BP Reconstructie N389 - Toelichting Bijlage 14 Vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten
Tekst van het document
201 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1709/19-20. 195 196
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
74
mortierposities aan bij qD.945409. Tijdens dezelfde vlucht werd er ook gebombardeerd op qD.941419 en qD.945415. Resultaten werden niet waargenomen. Het gebied werd tevens met boordgeschut beschoten. 202 [RAP_441102TA03] Voormalige gemeente Fijnaart en Oud-Gastel 197 Squadron Tussen 14.30 en 17.08 uur vielen tien Britse Hawker Typhoon jachtbommenwerpers van 197 Squadron het doelwit qD.719402 en qD.717402 (gebouw en fabriek) met 20 x 500 lb brisantbommen bij Stampersgat. De vliegeniers claimden dat alle bommen op het doel vielen. Na het bombardement werd het doelwit ook met boordgeschut beschoten. De meerderheid van de bommen vielen op het gebouw qD.719402. 203 [RAP_441102STB01] 257 Squadron Volgens de gegevens van de 2TAF bombardeerden tussen 14.30 en 17.08 uur vielen acht Britse Hawker Typhoon jachtbommenwerpers van 257 Squadron het doelwit qD.713407 (bij Stampersgat) met 16 x 500 lb brisantbommen. De vliegeniers rapporteerden veertien treffers en dat het doelwit in brand stond na de aanval. In de Operation Records Books staat echter andere informatie. Het oorspronkelijk doelwit werd niet aangevallen omdat er géén rode rook bij het oorspronkelijk doelwit werd waargenomen. Een grondaanval was gaande nabij het gebouw waardoor het gebouw bij qD.713407 beschadigd werd. Daarom vlogen de toestellen door en bombardeerden zij als alternatief de weg nabij Steenbergen (qD.633373).
204 [>7 km buiten onderzoekstracés] 2 op 3 november 1944 Voormalige gemeente Terheijden Een geallieerde schijnaanval werd uitgevoerd ten zuiden van Terheijden. Tanks schoten om 04.40 uur op Duitse stellingen ten zuiden van Terheijden. Om 04.45 uur begon ook de artillerie op dezelfde doelen te schieten. [RAP_441103TA01] Duitse eenheden schoten op de geallieerden (gelegerd ten zuiden van Fort Strikberg) met zeer zwaar materiaal. [>500 m buiten onderzoekstracés] Ook werden er luchtaanvallen uitgevoerd bij Terheijden om de schijnaanval kracht bij te zetten. [Historische context] De geallieerden bestookten met name de Terheijdense brug. 205 [RAP_441103TA02]
Afbeelding 33: 2 nov. Chill, 477.
3 november 1944 Voormalige gemeente Terheijden 329 Squadron Tussen 09.05 en 11.15 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 329 Squadron met 11 x 500 lb brisantbommen Duitse verdedigingsposities aan bij qD.954415.
TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1662/21-22. TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1169/40-41. 204 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1528/21-22. 205 van Alphen, Oorlog en bevrijding in woord en beeld. 3 november 1944 De slag om het Markkanaal (1984) 59. 202 203
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
75
Vijf bommen vielen in het doelgebied. Het doelwit werd vervolgens met boordgeschut beschoten. 206 [RAP_441103TA01] 341 Squadron Tussen 09.20 en 10.25 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 341 Squadron hetzelfde doel (qD.954415) aan als 329 Squadron. Zij bombardeerden met 12 x 500 lb brisantbommen waarvan negen het doelwit raakten. Het doel was een driehoekig gebied waar Duitse eenheden standhielden tegen de Poolse aanval. Er werden echter geen bewegingen gezien in het gebied. Negen van de bommen vielen in het doelgebied, welke na het bombardement ook met boordgeschut werd beschoten. Eén huis stond in brand na de aanval. 207 [RAP_441103TA02] 74 Squadron Tussen 09.05 en 14.16 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 74 Squadron hetzelfde doel (qD.954415) aan als 329 Squadron. Zij bombardeerden met 12 x 500 lb brisantbommen waarvan negen in het doelgebied vielen. Hun doelwitten waren om langs het Markkanaal Duitse infanterie-posities aan te vallen. Drie bommen vielen aan het kanaal iets ten oosten van de weg en de overige bommen vielen in het doelgebied. Het doel werd ook met boordgeschut aangevallen. 208 [RAP_441103TA03] 345 Squadron Tussen 10.25 en 11.35 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 345 Squadron hetzelfde doel (qD.954415) aan als 329 Squadron.
Zij bombardeerden met 11 x 500 lb brisantbommen waarvan twee op huizen vielen ten noorden van het kanaal. Twee andere huizen stonden in brand en één explodeerde. Een petroleum dumplocatie bij qD.940420 stond in brand. 209 [RAP_441103TA04] 222 Squadron Tussen 10.05 en 12.15 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 222 Squadron het doelwit qD.9443 aan met 10 x 500 lb brisantbommen. Er werden vier treffers waargenomen op loopgraven. De vliegeniers claimde ook één tank te hebben geraakt en vernietigd. 210 [>1 km buiten onderzoekstracés] Voormalige gemeente Klundert Om 14.00 uur stortte een Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerper van 66 Squadron neer ten zuiden van Klundert. Het toestel werd neergeschoten door FLAK-geschut. De piloot overleefde de crash. 211 [Locatie onbekend] Voormalige gemeente Standdaarbuiten Om 13.50 uur stortte een Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerper van 332 Squadron neer aan de Oostvliet – Groeneweg in de Oudland Polder, oostzuidoost van Noordhoek. Het toestel stortte neer in het afwateringskanaal. De piloot ligt thans begraven in Noorwegen. 212 [>1 km buiten onderzoekstracés]
TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1720/17-18. TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1738/41-42. 208 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/642/31-32. 209 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1741/13-14. 210 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1372/41-42. 211 SGLO Verliesregister T4624, geraadpleegd op 14 oktober 2022; https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/neergestortevliegtuigen-in-klundert-1940-1945 212 SGLO Verliesregister T4629, geraadpleegd op 14 oktober 2022. 206 207
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
76
Afbeelding 34: Een deel van het wrak van de Spitfire van 322 Squadron. https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/neergestorte-vliegtuigen-in-standdaarbuiten-1940-1945.
