CConstaterende datEtten-Leur
Koppel je AI →
Document · PDF

BP Reconstructie N389 - Toelichting Bijlage 14 Vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten

Raad debatteert 11 juni 2024, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan “Reconstructie N389”34.608 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

201 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1709/19-20. 195 196

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

74

mortierposities aan bij qD.945409. Tijdens dezelfde vlucht werd er ook gebombardeerd op qD.941419 en qD.945415. Resultaten werden niet waargenomen. Het gebied werd tevens met boordgeschut beschoten. 202 [RAP_441102TA03] Voormalige gemeente Fijnaart en Oud-Gastel 197 Squadron Tussen 14.30 en 17.08 uur vielen tien Britse Hawker Typhoon jachtbommenwerpers van 197 Squadron het doelwit qD.719402 en qD.717402 (gebouw en fabriek) met 20 x 500 lb brisantbommen bij Stampersgat. De vliegeniers claimden dat alle bommen op het doel vielen. Na het bombardement werd het doelwit ook met boordgeschut beschoten. De meerderheid van de bommen vielen op het gebouw qD.719402. 203 [RAP_441102STB01] 257 Squadron Volgens de gegevens van de 2TAF bombardeerden tussen 14.30 en 17.08 uur vielen acht Britse Hawker Typhoon jachtbommenwerpers van 257 Squadron het doelwit qD.713407 (bij Stampersgat) met 16 x 500 lb brisantbommen. De vliegeniers rapporteerden veertien treffers en dat het doelwit in brand stond na de aanval. In de Operation Records Books staat echter andere informatie. Het oorspronkelijk doelwit werd niet aangevallen omdat er géén rode rook bij het oorspronkelijk doelwit werd waargenomen. Een grondaanval was gaande nabij het gebouw waardoor het gebouw bij qD.713407 beschadigd werd. Daarom vlogen de toestellen door en bombardeerden zij als alternatief de weg nabij Steenbergen (qD.633373).

204 [>7 km buiten onderzoekstracés] 2 op 3 november 1944 Voormalige gemeente Terheijden Een geallieerde schijnaanval werd uitgevoerd ten zuiden van Terheijden. Tanks schoten om 04.40 uur op Duitse stellingen ten zuiden van Terheijden. Om 04.45 uur begon ook de artillerie op dezelfde doelen te schieten. [RAP_441103TA01] Duitse eenheden schoten op de geallieerden (gelegerd ten zuiden van Fort Strikberg) met zeer zwaar materiaal. [>500 m buiten onderzoekstracés] Ook werden er luchtaanvallen uitgevoerd bij Terheijden om de schijnaanval kracht bij te zetten. [Historische context] De geallieerden bestookten met name de Terheijdense brug. 205 [RAP_441103TA02]

Afbeelding 33: 2 nov. Chill, 477.

3 november 1944 Voormalige gemeente Terheijden 329 Squadron Tussen 09.05 en 11.15 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 329 Squadron met 11 x 500 lb brisantbommen Duitse verdedigingsposities aan bij qD.954415.

TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1662/21-22. TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1169/40-41. 204 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1528/21-22. 205 van Alphen, Oorlog en bevrijding in woord en beeld. 3 november 1944 De slag om het Markkanaal (1984) 59. 202 203

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

75

Vijf bommen vielen in het doelgebied. Het doelwit werd vervolgens met boordgeschut beschoten. 206 [RAP_441103TA01] 341 Squadron Tussen 09.20 en 10.25 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 341 Squadron hetzelfde doel (qD.954415) aan als 329 Squadron. Zij bombardeerden met 12 x 500 lb brisantbommen waarvan negen het doelwit raakten. Het doel was een driehoekig gebied waar Duitse eenheden standhielden tegen de Poolse aanval. Er werden echter geen bewegingen gezien in het gebied. Negen van de bommen vielen in het doelgebied, welke na het bombardement ook met boordgeschut werd beschoten. Eén huis stond in brand na de aanval. 207 [RAP_441103TA02] 74 Squadron Tussen 09.05 en 14.16 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 74 Squadron hetzelfde doel (qD.954415) aan als 329 Squadron. Zij bombardeerden met 12 x 500 lb brisantbommen waarvan negen in het doelgebied vielen. Hun doelwitten waren om langs het Markkanaal Duitse infanterie-posities aan te vallen. Drie bommen vielen aan het kanaal iets ten oosten van de weg en de overige bommen vielen in het doelgebied. Het doel werd ook met boordgeschut aangevallen. 208 [RAP_441103TA03] 345 Squadron Tussen 10.25 en 11.35 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 345 Squadron hetzelfde doel (qD.954415) aan als 329 Squadron.

Zij bombardeerden met 11 x 500 lb brisantbommen waarvan twee op huizen vielen ten noorden van het kanaal. Twee andere huizen stonden in brand en één explodeerde. Een petroleum dumplocatie bij qD.940420 stond in brand. 209 [RAP_441103TA04] 222 Squadron Tussen 10.05 en 12.15 uur vielen twaalf Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerpers van 222 Squadron het doelwit qD.9443 aan met 10 x 500 lb brisantbommen. Er werden vier treffers waargenomen op loopgraven. De vliegeniers claimde ook één tank te hebben geraakt en vernietigd. 210 [>1 km buiten onderzoekstracés] Voormalige gemeente Klundert Om 14.00 uur stortte een Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerper van 66 Squadron neer ten zuiden van Klundert. Het toestel werd neergeschoten door FLAK-geschut. De piloot overleefde de crash. 211 [Locatie onbekend] Voormalige gemeente Standdaarbuiten Om 13.50 uur stortte een Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerper van 332 Squadron neer aan de Oostvliet – Groeneweg in de Oudland Polder, oostzuidoost van Noordhoek. Het toestel stortte neer in het afwateringskanaal. De piloot ligt thans begraven in Noorwegen. 212 [>1 km buiten onderzoekstracés]

TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1720/17-18. TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1738/41-42. 208 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/642/31-32. 209 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1741/13-14. 210 TNA UK AIR37/717; TNA UK AIR27/1372/41-42. 211 SGLO Verliesregister T4624, geraadpleegd op 14 oktober 2022; https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/neergestortevliegtuigen-in-klundert-1940-1945 212 SGLO Verliesregister T4629, geraadpleegd op 14 oktober 2022. 206 207

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

76

Afbeelding 34: Een deel van het wrak van de Spitfire van 322 Squadron. https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/neergestorte-vliegtuigen-in-standdaarbuiten-1940-1945.

