Bijlage 1 - Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur - 250725

MOBILITEITSPLAN GEMEENTE ETTEN-LEUR SAMEN ONDERWEG NAAR 2040

MOBILITEITSPLAN GEMEENTE ETTEN-LEUR SAMEN ONDERWEG NAAR 2040

Opdrachtgever: Gemeente Etten-Leur Projectnr: ETL014 Status: definitief Datum: 25 juli 2025

In samenwerking met:

VOORWOORD Hoe gaan we de mobiliteit in Etten-Leur verbeteren en wat zullen onze inwoners hiervan merken? Dat is de kernvraag van ons nieuwe mobiliteitsplan. We staan voor grote uitdagingen, maar ook voor mooie kansen om onze gemeente nog verkeersveiliger, leefbaarder en toegankelijker te maken. Als Etten-Leur doen we veel dingen al goed als het gaat om verkeer en verkeersveiligheid, maar het kan altijd beter. Bijvoorbeeld als het gaat om voorrangsregels voor fietsers op oversteekplaatsen en bij rotondes. Hier willen we eenduidigheid in krijgen en dit is dan ook een belangrijk speerpunt. Een van de belangrijkste projecten op dit moment is de ontwikkeling van de nieuwbouwwijk Haansberg, die we volledig volgens het zogenaamde STOMP-principe zullen inrichten. Dit betekent dat we meer prioriteit geven aan voetgangers en fietsers, gevolgd door openbaar vervoer en deelmobiliteit, en pas als laatste aan de auto. Hierdoor creëren we een wijk waar het prettig en veilig is om te lopen en te fietsen, met goede verbindingen naar het openbaar vervoer en deelauto’s. Auto’s zijn welkom in de wijk, maar wel te gast. Parkeerplaatsen voor auto’s zullen gegroepeerd op loopafstand van de woning vormgegeven worden, maar niet meer in de straat voor de deur van woningen.

Een ander belangrijk project is de aanleg van de oostelijke randweg inclusief een tunnel onder het spoor ter hoogte van de Ambachtlaan. Hiermee lossen we niet alleen een al lang bestaand verkeersknelpunt in Etten- Leur Noord op, maar leggen we 1 van de puzzelstukken om de wijken van Etten-Leur in de toekomst te kunnen ontsluiten via een randwegenstructuur. Onnodige verkeersbewegingen van auto en vrachtverkeer door onze wijken kunnen hierdoor in de toekomst verminderd worden en wordt de veiligheid voor de fietser en de voetganger verbeterd en gestimuleerd. Niet alleen in Haansberg maar in heel Etten-Leur willen we het lopen en fietsen meer stimuleren. En zorgen dat meer mensen gebruik maken van het openbaar vervoer en deelauto’s. We gaan daarom de voorzieningen bij onze openbaar vervoer knooppunten, het trein- en busstation, verbeteren. We bieden daar deelauto’s aan en zorgen voor betere fiets- en wandelroutes naar deze knooppunten. Ook goede fietsparkeervoorzieningen zijn daarbij belangrijk. Dit maakt het voor iedereen makkelijker om zich duurzaam en efficiënt te verplaatsen. Ook de toegankelijkheid van het centrum krijgt extra aandacht. We zorgen ervoor dat het centrum beter bereikbaar wordt voor fietsers en voetgangers. En dat mensen met een beperking zich zonder obstakels kunnen verplaatsen in het centrum.

Dit doen we onder andere door trottoirs, looproutes en oversteekplaatsen aan te passen. We kijken ook naar meer parkeerplaatsen voor fietsen en de vindbaarheid van de bewaakte fietsenstalling. Ons mobiliteitsplan is niet alleen een plan op papier, maar een concrete aanpak die zichtbaar en voelbaar zal zijn in het dagelijks leven van onze inwoners. De speerpunten in dit plan kunnen we niet alleen oppakken. Daarbij hebben we ook de hulp nodig van maatschappelijke partners uit Etten-Leur zoals de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland. We nodigen iedereen uit om mee te denken en mee te doen, zodat we samen onderweg zijn naar een toekomstbestendig Etten-Leur. Laten we samen deze stappen zetten en ervoor zorgen dat Etten-Leur een fijne plek blijft om te wonen, werken en leven.

