Gemeente Etten-Leur, def. accountantsverslag 2024

op grond van aangepaste wet- en regelgeving met ingang van 2023 een

toevoegingen aan de reserves mocht zijn.

rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen. De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor de

Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te

uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de

kijken of aanpassing van de financiële verordening, de controleverordening, het

controleverklaring (BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast.

controleprotocol en het interne controleplan aan de orde is.

In de aanpassing van BADO is echter nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden (dus samen 4%) wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld. Daarnaast wijzigt ook de

pagina | 43

6. Actuele ontwikkelingen Duurzaamheidsverslaggeving: last of must have?

Onlangs hebben wij een webinar gehouden voor de publieke sector.

De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability

Duurzaamheidsverslaggeving kwam hierin ook aan de orde. Bij een poll onder

Reporting Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel

de deelnemers aan het webinar blijkt dat van de populatie van gemeenten,

geworden. Hoewel op dit moment ter discussie staat welke bedrijven wanneer

waterschappen en provincies, 40% een zelfstandig programma duurzaamheid

verplicht moeten gaan rapporteren, is de ontwikkeling echt ingezet.

heeft opgenomen in de P&C documenten. In 26% van de aanwezige populatie wordt gebruik gemaakt van een paragraaf duurzaamheid. De overige 34% heeft

Ongeacht de precieze kaders van de wettelijke verplichting onderkennen

geen specifiek onderdeel in begroting en jaarrekening opgenomen.

bedrijven dat rapporteren over hun prestaties rondom milieu (Environment), mensen (Social) en governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren,

De BNG, als belangrijke financier van de decentrale overheid, heeft te maken

zeker daar waar eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde

met de verplichtingen vanuit de EU om zorg te dragen voor sustainable

aan hechten. Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen

finance/duurzame financiering. Dat betekent dat de bank ook inzicht moet

en de verwachting dat die er snel gaan komen is er ook niet. Tegelijkertijd

hebben en inzicht moet verstrekken in haar jaarverslag of het geld dat als

vinden we het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk coalitieakkoord,

financiering beschikbaar wordt gesteld ook bijdraagt aan de doelstellingen van

programmabegroting of jaarstukken. Ook zaken als de Regionale Energie

het verdrag van Parijs (zoals halvering van de CO2-uitstoot in 2030 ten

Strategie (RES), Brede Welvaart en de relatie tussen inwoners en publiek

opzichte van 1990). Het zou zelfs zo kunnen zijn dat financiering van duurzame

bestuur ontbreken niet, stuk voor stuk onderdelen van ESG. Het rapporteren

initiatieven goedkoper wordt en financiering van niet-duurzame initiatieven

ten aanzien van duurzaamheid is dus niet iets wat bij nul begint.

duurder wordt voor de decentrale overheid.

pagina | 44

6. Actuele ontwikkelingen Kortom op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt ook voor andere

handreiking aangeboden aan de commissie BBV, de commissie BADO en het

banken) inzicht willen krijgen in de duurzaamheidsprestaties van gemeenten,

Ministerie van BZK. Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG Overheidskompas

provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.

ontwikkeld, waarin wij onze expertise vanuit de rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot een overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook de welbekende 3W-vragen aan de orde: •Wat willen we bereiken? •Wat gaan we daarvoor doen? •Wat mag het kosten? Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de programmabegroting en -verantwoording. Uw gemeente draait daarmee mee in de pilot om deze ESG Overheidskompas toe te passen en nader door te ontwikkelen.

Stakeholders in het gemeentelijk domein (BNG, Ministerie en enkele (grote) gemeenten, waaronder uw gemeente Etten-Leur) werken in een groep met de

En dan wilt u natuurlijk nog het antwoord op de vraag:

naam ‘coalition of the willing’ vanaf 2023 samen om uniforme verslaggeving

duurzaamheidsverslaggeving een last of een must have? – In onze overtuiging

voor duurzaamheid te ontwikkelen.

een must have voor de publieke sector. Daarbij uitdrukkelijk de kanttekening: stel alleen doelstellingen daar waar je ook significante invloed op kan

Landelijk zijn er verder meerdere initiatieven rondom

uitoefenen, draag dan ook zorg voor de juiste brondata en stuur op basis van

duurzaamheidsverslaggeving door de decentrale overheid. Zo is er een

de uitkomsten. Dan is het een must have voor beleidsontwikkeling.

pagina | 45

6. Actuele ontwikkelingen Grip op grote projecten Grote projecten komen vooral voor bij (lokale) overheden: waterschappen,

Webinar: Duurzaamheid en (financiële) grip op majeure projecten

gemeenten, provincies.