Bron:

3 op 4 november 1944 In de nacht van 3 op 4 november 1944 begonnen Canadese eenheden van de 4th Canadian Armoured Division aan een omsingeling van Steenbergen. Met het licht constateerden de Canadese eenheden dat het dorp reeds verlaten was. Hierop trokken zij door naar Dinteloord. 213 [Historische context] 4 november 1944 De Duitse regimenten 413 en 415 begonnen naar Klundert en Zevenbergen te trekken. 214 [Historische context] Voormalige gemeente Klundert Om 16.20 uur maakte een Britse Supermarine Spitfire jachtbommenwerper van 74 Squadron een noodlanding ten zuiden van Klundert. 215 De Amerikaanse 104th Division bevrijdde Klundert. 216 [Historische context] Voormalige gemeente Terheijden Poolse eenheden bevrijdde Terheijden. 217 [Historische context] Voormalige gemeente Dinteloord en Zevenbergen Toestellen van 33 en 266 Squadron voerden twee luchtaanval uit deze dag. Eén bij Dinteloord en de tweede bij de Zevenbergschehoek. 218 [Buiten onderzoekstracés] 5 november 1944 Voormalige gemeente Zevenbergen De Amerikaanse 104th Division bevrijdde Zevenbergen. Het dorp Zevenbergen was door geallieerde luchtaanvallen en Duitse vernielingen, onder meer met fosforgranaten, grotendeels verwoest. 219 [Historische context] C. Klep & B. Schoenmaker (Red.), Oorlog op de flank. De bevrijding van Nederland 1944-1945 (1995) 220. H. Bollen & P.

Vroemen, Canadezen in actie: Nederland najaar '44 - voorjaar '46 (1994) 41. 215 SGLO Verliesregister T4636A, geraadpleegd op 14 oktober 2022; https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/neergestortevliegtuigen-in-klundert-1940-1945 216 Klep & B. Schoenmaker (Red.), Oorlog op de flank. De bevrijding van Nederland 1944-1945 (1995) 220. 217 Klep & B. Schoenmaker (Red.), Oorlog op de flank. De bevrijding van Nederland 1944-1945 (1995) 221. 218 G. Zwanenburg, En nooit was het stil…Kroniek van een luchtoorlog Deel II (1991-1993) 436. 219 Klep & B. Schoenmaker (Red.), Oorlog op de flank. De bevrijding van Nederland 1944-1945 (1995) 220. 213 214

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

77

Voormalige gemeente Dinteloord en Klundert De 2TAF voerde twee luchtaanvallen uit, één op Dinteloord en een andere op Klundert. 220 Tijdens deze aanvallen werden de dorpen Dinteloord en Klundert aangevallen. 221 [Buiten onderzoekstracés] 6 november 1944 Voormalige gemeente Fijnaart – Oud Gestel 185 Field Regiment stationeerde zich in de suikerfabriek in Stampersgat qD.7140 om vanaf hier Willemstad te beschieten. 222 [Historische context] November 1944 Voormalige gemeente Dinteloord en Prinsenland Een onontplofte bom was gevallen bij D.18. 223 [Locatie onbekend] 23 december 1944 Voormalige gemeente Zevenbergen Om 17.00 uur reed een paard met wagen over een weg toen een tankmijn ontplofte. 224 [1,4 km buiten onderzoekstracés]

Afbeelding 35: Locatie van het ongeluk te Zevenbergen. Bron: BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 307.

3 januari 1945 Voormalige gemeente Standdaarbuiten De burgemeester meldde dat Duitse eenheden munitie hadden achtergelaten, onder andere Panzerfausten. 225 [Locatie onbekend] 21 januari – 21 februari 1945 Voormalige gemeente Steenbergen

Zwanenburg, En nooit was het stil…Kroniek van een luchtoorlog Deel II (1991-1993) 437. TNA UK AIR37/717. 222 TNA UK WO171-1001. 223 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3124. 224 BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 307. 225 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 2757. 220 221

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

78

Afbeelding 36: Een kaart me alle V.1’s welke in de lucht zijn vernietigd (grote bolletjes), neergestort zijn door luchtafweer (bolletje met een plusje) of neergestort door een andere oorzaak (stipjes). Bron: R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V.1. Februari - maart 1945 (2013) 26.

21 februari – 21 maart 1945 Voormalige gemeente Steenbergen

Afbeelding 37: Een kaart me alle V.1’s welke in de lucht zijn vernietigd (grote bolletjes), neergestort zijn door luchtafweer (bolletje met een plusje) of neergestort door een andere oorzaak (stipjes). Bron: R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V.1. Februari - maart 1945 (2013) 27.

Februari – maart 1945 Geallieerde zoeklichten waren opgesteld bij Langeweg in Kruisland (No. 2E), Noorzeedijk (No. 3D) en Stampersgat (No. 2D). [Historische context] V.1 inslagen Gemeente

Locatie

Datum

Dinteloord en Prinsenlanden

D20

30-011945

Fijnaart Heijningen

Jufvrouw enpolder

31-011945

en

Zevenbergen

Steenbergen en Kruisland

Tijds tip 8 uur

Schade

Bron

RAP-nummer

Vanuit noordoostelijke richting

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3124.

Locatie onbekend

13.00 uur

Krater van circa 6 meter in doorsnede en drie meter diep Een V.1 stortte neer in de voormalige gemeente Zevenbergen Glasschade, geraakt door luchtafweer en in de lucht explodeerde (of in brand vloog). De V.1 kwam in zijn geheel op

BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211 V1909, geraadpleegd op 14 oktober 2022.

Gezien op circa 600 m buiten onderzoekstracés op luchtfoto 19-06-1945

V0791, geraadpleegd op 14 oktober 2022; BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211

>3 km buiten onderzoekstracés

03-021945

Goorshoe k, Goorhoek seweg

12-021945

18.30 uur

Locatie onbekend

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

79

Gemeente

Dinteloord en Prinsenlanden

Locatie

Datum

Tijds tip

Oud Prinsenla ndse polder, 500 meter van de Noordzee dijk nabij de Rhuisweg . Beaumon dpolder

16-021945

9 uur

16-021945

9 uur

Zuidzeedi jk

19-021945

22.30 uur

Standdaarbuiten

Oudlands e polder

20-021945

15.00 uur

Zevenbergen

Onbeken d

23-021945

Onbe kend

Steenbergen en Kruisland

Goorshoe k

25-021945

Onbe kend

26-021945

Onbe kend

Schade

Bron

RAP-nummer

aan

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3124; BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 326,

Locatie onbekend

Kwam uit noordelijke richting. De krater had een middellijn van acht meter en was 2,5 meter diep Door het afweergeschut neer geschoten. De motor draaide nog toen de V.1 neerkwam. De krater had een middellijn van acht meter en een diepte van ongeveer twee meter. Op 500 meter ten zuiden van de openbare weg de Kreek in de Oudlandse Polder. De V.1 was niet ontploft. De V.1 was in dertien stukken daarbeneden gevallen. Volgens bewoners was de V.1 in glijvlucht op de grond terecht gekomen, zich weer opgericht om vervolgens in stukken uiteen te vallen In een akker stortte een V.1 neer. Er werd in de omgeving lichte dak- en glasschade aangericht Een V.1 stortte neer aan het Gorriehoek in Kruisland In het Gorriehoek in Kruisland viel een V.1.

BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211

Buiten onderzoekstracés

BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211

Mogelijk gezien op circa 900 m buiten onderzoekstracés op luchtfoto 09-07-1945

BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211

>700 m buiten onderzoekstracés

V1003, geraadpleegd op 14 oktober 2022.

Locatie onbekend

V2047, geraadpleegd op 14 oktober 2022.

>3 km buiten onderzoekstracés

V2051, geraadpleegd op 14 oktober 2022.

>3 km buiten onderzoekstracés

de terecht. Schade akkers

grond

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

80

Gemeente

Locatie

Dinteloord en Prinsenlanden

Steenbergen en Kruisland

Datum 28-021945

Tijds tip Onbe kend

Beumond polder, akker bij A.249, op 150 meter van de Noordzee dijk

01-031945

11.30 uur

Goorshoe k “V.1 kerkhof” genoemd door bewoners

1 op 2 031945

Onbe kend

Vermoedelijk door afweergeschut neergeschoten en geëxplodeerd

03-031945

14.30

Door afweergeschut getroffen en explodeerde vlak boven een boerderij aan Brandseweg 5. Krater van vier meter diepte en acht meter in diameter Glasschade. V.1 neergeschoten door afweergeschut en op de grond ontploft. De V.1 werd neergeschoten door het afweergeschut bij C.87 a (Langeweg 61) Ingeslagen en geëxplodeerd. Het gat had een 3 meter middellijn en was 2,5 meter diep.

Standdaarbuiten

Oudlands epolder, nabij B.36

03-031945

16.00 uur

Steenbergen en Kruisland

Goorshoe k

04-031945

08.30

Dinteloord en Prinsenlanden

Noordzee dijk (Beaumo ntpolder). Op het land van A249

11-031945

11.30

Fijnaart Heijningen

Hofstede J. Bom

Onbeke nd

Onbe kend

en

Schade

Bron

RAP-nummer

In een akkerland genaamd Gorrishoek in Kruisland stortte een niet ontplofte V.1 neer. Vermoedelijk was de V.1 ook niet getroffen door het luchtafweer 3 meter middellijn en 2,2 meter diep. Ondanks de geringe krater zou de bom volledig zijn ontploft

V1166, geraadpleegd op 14 oktober 2022.

>3 km buiten onderzoekstracés

BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 326;

Buiten onderzoekstracés

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0901 inv.nr. 7584; BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 326,

BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211 >3 km buiten onderzoekstracés

>3,5 km buiten onderzoekstracés

BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 211 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0901 inv.nr. 7584; BHIC ’sHertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 326,

Buiten onderzoekstracés

Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 109 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3124.

Buiten onderzoekstracés

WBA Bergen op Zoom toeg.nr.

Locatie onbekend

>3 km buiten onderzoekstracés

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

81

Gemeente

Locatie

Bij buurtscha p Kwartier Bij de Mark, tegenove r suikerfabr iek Dinteloor d

Datum

Tijds tip

Onbeke nd

Onbe kend

Onbeke nd

Onbe kend

Schade

Bron 0411 inv.nr. 1168. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168.

RAP-nummer

>500 m buiten onderzoekstracés Gezien op circa 600 m buiten onderzoekstracés op luchtfoto 19-06-1945

16 februari 1945 Voormalige gemeente Steenbergen Batterijen van de Amerikaanse 787th Anti Aircraft Artillery Automatic Weapons Battalion werden opgesteld rondom Steenbergen, onder andere op de Zuidzeedijk (B battery). Zware luchtafweerbatterijen van de 125th Anti Aircraft Artillery Gun Battalion (semi-mobile) werden in een lijn opgesteld tussen Bergen op Zoom en Roosendaal met batterijen tussen Wouw en Kruisland. Ook werden er zes 20 mm Polsten kanonnen neergezet in Kruisland van het Britse 93th Light Anti-Aircraft Regiment. De 93th waren bemand met drieloop Polsten 20 mm snelvuurkanonnen welke gemonteerd waren op een oude tank. In totaal stonden zes stuks opgesteld bij Kruisland. 226 Zij moesten Antwerpen verdedigen van de V.1’s. In de week van 20 februari 1945 werden de meeste V.1’s geteld en de geallieerde eenheden schoten tot 15.000 stuks per nacht door batterijen van Antwerp X met een gemiddeld verbruik van 6.400 stuks munitie ver dag in februari 1945. 227 [Historische context] In totaal zouden de volgende aantallen zijn geraakt door de 787th: 228 Batterij

Locatie

V1 in lucht ontploft

A B C D Totaal

Hoogstraat Zuidzeedijk Afgeslechte dijk Stoofdijk

12 16 15 3 46

V1 getroffen neergestort 20 29 12 12 73

en

8 maart – 12 juni 1945 Voormalige gemeente Standdaarbuiten Door de burgemeester werd op 8 maart 1945 meerdere onontplofte granaten, Panzerfausten en andere munitie gemeld. Deze lagen tussen de Molendijk (weg richting Zevenbergen) en de Mark, langs de tankval op een afstand van twintig meter van de Molendijk. Ze zouden vanaf de weg duidelijk zichtbaar zijn. De munitie werd op 12 juni 1945 opgeruimd. 229 [RAP_450612SBA01] 15 maart 1945 Voormalige gemeente Steenbergen B en C Batterij van de 787th AW Battalion werd verplaatst naar Reims. 230 [Historische context] 16 maart 1945

226 R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 71. 227 R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 64;99. 228 R.W. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 83. 229 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 2757. 230 Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 86.

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

82

De volgende aantallen V.1’s werden gemeld in de provincie Noord-Brabant 231 : [Locatie onbekend] Gemeente Dinteloord Steenbergen (waarvan geëxplodeerd) Zevenbergen

3

niet

Januari 1945 1 1

Februari 1945 4 9

-

3

22 maart 1945 Voormalige gemeente Steenbergen A en D Batterij van de 787th AW Battalion werd verplaatst naar Antwerpen. 232 [Historische context] 29 maart 1945 Voormalige gemeente Terheijden De burgemeester van Terheijden meldde dat er verspreid over de gehele gemeente nog ongeveer tweehonderd niet ontplofte bommen, granaten en andere gevaarlijke voorwerpen liggen. 233 [Locatie onbekend] 4 april 1945 Voormalige gemeente Steenbergen De zoeklichten bij Steenbergen vertrokken. 234 [Historische context] 3.7

Naoorlogse periode – heden Direct na de Tweede Wereldoorlog werd aangevangen met het opruimen van OO. In eerste instantie werd door het Militair Gezag (MG) aan de (plaatsvervangende) burgemeesters van de gemeenten gevraagd om een opgave te doen van mogelijk aanwezige landmijnen en munitie. De ruimingen van landmijnen en overige munitie werden in de eerste jaren uitgevoerd door diverse onderdelen waaronder de Mijn- en Munitieopruimingsdienst (MMOD). Vanaf 1948 was de Hulpverleningsdienst (HVD) van het toenmalige Ministerie van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk voor het ruimen van OO op het land. Tot 1972 heeft de HVD ruimingen uitgevoerd. Het ruimen van OO in Nederland is vanaf die datum weer een verantwoording van het Ministerie van Defensie (EOD). 31 mei 1945

NA Den Haag toeg.nr. 2.13.25 inv.nr. 1563. Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 86. 233 BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 307. 234 Catsburg, Raketten over Steenbergen. Steenbergen en de verdediging van Antwerpen tegen de V1. Februari - maart 1945 (2013) 92. 231 232

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

83

Afbeelding 38: Inlichtingen van de Albrecht Groep op 31 mei 1945. Bron: NIOD toeg.nr. 109a inv.nr. 24.