Bron:
3 op 4 november 1944 In de nacht van 3 op 4 november 1944 begonnen Canadese eenheden van de 4th Canadian Armoured Division aan een omsingeling van Steenbergen. Met het licht constateerden de Canadese eenheden dat het dorp reeds verlaten was. Hierop trokken zij door naar Dinteloord. 213 [Historische context] 4 november 1944 De Duitse regimenten 413 en 415 begonnen naar Klundert en Zevenbergen te trekken. 214 [Historische context] Voormalige gemeente Klundert Om 16.20 uur maakte een Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerper van 74 Squadron een noodlanding ten zuiden van Klundert. 215 De Amerikaanse 104th Division bevrijdde Klundert. 216 [Historische context] Voormalige gemeente Terheijden Poolse eenheden bevrijdde Terheijden. 217 [Historische context] Voormalige gemeente Dinteloord en Zevenbergen Toestellen van 33 en 266 Squadron voerden twee luchtaanval uit deze dag. Eén bij Dinteloord en de tweede bij de Zevenbergschehoek. 218 [Buiten onderzoekstracés] 5 november 1944 Voormalige gemeente Zevenbergen De Amerikaanse 104th Division bevrijdde Zevenbergen. Het dorp Zevenbergen was door geallieerde luchtaanvallen en Duitse vernielingen, onder meer met fosforgranaten, grotendeels verwoest. 219 [Historische context] C. Klep & B. Schoenmaker (Red.), Oorlog op de flank. De bevrijding van Nederland 1944-1945 (1995) 220. H. Bollen & P.
Vroemen, Canadezen in actie: Nederland najaar '44 - voorjaar '46 (1994) 41. 215 SGLO Verliesregister T4636A, geraadpleegd op 14 oktober 2022; https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/neergestortevliegtuigen-in-klundert-1940-1945 216 Klep & B. Schoenmaker (Red.), Oorlog op de flank. De bevrijding van Nederland 1944-1945 (1995) 220. 217 Klep & B. Schoenmaker (Red.), Oorlog op de flank. De bevrijding van Nederland 1944-1945 (1995) 221. 218 G. Zwanenburg, En nooit was het stil…Kroniek van een luchtoorlog Deel II (1991-1993) 436. 219 Klep & B. Schoenmaker (Red.), Oorlog op de flank. De bevrijding van Nederland 1944-1945 (1995) 220. 213 214
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
77
Voormalige gemeente Dinteloord en Klundert De 2TAF voerde twee luchtaanvallen uit, één op Dinteloord en een andere op Klundert. 220 Tijdens deze aanvallen werden de dorpen Dinteloord en Klundert aangevallen. 221 [Buiten onderzoekstracés] 6 november 1944 Voormalige gemeente Fijnaart – Oud Gestel 185 Field Regiment stationeerde zich in de suikerfabriek in Stampersgat qD.7140 om vanaf hier Willemstad te beschieten. 222 [Historische context] November 1944 Voormalige gemeente Dinteloord en Prinsenland Een onontplofte bom was gevallen bij D.18. 223 [Locatie onbekend] 23 december 1944 Voormalige gemeente Zevenbergen Om 17.00 uur reed een paard met wagen over een weg toen een tankmijn ontplofte. 224 [1,4 km buiten onderzoekstracés]
Afbeelding 35: Locatie van het ongeluk te Zevenbergen. Bron: BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 307.
3 januari 1945 Voormalige gemeente Standdaarbuiten De burgemeester meldde dat Duitse eenheden munitie hadden achtergelaten, onder andere Panzerfausten. 225 [Locatie onbekend] 21 januari – 21 februari 1945 Voormalige gemeente Steenbergen
Zwanenburg, En nooit was het stil…Kroniek van een luchtoorlog Deel II (1991-1993) 437. TNA UK AIR37/717. 222 TNA UK WO171-1001. 223 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3124. 224 BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 307. 225 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 2757. 220 221
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
78
Afbeelding 36: Een kaart me alle V.1’s welke in de lucht zijn vernietigd (grote bolletjes), neergestort zijn door luchtafweer (bolletje met een plusje) of neergestort door een andere oorzaak (stipjes). Bron: R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V.1. Februari - maart 1945 (2013) 26.
21 februari – 21 maart 1945 Voormalige gemeente Steenbergen
Afbeelding 37: Een kaart me alle V.1’s welke in de lucht zijn vernietigd (grote bolletjes), neergestort zijn door luchtafweer (bolletje met een plusje) of neergestort door een andere oorzaak (stipjes). Bron: R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V.1. Februari - maart 1945 (2013) 27.
Februari – maart 1945 Geallieerde zoeklichten waren opgesteld bij Langeweg in Kruisland (No. 2E), Noorzeedijk (No. 3D) en Stampersgat (No. 2D). [Historische context] V.1 inslagen Gemeente
Locatie
Datum
Dinteloord en Prinsenlanden
D20
30-011945
Fijnaart Heijningen
Jufvrouw enpolder
31-011945
en
Zevenbergen
Steenbergen en Kruisland
Tijds tip 8 uur
Schade
Bron
RAP-nummer
Vanuit noordoostelijke richting
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3124.
Locatie onbekend
13.00 uur
Krater van circa 6 meter in doorsnede en drie meter diep Een V.1 stortte neer in de voormalige gemeente Zevenbergen Glasschade, geraakt door luchtafweer en in de lucht explodeerde (of in brand vloog). De V.1 kwam in zijn geheel op
BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211 V1909, geraadpleegd op 14 oktober 2022.
Gezien op circa 600 m buiten onderzoekstracés op luchtfoto 19-06-1945
V0791, geraadpleegd op 14 oktober 2022; BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211
>3 km buiten onderzoekstracés
03-021945
Goorshoe k, Goorhoek seweg
12-021945
18.30 uur
Locatie onbekend
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
79
Gemeente
Dinteloord en Prinsenlanden
Locatie
Datum
Tijds tip
Oud Prinsenla ndse polder, 500 meter van de Noordzee dijk nabij de Rhuisweg . Beaumon dpolder
16-021945
9 uur
16-021945
9 uur
Zuidzeedi jk
19-021945
22.30 uur
Standdaarbuiten
Oudlands e polder
20-021945
15.00 uur
Zevenbergen
Onbeken d
23-021945
Onbe kend
Steenbergen en Kruisland
Goorshoe k
25-021945
Onbe kend
26-021945
Onbe kend
Schade
Bron
RAP-nummer
aan
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3124; BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 326,
Locatie onbekend
Kwam uit noordelijke richting. De krater had een middellijn van acht meter en was 2,5 meter diep Door het afweergeschut neer geschoten. De motor draaide nog toen de V.1 neerkwam. De krater had een middellijn van acht meter en een diepte van ongeveer twee meter. Op 500 meter ten zuiden van de openbare weg de Kreek in de Oudlandse Polder. De V.1 was niet ontploft. De V.1 was in dertien stukken daarbeneden gevallen. Volgens bewoners was de V.1 in glijvlucht op de grond terecht gekomen, zich weer opgericht om vervolgens in stukken uiteen te vallen In een akker stortte een V.1 neer. Er werd in de omgeving lichte dak- en glasschade aangericht Een V.1 stortte neer aan het Gorriehoek in Kruisland In het Gorriehoek in Kruisland viel een V.1.
BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211
Buiten onderzoekstracés
BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211
Mogelijk gezien op circa 900 m buiten onderzoekstracés op luchtfoto 09-07-1945
BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211
>700 m buiten onderzoekstracés
V1003, geraadpleegd op 14 oktober 2022.
Locatie onbekend
V2047, geraadpleegd op 14 oktober 2022.
>3 km buiten onderzoekstracés
V2051, geraadpleegd op 14 oktober 2022.
>3 km buiten onderzoekstracés
de terecht. Schade akkers
grond
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
80
Gemeente
Locatie
Dinteloord en Prinsenlanden
Steenbergen en Kruisland
Datum 28-021945
Tijds tip Onbe kend
Beumond polder, akker bij A.249, op 150 meter van de Noordzee dijk
01-031945
11.30 uur
Goorshoe k “V.1 kerkhof” genoemd door bewoners
1 op 2 031945
Onbe kend
Vermoedelijk door afweergeschut neergeschoten en geëxplodeerd
03-031945
14.30
Door afweergeschut getroffen en explodeerde vlak boven een boerderij aan Brandseweg 5. Krater van vier meter diepte en acht meter in diameter Glasschade. V.1 neergeschoten door afweergeschut en op de grond ontploft. De V.1 werd neergeschoten door het afweergeschut bij C.87 a (Langeweg 61) Ingeslagen en geëxplodeerd. Het gat had een 3 meter middellijn en was 2,5 meter diep.
Standdaarbuiten
Oudlands epolder, nabij B.36
03-031945
16.00 uur
Steenbergen en Kruisland
Goorshoe k
04-031945
08.30
Dinteloord en Prinsenlanden
Noordzee dijk (Beaumo ntpolder). Op het land van A249
11-031945
11.30
Fijnaart Heijningen
Hofstede J. Bom
Onbeke nd
Onbe kend
en
Schade
Bron
RAP-nummer
In een akkerland genaamd Gorrishoek in Kruisland stortte een niet ontplofte V.1 neer. Vermoedelijk was de V.1 ook niet getroffen door het luchtafweer 3 meter middellijn en 2,2 meter diep. Ondanks de geringe krater zou de bom volledig zijn ontploft
V1166, geraadpleegd op 14 oktober 2022.
>3 km buiten onderzoekstracés
BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 326;
Buiten onderzoekstracés
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0901 inv.nr. 7584; BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 326,
BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211 >3 km buiten onderzoekstracés
>3,5 km buiten onderzoekstracés
BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0901 inv.nr. 7584; BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 326,
Buiten onderzoekstracés
Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 109 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3124.
Buiten onderzoekstracés
WBA Bergen op Zoom toeg.nr.
Locatie onbekend
>3 km buiten onderzoekstracés
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
81
Gemeente
Locatie
Bij buurtscha p Kwartier Bij de Mark, tegenove r suikerfabr iek Dinteloor d
Datum
Tijds tip
Onbeke nd
Onbe kend
Onbeke nd
Onbe kend
Schade
Bron 0411 inv.nr. 1168. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168.
RAP-nummer
>500 m buiten onderzoekstracés Gezien op circa 600 m buiten onderzoekstracés op luchtfoto 19-06-1945
16 februari 1945 Voormalige gemeente Steenbergen Batterijen van de Amerikaanse 787th Anti Aircraft Artillery Automatic Weapons Battalion werden opgesteld rondom Steenbergen, onder andere op de Zuidzeedijk (B battery). Zware luchtafweerbatterijen van de 125th Anti Aircraft Artillery Gun Battalion (semi-mobile) werden in een lijn opgesteld tussen Bergen op Zoom en Roosendaal met batterijen tussen Wouw en Kruisland. Ook werden er zes 20 mm Polsten kanonnen neergezet in Kruisland van het Britse 93th Light Anti-Aircraft Regiment. De 93th waren bemand met drieloop Polsten 20 mm snelvuurkanonnen welke gemonteerd waren op een oude tank. In totaal stonden zes stuks opgesteld bij Kruisland. 226 Zij moesten Antwerpen verdedigen van de V.1’s. In de week van 20 februari 1945 werden de meeste V.1’s geteld en de geallieerde eenheden schoten tot 15.000 stuks per nacht door batterijen van Antwerp X met een gemiddeld verbruik van 6.400 stuks munitie ver dag in februari 1945. 227 [Historische context] In totaal zouden de volgende aantallen zijn geraakt door de 787th: 228 Batterij
Locatie
V1 in lucht ontploft
A B C D Totaal
Hoogstraat Zuidzeedijk Afgeslechte dijk Stoofdijk
12 16 15 3 46
V1 getroffen neergestort 20 29 12 12 73
en
8 maart – 12 juni 1945 Voormalige gemeente Standdaarbuiten Door de burgemeester werd op 8 maart 1945 meerdere onontplofte granaten, Panzerfausten en andere munitie gemeld. Deze lagen tussen de Molendijk (weg richting Zevenbergen) en de Mark, langs de tankval op een afstand van twintig meter van de Molendijk. Ze zouden vanaf de weg duidelijk zichtbaar zijn. De munitie werd op 12 juni 1945 opgeruimd. 229 [RAP_450612SBA01] 15 maart 1945 Voormalige gemeente Steenbergen B en C Batterij van de 787th AW Battalion werd verplaatst naar Reims. 230 [Historische context] 16 maart 1945
226 R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 71. 227 R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 64;99. 228 R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 83. 229 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 2757. 230 Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 86.
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
82
De volgende aantallen V.1’s werden gemeld in de provincie Noord-Brabant 231 : [Locatie onbekend] Gemeente Dinteloord Steenbergen (waarvan geëxplodeerd) Zevenbergen
3
niet
Januari 1945 1 1
Februari 1945 4 9
-
3
22 maart 1945 Voormalige gemeente Steenbergen A en D Batterij van de 787th AW Battalion werd verplaatst naar Antwerpen. 232 [Historische context] 29 maart 1945 Voormalige gemeente Terheijden De burgemeester van Terheijden meldde dat er verspreid over de gehele gemeente nog ongeveer tweehonderd niet ontplofte bommen, granaten en andere gevaarlijke voorwerpen liggen. 233 [Locatie onbekend] 4 april 1945 Voormalige gemeente Steenbergen De zoeklichten bij Steenbergen vertrokken. 234 [Historische context] 3.7
Naoorlogse periode – heden Direct na de Tweede Wereldoorlog werd aangevangen met het opruimen van OO. In eerste instantie werd door het Militair Gezag (MG) aan de (plaatsvervangende) burgemeesters van de gemeenten gevraagd om een opgave te doen van mogelijk aanwezige landmijnen en munitie. De ruimingen van landmijnen en overige munitie werden in de eerste jaren uitgevoerd door diverse onderdelen waaronder de Mijn- en Munitieopruimingsdienst (MMOD). Vanaf 1948 was de Hulpverleningsdienst (HVD) van het toenmalige Ministerie van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk voor het ruimen van OO op het land. Tot 1972 heeft de HVD ruimingen uitgevoerd. Het ruimen van OO in Nederland is vanaf die datum weer een verantwoording van het Ministerie van Defensie (EOD). 31 mei 1945
NA Den Haag toeg.nr. 2.13.25 inv.nr. 1563. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 86. 233 BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 307. 234 Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 92. 231 232
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
83
Afbeelding 38: Inlichtingen van de Albrecht Groep op 31 mei 1945. Bron: NIOD toeg.nr. 109a inv.nr. 24.
