Integraal VTH-jaarverslag 2023 en VTH-uitvoeringsprogramma 2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN UITVOERINGSPROGRAMMA 2024 ETTEN-LEUR

Vastgesteld door het college d.d. Kenbaar gemaakt aan de raad d.d.

: 16 januari 2024 : 22 januari 2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2023-2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave H1 Inleiding H2 De6 H3 Uitvoerings- en Handhavingsstrategie H4 Terugblik 4.1 4.2

2 4 6 7 8

IBT-rapporten Doelen 2023

8 10

H5 Ontwikkelingen

13

5.1

5.2

5.3

Landelijke ontwikkelingen

13

5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4 5.1.5 5.1.6 5.1.7

13 13 14 14 15 15 16

Omgevingswet Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Wet BAG Arbeidsmarkt Openbare ruimte Ondermijnende criminaliteit Duurzaamheid

Regionale ontwikkelingen

16

5.2.1 RIEC 5.2.2 Brabants migratie informatiepunt

16 17

Gemeentelijke ontwikkelingen

17

5.3.1 College uitvoeringsprogramma (CUP) 5.3.2 Omgevingsvisie Etten-Leur ‘Etten-Leur doet het gewoon!’ 5.3.3 Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 5.3.4 Woonzorgvisie 5.3.5 Flexwonen - woningen op tijdelijke locaties 5.3.6 Opvang asielzoekers 5.3.7 Huisvesting Arbeidsmigranten 5.3.8 Visiedocument “Naar een klimaatbestendig Etten-Leur” 5.3.9 Transitievisie warmte/Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie 5.3.10 Evenementen en duurzaamheid 5.3.11 Openbare orde en veiligheid 5.3.12 Brabantse norm weerbare overheid

17 18 19 20 20 20 20 21 21 22 22 22

H6 Monitoring en registratie H7 Capaciteit 7.1 7.2

24 28

Conclusie Overzicht uren

28 29

H8 VTH Wabo

31

Gemeente Etten-Leur | Inhoudsopgave

2

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2023-2024

8.1

8.2

Activiteit bouwen

32

8.1.1 8.1.2 8.1.3

33 38 40

Slopen 8.2.1

8.3

8.4

8.5

8.6

Vergunningen Toezicht Handhaving

41 Vergunning/Melding

41

RO / strijdig gebruik

42

8.3.1 Vergunning/Ontheffing 8.3.2 Toezicht 8.3.3 Handhaving

43 44 45

Brandveiligheid

46

8.4.1 8.4.2 8.4.4

47 49 50

Vergunning/melding Toezicht Projecten veiligheidsregio

Milieu

51

8.5.1 Capaciteit en kwaliteit 8.5.2 Vergunningverlening milieu 8.5.3 Toezicht en handhaving milieu

52 54 54

Projecten

56

8.6.1. Buitengebied 8.6.2. Monumenten 8.6.3 BIT acties (handhavingsacties) 8.6.4 Themadagen 2023 8.6.5 Adresgerelateerde problematiek

56 57 57 57 58

8.7. Klachten en calamiteiten

60

H9 APV en bijzondere wetten

62

9.1

APV en bijzonder wetten

62

9.1.1 Vergunning APV/Bijzondere Wetten (BW) 9.1.2 Toezicht en handhaving

64 65

H10 Integrale Veiligheid H11 Communicatie H12 Conclusie Bijlage 1: Afkortingen/ Begrippenlijst Bijlage 2: Risicomatrix-Prioriteitenlijst Bijlage 3: Prioriteitenladder

Gemeente Etten-Leur | Inhoudsopgave

71 76 79 80 81 84

3

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

H1 Inleiding In dit document zijn het VTH-jaarverslag 2023 en het uitvoeringsprogramma 2024 samengevoegd. Het uitvoeringsprogramma geeft aan op welke wijze op de verschillende thema’s vergunning, toezicht en handhaving wordt toegepast. Het jaarverslag geeft weer in hoeverre het programma 2023 is uitgevoerd. Dit geeft tevens input voor het uitvoeringsprogramma 2024. Voor een snel inzicht in de gerealiseerde en geraamde taken zijn wij een verkort document aan het ontwikkelen in de vorm van een infographic. Volledig toezicht en handhaving op elk onderdeel is niet realiseerbaar. Dit is eerder al vastgesteld en is landelijk een gegeven. Er wordt naar gestreefd om risico’s zoveel mogelijk te beperken. Een belangrijk onderdeel van de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (hierna: U&H-strategie) is het, via een risicoanalyse, in beeld brengen van risico’s en effecten van de taakvelden vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hieruit volgt een prioriteringslijst die als vertrekpunt wordt gebruikt voor het opstellen en uitwerken van de U&H-strategieën. Aan de hand hiervan wordt de beschikbare capaciteit voor de verschillende vormen van toezicht en handhaving gericht ingezet. In navolging van de controles van voorgaande jaren blijft het accent van het toezicht liggen op veiligheid- en gezondheidsaspecten.

Leeswijzer In dit uitvoeringsprogramma wordt een vertaling gegeven van de wettelijke taken en de U&H-strategie naar de benodigde capaciteit in uren om de taken op een adequaat niveau uit te voeren. Naast de benodigde capaciteit wordt ook de beschikbare capaciteit opgesomd. Hierbij worden keuzes gemaakt op basis van de risicomatrix-prioriteitenlijst/prioriteitenladder. Op deze manier zijn voor de meeste onderdelen met flexibele inzet van het personeel voldoende uren beschikbaar. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de De6 samenwerking. In hoofdstuk 3 wordt de U&H-strategie aangehaald en beschreven hoe deze strategie is verweven in het uitvoeringsprogramma. Aan de hand van het IBT1 rapport en de doelen van 2023 wordt in hoofdstuk 4 een korte terugblik gegeven over het jaar 2023. De belangrijkste ontwikkelingen die invloed hebben op de U&H- strategie en het uitvoeringsprogramma zijn opgeschreven in hoofdstuk 5. Hoe wij monitoren en registeren wordt beschreven in hoofdstuk 6. De omvang van beschikbare capaciteit om het uitvoeringsprogramma uit te voeren op een aanvaardbaar niveau is te lezen in hoofdstuk 7. De onderbouwingen van de inzet van de benodigde capaciteiten komen aan bod in hoofdstuk 8 VTH omgevingsrecht en hoofdstuk 9 APV en bijzondere wetten. Daarna wordt in hoofdstuk 10 ingegaan op de integrale veiligheid.

In hoofdstuk 11 wordt de communicatie over het integraal VTH-jaarverslag en het uitvoeringsprogramma toegelicht. Het laatste hoofdstuk gaat over de conclusie, aanbevelingen en verbeterpunten. Looptijd Het integraal VTH-jaarverslag 2023 is gemaakt over de periode 1 januari 2023 tot 1 januari 2024. In dit VTH-jaarverslag worden de aantallen in beeld gebracht die voor 2023 aan de orde zijn. Deze

1

Interbestuurlijk toezicht

Gemeente Etten-Leur | H1

Inleiding

4

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

aantallen zijn grotendeels op 1 december 2023 uit het systeem gehaald en vervolgens geëxtrapoleerd. Op een paar onderdelen is hierop een uitzondering gemaakt en is de datum van 1 januari 2024 aangehouden. Het integraal uitvoeringsprogramma 2024 heeft een looptijd van 1 januari 2024 tot 1 januari 2025. Reikwijdte Het gaat hier om vergunningverlening, toezicht en handhaving van wet- en regelgeving met betrekking tot de bebouwde en onbebouwde leefomgeving. Vergunningverlening, toezicht en handhaving heeft als doel de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en daar waar mogelijk te verbeteren. Het wettelijk kader betreft hier voor de lopende procedures de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo), Besluit omgevingsrecht, Wet VTH, de Algemene plaatselijke verordening (hierna: Apv) en bijzondere Wetten. De nieuwe aanvragen, vanaf 1 januari 2024, zullen behandeld worden via omgevingswet, en de daarbij behorende AMVB’s, APV en bijzondere wetten.