16 juni 1945 Voormalige gemeente Dinteloord Er werd gemeld dat in de voormalige gemeente Dinteloord reeds drie schepen zijn gelicht welke allen explosieven bevatte. De hoeveelheid explosieven was gering. Deze explosieven lagen bij de mond van de Mark en Dintel, nabij de sluiswerken. 235 [Circa 4,5 km buiten onderzoekstracés] 18 oktober 1945 Voormalige gemeente Dinteloord De burgemeester van Dinteloord deelde mee dat er in zijn gemeente vier ringstanden van beton, één gevechtsbunker, twee munitieplaatsen, twee bunkers, drie salonbunkers met gemetselde gangen en mitrailleurplaatsen, drie woonbunkers met gangen (metselwerk) en twee ziekenhuisbunkers (metselwerk) in zijn gemeente bevonden. 236 [Locatie onbekend] 13 april 1946 Voormalige gemeente Zevenbergen Er was een Duitse betonnen bunker nabij de Zuidhaven. 237 [Buiten onderzoekstracés] 26 januari 1989 Voormalige gemeente Zevenbergen Een terrein op het Industrie- en Havenschap Moerdijk werd gebruikt om granaten en bommen te laten ontploffen. 238 [Buiten onderzoekstracés] BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 307. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3700. 237 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 5573. 238 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 6137. 235 236

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

84

Schadelijst Gemeente

WOII

Bruggen tussen gemeenten

Locatie

Schade

Bron

Brug Standdaarbuit en

Opgeblazen door Duitse eenheden 1944 Opgeblazen 1944 Vernield 1944

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168.; BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271.

Lamgatsveer Brug Stampersgat Brug Nieuwe Veer Brug te Zwartenberg Brug te Zwartenberg

Dinteloord en Prinsenlan den

Brug Dinteloord Sluizen nabij de monding Dintel Coöperatieve suikerfabriek Bruggen over de Mark, Dintel en Steenbergse Vliet D16a en D40

Fijnaart en Heijningen

B127

B129

Vernield 1944 Vernield 1944 Vernield 1940 door Nederlandse militairen met springstof welke was aangebracht ten noorden van de draaipijler. Na de ontploffing was de zuidelijke vleugel nog intact. De noordelijke vleugel hing scheef. Duitse instanties vernielden vervolgens met springladingen de noordelijke vleugel zodat deze instortte. Vernield 1944

Vernield 1944

Zwaar beschadigd Vernietigd

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 386.

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168; BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0522 inv.nr. 1

Verwoest Duikers onder polderwegen en dijken Wegdek Jufvrouwenpol derdijk en Kwartiersedijk Blaaksedijk, tussen 5 en 7 Blaaksedijk, tussen 5 en 2

RAPnummer RAP_44103 0SBB01 RAP_44Z00 1 RAP_44ST0 01 RAP_44L00 1 RAP_44Z00 2 RAP_40051 2ZA

Circa 3,4 km buiten onderzoekst racés Circa 4,6 km buiten onderzoekst racés RAP_D001 RAP_D002

Locatie onbekend Locatie onbekend

Opgeblazen 1944

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168.

Beschadigd 1944

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1262

RAP_F001

November 1944 vernield door oorlogsgeweld November 1944 vernield door oorlogsgeweld

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1729

RAP_F002

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1729

RAP_F002

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

85

Gemeente

Standdaarb uiten (Omnumm eringslijst 1955

RAPnummer RAP_F002

WOII

Locatie

Schade

Bron

B.131 – B.132

Blaaksedijk

Schade. Gesloopt in de jaren ’50.

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1729 BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 29

RAP_44ST0 01

Beschadigd

BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271.

RAP_F003

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 26

RAP_SB001 RAP_SB002

Brugwachterswo ning Stampersgat Gemaal De Oude Appelaar, Jufvrouwenpold er en Elisabethpolder A2 A6/7/10/11/12 /13/21

A25/26/27/28 /29/30/31/33/34 B31/ 37/ 38/ 42/ 51 Steenberge n en Kruisland

Brugwachterswo ning Gastelseveer

Terheijden

Sint Josephschool A72c

Zevenberg en

Veerstraat 3 Panden aan de Havenstraat en 1, 3, 9, 11, 27 Panden aan de Hoogstraat en 5, 7, 9, 13, 15, 17, 21, 25 Panden aan de Molendijk en 23

Bruggen te Zevenbergen Ophaalbrug Roodevaart, Domeinbrug Lamgatseveer (brug over de Mark) C5 gelegen nabij Langatsveer Woonhuis Lamgatsebrug Riolering Lage-Wipstraat; Langenoordstra at; achter RoomsKatholiekekerk; speelplaats christelijke school; Merodestraat; Zuidhaven Stationsstraat, 3, 4, 5 Doelstraat 23, 44, 45 RoomsKatholieke meisjesschool, Doelstraat 23

Geheel nagenoeg vernield

of

RAP_SB002

RAP_SB003 Draaibrug geheel vernield. Door Duitse eenheden opgeblazen. Wat heel was vervolgens opgeblazen door geallieerde eenheden. Schade door oorlog oktober 1944

BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 28

RAP_SK001

RAT toeg.nr. 2423 inv.nr. 596.

Vernield

BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 542. BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 371 inv.nr. 542.

