overleg richten partners zich op complexe ondermijnende casuïstiek die diepgaand en integraal onderzoek vergt op regionaal niveau. Gezien de grote hoeveelheid casussen die binnen onze regio en daarbuiten spelen, wordt steeds vaker een beroep gedaan op de lokale slagkracht en hieruit voortvloeiende bestuurlijke interventies. Een sterk lokaal informatiepunt met voldoende analyse- en uitvoeringscapaciteit is meer dan voorheen van belang in de strijd tegen de aanpak van georganiseerde criminaliteit.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

16

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

We willen het fenomeen ondermijnende criminaliteit zo effectief mogelijk aanpakken. Er wordt blijvend gewerkt aan de bewustwording voor bewoners, ondernemers, maar zeker ook ons eigen bestuur en organisatie. We zetten samen met RIEC, politie en andere partners in op het voorkomen van ondermijnende criminaliteit. Bij constateren van ondermijnende criminaliteit wordt hierbij ook door de gezamenlijke partners opgetreden, en worden door deze partners de boetes opgelegd die binnen hun mogelijkheden liggen.

5.2.2

Brabants migratie informatiepunt

Vanuit het regionale afsprakenkader Arbeidsmigranten is een actie opgenomen om een informatiepunt voor arbeidsmigranten mee te nemen. Het BMIP is hier een invulling van. We hebben ons als gemeente Etten-Leur aangesloten bij de pilot van twee jaar om het BMIP vorm te geven, en invulling te geven aan de uitvoering hiervan. Het BMIP zal een mobiel punt worden, waarin zaken zoals informatie en advies over wonen, werken en leven een plek krijgen. Het is ook een meldpunt voor misstanden. Bij het onderdeel projecten gaan we hier verder op in.

5.3

Gemeentelijke ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt een aantal gemeentelijke ontwikkelingen beschreven die relevant zijn voor het VTH-uitvoeringsprogramma.

5.3.1 College uitvoeringsprogramma (CUP) In Etten-Leur schrijven we Samen het liefst met een hoofdletter. De gemeenteraad en het college willen in overleg met en met initiatieven en inzet van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners hun doelen realiseren. Natuurlijk heeft de gemeente eigen verantwoordelijkheden en wettelijke verplichtingen. Die voert de gemeente uit. Ook bij deze zaken vragen we om input en feedback van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners. De verdere ontwikkeling van Etten-Leur als plaats waar het goed wonen, werken en leven is, dat doen we samen. Want Etten-Leur maken we samen! Sociaal Etten-Leur Etten-Leur is een inclusieve gemeente waar iedereen alle kansen krijgt om mee te doen. Iedereen moet zich prettig en veilig kunnen voelen in zijn eigen leefomgeving. Samen zijn we verantwoordelijk voor schone en leefbare straten, buurten en wijken. We werken samen aan een gemeente waarin iedereen zelf regie voert over zijn/haar leven en de mogelijkheid krijgt om talenten en kwaliteiten te ontwikkelen en benutten. Het beleid van de gemeente richt zich op alle doelgroepen, zogenaamd inclusief beleid. De komende jaren is er vanuit dit beleid wel extra aandacht voor de doelgroepen jongeren en ouderen. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur.

Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

17

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelijkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrijke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelijke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang.

Duurzaam denken en doen in Etten-Leur Duurzaam denken en doen gaat om het vinden van evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen: we kijken naar de huidige behoeften die mensen hebben en hoe die in de toekomst ontwikkeld kunnen worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Samen hebben we de opgave onze leefomgeving goed door te geven aan volgende generaties.