Gemeente Etten-Leur | H1

Inleiding

5

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

H2 De6 De zes gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert (hierna: De6gemeenten) werken samen op veel taakvelden. Binnen de gebieden VTH en APV werken we ook samen met de De6 gemeenten. Zo worden de wettelijk verplichte documenten U&H-strategie, uitvoeringsprogramma en jaarverslag gezamenlijk opgepakt. Uiteraard blijft hierbij de mogelijkheid om invulling te geven aan de eigen couleur locale van iedere gemeente. Maar de taken waar iedere gemeente voor staat, zijn in gezamenlijkheid in de U&H-strategie, het programma en verslag vormgegeven. Hier komt het doel, een netsamenwerking, goed tot uitdrukking. Het van elkaar leren en elkaars deskundigheid benutten. Samenwerking De samenwerking op inhoudelijk vlak wordt in 2024 voortgezet. Hierbij is onder andere een innovatieteam (met medewerkers met een diverse achtergrond uit iedere gemeente) gevormd. Zij hebben als taak te onderzoeken waar VTH processen efficiënter kunnen worden ingericht. Dit naar aanleiding van de hoge werkdruk en overspannen arbeidsmarkt waarbij we nauwelijks aan gespecialiseerd personeel kunnen komen. Met elkaar zoeken naar andere opties om de werkdruk het hoofd te kunnen bieden, maar daarnaast ook aan de wettelijke eisen te voldoen. In 2023 hebben zij de indieningsvereisten voor een vergunningaanvraag tegen het licht gehouden.

Mede in relatie tot de benoemde risico’s in het VTH-beleid is hier een nieuwe opzet voor gemaakt die gemeenten nu hanteren. Dit is zowel positief voor de werkdruk als ook voor de burgers en bedrijven die vergunningaanvragen doen.

Gemeente Etten-Leur | H2

De6

6

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

H3 Uitvoerings- en Handhavingsstrategie De U&H-strategie is in De6-verband tot stand gekomen, waarbij ruimte was om couleur locale op te nemen per gemeente. De U&H-strategie heeft betrekking op vergunningverlening, toezicht en handhaving van wet- en regelgeving in de bebouwde en onbebouwde leefomgeving op de gebieden omgevingsrecht, Apv en bijzondere wetten. Wettelijke regels, normen en vergunningvoorschriften zijn er onder andere op gericht om bescherming te bieden tegen gezondheids-, veiligheids- en milieurisico’s. Vanwege het grote maatschappelijk belang is het noodzakelijk dat deze regels worden nageleefd. Het is een taak van de overheid om de naleving te bevorderen en hierop toe te zien. Ter bescherming en bevordering van de kwaliteit van de bebouwde en onbebouwde leefomgeving beschikt de gemeente over wettelijke instrumenten. De inzet van de wettelijke instrumenten betekent niet dat elk risico kan worden uitgesloten en elke overtreding voorkomen kan worden. De omvang van de taken bij vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) in combinatie met de middelen (personele capaciteit en financiën) maakt het noodzakelijk om keuzes te maken. De beschikbare capaciteit moet zo effectief mogelijk worden ingezet. Het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester hebben de wettelijke taak om vergunningen te verlenen en toe te zien op naleving van de regels.

Bij overtredingen wordt handhavend opgetreden. In de U&H-strategie worden de uitgangspunten en de prioriteiten voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving vastgelegd. Dit gebeurt vanuit een risicogerichte benadering. Op deze beleidsmatige basis is het uitvoeringsprogramma 2024 uitgewerkt. Daarbij is rekening gehouden met resultaten over 2023 (opgenomen in het VTH-jaarverslag 2023), specifieke vragen uit het college van burgemeester en wethouders, verzoeken uit de gemeenteraad, landelijke en/of regionale ontwikkelingen en geplande themaprojecten. Algemeen doel In de U&H-strategie is als doel opgenomen dat vergunningverlening, toezicht en handhaving in EttenLeur de kwaliteit van de leefomgeving beschermt en waar mogelijk verbetert. In dit beleid staat naleving van normen centraal evenals dat inwoners en bedrijven hun eigen verantwoordelijkheid dragen. Hierbij richt de inzet van vergunningverlening, toezicht en handhaving zich op verbetering van naleefgedrag en heeft preventieve handhaving de voorkeur boven repressieve handhaving. In de U&H-strategie zijn in hoofdstuk 6, per onderdeel, ook specifieke doelen beschreven. Deze doelen worden behandeld in hoofdstuk 9 en 10. Omdat niet alle doelen in 1 jaar gerealiseerd kunnen worden zijn de doelen verdeeld over de periode 2024-2027.

Gemeente Etten-Leur | H3

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie

7

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

H4 Terugblik In dit hoofdstuk gegeven we een terugblik op het jaar 2023. Dit doen we op basis van het rapport van het Interbestuurlijk toezicht (IBT) van de provincie en de gestelde doelen in het integraal VTH-uitvoeringsprogramma 2023.

4.1 IBT-rapporten Eén van de kerntaken van de provincie is interbestuurlijk toezicht (IBT): toezicht houden op de uitvoering van wettelijke taken door onder andere gemeenten. In de Wabo zijn regels opgenomen waar overheden zich aan moeten houden bij het uitvoeren van de VTH-taken. De provincie beoordeelt of gemeenten het uitvoeren van de VTH-taken zó hebben ingericht, dat deze adequaat uitgevoerd worden. De provincie legt de nadruk op de vakgebieden Ruimtelijke Ordening (RO), Bouw- en Woningtoezicht (BWT) en Milieu. Op basis van de meest recente beoordelingscyclus van de provincie in diens hoedanigheid als toezichthouder zijn de De6 gemeenten op in totaal 21 aspecten beoordeeld. Het gaat dan onder meer over de actualiteit van documenten en beleid, de tijdigheid waarop zaken worden aangeleverd, de inhoud waaraan documenten moeten voldoen alsmede de borging van de continuïteit. De provincie heeft al deze onderdelen per gemeente getoetst en gescoord. Te behalen scores zijn: • Voldoet; • Voldoet gedeeltelijk; • Voldoet niet.

Eindoordeel van de provincie voor Etten-Leur: Voldoet 100 Toetsingsvragen Score Voldoet (2 punten) Score Voldoet gedeeltelijk (1 punt) Score Voldoet niet (0 punten) Totaal aantal punten Eindoordeel o.b.v. punten

Aantal Punten 21 21 42 0 0 42 42/42 x 100% = 100

Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

8

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2023-2024

Op basis van een analyse van de rapportages van de zes individuele gemeenten ontstaat het volgende beeld:

Gemeente

Voldoet

Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert

21 21 21 21 21 21

Voldoet gedeeltelijk 0 0 0 0 0 0

Voldoet niet

Score

0 0 0 0 0 0

100% 100% 100% 100% 100% 100%

Het De6 samenwerkingsverband wordt door de provincie uitgedragen als “Best Practice”. Vanuit de De6 samenwerking worden er regelmatig presentaties gegeven aan andere gemeenten om van te leren. Het IBT-rapport is al eerder ter kennisname aan de gemeenteraad aangeboden.

