CConstaterende datEtten-Leur
Koppel je AI →
Document · PDF

Etten-Leur - Begroting 2027 def

Raad besluit 9 november 2026, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: . Begroting 2027 inclusief college uitvoeringsplan 2026-203054.386 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 7

Gemeenten onderzoeken momenteel welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn om de continuïteit van de wettelijke taken van Veilig Thuis te waarborgen en zullen op een later moment een besluit nemen over de gevraagde aanvullende financiering. 32 Begroting 2027- concept 2.1 Iedereen moet mee kunnen doen Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen moet mee kunnen doen in Etten-Leur. De gemeenteraad zet in op het voorkomen dat jongeren vertrekken en zorgt ervoor dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De gemeente moet voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen, in een armoedesituatie terechtkomen of grotere (gezondheids-)problemen krijgen. Ook gaat de raad voor een dementievriendelijke gemeente. Dat alles vraagt om meer activiteiten die gericht zijn op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuurvoorzieningen. Ook hierbij is de menselijke maat leidend en doen we dit samen met de inwoners, ondernemers, verenigingen, instellingen en andere partners door goede communicatie en participatie. Door het samen te doen vergroot dit het gemeenschapsgevoel en wordt de afstand tussen gemeente en inwoners kleiner. Maatschappelijk effect • Iedereen kan meedoen en is welkom in de Etten-Leurse samenleving. • (Kwetsbare) inwoners kunnen langer zelfstandig blijven. • Etten-Leurenaren voelen zich verbonden met elkaar en met de gemeente.

Wat zijn de doelen? 1. Er zijn voldoende en laagdrempelige zorg- en welzijnsvoorzieningen dichtbij voor (kwetsbare) inwoners om langer zelfstandig te blijven leven in de eigen woning. 2. Voorzieningen en activiteiten, gericht op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuur worden door de inwoners optimaal benut. 3. In deze voorzieningen en activiteiten samen optrekken met inwoners, zorg- en welzijnsondernemers, verenigingen en andere partners. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Tenminste 68% van de inwoners is (zeer) tevreden over de sportvoorzieningen in de nabijheid. (waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 67% en waarstaatjegemeente cijfer 2025 is 66%). Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de inspanning van de gemeente om inwoners volledig te laten deelnemen aan de maatschappij is tenminste 6,4. (waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 6,2 en waarstaatjegemeente cijfer 2025 is 6,3). 33Begroting 2027- concept Tenminste 70% van de volwassenen ervaart nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid. (Burgerpeiling 2025 is 68%).

Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen Het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie loopt volgens schema. Met zorgpartijen zijn we in gesprek over woonzorg vormen, waaraan is behoefte en wie met wie wil daarin samenwerken. Via het Centrum voor Wonen krijgen inwoners informatie over woon (gerelateerde) onderwerpen en valpreventie. We voeren de jaarplannen 'een tegen eenzaamheid' en 'dementievriendelijke gemeente' uit. We voerden een nulmeting uit bij de bewoners binnen de twee pilot zorgzame buurten. Met de verbeterpunten zijn de kernteams aan de slag gegaan. We verstrekten subsidies in het kader van de regelingen Samen Gezond Leven Etten-Leur en het leefbaarheidsbudget. Versterkingsprogramma mantelondersteuning Twee netwerkbijeenkomsten (een regionaal voor jonge mantelzorgers en een lokaal in de breedte) georganiseerd. Dit heeft geleid tot concrete samenwerkingsafspraken en vervolgstappen. De uitgifte van de mantelzorgwaardering is goed verlopen. 975 mantelzorgers hebben de waardering aangevraagd en ontvangen. Mantelzorgers weten het steunpunt goed te vinden en waarderen de ondersteuning die daar gegeven wordt. Door een steeds hogere vraag, is de inzet van het steunpunt als pilot uitgebreid tot 1 april 2027.

Aanpak laaggeletterdheid Inwoners weten het Digi-Taalhuis nog steeds goed te vinden voor ondersteuning bij taal-, reken- en digitale vaardigheden. We vieren dit jaar dat het Digi-Taalhuis Etten-Leur 10 jaar bestaat. Veel vrijwilligers van het eerste uur zijn nog steeds actief. Eén tegen eenzaamheid De uitvoering van ons jaarplan voor 2026 loopt goed. Het meest recente succesvolle evenement was het ontmoetingsfestival. Deze netwerkbijeenkomst/inspiratiemiddag trok veel bezoekers met meer dan 60 deelnemers aan de inspiratiesessies. Ook bleek dit een fijne manier om het netwerk (weer) te ontmoeten en bij te praten. De werkgroep Een tegen eenzaamheid komt tweemaandelijks bij elkaar en bereidt nu de activiteiten voor die in de Week tegen Eenzaamheid in september plaatsvinden. Wat heeft aandacht nodig? Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen - Versterkingsprogramma mantelondersteuning Steeds meer mantelzorgers ervaren een (te) hoge belasting. Ook vinden steeds meer mantelzorgers hun weg naar ondersteuningsmogelijkheden. Extra en blijvende inzet is nodig om te zorgen dat iedereen van de ondersteuning gebruik kan blijven maken. Aanpak laaggeletterdheid We voeren in de komende jaren het regioplan basisvaardigheden uit. Dit is ook een goed moment om regionaal te bekijken hoe we de samenwerking kunnen optimaliseren, daar zijn de eerste stappen voor gezet.

Eén tegen eenzaamheid Het betrekken van jongeren bij activiteiten blijft een uitdaging. We houden extra aandacht voor hen en blijven ons ervoor inzetten hen te bereiken. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen. 2026 Versterkingsprogramma mantelondersteuning Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun draagkracht en draaglast te versterken. 2026 Aanpak laaggeletterdheid De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten. 2026 Eén tegen eenzaamheid Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving. 2026 34 Begroting 2027- concept 2.2 Minima- en armoedebeleid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De raad zet erop in dat mensen niet buiten de boot vallen door financiële problemen. Ook mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de Etten-Leurse samenleving. Maatschappelijk effect • Niemand mag buiten de boot vallen door financiële problemen. • Mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de samenleving. Wat zijn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal mensen met schulden. 2.

Inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum maken zoveel mogelijk gebruik van voorzieningen voor minima. 3. We zorgen voor laagdrempelige voorzieningen. 4. Het vroegtijdig signaleren en preventie van mogelijke schuldenproblematiek. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/werk-en-inkomen Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Het aantal verstrekte minimaregelingen via het Werkplein (gespecificeerd naar regeling). Het aandeel particuliere huishoudens dat te maken heeft met geregistreerde problematische schulden. We rapporteren hierover bij de jaarrekening. Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Uitvoeringsbeleid schuldhulpverlening In april 2026 zijn we gestart met Plinkr Begeleiding en Nazorg. Recent maakten we afspraken met organisatie PSG voor het borgen van schuldhulpverlening aan ondernemers. Vroeg erop af We bereiken steeds meer inwoners door telefonisch contact op te nemen. Voorzieningencheck Met de ingebruikname van de VoorzieningenWijzer hebben we fors ingezet op de bekendheid van voorzieningen voor inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Pact tegen armoede Partners binnen het Armoedepact weten elkaar steeds beter te vinden als het gaat om praktische hulp aan inwoners.