Jean-Pierre Schouw Wethouder mobiliteit

INHOUDSOPGAVE 1

SAMENVATTING

6

2

INLEIDING

8

2.1

AANLEIDING

8

2.2

DOEL MOBILITEITSPLAN

8

2.3

LEESWIJZER

8

DEEL A: MOBILITEITSPLAN

9

3

ACHTERGROND: VAN WAAROM NAAR HOE MOBILITEITSBELEID

10

4

MOBILITEITSPLAN ETTEN-LEUR

12

4.1

AMBITIE 1. BEREIKBAARHEID, VERKEERSVEILIGHEID EN LEEFBAARHEID IN BALANS 13

4.2

AMBITIE 2. IEDEREEN KAN MEEDOEN

24

4.3

AMBITIE 3. DUURZAME MOBILITEIT

30

4.4

AMBITIE 4. VEILIGE MOBILITEIT

34

4.5

OVERZICHT AMBITIES, SPEERPUNTEN EN ACTIES

39

5

NETWERKEN

41

5.1

VOETGANGERSNETWERK

41

5.2

FIETSNETWERK

42

5.3

NETWERK OPENBAAR VERVOER

45

5.4

NETWERK VOOR GEMOTORISEERD VERKEER

46

5.5

NETWERK VOOR (ZWAAR) VRACHT- EN LANDBOUWVERKEER

49

DEEL B: ACHTERGROND

51

6

PARTICIPATIE

52

6.1

ENQUÊTERESULTATEN

52

6.2

WERKATELIERS

59

7

VERKEERS- EN GEBIEDSANALYSE

62

7.1

VERKEERSVEILIGHEID

62

7.2

LOPEN

65

7.3

FIETSEN

66

7.4

OPENBAAR VERVOER

67

7.5

PERSONENAUTOVERKEER

69

7.6

KNELPUNTENANALYSE

70

7.7

KNELPUNTEN LANDBOUWNETWERK

73

BIJLAGEN

75

B1

NETWERK FIETSVERKEER

76

B2

NETWERK OPENBAAR VERVOER

77

B3

NETWERK GEMOTORISEERD VERKEER

78

B4

NETWERK (ZWAAR) VRACHT- EN LANDBOUWVERKEER

79

B5

ONGEVALLENLOCATIES

80

B6

OVERZICHT VERKEERSINTENSITEITEN

84

B7

RAPPORTAGE MOBILITEITSENQUÊTE DEEL 2

87

1 SAMENVATTING Mobiliteitsplan gemeente Etten-Leur – Samen onderweg naar 2040 Etten-Leur is een gemeente in beweging. We willen dat iedereen hier prettig kan wonen, werken en leven, met een goede bereikbaarheid en oog voor duurzaamheid. In het voorjaar van 2024 is de Mobiliteitsvisie Etten-Leur 2040 ‘Samen onderweg naar 2040’ vastgesteld door de gemeenteraad. In dit mobiliteitsplan worden de ambities en speerpunten uit de vastgestelde mobiliteitsvisie verder uitgewerkt, tot concrete beleidsdoelstellingen en acties. Dit plan is tot stand gekomen met de inbreng van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners, want samen bouwen we aan de toekomst van onze gemeente. Dit mobiliteitsplan laat zien waaraan en hoe we als gemeente de komende jaren gaan werken op het gebied van mobiliteit. Binnen het mobiliteitsplan staan de volgende ambities, speerpunten en acties centraal:

Ambitie 1. Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid in balans Speerpunt 1.1. Ruimte voor lopen en fietsen. Acties: Als gemeente passen we het STOMP-principe toe bij de inrichting van nieuwbouwprojecten en herinrichting van bestaande gebieden en wegen. STOMP betekent hoe belangrijk we iets vinden: eerst Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a Service (deelmobiliteit) en op de laatste plaats de Privéauto.

