BP Reconstructie N389 - Toelichting

Reconstructie N389 EttenLeur - Zevenbergen

Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur

projectnummer 0477837.100 revisie 05 26 april 2024

www.anteagroup.nl

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 revisie 05 26 april 2024

Auteur(s) C.E. Blaser

Opdrachtgever Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC 'S-HERTOGENBOSCH

Gecontroleerd A. Kuijt / M. Fransen

datum 26 april 2024

beschrijving Vastgesteld

vrijgave F.L.J.M. Leijs

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

5

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Aanleiding en doel Plangebied Vigerende bestemmingsplannen Bij het plan behorende stukken Leeswijzer

5 5 6 9 9

2.

Planbeschrijving

10

2.1 2.2 2.2.1

Bestaande situatie Toekomstige situatie Landschappelijke inpassing

10 10 12

3.

Beleidskader

15

3.1 3.1.1 3.1.2 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.3.5

Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Provinciaal beleid Omgevingsvisie Noord-Brabant Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Gemeentelijk beleid Omgevingsvisie Etten-Leur Milieuvisie 2010-2020 Welstandsnota Groenbeleidsnota Beschermde bomenlijst 2014

15 15 15 16 16 16 17 17 18 19 19 20

4.

Milieuhygiënische en planologische aspecten

21

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13

Watertoets Natuur Archeologie en cultuurhistorie Externe veiligheid Verkeer en parkeren Geluid Luchtkwaliteit Trillingshinder Bodem Bedrijven en milieuzonering Kabels en leidingen Ontplofbare oorlogsresten Besluit milieueffectrapportage

21 24 30 34 35 36 37 37 38 40 41 41 43

5.

Juridische planopzet

46

5.1 5.2

Opbouw Wijziging

46 46

6.

Haalbaarheid

47

6.1 6.2

Financiële uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid

47 47

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

Separate bijlagen Nr.

Naam

Datum

1.

Watertoets, N389 te Etten-Leur

14 november 2023

2.

Natuurtoets, Groot onderhoud N389 Etten-Leur – Zevenbergen

25 juli 2023

3.

Nader onderzoek ecologie – N389, Nader onderzoek vleermuizen

31 januari 2023

4.

Bomen inventarisatie, Groot onderhoud N389 Etten-Leur – Zevenbergen

18 augustus 2022

5.

Bestemmingsplan reconstructie N389, Stikstofdepositie-onderzoek

10 november 2023

6.

Antea Group Archeologie 2022/155, Bureauonderzoek, Groot onderhoud N389 tussen Etten-Leur (gem. Etten-Leur) en Zevenbergen (gem. Moerdijk)

28 juli 2022

7.

Antea Group Archeologie, Inventariserend veldonderzoek met verkennende boringen (IVO-O), Groot onderhoud N389 (Zevenbergen – Etten-Leur)

17 oktober 2023

8.

Akoestisch onderzoek, Reconstructieonderzoek – groot onderhoud N389

10 juli 2023

9.

Trillingsoverdracht N389, Schade en hinder: nulmeting

15 februari 2023

10.

Historisch (water)bodemonderzoek, Groot onderhoud N389

15 augustus 2022

11.

Milieukundige onderzoeken, Groot onderhoud N389 tussen Etten-Leur en Zevenbergen

7 september 2023

12.

Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten, Groot onderhoud N389 Etten-Leur - Zevenbergen

8 augustus 2022

13.

N389 Ettenleur – Zevenbergen, Detectierapport

25 januari 2023

14.

Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten, Inhaalslag baggeren Dintel, Gemeenten Roosendaal, Steenbergen, Moerdijk, Halderberge, Etten-Leur, Breda en Drimmelen

30 november 2022

15.

Omgevingsdialoog N389

1 juni 2023

16.

Ingediende zienswijze

16 januari 2024

17.

Beantwoording zienswijze ontwerpbestemmingsplan N389 gemeente Etten-Leur

24 april 2024

blad 4 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding en doel De provinciale weg N389, gelegen in Noord-Brabant, verbindt Etten-Leur met Zevenbergen. Provincie NoordBrabant is voornemens groot onderhoud voor deze weg uit te voeren, waarbij ook een aantal wijzigingen worden doorgevoerd ten behoeve van de verkeersveiligheid en comfort. De wijzigingen betreffen een aantal aanpassingen aan de wegstructuur, het realiseren van een tweerichtingsfietspad aan de westzijde van de N389, het plaatsen van een nieuwe brug over de rivier de Mark waarbij fiets- en autoverkeer wordt gescheiden en het vervangen van de T-splitsing N389-Strijpenseweg voor een rotonde. De aanpassingen aan deze weg vinden plaats op het grondgebied van de gemeenten Etten-Leur en Moerdijk. De voorgenomen reconstructie is niet passend binnen de vigerende bestemmingsplannen van beide gemeenten. Om de ontwikkelingen mogelijk te maken dient daarom een nieuwe planologische regeling getroffen te worden voor de N389. Vanuit de provincie Noord-Brabant is de wens kenbaar gemaakt dit te regelen met een nieuw bestemmingsplan per gemeente. Met voorliggend bestemmingsplan worden de voorgenomen ontwikkelingen mogelijk gemaakt binnen de gemeente Etten-Leur. De gemeente Moerdijk zal in een eigen planologische procedure zorgdragen voor de inpassing.

1.2

Plangebied De provinciale weg N389 verbindt Zevenbergen en Etten-Leur (zie Figuur 1-1). Het plangebied van voorliggend bestemmingsplan bestrijkt echter niet de volledige N389, maar beperkt zich tot het gedeelte van de N389 dat binnen de gemeentegrenzen van Etten-Leur is gelegen (tussen Etten-Leur en de rivier de Mark, kilometrering 1,0 tot 5,0).

Figuur 1-1 Gehele traject N389 met kilometrering. Bron: Ontwerpnota Voorontwerpfase, Antea Group, 26 juni 2023

blad 5 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

De plangrens is bepaald door de gemeentegrens en op basis van het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Hiermee wordt de plangrens in het zuiden begrensd ter hoogte van het transformatorhuis bij de aansluiting op de rotonde N389-Rijsdijk-Tuindersweg (km 1,0). In het noorden bevindt de plangrens zich circa halverwege de brug over de rivier de Mark (km 5,0) waar de gemeentegrens ligt. In het oosten en westen wordt het plangebied begrensd door de bermen met afwateringssloten en verschillende afslagen.

Figuur 1-2 Begrenzing plangebied aan noord- en zuidzijde. Bron: Cyclomedia, 2022

1.3

Vigerende bestemmingsplannen Ter plaatse van de voorgenomen ontwikkeling gelden de volgende bestemmingsplannen:  Buitengebied, 30 september 2013, deels onherroepelijk in werking;  Paraplubestemmingsplan Vergroten inhoudsmaat burgerwoningen Buitengebied, 27 mei 2019, onherroepelijk;  Partiele Herziening Buitengebied, 24 januari 2022, onherroepelijk. Ook gelden er een tweetal voorbereidingsbesluiten. De eerste gaat over hyperscale datacenters (vastgesteld 0811-2022) en is genomen door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. Het tweede gaat over grootschalige logistiek (d.d. 03-03-2023) van de provincie Noord-Brabant. De inhoud van dit bestemmingsplan heeft geen betrekking op datacenters of grootschalige logistiek zodat hier geen rekening mee gehouden hoeft te worden.

blad 6 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

Het bestemmingsplan 'Buitengebied' is op 30 september 2013 vastgesteld door de gemeenteraad en geldt voor vrijwel het hele buitengebied van Etten-Leur. Op 27 mei 2019 heeft de gemeenteraad het Paraplubestemmingsplan 'Vergroten inhoudsmaat burgerwoningen Buitengebied' vastgesteld. Via dat bestemmingsplan is de maximale inhoudsmaat voor burgerwoningen in (onder meer) het bestemmingsplan 'Buitengebied' vergroot naar 750 m3. Op 24 januari 2022 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan 'Partiële Herziening Buitengebied' vastgesteld. Via dat bestemmingsplan is de planregeling van het bestemmingsplan 'Buitengebied' op een aantal punten aangepast of verduidelijkt. Enkele onderwerpen zijn aangepast op verzoek van de gemeenteraad (raadsprogramma), maar er zijn vooral aanpassingen doorgevoerd naar aanleiding van de toepassingspraktijk van de afgelopen jaren. Via de partiële herziening zijn daarnaast een aantal nieuwe beleidsinzichten in het bestemmingplan verwerkt en zijn de actuele regels uit de provinciale Interim omgevingsverordening NoordBrabant vertaald.