35Begroting 2027- concept Wat heeft aandacht nodig? Uitvoeringsbeleid schuldhulpverlening Het onderdeel monitoring behoeft nog aandacht. Vroeg erop af Ondanks dat we meer inwoners bereiken, constateren we niet echt een toename in de acceptatie van het hulpaanbod. Dit is in lijn met de landelijke trend. Voorzieningencheck Ondanks dat we fors ingezet hebben op de bekendheid van voorzieningen, blijkt uit cijfers dat het gebruik ervan niet toeneemt. Een hoger bereik ligt mogelijk niet zozeer in de (on)bekendheid van regelingen, maar in de complexiteit van het aanvraagproces. Pact tegen armoede Er blijft aandacht nodig in het vergroten van de bekendheid van regelingen en voorzieningen en het uitbreiden van het pact. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota Bestrijden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval. 2026 36 Begroting 2027- concept 2.3 Wijkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een levendig netwerk van wijk- en sportvoorzieningen zodat we contact tussen inwoners bevorderen, het gemeenschapsgevoel stimuleren, eenzaamheid en stress voorkomen en gezondheid bevorderen.

Maatschappelijk effect • Inwoners, van jong tot oud, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan activiteiten in de wijk(voorzieningen). Wat zijn de doelen? 1. Wijkbewoners, verenigingen, maatschappelijke partners zetten zich actief in in de wijken en in de wijkvoorzieningen met als doel dat ze zich samen meer verantwoordelijk voelen voor de sociale samenhang in de wijk. 2. Er zijn voldoende maatschappelijke accommodaties die multifunctioneel gebruikt worden én toegankelijk zijn. 3. Wijkbewoners kunnen vinden welke activiteiten georganiseerd worden in de wijkvoorzieningen. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Tenminste 51% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van welzijnsvoorzieningen in de nabije omgeving (waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 48% en waarstaatjegemeente cijfer 2025 is 87%). 37Begroting 2027- concept Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Samenwerking met sportverenigingen vormgeven Samenwerking is vormgegeven. We hebben een vaste overlegstructuur waarbij ongeveer 20 sportverenigingen aansluiten in Etten-Leur. Dit resulteerde in gezamenlijk inkopen, het multifunctioneel inzetten van de sportaccommodaties en sportvelden, commitment armoedepact en uitbreiding Uniek Sporten aanbod.

Gedurende 2026 en 2027 wordt samen met de sportverenigingen verder gewerkt aan de doelen uit de sportvisie. Verkoop Van Goghkerk - Verkoop vergadercentrum De verkoop van het vergadercentrum is afgerond. Ondersteuning vrijwilligers Pilot met het faciliteren van vertrouwenspersoon voor kleine verenigingen is positief ontvangen en loopt. Er is een succesvolle theatervoorstelling met nazit voor vrijwilligers geweest over het werven, behouden en waarderen van vrijwilligers. De voorbereidingen voor het jaarlijkse vrijwilligersgala lopen goed. Huisvesting Jeugdland Jeugdland heeft duidelijkheid over een verhuizing van de Wipakker naar Haansberg. Gesprekken met Jeugdland zijn gestart. We bepalen wat het Programma van Eisen wordt, onderzoeken koppelkansen (scouting, MEC, speel- en beweegplekken en school) en de locatie om dit mee te nemen in het omgevingsplan Haansberg. Visie maatschappelijke accommodaties We maakten de eerste stappen voor de implementatie van de beleidsnota die in 2024 werd vastgesteld. We pasten de subsidieregelingen aan. We stelden op wie waarvoor verantwoordelijk is. De maatschappelijke accommodaties zijn toegankelijk voor iedereen. Beheer en exploitatie worden de komende jaren geüniformeerd. Gesprekken met de beheerders over WVS, vrijwilligers en overdracht van accommodaties zijn gevoerd en nog steeds gaande. Eerste stappen zijn gemaakt om uniformiteit in tarieven te krijgen.

We verwachten dat vanaf 1 januari 2027 voor alle maatschappelijke accommodaties toe te passen. Wat heeft aandacht nodig? Samenwerking met sportverenigingen vormgeven Er zijn 20 sportverenigingen die deelnemen aan de overleggen. Er zijn meer sportverenigingen. We blijven ook verenigingen uitnodigen die voorheen niet zijn aangesloten. Daarnaast blijven de verenigingen behoefte hebben aan verenigingsondersteuning. In 2026 onderzoeken we de beste manier daarvoor. Verkoop Van Goghkerk - Verkoop vergadercentrum - Ondersteuning vrijwilligers De aanhoudende vrijwilligerstekorten. Huisvesting Jeugdland Ontwikkelingen Haansberg moeten gevolgd worden voordat er gebouwd kan worden. Visie maatschappelijke accommodaties In 2026 liggen de prioriteiten op uniformiteit in tarieven, beheer en exploitatie. Daarnaast huisvesting scouting Paulus, Jeugdland en scouting Lambertus. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: 38 Begroting 2027- concept Naam project Omschrijving planning: Samenwerking met sportverenigingen vormgeven Multifunctioneel gebruik mogelijk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrijwilligers stimuleren. 2026 Verkoop Van Gogh kerk en vergadercentrum De panden zijn verkocht. In 2026 ronden we de verkoop af. 2026 Ondersteuning vrijwilligers Ondersteunen van vrijwilligers om met voldoende vrijwilligers het maatschappelijk veld te versterken in Etten-Leur.

2026 Huisvesting Jeugdland Passende huisvesting Jeugdland zoeken. 2026 Visie maatschappelijke accommodaties Er is een netwerk van toegankelijke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners. 2026 39Begroting 2027- concept 2.4 Jong zijn in Etten-Leur Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat ervoor dat Etten-Leur voor de jeugd voldoende (vrijetijds-, sport- en cultuur)activiteiten, een bruisend jongerencentrum en goed onderwijs heeft. De gemeente denkt actief mee met ondernemende jongeren en werkt aan meer huisvesting voor jongeren. We zetten in op een betere verbinding van jong tot oud. Zo zetten we in op een aantrekkelijke gemeente voor de jeugd. Maatschappelijk effect • Etten-Leur is aantrekkelijk voor de jeugd. • Etten-Leur zorgt goed voor haar jeugd. Wat zijn de doelen? 1. Onderwijs zoveel als mogelijk dichtbij huis voor jongeren in Etten-Leur. 2. Ieder kind krijgt passende jeugdhulp en een veilig thuis. 3. Kwaliteit van zorg bevorderen door bundeling van jeugdhulp en onderwijs. 4. Goede, voldoende en betaalbare huisvesting voor jongeren. 5. De jeugd heeft/houdt eigen bruisende ontmoetingsplekken in Etten-Leur. 6. Jeugd verbinden aan Etten-Leur in samenwerking met sport- en wijkverenigingen en ondernemers. 7. Inzicht krijgen in de behoeften en wensen van de jeugd, inclusief onderzoek naar behoefte jongerenraad.