Circa 4 km buiten onderzoekst racés RAP_Z001

Vernield

30 oktober – 5 november 1944 door artillerie en bombardement

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 1487; WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 5382 WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 5386

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

Circa 2,4 km buiten onderzoekst racés RAP_Z002 RAP_Z002 RAP_Z002 RAP_Z003

RAP_Z004 RAP_Z005 RAP_Z005

86

Gemeente

WOII

Locatie

Schade

Bron

RoomsKatholieke meisjesschool, Markt 24 Stationsstraat 65

Klundertseweg (begraafplaats) Molenbergstraat 6 Lamgatsedijk 2, 3 Prinses Julianastraat 14, 15 Langenoordstra at 26, 28, 30, 32, 34 Lage Wipstraat 4a, 46, 6a, 6b, 12a, 12b, 13 t/m 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 30a, 30b, 54a, 54b, 105 t/m 109 Hazeldonkse zandweg 50 t/m 61 , 82 t/m 94, 68 t/m 75, 80-81 Sint Jorisstraat 17, 18, 19 E. 434, I 1571 (Zuidwal), I183184-181 (Stationsstraat), L844, L841, L165, L838, L126, L130,L573, L574, L162, L163, L731, L840, L850, L842, L730, L732, L729, I65/67, I174, I180, I1274, I146, I207, I916, I917 A30-31, E28-29 L573-574, L162163, L840 Stoomgemaal de Koekkoek Provinciale weg Roodevaart – Zevenbergen

RAPnummer RAP_Z006

Circa 350 m buiten onderzoekst racés RAP_Z007 RAP_Z008 Locatie onbekend Locatie onbekend RAP_Z009 RAP_Z010

>400 m buiten onderzoekst racés Schade door tankgracht

Bom en granaatschade Geheel vernield

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 4813

BHIC ’s-Hertogenbosch toeg.nr. 127 inv.nr. 271.

4.400 kmpaal beschadigd door het laten springen van een tankmuur; bij kmpaal 4.800 en 4.900 bomtreffers. De weg is verder beschadigd door granaatinslage n

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

Locatie onbekend

Locatie onbekend Circa 450 m buiten onderzoekst racés RAP_Z011

87

Gemeente

WOII Provinciale weg Zevenbergen – Zwartenberg

Locatie

Schade

Bron

Km 6.200 beschadigd door laten springen van tankmuur. Verder beschadigd door granaatinslage n

RAPnummer >750 m buiten onderzoekst racés

Afbeelding 39: Schade in Zevenbergen. Met stippeltjes de schade van het bombardement in 1940 en met strepen de verwoeste panden uit 1944. Bron: J. de Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd. Erfgoed van de levenden (1994) 5.

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel versie 1.0 d.d. 30 november 2022

88

Munitielijst Gemeente Fijnaart en Heijningen

Locatie Panden aan Blaaksedijk Blaaksedijk 32

de

Datum

Zeven hulzen en in de grond gegraven circa 50 granaten Granaat Drie raketbommen [sic]

Torenpolder Zwemplaats aan de Mark Langs de Mark en Dintel langs de Vluchthaven op de dijk Suikerfabriek Dinteloord

11-081972

Dintel

1973

Klundert

Sloten

2 mei 1947

Standdaarb uiten

C. van Dis

6 juli 1945

Molenstraat 19

23 mei 1962 6 februari 1962 28 septemb er 1961 4 maart 1965 31 oktober 1966 27 maart 1968

Molenstraat 9 Eerste Kruisweg 1 Molendijk, hectometerpaal 38 Tweede Kruisweg, nabij de Molendijk Molendijk 7 Velden van Ploegen, qD7739 De Mark brug naarbij “The HOOP” Molendijk 1

Steenberge n

Mijnenveld van qD6934 tot qD7136

Terheijden

Perceel rechts voor de brug over het Markkanaal op de Rijksweg BredaTerheijden

OO Meerdere hulzen

Bron WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0801 inv.nr. 3712.

Hoeveelheid munitie

De EOD rukte uit om een bom op te ruimen in de Mark tegenover de suikerfabriek Dinteloord in de gemeente Fijnaart. Uiteindelijk moest de EOD zelf gered worden doordat hun volkswagenbusje is de Mark was gereden In de Dintel, nabij het gemaal, werd een granaat met mechanische ontsteker gevonden In sloten werden meerdere kisten met munitie opgebaggerd De burgemeester meldde dat op het land van C. van Dis zich waarschijnlijk landmijnen bevonden Eén niet ontplofte granaat Eén niet ontplofte granaat Eén niet ontplofte granaat

9 maart 1945

RAP_FM_002 RAP_FM_003

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168.

RAP_FM_004

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0411 inv.nr. 1168 CAD Rijswijk MMOD inv.nr. k WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 521. WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0527 inv.nr. 2757

Locatie onbekend

Eén niet ontplofte granaat Mijnen

BHIC ’sHertogenbos ch toeg.nr. 127 inv.nr. 307; CAD Rijswijk MMOD inv.nr. S

Mijnen

BHIC ’sHertogenbos ch toeg.nr. 127 inv.nr. 307 RAT Tilburg toeg.nr. 2423 inv.nr. 474.

Vermoedelijk mijnenveld

RAP_FM_001

Locatie onbekend

Een granaat van 20 cm met een doorsnede van 5 cm Eén niet ontplofte granaat

14 januari 1946

RAP-nummer RAP_FM_001

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

Locatie onbekend Locatie onbekend

RAP_SBM_00 1 RAP_SBM_00 2 RAP_SBM_00 3 RAP_SBM_00 4 Buiten onderzoekstra cés RAP_SBM_00 5 Locatie onbekend RAP_SBM_00 6 Zie mijnenveld 10a 9 SW 9, buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés

89

Gemeente

Locatie Weiland achter akker van het laatste perceel recht voor de brug over het Markkanaal op de Rijksweg Breda – Terheijden 1e en 2e perceel langs kanaal over de brug Breda – Terheijden

Datum

OO Bekend mijnenveld

Bekend mijnenveld

5e perceel Markkanaal

langs

Vermoedelijk mijnenveld

2e perceel over de Markkanaal

rechts brug

Bekend mijnenveld

Eind van de wei tegen de spoordijk aan. 1e perceel rechts voorbij eerste zandweg rechts van café Den Tol Bij vernielde spoorbrug Nieuwe Veer. Laatste perceel links voor de spoorbrug over de Mark (richting Breda) Hoeve Nieuw Veer. Woonhuis langs de rivier de Mark. Vermoedelijk ook op het erf en langs de oever van de Mark. C6, weiland voor woonhuis. 3 schoenmijnen gevonden Noordscheweg C9, akker achter boerderij Nieuwe Veer

C4 bij Nieuwe Veer

qD896422 Hokkenberg, tegenover C46. Voetmijnen waarvan reeds 40 stuks waren stukgeschoten.

