Bijlage 1 - Nota beantwoording zienswijzen Windturbine Hoge Zijpolder.pdf
Tekst van het document
Op meer dan 250m afstand ligt het natuurbeheertype N04.02 Zoet plas (onderdeel van Kelsdonk). Voor dit beheertype zijn de volgende doelen geformuleerd: ‘Grote laagveenplassen zijn in Europa zeer zeldzaam. Ze zijn internationaal van belang voor visetende en grazende watervogels, rivierdonderpad, gestreepte waterroofkever, meervleermuis en krabbenscheer. Zoete plas is nationaal van grote betekenis als leefgebied voor otter, vissen zoals paling, kwabaal en snoek, libellen en kokerjuffers, zoals groene glazenmaker, plasrombout, en waterplanten zoals langstengelig fonteinkruid en watergentiaan’. Hoewel de plas grote delen van het jaar droog staat komen hier onder bepaalde omstandigheden verhoogde aantallen watervogels voor, met name in de winterperiode en het vroege voorjaar. Echter wordt het NNB-deel van de beoogde windlocatie gescheiden door meerdere (verstorende) landschapselementen zoals bomenrijen en een watergang. Ook ligt een provinciale weg in de nabijheid van de plas. De beoogde
23
windturbine zal derhalve geen significante extra verstoring toevoegen aan de functie van deze plas. Significant negatieve effecten door de realisatie van Windturbine Hoge Zijpolder op het NNB en kwalificerende soorten kan met zekerheid worden uitgesloten. Op basis van artikel 3.16 ‘externe werking natuur netwerk brabant’, eerste lid, van de provinciale Interim omgevingsverordening en de daarbij behorende rekenregels geldt een geluidsnorm van 47 dB(A) voor open natuur-typen. Het NNB Kelsdonk is grotendeels als open natuur-typen te kwalificeren. Voor het daadwerkelijk te kiezen windturbinetype wordt de (eventuele) compensatieopgave nader bepaald om zodoende te voldoen aan de compensatieverplichting die volgt uit art. 3.16 en 3.22 van de provinciale Interim omgevingsverordening. Er is geen ontheffingsaanvraag ingediend in gevolge artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. Er is immers geen sprake van overtreding van verbodsbepalingen van het ‘beschermingsregime overige soorten’.
8
De indiener is van mening dat de stikstofberekening niet voldoet omdat er gebruik is gemaakt van AERIUS Calculator versie 2020. Ook is er alleen een berekening gemaakt voor het Natura 2000 gebied Hollandsdiep. Het Ulvenhoutsebos ligt ook op korte afstand. Ook andere Natura 2000 gebieden zullen depositie als gevolg van deze activiteit ondervinden. Voor de stikstofberekening van de windturbine is ook de ‘afkap’ op 5 kilometer toegepast zoals deze door de Raad van State is gesanctioneerd. De vraag is of daarmee volledige, precieze en definitieve constateringen en conclusies kunnen worden verkregen die elke redelijke wetenschappelijke twijfel over de gevolgen van de geplande werkzaamheden voor de betrokken Natura 2000-gebieden kunnen wegnemen
De ontheffingsaanvraag is ingediend in gevolge overtreding van artikel 3.1 en 3.5 van de Wet natuurbescherming. De Omgevingsdienst Brabant Noord toetst of een ontheffing afgegeven kan worden. De natuurtoets Windturbine Hoge Zijpolder concludeert dat ‘Effecten op de gunstige staat van instandhouding voor betrokken soorten zijn met zekerheid uitgesloten’. De aanleg van Windturbine Hoge Zijpolder zal gepaard gaan met de inzet van materieel dat overwegend op dieselmotoren draait. Hierbij komt tijdelijk NOx vrij dat vervolgens neerslaat als NO2. Deze tijdelijke additionele depositie kan gevolgen hebben voor natuur. De omvang van de tijdelijke additionele depositie is berekend met de rekentool Aerius, versie april 2021 (zie Bijlage V bij de Natuurtoets).
Nee
De AERIUS-calculator berekent de additionele depositie voor alle nabijgelegen Natura 2000-gebieden, waaronder het Hollands Diep, Biesbosch en het Ulvenhoutse Bos. Dat de rekenresultaten voor deze gebieden niet expliciet terugkomen in het blad met
24
resultaten heeft als reden dat de uitgevoerde berekening geen depositieresultaten heeft opgeleverd boven 0,00 mol/ha/jr voor de eerder genoemde Natura2000-gebieden. Initiatiefnemer hebben tevens een worst-case benadering gehanteerd voor het invoeren van materieel, waarmee op basis van de rekenresultaten met zekerheid gesteld kan worden dat er geen wezenlijke additionele depositie optreedt t.g.v. de tijdelijke aanlegfase van Windturbine Hoge Zijpolder.