Figuur 1-3 Uitsnede bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Bron: Ruimtelijkeplannen.nl

Toets aan de bestemmingen Voor een groot deel van het plangebied geldt reeds de bestemming ‘Verkeer’. De gronden binnen de bestemming ‘Verkeer’ zijn voor het volgende bestemd: a. b. c.

wegen, straten, paden en fietspaden; parkeervoorzieningen; geluidwerende voorzieningen;

blad 7 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

alsmede voor bijbehorende: d. bruggen en viaducten; a. taluds en oevers; b. straatmeubilair; c. kunstobjecten, gedenktekens en religieuze objecten; d. nutsvoorzieningen; e. bermen, plantsoenen en andere groenvoorzieningen; f. duikers, dammen en overkluizingen; g. water en waterhuishoudkundige voorzieningen. Het voorgenomen groot onderhoud, de wijzigingen met betrekking tot de wegstructuur, het verleggen van het fietspad en het vervangen van de brug binnen de grenzen van deze bestemming zijn hiermee toegestaan. Ook de ingrepen met betrekking tot duikers, water en groenvoorzieningen zijn binnen deze bestemming toegestaan. De reconstructie van kruispunt N389-Strijpenseweg in de vorm van een rotonde en de fietsbrug (welke ten westen van de huidige locatie van de brug zal worden gerealiseerd) passen niet binnen de grenzen van de bestemming ‘Verkeer’. Deze afwijkingen worden hieronder verder beschreven. Ter plaatse van het kruispunt N389-Strijpenseweg is binnen de plangrens een kleine strook opgenomen waar momenteel de bestemming ‘Agrarisch met waarden’ geldt. Deze gronden zijn naast agrarische activiteiten ook bestemd voor onder andere verschillende vormen van natuur- of landschapsbeheer, veepaden, toegangspaden tot gebouwen en in- en uitritten, water en waterhuishoudkundige voorzieningen.

Het gebruik van de gronden voor wegen en fietspaden, zoals de reconstructie van het kruispunt tot rotonde behoeft, is niet toegestaan. Hiertoe dient een strook te worden herbestemd als ‘Verkeer’ (zie Figuur 1-4).

Figuur 1-4 Uitsnede vigerend bestemmingsplan kruispunt N389-Strijpenseweg ten opzichte van aangepaste situatie. Bron: Ruimtelijkeplannen.nl

Aan de noordzijde van het plangebied zijn de bestemmingen ‘Groen’, ‘Water’ en ‘Agrarisch met waarden’ binnen de plangrens aanwezig. Ter plaatse van de bestemming ‘Groen’ zijn een fietspad richting de fietsbrug en richting de Zeedijk voorzien. Dit is binnen de bestemming ‘Groen’ niet toegestaan en dient daarom te worden herbestemd als ‘Verkeer’ (zie Figuur 1-5). Ter plaatse van de bestemming ‘Water’ zijn momenteel bruggen toegestaan. Gezien de huidige brug bestemd is als ‘Verkeer’ wordt de locatie van de fietsbrug ten behoeve van continuïteit en eenduidigheid herbestemd als ‘Verkeer’ (zie Figuur 1-5). Ook wordt in verband met de herinrichting van de aanlanding de watergang ten zuidwesten van de N389 naar het westen verlegd. Momenteel geldt op de locatie waar de watergang komt te liggen de bestemming ‘Agrarisch met waarden’, waar water en waterhuishoudkundige voorzieningen reeds mogelijk zijn. Gezien de status van de watergang (A-watergang) wordt de bestemming ‘Water’ ook op de nieuwe locatie aangehouden (zie Figuur 1-5). blad 8 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

Figuur 1-5 Uitsnede vigerend bestemmingsplan brug en aanlanding ten opzichte van aangepaste situatie. Bron: Ruimtelijkeplannen.nl

Verder liggen binnen de plangrens verschillende dubbelbestemmingen en gebiedsaanduidingen. Deze worden binnen het nieuwe bestemmingsplan zonder wijzigingen overgenomen. Strijdigheid Zoals hierboven uiteengezet is de voorgenomen ontwikkeling strijdig met het vigerende planologisch regime voor wat betreft de reconstructie van het kruispunt N389-Strijpenseweg tot rotonde en de aanleg van een (fiets)brug met de bijbehorende aanlanding, als verbreding ten opzichte van de huidige brug danwel als separate fiets- en voetgangersbrug. Dit bestemmingsplan voorziet in een kleine uitbreiding van de bestemming ‘Verkeer’ ter plaatse van het kruispunt N389-Strijpenseweg ten behoeve van de aanleg van een rotonde en ter plaatse van de (aanlanding van de) brug over de Mark. Daarnaast wordt de bestemming ‘Water’ ter plaatse van de A-watergang naast de aanlanding van de brug naar het westen verlegd.

1.4

Bij het plan behorende stukken Het bestemmingsplan ‘Reconstructie N389’ bestaat uit drie delen: een verbeelding, regels en een toelichting. De verbeelding en de regels vormen het juridisch bindend deel van het bestemmingsplan. De toelichting bevat een motivatie en verantwoording van de keuzes die in het bestemmingsplan zijn gemaakt.

1.5

Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt de bestaande situatie van het plangebied en de planontwikkeling beschreven. In hoofdstuk 3 is het relevante beleidskader geschetst. Vervolgens komen in hoofdstuk 4 de betreffende milieuhygiënische en planologische aspecten aan bod. Hierna wordt in hoofdstuk 5 aandacht besteed aan juridische aspecten. Tot slot wordt in hoofdstuk 6 de haalbaarheid beschreven.

blad 9 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

2.

Planbeschrijving

2.1

Bestaande situatie De N389 is een bestaande provinciale weg die Etten-Leur en Zevenbergen verbindt. Op het traject sluiten verschillende wegen en uitritten aan. De N389 heeft momenteel een T-splitsing waar de provinciale weg aansluit op de Strijpenseweg (zie Figuur 2-1).

Figuur 2-1 Kruispunt N389-Strijpenseweg. Bron: Cyclomedia, 2022

Landbouwverkeer is een belangrijke gebruiker van de N389. De huidige brug over de Mark is nu niet geschikt voor landbouwvoertuigen door de beperkte breedte. Landbouwvoertuigen mogen over de brug rijden, maar in de huidige situatie moet de hele brug worden afgezet om landbouwvoertuigen over de brug te laten rijden. Ook de rijbaan is te smal voor het gewenste rijcomfort en de veiligheid van alle weggebruikers. Vanuit Etten-Leur loopt tot aan het kruispunt N389-Strijpenseweg een tweerichtingsfietspad parallel aan de provinciale weg. Vanaf het kruispunt tot aan de brug over de Mark (en daarna) is een eenrichtingsfietspad aan beide zijden van de N389 gelegen.

