Bijlage 2 - HHM rapportage 'Aanpassingen Wmo en Jeugdzorg Etten-Leur'
Tekst van het document
Uit het interview met de Wmo-consulenten is gebleken dat beide
kunnen leiden tot professionele inzet aan twee, drie of vier cliënten
teams niet op gelijke wijze omgaan met de toekenning van HO. Mede
gelijktijdig. Ook kan worden verkend voor welke type hulpvragen en
gelet op de voorgestelde maatregelen 1 en 2 is het belangrijk die
welke inwoners bijvoorbeeld via screen-to-screen contact een
eventuele verschillen te verkleinen, door de toekenning van HO
alternatief kan vormen. Beide varianten leiden tot een grote
strakker te protocolleren en de effecten daarvan te evalueren. De
doelmatigheid van de professionele inzet en daarmee tot een afname
gemeente heeft aangegeven dat dit gesprek met de consulenten
van het aantal benodigde professionals; en dus van de uitgaven. Wij
inmiddels is gevoerd. Het verdient wel aanbeveling te toetsen of dit
schatten dit effect in op een daling van de uitgaven tussen €188.524
inderdaad leidt tot meer eenduidigheid.
(bij 5% rendementstoename, tot €359.909 bij een verbetering van 10%.
5.
7.
8.
Richtlijnen toekenning Begeleiding
Dit effect heeft uiteraard wel ‘inverdientijd’ nodig vanwege de vertaling
De toekenning van een arrangement Begeleiding Thuis en/of
in de personele bezetting bij de aanbieders en vraagt om aanpassing
Begeleiding Groep, betekent direct een uitgave voor de gemeente. Het
van de betreffende regionaal vastgestelde tarieven.
is belangrijk dat er een consistente, zuinige en zinnige praktijk van
Handreiking ‘passend beschikken’
toekenning bestaat. Dat vraagt om duidelijke richtlijnen voor de
De handreiking van de VNG helpt de onderbouwing van de duur van
consulenten. Het recent vastgestelde Normenkader Begeleiding biedt
professionele ondersteuning. Deze handreiking kan in Etten-Leur
een instrument waarmee de in de regio afgesproken werkwijze kan
bijdragen aan het evalueren van de huidige afspraken over de periode
worden geëvalueerd en gemonitord. Uit gemeenten die dit normen-
waarbinnen de gestelde doelen gerealiseerd kunnen zijn. Dit kan
kader toepassen weten we dat dit leidt tot afname van het aantal
leiden tot afname van het aantal vervolgindicaties (overigens ook tot
bezwaarschriften op indicaties en, sterk afhankelijk van de werkwijze
het langer worden van een gemiddelde looptijd).
daarvoor, mogelijk tot afname van de gemiddelde inzet (met name de
Onderzoek doelrealisatie
omvangrijke indicaties nemen in aantal af).
De werkwijze in Etten-Leur is dat de Wmo-consulent een doel stelt als
9.
Rol en positie Wmo-consulenten onderzoeken
antwoord op de hulpvraag van een inwoner. De aanbieder krijgt
Bij de aanpak van de regionale jeugdzorg is een belangrijke rol weg-
vervolgens op basis van de beschikking een budget om dat doel te
gelegd voor de jeugdprofessionals. Zij zijn verantwoordelijk voor het
realiseren. Er is momenteel weinig tot geen geobjectiveerd inzicht in
leveren van lichte ondersteuning en voor de verwijzing naar maatwerk
de mate waarin de doelen daadwerkelijk worden gerealiseerd. Ook
indien de geboden ondersteuning niet volstaat. Deze maatregel houdt
niet of daarbij verschillen tussen aanbieders voorkomen, en of
in dat wordt onderzocht of een dergelijk model niet ook voor de Wmo
bepaalde consulenten scherper doelen stellen dan andere. Het
kan worden toegepast. Met name de verbinding van de sociale basis
voorgestelde onderzoek gaat dit inzicht vergroten, zodat gerichter
(het ‘voorveld’) en het maatwerk kan met een dergelijke aanpak meer
(effectiever, efficiënter) kan worden geïndiceerd en verwezen. LO/25/1065/sdelz
Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 27
fluïde tot stand komen, waardoor de noodzaak tot maatwerk kan
2.
afnemen.