Speerpunt 1.2: Autoluwe stad en randwegen. Acties: We willen dat ons centrum aantrekkelijker en veiliger is voor langzaam verkeer. Ook willen we dat de verblijfskwaliteit in het centrum toeneemt. We onderzoeken of we de snelheid op wegen in het centrum kunnen verlagen. Daarnaast zetten we in op een noordelijke en oostelijke randweg met een tunnel onder het spoor. Alternatieve routes voor vracht- en landbouwverkeer worden gestimuleerd. Ook kijken we naar het efficiënt benutten van parkeerplaatsen in het centrum. Daarnaast worden openbare fietsenstallingen gerealiseerd en zorgen we voor een goede oversteekbaarheid van wegen.

Speerpunt 1.3: Etten-Leur als knooppunt in de regio. Acties: We lobbyen voor een hogere frequentie van intercityverbindingen. We onderzoeken verbeteringen in het voor- en natransport naar het station voor voetgangers en fietsers. Hierbij kijken we ook naar een voetgangers- en fietstunnel. We onderzoeken nieuwe snelfietsroutes en kijken hoe we bestaande fietsverbindingen naar omliggende gemeenten kunnen verbeteren.

Ambitie 2: Iedereen kan meedoen Speerpunt 2.1: iedereen toegang tot mobiliteit. Acties: We verbeteren de toegankelijke inrichting van voet- en fietspaden, bijvoorbeeld door het aanbrengen van geleide lijnen voor mensen met een visuele beperking. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan in hoeverre in Etten-Leur sprake is van vervoersarmoede en welke oplossingen hiervoor mogelijk zijn. Initiatieven voor deelmobiliteit worden gestimuleerd en tevens wordt beleid hiervoor ontwikkeld. We hebben doorlopend aandacht voor maatwerkvervoer zoals Bravoflex en Deeltaxi West-Brabant en andere lokale initiatieven in samenwerking met het sociaal domein.

Speerpunt 2.2: Benutten van kansen die bestaande netwerken bieden. Acties: Logische en herkenbare fietsroutes worden gerealiseerd door ontbrekende schakels in het netwerk te onderzoeken en aan te leggen. Fietsgebruik wordt gepromoot door middel van campagnes. We overleggen met vervoerders en provincie om het busnetwerk te behouden en we onderzoeken kansrijke locaties voor mobiliteitshubs.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

6

Ambitie 3: Duurzame mobiliteit: Speerpunt 3.1: Duidelijke routes voor fietsers en voetgangers. Acties: We zorgen voor uniforme voorrangsregels voor fietsers op kruispunten en rotondes om onduidelijkheid en onveilige situaties te voorkomen. Sport- en beweegroutes worden aangelegd met speel- en sporttoestellen en watertappunten om lopen te stimuleren.

Speerpunt 3.2: Stimuleren duurzame mobiliteit. Acties: Het gebruik van openbaar vervoer wordt gestimuleerd door middel van campagnes. Nieuwe parkeernormen worden opgesteld om de balans tussen parkeerplaatsen en een fijne leefomgeving te verbeteren. Er worden laadpalen voor elektrische voertuigen gerealiseerd en oplaadplekken voor elektrische fietsen in bewaakte fietsenstallingen.

Speerpunt 3.3: Inzetten op schone, gezonde leefomgeving en duurzaamheid. Acties: We onderzoeken de mogelijkheden voor stadslogistiek en volgen daarbij de regionale ontwikkelingen. Ook spelen we in op nieuwe voertuigen en zorgen we dat wegen gereed zijn voor zelfrijdend vervoer. Circulair en duurzaam materiaalgebruik wordt toegepast bij (her)inrichtingsprojecten. De invoering van een zero-emissiezone in het centrum wordt onderzocht.