Afb. 1: Overzicht vaststelling Uitvoeringsprogramma vergunningverlening 2023 in de provincie Noord-Brabant

Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

9

2023-2024

4.2

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Doelen 2023

In het VTH-programma 2023 waren de onderstaande doelen opgenomen. De doelen vloeien voort uit de doelen die zijn opgenomen in het VTH-beleid. Het resultaat is bij de doelen vermeld. De doelen voor 2023 zijn per hoofdstuk en/of per paragraaf opgenomen in dit rapport en ook weer mede gebaseerd op het VTH-beleid en nieuwe ontwikkelingen. Onder ieder doel zijn de ontwikkelingen met de cursieve tekst aangegeven. (tot 1-1-2024 Wabo) (excl. milieu) Vergunningverlening, toezicht en handhaving: Specifieke doelen Start met en voorbereiding op de Wet kwaliteitsborging; De rijksoverheid heeft de ingangsdatum van de Wet kwaliteitsborging staan op 1-1-2024 voor nieuwbouw in gevolgklasse 1. Verbouw in gevolgklasse 1 staat voorlopig gepland op 1-1-2025. Binnen de De6 gemeenten houden wij de ontwikkelingen in de gaten. Begin 2021 zijn we gestart met de De6 werkgroep Wet kwaliteitsborging. • Evalueren proefproject(en) Wet kwaliteitsborging; Via onze contactpersonen geven wij een terugkoppeling aan de landelijk werkgroep over de bevindingen in Etten-Leur. • Uniformiteit binnen de De6 gemeenten verhogen met behoud van de identiteit (colour locale) van elke gemeente; Hierin zijn weer verdere stappen gezet, bijvoorbeeld afgesproken is om gezamenlijk basis te maken voor het VTH-beleidsplan. Binnen De6-gemeenten zijn er afspraken gemaakt over de routekaart voor het opstellen van het VTH-beleid.

• Het op peil houden van het kennisniveau van de medewerkers; Er zijn diverse vakinhoudelijke opleidingen, cursussen en trainingen gevolgd. • Voorbereiden op de invoering van de Omgevingswet; De voorbereidingen zijn volop bezig. Voor het onderdeel vergunning gaat het om het invoeren van nieuwe processen en toetsingskaders in combinatie met de Wet kwaliteitsborging. • Optimaliseren van welstand (wordt meegenomen bij de implementatie Omgevingswet). Dit doel is opgepakt en zal met het in werking treden van de Omgevingswet gereed zijn. Wabo milieu • Verbeteren van samenwerking en uitwisseling informatie met toezichtpartners (o.a. douane, marechaussee etc.). Actie: Voor milieu en duurzaamheid zal dit vooral via de integrale controles en via het toezicht door de OMWB geschieden. De OMWB geeft hier invulling aan, onder meer via het ketentoezicht. • Bedrijven nemen eigen verantwoordelijkheid voor veiligheidscultuur. Actie: De meeste bedrijven pakken die eigen verantwoordelijkheid, daar waar het niet gebeurt zal hier via het toezicht door de OMWB op ingezet worden. De OMWB verzoeken we om hiernaar te handelen. De OMWB geeft via het uitvoeringsbeleid hier invulling aan. • De veiligheid van de leefomgeving bevorderen door slimmer om te gaan met informatie. Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

10

2023-2024

•

•

•

•

•

•

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Actie: Dit betreft met name het bijhouden van de risicokaart (door de OMWB). De OMWB houdt de risicokaart bij. De bodemkwaliteit wordt gekoppeld aan de functie (natuur, wonen en industrie/infrastructuur). Actie: Dit is bestaand beleid, hierop hoeft geen nadere actie te worden ondernomen. Is reeds bestaand beleid waar invulling aan wordt gegeven. Bij de VTH-taken geldt het uitgangspunt dat geen verslechtering van de bodemkwaliteit wordt toegestaan (‘Stand-still-beginsel’). Actie: Dit wordt meegenomen bij de vergunningverlening en het toezicht op bedrijven. De OMWB geeft hier invulling aan. Het VTH-instrumentarium wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan de reductiedoelstellingen voor CO2. Actie: De OMWB zal bij het toezicht nadrukkelijker op het aspect energiebesparing moeten toezien. Het toezicht op energiebesparing is door de OMWB geïntensiveerd en er is invulling gegeven aan de landelijke informatieplicht energiebesparing. Het VTH-instrumentarium wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan het energieneutraal maken van de gemeente in 2050. Actie: Het toezicht op energiebesparing bij bedrijven zal meer aandacht krijgen. Een goede beoordeling van bouwplannen op de energieprestatienormen. Zie het vorige punt, het toezicht op energiebesparing is geïntensiveerd.

Het VTH-instrumentarium zal daar waar mogelijk worden ingezet om een bijdrage te leveren aan de doelstellingen voor lokaal opgewekte duurzame energie. Actie: We zullen bedrijven en burgers moeten stimuleren om duurzame energie op te wekken. Het VTH-instrumentarium wordt daarbij gezien als de stok achter de deur. Er is ingezet op het spoor van stimuleren en het VTH-instrument is nog niet ingezet als stok achter de deur. Het VTH-instrumentarium moet ten dienste staan aan een goede leef- en woonomgeving. Hierbij past – vooruitlopend op de Omgevingswet - een integrale benadering. Actie: Voorkomen moet worden dat zaken sectoraal worden bekeken vanuit een enkele regel. Vooruitlopend op de Omgevingswet zullen we moeten inzetten op een meer integrale benadering en vanuit het belang van een goede leefomgeving. Het VTH-instrument is door de risicogerichte benadering ingezet op zo groot mogelijk effect op een goede leef- en woonomgeving. Een aandachtspunt blijft de sectorale benadering door de OMWB.

APV en bijzondere wetten De doelen voor 2023 waren verdeeld in algemene en specifieke doelen. Algemeen: • Medewerkers zijn voortdurend op de hoogte van ontwikkelingen en wetswijzigingen. Bij het jaarlijks op te stellen opleidingsplan worden medewerkers ingepland voor het op peil houden van kennis met betrekking tot ontwikkelingen en wetswijzigingen.

Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

11

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Het kennisniveau van de medewerkers is op een adequaat niveau mede door de opleidingen en cursussen die in 2023 zijn gevolgd. • Aansluiten met het gemeentelijke prostitutiebeleid bij het landelijke beleid Na invoering van de nieuwe wet, Wet regulering sekswerk, zal bekeken worden of ons huidig beleid in de APV bijgesteld moet worden. De Wet regulering sekswerk is in 2023 nog steeds niet in werking getreden. Dit actiepunt wordt doorgeschoven. • Voldoen aan de landelijke ontwikkelingen evenementenveiligheid. Als er (landelijke) regels inzake evenementenveiligheid wijzigen, wordt op lokaal niveau getoetst of deze in de Etten-Leurse evenementenbeleid opgenomen moeten worden. Landelijke regels zijn er nog niet, wel een Nederlands Handboek Evenementenveiligheid. Deze input zal in 2024 meegenomen worden in het lokale evenementenbeleid danwel de APV. Specifiek: • Invoering Omgevingswet: De voorbereidingen zijn gestart in 2019. Met name van de juridisch adviseur APV/BW wordt tijd gevraagd om deel te nemen in een deelprojectgroep die het omgevingsplan gaat schrijven. Ook is tijd nodig om te experimenteren en ervaring op te gaan doen met de nieuwe, integrale, manier van werken die past binnen de nieuwe Omgevingswet. Loopt.