Aanscherpen ‘gebruikelijke zorg’ De inzet van professionals is alleen aan de orde wanneer de hulpvraag
10. Ontwikkeling alternatieven in gang zetten
van de inwoner (jeugdige/kind en diens ouders/verzorgers) een reële
Vanuit de doelen die worden gesteld bij de toekenning van maatwerk
vraag/reden heeft en niet op andere wijze kan worden verholpen.
kan worden verkend voor welke daarvan oplossingen kunnen worden
Daarbij dient een scherp onderscheid te worden gemaakt ten opzichte
ontwikkeld in de sociale basis (het voorveld, welzijn). Bij dagbesteding
van ‘normale’ hulpvragen die behoren tot de normale verantwoor-
heeft dit in Etten-Leur goed gewerkt; het aandeel van het geïndiceerde
delijkheid (zorg) van ouders voor kinderen. Indien dergelijke hulp-
‘Begeleiding Groep’ is afgenomen op basis van een breder beschikbaar
vragen leiden tot een indicatie-aanvraag, dient deze te worden
gesubsidieerd aanbod. Deze beweging kan ook worden ingezet voor
afgewezen. De gemeente kan in de verordening een duidelijke en
het individuele ‘Begeleiding Thuis’. De maatregel houdt in dat met de
scherpe omschrijving opnemen van wat onder ‘gebruikelijke zorg’
betrokken partijen wordt verkend welke alternatieven de plaats
wordt verstaan. De maatregel is dat de gemeente Etten-Leur nagaat in
kunnen innemen van maatwerkindicaties.
hoeverre de huidige beschrijving aanscherping behoeft. Dit proces is inmiddels regionaal in gang gezet. Aanscherping kan ertoe leiden dat
B. Jeugdzorg maatregelen
in meer gevallen dan nu indicatie-aanvragen worden afgewezen indien
1.
Collectief maken van de begeleiding/behandeling
deze als gebruikelijke zorg worden bestempeld, en de ouders/
Er is inmiddels een pilot gestart om binnen zorgprofiel 5 (zie bijlage 1)
verzorgen geen beroep kunnen doen op professionele ondersteuning.
te verkennen in hoeverre de individuele toekenning van dit zorgprofiel
3.
Ontwikkeling normenkader toekenning zorgprofielen
kan leiden tot de gelijktijdige begeleiding/behandeling van meerdere
Een van de problemen met de huidige Jeugdwet is de definitie van wat
cliënten. De maatregel houdt in dat de uitkomsten van deze pilot
wel en niet onder jeugdzorg kan worden gerekend (zie ook de
concreet (SMART) worden vertaald naar afspraken met de aanbieders.
discussie over gebruikelijke zorg) en de kadering van de wijze waarop
Dit vraagt om een aanpassing in de bekostiging, omdat de inzet van
hulpvragen in professionele zorg in een bepaalde omvang worden
een professional voor bijvoorbeeld drie cliënten per cliënt eenderde
vertaald. Voor zorgsoorten als Huishoudelijke Ondersteuning en Wmo-
van de kosten meebrengt ten opzichte van het uurtarief waarvan in de
begeleiding, zijn hiervoor landelijk ontwikkelde normenkaders
bekostiging is uitgegaan. In het kader van de genoemde pilot wordt
beschikbaar; die ontbreken voor de jeugdzorg. Deze maatregel houdt
gewerkt aan een businesscase op basis waarvan de effecten van deze
in dat de gemeenten in de regio WBW gezamenlijk de normering van
maatregelen kunnen worden doorgerekend. Analoog aan de
de omvang van passende zorg oppakken en eenduidig beschrijven op
uitwerking van maatregel #4 bij de Wmo, schatten we het effect van
welke wijze bepaalde hulpvragen worden omgezet in geïndiceerde
deze maatregel in op een bandbreedte tussen €46.777 en €90.906, afhankelijk van de gewonnen caseload. De businesscase zal deze uitkomst aanscherpen of nuanceren. LO/25/1065/sdelz
jeugdzorg. Dit helpt bijdragen de efficiënte toekenning van jeugdzorg. 4.