9
De voorgestelde ruimtelijke kwaliteitsverbetering voldoet niet aan de provinciale Interim omgevingsverordening, zoals beschreven in paragraaf 2.3.4. De opgenomen ruimtelijke kwaliteitsverbetering bedraagt slechts 10.000 euro per opgestelde megawatt. Er dient voor de vaststelling van de omgevingsvergunning voor het windpark in een overeenkomst vastgelegd te worden hoe de kwaliteitsverbetering vormgegeven wordt. Alleen een storting in het groenfonds geeft onvoldoende zekerheid dat het ook op de juiste manier ingezet gaat worden.
Tevens wordt verwijzen naar de 1 juli 2021 inwerking getreden Wet stikstofreductie en natuurverbetering, waarbij projecten als deze vrijgesteld worden van een vergunningplicht Wnb inzake stikstofdepositie. Conform artikel 3.9 van de Interim omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant dient een ruimtelijke ontwikkeling in Landelijk Gebied gepaard te gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Hiertoe wordt conform lid 4 van dit artikel een eenmalige financiele bijdrage geleverd in een gemeentelijk fonds van € 10.000,per MW. Wanneer de gemeente met deze bijdrage afspraken uit her regionaal overleg nakomt (ex. art. 3.9, lid 2 onder b Interim omgevingsverordening) dient deze financiële bijdrage te zijn verzekerd en over de besteding van dat fonds periodiek verslag te worden gedaan bij het regionaal overleg. De financiële bijdrage in het fonds is verzekerd doordat dit een ontbindende voorwaarde is in de Anterieure Overeenkomst tussen gemeente en initiatiefnemer. De financiële bijdrage wordt in de reserve Landschapsbeleid van de gemeente gestort.
Nee
De gemeente Etten-Leur voert een actief landschapsbeleid. Dat beleid is gebaseerd op de in 2005 vastgestelde 'StructuurvisiePlus 2020, Etten-Leur in Bloei'. De daarin opgenomen visie op het gebied van landschap vormt nog steeds een goed uitgangspunt. Belangrijke onderdelen van de landschapsvisie zijn het project Groene Schakel, agrarisch en particulier landschapsbeheer en de realisatie van ecologische verbindingszones (enkele tientallen kilometers). Het project Groene Schakel -een robuuste groenstructuur van zo'n 25 hectare tussen de bos- en natuurgebieden het Liesbos, de Hooiberg, de Berk en de Haagse Dijk- is gerealiseerd. Agrarisch en particulier landschapsbeheer is structureel
25
vormgegeven via een apart project, inclusief financiering daarvan. De ecologische verbindingszones in Etten-Leur zijn voor ongeveer de helft gerealiseerd. Er is nog een forse restopgave. Ecologische verbindingszones zijn een belangrijk bestedingsdoel van de middelen uit de gemeentelijke reserve Landschapsbeleid.
10
De indiener verzoekt het college van burgemeester en wethouders de omgevingsvergunning niet af te geven en pas een besluit te nemen als alle natuuronderzoeken in het kader van de ontheffing Wnb gereed zijn en dat een mitigatie-, een compensatieplan en een plan voor de ruimtelijke kwaliteitsverbetering onderdeel uitmaken van het besluitdossier. De indiener verzoekt de gemeenteraad de ontwerp-verklaring van geen bedenkingen weer in te trekken.
Etten-Leur is doende met de opstelling van een Omgevingsvisie, een vooruitblik voor de komende 10 jaar. Het beleid uit eerder genoemde StructuurvisiePlus zal daarin op hoofdlijnen voortgezet worden. Aan de Omgevingsvisie zullen ook uitvoeringsprogramma's gekoppeld worden. Landschapsontwikkeling zal daarin ook een plaats krijgen. Naast de restopgave aan ecologische verbindingszones wordt gedacht aan andere bestedingsdoelen die goed aansluiten bij het begrip 'kwaliteitsverbetering landschap' zoals dat in het provinciaal en gemeentelijk planologisch beleid gehanteerd wordt. Behalve aan landschap valt te denken aan verbetering van aanwezige en potentiële kwaliteiten van natuur, cultuurhistorie, bodem of water en verbetering van de extensieve recreatieve mogelijkheden van het buitengebied. De middelen die beschikbaar zijn en nog komen via de regeling kwaliteitsverbetering landschap zullen ook daarvoor ingezet worden. Deze middelen zijn in de gemeentelijke financiële administratie geoormerkt en mogen alleen voor kwaliteitsverbetering van het landschap ingezet worden. Initiatiefnemer heeft alle benodigde ecologische onderzoeken en natuurrapportages laten uitvoeren en opstellen. Aan de hand van deze onderzoeken en rapportages heeft zij een Wnb ontheffingsaanvraag ingediend bij de Omgevingsdienst Brabant Noord (gemandateerd door de provincie Noord-Brabant).