8. Actief meedenken met ondernemende jongeren. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/jeugdhulpverlening Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 10% van de jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. (waarstaatjegemeente tweede halfjaar 2024 12,3% en tweede halfjaar 2025 12,6% - bron: CBS). Cliënten waarderen de hulp van het Centrum Jeugd en Gezin met tenminste een 8,6. (Kwaliteitsmonitor cijfer 1 juli 2025 tot 1 juli 2026) 40 Begroting 2027- concept Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Jong ondernemen Het huidige jongerencentrum/Solid Collective biedt inmiddels ruimte voor creatieve workshops, meer diversiteit aan ontmoetingen en talentontwikkeling, waarbij er juist ook meer samenwerking plaatsvindt met het onderwijs. Lokale onderwijsagenda en Nationaal Plan Onderwijs De uitvoering van de Onderwijsagenda 2023 t/m 2027 loopt op schema. In deze Onderwijsagenda werken we samen met partners aan projecten op taal, gedrag en thuiszitters. Het project TAEL loopt inmiddels vanaf 2018. Vanaf mei 2024 is een taalklas geopend bij de Hasselbraam, waar inmiddels ruim 30 kinderen onderwijs volgen. Vanaf het schooljaar 2024 is de bovenschoolse voorziening De Trampolinegroep gestart.

Hier wordt inmiddels veelvuldig gebruik van gemaakt en levert ook al positieve terugkeerresultaten. De thuiszittersgroep de Verbinding loopt zo goed, dat er dit schooljaar waarschijnlijk met een wachtlijst gewerkt moet gaan worden. Ook de projecten in het voortgezet onderwijs, zoals de GGZ, verlopen naar wens. Het evenement 'Laat het licht aan' werd eind 2024 en de eerste maand van 2025 uitgevoerd voor ruim 1.000 leerlingen van het voortgezet onderwijs. Tot slot is het project M@zzel dat door de GGD wordt opgezet ook in uitvoering. Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Voor de jaren 2026-2030 stelden we een nieuwe regiovisie op. Deze regiovisie is door alle gemeenteraden in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld. Alle gemeenten werken in 2026 aan hun lokale paragraaf, die de regiovisie lokaal concretiseert. Deze lokale paragrafen worden in het eerste kwartaal 2027 ter besluitvorming aan de colleges aangeboden samen met het regionale meerjarig uitvoeringsprogramma. Er is daarmee sprake van één samenhangend pakket van regiovisie, uitvoeringsprogramma en lokale paragrafen dat in een logische volgorde aan de raden wordt voorgelegd. De nieuwe Regiovisie Jeugd 2026–2030 bouwt voort op de kernwaarden uit de visie 2022-2025, zoals eigen kracht, normaliseren, integrale samenwerking en een thuis voor ieder kind.

Zij richt zich op het versterken van preventie, het verminderen van instroom in (zwaardere) jeugdhulp en het verbeteren van het samenspel tussen onderwijs, jeugdhulp en gemeenten. Daarnaast worden regionale ontwikkelpunten voor de komende jaren benoemd, zoals het verder normaliseren, het versterken van de basisondersteuning en het verbeteren van de verbinding onderwijs–zorg. Jong zijn in Etten-Leur De samenwerking met zowel het jongerenwerk maar ook met organisaties als Giga om events van de grond te tillen, krijgt steeds beter gestalte. Wat heeft aandacht nodig? Jong ondernemen Meer beeld krijgen over het soort ondernemers en de potentiële groeiers. De verhuur van ruimtes in het jongerencentrum voor jonge ondernemers komt moeizaam van de grond, ondanks de enorme inspanningen die daarbij door Solid Collective zijn en worden gedaan. We beraden ons samen met Solid of de ruimtes wellicht beter op andere manieren te gebruiken zijn bijvoorbeeld door deze te laten benutten als flexibele werkplekken of in te zetten voor groepjes jongeren die creatief bezig zijn. Nadere info met overwegingen volgt via een brief aan de gemeenteraad mede op basis van ervaringen en visie Solid. Lokale onderwijsagenda en Nationaal Plan Onderwijs - Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf De aankomende periode wordt gewerkt aan een meerjarig uitvoeringsprogramma en lokale paragraaf.

Deze zijn nog niet vastgesteld en moeten aansluiten bij zowel de regionale als lokale doelen die voor de Jeugdzorg zijn gesteld. Jong zijn in Etten-Leur We moeten aandacht blijven houden voor de ondersteuning van jongeren (organisaties) om hen te begeleiden/ontzorgen zodat niet de volledige aansprakelijkheid bij de jongeren zelf komt te liggen. Die angst kan namelijk leiden tot terughoudendheid om met nieuwe initiatieven te komen. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: 41Begroting 2027- concept Naam project Omschrijving planning: Jong Ondernemen De dienstverlening aan startende en jonge ondernemers verbeteren. 2026 Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027 Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda. 2026 Nationaal Plan Onderwijs Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school. 2026 Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden. 2026 Jong zijn in Etten-Leur In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek.

2026 42 Begroting 2027- concept 2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op maatregelen die ervoor zorgen dat inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt inzet op het gebied van gezondheid, veiligheid, welzijn, eenzaamheid, activiteiten voor ouderen, maar ook op het gebied van (senioren-)huisvesting. Dit alles in samenwerking met onder andere partners in de wijken, jongeren, zorginstellingen en de woningcorporatie. Vanwege de verwachte toename van het aantal kwetsbare ouderen zet de gemeente in op een dementievriendelijke gemeente, houden we rekening met de mogelijkheden van (intensieve) zorg in de wijken en bouwen we aan een sterke gemeenschap. Maatschappelijk effect • Ouderen wonen langer zelfstandig en veilig in Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Versterken van zelfredzaamheid en gezondheid (preventie). 2. Sterke gemeenschappen, waarbij inwoners zelf en samen zorgen. 3. Voldoende ondersteuning op het juiste moment en in de juiste omgeving. 4. Etten-Leur is een dementievriendelijke gemeente. 5. Voldoende passende huisvesting (met zorg) voor senioren. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/gezondheid Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 21% van de mantelzorgers ervaart hoge belasting. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 21% en waarstaatjegemeente cijfer 2025 is 27%). Tenminste 71% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van (gezondheids-)zorgvoorzieningen in de nabije omgeving. (waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 63% en waarstaatjegemeente cijfer 2025 is 64%). Cliënten waarderen het (keukentafel-)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning met tenminste een 8,1. (klanttevredenheidsonderzoek Wmo cijfer 2025) 43Begroting 2027- concept Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Dementievriendelijke gemeente Uitvoering jaarplan dementievriendelijke gemeente. VR-brillen project is een succes (in 2 jaar tijd bijna 900 deelnemers), dit jaar zijn er onder andere sessies geweest op het Munnikenheide College. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt met ondernemers uit het winkelcentrum en andere partners in Etten-Leur. Ook is er een nieuwe biljartclub voor mensen met dementie opgezet. Voor professionals is wederom een netwerkbijeenkomst georganiseerd om verdergaande samenwerking te bevorderen. Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein) Het regionaal plan wordt uitgevoerd. Etten-Leur zit hierbij actief aan tafel en voert haar acties volgens de afspraken uit.