Vaste contactpersonen Aanbieders hebben aangegeven dat zij behoefte hebben aan vaste Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 28
5.
contactpersonen. Hoewel vanuit de gemeente de indruk bestaat dat
daarvan leidt tot toename van hulpvragen in de jeugdzorg. Hoewel de
dit inmiddels is gerealiseerd, is dit blijkbaar niet bij alle aanbieders
gemeente dus geen directe verantwoordelijkheid heeft voor het
bekend. De maatregel houdt in dat vanuit de gemeente en de
onderwijs, kan het wel de domeinoverstijgende samenwerking
jeugdzorg-professionals wordt nagegaan in hoeverre het werken met
stimuleren en faciliteren. Hierbij kan worden bekeken op welke wijze
vaste contactpersonen daadwerkelijk is ingevoerd en in de praktijk
de expertise van professionals van de jeugdzorgaanbieders kan
functioneert. Dit gaat bijdragen aan coördinatie en regie, met name bij
worden ingezet ten behoeve van docenten, zodat dit kan bijdragen aan
complexe cliëntsituaties met multiproblematiek waarbij meerdere
efficiënte ondersteuning van meerdere kinderen.
aanbieders zijn betrokken. Overigens hebben we het hier niet over
Vanuit de bestaande (en gewaardeerde) afstemming kan naar onze
vaste contacten per aanbieder, maar nadrukkelijk met gezinnen!
indruk innovatie tot stand komen in het belang van de betreffende
Uitkomsten ‘normaliseren’ invoeren
kinderen en in het belang van het gemeentelijk sociaal domein. Het
Zowel in de regio als specifiek voor Etten-Leur wordt gewerkt aan een
kan hierbij helpen wanneer de bestaande, gescheiden financieringen
vertaling van ‘normaliseren’. Dit moet ertoe bijdragen dat het aantal
in het belang van nieuwe resultaten tot samenwerking kunnen komen.
kinderen/jeugdigen met een jeugdzorgvoorziening uiteindelijk
6.
7.
Alternatieven voor dyslexie
afneemt. Het streven is uit te komen op 1 op de 10 kinderen, waar dat
Uit de data-analyse blijkt dat bij een op de vijf kinderen met een
nu ca. 1 op de 7 of 8 kinderen is. Normaliseren wordt ingezet om het
toekenning voor zorgprofiel 5 (het meeste toegekende zorgprofiel
opvoedend karakter in de samenleving te vergroten.
waarin de meeste uitgaven worden gedaan) sprake is van ernstige
Het lokale project staat in de steigers en start binnenkort. Deze
dyslexie. Deze maatregel houdt in dat wordt gezocht naar meer grip
maatregel houdt in dat de aanpak van het project sterk wordt
op de ontwikkeling van de betreffende variant van dyslexie. Dit kan
geconcretiseerd in het licht van de ambitie het aantal kinderen in de
bijvoorbeeld door kritisch de doorverwijzing vanuit het onderwijs te
jeugdzorg te laten dalen en dat de uitkomsten via concrete KPI’s strak
analyseren en gezamenlijk te beoordelen of en welke alternatieven
en planmatig wordt ingevoerd in de praktijk, zodat de uitkomsten
kunnen worden uitgewerkt. Deze maatregel moet ertoe leiden dat er
kunnen worden gemonitord.
minder beroep op de jeugdzorg wordt gedaan ivm dyslexie.
Afstemming jeugdzorg en onderwijs verbeteren en intensiveren
8.