Deze aanvraag doorloopt een separate procedure met een afzonderlijke inzagetermijn. Naar verwachting kan deze Wnb ontheffing worden afgegeven. Daarnaast gaat initiatiefnemer voldoen aan eventuele compensatieverplichtingen die volgen uit de provinciale Interim omgevingsverordening.
Nee
Conclusie Bovenstaande zienswijze leidt tot aanpassing van de omgevingsvergunning Windturbine Hoge Zijpolder: ➢ Aan de omgevingsvergunning wordt een voorschrift toegevoegd ter borging van de verplichte compensatie van negatieve effecten t.a.v. Natuur Netwerk Brabant die volgt uit artikel 3.16 lid 1 en artikel 3.22 lid 1 van de provinciale Interim omgevingsverordening. 26
Bovenstaande zienswijze leidt tot aanvulling van de Ruimtelijke onderbouwing: ➢ De verplichte compensatie van negatieve effecten t.a.v. Natuur Netwerk Brabant die volgt uit artikel 3.16 lid 1 en artikel 3.22 lid 1 van de provinciale Interim omgevingsverordening wordt beschreven. Bovenstaande zienswijze geeft geen aanleiding af te zien van het afgegeven van een definitieve vvgb.
27
Z5a – Particuliere indiener op ontwerp vvgb Naam instantie/indiener: Datum zienswijze:
Particuliere indiener uit Etten-Leur 22 juni 2021 (ontvangen 23 juni 2021)
Zienswijze: Nr.
Tekst uit zienswijze
Beantwoording
1
De indiener stelt als belanghebbende zijn/haar zienswijze kenbaar te maken tegen de ontwerp-verklaring van geen bedenkingen. De windturbine past niet in het huidige bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Feiten en omstandigheden Bij de bouw van de woning van indiener is qua ligging en uitzicht rekening gehouden met de bestaande vijf kleinere windturbines. Deze vijf kleinere windturbines zijn vervangen door drie grotere windturbines. De beoogde vierde windturbine komt aan de voorzijde van de woning van indiener te staan en ontneemt met de beoogde hoogte het vrije uitzicht op de polder. Ook wordt de nieuwe windturbine zo mogelijk maar liefst 20 meter hoger dan de tiphoogte van de bestaande windturbines. Dit is onacceptabel.
Ter kennisgeving aangenomen.
2 3
4
Omschrijving initiatief Nergens blijkt de noodzaak van de realisatie van de vierde windturbine uit. Blijkbaar liggen enkel financiële argumenten ten grondslag aan de motivatie om een nog hogere tiphoogte toe te staan. Kwaliteit van de directe leefomgeving en de toegevoegde waarde van de windturbine aan de directe leefomgeving zouden het uitgangspunt moeten zijn. In ieder geval dient de tiphoogte van de nog te realiseren windturbine in lijn te worden gebracht met de tiphoogte van de drie reeds bestaande windturbines.
De windturbine past niet in het huidige bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Daarom is onderhavige planologische procedure nodig.
Aanpassing omgevingsvergunning Nee Nee Nee
Er bestaat geen recht op een vrij uitzicht. Dat het (vrije) uitzicht verandert of wordt verstoord door windturbines is niet voldoende om van het plan af te zien. Een belanghebbende die van mening is dat schade wordt geleden door een verslechterd planologisch regime, kan op het moment dat de vergunning onherroepelijk is een verzoek om planschade bij de gemeente indienen. De behandeling hiervan is een afzonderlijke procedure die losstaat van het verlenen van de omgevingsvergunning. Het indienen van een zienswijze over de ontwerp-omgevingsvergunning, de ontwerp-verklaring van geen bedenkingen, de inhoud van deze zienswijze en eventueel beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft geen invloed op de behandeling van een verzoek om planschade en de uitkomst hiervan. Een eventuele waardevermindering van onroerend goed is geen aanleiding om medewerking aan een gewenste ruimtelijke ontwikkeling te weigeren. Nee De gemeenteraad heeft tijdens de raadsvergadering van 12 april 2021 aangegeven dat de tiphoogte maximaal 200 meter mag bedragen. Daarmee wijkt de hoogte van windturbine Hoge Zijpolder maximaal 20 meter af van de bestaande windturbines. Initiatiefnemer heeft aangegeven dat deze hoogte benodigd is vanwege technologische en financiële ontwikkelingen op het gebied van windenergie. Moderne windturbines worden steeds hoger en krijgen
28
grotere rotordiameters wat de elektriciteitsproductie ten goede komt. Vanwege deze ontwikkelingen wordt de SDE++ (stimuleringsregeling duurzame energie) elk jaar lager bijgesteld. De SDE++ is er namelijk op ingesteld dat windenergie met de huidige stand der techniek rendabel kan worden geëxploiteerd. Een windturbine van hetzelfde type als reeds gerealiseerd in het jaar 2019, resulteert in grote onzekerheden op het gebied van beschikbaarheid en rendabiliteit in het jaar 2022/2023. Met een hogere tiphoogte wordt aangesloten bij de technologische en financiële ontwikkelingen. De verschijningsvorm, kleurstelling en draairichting van windturbine Hoge Zijpolder zal wel overeenkomen met de bestaande windturbines van windpark Groene Dijk II. Dit is geborgd in de ontwerp-omgevingsvergunning (voorschrift 7 onder B (het bouwen van een bouwwerk) en voorschrift 3 onder B (het gebruiken van gronden of bouwwerken). 5
Coördinatieregeling De indiener merkt op het gevoel te hebben dat het initiatief er door gebruik te maken van de coördinatieregeling wel heel snel, zonder voorafgaand onderling overleg tussen de initiatiefnemer en de direct omwonenden, doorheen wordt gedrukt. Ook de gebundelde beroepsprocedure maakt dat de tijdsdruk alleen maar verder wordt opgevoerd. De indiener acht het dan ook niet wenselijk om de coördinatieregeling toe te passen.