Dit is een continu proces dat de komende jaren tijd zal vragen, ook van de vergunningverlener APV die zitting heeft in de deelprojectgroep Processen en dienstverlening. De deelprojectgroep Omgevingsplan is in 2022 gestart met het schrijven van een proef-Omgevingsplan. Op enig moment later in het proces zal de juridisch adviseur APV ook hier weer aanhaken. • Digitalisering: Gewerkt wordt aan het verder digitaliseren van vergunningaanvragen. In 2018 is hiermee een start gemaakt. Ook in 2023 werkten we weer stap voor stap naar de gewenste kwaliteit. Verbeteren van de toegankelijkheid en leesbaarheid stond wederom in 2023 centraal. • Innovatieproject APV: het in 2018 gestarte innovatieproject APV, waarin een kwaliteitsslag gemaakt gaat worden, is in 2023 gecontinueerd. Hier is met name een taak weggelegd voor de vergunningverleners in samenspraak met de juridisch adviseur. De vergunningvoorwaarden voor de horeca-exploitatievergunning zijn aangepast en vereenvoudigd in 2022 en 2023. Eenzelfde proces is uitgevoerd voor de voorwaarden behorend bij de evenementenvergunning. Hiermee zijn de doelen zoals opgenomen in het VTH-beleid 2018-2023 afgerond. In de U&H-strategie 2024 zijn voor 2024 en volgende jaren nieuwe doelen opgenomen.

Gemeente Etten-Leur | H4

Terugblik

12

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

H5 Ontwikkelingen In dit hoofdstuk zijn de meeste relevante ontwikkelingen, zoals die onder andere zijn opgenomen inde U&H-strategie, beschreven die invloed hebben op het integraal uitvoeringsprogramma. In het integraal uitvoeringsprogramma zijn deze ontwikkelingen verwerkt en bij de uitvoering van het programma wordt hier rekening mee gehouden.

5.1

Landelijke ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt een aantal landelijke ontwikkelingen beschreven dat relevant is voor het uitvoeringsprogramma.

5.1.1 Omgevingswet Het omgevingsrecht was versnipperd in tientallen wetten, ongeveer 120 AMvB’s en een vergelijkbaar aantal ministeriële regelingen. Deze historisch gegroeide hoeveelheid aan wetten, regels en afspraken voor de fysieke leefomgeving zijn sinds 1 januari 2024 geïntegreerd in één nieuw stelsel. De Omgevingswet zet de gebruiker centraal én beoogt meer flexibiliteit te bieden. De wet gaat over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving en bevat regels over ruimtelijke ordening, infrastructuur, bouwen, monumenten, milieu, natuur en brandveiligheid. Het doel van de Omgevingswet is meer ruimte voor maatwerk, minder regels, minder onderzoekslasten en heldere toetsingskaders. De wet kent vier verbeterdoelen: 1. 2. 3. 4.

Vergroten van inzichtelijkheid; Integrale gebiedsbenadering; Verbeteren en versnellen van de besluitvorming; Vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte.

De Omgevingswet is ingrijpend en vergt de nodige veranderingen in de organisatie en processen. De wet richt zich, in lijn met de bovenstaande verbeterdoelen, grotendeels op cultuur, houding en werkwijze en in mindere mate op de invoering van juridisch-planologische instrumenten. Daarmee sluit de Omgevingswet aan bij de veranderprocessen die veel gemeenten al hebben ingezet (bijvoorbeeld het resultaat- en klantgericht werken) als gevolg van een veranderende samenleving. Voor de gemeente kent de Omgevingswet vier kerninstrumenten. Dit zijn de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan, Programma’s en de Omgevingsvergunning.

5.1.2 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Vanuit de gedachte dat de bouwkwaliteit van bouwwerken kan en moet worden verbeterd, is er ook voor de bouwplantoetsing en het bouwtoezicht een nieuw stelsel ingegaan op 1 januari 2024. Daarbij worden bouwpartners zelf meer verantwoordelijk voor die bouwkwaliteit. Dit wordt geregeld via de Wkb.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

13

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Het privaatrechtelijke gedeelte van het Wkb-stelsel wordt mogelijk gemaakt door wijziging van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW). Het publiekrechtelijk gedeelte van het Wkb-stelsel zal opgaan in het stelsel van de Omgevingswet. Het is de verwachting dat met de invoering van de Wkb er op termijn minder werkzaamheden bij vergunningen en toezicht door gemeenten worden verricht. Het zou kunnen betekenen dat er meer handhavingswerkzaamheden van bestaande situaties ontstaan. Bij grotere risico’s en kwetsbare functies zijn er redenen om de betrokkenheid van het bevoegd gezag te behouden. Uitgangspunt is dat de technische beoordeling van vergunningen en het toezicht hierop (vooralsnog alleen nieuwbouw) van de kleinere bouwwerken naar de markt gaat. Het ruimtelijke deel (toets aan omgevingsplan) en welstand blijven wel bestaan en zullen wij als gemeente wel moeten beoordelen. Hier moeten we ook toezicht op blijven houden. Daarnaast komen er met de WKB andere werkzaamheden voor terug. In 2024 gaan we concreet ondervinden wat het betekent voor de benodigde inzet en capaciteit.

5.1.3 Wet BAG Als gemeente zijn we bronhouder van twee basisregistraties: • De BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie en • De BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) Beide registraties hebben wettelijke verplichtingen met wettelijke termijnen voor het opnemen van de feitelijke situatie (legaal of illegaal) in de registraties. In de BGT wordt als kaart de feitelijke situatie (zoals die buiten zichtbaar is) opgenomen; de BAG volgt daarin als het gebouwen / panden betreft. Daarbij maakt de overheid het voor de burger steeds makkelijker door steeds meer vergunningvrij te maken voor wat betreft het bouwen van uitbouwen, dakkapellen of bijgebouwen. Van de andere kant wil de overheid dat de BAG / BGT wijzigingen (legaal of illegaal) in panden vastlegt binnen wettelijke termijnen. Doordat er voor wijzigingen in of aan panden niet altijd vergunningen nodig zijn moeten wij als beheerder slimme en efficiënte manieren bedenken om de feitelijke situatie vast te leggen. Mutaties in BGT en BAG moeten worden opgespoord en doorgevoerd in beide registraties. De verdergaande deregulering (meer vergunningvrij bouwen) van de rijksoverheid en het steeds meer aan de markt overlaten staat dus haaks op de uitgangspunten van de wet BAG die voorschrijft dat een gemeente alle panden in beeld moet hebben.

Het betekent dat een gemeente verplicht is de nodige inzet te plegen voor de wet BAG op toezicht en handhaving van de panden.

5.1.4 Arbeidsmarkt De huidige krapte op de arbeidsmarkt heeft ook effect op het VTH-domein. Vooral technische functies zijn moeilijk vervulbaar. Om de uitvoering van VTH-taken niet te veel onder druk te zetten en de werkdruk bij medewerkers te verlichten moeten wij meer regionaal samenwerken en efficiënter Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

14

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

werken. Dit laatste kan onder andere plaatsvinden door de inzet van meer (innovatieve) digitale instrumenten. De krapte biedt daarom ook kansen.

5.1.5 Openbare ruimte Vanuit de overheid worden steeds meer toezichtstaken die nu bij de politie horen (impliciet) overgedragen naar de gemeenten. Ook heeft de VNG een voorstel gedaan bepaalde politietaken over te gaan dragen naar de gemeenten, bijvoorbeeld op het gebied van verkeer (snelheidscontroles e.d.). Deze taken moeten door de gemeentelijke toezichthouders (met opsporingsbevoegdheid) worden uitgevoerd.

5.1.6 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit bestaat uit alle vormen van misdaad die een bedreiging vormen voor de integriteit van onze samenleving. Denk aan zaken als cybercrime, drugshandel en -productie, mensenhandel, wapenhandel etc. Maar ook onderwerpen als het (op grote schaal) ontduiken van belasting, crimineel geld witwassen of frauderen met vastgoed, uitkeringen of overheidssubsidies. De aanpak van georganiseerde misdaad vraagt om een georganiseerde overheid en een integrale aanpak. De verbinding tussen bestuurs- en strafrecht is belangrijk voor een goede aanpak van ondermijnende criminaliteit en een level-playing-field. De Provincie Noord-Brabant heeft aangegeven dat een borging van deze verbinding met de U&H-strategie dient te worden bereikt. De afstemming met de organen die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving is in de strategie geregeld via de lijn van de LHSO. Dit komt erop neer dat individuele casussen vanuit het VTH-domein (via de AOV-ers) worden geagendeerd bij de basisteam driehoek (artikel 13, lid 1 van de Politiewet 2012) of de lokale driehoek (artikel 13, lid 3 van de Politiewet 2012). Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma is zowel gebaseerd op zowel deze U&H-strategie als het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027. Hiermee wordt een duidelijke link gelegd tussen de organen die belast zijn met bestuurs- en strafrechtelijke handhaving.