16 juni 1945 Voormalige gemeente Dinteloord Er werd gemeld dat in de voormalige gemeente Dinteloord reeds drie schepen zijn gelicht welke allen explosieven bevatte. De hoeveelheid explosieven was gering. Deze explosieven lagen bij de mond van de Mark en Dintel, nabij de sluiswerken. 235 [Circa 4,5 km buiten onderzoekstracés] 18 oktober 1945 Voormalige gemeente Dinteloord De burgemeester van Dinteloord deelde mee dat er in zijn gemeente vier ringstanden van beton, één gevechtsbunker, twee munitieplaatsen, twee bunkers, drie salonbunkers met gemetselde gangen en mitrailleurplaatsen, drie woonbunkers met gangen (metselwerk) en twee ziekenhuisbunkers (metselwerk) in zijn gemeente bevonden. 236 [Locatie onbekend] 13 april 1946 Voormalige gemeente Zevenbergen Er was een Duitse betonnen bunker nabij de Zuidhaven. 237 [Buiten onderzoekstracés] 26 januari 1989 Voormalige gemeente Zevenbergen Een terrein op het Industrie- en Havenschap Moerdijk werd gebruikt om granaten en bommen te laten ontploffen. 238 [Buiten onderzoekstracés] BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 307. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3700. 237 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 5573. 238 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 6137. 235 236
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
84
Schadelijst Gemeente
WOII
Bruggen tussen gemeenten
Locatie
Schade
Bron
Brug Standdaarbuit en
Opgeblazen door Duitse eenheden 1944 Opgeblazen 1944 Vernield 1944
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168.; BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271.
Lamgatsveer Brug Stampersgat Brug Nieuwe Veer Brug te Zwartenberg Brug te Zwartenberg
Dinteloord en Prinsenlan den
Brug Dinteloord Sluizen nabij de monding Dintel Coöperatieve suikerfabriek Bruggen over de Mark, Dintel en Steenbergse Vliet D16a en D40
Fijnaart en Heijningen
B127
B129
Vernield 1944 Vernield 1944 Vernield 1940 door Nederlandse militairen met springstof welke was aangebracht ten noorden van de draaipijler. Na de ontploffing was de zuidelijke vleugel nog intact. De noordelijke vleugel hing scheef. Duitse instanties vernielden vervolgens met springladingen de noordelijke vleugel zodat deze instortte. Vernield 1944
Vernield 1944
Zwaar beschadigd Vernietigd
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 386.
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168; BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0522 inv.nr. 1
Verwoest Duikers onder polderwegen en dijken Wegdek Jufvrouwenpol derdijk en Kwartiersedijk Blaaksedijk, tussen 5 en 7 Blaaksedijk, tussen 5 en 2
RAPnummer RAP_44103 0SBB01 RAP_44Z00 1 RAP_44ST0 01 RAP_44L00 1 RAP_44Z00 2 RAP_40051 2ZA
Circa 3,4 km buiten onderzoekst racés Circa 4,6 km buiten onderzoekst racés RAP_D001 RAP_D002
Locatie onbekend Locatie onbekend
Opgeblazen 1944
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168.
Beschadigd 1944
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1262
RAP_F001
November 1944 vernield door oorlogsgeweld November 1944 vernield door oorlogsgeweld
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1729
RAP_F002
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1729
RAP_F002
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
85
Gemeente
Standdaarb uiten (Omnumm eringslijst 1955
RAPnummer RAP_F002
WOII
Locatie
Schade
Bron
B.131 – B.132
Blaaksedijk
Schade. Gesloopt in de jaren ’50.
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1729 BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 29
RAP_44ST0 01
Beschadigd
BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271.
RAP_F003
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 26
RAP_SB001 RAP_SB002
Brugwachterswo ning Stampersgat Gemaal De Oude Appelaar, Jufvrouwenpold er en Elisabethpolder A2 A6/7/10/11/12 /13/21
A25/26/27/28 /29/30/31/33/34 B31/ 37/ 38/ 42/ 51 Steenberge n en Kruisland
Brugwachterswo ning Gastelseveer
Terheijden
Sint Josephschool A72c
Zevenberg en
Veerstraat 3 Panden aan de Havenstraat en 1, 3, 9, 11, 27 Panden aan de Hoogstraat en 5, 7, 9, 13, 15, 17, 21, 25 Panden aan de Molendijk en 23
Bruggen te Zevenbergen Ophaalbrug Roodevaart, Domeinbrug Lamgatseveer (brug over de Mark) C5 gelegen nabij Langatsveer Woonhuis Lamgatsebrug Riolering Lage-Wipstraat; Langenoordstra at; achter RoomsKatholiekekerk; speelplaats christelijke school; Merodestraat; Zuidhaven Stationsstraat, 3, 4, 5 Doelstraat 23, 44, 45 RoomsKatholieke meisjesschool, Doelstraat 23
Geheel nagenoeg vernield
of
RAP_SB002
RAP_SB003 Draaibrug geheel vernield. Door Duitse eenheden opgeblazen. Wat heel was vervolgens opgeblazen door geallieerde eenheden. Schade door oorlog oktober 1944
BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 28
RAP_SK001
RAT toeg.nr. 2423 inv.nr. 596.
Vernield
BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 542. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 542.