Nee Op 12 april 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met het toepassen van de coördinatieregeling. Het toepassen van de coördinatieregeling heeft naast procedurele voordelen ook voordelen in de communicatie richting de omgeving: overzicht en eenduidigheid omdat er geen sprake is van versnipperde besluitvorming. Initiatiefnemer heeft een uitvoerig proces doorlopen met de (directe) omgeving in de vorm van een omgevingsdialoog, zoals wordt verlangd door de gemeente. Initiatiefnemer heeft van deze omgevingsdialoog verslag gelegd, zie ‘Eindverslag Omgevingsdialoog; Windturbine Hoge Zijpolder’ (Windpark Hoge Zijpolder B.V. 2021). Hiermee toont initiatiefnemer aan dat zij in ieder geval met indiener in contact is geweest op de volgende momenten: - januari 2020: Keukentafelgesprek; - maart 2021: Keukentafelgesprek; - mei 2021: Bemiddelingsgesprek (zie hieronder). Daarnaast zijn er verscheidene kortstondige contactmomenten geweest tussen initiatiefnemer en indiener. Tot slot heeft initiatiefnemer een mediator ingeschakeld om de dialoog met indiener voort te zetten. Indiener en mediator hebben begin mei 2021 een uitgebreid gesprek gevoerd.
29
6
7
Initiatief past binnen beleid en de normen Het beeld wordt geschapen dat er in plaats van vijf windturbines in het verleden nu nog maar drie windturbines zijn gerealiseerd, waaraan makkelijk nog een vierde windturbine kan worden toegevoegd. Hierbij wordt voorbijgegaan aan de omstandigheid dat de benodigde grondoppervlakte reeds is ingevuld door de realisatie van de drie nieuw/ere windturbines en met de vierde windturbine een veel grotere grondoppervlakte wordt behelsd dan voorheen het geval was met de vijf kleinere windturbines.
Ruimtelijke inpasbaarheid vierde windturbine De foto’s zoals weergegeven in de visualisaties, lijken het beeld te schetsen dat de vierde windturbine niet hoger is dan de reeds bestaande drie windturbines. Door het positioneren van de foto’s wordt een omgekeerd beeld bewerkstelligd, namelijk dat de voorste windturbines groter zijn, en de nieuwe windturbine dan iets kleiner is. De Haagse Dijk is echter een hoek waar geen mens woont en lijkt te zijn gebruikt om het landschappelijk effect te minimaliseren. Men zou een eerlijker en realistischer beeld scheppen door ook vanuit de dichtstbijzijnde woningen foto’s te nemen, bijvoorbeeld vanuit de Hoge Zijpolder, vanuit Etten-Leur of de Zwartenberg. Niet valt in te zien waarom enkel ten behoeve van de realisatie van de vierde windturbine een afwijkende tiphoogte zou moeten gelden. Door deze ontwikkeling neemt het landschappelijk effect op de omgeving in negatieve zin alleen maar toe. De tiphoogte van de nog te realiseren windturbine zou daarom gelijk moeten zijn aan de tiphoogte van de drie bestaande windturbines.