2.2

Toekomstige situatie Provincie Noord-Brabant is voornemens naast het groot onderhoud aan de N389 een aantal wijzigingen door te voeren ten behoeve van de verkeersveiligheid en het comfort. Hiervoor worden de volgende ingrepen uitgevoerd: 1. Grootonderhoud van de asfaltverhardingen van de N389 van km 1,0 tot km 5,0; 2. Rijbaanverbreding van 6,5 naar 7,0 m; 3. Realiseren van een tweerichtingsfietspad aan de westzijde van de N389, opheffen twee eenrichtingsfietspaden aan beide zijden van de weg; 4. Reconstructie kruispunt N389 Elshoutweg; 5. Reconstructie kruispunt N389 met de Strijpenseweg in de vorm van een rotonde; 6. Zwartenbergse weg ophogen nabij kruispunt met Strijpenseweg; 7. In stand houden kruispunt Lamsweg; 8. Reconstructie kruispunt N389 met de Boutweg; 9. Uitritten aansluiten op de nieuwe rijbaan; blad 10 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

10. Nieuwe brug over de Mark, waarbij de brug aan de zuidwestzijde verbreed wordt of hier een losliggende fietsbrug wordt gerealiseerd; 11. Fietspad vanaf Zeedijk realiseren (hellingbaan); 12. Opgang vanaf Zeedijk realiseren (taludtrap); 13. Bestaande duiker onder Boutweg tweezijdig verlengen; 14. Nieuwe duiker in nieuwe dam ter hoogte van km 4,7 aanleggen; 15. Kappen van bomen en bomencompensatie binnen het plangebied, boomtype conform groenstructuurplan, inclusief compensatie 15 reeds gekapte bomen; 16. Ecologisch beheerde bermen over het gehele tracé. De aanpassingen met betrekking tot de rijbaan, kruispunten, uitritten en de fietspaden vallen over vrijwel het gehele traject binnen de bestemming ‘Verkeer’ (afwijkingen worden hieronder besproken) en zijn daarom niet in strijd met het vigerende bestemmingsplan. Ook de ingrepen aan duikers en ingrepen met betrekking tot groen kunnen worden uitgevoerd binnen de huidige betreffende bestemmingen (bomencompensatie wordt verder besproken in paragraaf 4.2). Punt 5, de reconstructie van kruispunt N389 met de Strijpenseweg tot een rotonde, leidt wel tot een benodigde uitbreiding van de bestemming ‘Verkeer’ in noordelijke richting. Deze gronden zijn momenteel bestemd als ‘Agrarisch met waarden’.

Figuur 2-2 Reconstructie van kruispunt N389-Strijpenseweg tot rotonde. Bron: Definitief Voorontwerp, 20-11-2023.

blad 11 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

Ook punt 10, de realisatie van een nieuwe brug die of aan de zuidwestzijde verbreed wordt met een fiets- en voetpad of waarnaast een losliggende fiets- en voetgangersbrug wordt gerealiseerd leidt tot de benodigde aanpassingen. De nieuwe brug wordt in beide gevallen verbreed en verhoogd. De bestaande brug wordt zo mogelijk hergebruikt als fietsbrug en wordt daarvoor naar het zuidwesten verplaatst (aansluitend of losliggend). Hiertoe dient op deze locatie de bestemming ‘Water’ te worden bestemd als ‘Verkeer’. Daarnaast leidt de scheiding van verkeersstromen tot veranderingen in aansluiting van de bruggen op het vaste land (punt 11 en punt 12). Ten behoeve van de aansluiting komt hier de bestemming ‘Groen’ deels te vervallen voor de bestemming ‘Verkeer’. Ook dient de A-watergang ten zuiden van de brug verlegd te worden, waarbij de bestemming ‘Water’ naar het zuiden wordt verschoven waar momenteel de bestemming ‘Agrarisch met waarden’ geldt.

Figuur 2-3 Realisatie en reconstructie brug en aanlanding. Bron: Definitief Voorontwerp, 26-06-2023.

Onderhavig bestemmingsplan voorziet hiermee in de juridisch-planologische onderbouwing voor de realisatie van een rotonde ter plaatse van kruispunt N389-Strijpenseweg en de ontwikkeling van een nieuwe brug met een verbreding of een separate fietsbrug en de hierbij behorende aansluitingen.

2.2.1

Landschappelijke inpassing De planlocatie valt binnen het thema 'landelijk gebied' volgens de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Binnen dit gebied is het vereist dat ruimtelijke ontwikkelingen gepaard gaan met verbetering van de landschappelijke kwaliteit. In het project is rekening gehouden met deze landschappelijke kwaliteitsverbetering. Daarvoor is door de provincie tijdens het traject naar het voorkeursalternatief een Groenstructuurplan (maart 2018) opgesteld. In het Groenstructuurplan is een kaart opgenomen van de huidige groenstructuren en van de gewenste groenstructuur. Zie daarvan de uitsneden in Figuur 2-4 en Figuur 2-5. Dit groenstructuurplan is bij de uitwerking van het voorkeursalternatief vertaald en integraal onderdeel geworden van het technisch wegontwerp. Op basis hiervan is ook een Landschappelijk inpassingsplan opgesteld, opgenomen in bijlage 1 van de regels, dat middels een voorwaardelijke verplichting in dit bestemmingsplan is geborgd.

blad 12 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

Figuur 2-4 Huidige groenstructuurkaart. Bron: Groenstructuurplan N389, BRO, maart 2018.

Figuur 2-5 Gewenste groenstructuurkaart. Bron: Groenstructuurplan N389, BRO, maart 2018.

Vertaling groenstructuurplan naar wegontwerp Bermen De bermen worden ecologisch ingericht. Waar mogelijk worden bermen afgewerkt zonder deze in te zaaien, zodat de zaden in de grond zorgen voor de ontwikkeling van de bermen. Waterschap Brabantse Delta gaat een deel van

blad 13 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

het aanliggende gebied ecologisch inrichten (natte natuurparel). Daarbij worden ook faunavoorzieningen aangelegd. Bomen Voor het realiseren van het werk dienen op delen van het traject bomen gekapt te worden ten behoeve van de nieuwe wegindeling of een vanuit veiligheidsoogpunt te realiseren obstakelvrije berm. Hiervoor in de plaats worden nieuwe bomen aangeplant. Waar mogelijk wordt geleiderail geplaatst om de laanbomen te kunnen behouden en toch aan de veiligheidseisen te voldoen. Op delen van het traject moet er volgens het groenstructuurplan een bomenrij gekapt worden ten behoeve van de openheid van de polder. Vanuit de omgeving is er geen draagvlak voor het kappen van bomen. Om die reden is er door de provincie voor gekozen om alleen bomen te kappen waar dit technisch noodzakelijk is. Het wegontwerp voorziet in compensatie van de te kappen bomen. De locatie van de nieuwe bomen is gekozen aan de hand van het groenstructuurplan. In het ontwerp worden 184 bomen gekapt en komen 209 nieuwe bomen terug. Dit is een toename van 25 bomen. Onder de gekapte bomen bevinden zich 10 knotwilgen. Deze zijn gecompenseerd door 13 nieuwe knotwilgen. In het technisch wegontwerp is exact aangegeven welke bomen vervallen en waar (en welke soort boom) wordt (her)aangeplant.

Concreet is in het Groenstructuurplan opgenomen en is de nadere afstemming hierover vastgelegd in het verslag over de afstemming van het groenstructuurplan. Afspraken hieruit zijn:  Alleen bomen kappen indien noodzaak voor de reconstructie van de N389;  Bomen behouden ter hoogte van Zevenbergseweg 42;  Bomen niet verplanten;  Bermaanleg niet inzaaien maar wel bewerken voor goede bodemstructuur. Alleen één meter strook langs verharding inzaaien met B3 mengsel;  Extensief beheer. Alleen één meter strook langs verharding rijbaan en 0,5 m langs verharding fietspad intensief maaien, (de zogenaamde veiligheidsstrook);  Knotwilgen onder hoogspanningslijn verwijderen;  Knotwilgen tussen Etten-Leur en Strijpenseweg vervangen. Inpassing brug(gen) De ecologische verbindingszones in de oeverzone onder de brug dienen vrij te blijven van obstakels voor landgebonden dieren. De pijlers van de brug blijven op dezelfde locatie staan en aanvullende pijlers voor de fietsen voetgangersbrug worden in het verlengde gezet van de huidige pijlers. Uitzondering hierop vormen de pijlers van de nieuwe betonbrug in het noordoosten. Deze pijlers moeten enigszins naar achter worden geplaatst om de doorvaart voor de scheepvaart te borgen in verband met de ligging in de bocht.