Ambitie 4: Veilige mobiliteit: Speerpunt 4.1: Verkeersveilige wegen en kruispunten. Acties: Knelpunten op wegvak- en kruispuntniveau worden aangepakt en waar mogelijk gecombineerd met gepland onderhoud. Hierbij wordt ook ingezet op de aanpak van onze “grijze” wegen. Dit zijn wegen waarvan de inrichting niet voldoet aan de landelijke richtlijnen voor de inrichting van wegen. Voor gerichte handhaving wordt meer samengewerkt met politie en kijken we naar de inzet van flexflitsers.

Speerpunt 4.2: Verkeersveiligheid kwetsbare doelgroepen. Acties: Veilige schoolomgevingen worden gerealiseerd door maatregelen uit te voeren en bijvoorbeeld te experimenteren met ‘schoolstraten’. Verkeerseducatie en gedragscampagnes worden voortgezet en er worden campagnes gericht op ouderen en kwetsbare doelgroepen ingezet. Ook zetten we samen met de buurtbewoners campagnes in tegen te hard rijden.

Speerpunt 4.3 Minder afleiding in het verkeer. Campagnes tegen afleiding in het verkeer worden uitgevoerd en middelbare scholen worden hierbij betrokken.

Meerjarig Uitvoeringsplan Na het vaststellen van het mobiliteitsplan stellen we een meerjarig uitvoeringsplan vast. Het uitvoeringsplan vertaalt de mobiliteitsvisie en het mobiliteitsplan naar concrete maatregelen met kostenindicaties en planning. Het plan wordt elke twee jaar bijgewerkt, is flexibel en kan worden aangepast aan nieuwe inzichten, subsidiemogelijkheden en ontwikkelingen op lokaal, regionaal of landelijk niveau..

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

7

2 INLEIDING 2.1 AANLEIDING Etten-Leur wil zowel nu als in de toekomst een fijne plek zijn om te wonen, werken en leven. De bereikbaarheid van de gemeente speelt hierin een belangrijke rol. We zien allemaal dat de wereld om ons heen verandert, met nieuwe maatschappelijke uitdagingen zoals de toename van het aantal ouderen op de totale bevolking en de gevolgen van een veranderend klimaat. Alleen door samen met inwoners, ondernemers en anderen na te denken over de toekomst van Etten-Leur, komen we tot goede en slimme oplossingen voor deze uitdagingen. Dit vraagt om een nieuwe kijk op mobiliteit in onze gemeente, oftewel een nieuwe mobiliteitsvisie en een nieuw mobiliteitsplan. We richten ons daarbij niet alleen op verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming, maar ook op de leefbaarheid binnen onze gemeente en een duurzame toekomst voor de generaties na ons.

2.2 DOEL MOBILITEITSPLAN In het voorjaar van 2024 is de Mobiliteitsvisie EttenLeur 2040 ‘Samen onderweg naar 2040’ vastgesteld door de gemeenteraad. De mobiliteitsvisie EttenLeur schetst het toekomstbeeld op mobiliteit voor de komende jaren. De ambities en speerpunten geven aan hoe de gemeente Etten-Leur de volgende stap wil zetten in de zogenoemde ‘mobiliteitstransitie’ naar meer gebruik van alternatieve vormen van mobiliteit dan de auto.

In dit mobiliteitsplan worden de ambities en speerpunten uit de vastgestelde mobiliteitsvisie verder uitgewerkt, tot concrete beleidsdoelstellingen en acties. Dit mobiliteitsplan laat zien waaraan en hoe de gemeente Etten-Leur de komende jaren gaat werken op het gebied van mobiliteit.

2.3 LEESWIJZER Dit mobiliteitsplan is onderdeel van het mobiliteitsbeleid van de gemeente Etten-Leur voor de komende jaren en bestaat uit twee delen.