Nee Het initiatief is getoetst aan gemeentelijk beleid, los van het feit dat de grondoppervlakte van de voormalige vijf windturbines al is ingevuld. In de 60% Omgevingsvisie is opgenomen dat ‘incidenteel een beperkte uitbreiding van bestaande windparken aan de orde kan zijn om de energieoogst te vergroten. Nieuwe windparken bij de bestaande zijn niet wenselijk’. Overeenkomstig de 60% Omgevingsvisie is in landschappelijke zin sprake van een beperkte uitbreiding van een bestaand windmolenpark. Aan de bestaande opstelling van drie windturbines wordt immers één windturbine toegevoegd. De vierde windturbine pas daarmee in de 60% Omgevingsvisie. Nee Als onderdeel van de landschapsbeschrijving in de Ruimtelijke onderbouwing zijn visualisaties opgesteld vanuit 5 kijkpunten in verschillende windrichtingen. Vanuit deze 5 kijkpunten zijn er telkens twee visualisaties gemaakt. Eén van de ondergrens (o) en één van de bovengrens (b). Deze visualisaties dienen ter hulpmiddel van de landschapsbeschrijving voor de ondergrens en de bovengrens van het voornemen. Voor deze visualisaties zijn foto’s gebruikt die met een groothoeklens zijn gemaakt. Overigens zijn er ook aanvullende visualisaties gemaakt voor direct omwonenden. Die visualisaties dienen ter hulpmiddel voor de omwonenden om een benadering te krijgen van de toekomstige situatie.
Voor die visualisaties is uitgegaan van een kijkhoek met 50mm equivalent, welke recht doet aan de kijkhoek van het menselijk oog. In het ‘Eindverslag Omgevingsdialoog; Windturbine Hoge Zijpolder’ (Windpark Hoge Zijpolder B.V. 2021) is beschreven dat deze visualisaties ook zijn gemaakt voor een kijkpunt vanaf de woning van indiener. Echter, indiener heeft destijds aangegeven geen interesse te hebben in dergelijke visualisaties. Met betrekking tot de afweging om een windturbine met een maximale tiphoogte van 200m toe te staan zie beantwoording bij punt 4.
8
Communicatie en omgevingsdialoog Indiener stelt een enkele keer te zijn benaderd door de initiatiefnemer, maar heeft dit in algemene zin meer als een mededeling dan een
Nee Initiatiefnemer heeft een uitvoerig proces doorlopen met de (directe) omgeving in de vorm van een omgevingsdialoog, zoals
30
toenadering beschouwd. Tijdens de terinzagelegging heeft er op 9 juni 2021 een informatiebijeenkomst plaatsgevonden waarvan door de initiatiefnemer een verslag is opgemaakt. Deelnemen aan het informatiemoment als toehoorder is typerend voor het gehele proces aan informatieverstrekking en contact vanuit de initiatiefnemer aan de direct omwonenden. Het benaderen en in onderling overleg treden met de direct omwonenden is iets anders dan mededelingen doen ter zake het voorgenomen initiatief tot realisatie van de vierde windturbine. Indiener voelt zich dan ook onvoldoende gehoord.
9
De indiener verzoekt om de zienswijze mee te nemen bij de definitieve besluitvorming inzake de ontwerp-verklaring van geen bedenkingen inzake de realisatie van windturbine Hoge Zijpolder in Etten-Leur.
wordt verlangd door de gemeente. Initiatiefnemer heeft van deze omgevingsdialoog verslag gelegd, zie ‘Eindverslag Omgevingsdialoog; Windturbine Hoge Zijpolder’ (Windpark Hoge Zijpolder B.V. 2021). Hiermee toont initiatiefnemer aan dat zij in ieder geval met indiener in contact is geweest op de volgende momenten: - januari 2020: keukentafelgesprek; - maart 2021: keukentafelgesprek; - mei 2021: Bemiddelingsgesprek (zie hieronder). Daarnaast zijn er verscheidene kortstondige contactmomenten geweest tussen initiatiefnemer en indiener. Tot slot hebben initiatiefnemer een mediator ingeschakeld om de dialoog met indiener voort te zetten. Indiener en mediator hebben begin mei 2021 een uitgebreid gesprek gevoerd. Hierboven is ingegaan op de diverse onderdelen van de ingediende zienswijze. Voorliggende notitie maakt onderdeel uit van het voorstel aan de raad over de afgifte van een definitieve verklaring van geen bedenkingen.
Nee
Conclusie Bovenstaande zienswijze geeft geen aanleiding af te zien van het afgegeven van een definitieve vvgb.
31
Z5b – Particuliere indiener op ontwerp omgevingsvergunning Naam instantie/indiener: Datum zienswijze:
Particuliere indiener uit Etten-Leur 22 juni 2021 (ontvangen 23 juni 2021)
Zienswijze: Nr.