De doorgang voor landgebonden dieren blijft hierbij intact, waardoor er geen sprake is van verslechtering van de bestaande verbinding. Ook wordt het voornemen landschappelijk ingepast met een droge ecologische verbindingszone over de fietsbrug en met extra voorzieningen voor vogels en vleermuizen aan en onder de brug. Deze maatregelen zijn opgenomen in het beeldkwaliteitsplan voor de bruggen. De laanbomen (historische groenstructuur) blijven aan één zijde (noordzijde) van de brug(gen) behouden, aan de andere zijde wordt een nieuwe laanstructuur geplant in verband met de extra breedte van de brug(gen). Conclusie Met het Groenstructuurplan als basis, het meegenomen belang van de omgeving (juist minder bomenkap dan vanuit het Groenstructuurplan was voorgesteld) en de doorvertaling in het technisch wegontwerp is invulling gegeven aan de kwaliteitsverbetering van het landschap. Dit is in dit bestemmingsplan geborgd middels een voorwaardelijke verplichting op basis van een Landschappelijk inpassingsplan. Het wegontwerp is door de provincie met de betrokken gemeentes besproken en wordt onderdeel van de aanbesteding voor realisatie van de weg. De provincie is zelf de opdrachtgever en draagt zorg voor uitvoering conform in de aanbesteding gestelde eisen. Deze maatregelen zijn evenredig met de ontwikkelingen op de weg.

blad 14 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

3.

Beleidskader Voor de ontwikkeling en het plangebied zijn verschillende nationale, provinciale en gemeentelijke beleidsstukken relevant. In dit hoofdstuk worden de ontwikkelingen aan de N389, die dit bestemmingsplan mogelijk maakt, getoetst aan het relevante beleid van Rijk, provincie en gemeente en wordt aangegeven hoe de ontwikkeling van het plangebied hierop aansluit.

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. Dit is een structuurvisie in de zin van de Wro, en vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte uit 2012. De NOVI biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving, waarbij wordt ingespeeld op de grote uitdagingen in de komende jaren. Allerlei trends en ontwikkelingen hebben invloed op de leefomgeving. Veranderende en groeiende steden, de overgang naar een duurzame en circulaire economie en het aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering vormen slechts een deel van de opgave. Dit biedt kansen, maar vraagt wel om zorgvuldige keuzes. Want de ruimte, zowel bovenals ondergronds, is een schaars goed. Het combineren van al die opgaven vraagt een nieuwe manier van werken. Niet van bovenaf opgelegd, maar in goede samenwerking tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld.

Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten:  ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;  duurzaam economisch groeipotentieel;  sterke en gezonde steden en regio’s;  toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Aan de hand van de NOVI wil het rijk samen met de regio’s samenwerkingsafspraken maken en deze opnemen in Gebiedsagenda’s. Toetsing aan beleid Het voornemen heeft geen doorwerking op nationale belangen en het bovengenoemde rijksbeleid heeft dan ook niet direct invloed op de ontwikkeling.

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) De Wro geeft aan de regering de mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) regels te geven waarmee gemeenten bij de vaststelling van bestemmingsplannen rekening moeten houden. Het gaat daarbij niet alleen om procedureregels maar ook om de inhoud van bestemmingsplannen. Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden (Stb. 2011, 391). Een aantal projecten dat de regering van Rijksbelang vindt, wordt met het Barro dwingend geborgd in bestemmingsplannen of in andere ruimtelijke plannen van lagere overheden. De projecten worden benoemd en middels digitale kaarten ingekaderd. Per project worden regels gegeven waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. Geen van deze projecten ligt binnen of in de directe omgeving van het plangebied. Toetsing aan beleid Onderliggend bestemmingsplan raakt geen van deze nationale belangen. In het Barro zijn geen specifieke regels opgenomen die van toepassing zijn op voorliggend bestemmingsplan.

blad 15 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant In de Omgevingsvisie Noord-Brabant (vastgesteld op 14 december 2018) is het provinciaal beleid ten aanzien van de ruimtelijke ontwikkelingen in de provincie Noord-Brabant op hoofdlijnen uiteengezet voor de periode tot 2050. Naast een beeld van het Noord-Brabant van nu is een beeld geschetst van het welvarend, verbonden, klimaatproof en vernieuwend Noord-Brabant van 2050. Hieruit zijn vier hoofdopgaven te onderscheiden die nauw met elkaar samenhangen:    

Werken aan de Brabantse energietransitie; Werken aan een klimaatproof Brabant; Werken aan de slimme netwerkstad; Werken aan een concurrerende, duurzame economie.

Samen met andere partijen zoals gemeenten en bedrijven wil de provincie uitvoering geven aan projecten die passen binnen deze opgaven. Van belang is dat het in de toekomst ook goed wonen, werken en verblijven blijft. Werken aan een goede omgevingskwaliteit zowel in de bebouwde als in de onbebouwde omgeving is het uitgangspunt. Toetsing aan beleid Het onderhoud en de wijzigingen aan de N389 dragen bij aan de ambitie van de provincie Noord-Brabant om de infrastructuur te verbeteren en knelpunten en ontbrekende schakels aan te pakken. Daarmee sluit het initiatief aan op de Omgevingsvisie Noord-Brabant.

3.2.2

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Vanwege de Omgevingswet moet de provincie haar regelsysteem aanpassen. Straks heeft de provincie nog maar één verordening waarin alle regels zijn opgenomen over de fysieke leefomgeving. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is een eerste stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de Omgevingsvisie Noord-Brabant. In beginsel zijn de huidige regels met het huidige beschermingsniveau gehandhaafd. In hoofdstuk 3 van de omgevingsverordening zijn zogenaamde instructieregels opgenomen die gemeenten moeten toepassen in hun bestemmingsplannen. Vooruitlopend op de Omgevingswet richten de instructieregels zich op een evenwichtige toedeling van functies (in plaats van het bestemmen van ontwikkelingen). Dit betekent dat de regels ook vanuit functies (van gebieden) zijn opgebouwd. Daarnaast richten de regels zich op een goede omgevingskwaliteit, inclusief een veilige en gezonde leefomgeving (in plaats van een goede ruimtelijke kwaliteit). Tevens zijn een aantal algemene basisprincipes opgenomen.

Toetsing aan beleid Landelijk gebied De planlocatie valt binnen het thema 'landelijk gebied' volgens de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Binnen dit gebied is het vereist dat ruimtelijke ontwikkelingen gepaard gaan met verbetering van de landschappelijke kwaliteit. De impact van de aanpassingen op het bestaande tracé of direct aangrenzend zorgt niet voor een grootschalige aanpassing van het landschap. De weg en brug zullen iets verlegd worden maar de impact zal vergelijkbaar zijn met de huidige impact. Vanuit landschappelijke inpassing is er ook zorggedragen voor verbetering van het landschap (zie paragraaf 2.2.1).

blad 16 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

Verkeersdoeleinden In artikel 3.46 Verkeersdoeleinden wordt aangegeven dat een bestemmingsplan van toepassing op Landelijk gebied kan voorzien in de nieuwe aanleg of wijziging van een gemeentelijke of Provinciale weg, inclusief de bouw van daartoe behorende kunstwerken. Het bestemmingsplan bevat de volgende onderbouwing: a. b. c. d.

waarom de aanleg van de weg nodig is gelet op het verkeerskundige probleem of de ontwikkelingen die plaatsvinden; van de keuze van het tracé gelet op de verrichte onderzoeken; van de maatregelen voor de inpassing van de weg waarbij de ontwikkeling in samenhang wordt bezien met zijn omgeving om een grotere kwaliteitswinst voor meerdere ruimtelijke functies, waaronder natuur en landschap, te bereiken; van de noodzaak voor een aan de weg gerelateerde voorziening.