Circa 4 km buiten onderzoekst racés RAP_Z001
Vernield
30 oktober – 5 november 1944 door artillerie en bombardement
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 1487; WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 5382 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 5386
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
Circa 2,4 km buiten onderzoekst racés RAP_Z002 RAP_Z002 RAP_Z002 RAP_Z003
RAP_Z004 RAP_Z005 RAP_Z005
86
Gemeente
WOII
Locatie
Schade
Bron
RoomsKatholieke meisjesschool, Markt 24 Stationsstraat 65
Klundertseweg (begraafplaats) Molenbergstraat 6 Lamgatsedijk 2, 3 Prinses Julianastraat 14, 15 Langenoordstra at 26, 28, 30, 32, 34 Lage Wipstraat 4a, 46, 6a, 6b, 12a, 12b, 13 t/m 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 30a, 30b, 54a, 54b, 105 t/m 109 Hazeldonkse zandweg 50 t/m 61 , 82 t/m 94, 68 t/m 75, 80-81 Sint Jorisstraat 17, 18, 19 E. 434, I 1571 (Zuidwal), I183184-181 (Stationsstraat), L844, L841, L165, L838, L126, L130,L573, L574, L162, L163, L731, L840, L850, L842, L730, L732, L729, I65/67, I174, I180, I1274, I146, I207, I916, I917 A30-31, E28-29 L573-574, L162163, L840 Stoomgemaal de Koekkoek Provinciale weg Roodevaart – Zevenbergen
RAPnummer RAP_Z006
Circa 350 m buiten onderzoekst racés RAP_Z007 RAP_Z008 Locatie onbekend Locatie onbekend RAP_Z009 RAP_Z010
>400 m buiten onderzoekst racés Schade door tankgracht
Bom en granaatschade Geheel vernield
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 4813
BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271.
4.400 kmpaal beschadigd door het laten springen van een tankmuur; bij kmpaal 4.800 en 4.900 bomtreffers. De weg is verder beschadigd door granaatinslage n
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
Locatie onbekend
Locatie onbekend Circa 450 m buiten onderzoekst racés RAP_Z011
87
Gemeente
WOII Provinciale weg Zevenbergen – Zwartenberg
Locatie
Schade
Bron
Km 6.200 beschadigd door laten springen van tankmuur. Verder beschadigd door granaatinslage n
RAPnummer >750 m buiten onderzoekst racés
Afbeelding 39: Schade in Zevenbergen. Met stippeltjes de schade van het bombardement in 1940 en met strepen de verwoeste panden uit 1944. Bron: J. de Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd. Erfgoed van de levenden (1994) 5.
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022
88
Munitielijst Gemeente Fijnaart en Heijningen
Locatie Panden aan Blaaksedijk Blaaksedijk 32
de
Datum
Zeven hulzen en in de grond gegraven circa 50 granaten Granaat Drie raketbommen [sic]
Torenpolder Zwemplaats aan de Mark Langs de Mark en Dintel langs de Vluchthaven op de dijk Suikerfabriek Dinteloord
11-081972
Dintel
1973
Klundert
Sloten
2 mei 1947
Standdaarb uiten
C. van Dis
6 juli 1945
Molenstraat 19
23 mei 1962 6 februari 1962 28 septemb er 1961 4 maart 1965 31 oktober 1966 27 maart 1968
Molenstraat 9 Eerste Kruisweg 1 Molendijk, hectometerpaal 38 Tweede Kruisweg, nabij de Molendijk Molendijk 7 Velden van Ploegen, qD7739 De Mark brug naarbij “The HOOP” Molendijk 1
Steenberge n
Mijnenveld van qD6934 tot qD7136
Terheijden
Perceel rechts voor de brug over het Markkanaal op de Rijksweg BredaTerheijden
OO Meerdere hulzen
Bron WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3712.
Hoeveelheid munitie
De EOD rukte uit om een bom op te ruimen in de Mark tegenover de suikerfabriek Dinteloord in de gemeente Fijnaart. Uiteindelijk moest de EOD zelf gered worden doordat hun volkswagenbusje is de Mark was gereden In de Dintel, nabij het gemaal, werd een granaat met mechanische ontsteker gevonden In sloten werden meerdere kisten met munitie opgebaggerd De burgemeester meldde dat op het land van C. van Dis zich waarschijnlijk landmijnen bevonden Eén niet ontplofte granaat Eén niet ontplofte granaat Eén niet ontplofte granaat
9 maart 1945
RAP_FM_002 RAP_FM_003
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168.
RAP_FM_004
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168 CAD Rijswijk MMOD inv.nr. k WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 521. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 2757
Locatie onbekend
Eén niet ontplofte granaat Mijnen
BHIC ’sHertogenbos ch toeg.nr. 127 inv.nr. 307; CAD Rijswijk MMOD inv.nr. S
Mijnen
BHIC ’sHertogenbos ch toeg.nr. 127 inv.nr. 307 RAT Tilburg toeg.nr. 2423 inv.nr. 474.
Vermoedelijk mijnenveld
RAP_FM_001
Locatie onbekend
Een granaat van 20 cm met een doorsnede van 5 cm Eén niet ontplofte granaat
14 januari 1946
RAP-nummer RAP_FM_001
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
Locatie onbekend Locatie onbekend
RAP_SBM_00 1 RAP_SBM_00 2 RAP_SBM_00 3 RAP_SBM_00 4 Buiten onderzoekstra cés RAP_SBM_00 5 Locatie onbekend RAP_SBM_00 6 Zie mijnenveld 10a 9 SW 9, buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés
89
Gemeente
Locatie Weiland achter akker van het laatste perceel recht voor de brug over het Markkanaal op de Rijksweg Breda – Terheijden 1e en 2e perceel langs kanaal over de brug Breda – Terheijden
Datum
OO Bekend mijnenveld
Bekend mijnenveld
5e perceel Markkanaal
langs
Vermoedelijk mijnenveld
2e perceel over de Markkanaal
rechts brug
Bekend mijnenveld
Eind van de wei tegen de spoordijk aan. 1e perceel rechts voorbij eerste zandweg rechts van café Den Tol Bij vernielde spoorbrug Nieuwe Veer. Laatste perceel links voor de spoorbrug over de Mark (richting Breda) Hoeve Nieuw Veer. Woonhuis langs de rivier de Mark. Vermoedelijk ook op het erf en langs de oever van de Mark. C6, weiland voor woonhuis. 3 schoenmijnen gevonden Noordscheweg C9, akker achter boerderij Nieuwe Veer
C4 bij Nieuwe Veer
qD896422 Hokkenberg, tegenover C46. Voetmijnen waarvan reeds 40 stuks waren stukgeschoten.
Bron
RAP-nummer Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés
Vermoedelijk mijnenveld
Bekend mijnenveld
Zie mijnenveld 10a 9 SE 14
Bekend mijnenveld
Zie mijnenveld 10a 9 SE 14
Vermoedelijk mijnenveld
Locatie onbekend Locatie onbekend
27 novemb er 1945 27 maart 1945 11 april 1946
29 maart 1946 4 april 1945
Mijnenveld werd opgeruimd. Mijnen aan spoorlijn en achter woning. Mijnen tegen de spoordijk Mijnen. Poolse eenheden vonden in december 1944 zestien mijnen. Na onderzoek op 11 april 1946 werden er twee mijnen gevonden, 38 granaten 75 mm, 4 x mortiergranaten, 1 x springlading 1.5 kg en 3 Pantsergranaten Weiland verdacht op mijnen en 6 stukgeschoten tanks Mijnen
CAD Rijswijk MMOD inv.nr. T
BHIC ’sHertogenbos ch toeg.nr. 127 inv.nr. 307.