Waarbij deze U&H-strategie en het jaarlijkse uitvoeringsprogramma afgestemd worden met de organen (politie en OM) die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving, met als doel prioriteiten met elkaar te delen waardoor afstemming van werkzaamheden kan plaatsvinden. De integrale aanpak en samenwerking zijn gericht op de inzet van preventieve, bestuursrechtelijke, privaatrechtelijke, fiscale en/of strafrechtelijke instrumenten. Onderdeel van deze integrale aanpak is de bestuurlijke aanpak. Binnen de bestuurlijke aanpak neemt het openbaar bestuur maatregelen die de georganiseerde criminaliteit in de activiteiten belemmeren of frustreren. Wanneer de strafrechtelijke opsporing en vervolging door politie en justitie gecombineerd wordt met bestuurlijke en fiscale middelen, ontstaat de meest optimale vorm van de bestrijding van georganiseerde criminaliteit: de geïntegreerde aanpak. Hieraan werken, verschillende partijen zoals gemeente, provincie, politie, OM, belastingdienst en bijzondere opsporingsdiensten. De ene keer zal dat leiden tot bestuurlijk, de andere keer tot fiscaal- of strafrechtelijk optreden.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

15

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

5.1.7 Duurzaamheid Nederland staat voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving. Er moet een groot aantal nieuwe woningen worden gebouwd, om de opwarming van de aarde te beperken moeten er locaties worden gevonden voor windmolens en zonnepanelen, en door klimaatverandering, de landbouw, woningbouw en bedrijvigheid staat de draagkracht van de bodem, het water en de biodiversiteit onder grote druk. Al deze opgaven komen samen op het beperkte grondgebied van Nederland. Het aanpakken ervan is een ingewikkelde puzzel, niet alleen omdat voor bestaande en nieuwe functies ruimte moet worden gevonden, maar ook omdat daarbij rekening moet worden gehouden met de interactie tussen het benodigde ruimtegebruik. Hoe kunnen woonwijken niet alleen snel worden aangelegd maar ook zodanig dat ze bestand zijn en blijven tegen langere periodes van droogte, warmte en heftigere regenbuien, hoe kan de uitkoopregeling voor de landbouw tegelijkertijd bijdragen aan de vermindering van de stikstofdepositie op natuurgebieden en de aanpak van verdroging, en hoe kunnen windturbines en zonnepanelen een plaats krijgen zonder landschappen al te veel aan te tasten en met draagvlak onder de bevolking? Deze vraagstukken op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, stikstofdepositie e.d. raken ook de VTH-taken op gemeentelijk niveau.

5.2

Regionale ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt een aantal regionale/bovenlokale ontwikkelingen beschreven die relevant zijn voor het VTH-uitvoeringsprogramma.

5.2.1 RIEC In de strijd tegen de ondermijnende criminaliteit werken de gemeenten in Midden- en West-Brabant en Zeeland intensief samen onder de vlag van het RIEC: het Regionaal Informatie en Expertisecentrum. Hierbij richten wij ons voornamelijk op hennepteelt, synthetische drugs, mensenhandel en criminele motorclubs (OMG). Ook de meeste recente ontwikkelingen rond de nieuwe vormen van ondermijnde criminaliteit, zoals sociale zekerheidsfraude, krijgen binnen het RIEC extra aandacht. De complexiteit rondom de aanpak van georganiseerde criminaliteit in Zuid-West-Nederland maakt dat er veel slagkracht nodig is. Binnen het Districtelijk Informatie Plein richten partners zich op complexe ondermijnende casuïstiek die diepgaand en integraal onderzoek vergt op regionaal niveau. Gezien de grote hoeveelheid casussen die binnen onze regio en daarbuiten spelen, wordt steeds vaker een beroep gedaan op de lokale slagkracht en hieruit voortvloeiende bestuurlijke interventies. Een sterk lokaal informatiepunt met voldoende analyse- en uitvoeringscapaciteit is meer dan voorheen van belang in de strijd tegen de aanpak van georganiseerde criminaliteit. We willen het fenomeen ondermijnende criminaliteit zo effectief mogelijk aanpakken. Er wordt blijvend gewerkt aan de bewustwording voor bewoners, ondernemers, maar zeker ook ons eigen bestuur en organisatie.

We zetten samen met RIEC, politie en andere partners in op het voorkomen van ondermijnende criminaliteit. Bij constateren van ondermijnende criminaliteit wordt hierbij ook door de gezamenlijke partners opgetreden, en worden door deze partners de boetes opgelegd die binnen hun mogelijkheden liggen.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

16

2023-2024

5.2.2

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Brabants migratie informatiepunt

Vanuit het regionale afsprakenkader Arbeidsmigranten is een actie opgenomen om een informatiepunt voor arbeidsmigranten mee te nemen. Het BMIP is hier een invulling van. We hebben ons als gemeente Etten-Leur aangesloten bij de pilot van twee jaar om het BMIP vorm te geven, en invulling te geven aan de uitvoering hiervan. Het BMIP zal een mobiel punt worden, waarin zaken zoals informatie en advies over wonen, werken en leven een plek krijgen. Het is ook een meldpunt voor misstanden. Bij het onderdeel projecten gaan we hier verder op in.

5.3

Gemeentelijke ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt een aantal gemeentelijke ontwikkelingen beschreven die relevant zijn voor het VTH-uitvoeringsprogramma.

5.3.1 College uitvoeringsprogramma (CUP) In Etten-Leur schrijven we Samen het liefst met een hoofdletter. De gemeenteraad en het college willen in overleg met en met initiatieven en inzet van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners hun doelen realiseren. Natuurlijk heeft de gemeente eigen verantwoordelijkheden en wettelijke verplichtingen. Die voert de gemeente uit. Ook bij deze zaken vragen we om input en feedback van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners. De verdere ontwikkeling van Etten-Leur als plaats waar het goed wonen, werken en leven is, dat doen we samen. Want Etten-Leur maken we samen! Sociaal Etten-Leur Etten-Leur is een inclusieve gemeente waar iedereen alle kansen krijgt om mee te doen. Iedereen moet zich prettig en veilig kunnen voelen in zijn eigen leefomgeving. Samen zijn we verantwoordelijk voor schone en leefbare straten, buurten en wijken. We werken samen aan een gemeente waarin iedereen zelf regie voert over zijn/haar leven en de mogelijkheid krijgt om talenten en kwaliteiten te ontwikkelen en benutten. Het beleid van de gemeente richt zich op alle doelgroepen, zogenaamd inclusief beleid. De komende jaren is er vanuit dit beleid wel extra aandacht voor de doelgroepen jongeren en ouderen. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur.

Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelijkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrijke basis om mee te doen in onze samenleving.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

17

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelijke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang.

Duurzaam denken en doen in Etten-Leur Duurzaam denken en doen gaat om het vinden van evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen: we kijken naar de huidige behoeften die mensen hebben en hoe die in de toekomst ontwikkeld kunnen worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Samen hebben we de opgave onze leefomgeving goed door te geven aan volgende generaties.