De voorgenomen ontwikkeling heeft geen betrekking op de aanleg van een nieuwe weg maar op de reconstructie van (delen van) een bestaande weg. Het tracé blijft derhalve ongewijzigd. De voorgenomen aanpassingen, te weten de reconstructie van kruispunt N389-Strijpenseweg tot rotonde, de aanleg van een separaat fietspad en de (fiets)brug met aanlanding, zullen leiden tot meer rijcomfort en een betere verkeersveiligheid. Er wordt zorggedragen voor landschappelijke inpassing door middel van een groenstructuurplan (paragraaf 2.2.1) en de samenhang met de omgeving wordt geborgd in de in hoofdstuk 4 besproken milieuhygiënische en planologische aspecten. Er worden geen voorzieningen langs de weg gerealiseerd. Natuur Netwerk Brabant Het plangebied ligt niet in het Natuur Netwerk Brabant (NNB), maar grenst er wel aan. In artikel 3.16 Externe werking Natuur Netwerk Brabant staat vermeld dat (in aanvulling op de Wet natuurbescherming) een bestemmingsplan dat een ontwikkeling toelaat in Landelijk Gebied, waarbij aantasting optreedt van de ecologische waarden en kenmerken in het NNB, dat de negatieve effecten waar mogelijk worden beperkt en de overblijvende, negatieve effecten worden gecompenseerd. Compensatie kan overeenkomstig Artikel 3.22 Compensatie plaatsvinden middels fysieke compensatie of financiële compensatie.

Negatieve effecten op NNB zijn uitgesloten, zie hiervoor de beoordeling van de effecten van het planvoornemen op het NNB in paragraaf 4.2. Attentiezone waterhuishouding In artikel 3.26 Attentiezone waterhuishouding wordt aangegeven dat functies en activiteiten die een negatief effect hebben op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen NNB worden uitgesloten. Een bestemmingsplan bevat in dit kader regels over: a. b. c. d.

het verzetten van grond van meer dan 100 m³ of op een diepte van meer dan 60 centimeter beneden maaiveld, voor zover geen vergunning is vereist op grond van de Ontgrondingenwet; de aanleg van drainage ongeacht de diepte, tenzij het gaat om vervanging van een bestaande drainage; het verlagen van de grondwaterstand anders dan door middel van het graven van sloten of het toepassen van drainagemiddelen, met uitzondering van grondwateronttrekkingen; het beperken van het buiten een agrarisch bouwperceel aanbrengen van oppervlakteverhardingen of verharde oppervlakten.

Bovenstaande regels zijn opgenomen in dit bestemmingsplan in Artikel 10 Waterstaat – Attentiegebied NNB). Uit de watertoets (zie o.a. paragraaf 4.1) blijkt verder dat de voorgenomen ontwikkeling geen negatief hydrologisch effect heeft op het NNB (attentiezone waterhuishouding).

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Omgevingsvisie Etten-Leur De Omgevingsvisie ‘Etten-Leur doet het gewoon!’ is op 11 juli 2022 vastgesteld door de gemeenteraad. In de omgevingsvisie is een koers voor een prettige, veilige en gezonde leefomgeving van Etten-Leur bepaald. Deze koers vormt de rode draad voor het beleid en de realisatie van het beleid. De koers bestaat uit een vijftal ambities: blad 17 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

1. 2.

3.

4.

5.

iedereen kan meedoen: de gemeente zet in op een passend woningaanbod, voldoende werkgelegenheid en een breed pakket aan voorzieningen. Dit stelt inwoners in staat om elkaar te ontmoeten en bevordert de sociale cohesie; behoud en versterking (basis)kwaliteit leefomgeving: Etten-Leur gaat voor het behoud en versterken van landschappelijke, cultuurhistorische en aardkundige structuren en elementen in het buitengebied en stedelijk gebied. Wel gaat er sprake zijn van meer functiemening naar aanleiding van klimaatverandering. Deze opgaven leiden tot nieuwe landschappen waarbij er rekening gehouden wordt met bestaande waarden; zorg voor leefbaarheid en gezondheid: de gemeente streeft naar een dusdanige kwaliteit van bodem, (grond)water en lucht dat er een geschikte basis is voor de gezondheid, landbouw, natuur en recreatie. Voor een goede leefbaarheid en gezonde leefomgeving is tevens belangrijk dat hinder en overlast ten gevolge van geluid, geur, licht en trillingen wordt beperkt. Etten-Leur kent geen grote knelpunten op deze gebieden, maar innovaties kunnen zorgen voor nog betere omstandigheden; bevorderen van een goede (ook digitale) bereikbaarheid: de gemeente Etten-Leur wil inzetten op zowel doorstroming van autoverkeer als een goed fiets- en wandelnetwerk en openbaar vervoer.

De huidige infrastructuur wordt samen met inwoners en ondernemers uitgebouwd naar een slim en duurzaam mobiliteitssysteem. Er is tevens ruimte voor nieuwe innovaties en initiatieven om uitstoot van broeikasgassen te verminderen en de luchtkwaliteit te verbeteren; duurzame economische ontwikkeling met haalbare en betaalbare doelen en oog voor innovatie: de gemeente Etten-Leur wil duurzaam ontwikkelen. Initiatieven op alle fronten worden gestimuleerd mits de initiatieven leiden tot meerwaarde, bijdragen aan de duurzaamheidsopgave en verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. Op het gebied van energiestrategie wordt de koers gebaseerd op regionale afspraken voor 2030 waarbinnen elke gemeente haar bijdragen lever in het totaal.

Binnen de koers zijn er gebiedsvisies geformuleerd voor verschillende gebieden binnen de gemeente. In de gebiedsvisies wordt ingezoomd op gebiedsniveau van vier deelgebieden en zijn de ambities en doelen voor de woongebieden, het buitengebied, de werkgebieden en het centrum benoemd. Het plangebied ligt in het gebied ‘woongebieden’. Voor de woongebieden zijn acht speerpunten geformuleerd:        

beschermen en behouden groen stedelijk karakter; behoud, versterken en verduurzamen van de bestaande woningvoorraad; verbreden woningaanbod in bestaande wijken; wijk- en buurtwinkelcentra zijn plek voor ontmoeting; onderwijs, spel, sport en andere maatschappelijke voorzieningen; zorgvriendelijke wijken; gezonde wijken met een goede omgevingskwaliteit; uitbreiding van en ruimte voor nieuwe woongebieden.

Toetsing aan beleid De gemeente Etten-Leur wil inzetten op zowel een goede doorstroming van het autoverkeer als een goed fietsen wandelnetwerk en openbaar vervoer. Het beoogde initiatief draagt bij een goede doorstroming van het autoverkeer en een goed fiets- en wandelnetwerk. Het tweerichtingsfietspad verbetert de fietsverbinding en beperkt het aantal oversteekbewegingen. Daar waar wel overgestoken wordt is de verkeersveiligheid vergroot door de toepassing van middengeleiders. Bovendien zorgt de bredere brug voor een veiliger situatie voor alle weggebruikers en wordt deze beter geschikt voor landbouwverkeer. Hiermee past het beoogde initiatief binnen de Omgevingsvisie ‘Etten-Leur doet het gewoon!’.