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
Zie mijnenveld 10a 9 SE 14 Zie mijnenveld 10a 9 SE 14 Zie mijnenveld 10a 9 SE 14
Zie mijnenveld 10a 9 SE 14 Buiten onderzoekstra cés
90
Gemeente Zevenberg en
Locatie Molenstraat 45
Datum
OO Vermoedelijk blindganger bom onder perceel Molenstraat 46,47 of 48
Markdijk, Dikkendijjk, schandijk, Koekkoekdijk Roode Vaart van de Zeedijk naar Moerdijk
31 maart 1945
Mijnen
3 decemb er 1945
Hazeldonkse Zandweg, woning Den Ouden
6 decemb er 1945
Aan de Roode Vaart van de Zeedijk naar Moerdijk werd gezocht naar mijnen. Er werden geen mijnen gevonden en het gebied werd vrijgegeven Granaten
Weerszijden van de Mark van Standdaarbuiten tot Langeweg Langeweg, nabij E. de Lint, bij Suikerfabriek te Zevenbergen;
17 decemb er 1944
Mijnen
Bron WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 4841 CAD Rijswijk MMOD inv.nr. Z CAD Rijswijk MMOD inv.nr. Z
RAP-nummer RAP_ZM_001
CAD Rijswijk MMOD inv.nr. Z
Buiten onderzoekstra cés
BHIC ’sHertogenbos ch toeg.nr. 127 inv.nr. 307.
Locatie onbekend
Merensweg, nabij M. de Lint A.L. korteweg Annahoeve C. Maris Azn Langeweg, Zevenbergen Pootweg Zevenbergen, C. Damen J. Kavelaars Langeweg J. Sneep Langenoordstraat A.C. Korteweg, Slikpolder Boerderijen in de omgeving van de Roode Vaart Rondom houtzagerij van Aarden Zwartenberg Rondom vlasfabriek Zwartenberg Langs de bermen van de Molendijk richting Standdaartbuiten Op de Schansdijk en Dikkendijk B. van Meer, Langeweg Nabij pompstation bij qD8344 Kerstelling, tussen Zevenbergen en
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
Locatie onbekend Buiten onderzoekstra cés
Ziemijnenveld 10a 9 SW 25, buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Locatie onbekend Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Locatie onbekend RAP_ZM_002 RAP_ZM_002 Zie mijnenveld 10a 9 SW 12 of 10A 9 SW 11 RAP_ZM_003 Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés
91
Gemeente
Locatie Standdaarbuiten qD7941
Datum
OO
Bron
RAP-nummer
Nabij het Sas
11 april 1959
Granaat en patronen
NA Den Haag toeg.nr. 2.04.110 inv.nr. 22.
Locatie onbekend
Afbeelding 40: Inlichtingen van de Albrecht Groep over de brug tussen Kruisland en Oud Gastel. Bron: NIOD toeg.nr. 190a. inv.nr. 23.
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
92
Afbeelding 41: Bron: NA Den Haag toeg.nr. 2.13.167 inv.nr. 292.
Afbeelding 42: W2 waarschijnlijk een tankgracht. Bron: NA Den Haag toeg.nr. 2.13.167 inv.nr. 293.
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
93
Afbeelding 43: W1 waarschijnlijk een tankgracht: Bron: NA Den Haag toeg.nr. 2.13.167 inv.nr. 293.
Afbeelding 44: Een kaart van militaire werken welke nog aanwezig waren in de voormalige gemeente Standdaarbuiten. Bron: NA Den Haag toeg.nr. 2.13.167 inv.nr. 395.
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
94
Afbeelding 45: NIOD toeg.nr. 190a inv.nr 124.
Afbeelding 46: WBA Bergen op zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 5573.
Datum onbekend
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
95
Afbeelding 47: Inundatie WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1764.
Datum onbekend Op het terrein van de suikerfabriek in Steenbergen werden blindgangers onschadelijk gemaakt. 239 Aan de Schansdijk hadden Duitse eenheden houtenmijnen aangelegd in Zevenbergen. 240 Britse artillerie werd opgesteld aan de Lage Wipstraat. 241 Nabij de Markbrug tussen Zevenbergen en de Sint Maartenspolder lagen mijnen. Ook aan de Zevenbergsekant zou het vol hebben gelegen met mijnen. 242 Na de bevrijding telde men vanaf de Langeweg tot aan de spoorwegovergang en tot aan de Koekoeksedijk, haven en de suikerfabriek in totaal 23 bomkraters. In de fabriekgebouw werden tevens nog een aantal blindgangers na de bevrijding opgeruimd. Het huis van Gabiel De Grauw was getroffen door een voltreffer. 243 Mijnenvelden In mijnenveldarchief van de EOD zijn indicaties aangetroffen dat er in het onderzoekstracé mijnenvelden hebben gelegen. In onderstaande tabel zijn de voor het onderzoekstracé relevante mijnenvelden uit het mijnenveldarchief van de EOD weergegeven. Mijnenveldnr.
Soort
Aantal gelegd
Aantal geruimd
Datum geruimd
Missend
Verklaring
10-16 NW 2
Onbekend
Onbekend
Niets gevonden
6-10-1945
Geen
10-16 NW 3
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Mijnenveld waarschijnlijk eerder geruimd n.v.t.
10A 9 SE 14
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
10A 9 SE 25
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
10a 9 SW 10
Onbekend
Onbekend
Onbekend
10a 9 SW 11
Onbekend
Onbekend
10a 9 SW 12
Onbekend
10a 9 SW 15
Bijzon derhed en -
-
Onbekend
Mijnenveld waarschijnlijk eerder geruimd n.v.t.
Onbekend
Onbekend
n.v.t.
-
Niets gevonden
23-10-1945
Geen
-
Onbekend
Niets gevonden
23-10-1945
Geen
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Mijnenveld waarschijnlijk eerder geruimd Mijnenveld waarschijnlijk eerder geruimd n.v.t.
10a 9 SW 16
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
n.v.t.
-
10a 9 SW 21
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
n.v.t.
-
-
-
-
WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0901 inv.nr. 7584. Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd (1994) 47. 241 Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd (1994) 112. 242 Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd (1994) 178. 243 Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd (1994) 285. 239 240
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
96
Mijnenveldnr.