Preventie hoogcomplex en landelijke arrangementen
Deze maatregel houdt in dat Etten-Leur werk gaat maken van de
Een belangrijk onderdeel van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd
verbinding tussen (passend) onderwijs en jeugdzorg. Dit vraagt om
betreft het terugdringen van uithuisplaatsingen en het zoveel mogelijk
domeinoverstijgende samenwerking; de gemeente heeft immers een
helpen van kinderen in de eigen woon- en leefomgeving. Verwijzingen
verantwoordelijkheid vanuit de jeugdwet en de scholen voor het
naar hoogcomplexe zorg en landelijke arrangementen worden vrijwel
onderwijs. Vanuit het perspectief van kinderen/ouders bestaat dat
altijd voorafgegaan door lokale/regionale varianten van (ambulante)
onderscheid in verantwoordelijkheden niet. Scholen worstelen met de
jeugdzorg. Bovendien zijn bij die verwijzingen doorgaans
eigen verantwoordelijkheid voor het passend onderwijs en het falen
gecertificeerde instellingen en/of andere verwijsbevoegde derden
LO/25/1065/sdelz
Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 29
betrokken. Deze maatregel houdt in dat het lopende gesprek in de
doelen en beoogde resultaten op cliëntniveau (bij de jeugdzorg mede
regio over dit onderwerp, SMART en doelgericht wordt uitgewerkt in
in verband met de bekostiging) worden gerealiseerd. Dit geeft inzicht
concrete resultaten: hoeveel verwijzingen willen maximaal accepteren
in de sterktes en zwaktes van de gecontracteerde aanbieders, mogelijk
en wat kunnen we doen om dat daadwerkelijk te realiseren? Dit vraagt
in relatie tot bepaalde hulpvragen. Dat inzicht kan bijdragen aan
om concrete voorstellen die de verwijzingen naar hoogcomplex en/of
gerichte verwijzing, zodat in algemene zin de zorg/ondersteuning
landelijk beïnvloeden; bijvoorbeeld door het ‘stroomopwaarts’
effectief en efficiënt wordt ingezet. Het verdient aanbeveling dat
(retrospectief) analyseren van gedane verwijzingen, op zoek naar
contractmanagement en de consulenten hierbij gezamenlijk optrekken
aangrijpingspunten voor aanpassingen in de aanloop tot het ontstaan
(zie ook maatregel #4 bij de jeugdzorg (vaste contactpersonen).
van de noodzaak tot hoogcomplexe/landelijke inzet. Op basis daarvan
9.
2.
Casus- en procesregie
kan worden bekeken welke specifieke aanpassingen in de
Hoewel dit ook in Etten-Leur inmiddels bekende termen zijn, zien wij in
zorgprofielen kunnen worden doorgevoerd.
het feit dat stapeling van producten voorkomt een aanwijzing dat de
Herbeoordelen passendheid van het huidig inkoopmodel
werking van casusregie en (met name) procesregie kan worden
De opbouw van het model met zorgprofielen is gebaseerd op
verbeterd. Dit geldt voor beide wettelijke kaders, maar zal vooral een
uitgebreid onderzoek naar de relatie tussen bepaalde hulpvragen en
beheersend effect kunnen hebben rond multiproblematiek in situatie
de benodigde professionele inzet. Dat onderzoek is inmiddels meer
waarin kinderen aan de orde zijn. Deze maatregel houdt in dat kritisch
dan 10 jaar geleden uitgevoerd. De (maatschappelijke) context van de
wordt gereflecteerd op de huidige ‘de-escalatiekaart’ in Etten-Leur
jeugdhulp is inmiddels flink gewijzigd, zowel de vraag naar als het
vanuit het bredere kader van de AVE-aanpak en dat de onderliggende
aanbod aan jeugdzorg zijn flink toegenomen. Deze maatregel houdt in
afspraken worden geëvalueerd en waar nodig aangescherpt.
dat in de regio de vraag wordt beantwoord of de uitkomsten van het
3.
Stevige lokale teams; verkennend gesprek
onderzoek dat tot de het huidige profielenmodel heeft geleid, nog
Deze maatregel sluit aan bij Wmo-maatregel 9, de positionering van de
altijd als uitgangpunten kunnen gelden voor de sturing op de
Wmo-consulenten. Voor de langere termijn is het brede sociaal
jeugdzorg in de komende jaren.
domein gebaat bij een integrale aanpak, waarbij vanuit een sterke sociale basis (maatregel 6) wordt gewerkt aan het optimaliseren van
C. Sociaal domein brede maatregelen
zelfredzaamheid en eigen oplossend vermogen van alle inwoners en
1.
Scherper contractmanagement
hun sociale netwerken. Daarbij passen sterke lokale teams met een
Deze maatregel betreft een specifiek aspect van monitoring, namelijk
brede blik (‘verkennend gesprek’) en mogelijkheden voor integrale
gericht op de prestatie van de gecontracteerde aanbieders. Naast het
oplossingen (zowel Wmo, Jeugdwet en wellicht ook Participatiewet).
reguliere contractmanagement (overlegtafels, accountgesprekken),
Deze maatregel houdt in dat de gemeente in haar visie op het
denken we dat het belangrijk is dat Etten-Leur bij de lokaal actieve
toekomstig sociaal domein nadenkt over deze oplossingsrichting. Wij
aanbieders inzichten verzamelt over de mate waarin de gestelde LO/25/1065/sdelz
Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 30
veronderstellen dat de recent door de gemeente aangestelde project4.