Bron

RAP-nummer Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés Zie mijnenveld 10a 9 SE 25, buiten onderzoekstra cés

Vermoedelijk mijnenveld

Bekend mijnenveld

Zie mijnenveld 10a 9 SE 14

Bekend mijnenveld

Zie mijnenveld 10a 9 SE 14

Vermoedelijk mijnenveld

Locatie onbekend Locatie onbekend

27 novemb er 1945 27 maart 1945 11 april 1946

29 maart 1946 4 april 1945

Mijnenveld werd opgeruimd. Mijnen aan spoorlijn en achter woning. Mijnen tegen de spoordijk Mijnen. Poolse eenheden vonden in december 1944 zestien mijnen. Na onderzoek op 11 april 1946 werden er twee mijnen gevonden, 38 granaten 75 mm, 4 x mortiergranaten, 1 x springlading 1.5 kg en 3 Pantsergranaten Weiland verdacht op mijnen en 6 stukgeschoten tanks Mijnen

CAD Rijswijk MMOD inv.nr. T

BHIC ’sHertogenbos ch toeg.nr. 127 inv.nr. 307.

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

Zie mijnenveld 10a 9 SE 14 Zie mijnenveld 10a 9 SE 14 Zie mijnenveld 10a 9 SE 14

Zie mijnenveld 10a 9 SE 14 Buiten onderzoekstra cés

90

Gemeente Zevenberg en

Locatie Molenstraat 45

Datum

OO Vermoedelijk blindganger bom onder perceel Molenstraat 46,47 of 48

Markdijk, Dikkendijjk, schandijk, Koekkoekdijk Roode Vaart van de Zeedijk naar Moerdijk

31 maart 1945

Mijnen

3 decemb er 1945

Hazeldonkse Zandweg, woning Den Ouden

6 decemb er 1945

Aan de Roode Vaart van de Zeedijk naar Moerdijk werd gezocht naar mijnen. Er werden geen mijnen gevonden en het gebied werd vrijgegeven Granaten

Weerszijden van de Mark van Standdaarbuiten tot Langeweg Langeweg, nabij E. de Lint, bij Suikerfabriek te Zevenbergen;

17 decemb er 1944

Mijnen

Bron WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 4841 CAD Rijswijk MMOD inv.nr. Z CAD Rijswijk MMOD inv.nr. Z

RAP-nummer RAP_ZM_001

CAD Rijswijk MMOD inv.nr. Z

Buiten onderzoekstra cés

BHIC ’sHertogenbos ch toeg.nr. 127 inv.nr. 307.

Locatie onbekend

Merensweg, nabij M. de Lint A.L. korteweg Annahoeve C. Maris Azn Langeweg, Zevenbergen Pootweg Zevenbergen, C. Damen J. Kavelaars Langeweg J. Sneep Langenoordstraat A.C. Korteweg, Slikpolder Boerderijen in de omgeving van de Roode Vaart Rondom houtzagerij van Aarden Zwartenberg Rondom vlasfabriek Zwartenberg Langs de bermen van de Molendijk richting Standdaartbuiten Op de Schansdijk en Dikkendijk B. van Meer, Langeweg Nabij pompstation bij qD8344 Kerstelling, tussen Zevenbergen en

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

Locatie onbekend Buiten onderzoekstra cés

Ziemijnenveld 10a 9 SW 25, buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Locatie onbekend Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Locatie onbekend RAP_ZM_002 RAP_ZM_002 Zie mijnenveld 10a 9 SW 12 of 10A 9 SW 11 RAP_ZM_003 Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés Buiten onderzoekstra cés

91

Gemeente

Locatie Standdaarbuiten qD7941

Datum

OO

Bron

RAP-nummer

Nabij het Sas

11 april 1959

Granaat en patronen

NA Den Haag toeg.nr. 2.04.110 inv.nr. 22.

Locatie onbekend

Afbeelding 40: Inlichtingen van de Albrecht Groep over de brug tussen Kruisland en Oud Gastel. Bron: NIOD toeg.nr. 190a. inv.nr. 23.

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

92

Afbeelding 41: Bron: NA Den Haag toeg.nr. 2.13.167 inv.nr. 292.

Afbeelding 42: W2 waarschijnlijk een tankgracht. Bron: NA Den Haag toeg.nr. 2.13.167 inv.nr. 293.

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

93

Afbeelding 43: W1 waarschijnlijk een tankgracht: Bron: NA Den Haag toeg.nr. 2.13.167 inv.nr. 293.

Afbeelding 44: Een kaart van militaire werken welke nog aanwezig waren in de voormalige gemeente Standdaarbuiten. Bron: NA Den Haag toeg.nr. 2.13.167 inv.nr. 395.

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

94

Afbeelding 45: NIOD toeg.nr. 190a inv.nr 124.

Afbeelding 46: WBA Bergen op zoom toeg.nr. 0682 inv.nr. 5573.

Datum onbekend

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

95

Afbeelding 47: Inundatie WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0429 inv.nr. 1764.

Datum onbekend Op het terrein van de suikerfabriek in Steenbergen werden blindgangers onschadelijk gemaakt. 239 Aan de Schansdijk hadden Duitse eenheden houtenmijnen aangelegd in Zevenbergen. 240 Britse artillerie werd opgesteld aan de Lage Wipstraat. 241 Nabij de Markbrug tussen Zevenbergen en de Sint Maartenspolder lagen mijnen. Ook aan de Zevenbergsekant zou het vol hebben gelegen met mijnen. 242 Na de bevrijding telde men vanaf de Langeweg tot aan de spoorwegovergang en tot aan de Koekoeksedijk, haven en de suikerfabriek in totaal 23 bomkraters. In de fabriekgebouw werden tevens nog een aantal blindgangers na de bevrijding opgeruimd. Het huis van Gabiel De Grauw was getroffen door een voltreffer. 243 Mijnenvelden In mijnenveldarchief van de EOD zijn indicaties aangetroffen dat er in het onderzoekstracé mijnenvelden hebben gelegen. In onderstaande tabel zijn de voor het onderzoekstracé relevante mijnenvelden uit het mijnenveldarchief van de EOD weergegeven. Mijnenveldnr.

Soort

Aantal gelegd

Aantal geruimd

Datum geruimd

Missend

Verklaring

10-16 NW 2

Onbekend

Onbekend

Niets gevonden

6-10-1945

Geen

10-16 NW 3

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Mijnenveld waarschijnlijk eerder geruimd n.v.t.

10A 9 SE 14

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

10A 9 SE 25

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

10a 9 SW 10

Onbekend

Onbekend

Onbekend

10a 9 SW 11

Onbekend

Onbekend

10a 9 SW 12

Onbekend

10a 9 SW 15

Bijzon derhed en -

-

Onbekend

Mijnenveld waarschijnlijk eerder geruimd n.v.t.

Onbekend

Onbekend

n.v.t.

-

Niets gevonden

23-10-1945

Geen

-

Onbekend

Niets gevonden

23-10-1945

Geen

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Mijnenveld waarschijnlijk eerder geruimd Mijnenveld waarschijnlijk eerder geruimd n.v.t.

10a 9 SW 16

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

n.v.t.

-

10a 9 SW 21

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

n.v.t.

-

-

-

-

WBA Bergen op Zoom toeg.nr. 0901 inv.nr. 7584. Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd (1994) 47. 241 Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd (1994) 112. 242 Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd (1994) 178. 243 Groot et al. Zevenbergen 50 jaar bevrijd (1994) 285. 239 240

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

96

Mijnenveldnr.