Soort
Aantal gelegd
Aantal geruimd
Datum geruimd
Missend
Verklaring
10a 9 SW 25
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
n.v.t.
Bijzon derhed en -
10a 9 SW 8
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
n.v.t.
-
10a 9 SW 9
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
n.v.t.
-
10a 9 SE 16
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Onbekend
n.v.t.
-
MORA's/ UO's In het archief van de EOD zijn relevante MORA’s/UO’s aangetroffen. In de omgeving van de onderzoekstracés is met name veel Duitse en geallieerde munitie geruimd. Het ging om Duitse mortier, brisantmortier en pantsergranaten van 5 cm, mortiergranaten van 6 cm, pantser en brisantgranaten van 7,5 cm en een brisantgranaat van 8,8 cm. Wat betreft de geallieerde geschutmunitie werd een brisantgranaat van 3”, 3.7’’, een gedeelte van een 4.2’’ brisantgranaat, granaten van 57 mm, brisant en mortiergranaten van 60 mm, pantsergranaten van 6 pdr, een brisantgranaat van 25 pdr, een mortiergranaat van 81 mm en een granaat van 175 mm geruimd. Daarnaast werden verschillende handgranaten geruimd. In onderstaande tabel zijn de relevante MORA's/ UO's weergegeven. MORA/UO -nummer 20060794
Ligplaats
Datum
OO
De Hillen
17-5-2006
19950303
Markweg
1-3-1995
19911316
Rietdijk
31-5-1991
19732418
Suikerfabri ek Zevenberg en Bredasew eg 26 Brederweg
10-10-1973
30-9-1986
29 LBS Brisantgranaat van 3 inch raket met rest ontsteker (UK) Brisantgranaat 10, 5 cm (DE) Brisantgranaat 155 mm (USA) HE SB 117 IIIA Brisantgranaat 3.7 cm (UK) Brisantpantsergranaat 7.5 cm (DE) Brisantgranaat 90 mm (USA) KKM
19821281 19863276
21-4-1982
Verschijningsv orm Onbekend
Bijzonderheden
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Brisantgranaat 7.5 cm (DE) Brisantgranaat 9 cm (DE)
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Geen
19813381
Bredeweg
2-11-1981
19901737
Bredeweg
28-6-1990
19992143
Bredeweg
16-11-1999
Brisantgranaat 25 pdr No. 117 (UK) Brisantgranaat 15 cm (DE)
Onbekend
Geen
19910129
Hoofdstra at 155 Polderstra at 67
18-1-1991
Onbekend
Onbekend
Zie MORA 910157
28-6-1986
Granaat kartets van 7 met tijd/schok buis no. 9
Onbekend
Schuiveno ordseweg Schuiveno ordseweg Schuiveno ordseweg 1 Schuiveno ordseweg 15 Schuiveno ortseweg 15 Schuiveno ordsweg 5
7-7-1986
Onbekend
Onbekend
Komt uit schoorsteenmantel 0_0 OO niet gevonden
7-8-1991
Brisantgranaat 25 pdr (UK) SB no. 117 Brisantgranaat 25 pdr (UK)
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
9-3-1985
Brisantgranaat 9 cm (DE)
Onbekend
Geen
7-4-2000
Brisantgranaat 25 pdr met 117
Onbekend
Geen
10-7-1992
Onbekend
Onbekend
Geen OO gevonden
19862136 19862236 19911800 19921662 19850431 20000604 19921574
22-7-1992
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
97
MORA/UO -nummer 20040424
20050381 20000798 20021312 19861359
19990694 19880883 19850948 19751185 19721358 20050804
19740276 20040902
19791861 19850487 19871256 19721454
19812564
19800795
19821420
19862300 19940473
Ligplaats
Datum
OO
Bornhemw eg to. Nr 164. Bij lantaarnpa al nr 65 de Hoop 5 Hoeven de Hoop 5, Hoeven De Hoop.
5-4-2004
Handgranaat MK2 (USA)
5-4-2005
Dennis Lee straat 24
9-5-1986
28-4-2000 23-8-2002
Verschijningsv orm Onbekend
Bijzonderheden
Brisantmortiergranaat 5 cm (DE) Mortiergranaat HE 60 mm
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Brisantgranaat 7,5 cm (DE) (keat) Brisantgranaat chemisch
Onbekend
Geen
Verschoten
Geen
Art.gr. PM
Onbekend
Geen
PIAT
Verschoten
Geen
Geen
Dennis Leestraat 34 Dennislies straat 24 Fabrieksst raat Gastelsedi jk west Gastelsedi jk West 1 Gastelsedi jk West 154 te Stampersg at. Gastelsedi jk West 39 Gastelsedi jk west, t.o.v. pand 116 Goudbloe msedijk 5, Hoeven Goudbloe msedijk, Hoeven Goudsbloe msedijk in weiland In de Mark
26-4-1999
25 pdr chemisch rook
Onbekend
Geen
12-4-1988
Brisantgranaat 9 cm (DE)
Onbekend
Geen
16-4-1985
Zuurstof cylinder (leeg)
Onbekend
16-5-1975
Granaat
Onbekend
16-6-1972
Granaat
Onbekend
Fabrieksstraat Stampersgat De granaat rookte een beetje Geen
4-6-2005
Brisantgranaat 25 pdr
Onbekend
Geen
4-2-1974
Granaat
Onbekend
Geen
15-6-2004
Brisantgranaat 90 mm (USA)