Deel A: Mobiliteitsplan Het totale mobiliteitsbeleid is samengevat in hoofdstuk 2 van deze rapportage. Hierin staat de mobiliteitsvisie,, met ambities en speerpunten op het gebied van mobiliteit in Etten-Leur (2040), het mobiliteitsplan en uitvoeringsplan kort omschreven. Vervolgens beschrijft Hoofdstuk 3 het mobiliteitsplan, met concrete acties hoe we de gestelde ambities en speerpunten gaan verwezenlijken. Hoofdstuk 4 geeft de wensnetwerken voor de verschillende vervoerswijzen.

Deel B: Achtergrond De opgehaalde wensen, knelpunten en ambities met betrekking tot mobiliteit vanuit de samenleving zijn opgenomen in Hoofdstuk 5 (Participatie). Hoofdstuk 6 bevat een Verkeers- en gebiedsanalyse van de verkeerssituatie in de gemeente Etten-Leur op basis van feitelijke data. Daarbij is aandacht voor verschillende vervoerswijzen en thema’s. Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

8

DEEL A:

MOBILITEITSPLAN

3 ACHTERGROND: VAN WAAROM

NAAR HOE MOBILITEITSBELEID

Bijna elke verplaatsing komt voort uit behoeftes, zoals een ontmoeting met familie, een werkdag op kantoor, een wandeling naar de supermarkt of een ontspannen fietstocht. Waarom is mobiliteit belangrijk voor Etten-Leurenaren? En welke maatschappelijke effecten willen we met het mobiliteitsbeleid bereiken? Etten-Leur wil zowel nu als in de toekomst een fijne plek zijn om te wonen, werken en leven. De bereikbaarheid en leefbaarheid van de gemeente spelen hierin een belangrijke rol. Alleen door samen met inwoners, ondernemers en anderen na te denken over de toekomst van Etten-Leur, komen we tot goede en slimme oplossingen voor de bereikbaarheid van nu, morgen en later.

Dit vraagt om een nieuwe kijk op mobiliteit in onze gemeente: een nieuw mobiliteitsbeleid. We richten ons daarbij op verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming. Ook besteden we aandacht aan de leefbaarheid binnen onze gemeente en een duurzame toekomst voor de generaties na ons. Het mobiliteitsbeleid van Etten-Leur onderscheiden we in drie documenten.

Figuur 1 Stappen mobiliteitsvisie - mobiliteitsplan – uitvoeringsplan

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

10

Mobiliteitsvisie – de waarom-vraag In de mobiliteitsvisie staat de behoefte áchter de vraag naar mobiliteit centraal. We beantwoorden vooral de ‘waarom-vraag’: Waarom is mobiliteit belangrijk voor de gemeente Etten-Leur? En welke maatschappelijke effecten willen we met het mobiliteitsbeleid bereiken? Waar moet EttenLeur de komende jaren naartoe op het gebied van mobiliteit? Deze vraag hebben we beantwoord in ambities en speerpunten. Deze zijn weergegeven op de volgende pagina. Deze ambities en speerpunten zijn bepaald op basis van trends en ontwikkelingen in de samenleving, doelstellingen vanuit verschillende beleidsvelden en gesprekken met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en raadsleden. Ze geven aan hoe we de voglende stap willen zetten in de zogenoemde ‘mobiliteitstransitie’. Daarin kiezen we voor meer gebruik van alternatieve vormen van mobiliteit en minder autogebruik. Dit heeft als doel de veiligheid, duurzaamheid, toegankelijkheid en doorstroming te verbeteren. De thema’s en doelstellingen uit de Omgevingsvisie bepalen voor een belangrijk deel de koers van de mobiliteitsvisie. In het voorjaar van 2024 is de mobiliteitsvisie Etten-Leur 2040 ‘Samen onderweg naar 2040’ vastgesteld door de gemeenteraad.