5.3.2 Omgevingsvisie Etten-Leur ‘Etten-Leur doet het gewoon!’ Op 11 juli 2022 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie 'Etten-Leur doet het gewoon!’ vastgesteld. Etten-Leur heeft de ambitie om zich voor de komende 10 tot 20 jaar verder te ontwikkelen als een gemeente waar het prettig en veilig wonen, werken en leven is. Een gemeente waar inwoners en ondernemers zich verbonden voelen met hun directe leefomgeving. Etten-Leur ziet het dorpse karakter en brede aanbod aan voorzieningen als een aantrekkelijke kwaliteit. Een kwaliteit is ook de nabijheid van grootstedelijke voorzieningen in buurgemeente en centrumstad Breda. We bieden met onze omgevingsvisie geen concrete antwoorden op de maatschappelijke opgaven, maar geven richting. Onze opgaven en wensen geven we op een weloverwogen manier een plek. Deze Omgevingsvisie is hiervoor ons als een kompas. Belangrijk daarbij is dat we Etten-Leur duurzaam wil ontwikkelen. We streven naar een balans tussen:  het lichamelijke en geestelijke welzijn van inwoners (de mensen);  de veerkracht en kwaliteit van de natuur en het landschap (leefomgeving);  een gezonde en vitale economische ontwikkeling (economie). Dit betekent dat we de gevolgen niet doorschuiven naar toekomstige generaties of andere locaties binnen of buiten de gemeente. Veranderingen moeten bijdragen aan het evenwicht tussen deze drie pijlers.

Etten-Leur kent gebieden met verschillende kwaliteiten, activiteiten en een andere verschijningsvorm. Onze gemeente in te delen in vier gebieden met een eigen karakteristiek en dynamiek.  woongebieden;  centrumgebied;

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

18

2024-2025  

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

werkgebieden; buitengebied.

In onze gebiedsgerichte benadering geven we op basis van de trends en opgaven aan wat we in een gebied belangrijk vinden en wat we willen in de toekomst. Hier benoemen we de koers voor de verschillende gebieden in onze gemeente. Onze gemeente kent ook een aantal strategische ontwikkelzones of ontwikkellocaties voor de langere termijn. In deze gebieden hebben wij de wens voor functieverandering of -toevoeging. Twee prominente onderwerpen daarin zijn:  stadsuitbreiding/ gebiedsontwikkeling in het huidige landelijk gebied;  uitbreiding van een verkeerstracé als randweg (inclusief onderdoorgang spoor) om Etten-Leur. De Omgevingsvisie bevat veel ambities en doelen. De gemeente zal niet altijd het voortouw nemen. De rol varieert van regie tot voorwaardenscheppend. We zien een rol als regisseur op het gebied van bijvoorbeeld de woningbouwopgave en de aanleg van infrastructuur en sociaal maatschappelijke voorzieningen. De rol bij initiatieven van anderen is voorwaardenscheppend. De initiatieven moeten bijdragen aan het behalen van de ambities en doelen, een meerwaarde hebben voor de stad en/of platteland, kansrijk en financieel haalbaar zijn en voldoende draagvlak hebben.

5.3.3 Veiligheidsprogramma Verder samen voor veiligheid 2024-2026 Veiligheid is één van de belangrijkste aandachtsgebieden van de overheid. Gemeenten hebben hierin een cruciale rol samen met veiligheidspartners waaronder politie, Openbaar Ministerie (OM), veiligheidsregio, zorg- en veiligheidshuis en inwoners, organisaties en ondernemers. Gezamenlijk worden maatregelen voorbereid, instrumenten ingezet, nieuwe creatieve oplossingen bedacht en verbindingen gelegd met flankerend beleid. De gemeente heeft daarbij de regierol: zij verbindt, initieert, inspireert, (co)financiert en bewaakt. De gezamenlijke aanpak richt zich op sociale en fysieke veiligheidsthema’s. Sociale veiligheid heeft betrekking op dreigingen, overlast en criminaliteit veroorzaakt door mensen onderling. Fysieke veiligheid gaat over de bedreiging van gezondheid en goederen door allerhande ongevallen in de natuur of technologie. Elk thema brengt zijn eigen voor de hand liggende partners met zich mee en kent zijn eigen dilemma’s en oplossingen. Als gemeente investeren we in de veiligheid van onze inwoners, zodat inwoners zich veilig voelen in de eigen leefomgeving. Soms nemen we hierin de leiding en soms ondersteunen we. In onze aanpak staat preventie voorop, waarbij we doorpakken daar waar het nodig is.