Hoe houd je controle over grote projecten en benut je daarnaast duurzaamheid als kans? Vier experts deelden praktijkervaringen en strategieën over financiële

In een snel veranderende wereld beïnvloeden interne en externe factoren de

beheersbaarheid van majeure projecten in onzekere tijden, over hoe financiers

uitvoering van grote projecten. Budgetoverschrijdingen en vertragingen liggen

duurzaamheid meenemen in hun afwegingen en welke verplichtingen daarbij

op de loer, maar met een sterke voorbereiding en strategische sturing zet je

komen kijken en er werden concrete handvatten voor

risico’s om in kansen. Transparantie over je projectdoelen en

duurzaamheidsverslaggeving voor lokale overheden gegeven.

(samen)werkprocessen geven je grip. De juiste strategische aanpak maakt grote projecten succesvol en toekomstbestendig.

Wil jij ook waardevolle kennis en tips om grip te houden op majeure projecten en duurzaamheidsverslaggeving? Meld je hier aan en kijk het

In het kader van natuurlijk advies delen wij praktische inzichten met u om te

webinar terug.

zien hoe dit er in de praktijk uitziet. In dit praktijkverhaal vertellen we over het omvangrijke Zeeuwse project ‘Dijkversterking Hansweert’, dat binnen tijd én budget wordt uitgevoerd.

pagina | 46

6. Actuele ontwikkelingen Audit Wet politiegegevens (Wpg)

Hoe ziet de cyclus eruit?

Zet uw organisatie opsporingsambtenaren in? Heeft u als gemeente boa's in dienst? In dat geval zijn de Wet politiegegevens (Wpg) en Besluit politiegegevens

buitengewoon

opsporingsambtenaren

(Bpg

Interne audit

boa)

(jaarlijks)

Doorvoeren verbeteringen (jaarlijks; indien nodig)

waarschijnlijk voor uw organisatie van toepassing. Wij informeren u graag over de auditplicht. Verschil Wpg en AVG? Bij specifieke taken op het gebied van opsporing is voor de beveiliging van

Rapporteren aan AP (voor 1

persoonsgegevens de Wet politiegegevens van toepassing, niet de

maart 2026)

Externe audit (één keer in de vier jaar; nu over 2024)

Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Wpg komt in grote lijnen overeen met de AVG. Toch zijn er ook belangrijke verschillen. Het

Wpg-audit 2024

meest in het oog springende verschil is de auditplicht op de gegevens-

In 2025 dient de externe Wpg audit over 2024 te worden uitgevoerd. Uiterlijk

verwerking bij opsporingstaken. Jaarlijks bent u verplicht om een interne

1 maart 2026 dienen Boa-werkgevers de Wpg assurance rapportage over

Wpg audit uit te voeren. Eenmaal in de vier jaar dient uw organisatie een

2024 in te leveren bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het is van

externe Wpg audit uit te laten voeren. De diepgang van de externe Wpg

belang dat uw organisatie tijdig de Wpg audit laat uitvoeren. Baker Tilly voert

audit betreft opzet, bestaan en werking.

bij een groot aantal organisaties in de publieke sector de Wpg audit uit. Graag gaan wij met uw organisatie in gesprek over de Wpg audit en op welke wijze Baker Tilly u hierbij kan ondersteunen.

pagina | 47

7

Bijlagen

pagina | 48

Bijlage A: SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2025 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd.. Nummer