Mobiliteitsplan – de hoe-vraag De mobiliteitsvisie maken wij nu concreet in dit mobiliteitsplan. Hierin staat de ‘Hoe-vraag’ centraal: Hoe draagt mobiliteit bij aan het realiseren van de ambities en speerpunten van de gemeente EttenLeur? We vertalen hiervoor de speerpunten naar concrete doelstellingen en kaders voor de komende 10 jaar.

Het MUP wordt geen vast plan voor de komende vijf jaar of langer. Het kan veranderen door verschillende factoren, zoals: - Nieuwe subsidiemogelijkheden, waardoor we extra projecten kunnen uitvoeren. - Aanpassingen in de planning van onderhoudswerkzaamheden, zodat we efficiënt werk kunnen combineren. - Woningbouwprojecten die invloed hebben op de mobiliteit. - Onderzoeken die leiden tot nieuwe inzichten en extra maatregelen. - Ontwikkelingen op lokaal, regionaal of landelijk niveau. - Samenwerkingskansen binnen de regio. - Veranderingen in wetten en regelgeving. Daarom wordt het MUP elke twee jaar bijgewerkt. Dit gebeurt door de medewerkers verkeer en mobiliteit en wordt vervolgens goedgekeurd door het college. De financiële gevolgen worden meegenomen in de reguliere begrotingscyclus.

Ambitie 1. Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid in balans -

Speerpunt: Ruimte voor lopen, fietsen, groen en klimaat Speerpunt: Autoluwe stad en randwegen Speerpunt: Etten-Leur als knooppunt in de regio

Ambitie 2. Iedereen kan meedoen -

Speerpunt: Iedereen toegang tot mobiliteit Speerpunt: Benutten van kansen die bestaande netwerken bieden Speerpunt: Voetganger, fietser, openbaar vervoer, mobiliteitshubs

Uitvoeringsplan – de wat-vraag

Ambitie 3. Duurzame mobiliteit

In het Meerjarig UitvoeringsPlan (MUP) geven we vervolgens antwoord op de ‘Wat-vraag’. Wat moet de gemeente Etten-Leur de komende jaren doen om de gestelde doelstellingen te behalen. We vertalen de mobiliteitsvisie en het mobiliteitsplan naar concrete maatregelen die bijdragen aan de ambities en speerpunten van de gemeente. Voor deze maatregelen maken we ook een kostenindicatie en een planning. Dit plan wordt opgesteld nadat het mobiliteitsplan is goedgekeurd. Het college en de gemeenteraad maken op basis van die informatie integraal onderbouwde keuzes.

-

Speerpunt: Duidelijke routes voor fietsers en voetgangers Speerpunt: Stimuleren duurzame mobiliteit Speerpunt: Inzetten op schone, gezonde leefomgeving en duurzaamheid

Ambitie 4. Veilige mobiliteit -

Speerpunt: Verkeersveilige wegen en kruispunten Speerpunt: Verkeersveiligheid kwetsbare doelgroepen Speerpunt: Tegengaan afleiding in het verkeer

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

11

4 MOBILITEITSPLAN ETTEN-LEUR Samen onderweg naar 2040

Het mobiliteitsplan bevat een nadere uitwerking van de ambities en speerpunten zoals deze omschreven zijn in Hoofdstuk 2. In opgaven en acties wordt de vraag beantwoord: ‘Hoe gaat de gemeente Etten-Leur de ambities ten aanzien van mobiliteit waarmaken?’. Ondersteunend aan het mobiliteitsplan zijn netwerkkaarten voor het netwerk van de voetganger, fiets, openbaar vervoer en het gemotoriseerde verkeer opgesteld (Hoofdstuk 4). Op deze kaarten zijn de gewenste netwerken weergegeven, inclusief de nog ontbrekende schakels. De acties in dit mobiliteitsplan worden gecategoriseerd als procesacties, studies, campagnes en uitvoeringsacties. Dit houdt het volgende in. - Proces: acties gericht op het verbeteren of optimaliseren van processen (doorlopend). - Studie: acties die gericht zijn op (haalbaarheids-)onderzoek en analyse (eenmalig) - Campagne: acties gericht op bewustwording en communicatie met de doelgroep (doorlopend) - Uitvoering: acties gericht op het daadwerkelijk realiseren van fysieke maatregelen (eenmalig)