Tekst uit zienswijze
Beantwoording
1
De indiener stelt als belanghebbende zijn/haar zienswijze kenbaar te maken tegen het Ontwerp-besluit omgevingsvergunning (hierna: ontwerpbesluit). Ontwerp-besluit omgevingsvergunning Windturbine Hoge Zijpolder komt aan de voorzijde van de woning van indiener te staan. Met de beoogde hoogte wordt het vrije uitzicht op de polder ontnomen. Dit is onacceptabel. Bandbreedte afmetingen Nergens blijkt de noodzaak van de realisatie van de vierde windturbine uit. Blijkbaar liggen enkel financiële argumenten ten grondslag aan de motivatie om een nog hogere tiphoogte toe te staan dan de tiphoogte van 180 meter van de drie bestaande windturbines. Juist omwille van de eenheid van de ruimtelijke ontwikkeling en het feit dat de Windturbine Hoge zijpolder en Windpark Groene Dijk II visueel een logische eenheid zullen gaan vormen, valt niet in te zien dat er een afwijkende tiphoogte voor de nog te realiseren vierde windturbine hoeft te gelden.
Ter kennisgeving aangenomen.
2
3
Aanpassing omgevingsvergunning Nee
Nee De onderdelen van de zienswijze worden in onderstaande beantwoording afzonderlijk behandeld. Nee De gemeenteraad heeft tijdens de raadsvergadering van 12 april 2021 aangegeven dat de tiphoogte maximaal 200 meter mag bedragen. Daarmee wijkt de hoogte van windturbine Hoge Zijpolder maximaal 20 meter af van de bestaande windturbines. Initiatiefnemer heeft aangegeven dat deze hoogte benodigd is vanwege technologische en financiële ontwikkelingen op het gebied van windenergie. Moderne windturbines worden steeds hoger en krijgen grotere rotordiameters wat de elektriciteitsproductie ten goede komt. Vanwege deze ontwikkelingen wordt de SDE++ (stimuleringsregeling duurzame energie) elk jaar lager bijgesteld. De SDE++ is er namelijk op ingesteld dat windenergie met de huidige stand der techniek rendabel kan worden geëxploiteerd. Een windturbine van hetzelfde type als reeds gerealiseerd in het jaar 2019, resulteert in grote onzekerheden op het gebied van beschikbaarheid en rendabiliteit in het jaar 2022/2023. Met een hogere tiphoogte wordt aangesloten bij de technologische en financiële ontwikkelingen. De verschijningsvorm, kleurstelling en draairichting van windturbine Hoge Zijpolder zal wel overeenkomen met de bestaande windturbines van windpark Groene Dijk II. Dit is geborgd in de ontwerp-omgevingsvergunning (voorschrift 7 onder B (het
32
bouwen van een bouwwerk) en voorschrift 3 onder B (het gebruiken van gronden of bouwwerken). 4
5
M.e.r.(beoordelings)-plicht Hoewel het bouwplan strikt genomen voorziet in de realisatie van een solitaire windturbine, is deze wel degelijk als onderdeel van het Windpark Groene Dijk II aan te merken voor wat betreft de lijn met de drie bestaande windturbines en de onderlinge afstand van elkaar. Voor omwonenden betreft dit een feitelijke uitbreiding van de bestaande windturbines en zal dit initiatief ruimtelijk dan ook als één geheel worden ervaren. Zeker gelet op de uiterlijke kenmerken van de nieuw te ontwikkelen windturbine die overeen dient te komen met de uiterlijke kenmerken van de reeds gerealiseerde windturbines van Windpark Groene Dijk II. Omwille van het voorgaande valt niet in te zien waarom deze nieuw te ontwikkelen windturbine dan wel in hoogte zou mogen verschillen en of de m.e.r.-beoordeling op deze wijze kan worden omzeild. Op basis van de beredenering zoals opgenomen in de ruimtelijke onderbouwing lijkt er sprake te zijn van willekeur. Geluid Hoewel de geluidsbelasting onder de maximaal toegestane waarde ter plaatse van geluidsgevoelige objecten blijft, neemt dit niet weg dat de geluidstoename van de nog te realiseren vierde windturbine nadelig is voor de bedrijfsvoering van de indiener. Uit berekeningen blijkt dat het geluid voldoende kan worden gereduceerd door de windturbine gedurende de nacht in een geluid reducerende modus te laten draaien.
Dit is echter niet als zodanig als vereist voorschrift aan de omgevingsvergunning verbonden. Graag ziet indiener dat dit voorschrift als vereiste aan de omgevingsvergunning wordt verbonden zodat initiatiefnemer ook daadwerkelijk verplicht zijn om geluid reducerende voorzieningen aan de windturbine toe te passen. Ook vernemen wij graag op welke wijze de nakoming van deze voorschriften door het college wordt bewaakt.
Nee Zie voor een uitgebreide uiteenzetting van de (niet op dit voornemen van toepassing zijnde) m.e.r.(beoordelings)plicht de memo ‘MER en gevolgen Nevele arrest Windturbine Hoge Zijpolder’(Bosch & van Rijn, 2021) bijgevoegd bij voorliggende nota van beantwoording (Bijlage 1).