5. 6.
7.
Inkoopmodellen heroverwegen
leider dit verder kan gaan concretiseren.
De huidige regionale inkoopmodellen gaan uit van vaste combinaties
Gerichte monitoring
van bepaalde professionele inzet in een bepaalde omvang. De prijs
Deze maatregel houdt in dat de gemeente in het sociaal domein
(het tarief) is per combinatie bepaald. De rol van toegang is te bepalen
toewerkt naar een lerende organisatie. Dat vraagt om gerichte
of een profiel/pakket/arrangement aan de orde is en welke (eventueel
invulling van tweede helft van de PDCA-cyclus. Dit kan beginnen door
in welke intensiteitsvariant) van toepassing is. De uitwerking van het
alle nieuwe beleidsvoorstellen te laten landen in scherpe ambities met
profiel/pakket/arrangement, de vertaling naar de feitelijke
SMART-doelen en gerichte KPI’s. Dit hoeft niet perse tot forse toename
professionele inzet en de intensiteit/omvang daarvan, is aan de
van administratieve lasten te leiden; veel monitoring kan kortduren en
aanbieder. De gemeente toetst of het afgesproken resultaat is
gericht worden opgezet.
behaald13.
Wijkgericht werken
Deze maatregel houdt in dat in beide regio’s (De6, WBW) wordt
en
overwogen of de beperkte sturing op de inhoud van de zorg/
Brede sociale basis
ondersteuning in de huidige werkwijze, nog altijd passend wordt
Deze twee maatregelen sluiten aan bij maatregel 3 hiervoor (stevige
gevonden voor de opgaven en de beheersing in de komende periode.
lokale teams). Daarmee raken deze maatregelen aan een bredere
Alternatieven kunnen leiden tot sturing op de te leveren prestaties
herziening van de inrichting van het sociaal domein. Daarbij kan
(inspanningsgericht) of sturing op resultaten op het niveau van
mogelijk zelfs een verbinding met het fysieke domein worden
categorieën van inwoners (taakgericht).
overwogen. Ook kan het data-gestuurd werken, met gebruik van de gegevens die binnen de gemeente over wijken en inwoners bekend is.
13
De Centrale Raad van Beroep heeft in enkele vonnissen het ‘resultaatgericht beschikken’ afgewezen omdat dit voor de inwoner onvoldoende rechtszekerheid biedt.
LO/25/1065/sdelz
Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 31
Bijlage 1.
Toelichting zorgsoorten in de Top 7
Zorgsoort
Inhoud
Wmo
Zorgsoort Jeugd
Huishoudelijke
Gericht op het resultaat schoon en leefbaar huis en
ondersteuning
schone en draagbare kleding.
Zorgprofiel 4
jeugdigen bij zijn of haar ontwikkeling.
(NL: gemiddeld 30 indicaties per 1.000).
Totaal € 1.1 miljoen uitgaven in 2024
Totaal € 4.7 miljoen uitgaven in 2024
Wordt met name afgegeven in de leeftijdsgroepen
De belangrijkste leeftijdscategorieën zijn boven de 65 jaar, dit betreft 78% van het totaal van HO Individuele begeleiding, gericht op zelfredzaamheid.
tussen 8 en 18 jaar oud. Zorgprofiel 5
Totaal € 1.6 miljoen uitgaven in 2024
(NL: gemiddeld 11 indicaties per 1.000).
Wordt met name afgegeven in de leeftijdsgroepen
Totaal €4.0 miljoen uitgaven in 2024 leeftijdscategorie tot 65 jaar daarna neemt aantal
tussen 8 en 18 jaar oud. Zorgprofiel 10
Totaal € 1.2 miljoen uitgaven in 2024
Dagbesteding, gericht op zinvolle daginvulling en
Wordt met name afgegeven in de leeftijdsgroep
(deels) respijtzorg. In Etten-Leur 5 indicaties per 1.000 inwoners in 2023 (NL: gemiddeld 4 indicaties per 1.000) Totaal € 1.2 miljoen uitgaven in 2024 Aantal indicaties redelijk gelijk verdeeld per leeftijdscategorie tot 65 jaar daarna neemt aantal indicaties flink toe
LO/25/1065/sdelz
Behandelen van complexe problematiek bij 0-6 jarige binnen het gezin.
indicaties af Begeleiding groep
Verminderen ontwikkelings- en gedragsproblemen en bevorderen van de ontwikkeling van jeugdige.