Regisseren Community Care Dit project is eind 2025 afgesloten. Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle) Het plan wordt uitgevoerd volgens afspraken. Er zijn veel partners aangehaakt. De nieuwsbrief wordt ontvangen door ongeveer 300 partners. Wat heeft aandacht nodig? Dementievriendelijke gemeente Dementievriendelijke gemeente blijven vraagt om structurele bewustwording. Het aantal mensen met dementie blijft toenemen. Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein) De beweging van het Integraal Zorgakkoord naar het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord is gaande. Dit vraagt veel inzet om goed aangehaakt te blijven en Etten-Leurse belangen te vertegenwoordigen. Regisseren Community Care Werkzame elementen worden toegepast door onder andere professionals werkzaam in de wijk. Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle) Door het nieuwe Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord moet het lokale plan worden geactualiseerd en voor de komende jaren worden vastgesteld. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Dementievriendelijke gemeente Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk mee laten doen in de samenleving.

2026 Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein) Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlijke financiering. 2026 Regisseren Community Care Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. 2026 Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle) Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle. 2026 44 Begroting 2027- concept Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Actualisatie begroting 2026-2030 1. Beschermd Wonen 2026 | 746 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Wmo - PGB | 250 | 250 | 250 | 250 | 250 3. Wmo - Woonvoorzieningen | 163 | 163 | 163 | 163 | 163 4. Wmo - Huishoudelijke ondersteuning | -80 | -80 | -80 | -80 | -80 5.

Wmo - inzet Algemene Uitkering | 0 | 80 | 80 | 80 | 80 6. Wmo - stijging aanvragen | 0 | -240 | -240 | 0 | 0 7. Wmo - inzet Algemene Uitkering | 0 | 240 | 240 | 0 | 0 8. Wmo - onafhankelijke cliëntenondersteuning | -65 | -65 | -65 | -65 | -65 9. Jeugdzorgplus | 200 | 0 | 0 | 0 | 0 10. Jeugdbescherming | 100 | 0 | 0 | 0 | 0 11. Niet vrij toegankelijke jeugdzorg | -500 | 0 | 0 | 0 | 0 12. Jeugdprofessionals | 0 | -135 | -135 | 0 | 0 13. Jongerenagenda | 0 | -90 | -94 | -97 | -100 14. Proef hoogbegaafdheidsklas | 0 | -130 | 0 | 0 | 0 15. Trampolinegroep | 0 | 0 | -180 | -180 | -180 16. De Verbinding | 0 | 0 | -150 | -150 | -150 17. Evenementenbudget jongeren | 0 | -100 | 0 | 0 | 0 18. Rijksbijdrage BUIG | 0 | 1.231 | 1.231 | 1.231 | 1.231 19. Budgetneutrale verwerking BUIG | 0 | 0 | 422 | 420 | 731 20. Participatie - uitkeringen | 0 | -1.542 | -1.652 | -1.651 | -1.962 21. Participatie - re-integratie | 0 | -137 | -40 | -35 | -58 22. Participatie - minimabeleid | 0 | 42 | 61 | 64 | 103 23. Inburgering | -307 | -371 | -371 | -371 | -371 24. Organisatiekosten Werkplein | 0 | 180 | 156 | 138 | -50 25. Toeslagenaffaire | 164 | 0 | 0 | 0 | 0 26. AZWA - uitgaven | 0 | -550 | -668 | -774 | 0 27. AZWA - ontvangst uitkering | 0 | 580 | 699 | 807 | 0 28. Beleidsadviseur uitvoering AZWA | 0 | -60 | -62 | -64 | -67 29. Onderwijsagenda | 0 | -120 | -120 | -120 | -120 30.

Onderwijsagenda | 311 | 0 | 0 | 0 | 0 31. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden | -311 | 0 | 0 | 0 | 0 32. Verenigingsondersteuner | 0 | -64 | -66 | -69 | -71 33. Community Building | 0 | -276 | -426 | -426 | 0 34. Community Building | 0 | 276 | 426 | 426 | 0 35. Werkbudget college- uitvoeringsplan | 0 | -103 | -68 | -47 | -47 36. Algemene uitkering (septembercirculaire 2026) | -106 | -181 | -40 | -40 | -40 37. Indexeringen programma 2 | -526 | -1.454 | -1.476 | -1.502 | -1.609 38. Overheveling taakmutaties van programma 1 | -147 | -520 | -718 | -718 | -718 39. Onderhoud kunstwerken | -50 | 130 | -17 | -50 | -13 40. Reserve Cultuur | 50 | -130 | 17 | 50 | 13 41. Dekkingsreserve kapitaallasten Onderwijs | 29 | 0 | 0 | 0 | 0 42. Overig | 215 | -236 | -313 | -317 | -281 Totaal wijzigingen | 136 | -3.412 | -3.236 | -3.127 | -3.411 Begroting 2027- concept | 45 Toelichting tekst Onderwerp | Toelichting 1. Beschermd Wonen | Breda organiseert Beschermd wonen en krijgt daarvoor geld van het Rijk. Breda paste de begroting 2026 aan. 2026 2. Wmo - PGB | Er wordt minder gebruik gemaakt van het persoonsgebonden budget, met name voor Huishoudelijke ondersteuning. De oorzaak hiervan is dat we Huishoudelijke ondersteuning met bemiddeling (een pgb-constructie) uitfaseren (zie toelichting bij ontwikkelingen). 3. Wmo - | Minder inwoners maakten gebruik van woonvoorzieningen. Woonvoorzieningen 4.

Wmo - Huishoudelijke | Door de vergrijzing neemt het aantal inwoners dat een beroep doet op Huishoudelijke ondersteuning nog steeds ondersteuning | toe. Daarnaast zijn veel cliënten met Huishoudelijke ondersteuning van persoonsgebonden budget overgegaan naar zorg in natura (zie toelichting bij ontwikkelingen). 5. Wmo - inzet Algemene | We ontvingen via de algemene uitkering budget voor de groei van het aantal WMO-cliënten. Dit budget zetten we Uitkering | gedeeltelijk in als dekking voor de stijging van de Huishoudelijke ondersteuning. 6. Wmo - stijging | Gezien de stijging van het aantal Wmo-aanmeldingen, is voortzetting van de tijdelijke inzet van 2,5 fte's in 2027 en aanvragen | 2028 noodzakelijk. 7. Wmo - inzet Algemene | We ontvingen via de algemene uitkering budget voor de groei van het aantal WMO-cliënten. Dit budget zetten we Uitkering | gedeeltelijk in als dekking voor de stijging van het aantal meldingen. 8. Wmo - onafhankelijke | Het bieden van onafhankelijke cliëntondersteuning voor het sociaal domein (Wmo, Jeugdzorg en Participatiewet) is cliëntenondersteuning | een wettelijke taak voor de gemeente. Per 2027 is deze taak opnieuw regionaal aanbesteed. Hierdoor stijgen de kosten met € 65.000. 9. Jeugdzorgplus | Na doorrekening van de uitgaven over het eerste halfjaar verwachten we dat de kosten van jeugdzorgplus lager zijn dan begroot (minder trajecten die ook korter duren). 10.