Samen met inwoners en andere partners streven we naar een veilige en prettige omgeving om te wonen, werken en recreëren. Een samenleving waarin inwoners weerbaar zijn, zich beschermd weten en zich veilig voelen, waarin overlast en criminaliteit zo veel als mogelijk voorkomen worden, waarin aanwezige overlast en criminaliteit stevig aangepakt worden. We hanteren hierbij de indeling die de VNG gebruikt als leidraad. Inhoudelijk betrekken we de veiligheidsplannen van bijvoorbeeld de politie en andere partners.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

19

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma is gebaseerd op deze U&H-strategie en Integraal Veiligheidsplan. Hiermee wordt een duidelijke link gelegd tussen de organen die belast zijn met bestuurs- en strafrechtelijke handhaving.

5.3.4 Woonzorgvisie Op 22 april 2024 heeft de gemeenteraad de woonzorgvisie 2024-2029 vastgesteld. In deze visie staan de belangrijkste richtinggevende opgaven voor: - optimale inzet en kwalitatieve verbetering van de bestaande woningvoorraad; - strategische nieuwbouw die voor doorstroming moet zorgen en inspeelt op de meest urgente behoeften van diverse aandachtsgroepen; - woonzorg gerelateerde oplossingen voor behoeften van ouderen, gehandicapten en beschermd wonen/maatschappelijke opvang; - kansrijke oplossingen en initiatieven die bijdragen aan een betekenisvol leven in gezonde en leefbare wijken.

5.3.5 Flexwonen - woningen op tijdelijke locaties Etten-Leur heeft te maken met een hoge druk op de woningmarkt. Veel inwoners zijn op zoek naar een sociale huurwoning. Hier is een groot tekort aan, wat zorgt voor steeds langere wachttijden. In 2024 komen er in Etten-Leur gelukkig al veel nieuwe sociale huurwoningen bij, maar dat is nog steeds niet genoeg voor de grote vraag. Het tekort is een probleem dat vraagt om innovatie en flexibele oplossingen. De gemeente Etten-Leur is hier samen met woningbouwcorporaties en vastgoedeigenaren hard mee aan de slag. In de omgevingsvisie van de gemeente staat dat we het aantal kleine huur- en koopwoningen uitbreiden. We willen dit doen door het bouwen van reguliere en flexibele woningen. Dit gaat de hoge druk op de woningmarkt verminderen, vooral bij de doelgroep voor de sociale huurwoningen. Het voordeel van de tijdelijke woningen is dat deze snel(ler) kunnen worden gerealiseerd.

5.3.6 Opvang asielzoekers Het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) gaat op Mon Plaisir 40 een opvanglocatie voor asielzoekers inrichten. Hier worden maximaal 250 mensen opgevangen. Etten-Leur neemt daarmee zijn verantwoordelijkheid voor de urgente asielproblematiek. Deze plek biedt straks een veilige haven voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlog, vervolging en andere noodsituaties. De opvanglocatie opent in maart 2025. Het COA is verantwoordelijk voor de opvang, begeleiding en in, door- en uitstroming van asielzoekers. Het COA huisvest en begeleidt op een professionele manier mensen in een kwetsbare positie in een veilige en leefbare omgeving. Voor de afstemming bij incidenten, calamiteiten en crises wordt samengewerkt met politie, gemeente en veiligheidsregio zoals dit is opgenomen in het veiligheidsplan AZC. Om duidelijke afspraken te maken over de opvanglocatie, wordt begin 2025 door de gemeente een bestuursovereenkomst met het COA gesloten. In aanvullende werkafspraken staan afspraken over bijvoorbeeld gezondheidszorg, onderwijs, communicatie en klachtenafhandeling. Voor de afstemming bij incidenten, calamiteiten en crises wordt samengewerkt met politie, gemeente en

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

20

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

veiligheidsregio. Dit is opgenomen in het veiligheidsplan AZC, waarbij ook met een escalatieladder wordt gewerkt.