3.3.2

Milieuvisie 2010-2020 De Milieuvisie is op 13 juli 2010 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze visie formuleert onder meer een aantal ambities, doelstellingen en uitgangspunten met betrekking tot milieu en duurzame ontwikkeling. Eén daarvan is de integratie van milieubeleid met ruimtelijk beleid. Het is voor iedere ruimtelijke ontwikkeling dus van belang

blad 18 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

rekening te houden met bodem, water, flora en fauna, milieuzonering, geluidshinder, luchtkwaliteit, externe veiligheid en duurzaamheid. Toetsing aan beleid De beoogde ontwikkeling wordt aan al deze milieuaspecten getoetst in het onderhavig bestemmingsplan. In hoofdstuk 4 wordt hier per aspect op ingegaan.

3.3.3

Welstandsnota Op 24 mei 2010 heeft de gemeenteraad de Welstandsnota 2010 vastgesteld. Eén van de doelen van de welstandsnota is het leveren van een bijdrage aan het waarborgen van de ruimtelijke kwaliteiten van een omgeving. Deze kwaliteiten worden met name bepaald door de stedenbouwkundige opzet, de inrichting van het openbaar gebied en de architectonische vormgeving van de gebouwen en bouwwerken. De stedenbouwkundige opzet waaronder de verkaveling en de toegestane bouwmassa’s worden begrepen, wordt vastgelegd in een bestemmingsplan. Bij de inrichting en materiaalkeuze van het openbaar gebied wordt rekening gehouden met de omgeving zodat er een harmonisch geheel ontstaat. Het architectonisch kwaliteitsniveau van de bebouwing, zowel op zichzelf als in relatie tot de omgeving, wordt geregeld in een welstandsnota. Toetsing aan beleid Het plangebied is aangeduid als ‘agrarisch buitengebied’ op de typologiekaart bij de Welstandnota 2010. Het gebied ten noorden van de kern Etten-Leur wordt gekenmerkt door een landschap dat wordt doorsneden met rechte, deels doodlopende wegen, hetgeen essentieel onderdeel is van de karakteristiek. Bomenrijen markeren de lijnen in het landschap. Het open polderlandschap heeft weinig bebouwing. De verspreid liggende boerderijcomplexen en de moderne windmolens in het uiterste noorden van het gemeentelijk grondgebied zijn het meest opvallend.

Er zijn geen specifieke criteria vastgesteld met betrekking tot het ontwerp van de N389 en de bijhorende brug, waardoor er geen negatieve invloed is op het “agrarisch buitengebied”. Er worden op grond van dit bestemmingsplan ook geen gebouwen gebouwd of planologisch mogelijk gemaakt waarop deze welstandsnota van toepassing is als toetsingskader. Dit betekent dat er geen belemmering is voor de implementatie vanuit de Welstandnota 2010.

3.3.4

Groenbeleidsnota Op 3 december 2013 heeft de gemeenteraad de Groenbeleidsnota 2013-2018 vastgesteld. De Groenbeleidsnota heeft als doelstellingen het beschermen en versterken van het openbaar groen in bestaand stedelijk gebied evenals het versterken van de samenhang van het groen met oog voor landschappelijke, ecologische, stedenbouwkundige en cultuurhistorische patronen. De nota dient als integraal beleidskader voor de stedelijke groenstructuur van de gemeente Etten-Leur, inclusief de randen tussen stedelijk gebied en buitengebied. De nota is in samenhang met andere beleidsterreinen een van de toetsingskaders voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Het groene karakter van Etten-Leur wordt behouden door de verankering van verschillende thema. Vanuit het thema verkeer zijn de volgende beleidsuitgangspunten bepaald:  In het kader van de verkeersgeleiding, veiligheid en herkenbaarheid in de hiërarchie, de groenstructuren en laanbeplantingen langs gebiedsontsluitingswegen behouden en zo mogelijk versterken;  Het behouden en zo mogelijk versterken van een groene afscheiding tussen fietspad en rijbaan bij gebiedsontsluitingswegen;  De voor Etten-Leur kenmerkende structuur van haagbeplantingen (waar mogelijk) behouden en versterken.

Toetsing aan beleid Het ontwerp voorziet op basis van het Groenstructuurplan in het behoud van zoveel mogelijk bomen en compensatie van de te kappen bomen. De locatie van de nieuwe bomen is gekozen aan de hand van het groenstructuurplan. Daarnaast voorziet het ontwerp in wegbeplanting en een groene afscheiding tussen het fietspad en de rijbaan. Daarmee sluit het beoogde initiatief aan bij het beleid uit de groenbeleidsnota 2013-2028

blad 19 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

3.3.5

Beschermde bomenlijst 2014 Op de beschermde bomenlijst staan beschermde houtopstanden, laanstructuren en losse bomen. Toetsing aan beleid Langs de N389 zijn bomen aanwezig die op de beschermde bomenlijst staan aangegeven, deze bomen worden bij de realisatie van het plan niet gekapt. Het uitgangspunt is dat bomen zoveel mogelijk behouden blijven bij de reconstructie van de N389, tenzij blijkt dat de kwaliteit en/of toekomstwaarde van de bomen slecht is. Ook worden compenserende maatregelen genomen wanneer bomen gekapt dienen te worden.

blad 20 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

4.

Milieuhygiënische en planologische aspecten

4.1

Watertoets Kader Bij elke ruimtelijke ontwikkeling is het opstellen van een waterparagraaf verplicht als er raakvlakken zijn met de waterhuishouding. In deze paragraaf wordt verwoord hoe er in het plan met de aspecten water en ruimte rekening wordt gehouden, in relatie tot enerzijds het waterbeleid en anderzijds de waterhuishouding. Toetsing Hieronder is de door Antea Group opgestelde waterparagraaf beschreven (Watertoets N389 te Etten-Leur, d.d. 14-11-2023). Hierin wordt ingegaan op de huidige situatie en wordt aan de hand van wetgeving en beleid de toekomstige situatie getoetst. De watertoets is uitgevoerd voor het gehele traject van Etten-Leur tot Zevenbergen. In deze toelichting wordt enkel ingegaan op het traject gelegen binnen de gemeente Etten-Leur (tot aan de rivier de ‘Mark’). De rapportage is als bijlage 1 bij dit bestemmingsplan opgenomen. Uitgangspunten en randvoorwaarden Met het waterschap is tussen 24 en 30 mei 2023 mailcontact geweest met betrekking tot de watertoets. Ten behoeve van het gehele project is het waterschap ook betrokken bij de ontwerpwerkzaamheden.

Op basis van het mailcontact zijn de volgende aandachtspunten naar voren gekomen: Het hemelwater dient via de bermen af te wateren, dit geldt voor de provinciale weg als het fietspad; Er is in het geheel een afname aan verhard oppervlak, waardoor geen retentie-eis nodig is (met als voorbehoud dat nergens grotere aaneengesloten oppervlakken aan verharding wordt gerealiseerd); Er dient een goede focus te zijn op de waterhuishoudkundige aanpassingen (dempen, graven, duiker, viaducten, etc.); Het waterbergende vermogen mag niet achteruitgaan, de doorstroming dient gewaarborgd te blijven en onderhoud langs A-watergangen moet mogelijk blijven. Huidige situatie Maaiveldhoogte Om de maaiveldhoogtes in het plangebied te analyseren is de AHN-viewer geraadpleegd (AHN4). Op de AHN-viewer is te zien dat het maaiveld van de provinciale weg over het algemeen tussen de NAP +0,3 en +1,75 m ligt. Rondom de overgang van de rivier ‘Mark’ ligt het maaiveld tussen NAP +7,5 en +7,9 m. Bodemopbouw Op basis van het DINOloket blijkt dat de bodemopbouw ter plaatse van de provinciale weg afwisselend uit zand, klei en veen bestaat. De bodemopbouw is hierin heterogeen verdeeld, waardoor geen algemene schematisatie van de bodem te maken is.