Jeugdbescherming | Na doorrekening van de uitgaven over het eerste halfjaar verwachten we dat de kosten van jeugdbescherming in 2026 lager zijn dan begroot. 11. Niet vrij toegankelijke | Volgens de uitgaven over het eerste halfjaar en het prognosemodel jeugd verwachten we een tekort van € 500.000 jeugdzorg | op de niet vrij toegankelijke jeugdzorg. 12. Jeugdprofessionals | Behoud van de huidige formatie jeugdprofessionals voor 2027 en 2028. 13. Jongerenagenda | Voor het opstellen en uitvoeren van de jongerenagenda is extra formatie nodig. 14. Proef | Met Integraal Kindcentrum De Vincent starten we een proef om hoogbegaafde leerlingen beter te ondersteunen. hoogbegaafdheidsklas | Het doel is om ervoor te zorgen dat deze leerlingen binnen hun eigen school het onderwijs en de begeleiding krijgen die zij nodig hebben. Hiervoor is vaak een ander aanbod nodig dan in een reguliere klas. 15. Trampolinegroep | De verbinding onderwijs en jeugdzorg maakt onderdeel uit van het doorontwikkelplan Jeugdzorg 2026-2030. Met de trampolinegroep zorgen we voor preventieve interventie. Leerlingen in het basisonderwijs krijgen hier begeleiding en hun leerkracht coaching. Hierdoor kan de leerling groeien in ontwikkeling, maar wel op de eigen basisschool blijven. Voor de uitvoering van deze taak nemen we dit budget op tot en met 2030. 16.

De Verbinding | De verbinding onderwijs en jeugdzorg maakt onderdeel uit van het doorontwikkelplan Jeugdzorg 2026-2030. De Verbinding ondersteunt jeugdigen in het basisonderwijs die dreigen thuis komen te zitten of dat al doen. In de veilige omgeving van de Verbinding worden jeugdigen en hun omgeving begeleid, zodat zij weer met plezier naar school kunnen. Voor de uitvoering van deze taak nemen we dit budget op tot en met 2030. 17. Evenementenbudget | We nemen een evenementenbudget van € 100.000 voor jongeren op. Het overschot nemen we jaarlijks mee en jongeren | vullen het budget weer aan. 18. Rijksbijdrage BUIG | Rijksbudget Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG). Het definitieve rijksbudget BUIG voor de uitkeringslasten is verhoogd voor de hogere indexering van de uitkeringsnormen. 19. Budgetneutrale | Vanaf 2028 wordt een verdere stijging van de uitkeringslasten verwacht i.v.m. de indexatie van de verwerking BUIG | uitkeringsnormen. In de BUIG-uitkering van het Rijk wordt hiermee nog geen rekening gehouden. De verwachting is dat het Rijk deze indexering een-op-een compenseert in de BUIG-uitkering. Deze compensatie nemen we op zodat het effect op onze begroting neutraal is. 20. Participatie - | De uitkeringslasten vallen hoger uit dan geraamd in de oorspronkelijk Werkpleinbegroting die al begin 2025 uitkeringen | is opgesteld.

Ongeveer de helft van de hogere lasten is toe te rekenen aan een hogere indexatie van de uitkeringsnormen dan waar rekening mee was gehouden. Daarnaast is ook het aantal bijstandsgerechtigden meer toegenomen dan op grond van toenmalige prognoses van het CPB werd verwacht. Het Rijk heeft het BUIG-budget voor de uitkeringslasten verhoogd voor zowel de hogere indexatie als het toegenomen uitkeringsbestand. 21. Participatie - re- | Van het Rijk ontvingen we extra middelen voor de uitvoering van beschut werk. Deze middelen betalen we door integratie | aan het Werkplein. Daarnaast vallen de uitgaven aan maatwerktrajecten hoger uit. 22. Participatie - | Lagere lasten doordat minder inwoners deel hebben genomen aan de collectieve ziektekostenverzekering. minimabeleid 23. Inburgering | We verlagen de Rijksbijdrage inburgering naar het niveau van inburgeringskosten. 24. Organisatiekosten | Het Werkplein maakte minder kosten dan verwacht. Het hield rekening met een hogere stijging van de lonen dan Werkplein | uiteindelijk is afgesproken in de Cao 2026. Daarnaast zijn verschillende vacatures nog niet of later ingevuld. 46 | Begroting 2027- concept Onderwerp | Toelichting 25. Toeslagenaffaire | We bieden ondersteuning aan slachtoffers van de kinderopvang toeslagaffaire. Het Rijk vergoedt de kosten van de brede ondersteuning voor 100%.

De uitvoeringskosten declareren we op basis van normbedragen van het Rijk. Onze uitvoeringskosten zijn lager dan de normbedragen die we daarvoor ontvangen. 26. AZWA - uitgaven | We voeren de activiteiten uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) uit. 27. AZWA - ontvangst | We ontvangen geld voor het uitvoeren van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord uitkering | (AZWA). 28. Beleidsadviseur | We hebben een beleidsadviseur nodig om het regionale en lokale plan op te stellen en uit te voeren. We mogen uitvoering AZWA | deze functie niet betalen uit de middelen van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. 29. Onderwijsagenda | Er is extra budget nodig voor de onderwijsagenda om aan de afspraken met de onderwijspartners te voldoen. Tot 2027 gebruikten we hiervoor budget van onderwijsachterstanden dat is niet meer mogelijk. 30. Onderwijsagenda | Voor de uitvoering van de onderwijsagenda 2026 onttrekken we aan de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. 31. Reserve nog uit te | Voor de uitvoering van de onderwijsagenda 2026 onttrekken we aan de reserve Nog uit te voeren voeren werkzaamheden | werkzaamheden. 32. | Op basis van de evaluatie willen we de functie van de verenigingsondersteuner behouden. Verenigingsondersteuner 33.

Community Building | Voor de voortzetting, doorontwikkeling en uitbreiding van de pilot zorgzame buurten en uitvoering community building op diverse locaties in Etten-Leur is extra inzet nodig van community builders (Surplus) nodig. 34. Community Building | De kosten van de inzet voor community building dekken we uit het overschot Beschermd wonen. 35. Werkbudget college- | Werkbudget voor de plannen uit het college-uitvoeringsplan. uitvoeringsplan 36. Algemene uitkering | We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2026. We krijgen extra budget (zie programma (septembercirculaire | 1) voor de uitvoering van de taken van inburgering en de spreidingswet, de bibliotheek en extra middelen om 2026) | problematische schulden in een vroeg stadium aan te pakken. 37. Indexeringen | Volgens contracten indexeren we de kosten. We dekken dit uit de stelpost indexeringsbudgetten (zie programma programma 2 | 1) 38. Overheveling | Ontvangsten uit de algemene uitkering voor specifieke taken boeken we over van programma 1 naar programma taakmutaties van | 2. programma 1 39. Onderhoud | We schuiven de realisatie van dit jaar door naar 2027 en halen projecten van 2028 en later naar voren. kunstwerken 40. Reserve Cultuur | We schuiven de realisatie van dit jaar door naar 2027 en halen projecten van 2028 en later naar voren. 41.

Dekkingsreserve | We verlagen de onttrekking van de reserve omdat investeringen pas in 2026 zijn afgerond. kapitaallasten Onderwijs 42. Overig | Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000. Begroting 2027- concept | 47 3. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Met adequate preventie en projecten dragen we bij aan de versterking van de leefbaarheid en de veiligheid van wijken en buurten. 48 Begroting 2027- concept 3.1 Woningbouw Wat wil de gemeenteraad bereiken? Woningen toevoegen aan onze woningvoorraad zodat er een woning is voor elke Etten- Leurenaar, passend bij diens inkomen met een diversiteit aan woningen voor jongeren, gezinnen en senioren. We gaan voor gemengde duurzame, veilige wijken waarin sprake is van sociale samenhang. Maatschappelijk effect • Er zijn voldoende passende woningen voor iedere aandachtsgroep. • Wijken en woningen zijn duurzaam, de omgeving is veilig en er is sociale samenhang. Wat zijn de doelen? 1. Het bouwen van gemiddeld 300 woningen per jaar. 2.