Nee In het akoestisch onderzoek wordt aangetoond dat de ondergrens van de vergunde bandbreedte zonder toepassing van geluidreducerende maatregelen kan voldoen aan de cumulatieve 47 dB Lden ter plaatse van woningen van derden (bovenwettelijke norm). In het akoestisch onderzoek wordt ook aangetoond dat de bovengrens van de vergunde bandbreedte na toepassing van geluidreducerende maatregelen kan voldoen aan de cumulatieve 47 dB Lden ter plaatste van woningen van derden (bovenwettelijke norm). Geluidreducerende maatregelen zijn benodigd om ter plaatste van de woning Zevenbergseweg 42a te voldoen aan deze bovenwettelijke cumulatieve norm. Een manier van geluidreducerende maatregelen is om de windturbine op bepaalde momenten te laten draaien in de geluidsreducerende modus. In het akoestisch onderzoek wordt aangetoond dat het toepassen van een geluidsreducerende modus erin resulteert dat ook de bovengrens kan voldoen aan de cumulatieve 47 dB Lden (bovenwettelijke norm). In de ontwerp-omgevingsvergunning is een maximale immissiewaarde voorgeschreven voor de woning Zevenbergseweg 42a waarmee wordt geborgd dat, ongeacht het daadwerkelijke type windturbine, ook ter plaatse van deze woning kan worden
33
voldaan aan de bovenwettelijke cumulatieve 47 dB Lden (voorschrift 2). Overigens dient opgemerkt te worden dat indiener niet de bewoner/eigenaar van de woning Zevenbergseweg 42a is. Indien er een vermoeden bestaat dat een windturbine in de loop der tijd meer geluid is gaan produceren kan een verzoek tot handhaving bij de gemeente worden ingediend. Handhaving van de jaargemiddelde normen vindt plaats op basis van verplichte registraties van de windturbinedata. Het bevoegd gezag kan deze registraties opvragen. Op basis van de registraties is het mogelijk om de ontwikkeling van de jaargemiddelde geluidsnormen te monitoren. 6
Slagschaduw Van de bestaande drie windturbines ervaart indiener reeds hinder als gevolg van slagschaduw. Op sommige dagen ervaart indiener van net na de middag tot aan het begin van de avond, opvolgend van de eerste tot en met de derde windturbine, slagschaduw op de gevel. Daarnaast ervaart indiener veel hinder van slagschaduw wanneer rondom de woning wordt verbleven, zowel tijdens de bedrijfsvoering als op momenten van ontspanning. De realisatie van de vierde windturbine en de daarmee gepaard gaande slagschuw maakt dit erger. In de voorschriften behorende bij de omgevingsvergunning is opgenomen dat het in gebruik nemen en houden van de windturbine slechts is toegestaan indien een stilstand voorziening is aangebracht in of op de turbine ter voorkoming van slagschaduw op woningen binnen een straal van 2,0 kilometer rondom de windturbine. Graag verneemt de indiener welke wijze de nakoming van dit voorschrift door het college wordt bewaakt en op welke wijze de stilstand voorziening wordt ingericht.
7
Landschapsstructuur De maximale tiphoogte van windturbine Hoge Zijpolder van 200 meter resulteert in een maximaal verschil in tiphoogte van 70 meter ten opzichte van een direct naastgelegen lijn windturbines. Met een hoogteverschil van 20 meter ten opzichte van de bestaande windturbines lijkt de toegestane ruimtelijke ontwikkeling alleen nog maar verder opgerekt te worden.