Soort

Aantal gelegd

Aantal geruimd

Datum geruimd

Missend

Verklaring

10a 9 SW 25

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

n.v.t.

Bijzon derhed en -

10a 9 SW 8

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

n.v.t.

-

10a 9 SW 9

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

n.v.t.

-

10a 9 SE 16

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

Onbekend

n.v.t.

-

MORA's/ UO's In het archief van de EOD zijn relevante MORA’s/UO’s aangetroffen. In de omgeving van de onderzoekstracés is met name veel Duitse en geallieerde munitie geruimd. Het ging om Duitse mortier, brisantmortier en pantsergranaten van 5 cm, mortiergranaten van 6 cm, pantser en brisantgranaten van 7,5 cm en een brisantgranaat van 8,8 cm. Wat betreft de geallieerde geschutmunitie werd een brisantgranaat van 3”, 3.7’’, een gedeelte van een 4.2’’ brisantgranaat, granaten van 57 mm, brisant en mortiergranaten van 60 mm, pantsergranaten van 6 pdr, een brisantgranaat van 25 pdr, een mortiergranaat van 81 mm en een granaat van 175 mm geruimd. Daarnaast werden verschillende handgranaten geruimd. In onderstaande tabel zijn de relevante MORA's/ UO's weergegeven. MORA/UO -nummer 20060794

Ligplaats

Datum

OO

De Hillen

17-5-2006

19950303

Markweg

1-3-1995

19911316

Rietdijk

31-5-1991

19732418

Suikerfabri ek Zevenberg en Bredasew eg 26 Brederweg

10-10-1973

30-9-1986

29 LBS Brisantgranaat van 3 inch raket met rest ontsteker (UK) Brisantgranaat 10, 5 cm (DE) Brisantgranaat 155 mm (USA) HE SB 117 IIIA Brisantgranaat 3.7 cm (UK) Brisantpantsergranaat 7.5 cm (DE) Brisantgranaat 90 mm (USA) KKM

19821281 19863276

21-4-1982

Verschijningsv orm Onbekend

Bijzonderheden

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Brisantgranaat 7.5 cm (DE) Brisantgranaat 9 cm (DE)

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Geen

19813381

Bredeweg

2-11-1981

19901737

Bredeweg

28-6-1990

19992143

Bredeweg

16-11-1999

Brisantgranaat 25 pdr No. 117 (UK) Brisantgranaat 15 cm (DE)

Onbekend

Geen

19910129

Hoofdstra at 155 Polderstra at 67

18-1-1991

Onbekend

Onbekend

Zie MORA 910157

28-6-1986

Granaat kartets van 7 met tijd/schok buis no. 9

Onbekend

Schuiveno ordseweg Schuiveno ordseweg Schuiveno ordseweg 1 Schuiveno ordseweg 15 Schuiveno ortseweg 15 Schuiveno ordsweg 5

7-7-1986

Onbekend

Onbekend

Komt uit schoorsteenmantel 0_0 OO niet gevonden

7-8-1991

Brisantgranaat 25 pdr (UK) SB no. 117 Brisantgranaat 25 pdr (UK)

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

9-3-1985

Brisantgranaat 9 cm (DE)

Onbekend

Geen

7-4-2000

Brisantgranaat 25 pdr met 117

Onbekend

Geen

10-7-1992

Onbekend

Onbekend

Geen OO gevonden

19862136 19862236 19911800 19921662 19850431 20000604 19921574

22-7-1992

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

97

MORA/UO -nummer 20040424

20050381 20000798 20021312 19861359

19990694 19880883 19850948 19751185 19721358 20050804

19740276 20040902

19791861 19850487 19871256 19721454

19812564

19800795

19821420

19862300 19940473

Ligplaats

Datum

OO

Bornhemw eg to. Nr 164. Bij lantaarnpa al nr 65 de Hoop 5 Hoeven de Hoop 5, Hoeven De Hoop.

5-4-2004

Handgranaat MK2 (USA)

5-4-2005

Dennis Lee straat 24

9-5-1986

28-4-2000 23-8-2002

Verschijningsv orm Onbekend

Bijzonderheden

Brisantmortiergranaat 5 cm (DE) Mortiergranaat HE 60 mm

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Brisantgranaat 7,5 cm (DE) (keat) Brisantgranaat chemisch

Onbekend

Geen

Verschoten

Geen

Art.gr. PM

Onbekend

Geen

PIAT

Verschoten

Geen

Geen

Dennis Leestraat 34 Dennislies straat 24 Fabrieksst raat Gastelsedi jk west Gastelsedi jk West 1 Gastelsedi jk West 154 te Stampersg at. Gastelsedi jk West 39 Gastelsedi jk west, t.o.v. pand 116 Goudbloe msedijk 5, Hoeven Goudbloe msedijk, Hoeven Goudsbloe msedijk in weiland In de Mark

26-4-1999

25 pdr chemisch rook

Onbekend

Geen

12-4-1988

Brisantgranaat 9 cm (DE)

Onbekend

Geen

16-4-1985

Zuurstof cylinder (leeg)

Onbekend

16-5-1975

Granaat

Onbekend

16-6-1972

Granaat

Onbekend

Fabrieksstraat Stampersgat De granaat rookte een beetje Geen

4-6-2005

Brisantgranaat 25 pdr

Onbekend

Geen

4-2-1974

Granaat

Onbekend

Geen

15-6-2004

Brisantgranaat 90 mm (USA)

Verschoten

Geen

9-7-1979

Geweergranaat ME

Onbekend

Geen

13-3-1985

Brisantgranaat HE 105 mm

Onbekend

Geen

11-5-1987

Onbekend

Onbekend

Projectiel niet gevonden

26-6-1972

500 GP lb brisantbom met staartstuk nr. 30.

Onbekend

Noordzee dijk 66, Stampersg at Noordzee dijk 66, Stampersg at Noordzee dijk 66, Stampersg at Oudlandse dijk Rijperswe g

24-8-1981

Handgranaat HE (USA)

Onbekend

Gevonden nabij de suikerfabriek in Stampersgat. Bom werd gevonden op een zuiger Geen

24-3-1980

Handgranaat M36

Onbekend

Geen

27-4-1982

Handgranaat M36

Onbekend

Geen

12-7-1986

Brisantgranaat 7 cm (NL)

Onbekend

Geen

21-3-1994

Brisantmortiergranaat 3 inch (UK)