De woon- en leefomgeving nodigen uit om naar buiten te gaan, elkaar te ontmoeten en te bewegen. 3. Er is voldoende groen, ruimte voor waterberging, infiltratie en er zijn voldoende speelvoorzieningen in woonwijken. 4. Het stimuleren van de verduurzaming van 3.000 woningen. 5. Het realiseren van nieuwe woonvormen om senioren beschut maar zelfstandig te laten wonen. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/bouwen-en-wonen Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Aantal gerealiseerde woningen (onderverdeeld naar type, aandachtsgroep en koop/huur) in een jaar. (rapportage bij de jaarrekening). Aantal verduurzaamde woningen in een jaar. 49Begroting 2027- concept Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Woningbouw: Lage Vaartkant, Intratuin en lintbebouwing Het omgevingsplan is in augustus vrijgegeven voor inspraak. We wachten eventuele zienswijzen af. Woningbouw: Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wijken) Diverse plannen zijn in voorbereiding, in procedure of worden nu gerealiseerd. Enkele voorbeelden: Haansberg Oost, Lage Vaartkant, Stationsplein 3 en 45 en Markt-Dreef. Beoogd aantal van 1.200 opleveringen in periode 2022-2026 is gehaald. De afgelopen 1,5 jaar zijn projecten Van Bergenpark, voormalige Nobelaerterrein en enkele kleine plannen opgeleverd.

Per saldo gaat het om een kleine 200 woningen, waarvan circa 85 woningen grondgebonden en circa 115 appartementen. Iets meer dan 50% van het programma bestond uit duurdere koopwoningen. Daarnaast zijn 30 sociale en 20 middeldure huurappartementen toegevoegd. Met name de huurappartementen zijn bij ouderen en starters terecht gekomen. De koopwoningen hebben vooral tot doorstroming geleid en diverse woningen vrijgemaakt voor met name starters. Omgevingsvisie: Doorwerking naar de uitvoering inclusief inzet op datasturing Dit werkt door in alle projecten. Woningbouw: Haansberg-Oost Het Omgevingsplan is in procedure. Daarover loopt een beroepsprocedure. De voorbereidingen voor bouwrijp maken zijn eind 2026 volgens planning gereed. Woningbouw: Haansberg We verwierven alle benodigde gronden. De raad stelde het masterplan vast en we namen verkeerskundige besluiten. Omgevingsplan Zuid is in voorbereiding waarbij stedenbouwkundige keuzes worden doorgerekend. Die moeten uiteindelijk leiden tot een integraal omgevingsplan met bijpassende grondexploitatie. We organiseren Haansbergdagen voor participatie en communicatie. We bereiden het bouwrijp maken voor. Wat heeft aandacht nodig? Woningbouw: Lage Vaartkant, Intratuin en lintbebouwing - Woningbouw: Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wijken) Duidelijkheid over gevolgen netcongestie en stikstof voor nog te realiseren nieuwbouw.

Omgevingsvisie: Doorwerking naar de uitvoering inclusief inzet op datasturing - Woningbouw: Haansberg-Oost Door de beroepsprocedure kan vertraging ontstaan. Woningbouw: Haansberg De omvang en complexiteit van het project vragen blijvend aandacht voor capaciteit, planning en afstemming met betrokken partijen. Verschillende onderdelen bevinden zich in voorbereiding en zijn afhankelijk van lopende processen en besluitvorming. Ook de uitgifte van gronden en de uitvoering van voorbereidende werkzaamheden vragen nog nadere uitwerking. Daarnaast blijven externe factoren zoals netcongestie, stikstof en ecologische randvoorwaarden belangrijke aandachtspunten. De focus ligt op het behouden van voortgang en het zorgvuldig voorbereiden van de volgende projectfasen. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: 50 Begroting 2027- concept Naam project | Omschrijving | planning: Woningbouw: Diverse woonprojecten (met uitzondering van | We ronden onder andere de volgende projecten af: Spoorlaan | 2026 | 2029 nieuwe wijken) | 19 (2026), Stationsplein 45 (2026/2027), Stationsplein 3 (2026/2027), Markt 9 (2027), Schoenmakershoek-Oost (2027) en Wipakker (2028/2029). Verder zetten we actief in op andere minder omvangrijke projecten binnenstedelijk waar wenselijk en mogelijk.

Woningbouw: Haansberg-Oost | We starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg-Oost, | 2026 | 2028 met als doel start woningbouw in 2026. De oplevering verwachten we in 2027 en 2028. Woningbouw: Lage Vaartkant, Intratuin en lintbebouwing | We starten met het omgevingsplan voor de verplaatsing van | 2028 | 2032 het tuincentrum en de woningbouwontwikkeling aan de Lage Vaartkant, inclusief aanpassingen aan de Bredaseweg. Start woningbouw in 2028, oplevering verwachten we in 2032. Omgevingsvisie: Doorwerking naar de uitvoering inclusief | We gaan werken aan het instrument 'programma' uit de | 2026 inzet op datasturing | Omgevingswet. Daarbij willen we eerst onderzoeken op welke manier we de abstracte doelen uit de Omgevingsvisie meer concreet kunnen maken. Woningbouw: Haansberg | We starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met | 2027 | 2032 als doel start woningbouw in 2027. De oplevering verwachten we in 2032. Begroting 2027- concept | 51 3.2 Verkeersafwikkeling Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. Maatschappelijk effect • Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelijkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3.

Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Let op: wijzig bovenaan pagina gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? De totaalscore fietsstad is tenminste 3,7. (waarstaatjegemeente cijfer 2020 is 3,7, cijfer 2024 is 3,6 - bron Fietsersbond). Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag tenminste 0,61 voor lopen en 0,7 voor fietsen. (waarstaatjegemeente 2023 aantal verplaatsingen Noord-Brabant lopen 0,54, aantal verplaatsingen Noord-Brabant fietsen 0,69 waarstaatjegemeente 2024 aantal verplaatsingen Noord-Brabant lopen 0,51, aantal verplaatsingen Noord-Brabant fietsen 0,69 - bron CBS). Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Verkeer: Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen We voeren het Parkeerbeleid uit. Daarnaast zijn we bezig met een nieuwe nota parkeernormen. Verkeer: Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord) De knelpunten brachten we in beeld en deelden we met de raad. Deze opgave loopt door in het project voor de tunnel en randweg. Verkeer: Onderzoek spoortunnel Het ontwerp van de tunnel en oostelijke randweg verloopt volgens planning.