5.3.7 Huisvesting Arbeidsmigranten In de gemeente Etten-Leur wonen en werken al tientallen jaren arbeidsmigranten die voor een belangrijk deel bijdragen aan de economische vitaliteit van Etten-Leur en omgeving. Buitenlandse werknemers zijn onmisbaar voor de economie van Etten-Leur en onze regio West-Brabant, maar er is een tekort aan woonruimte. De gemeenten West-Brabant hebben, met het vaststellen van het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant op 28 juni 2021, aangegeven zich tenminste verantwoordelijk te voelen voor voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor het aantal arbeidsmigranten dat in hun eigen dan wel andere gemeenten in de regio werkzaam is. Naast huisvesting zijn er door de commissie Roemer in het rapport “Geen tweederangsburgers” aanbevelingen gedaan en in het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant ook afspraken gemaakt om de positie van arbeidsmigranten te verbeteren in de richting van integratie, scholing, informatie, communicatie en participatie. Gelet hierop zet de gemeente Etten-Leur in op 3 huisvestingsmogelijkheden. Zo is er de mogelijkheid om binnenstedelijk onder voorwaarden, maximaal 4 arbeidsmigranten in een reguliere woning te huisvesten en maximaal 6 arbeidsmigranten in bedrijfswoningen gelegen op het bedrijventerrein.

Een tweede mogelijkheid betreft, onder voorwaarden, de huisvesting van arbeidsmigranten bij agrariërs die daar vanwege seizoenarbeid te werk worden gesteld. De derde mogelijkheid betreft, onder voorwaarden, een collectieve vorm van huisvesting van arbeidsmigranten op bedrijventerreinen. Voor alle drie de huisvestingsmogelijkheden geldt dat hiervoor een omgevingsvergunning noodzakelijk is. In 2025 wordt het beleid huisvesting arbeidsmigranten herzien. Een van de onderdelen in dit beleid zal zijn, het meer inzetten op collectieve voorzieningen om de druk op het binnenstedelijk gebied te verlagen.

5.3.8 Visiedocument “Naar een klimaatbestendig Etten-Leur” Klimaatverandering leidt tot extremere weersomstandigheden en daar wil de gemeente Etten-Leur op voorbereid zijn. Als we terugkijken op de afgelopen jaren, was meerdere malen sprake van extreme hitte in Etten-Leur. In augustus van hetzelfde jaar hadden de inwoners te maken met wateroverlast door extreme neerslag. Door opeenvolgende periode van droogte verdorde het openbaar groen op meerdere plekken en vaardigde het Waterschap een beregeningsverbod uit voor het landelijk gebied. Om ernstige gevolgen voor onze inwoners op langere termijn te voorkomen, maakt EttenLeur beleid om zich aan te passen aan klimaatverandering. De gemeente Etten-Leur heeft in algemene zin ambities voor klimaatadaptatie opgeschreven in de Omgevingsvisie. In dit visiedocument maken we concreter wat de pijlers zijn onder klimaatadaptatie en benoemen we de speerpunten hoe Etten-Leur hieraan uitvoering geeft. Daarnaast krijgen specifieke taken en acties hun plek in het uitvoeringsprogramma. Met dit document sluiten we aan op het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie: het plan van de Rijksoverheid om Nederland ‘klimaatrobuust’ in te richten. De effecten voor Etten-Leur zijn in kaart gebracht. Maar om deze effecten onder controle te houden zijn beleidskeuzes nodig.

Het is onmogelijk om alle risico’s volledig weg te nemen, dus moeten we een afweging maken welke Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

21

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

risico’s we aanpakken en welke risico’s we accepteren. Dit visiedocument brengt in beeld welke maatregelen voor Etten-Leur prioriteit hebben en hoe we tot deze afweging gekomen zijn.