Onbekend

Geen

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

98

MORA/UO -nummer 20010497 20050717 19871101

Ligplaats

Datum

OO

Bijzonderheden

Handgranaat

Verschijningsv orm Onbekend

Rijperswe g 79 Rolleweg

15-4-2001 20-5-2005

Handgranaat Mills 36

Onbekend

Geen

Brisantgranaat 20 mm

Niet verschoten

Geen

Geen

Rolleweg, OudGastel Sint Antondijk, Oudenbos ch St. Anthoinedi jk Stampersg at Stampersg at Standaard Buiten Standaard buitensedij k8 Strandaar dbuiten

30-4-1987

Handgranaat Mills 36

Onbekend

Geen

11-4-1995

Handgranaat pineapple

Onbekend

Geen

30-6-1984

Brisantgranaat chem 9 cm (DE)

Verschoten

5e dam oprit links 2b

31-5-1985

Afgeworpen

Geen

14-6-1977

50 kg bom (DE) zonder buis, lees Granaat

Onbekend

Geen

18-11-1988

25 pdr chem (UK)

Onbekend

Geen

23-6-1990

Handgranaat (USA)

Onbekend

Geen

8-5-1989

Brisantgranaat 105 mm

Onbekend

Geen

KKM

Onbekend

Geen

Veerkens weg in weiland Dikkendijk

11-9-1975

Projectiel

Onbekend

Geen

12-9-2007

Onbekend

Geen

Eerste kruisweg 1 Eerste Kruisweg 1

26-8-2003

Handgranaat MK II pineapple Pineapples handgranaat 2. Ontsteker Restant ontsteker nr. 117 (leeg) Handgranaat MK II (USA)

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

19980201

Haveneind

9-2-1998

Onbekend

Geen

20001132

Koekoeke ndijk 15 Koekoeke ndijk 15 Kwartiersd ijk, Heijningen Kwartierse dijk Kwartierse dijk Kwartierse dijk Kwartierse dijk / Steiledijk Kwartierse dijk 23 Kwartierse dijk, Fijnaart

8-6-2000

Enkele duizenden KKM (hulzen) KKM (in kisten)

Onbekend

Geen

14-7-2003

Eihandgranaat (OH) ong.

Onbekend

Geen

18-2-1984

25 pdr HE

Onbekend

Geen

5-3-1983

Brisantgranaat 90 mm

Onbekend

26-3-1984

Brisantgranaat HE +/- 9 cm (DE) Brisantgranaat HE 9 cm (DE) Brisantgranaat 25 pdr (UK)

Onbekend Onbekend

Tegenover nr. 4 in weiland Tegenover perceel nr. 4 Geen

Verschoten

Geen

Brisantgranaat 25 pdr (UK) met 119 s. buis Onbekend

Onbekend

Geen

Onbekend

Kwartierse dijk, Fijnaart

12-5-1987

Brisantgranaat 25 pdr (UK)

Onbekend

Tegenover de suikerfabriek aan de Kwartiersedijk. Explosief niet gevonden Geen

19950649

19842237 19851704 19771973 19883376 19901693 19891376 19752307 20071381 20031341 20071691

20031125 19840357 19830496 19840798 19851720 20010931 19902163 19851396

19871263

1-11-2007

31-5-1985 14-6-2001 14-8-1990 10-5-1985

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

99

MORA/UO -nummer 19853392

Ligplaats

Datum

OO

Verschijningsv orm Onbekend

Bijzonderheden

Markdijk 1

26-10-1985

19990440

Markdijk 1

25-3-1999

Brisantgranaat HE 155 mm (UK) met SB 117 57 mm P6 (USA)

Onbekend

Geen

20011548

Markdijk 1

29-9-2001

Pantsergranaat 5 cm (DE)

Onbekend

Geen

20051384

Markdijk 1

28-9-2005

Onbekend

Geen

8-3-2006

Mortiergranaat 81 mm (USA) Pantsergranaat 6 pdr (UK)

20060286

Markdijk 1

Verschoten

Geen

19990892

Markdijk Zevenberg en Molendijk

18-5-1999

Pantsermassief 6 pdr (UK)

Onbekend

Geen

14-10-2004

Brisantgranaat 9 cm (DE)

Onbekend

Geen

17-5-1984

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

18-4-1980

Brisantmortiergranaat 5 cm (DE) Brisantgranaat 3.7 inch HE (UK) Mortiergranaat 60 mm (USA) Handgranaat HE

Onbekend

Geen

27-7-1977

Mogelijke granaat

Onbekend

28-11-1995

Handgranaat Mills 36 (UK)

Onbekend

Staat vraagteken in MORA Geen

9-9-1989

Brisantgranaat 25 pdr (UK) chem

Verschoten

Geen

6-5-1991

Brisantgranaat 25 pdr (UK) chem

Verschoten

Geen

19722135

Molendijk 11 Molendijk 19 Molendijk 23 Molendijk 7 Molenstra at 36 Molenstra at 9 Oude Appelaars dijk Oude Appelaars dijk Rodevaart

15-9-1972

Handgranaat

Onbekend

19990481

Schansdijk

31-3-1999

Mortiergranaat 2 inch

Verschoten

Bij directiekeet te Bregenhout komt rook uit

19772625

Standaarb uiten Steile Dijk 3 Rijksweg 17 Rijksweg 17

4-8-1977

Handgranaat

Onbekend

Geen

17-9-1985

Verschoten

Geen

21-8-1972

Brisantgranaat 25 pdr met SB 117 met kap Brisantgranaat

Onbekend

Geen

1-4-1974

Vliegtuigbom

Onbekend

20040329

Vlietweg 6

23-3-2004

Verschoten

19824045

Westelijke Havendijk Westelijke Havendijk

9-12-1982

Brisantgranaat 3.7 inch (UK) Brisantgranaat Eng. 10,5 cm Handgranaat Mills 36 (UK)

Kruising Rijksweg 17 - Rijksweg Breda - Bergen op Zoom Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Art ontsteker

Onbekend

Geen

Mortierstaart 3 inch (UK)

Onbekend

Geen

Ontsteker art (leeg)

Onbekend

Geen

Mortiergranaat HE 80 mm (USA) Brisantgranaat HE 3.7 inch Brisantgranaat 25 pdr HE (UK) Brisantgranaat chem 7,5 cm leeg

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Verschoten

Geen

31-12-1986

Brandbom 30 lb.

Onbekend

Geen

14-8-1983

Brisantgranaat 105 mm

Onbekend

Geen

20041520 19841752 19843448 19853487 19801192 19772489 19952620 19892769 19911081

19852908 19721913 19740839

19970149

19892512 19842468 19962037 19802292 19864269 19832486

Noordzee dijk Zuidzeedij k Zuidzeedij k Zuidzeedij k 21, Dinteloord Veersewe g Zuiddijk 6

24-10-1984 1-11-1985

27-1-1997

16-8-1989 22-7-1984 30-9-1996 9-7-1980

Geen

22P178 conceptrapport VO OO Inhaalslag baggeren Dintel v1.0 d.d. 30 november 2022

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=bbeb0821-f45d-41b5-bf83-e7448345ac0d