We informeerden de nieuwe raadsleden inhoudelijk over het project en spraken daarbij onder andere de financiering, lobby en stikstofdepositie. Het resultaat was een positieve houding. De participatie is in volle gang. We organiseren onder andere klankbordgroepen, informatieavonden en gesprekken met belanghebbenden. 52 Begroting 2027- concept Wat heeft aandacht nodig? Verkeer: Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen We werken aan verbeteringen in de parkeergarage en een nieuwe uitstraling. Hiervoor moeten plafonds, wanden en vloer worden aangepakt. Verkeer: Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord) - Verkeer: Onderzoek spoortunnel Het verkrijgen van een natuurvergunning vanwege overschrijding van de ondergrens stikstofdepositie. We lobbyen gericht voor externe financiële bijdragen aan project. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Verkeer: Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen We optimaliseren ieder jaar ons parkeerbeleid. Aan de hand van ontwikkelingen passen we ons beleid aan en stellen dit ieder jaar voor. 2026 Verkeer: Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord) Eerst willen we het uitvoeringsplan van de Mobiliteitsvisie vaststellen.

Daarin komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wijzigingen in de infrastructuur verder op te pakken. 2026 Verkeer: Onderzoek spoortunnel We onderzoeken de mogelijkheden voor een spoortunnel en randweg. Daarbij starten we met een uitvoeringsaanpak. Die bestaat onder andere uit een lobbytraject om extra bijdragen van ketenpartners te verkrijgen. 2026 53Begroting 2027- concept 3.3 Verkeersveiligheid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. Maatschappelijk effect • Er is veilig gedrag in het verkeer • De infrastructuur is veilig Wat zijn de doelen? 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bij de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlijke verkeerspunten terugdringen. Ambitie en metingen • Het aantal gevaarlijke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zijn (op basis van inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties). • Aantal verkeersdoden per jaar. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Zo weinig mogelijk verkeersdoden per jaar (vijfjaarscumulatief, per 100 km weglengte) .

(waarstaatjegemeente per jaar 2021: 0,5 - 2022: 0,4 - 2023: 0,6 - 2024: 2,5) Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Verlichting: Aanleg verlichting Bolwerk Netbeheerder Enexis gaat na de bouwvak de kabel leggen op het Bolwerk. De onderhoudsaannemer komt er gelijk achteraan om de masten en armaturen te plaatsen en aan te sluiten. Wat heeft aandacht nodig? Verlichting: Aanleg verlichting Bolwerk - Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Verlichting: Aanleg verlichting Bolwerk We leggen, als Enexis hier een kabel gaat leggen, verlichting aan op het Bolwerk. Het besluit van Enexis verwachten we eind 2025. Met de aanleg van verlichting zorgen we voor een veilig verlichte route voor de fietsers in de ochtend en de avond. 2027 54 Begroting 2027- concept 3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wijken en op de bedrijventerreinen. Maatschappelijk effect • De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. • Het afvalbeleid is duidelijk voor inwoners en ondernemers. Wat zijn de doelen? 1. De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A (CROW: kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). 2.

Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving www.waarstaatjegemeente.nl/Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. • Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef). • Hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Ten hoogste 100 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner (restafval aan huis). (2022: 70 kilogram, 2023: 63 kilogram, 2024: 65 kilogram) Bron: CBS 55Begroting 2027- concept Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Afval: Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen Het cameratoezicht ondersteunt een gerichte handhaving, werkt preventief en draagt bij aan het terugdringen van bijplaatsingen en afvaldumpingen. Openbare ruimte: aanleg en beheer groen We hebben vastgestelde beheerplannen voor de openbare ruimte en een normenkader toegankelijkheid. Voor het openbaar groen is dit opgenomen in het groenplan. Daarnaast gaan we aan de slag met het vergroenen van de openbaar ruimte.

Hiervoor starten we in het najaar van 2026 in de wijk Etten-Leur Noord de procedure en participatie op, zodat we in 2027 kunnen aanplanten. Openbare ruimte: aanleg en beheer verhardingen Het onderhoud aan de openbare ruimte wordt gedaan volgens de afgesproken kwaliteitsniveaus uit het verhardingenplan dat vorig jaar is vastgesteld. Wat heeft aandacht nodig? Afval: Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen Blijvende aandacht is nodig voor de gerichte inzet van camera's, de opvolging door handhaving en het behoud van maatschappelijk draagvlak. Openbare ruimte: aanleg en beheer groen - Openbare ruimte: aanleg en beheer verhardingen Afstemming tussen alle onderhoudsprojecten en de werkzaamheden in het kader van de energietransitie. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project Omschrijving planning: Afval: Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen. 2026 Openbare ruimte: aanleg en beheer groen Onderhoud en aanleg volgens de vastgestelde niveaus in het groenplan uitvoeren. Deze zijn meer gebaseerd op biodiversiteit, vergroening en het maken van een groen netwerk en minder op kwaliteitsniveaus. In 2030 voeren we een update van het plan uit voor het instandhouden van de voorziening.

2030 Openbare ruimte: aanleg en beheer verhardingen Onderhoud en aanleg volgens de vastgestelde niveaus in verhardingenplan uitvoeren. We hanteren de niveaus A, B en C van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). In 2030 voeren we een update van het plan uit voor het instandhouden van de voorziening. 2030 56 Begroting 2027- concept 3.5 Huisvesting bijzondere doelgroepen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bijzondere doelgroepen. Maatschappelijk effect • Een thuis voor alle aandachtsgroepen. Wat zijn de doelen? 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tijdelijke) en betaalbare huisvesting voor: - statushouders; - spoedzoekers; - arbeidsmigranten; - sociaal en medisch urgenten; - uitstroom uit intramurale instelling; - Oekraïense vluchtelingen. 2. Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022. Ambitie en metingen • Aantal beschikbaar gestelde woningen voor bovenstaande aandachtsgroepen. De totale taakstelling over 2026 is 79. Daarvan zijn er tot augustus 55 gerealiseerd. Wat is de stand van zaken in 2026? Wat gaat goed? Huisvesting: Doorstromers We realiseren een nieuwbouwprogramma dat kansen biedt aan diverse doelgroepen om door te stromen.

Specifiek voor ouderen die huren bij Alwel en willen verhuizen naar een levensloopbestendig appartement stellen we vouchers beschikbaar. Het Centrum voor Wonen informeert en begeleidt ouderen op verzoek over mogelijkheden om door te stromen. Huisvesting: Arbeidsmigranten Er wordt passende huisvesting geboden aan arbeidsmigranten variërend van woningdelen, grootschalige huisvesting en huisvesting bij agrariërs. Het afgelopen 1,5 jaar is het aantal stedelijke adressen (van 108 naar 103) en het aantal gehuisveste personen (van 571 naar 503) afgenomen. Het laatste is het gevolg van aanscherping van het beleid in de vorm van het aantal personen per woning. Huisvesting: Spoedzoekers Er worden jaarlijks volgens lopende prestatieafspraken woningen toegewezen aan diverse groepen die om uiteenlopende redenen met voorrang moeten worden gehuisvest. Huisvesting: Asielzoekers We slagen erin de wettelijke taakstelling te realiseren. Verder hebben we met het asielzoekerscentrum voldaan aan onze opdracht. 57Begroting 2027- concept Wat heeft aandacht nodig? Huisvesting: Doorstromers - Huisvesting: Arbeidsmigranten Ontwikkelen van plannen voor meer grootschalige huisvesting. Er is nu 1 locatie beschikbaar. Actueel beleid biedt ruimte voor nog eens 2 van dergelijke ontwikkelingen. Huisvesting: Spoedzoekers Er zijn meer (tijdelijke) sociale huurwoningen nodig.