5.3.9 Transitievisie warmte/Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten elke 5 jaar een Transitievisie warmte (TVW) vaststellen. De gemeente Etten-Leur heeft deze in 2021 vastgesteld. In deze visie is beschreven hoe we er samen met inwoners voor gaan zorgen dat bestaande woningen en gebouwen in Etten-Leur minder energie gaan gebruiken en uiteindelijk in 2050 geen aardgas meer nodig hebben. Dit doen we om de CO2 uitstoot naar beneden te krijgen. De TVW is een routekaart, die de stappen beschrijft die gezet moeten worden. Het is logisch dat dit niet van de ene op de andere dag gaat. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de overstap voor iedereen haalbaar en betaalbaar is. Voor nu zet Etten-Leur in op het isoleren van woningen, voordat woningen (na 2030) (verplicht) van het aardgas af gaan. Dit gebeurt via een wijkgerichte aanpak. In 2023 is gestart met de eerste twee focuswijken (Centrum West, en delen van Baai en Noord). In samenwerking met bouwbedrijf Gelens is een inwonersavond georganiseerd waarbij inwoners uit de focuswijken een aanbod kregen voor isolerend glas, spouwmuur-, vloer- en/of dakisolatie. De lessen die we daarbij hebben geleerd nemen we mee naar de volgende focuswijken, Banakkers en Centrum Oost.

Waar bij Centrum West, Baai en Noord werd ingezet op een collectief aanbod, zal de nadruk bij de nieuwe focuswijken liggen op een gepersonaliseerd aanbod en meer ontzorging. Eind 2026 dient een Warmteprogramma voor Etten-Leur te zijn opgesteld. We maken daarbij gebruik van een ondersteuningsaanbod van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW). In het Warmteprogramma staat voor iedere wijk een aanpak om te isoleren, hoe deze op termijn aardgasvrij wordt (indien bekend), en wat het duurzame alternatief is ten opzichte van aardgas.

5.3.10 Evenementen en duurzaamheid Voor alle evenementen gelden nieuwe regels voor het gebruik van plastic bekers en bakjes. Wegwerp is verboden, herbruikbaar wordt de nieuwe norm. Vanaf 1 juli 2023 mogen bij open evenementen geen gratis wegwerpbekers en -bakjes van plastic verstrekt worden tijdens stadsbrede evenementen zoals een marathon, carnaval of andere open evenementen. Vanaf 1 januari 2024 is bij gesloten evenementen wegwerpplastic niet meer toegestaan en hergebruik of hoogwaardige recycling verplicht.

5.3.11 Openbare orde en veiligheid Binnen de openbare orde en veiligheid van de gemeente Etten-Leur is de toezicht en handhaving een belangrijk aspect. Het gaat hierin met name over de regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Denk hierbij aan naleving van de regels van de Algemene Plaatselijke Verordening, kleine verkeersovertredingen en overtredingen van bijzondere wetten zoals de Alcoholwet. Toezicht en handhaving in de openbare ruimte is een gedeeltelijke verantwoordelijkheid van gemeente en politie. De gemeente zorgt met boa’s voor de ogen en oren op straat en kunnen daar ingrijpen waar de leefbaarheid wordt aangetast door overtredingen die overlast veroorzaken en tot

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

22

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

kleine ergernissen leiden. De politie is primair aan zet wanneer het gaat om het handhaven van de openbare orde en veiligheid. Boa’s en politie vullen elkaar dus aan en dragen samen zorg voor leefbaarheid en veiligheid op straat