Grondwater Op basis van de ‘Kaartbank’ van de provincie Noord-Brabant bevindt de Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand (GHG) zich langs het tracé tussen de 0,6 en 1,4 m -mv. De Gemiddelde Laagste Grondwaterstand (GLG) bevindt zich langs het tracé tussen de 0,8 en 1,4 m -mv. Hierin dient rekening te worden gehouden dat de provinciale weg zelf buiten dit kader valt en het hierbij om de gronden direct langs de weg gaat. De grondwaterstroming stroomt in noordelijke richting. Het plangebied is niet in een grondwaterbeschermingsgebied gelegen. Watersysteem Peilgebieden De provinciale weg is in de Hoge Zijpolder van waterschap Brabantse Delta gelegen. De waterpeilen van het peilgebied zijn in tabel 4-1 weergegeven.

blad 21 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant Tabel 4-1 Waterpeilen Hoge Zijpolder Peilbesluitcode

Zomerpeil

Winterpeil

mNAP

mNAP

MO1

-0,7

-0,8

MZ4

-1,3

-1,8

MZ2

-1,7

-1,8

MZ1

-1,0

-1,3

En B-watergangen Langs de provinciale weg zijn verschillende A- en B-watergangen aanwezig. Bij kruispunten zijn deze onder andere ook met elkaar verbonden door middel van duikers. KRW-waterlichaam De omliggende watergangen zijn niet aangemerkt als KRW-waterlichaam. De rivier ‘Mark’ is wel aangemerkt als KRW-waterlichaam. Vuil- en hemelwater In de huidige situatie is langs de weg geen riolering aanwezig. Het betreft een Provinciale weg met afwatering in de berm. Op enkele locaties langs de Provinciale weg is naast de berm ook een goot aanwezig en is bekend dat op één locatie kolken in de tussenberm aanwezig zijn (exacte locatie is onbekend). Waterveiligheid De Zeedijk is aangemerkt als Regionale Kering langs regionale rivieren in de legger van waterschap Brabantse Delta. Daarnaast is de N389 grotendeels gelegen op dijklichaam ‘Leursche Haven’ tussen kilometrering 1,0 en 3,6. Toekomstige situatie Voorgenomen ontwikkeling Voor het grote onderhoud wordt een aantal aspecten rondom het tracé aangepast:  De provinciale weg wordt van 6,5 m naar 7 m verbreed;  Er komt aan één kant van de provinciale weg een fietspad van 3,6 m breed. In de huidige situatie is aan beide zijden een eenrichtingsfietspad aanwezig en in de nieuwe situatie is dit aan één kant van de weg, waardoor per saldo het oppervlak aan fietspad afneemt;  Het realiseren van een nieuwe brug over de ‘Mark’.

De huidige overgang gaat fungeren als fietsbrug;  Verplaatsen A- en B-watergangen en verlengen/verkorten van duikers. Maaiveld In de toekomstige situatie verandert het maaiveld niet tot nihil in vergelijk met het huidige maaiveld. Grondwater Op basis van de “kaartbank’ van de provincie Noord-Brabant bevindt de GHG zich langs het tracé tussen 0,6 en 1,4 m -mv. Onder de provinciale weg is de ontwateringsdiepte in de huidige situatie voldoende groot. Het wordt niet verwacht dat de grondwaterstandsituatie veranderd aan de hand van de onderhoudswerkzaamheden. Watersysteem Verharding Het plangebied (tussen binnen de gemeente Etten-Leur) kan opgedeeld worden in 2 deelgebieden op basis van de peilgebieden. Het eerste deelgebied bevindt zich tussen kilometrering 1,0 en 2,6 (Etten-Leur tot aan de rotonde aan de Strijpenseweg). Het tweede deelgebied bevindt zich tussen kilometrering 2,6 en 4,9 (rotonde Strijpenseweg tot aan de ‘Mark’). In het eerste deelgebied is een kleine toename aan verhard oppervlak met 1.020 m². Ten aanzien van het tweede deelgebied is er geen toename aan verhard oppervlak. Gemiddeld neemt de asfaltverharding met 0,7 m/m af.

blad 22 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

In totaal neemt het asfaltoppervlak over het gehele tracé tussen Etten-Leur en Zevenbergen met circa 5.800 m² af. Het asfaltoppervlak betreft circa 95% van het totale oppervlak binnen het werkgebied van de provinciale weg. De overige oppervlakte zijn de onverharde bermen langs de provinciale weg en het fietspad. Waterbergingsopgave Het waterschap heeft aangegeven dat het waterbergend vermogen rondom de provinciale weg niet achteruit mag gaan. De doorstroming moet gewaarborgd blijven en onderhoud langs A-watergangen dient mogelijk te blijven. Binnen het gehele tracé neemt het verhard oppervlak af en in de peilgebieden waar de verharding toeneemt betreft dit enkel een lange smalle strook. Hierbij heeft het waterschap aangegeven dat hiervoor geen retentieeis is en het hemelwater kan afstromen naar de berm. Dit is door het waterschap aangegeven met als voorbehoud dat nergens grotere aaneengesloten oppervlakken aan verharding wordt gerealiseerd. Kilometrering 1,0 – 1,6 Ter plaatse van het tracé is een gebied van 153 m² opgenomen voor de compensatie van toename aan verharding voor het eerste deelgebied. Op basis van de eisen van het waterschap dient voor de toename aan verharding circa 61 m³ te worden gecompenseerd (1.020 m² toename verharding * 1 (gevoeligheidsfactor1) * 0,06 m).

Kilometrering 1,6 – 2,3 Ter plaatse van het kruispunt met de Elshoutweg wordt een reconstructie uitgevoerd. Ten behoeve van de reconstructie is het noodzakelijk de B-watergang op te schuiven. Dit wordt 1 op 1 uitgevoerd. Volgens de legger is onder de Elshoutweg in de huidige situatie geen duiker aanwezig. Bij de reconstructie wordt ook geen duiker onder de weg geplaatst. Kilometrering 2,3 – 2,9 Ter plaatse van de rotonde bij de kruising met de Strijpenseweg wordt de A-watergang verlegd. De A-watergang wordt 1 op 1 verplaatst bij de reconstructie van het kruispunt, waardoor deze iets groter wordt (huidige situatie recht en toekomstige situatie met een lichte boog in verband met de geplande rotonde). De A-watergang heeft volgens de legger taludhellingen van 1:1 en 2:1. In de ontwerpnota is opgenomen dat de taludhelling in de praktijk ongeveer 2:3 is. Deze waarden zijn ook in het ontwerp opgenomen. De waterpeilen in de A-watergang veranderen niet en in het nieuwe ontwerp is ook ruimte opgenomen voor een onderhoudspad. Kilometrering 2,9 – 4,3 Tussen kilometrering 2,9 en 4,3 verandert de situatie rondom de waterhuishouding niet. Er vinden geen wijzigingen aan oppervlaktewateren plaats. Kilometrering 4,3 – 4,9 Ter plaatse van het kruispunt met de Boutweg wordt een klein deel van een B-watergang gedempt en wordt de duiker verlengd.