5.3.2 Omgevingsvisie Etten-Leur ‘Etten-Leur doet het gewoon!’ Op 11 juli 2022 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie 'Etten-Leur doet het gewoon!’ vastgesteld. Etten-Leur heeft de ambitie om zich voor de komende 10 tot 20 jaar verder te ontwikkelen als een gemeente waar het prettig en veilig wonen, werken en leven is. Een gemeente waar inwoners en ondernemers zich verbonden voelen met hun directe leefomgeving. Etten-Leur ziet het dorpse karakter en brede aanbod aan voorzieningen als een aantrekkelijke kwaliteit. Een kwaliteit is ook de nabijheid van grootstedelijke voorzieningen in buurgemeente en centrumstad Breda. We bieden met onze omgevingsvisie geen concrete antwoorden op de maatschappelijke opgaven, maar geven richting. Onze opgaven en wensen geven we op een weloverwogen manier een plek. Deze Omgevingsvisie is hiervoor ons als een kompas. Belangrijk daarbij is dat we Etten-Leur duurzaam wil ontwikkelen. We streven naar een balans tussen:  het lichamelijke en geestelijke welzijn van inwoners (de mensen);  de veerkracht en kwaliteit van de natuur en het landschap (leefomgeving);  een gezonde en vitale economische ontwikkeling (economie). Dit betekent dat we de gevolgen niet doorschuiven naar toekomstige generaties of andere locaties binnen of buiten de gemeente. Veranderingen moeten bijdragen aan het evenwicht tussen deze drie pijlers.

Etten-Leur kent gebieden met verschillende kwaliteiten, activiteiten en een andere verschijningsvorm. Onze gemeente in te delen in vier gebieden met een eigen karakteristiek en dynamiek.  woongebieden;  centrumgebied;  werkgebieden;  buitengebied. In onze gebiedsgerichte benadering geven we op basis van de trends en opgaven aan wat we in een gebied belangrijk vinden en wat we willen in de toekomst. Hier benoemen we de koers voor de verschillende gebieden in onze gemeente.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

18

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Onze gemeente kent ook een aantal strategische ontwikkelzones of ontwikkellocaties voor de langere termijn. In deze gebieden hebben wij de wens voor functieverandering of -toevoeging. Twee prominente onderwerpen daarin zijn:  stadsuitbreiding/ gebiedsontwikkeling in het huidige landelijk gebied;  uitbreiding van een verkeerstracé als randweg (inclusief onderdoorgang spoor) om Etten-Leur. De Omgevingsvisie bevat veel ambities en doelen. De gemeente zal niet altijd het voortouw nemen. De rol varieert van regie tot voorwaardenscheppend. We zien een rol als regisseur op het gebied van bijvoorbeeld de woningbouwopgave en de aanleg van infrastructuur en sociaal maatschappelijke voorzieningen. De rol bij initiatieven van anderen is voorwaardenscheppend. De initiatieven moeten bijdragen aan het behalen van de ambities en doelen, een meerwaarde hebben voor de stad en/of platteland, kansrijk en financieel haalbaar zijn en voldoende draagvlak hebben.

5.3.3 Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 Veiligheid is één van de belangrijkste aandachtsgebieden van de overheid. Gemeenten hebben hierin een cruciale rol samen met veiligheidspartners waaronder politie, Openbaar Ministerie (OM), veiligheidsregio, zorg- en veiligheidshuis en inwoners, organisaties en ondernemers. Gezamenlijk worden maatregelen voorbereid, instrumenten ingezet, nieuwe creatieve oplossingen bedacht en verbindingen gelegd met flankerend beleid. De gemeente heeft daarbij de regierol: zij verbindt, initieert, inspireert, (co)financiert en bewaakt. De gezamenlijke aanpak richt zich op sociale en fysieke veiligheidsthema’s. Sociale veiligheid heeft betrekking op dreigingen, overlast en criminaliteit veroorzaakt door mensen onderling. Fysieke veiligheid gaat over de bedreiging van gezondheid en goederen door allerhande ongevallen in de natuur of technologie. Elk thema brengt zijn eigen voor de hand liggende partners met zich mee en kent zijn eigen dilemma’s en oplossingen. Als gemeente investeren we in de veiligheid van onze inwoners, zodat inwoners zich veilig voelen in de eigen leefomgeving. Soms nemen we hierin de leiding en soms ondersteunen we. In onze aanpak staat preventie voorop, waarbij we doorpakken daar waar het nodig is. Samen met inwoners en andere partners streven we naar een veilige en prettige omgeving om te wonen, werken en recreëren.

Een samenleving waarin inwoners weerbaar zijn, zich beschermd weten en zich veilig voelen, waarin overlast en criminaliteit zo veel als mogelijk voorkomen worden, waarin aanwezige overlast en criminaliteit stevig aangepakt worden. We hanteren hierbij de indeling die de VNG gebruikt als leidraad. Inhoudelijk betrekken we de veiligheidsplannen van bijvoorbeeld de politie en andere partners. Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma is gebaseerd op deze U&H-strategie en Integraal Veiligheidsplan. Hiermee wordt een duidelijke link gelegd tussen de organen die belast zijn met bestuurs- en strafrechtelijke handhaving.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

19

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

5.3.4 Woonzorgvisie In 2024 stelt de gemeenteraad de woonzorgvisie 2024-2029 vast. In deze visie staan de belangrijkste richtinggevende opgaven voor: - optimale inzet en kwalitatieve verbetering van de bestaande woningvoorraad; - strategische nieuwbouw die voor doorstroming moet zorgen en inspeelt op de meest urgente behoeften van diverse aandachtsgroepen; - woonzorg gerelateerde oplossingen voor behoeften van ouderen, gehandicapten en beschermd wonen/maatschappelijke opvang; - kansrijke oplossingen en initiatieven die bijdragen aan een betekenisvol leven in gezonde en leefbare wijken.

5.3.5 Flexwonen - woningen op tijdelijke locaties Etten-Leur heeft te maken met een hoge druk op de woningmarkt. Veel inwoners zijn op zoek naar een sociale huurwoning. Hier is een groot tekort aan, wat zorgt voor steeds langere wachttijden. In 2024 komen er in Etten-Leur gelukkig al veel nieuwe sociale huurwoningen bij, maar dat is nog steeds niet genoeg voor de grote vraag. Het tekort is een probleem dat vraagt om innovatie en flexibele oplossingen. De gemeente Etten-Leur is hier samen met woningbouwcorporaties en vastgoedeigenaren hard mee aan de slag. In de omgevingsvisie van de gemeente staat dat we het aantal kleine huur- en koopwoningen uitbreiden. We willen dit doen door het bouwen van reguliere en flexibele woningen. Dit gaat de hoge druk op de woningmarkt verminderen, vooral bij de doelgroep voor de sociale huurwoningen. Het voordeel van de tijdelijke woningen is dat deze snel(ler) kunnen worden gerealiseerd.

5.3.6 Opvang asielzoekers De gemeenteraad besloot dat Etten-Leur per 1 januari 2025 voldoet aan haar opgave voor de huisvesting van statushouders en de opvang van asielzoekers. Voor statushouders geldt dat zij terecht moeten kunnen in bestaande woningen. Voor de opvang van asielzoekers geldt dat het college, binnen de vastgestelde criteria, op zoek gaat naar een locatie waar een asielzoekerscentrum voor het COA kan komen. Dit doen we binnen locaties die de gemeente in eigendom heeft. Dit is echter geen vereiste. Ook panden of gronden van anderen die voldoen aan deze criteria komen in aanmerking.