Huisvesting: Asielzoekers - Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2026: Naam project | Omschrijving | planning: Huisvesting: Arbeidsmigranten | We focussen ons in 2026 op nieuwe initiatieven voor | 2026 grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten. Huisvesting: Spoedzoekers | We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van | 2026 spoedzoekers. Voor spoedzoekers maken we in 2026 voor meerdere jaren afspraken met Alwel. Huisvesting: Doorstromers | We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van | 2026 doorstromers. Voor doorstromers maken we in 2026 voor meerdere jaren afspraken met Alwel. Huisvesting: Asielzoekers | In 2025 openden we een asielzoekerscentrum. | 2026 58 | Begroting 2027- concept Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Actualisatie begroting 2026-2030 1. Opbrengst Projecten | 300 | 0 | 0 | 0 | 0 2.

Parkeergelden straatparkeren | 73 | 73 | 73 | 73 | 73 3. Leges kabels en leidingen | 70 | 0 | 0 | 0 | 0 4. Voorziening onderhoud gebouwen | -108 | -96 | -96 | -96 | -96 5. Algemene uitkering (septembercirculaire 2026) | -156 | -145 | -151 | -157 | -163 6. Ruimtelijke visies | 0 | 0 | -200 | -100 | 0 7. Mobiliteitsstrateeg | 0 | -73 | -76 | -79 | -81 8. Omgevingsmanager | 0 | -121 | -126 | -130 | -134 9. Omgevingsmanager uit grote projecten | 0 | 121 | 126 | 130 | 134 10. Junior projectleider gebiedsontwikkeling | 0 | -96 | -100 | -103 | -106 11. Junior projectleider gebiedsontwikkeling | 0 | 96 | 100 | 103 | 106 12. Rente en afschrijvingen | 880 | 0 | 0 | 0 | 0 13. Riolering algemeen | -190 | -190 | -190 | -190 | -190 14. Onttrekking voorziening riolering | 190 | 825 | 0 | 0 | 0 15. Te ontvangen rioolrechten | 0 | -798 | -55 | 259 | 416 16. Volkshuisvestingsprogramma | -113 | 113 | 0 | 0 | 0 17. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | 113 | -113 | 0 | 0 | 0 18. Realisatiestimulans Volkshuisvesting | 252 | 0 | 0 | 0 | 0 19. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | -252 | 0 | 0 | 0 | 0 20. Reserve Grondexploitatierisico's | 3.405 | 0 | 0 | 0 | 0 21. Mutatie boekwaarde grondbedrijf | 564 | 2.693 | 690 | 463 | 0 22. Reserve Realisatie omgevingsvisie | -564 | -2.693 | -690 | -463 | 0 23. Reserve Grondexploitatierisico's | 215 | 520 | 1.000 | 1.300 | 2.100 24.

Reserve Realisatie omgevingsvisie | -215 | -520 | -1.000 | -1.300 | -2.100 25. Overig | 22 | 74 | 75 | 66 | 57 Totaal wijzigingen | 4.486 | -330 | -620 | -224 | 16 Begroting 2027- concept | 59 Toelichting tekst Onderwerp | Toelichting 1. Opbrengst Projecten | We ontvangen hogere financiële bijdragen voor woningbouwprojecten. 2. Parkeergelden straatparkeren | In december 2025 werd de verordening parkeerbelasting vastgesteld. Door de tariefsverhoging zijn er meer inkomsten straatparkeren. 3. Leges kabels en leidingen | Er zijn meer aanvragen voor het aanleggen en verleggen van kabels en leidingen. 4. Voorziening onderhoud gebouwen | We rekenden de onderhoudsvoorziening gebouwen door. Daaruit blijkt dat een verhoging van de storting in de voorziening nodig is om alle toekomstige werkzaamheden uit te voeren. 5. Algemene uitkering (septembercirculaire 2026) | We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2026. We ontvangen extra geld voor het uitvoeren van de Wet Versterking regie Volkshuisvesting (zie programma 1). Deze wet zorgt ervoor dat overheden kunnen sturen op hoeveel, waar en voor wie er wordt gebouwd. 6. Ruimtelijke visies | We huren stedenbouwkundige bureaus in voor de visies Grauwe Polder, Stationsgebied, Etten-Leur Noord en de herijking van de Omgevingsvisie. 7. Mobiliteitsstrateeg | We huurden een strateeg in.

Nu maken we hiervan een structurele formatieplaats om de groeiende mobiliteitsopgaven uit te voeren. 8. Omgevingsmanager | De tijdelijke rol van omgevingsmanager maken we structureel. We zetten de omgevingsmanager onder andere in voor grote projecten zoals de oostelijke en noordelijke randweg. 9. Omgevingsmanager uit grote projecten | De tijdelijke rol van omgevingsmanager maken we structureel. We zetten de omgevingsmanager onder andere in voor grote projecten zoals de oostelijke en noordelijke randweg. We betalen deze uitbreiding uit de grote projecten. 10. Junior projectleider gebiedsontwikkeling | We vervangen de externe inhuur gebiedsontwikkeling voor structurele inzet. Dit is nodig voor de voorbereiding, uitvoering en coördinatie van woningbouw-, herstructurerings- en openbare ruimteprojecten. 11. Junior projectleider gebiedsontwikkeling | We dekken de kosten van de junior projectleider uit de opbrengsten van Planologie. 12. Rente en afschrijvingen | Door het later uitvoeren van verschillende projecten in de openbare ruimte zijn de afschrijvingskosten lager. 13. Riolering algemeen | Er is meer dagelijks onderhoud nodig. Dit komt omdat het rioolstelsel steeds ouder wordt en er meer wortelgroei in de riolering komt. 14. Onttrekking voorziening riolering | Het saldo van de hogere kosten verrekenen we met de voorziening riolering 15.

Te ontvangen rioolrechten | Het saldo van de hogere kosten verrekenen we met de te ontvangen rioolrechten. 16. Volkshuisvestingsprogramma | We ontvingen in 2025 een rijksbijdrage voor het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma en een huisvestingsverordening. Deze werkzaamheden worden pas in 2027 uitgevoerd. We nemen het bedrag via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2027. 17. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | We ontvingen in 2025 een rijksbijdrage voor het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma en een huisvestingsverordening. Deze werkzaamheden worden pas in 2027 uitgevoerd. We nemen het bedrag via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2027. 18. Realisatiestimulans Volkshuisvesting | De ontvangsten van de realisatiestimulans Volkshuisvesting zetten we apart in de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. Het doel van de realisatiestimulans Volkshuisvesting is het realiseren van betaalbare woningen. 19. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | De ontvangsten van de realisatiestimulans Volkshuisvesting zetten we apart in de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. Het doel van de realisatiestimulans Volkshuisvesting is het realiseren van betaalbare woningen. 20. Reserve Grondexploitatierisico's | Vanuit de reserve Grondexploitatierisico's doen we een storting in de Algemene reserve.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ettenleur.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/a4729c5e-0f21-4f28-be18-ccde40f476f1?agendaItemId=589239ae-538c-4f89-be64-64624f1e015d