In Etten-Leur 14 indicaties per 1.000 inwoners in 2023
Aantal indicaties redelijk gelijk verdeeld per
Vergroten van specifiek opvoedingsvaardigheden voor ouders met eigen problemen plus hulp voor de
In Etten-Leur 39 indicaties per 1.000 inwoners in 2023
Begeleiding thuis
Inhoud
tussen 4 en 6 jaar oud. Hoogcomplex
Specialistische jeugdzorg, kan in combinatie met verblijf. Totaal € 2.0 miljoen uitgaven in 2024 Wordt met name afgegeven in de leeftijdsgroep tussen 12 en 18 jaar oud.
Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 32
Bijlage 2.
Respondenten in de dialoogfase
Organisatie
Deelnemers interviews en reflectiebijeenkomsten
Wmo
Annemarie Hector, Joyce Laurijssen en Elly Kerstens en Jip Walter
Jeugd
Susan Sijbrands, Peter van Batenburg, Maartje Bekkers, Britt van Heusden en Jorrit Eijgensteijn
Wmo consulenten
Carola Gouw, Melody Rijsdijk en Kim de Bruijn
Jeugdzorgprof’s (Spring)
Renate Tempelman
Klaver4
Marjolein Contant, Mariella Kok en Anouk Sinke
TWB
Mirjam Broos, Mariska Jonker
Joki-C
Jacky Buermans
Expertise in Ervaring
Maikel Mol
Surplus
Vincent Overmeer, Laura Evans en Zippora Keesmaat
Stichting inzet voor zorg
Martijntje van Diesen
SDW
Linda Burger, Inge van Crugten, Isabelle Otten en Robin de Hoon
Tzorg
Jeanette de Hoog, Nicole Meijer en Fabien Prelle
Amarant
Mariette Pollemans, Jesse van Gorcom en Koen Ruis
GGZ Breburg
Gertie Linssen, Frank Valkenburg en Marieleen Bouts
Impegno
Daisy Kock en Kitty van Hoorn
4mb
Mireille Bijlsma – de Jager
Trivers
Joyce Jongeneelen
Praktijk de hand
Saskia Handstede
LO/25/1065/sdelz
Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 33
Bijlage 3.
Ter illustratie: Sturingsmodel Opgavegericht Samenwerken
LO/25/1065/sdelz
Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 34
Bijlage 4.
Onderbouwing financiële effecten
4)
De doorrekeningen die we hier laten zien zijn toegepast op de data van
Bij een aantal maatregelen die in paragraaf 4 zijn besproken, is een
2024. Dat betekent dat de berekende effecten zijn uitgedrukt als een
financieel effect weergegeven. In deze bijlage beschrijven we de
bedrag dat in 2024 zou zijn bespaard wanneer de betreffende
onderliggende berekeningen.
maatregel het hele jaar van toepassing was geweest. Daarmee krijgt het financiële effect de betekenis van een (theoretische ) besparing in
Uitgangspunten
2024. De waarde van deze doorrekening van maatregelen voor de
Om de doorrekeningen te kunnen maken hebben we de volgende
gemeente Etten-Leur is dat hiermee een beeld wordt gegeven van
uitgangspunten gehanteerd: 1)
afname van de (groei van de) kosten aan bepaalde voorzieningen in de
Ceteris paribus
komende jaren. Zo blijkt uit de onderstaande toelichting dat de
We gaan er bij de berekeningen vanuit dat alleen de beschreven
gecombineerde maatregelen voor Huishoudelijke Ondersteuning
parameter wijzigt en dat alle andere factoren die van invloed kunnen
kunnen leiden tot een afname van de totale uitgaven aan HO tussen
zijn gelijk blijven. Dit is uiteraard niet de werkelijkheid. Met name bij de
de 10,6% en 18,7% per jaar ten opzichte van verwachte groei.