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden toeslagenproblematiek

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

OCW D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertraging

IenW E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022

IenW E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

IenW E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

pagina | 49

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024

SZW G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2023

SZW G3

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024

SZW G3A

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2023

SZW G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

SZW G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

SZW G4

Tozo 2

SZW G4

Tozo 3

SZW G4

Tozo 4

SZW G4

Tozo 5

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

pagina | 50

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T

SZW G4A

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

SZW G4A

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

SZW G4A

Tozo 2

SZW G4A

Tozo 3

SZW G4A

Tozo 4

SZW G4A

Tozo 5

SZW G4A

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

SZW G4A

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

pagina | 51

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

SZW G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024

SZW G10A

Wet inburgering 2021_ totaal 2023

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024

SZW G12A

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_totaal 2023

SZW G13

Onderwijsroute_deel gemeente 2024

SZW G13A

Onderwijsroute_deel totaal 2023

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

VWS H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

pagina | 52

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

VWS H27

Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken 2023_met centraal persoon

VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

VWS H35B

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

VRO J105

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

VRO J209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

VRO J210B

Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

VRO J55

Aanpak energiearmoede

VRO J56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

VRO J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

AenM M16

Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

pagina | 53

Bijlage B: Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten en onzekerheden ten aanzien van getrouwheid zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat.

Aard van de controleverschillen

Getrouwheid

Geen

-

Totaal ongecorrigeerde controleverschillen

-

Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening

-

Totaal

-

pagina | 54

Bijlage C: Gecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel bevat alle afzonderlijk geïdentificeerde en gecorrigeerde controleverschillen boven de door ons gehanteerde rapporteringstolerantie welke door de gemeente in het traject doorgevoerd zijn. Fouten Aard van de controleverschillen

Getrouwheid

Diverse presentatiecorrecties overlopende posten, betalingen onderweg (€ 3,7 miljoen maar geen resultaatimpact)

-

Herrubricering voorbereidingskosten en rente warme gronden (€ 1,2 miljoen + € 0,5 miljoen in beginbalans)

-

Grondverkopen warme gronden, afgewikkeld op reserve (€ 173.000)

-

Herrubricering grondexploitaties (€ 14,5 miljoen aan baten en lasten maar per saldo geen resultaatimpact)

-

Diverse correcties SiSa-bijlage en verloopoverzichten SiSa-regelingen

-

Totaal gecorrigeerde controleverschillen

-

pagina | 55

Bijlage D: Overige onderwerpen Bevestiging onafhankelijkheid

er sprake is van mogelijk conflicterende diensten

Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de

•

In- en extern kwaliteitsonderzoek

objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming

•

Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten

met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij

•

Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter

assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht

waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel

accountantsorganisaties (Wta). Op deze controleopdracht zijn specifieke maatregelen getroffen om onze Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting

onafhankelijkheid te waarborgen. Dit betreft de inzet van twee

van gastvrijheid hebben ontvangen met een waarde van meer dan honderd

registeraccountants, zoals wij gewend zijn te doen bij wettelijke

euro.

controleopdrachten.

Kwaliteitsborging

Schriftelijke bevestigingen

Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: •

Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten

•

Wij hebben aan het college schriftelijke bevestigingen gevraagd en ontvangen in het kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van het college voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie.

Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of

pagina | 56

Bijlage E: Overige onderwerpen Controleaanpak en uitvoering Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte

Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants

werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts.

Voor de jaarrekening van de gemeente Etten-Leur maken wij gebruik van

Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende

diverse verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en

kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief

uitvoeringsorganisaties. De samenwerking met Flynth Accountants ten

goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder

aanzien van belastingen (Belastingsamenwerking West-Brabant) en ten

aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze

aanzien van het Werkplein Hart van West-Brabant is van significant belang in

controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze

het kader van de jaarrekeningcontrole. Wij hebben met de accountants

controle.

afstemming gehad inzake de toereikendheid van hun werkzaamheden.

Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de

Inschakeling van interne / externe deskundigen

voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze

Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de

gesprekken met het management over de belangrijke financiële en

werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen.

operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2024 onderkend, deze zijn weergegeven op pagina 10 van dit verslag.

pagina | 57

Contact drs. B. (Barry) Smeenk RA Director Audit b.smeenk@bakertilly.nl

drs. M. (Martijn) Wagenaars RA Senior Manager m.wagenaars@bakertilly.nl

Bijster 39 | Postbus 3814 | 4800 DV Breda Baker Tilly (Netherlands) B.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht, gesloten met Baker Tilly (Netherlands) B.V., waarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560. In deze voorwaarden is een beperking van aansprakelijkheid opgenomen.