Daarnaast wordt aan de zuidzijde van de ‘Mark’ een A-watergang verlegd. Bij de verlegging wordt de A-watergang 1-op-1 teruggeplaatst, inclusief onderhoudspad. De A-waterloop heeft conform de legger een talud van 1:1, welke ook in de nieuwe situatie op deze manier wordt gerealiseerd. De bodemdiepte wordt daarbij ook op dezelfde wijze uitgevoerd conform de legger (NAP -1,6 m). Het waterpeil verandert niet in de A-watergang. Voor de ontsluiting naar een landbouwperceel wordt een nieuwe duiker gerealiseerd. Beschermde gebieden Op basis van de Keur Beschermde Gebieden van het waterschap bevindt de zuidzijde van het tracé zich in een attentiegebied en is aan weerszijden van de Provinciale weg een beschermd gebied aanwezig. Dit gebied valt ook onder het NatuurNetwerk Brabant (NBB) en betreft de Natte Natuurparel De Berk/Strijpen. Eventuele aantasting aan het gebied dient te worden gecompenseerd. Waterkwaliteit In de toekomstige situatie wordt het hemelwater, overeenkomstig de huidige situatie, via de wegbermen langs de weg afgevoerd. Dit geldt ook voor afvoer van het fietspad. 1

Gevoeligheidsfactor op basis van de kaart ‘Gevoeligheid piekafvoeren beheergebied Brabantse Delta’ voor de N389 betreft 1.

blad 23 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

KRW-waterlichaam Ten aanzien van het KRW-waterlichaam de ‘Mark’ mogen geen negatieve gevolgen ontstaan door het onderhoud aan de Provinciale weg en de realisatie van een nieuw viaduct. De afvoer van het nieuwe viaduct dient via de bermen aan de noord- en zuidzijde van het viaduct te gaan. Gebruik bouwmaterialen Tijdens de werkzaamheden dient gebruik te worden gemaakt van milieuvriendelijke bouwmaterialen en dienen uitlogende materialen te worden vermeden. Waterveiligheid Werkzaamheden in- of nabij waterkeringen zijn vergunningsplichtig. In de vervolgfase dient aangetoond te worden dat bij de onderhoudswerkzaamheden geen negatieve gevolgen ontstaan voor het dijklichaam tussen kilometrering 1,0 en 3,6 (‘Leursche Haven’) en de Regionale Kering ‘Zeedijk’. Conclusie Binnen het gehele tracé neemt het verhard oppervlak af. Waar de verharding toeneemt wordt compensatie gerealiseerd. Overige reconstructies worden zodanig uitgevoerd dat geen nadelige effecten worden verwacht op het watersysteem. Dit betekent ook dat er geen negatief hydrologisch effect is op NNB (attentiezone waterhuishouding). Op basis hiervan kan worden gesteld dat het aspect ‘water’ geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling.

4.2

Natuur Kader Ruimtelijke ontwikkelingen kunnen worden uitgevoerd indien de werkzaamheden niet in strijd zijn met de Wet natuurbescherming en het beleid van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Daarom is inzicht gewenst in de aanwezigheid van beschermde soorten en beschermde gebieden in de invloedsfeer van het plangebied en de effecten hierop. Toetsing Door Antea Group is in juni 2022 een natuurtoets uitgevoerd (Natuurtoets, Groot onderhoud N389 Etten-Leur – Zevenbergen, d.d. 25-07-2023). Naar aanleiding hiervan is door Antea Group in januari 2023 een nader onderzoek vleermuizen uitgevoerd (Nader onderzoek ecologie – N389, Nader onderzoek vleermuizen, d.d. 31-01-2023). Ook heeft Antea Group in augustus 2022 een bomen inventarisatie uitgevoerd (Bomen inventarisatie, Groot onderhoud N389 Etten-Leur – Zevenbergen, d.d. 18-08-2022). De conclusies en aanbevelingen uit de onderzoeken met betrekking tot het onderhavige bestemmingsplan zijn hieronder beschreven. De rapportages zijn als bijlagen 2, 3 en 4 bij dit bestemmingsplan opgenomen. Natuurtoets De volgende activiteiten vinden plaats als gevolg van het voorlopige planvoornemen die een effect kunnen hebben op (het leefgebied van) (beschermde) soorten en beschermde gebieden: • Bomen worden gekapt; • Opgaande vegetatie wordt verwijderd; • Er is sprake van geluidsverstoring/optische verstoring gedurende de werkzaamheden.

Beschermde soorten Binnen het plangebied van het onderhavige bestemmingsplan is geschikt biotoop aangetroffen voor beschermde soorten (Wnb) waarvoor geen algemene vrijstelling geldt. Het gaat om soorten uit de volgende soortgroepen: algemene broedvogels en vleermuizen. In Tabel 4-2 zijn de conclusies ten aanzien van deze beschermde soorten opgenomen, waarna deze in de volgende paragrafen kort worden beschreven. Voor de overige soort(groep)en is beoordeeld dat vervolgstappen niet aan de orde zijn. Voor deze soorten en vrijgestelde soorten geldt wel de zorgplicht. Tabel 4-2 Overzicht conclusies en vervolgstappen soortbescherming

blad 24 van 49

Reconstructie N389 Etten-Leur - Zevenbergen Bestemmingsplan tracédeel gemeente Etten-Leur projectnummer 0477837.100 26 april 2024 revisie 05 Provincie Noord-Brabant

Soort(groep) Vogels (algemene broedvogels) Zoogdieren – Vleermuizen

Essentieel leefgebied in (directe omgeving van) plangebied? Ja, nestgelegenheid in opgaande begroeiing en bomenlanen.

Nader onderzoek nodig? N.v.t.

Maatregelen?

Holtes in bomen geschikt als verblijfplaats voor boombewonende vleermuizen. Het gehele plangebied bevat potentiële vliegroutes waarbij steeds enkele bomen worden gerooid.

Uitgevoerd

Leefgebied van vleermuizen functioneel behouden om effecten zoveel mogelijk te voorkomen.

Werken buiten broedseizoen of vrijgave door ecoloog.

Ontheffing Wnb aan de orde? Nee

Nee

Vogels (algemene broedvogels) Tijdens het terreinbezoek zijn enkele algemene broedvogels waargenomen (o.a. kokmeeuw, merel, kievit, kauw en roodborst). De bomen en ruigere vegetatie kunnen nestlocaties bieden aan algemene broedvogels. Alle in gebruik zijnde nesten van vogelsoorten in Nederland zijn beschermd onder de Wnb (artikel 3.1). Indien nesten aanwezig zijn mogen deze tijdens de broedperiode (en wanneer deze in gebruik zijn) niet verwijderd of verstoord worden. Met de meeste broedvogels kan echter in het algemeen relatief eenvoudig rekening worden gehouden door eventuele kap- en sloopwerkzaamheden niet uit te voeren in het broedseizoen (circa maart tot en met juli) en indien concrete broedgevallen aanwezig zijn. Op deze wijze zijn geen belemmeringen vanuit de Wnb aan de orde. Indien het niet mogelijk is om buiten het broedseizoen om te werken dan dient het plangebied (waar de werkzaamheden plaatsvinden) vóór het broedseizoen ongeschikt gemaakt te worden voor (broed)vogels. Mocht dit niet mogelijk zijn dan dient vooraf aan de werkzaamheden het plangebied gecontroleerd te worden op de aanwezigheid van broedvogels door een deskundig ecoloog.

Indien vastgesteld wordt dat sprake is van actuele broedgevallen binnen het plangebied, kunnen locatiespecifieke maatregelen worden voorgesteld en/of wordt het plangebied niet vrijgegeven en dienen de werkzaamheden uitgesteld te worden totdat het nest niet meer in gebruik is. Vleermuizen Voor vleermuizen zijn drie functies van het leefgebied te onderscheiden die van groot belang zijn. Dit zijn verblijfplaatsen, vliegroutes en foerageergebied. Foerageergebieden en vliegroutes zijn alleen beschermd als deze van essentieel belang zijn voor het functioneren van de verblijfplaats, zogenaamde essentiële foerageergebieden en essentiële vliegroutes. Deze drie onderdelen (verblijfplaatsen, essentiële vliegroutes en essentieel foerageergebied) worden hieronder nader beschouwd. Verblijfplaatsen In het plangebied zijn op basis van de natuurtoets potentiële verblijfplaatsen aanwezig voor boombewonende soorten zoals ruige dwergvleermuis en rosse vleermuis. In enkele bomen zijn holten en scheuren waargenomen. Alle soorten vleermuizen zijn beschermd onder de Habitatrichtlijn (artikel 3.5). De bomen in het plangebied kunnen als verblijfplaats dienen voor boombewonende vleermuizen. Als gevolg van de kap van bomen, worden deze mogelijke verblijfplaatsen vernield. Dit is in overtreding met de Wnb.