Huishoudelijke Ondersteuning mag worden verwacht dat twee factoren van invloed zullen zijn, namelijk de vergrijzing (die tot een toename van de vraag zal leiden) en de aanpassingen in de systematiek van de eigen bijdragen vanaf 2027 (dat naar verwachting tot een afname van de vraag zal leiden). 2)
Prijspeil 2024 De doorrekening baseren op de uitkomsten van de data-analyse over 2024. Dit geldt zowel voor de instroom van cliënten als voor de (gemiddelde) uitgaven. Eventuele actuele uitkomsten over de eerste maanden van 2025 blijven daarom buiten beschouwing.
3)
Besparing en beheersing?
Geïsoleerde effecten We maken de berekeningen per geïsoleerde maatregel. Wanneer voor de Huishoudelijke Ondersteuning wordt besloten om meerdere maatregelen gelijktijdig door te voeren, zullen de verschillende effecten onderling relateren. Bij de uitwerking van maatregel Wmo-3 (reablement) maken we daar een opmerking over.
LO/25/1065/sdelz
Wmo-1: Aandeel HO-Light vergroten Besparing bij nieuwe toekenningen
Op basis van de nieuwe toekenningen in 2024 en de verdeling daarvan over de verschillende pakketten, is er bij 275 cliënten ruimte voor aanvullende inzet op HO-Light. We onderkennen hierbij een bandbreedte van 80-100% daarvan, omdat mogelijk niet bij alle nieuwe aanvragen de inzet van HO-Light opportuun is; dus bij minimaal 220 cliënten en maximaal bij 275 cliënten (per jaar) is het mogelijk om een nieuwe indicatie af te geven voor HO-Light. Uit de data blijkt tevens dat het prijsverschil tussen een nieuwe indicatie HO-Light versus een andere indicatie, in 2024 gemiddeld € 750,= bedroeg. Omdat we in de maatregel veronderstellen dat de eerste indicatie HO-Light voor een periode van 6 maanden wordt afgegeven, bedraagt het financiële effect gemiddeld € 375,= per cliënt. Dit leidt tot de volgende berekening: •
Minimum: 220 cliënten * € 375 = € 82.500
•
Maximum: 275 cliënten * € 375 = € 103.125 Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 35
Beheersing bij blijvend groter aandeel HO Light
betekent dat bij één op de vijf cliënten, na een periode van 3 maanden
In het verlengde van inzet op HO-Light bij eerste toekenning, mag worden
inzet op reablement, geen overgang naar duurzame inzet nodig is. Het
verwacht dat het totale aandeel HO-Light bij alle cliënten toeneemt. Uit de
financiële effect (beheersing van uitgaven) berekenen we als volgt:
data-analyse blijkt dat in 2024 in totaal 1.717 cliënten een variant van
•
400 nieuwe cliënten per jaar (data 2024)
Huishoudelijke Ondersteuning ontvingen. Daarvan is bij 9% sprake van
•
Gemiddelde kosten per cliënt per jaar ca. € 3.500 (op basis van
HO-Light. We veronderstellen dat deze 9% kan doorgroeien naar minimaal 25% en mogelijk (maximaal?) 50%. Het financiële effect berekenen we door
gemiddeld 90 uren HO per jaar tegen een tarief van ca. € 39,00 •
Besparing door reablement minimaal 10% en maximaal 20%, na 3
uit te gaan van een ophoging van het aantal cliënten HO-Light met 16%
maanden inzet op het effect te bereiken; dus: ¾ van € 3.500 = € 2.650
(275 cliënten) aan de onderkant en 41% (704 cliënten) aan de bovenkant.
per cliënt die succesvol uit reablement komt.