Verschoten
Geen
9-7-1979
Geweergranaat ME
Onbekend
Geen
13-3-1985
Brisantgranaat HE 105 mm
Onbekend
Geen
11-5-1987
Onbekend
Onbekend
Projectiel niet gevonden
26-6-1972
500 GP lb brisantbom met staartstuk nr. 30.
Onbekend
Noordzee dijk 66, Stampersg at Noordzee dijk 66, Stampersg at Noordzee dijk 66, Stampersg at Oudlandse dijk Rijperswe g
24-8-1981
Handgranaat HE (USA)
Onbekend
Gevonden nabij de suikerfabriek in Stampersgat. Bom werd gevonden op een zuiger Geen
24-3-1980
Handgranaat M36
Onbekend
Geen
27-4-1982
Handgranaat M36
Onbekend
Geen
12-7-1986
Brisantgranaat 7 cm (NL)
Onbekend
Geen
21-3-1994
Brisantmortiergranaat 3 inch (UK)
Onbekend
Geen
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
98
MORA/UO -nummer 20010497 20050717 19871101
Ligplaats
Datum
OO
Bijzonderheden
Handgranaat
Verschijningsv orm Onbekend
Rijperswe g 79 Rolleweg
15-4-2001 20-5-2005
Handgranaat Mills 36
Onbekend
Geen
Brisantgranaat 20 mm
Niet verschoten
Geen
Geen
Rolleweg, OudGastel Sint Antondijk, Oudenbos ch St. Anthoinedi jk Stampersg at Stampersg at Standaard Buiten Standaard buitensedij k8 Strandaar dbuiten
30-4-1987
Handgranaat Mills 36
Onbekend
Geen
11-4-1995
Handgranaat pineapple
Onbekend
Geen
30-6-1984
Brisantgranaat chem 9 cm (DE)
Verschoten
5e dam oprit links 2b
31-5-1985
Afgeworpen
Geen
14-6-1977
50 kg bom (DE) zonder buis, lees Granaat
Onbekend
Geen
18-11-1988
25 pdr chem (UK)
Onbekend
Geen
23-6-1990
Handgranaat (USA)
Onbekend
Geen
8-5-1989
Brisantgranaat 105 mm
Onbekend
Geen
KKM
Onbekend
Geen
Veerkens weg in weiland Dikkendijk
11-9-1975
Projectiel
Onbekend
Geen
12-9-2007
Onbekend
Geen
Eerste kruisweg 1 Eerste Kruisweg 1
26-8-2003
Handgranaat MK II pineapple Pineapples handgranaat 2. Ontsteker Restant ontsteker nr. 117 (leeg) Handgranaat MK II (USA)
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
19980201
Haveneind
9-2-1998
Onbekend
Geen
20001132
Koekoeke ndijk 15 Koekoeke ndijk 15 Kwartiersd ijk, Heijningen Kwartierse dijk Kwartierse dijk Kwartierse dijk Kwartierse dijk / Steiledijk Kwartierse dijk 23 Kwartierse dijk, Fijnaart
8-6-2000
Enkele duizenden KKM (hulzen) KKM (in kisten)
Onbekend
Geen
14-7-2003
Eihandgranaat (OH) ong.
Onbekend
Geen
18-2-1984
25 pdr HE
Onbekend
Geen
5-3-1983
Brisantgranaat 90 mm
Onbekend
26-3-1984
Brisantgranaat HE +/- 9 cm (DE) Brisantgranaat HE 9 cm (DE) Brisantgranaat 25 pdr (UK)
Onbekend Onbekend
Tegenover nr. 4 in weiland Tegenover perceel nr. 4 Geen
Verschoten
Geen
Brisantgranaat 25 pdr (UK) met 119 s. buis Onbekend
Onbekend
Geen
Onbekend
Kwartierse dijk, Fijnaart
12-5-1987
Brisantgranaat 25 pdr (UK)
Onbekend
Tegenover de suikerfabriek aan de Kwartiersedijk. Explosief niet gevonden Geen
19950649
19842237 19851704 19771973 19883376 19901693 19891376 19752307 20071381 20031341 20071691
20031125 19840357 19830496 19840798 19851720 20010931 19902163 19851396
19871263
1-11-2007
31-5-1985 14-6-2001 14-8-1990 10-5-1985
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
99
MORA/UO -nummer 19853392
Ligplaats
Datum
OO
Verschijningsv orm Onbekend
Bijzonderheden
Markdijk 1
26-10-1985
19990440
Markdijk 1
25-3-1999
Brisantgranaat HE 155 mm (UK) met SB 117 57 mm P6 (USA)
Onbekend
Geen
20011548
Markdijk 1
29-9-2001
Pantsergranaat 5 cm (DE)
Onbekend
Geen
20051384
Markdijk 1
28-9-2005
Onbekend
Geen
8-3-2006
Mortiergranaat 81 mm (USA) Pantsergranaat 6 pdr (UK)
20060286
Markdijk 1
Verschoten
Geen
19990892
Markdijk Zevenberg en Molendijk
18-5-1999
Pantsermassief 6 pdr (UK)
Onbekend
Geen
14-10-2004
Brisantgranaat 9 cm (DE)
Onbekend
Geen
17-5-1984
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
18-4-1980
Brisantmortiergranaat 5 cm (DE) Brisantgranaat 3.7 inch HE (UK) Mortiergranaat 60 mm (USA) Handgranaat HE
Onbekend
Geen
27-7-1977
Mogelijke granaat
Onbekend
28-11-1995
Handgranaat Mills 36 (UK)
Onbekend
Staat vraagteken in MORA Geen
9-9-1989
Brisantgranaat 25 pdr (UK) chem
Verschoten
Geen
6-5-1991
Brisantgranaat 25 pdr (UK) chem
Verschoten
Geen
19722135
Molendijk 11 Molendijk 19 Molendijk 23 Molendijk 7 Molenstra at 36 Molenstra at 9 Oude Appelaars dijk Oude Appelaars dijk Rodevaart
15-9-1972
Handgranaat
Onbekend
19990481
Schansdijk
31-3-1999
Mortiergranaat 2 inch
Verschoten
Bij directiekeet te Bregenhout komt rook uit
19772625
Standaarb uiten Steile Dijk 3 Rijksweg 17 Rijksweg 17
4-8-1977
Handgranaat
Onbekend
Geen
17-9-1985
Verschoten
Geen
21-8-1972
Brisantgranaat 25 pdr met SB 117 met kap Brisantgranaat
Onbekend
Geen
1-4-1974
Vliegtuigbom
Onbekend
20040329
Vlietweg 6
23-3-2004
Verschoten
19824045
Westelijke Havendijk Westelijke Havendijk
9-12-1982
Brisantgranaat 3.7 inch (UK) Brisantgranaat Eng. 10,5 cm Handgranaat Mills 36 (UK)
Kruising Rijksweg 17 - Rijksweg Breda - Bergen op Zoom Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Art ontsteker
Onbekend
Geen
Mortierstaart 3 inch (UK)
Onbekend
Geen
Ontsteker art (leeg)
Onbekend
Geen
Mortiergranaat HE 80 mm (USA) Brisantgranaat HE 3.7 inch Brisantgranaat 25 pdr HE (UK) Brisantgranaat chem 7,5 cm leeg
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Onbekend
Geen
Verschoten
Geen
31-12-1986
Brandbom 30 lb.
Onbekend
Geen
14-8-1983
Brisantgranaat 105 mm
Onbekend
Geen
20041520 19841752 19843448 19853487 19801192 19772489 19952620 19892769 19911081
19852908 19721913 19740839
19970149
19892512 19842468 19962037 19802292 19864269 19832486
Noordzee dijk Zuidzeedij k Zuidzeedij k Zuidzeedij k 21, Dinteloord Veersewe g Zuiddijk 6
24-10-1984 1-11-1985
27-1-1997
16-8-1989 22-7-1984 30-9-1996 9-7-1980
Geen
22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022
100