Nee Op grond van artikel 3.12, eerste lid van de Activiteitenregeling milieubeheer moeten de windturbines worden voorzien van een automatische stilstandvoorziening. Deze voorziening wordt dus zo geprogrammeerd dat de rotor automatisch wordt stilgezet op de momenten dat de (eveneens in dat artikel genoemde) stilstandregeling van toepassing is. Daarmee is gegarandeerd dat de stilstandregeling naleefbaar en handhaafbaar is. In geval van (vermeende) normoverschrijding kan een handhavingsverzoek bij de gemeente worden ingediend. Uit het ‘Eindverslag Omgevingsdialoog; Windturbine Hoge Zijpolder’ (Windpark Hoge Zijpolder B.V. 2021) blijkt dat indiener een financiële tegemoetkoming heeft ontvangen ten tijde van de herstructurering van Windpark Groene Dijk II om mitigerende maatregelen te treffen tegen slagschaduw, maar dat deze tegemoetkoming tot op heden nog niet voor dit doel is aangewend. Nee Als onderdeel van de landschapsbeschrijving in de Ruimtelijke onderbouwing zijn visualisaties in verschillende windrichtingen opgesteld vanuit 5 kijkpunten. Vanuit deze 5 kijkpunten zijn er telkens twee visualisaties gemaakt. Eén van de ondergrens (o) en één van de bovengrens (b). Deze visualisaties dienen ter hulpmiddel van de landschapsbeschrijving voor de ondergrens en de
34
De foto’s zoals weergegeven in de visualisaties, lijken het beeld te schetsen dat de vierde windturbine niet hoger is dan de reeds bestaande drie windturbines. Door het positioneren van de foto’s wordt een omgekeerd beeld bewerkstelligd, namelijk dat de voorste windturbines groter zijn, en de nieuwe windturbine dan iets kleiner is. De Haagse Dijk is echter een hoek waar geen mens woont en lijkt te zijn gebruikt om het landschappelijk effect te minimaliseren. Men zou een eerlijker en realistischer beeld scheppen door ook vanuit de dichtstbijzijnde woningen foto’s te nemen, bijvoorbeeld vanuit de Hoge Zijpolder, vanuit Etten-Leur of de Zwartenberg. Niet valt in te zien waarom enkel ten behoeve van de realisatie van de vierde windturbine een afwijkende tiphoogte zou moeten gelden. Door deze ontwikkeling neemt het landschappelijk effect op de omgeving in negatieve zin alleen maar toe. De tiphoogte van de nog te realiseren windturbine zou daarom gelijk moeten zijn aan de tiphoogte van de drie bestaande windturbines.
8
Gelet op het voorgaande meent de indiener dat zijn/haar woon- en leefklimaat wordt aangetast door het voornemen om een nieuwe windturbine toe te voegen, in lijn met de drie reeds gerealiseerde windturbines van Windpark Groene Dijk II. Met de beoogde hoogte van deze windturbine wordt het vrije uitzicht op de polder ontnomen.
9
Indiener merkt op dat hij/zij zich het recht voorbehoudt om een verzoek om planschade in te dienen.
bovengrens van het voornemen. Voor deze visualisaties zijn foto’s gebruikt die met een groothoeklens zijn gemaakt. Overigens zijn er ook aanvullende visualisaties gemaakt voor direct omwonenden. Die visualisaties dienen ter hulpmiddel voor de omwonenden om een benadering te krijgen van de toekomstige situatie. Voor die visualisaties is uitgegaan van een kijkhoek met 50mm equivalent, welke recht doet aan de kijkhoek van het menselijk oog. In het ‘Eindverslag Omgevingsdialoog; Windturbine Hoge Zijpolder’ (Windpark Hoge Zijpolder B.V. 2021) is beschreven dat deze visualisaties ook zijn gemaakt voor een kijkpunt vanaf de woning van indiener. Echter, indiener heeft destijds aangegeven geen interesse te hebben in dergelijke visualisaties. Met betrekking tot de afweging om een windturbine met een maximale tiphoogte van 200m toe te staan zie beantwoording bij punt 3. Met de direct naastgelegen windturbineopstellingen kan een maximaal verschil in tiphoogte ontstaan van 50m (t.o.v. Windpark Zwartenbergseweg) dan wel 61m (t.o.v. Windpark Van Gogh). Vanwege de bestaande visuele interferentie in het gebied wordt dat verschil in tiphoogte niet als onacceptabel geacht.
Daarnaast is het ook niet onwaarschijnlijk dat deze windparken (gerealiseerd in 2013) op den duur worden geherstructureerd, waarbij er mogelijk windturbines worden geplaatst die qua afmetingen aansluiten bij windturbine Hoge Zijpolder.. Ter kennisgeving aangenomen. Er bestaat geen recht op een vrij uitzicht. Dat het (vrije) uitzicht verandert of wordt verstoord door windturbines is niet voldoende om van het plan af te zien. Wel kan een verzoek om planschade worden ingediend (zie beantwoording onder punt 9). Een belanghebbende die van mening is dat schade wordt geleden door een verslechterd planologisch regime, kan op het moment dat de vergunning onherroepelijk is een verzoek om planschade indienen. De behandeling hiervan is een afzonderlijke procedure die losstaat van het verlenen van de omgevingsvergunning. Het indienen van een zienswijze over de ontwerp-omgevingsvergunning, de ontwerp-verklaring van geen bedenkingen, de inhoud
Nee
Nee
35
van deze zienswijze en eventueel beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft geen invloed op de behandeling van een verzoek om planschade en de uitkomst hiervan. Een eventuele waardevermindering van onroerend goed is geen aanleiding om medewerking aan een gewenste ruimtelijke ontwikkeling te weigeren.
Conclusie Bovenstaande zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvergunning Windturbine Hoge Zijpolder.
36
Bijlagen Bijlage 1 - Memo ‘MER en gevolgen Nevele arrest Windturbine Hoge Zijpolder’(Bosch & van Rijn, 2021)
37