5.3.12 Brabantse norm weerbare overheid Eén gezamenlijke aanpak voor alle Brabantse gemeenten en de provincie om ondermijning en criminele activiteiten te voorkomen. Dat is het doel van de ‘Brabantse norm weerbare overheid'. Het is een handreiking aan gemeenten om criminele activiteiten te signaleren en te voorkomen. Criminelen maken gebruik van subsidieregelingen of vragen vergunningen aan. Dat vraagt om een overheid die weerbaar is tegen ondermijning. De handreiking helpt gemeenten te werken aan een Brabant-brede manier van werken. Dat voorkomt dat criminelen die bot vangen bij de ene gemeente elders gaan ‘winkelen’ en zo hun slag slaan. De Brabantse norm is een groeimodel. Er worden tips gegeven om te werken aan bewustwording, informeren en het beveiligen van informatie, beleid en handhaving en een veilige werkomgeving met aandacht voor integriteit. We implementeren deze norm binnen de werkzaamheden en werkprocessen van onze organisatie. Een belangrijk onderdeel daarvan is het toepassen van de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur (Wet Bibob). De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kan het bevoegd gezag de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken.

Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Om de mate van gevaar te bepalen, kunnen we advies aanvragen bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB). De gemeente Etten-Leur kent tot nu toe een algemeen Bibob beleid en aanvullend Bibob beleid taakveld horeca en bouw dat is gebaseerd op de Wet Bibob. In 2025 stelt het college naar verwachting de “Beleidsregel toepassing Wet Bibob gemeente EttenLeur 2025” vast, welke in lijn zal zijn met de districtelijke beleidslijn Bibob van De Baronie-gemeenten. Deze nieuwe beleidsregel bevat de beleidsuitgangspunten van gevallen waarin een Bibob-onderzoek wordt uitgevoerd. Vanuit het RIEC heeft de gemeente Etten-Leur gelden gekregen uit het werkbudget ‘weerbare overheid ten bevordering van de APV’. Concreet komt het erop neer dat er vanuit advocatenkantoor Hekkelman ondersteuning wordt geboden in het aanpassen van de APV op de ondermijnings-thema's. De uitwerking hiervan zal in de APV-aanpassing in 2025 worden geëffectueerd.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

23

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

H6 Monitoring en registratie Het monitoren en registeren is een wettelijke eis. In dit hoofdstuk beschrijven wij hoe we het monitoren en registreren hebben ingevuld om o.a. te voldoen aan de wettelijke eis, maar ook voor onze interne sturing. In de U&H-strategie en in dit uitvoeringsprogramma is veel bepaald c.q. beschreven over de uitvoering van de gemeentelijke taken. Na vaststelling van de strategie is het tijd om ook echt aan de slag te gaan, maar: • Doen we het goed? • Doen we wat we hebben bepaald/beschreven? • Is dat wat we doen de juiste manier om onze doelen te halen? Om deze vragen te beantwoorden zal bijgehouden moeten worden: • Wat we doen; • Hoe we dat doen; • Of we onze doelen bereiken. Door dit adequaat en tijdig te doen kan, waar nodig, worden bijgestuurd. Het gaat hier om het monitoren, rapporteren en evalueren, zodat de cirkel van plannen, uitvoeren, evalueren en eventueel bijstellen volledig wordt doorlopen. Door het combineren van het uitvoeringsprogramma en het VTHjaarverslag in een integraal document wordt er een directe en transparante koppeling gelegd tussen de behaalde resultaten en of alle zaken uitgevoerd zijn (jaarverslag) en het programma voor het komende jaar. Daarnaast wordt ieder jaar beoordeeld of de U&H-strategie nog voldoende actueel is en of er bijsturing nodig is, gelet op de resultaten van het afgelopen jaar.