5.3.7 Huisvesting Arbeidsmigranten In de gemeente Etten-Leur wonen en werken al tientallen jaren arbeidsmigranten die voor een belangrijk deel bijdragen aan de economische vitaliteit van Etten-Leur en omgeving. Buitenlandse werknemers zijn onmisbaar voor de economie van Etten-Leur en onze regio West-Brabant, maar er is een tekort aan woonruimte. De gemeenten West-Brabant hebben, met het vaststellen van het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant op 28 juni 2021, aangegeven zich tenminste verantwoordelijk te voelen voor voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor het aantal arbeidsmigranten dat in hun eigen dan wel andere gemeenten in de regio werkzaam is. Naast huisvesting zijn er door de commissie Roemer in het rapport “Geen tweederangsburgers” aanbevelingen gedaan en in het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant ook afspraken gemaakt om de positie van arbeidsmigranten te verbeteren in de richting van integratie, scholing, informatie, communicatie en

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

20

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

participatie. Gelet hierop zet de gemeente Etten-Leur in op 3 huisvestingsmogelijkheden. Zo is er de mogelijkheid om binnenstedelijk onder voorwaarden, maximaal 4 arbeidsmigranten in een reguliere woning te huisvesten en maximaal 6 arbeidsmigranten in bedrijfswoningen gelegen op het bedrijventerrein. Een tweede mogelijkheid betreft, onder voorwaarden, de huisvesting van arbeidsmigranten bij agrariërs die daar vanwege seizoenarbeid te werk worden gesteld. De derde mogelijkheid betreft, onder voorwaarden, een collectieve vorm van huisvesting van arbeidsmigranten op bedrijventerreinen. Voor alle drie de huisvestingsmogelijkheden geldt dat hiervoor een omgevingsvergunning noodzakelijk is.

5.3.8 Visiedocument “Naar een klimaatbestendig Etten-Leur” Klimaatverandering leidt tot extremere weersomstandigheden en daar wil de gemeente Etten-Leur op voorbereid zijn. Als we terugkijken op de afgelopen jaren, was meerdere malen sprake van extreme hitte in Etten-Leur. In augustus van hetzelfde jaar hadden de inwoners te maken met wateroverlast door extreme neerslag. Door opeenvolgende periode van droogte verdorde het openbaar groen op meerdere plekken en vaardigde het Waterschap een beregeningsverbod uit voor het landelijk gebied. Om ernstige gevolgen voor onze inwoners op langere termijn te voorkomen, maakt EttenLeur beleid om zich aan te passen aan klimaatverandering. De gemeente Etten-Leur heeft in algemene zin ambities voor klimaatadaptatie opgeschreven in de Omgevingsvisie. In dit visiedocument maken we concreter wat de pijlers zijn onder klimaatadaptatie en benoemen we de speerpunten hoe Etten-Leur hieraan uitvoering geeft. Daarnaast krijgen specifieke taken en acties hun plek in het uitvoeringsprogramma. Met dit document sluiten we aan op het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie: het plan van de Rijksoverheid om Nederland ‘klimaatrobuust’ in te richten. De effecten voor Etten-Leur zijn in kaart gebracht. Maar om deze effecten onder controle te houden zijn beleidskeuzes nodig.

Het is onmogelijk om alle risico’s volledig weg te nemen, dus moeten we een afweging maken welke risico’s we aanpakken en welke risico’s we accepteren. Dit visiedocument brengt in beeld welke maatregelen voor Etten-Leur prioriteit hebben en hoe we tot deze afweging gekomen zijn.

5.3.9 Transitievisie warmte/Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten elke 5 jaar een Transitievisie warmte (TVW) vaststellen. De gemeente Etten-Leur heeft deze in 2021 vastgesteld. In deze visie is beschreven hoe we er samen met inwoners voor gaan zorgen dat bestaande woningen en gebouwen in Etten-Leur minder energie gaan gebruiken en uiteindelijk in 2050 geen aardgas meer nodig hebben. Dit doen we om de CO2 uitstoot naar beneden te krijgen. De TVW is een routekaart, die de stappen beschrijft die gezet moeten worden. Het is logisch dat dit niet van de ene op de andere dag gaat. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de overstap voor iedereen haalbaar en betaalbaar is. Voor nu zet Etten-Leur in op het isoleren van woningen, voordat woningen (na 2030) (verplicht) van het aardgas af gaan. Dit gebeurt via een wijkgerichte aanpak. In 2023 is gestart met de eerste twee focuswijken (Centrum West en Baai).

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

21

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

5.3.10 Evenementen en duurzaamheid Voor alle evenementen gelden nieuwe regels voor het gebruik van plastic bekers en bakjes. Wegwerp is verboden, herbruikbaar wordt de nieuwe norm. Vanaf 1 juli 2023 mogen bij open evenementen geen gratis wegwerpbekers en -bakjes van plastic verstrekt worden tijdens stadsbrede evenementen zoals een marathon, carnaval of andere open evenementen. Vanaf 1 januari 2024 is bij gesloten evenementen wegwerpplastic niet meer toegestaan en hergebruik of hoogwaardige recycling verplicht.

5.3.11 Openbare orde en veiligheid Binnen de openbare orde en veiligheid van de gemeente Etten-Leur is de toezicht en handhaving een belangrijk aspect. Het gaat hierin met name over de regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Denk hierbij aan naleving van de regels van de Algemene Plaatselijke Verordening, kleine verkeersovertredingen en overtredingen van bijzondere wetten zoals de Alcoholwet. Toezicht en handhaving in de openbare ruimte is een gedeeltelijke verantwoordelijkheid van gemeente en politie. De gemeente zorgt met boa’s voor de ogen en oren op straat en kunnen daar ingrijpen waar de leefbaarheid wordt aangetast door overtredingen die overlast veroorzaken en tot kleine ergernissen leiden. De politie is primair aan zet wanneer het gaat om het handhaven van de openbare orde en veiligheid. Boa’s en politie vullen elkaar dus aan en dragen samen zorg voor leefbaarheid en veiligheid op straat

5.3.12 Brabantse norm weerbare overheid Eén gezamenlijke aanpak voor alle Brabantse gemeenten en de provincie om ondermijning en criminele activiteiten te voorkomen. Dat is het doel van de ‘Brabantse norm weerbare overheid'. Het is een handreiking aan gemeenten om criminele activiteiten te signaleren en te voorkomen. Criminelen maken gebruik van subsidieregelingen of vragen vergunningen aan. Dat vraagt om een overheid die weerbaar is tegen ondermijning. De handreiking helpt gemeenten te werken aan een Brabant-brede manier van werken. Dat voorkomt dat criminelen die bot vangen bij de ene gemeente elders gaan ‘winkelen’ en zo hun slag slaan. De Brabantse norm is een groeimodel. Er worden tips gegeven om te werken aan bewustwording, informeren en het beveiligen van informatie, beleid en handhaving en een veilige werkomgeving met aandacht voor integriteit. We implementeren deze norm binnen de werkzaamheden en werkprocessen van onze organisatie. Een belangrijk onderdeel daarvan is het toepassen van de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur (Wet Bibob). De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kan het bevoegd gezag de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken.

Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Om de mate van gevaar te bepalen, kunnen we advies aanvragen bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB).

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

22

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

De gemeente Etten-Leur kent tot nu toe een algemeen Bibob beleid en aanvullend Bibob beleid taakveld horeca en bouw dat is gebaseerd op de Wet Bibob. Begin 2024 stelt het college naar verwachting de “Beleidsregel toepassing Wet Bibob gemeente Etten-Leur 2024” vast, welke in lijn zal zijn met de districtelijke beleidslijn Bibob van De Baronie-gemeenten. Deze nieuwe beleidsregel bevat de beleidsuitgangspunten van gevallen waarin een Bibobonderzoek wordt uitgevoerd.