De besparing is, zoals hiervoor aangeven, gemiddeld € 750,= op jaarbasis. •
Onderkant: 275 cliënten * € 750 = € 206.250 per jaar
•
Bovenkant: 704 cliënten * € 750 = € 528.000 per jaar
•
Minimaal: 10%/40 cliënten a € 2.650 = € 105.000
•
Maximaal: 20%/80 cliënten a € 2.650 = € 210.000
Combinaties bij HO
Wmo-2: Geen HO-wasverzorging Uit de data over 2024 blijkt dat bij ca. 10% van alle cliënten sprake is van een variant van HO met wasverzorging. De totale uitgaven in 2024 aan deze varianten bedroeg € 498.318. Op basis van de verschillende eenheden concluderen we dat de varianten inclusief wasverzorging gemiddeld de helft meer kosten dan de varianten zonder wasverzorging. Dat betekent dat de uitgaven zonder wasverzorging gemiddeld eenderde lager zijn dan met. Voor de berekening van de financiële effecten gaan we ervan uit dat de wasverzorging minimaal voor 80% is terug te dringen en dat dit maximaal in het geheel niet meer wordt toegekend (100%). • Minimum: 80% * 1/3 * € 498.318 = € 132.872 per jaar • Maximum: 100% * 1/3 * € 498.318 = € 166.089 per jaar Wmo-3: Reablement inzetten Onderzoek naar het effect van reablement op de instroom naar blijvende inzet van Huishoudelijke Ondersteuning, is elders uitgekomen op 20%. Dat LO/25/1065/sdelz
Gecombineerde toepassing van deze drie maatregelen bij de Huishoudelijke Ondersteuning, leidt tot aanpassing van de verwachte effecten. Met name op het effect van de maatregelen rond HO-Light heeft het reablement een dempend effect. Indien we de berekende effecten optellen komt de berekening uit op: •
Minimum financieel effect: € 498.047 per jaar (dat is 10,6% van de totale uitgaven aan HO in heel 2024)
•
Maximum financieel effect: € 881.598 per jaar (dat is 18,7% van de totale uitgaven aan HO in 2024)
Wmo-4: Collectieve en digitale ‘Begeleiding Thuis’ In 2024 hebben in totaal 651 inwoners gebruikgemaakt van de verschillende varianten van deze individuele vorm van ondersteuning. Daaraan is in 2024 in totaal € 3.959.000 uitgegeven. Bij een gemiddeld uurtarief van een professional begeleider van ca. € 77,50 (aanname op basis van recente kostprijsberekeningen), wordt per cliënt gemiddeld 78 uren per jaar begeleiding geboden. Op basis van een gemiddelde Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 36
declarabele inzet van 1.100 uren per fte per jaar (aanname eveneens op basis van recente kostprijsonderzoeken), levert dat een gemiddelde caseload op van 14,0 cliënten per professional. Dat betekent dat er in de regio 46,44 fte actief zijn, die gemiddeld € 85.250 per fte kosten14 (€ 3.959.000 gedeeld door 46,44 fte). Door de ondersteuning meer collectief en waar mogelijk digitaal te maken, kan de caseload per fte toenemen. We gaan hierbij uit van een toename van minstens 5% (tot 14,7 cliënten per professional) en hoogstens van 10% (tot 15,4 cliënten per professional). Het effect daarvan kunnen we doorrekenen door deze caseload te vertalen naar het aantal fte dat daarbij hoort; dat aantal met het bedrag per fte (85.250) te vermenigvuldigen; en de uitkomst daarvan te vergelijken met de uitgaven in 2024 (3.959.000). •
Minimaal: aantal fte daalt tot 44,23 hetgeen € 188.524 bespaart
•
Maximaal: aantal fte daalt tot 42,22 hetgeen € 359.909 bespaart
Jeugdzorg-1: Collectief maken van Zorgprofiel 5 Vergelijkbaar aan deze redenering bij de maatregel Wmo-4, is bij deze maatregel ook sprake van het meer collectief maken van de ondersteuning en daardoor vergroten van de doelmatigheid van de professionele inzet. Omdat het hier behandeling in de jeugdzorg betreft, gaan we uit van een lagere ambitie. We schatten in dat het effect op de caseload hier varieert tussen de minimaal 3% en hoogstens 6%. Op basis van dezelfde doorrekening zijn voor de 612 cliënten bij wie in 2024 zorgprofiel 5 werd ingezet, ca. 16,2 fte nodig. Door de veronderstelde toename van de doelmatigheid neemt dat aantal af. • Minimaal: aantal fte daalt tot 15,75 hetgeen € 46.777 bespaart • Maximaal: aantal fte daalt tot 15,30 hetgeen € 90.906 bespaart Hiermee hebben we voor de gemeente een onderlegger berekend voor de uitkomsten van de businesscase die door twee aanbieders wordt uitgewerkt.
14
Deze uitkomst op basis van aannames spoort met actuele kostprijsberekeningen.
LO/25/1065/sdelz
Aanpassingen Wmo/Jeugdzorg Etten-Leur | © bureau HHM 2025 | 37