De beleidscyclus wordt de Big 8 genoemd. Monitoring en registratie De organisatie monitort de resultaten en de voortgang van de uitvoering van de U&H - strategie en het uitvoeringsprogramma. De monitorresultaten worden gebruikt voor bijsturing van de operationele cyclus en als input voor de beleidsevaluatie. Door middel van uniforme werkwijzen, protocollen en/of checklisten wordt het uitvoeringsprogramma uitgevoerd. De voortgang van het uitvoeringsprogramma wordt voortdurend/periodiek in de gaten gehouden. Waar nodig wordt het uitvoeringsprogramma aangepast. In de applicaties LEEF (VTH) en het Zaaksysteem (APV) worden aanvragen geregistreerd, dossiers aangemaakt en de voortgang (in een persoonlijke werkvoorraad) per medewerker bewaakt. In 2021 is een start gemaakt met het maken van een dashboard (datagestuurd -gericht). De eerste resultaten zijn opgenomen in dit document. In 2023 zijn alle gegevens uit het dashboard overgezet naar Power BI. Dit zal in 2025 verder geoptimaliseerd worden. De werkelijk besteedde uren meten we aan de hand van de applicatie TIM. Daarin registreren alle medewerkers de uren die zij hebben gewerkt op de daarvoor bestemde posten.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

24

2024-2025

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2024 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2025

Door de gegevens uit deze programma’s te combineren in het dashboard wordt tussentijds gemonitord in hoeverre het uitvoeringsprogramma volgens planning verloopt en kan waar nodig bijsturing plaats vinden. Deze gegevens uit LEEF, het Zaaksysteem en TIM zijn verwerkt in dit integraal VTHjaarverslag en uitvoeringsprogramma. Alle systemen zijn ingericht voor de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, zodat we de registratie komende jaren op de juiste manier voort kunnen zetten. SMART doelen Een andere wijze van monitoren en registreren is het opstellen van SMART doelen (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdsgebonden). De doelen in de U&H- strategie en uitvoeringsprogramma zijn zoveel mogelijk SMART geformuleerd. De algemene doelen voor 2024 uit het VTH-beleid zijn opgenomen in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 is aangegeven of de doelen van 2024 bereikt zijn en wat de resultaten zijn. Specifieke doelen voor 2025 zijn per onderdeel van de VTH-taken opgenomen in de bijbehorende paragrafen. Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Gemeente Etten-Leur Er gelden kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. De criteria voor de kritische massa (deskundigheid en ervaring) zijn verplicht voor VTH-taken die vallen onder het basistakenpakket van de omgevingsdiensten.

Hiervoor geldt dat het kwaliteitsniveau via een verordening moet vastliggen. Voor de overige VTH-taken geldt er een zorgplicht. De invulling hiervan is vrij. Op 19 september 2022 heeft de gemeenteraad de Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Gemeente Etten-Leur vastgesteld. Deze verordening is in De6 verband ontwikkeld. De verordening volgt deels de modelverordening van de VNG. Op één onderdeel wijkt de verordening echter af van de modelverordening. In De6 is ervoor gekozen om de vastgestelde kwaliteitscriteria niet van toepassing te verklaren op de uitvoering en handhaving van de thuistaken. De kwaliteit van de uitvoering en handhaving van de thuistaken wordt op een andere wijze gewaarborgd en heeft in ieder geval betrekking op de dienstverlening, de uitvoeringskwaliteit van diensten en producten, financiën en waardering. Op de uitvoering en handhaving van de basistaken en plustaken zijn echter, zoals geregeld in de modelverordening, de kwaliteitscriteria wel van toepassing. Dit laatste is overigens wettelijk bepaald voor de basistaken die krachtens de wet in opdracht burgemeester en wethouders door omgevingsdiensten worden verricht. Evaluatie kwaliteitscriteria en kwaliteitsvoorwaarden VTH 2023 De kwaliteitsvoorwaarden zijn opgenomen als bijlage 1 in de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht.

De kwaliteitsvoorwaarden zijn hieronder opgesomd met daaronder de evaluatie. 1. Dienstverlening o Beleid en strategie:  er moet een bestuurlijk vastgesteld VTH-beleid zijn. Voldoet, het VTH-beleid is vastgesteld door het college op 23 januari 2018. Op 22 januari 2019 is het gewijzigde VTH-beleid vastgesteld door het college.