Gemeente Etten-Leur | H5

Ontwikkelingen

23

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

H6 Monitoring en registratie Het monitoren en registeren is een wettelijke eis. In dit hoofdstuk beschrijven wij hoe we het monitoren en registreren hebben ingevuld om o.a. te voldoen aan de wettelijke eis, maar ook voor onze interne sturing. In de U&H-strategie en in dit uitvoeringsprogramma is veel bepaald c.q. beschreven over de uitvoering van de gemeentelijke taken. Na vaststelling van de strategie is het tijd om ook echt aan de slag te gaan, maar: • Doen we het goed? • Doen we wat we hebben bepaald/beschreven? • Is dat wat we doen de juiste manier om onze doelen te halen? Om deze vragen te beantwoorden zal bijgehouden moeten worden: • Wat we doen; • Hoe we dat doen; • Of we onze doelen bereiken. Door dit adequaat en tijdig te doen kan, waar nodig, worden bijgestuurd. Het gaat hier om het monitoren, rapporteren en evalueren, zodat de cirkel van plannen, uitvoeren, evalueren en eventueel bijstellen volledig wordt doorlopen. Door het combineren van het uitvoeringsprogramma en het VTHjaarverslag in een integraal document wordt er een directe en transparante koppeling gelegd tussen de behaalde resultaten en of alle zaken uitgevoerd zijn (jaarverslag) en het programma voor het komende jaar. Daarnaast wordt ieder jaar beoordeeld of de U&H-strategie nog voldoende actueel is en of er bijsturing nodig is, gelet op de resultaten van het afgelopen jaar.

De beleidscyclus wordt de Big 8 genoemd. Monitoring en registratie De organisatie monitort de resultaten en de voortgang van de uitvoering van de U&H - strategie en het uitvoeringsprogramma. De monitorresultaten worden gebruikt voor bijsturing van de operationele cyclus en als input voor de beleidsevaluatie. Door middel van uniforme werkwijzen, protocollen en/of checklisten wordt het uitvoeringsprogramma uitgevoerd. De voortgang van het uitvoeringsprogramma wordt voortdurend/periodiek in de gaten gehouden. Waar nodig wordt het uitvoeringsprogramma aangepast. In de applicaties LEEF (VTH) en het Zaaksysteem (APV) worden aanvragen geregistreerd, dossiers aangemaakt en de voortgang (in een persoonlijke werkvoorraad) per medewerker bewaakt. In 2021 is een start gemaakt met het maken van een dashboard (datagestuurd -gericht). De eerste resultaten zijn opgenomen in dit document. In 2023 zijn alle gegevens uit het dashboard overgezet naar Power BI. Dit zal in 2024 verder geoptimaliseerd worden.

Gemeente Etten-Leur | H6

Monitoring en registratie

24

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

De werkelijk besteedde uren meten we aan de hand van de applicatie TIM. Daarin registreren alle medewerkers de uren die zij hebben gewerkt op de daarvoor bestemde posten. Door de gegevens uit deze programma’s te combineren in het dashboard wordt tussentijds gemonitord in hoeverre het uitvoeringsprogramma volgens planning verloopt en kan waar nodig bijsturing plaats vinden. Deze gegevens uit LEEF, het Zaaksysteem en TIM zijn verwerkt in dit integraal VTHjaarverslag en uitvoeringsprogramma. Alle systemen worden ingericht voor de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, zodat we de registratie volgend jaar op de juiste manier voort kunnen zetten. SMART doelen Een andere wijze van monitoren en registreren is het opstellen van SMART doelen (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdsgebonden). De doelen in de U&H- strategie en uitvoeringsprogramma zijn zoveel mogelijk SMART geformuleerd. De algemene doelen voor 2023 uit het VTH-beleid zijn opgenomen in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 is aangegeven of de doelen van 2023 bereikt zijn en wat de resultaten zijn. Specifieke doelen voor 2024 zijn per onderdeel van de VTH-taken opgenomen in de bijbehorende paragrafen. Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Gemeente Etten-Leur Er gelden kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.

De criteria voor de kritische massa (deskundigheid en ervaring) zijn verplicht voor VTH-taken die vallen onder het basistakenpakket van de omgevingsdiensten. Hiervoor geldt dat het kwaliteitsniveau via een verordening moet vastliggen. Voor de overige VTH-taken geldt er een zorgplicht. De invulling hiervan is vrij. Op 19 september 2022 heeft de gemeenteraad de Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Gemeente Etten-Leur vastgesteld. Deze verordening is in De6 verband ontwikkeld. De verordening volgt deels de modelverordening van de VNG. Op één onderdeel wijkt de verordening echter af van de modelverordening. In De6 is ervoor gekozen om de vastgestelde kwaliteitscriteria niet van toepassing te verklaren op de uitvoering en handhaving van de thuistaken. De kwaliteit van de uitvoering en handhaving van de thuistaken wordt op een andere wijze gewaarborgd en heeft in ieder geval betrekking op de dienstverlening, de uitvoeringskwaliteit van diensten en producten, financiën en waarding. Op de uitvoering en handhaving van de basistaken en plustaken zijn echter, zoals geregeld in de modelverordening, de kwaliteitscriteria wel van toepassing. Dit laatste is overigens wettelijk bepaald voor de basistaken die krachtens de wet in opdracht burgemeester en wethouders door omgevingsdiensten worden verricht.

Evaluatie kwaliteitscriteria en kwaliteitsvoorwaarden VTH 2023 De kwaliteitsvoorwaarden zijn opgenomen als bijlage 1 in de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht. De kwaliteitsvoorwaarden zijn hieronder opgesomd met daaronder de evaluatie. 1. Dienstverlening o Beleid en strategie:  er moet een bestuurlijk vastgesteld VTH-beleid zijn.

Gemeente Etten-Leur | H6

Monitoring en registratie

25

2023-2024

INTEGRAAL VTH-JAARVERSLAG 2023 EN VTH-UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Voldoet, het VTH-beleid is vastgesteld door het college op 23 januari 2018. Op 22 januari 2019 is het gewijzigde VTH-beleid vastgesteld door het college.  het VTH-beleid is vertaald in een uitvoeringsprogramma. Voldoet, het laatste VTH-uitvoeringsprogramma is op 17 januari 2023 vastgesteld door het college. 2. Uitvoeringskwaliteit van diensten en producten o Processen  Actueel houden van procesbeschrijvingen, protocollen en werkinstructies voor elke VTH Wabo taak;  Beschikbaar hebben van checklisten ter ondersteuning van uitvoering en handhaving;  Beschikbaar zijn van modelbrieven, modelverslagen en andere sjablonen. Voldoet, de bij de bovengenoemde documenten, protocollen, brieven etc. zijn geïntegreerd in de applicaties van het VTH Wabo proces. In het kader van de Omgevingswet worden de diverse documenten, protocollen, brieven etc. vernieuwd. Medewerkers  Volgens de indeling van de deskundigheidsgebieden van de kwaliteitscriteria inzicht geven in opleiding, ervaring, kennis en specialisme van medewerkers die een bijdrage leveren aan VTH Wabo producten. Voldoet. Op 6 oktober 2020 heeft het college het document “Overzicht medewerkers VTH Wabo in het kader van de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht vastgesteld. o

Informatievoorziening  Informatiebeleid als basis voor informatisering;  Digitale zaak- en klantdossiers;  Gebruik van authentieke gegevens uit de basisregistraties;  Registreren en archiveren van documenten met gegevens van objecten;  Uitwisseling gegevens met opdrachtgevers en ketenpartners. Voldoet, zoals in het uitvoeringsprogramma/jaarverslag is beschreven gebruiken wij de authentieke gegevens uit de basisregistraties (bv. BAG en BRP). De applicaties van het VTH-proces werken hier ook mee samen. Wij werken volledig digitaal en gebruiken hiervoor zaakdossiers. De registratie en archivering van documenten gebeurt o.a. op basis van gegevens van objecten. Tevens wordt toezicht en handhaving ingezet voor het op orde houden van de BAG/BRP gegevens. Bijvoorbeeld onder paragraaf 8.6.4 Adres gerelateerde problematiek (LAA). o