Onze ambities sluiten aan op het regionale mobiliteitsbeleid van de Stedelijke Regio BredaTilburg, een samenwerkingsverband tussen 19 Brabantse gemeenten, vier waterschappen, de provincie Noord-Brabant en het Rijk, gericht op ontwikkeling van de regio. Het mobiliteitspakket voor deze regio zet onder andere in op een transitie naar duurzaam verkeer, kwaliteitsverbetering fiets en OV en het ondersteunen van de verstedelijkingsopgave. In het mobiliteitsplan staan veel plannen waarvoor in totaal miljoenen euro’s nodig zijn. We kunnen niet alles tegelijk uitvoeren, zowel vanwege de kosten als de beschikbare mankracht. Daarom spreiden we de acties over meerdere jaren, zoeken we aansluiting bij andere projecten en kijken we naar extra financieringsmogelijkheden. Uiteraard kunnen hier keuzes in gemaakt worden door meer of minder geld beschikbaar te stellen of meer of minder capaciteit te organiseren.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

12

Om tot een haalbaar uitvoeringsplan te komen, hebben we de acties in dit mobiliteitsplan al verdeeld in twee categorieën: - Korte termijn (2025 - 2030) → acties die we snel willen uitvoeren. - Lange termijn (vanaf 2030) → acties die later worden opgepakt. De keuze om iets nu of later te doen, hangt af van verschillende factoren: 1. Noodzaak: hoe belangrijk is de actie? Draagt het bij aan belangrijke doelen, voorkomt het ongelukken, of zijn er veel klachten over? 2. Efficiëntie: kunnen we het combineren met andere werkzaamheden, samenwerken met regionale partners en wat levert de actie ons op? 3. Financiering: beschikbare middelen en mogelijke subsidies (zoals subsidies verkeersveiligheid)? 4. Planning: sommige acties staan al vast in bestaande programma’s of behoren tot de standaard werkzaamheden van de gemeente. 5. Haalbaarheid: hoe haalbaar is de actie, bijvoorbeeld op basis van praktische uitvoerbaarheid of ambtelijke capaciteit. Op basis van deze factoren stellen we een realistisch en goed uitvoerbaar plan op. In de volgende hoofdstukken wordt, vooruitlopend op het MUP, per maatregel aangegeven op welke type actie(s) wordt ingezet en welke acties prioriteit hebben wanneer we naar de noodzaak en planning kijken.

Hierbij is nog niet gekeken naar de huidige financiële middelen, werk met werk maken door de combinatie met beheer en onderhoud en de beschikbare (ambtelijke) capaciteit.

4.1 AMBITIE 1. BEREIKBAARHEID, VERKEERSVEILIGHEID EN LEEFBAARHEID IN BALANS Etten-Leur heeft goede voorzieningen voor voetgangers, fietsers en het openbaar vervoer. Daarnaast is de gemeente goed bereikbaar met de auto vanaf de A58, is het centrum gemakkelijk te bereiken en is er een grote ondergrondse parkeergarage aanwezig. De afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in infrastructuur en mobiliteit, wat ertoe heeft geleid dat de goed bereikbaar en aantrekkelijk is voor wandelaars, fietsers en automobilisten. Een goede bereikbaarheid en doorstroming van verkeer zorgen voor een prettig Etten-Leur voor zowel inwoners als ondernemers, maar brengt ook uitdagingen met zich mee voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid. Het toenemende autoverkeer, bedrijfslocaties, woningbouw en de huidige verkeersstructuur zetten de bereikbaarheid en leefbaarheid onder druk. Etten-Leur heeft als doel om de balans tussen (auto)bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren. Hiervoor willen wij meer nadruk leggen op actieve en duurzame vormen van mobiliteit, zoals lopen, fietsen en deelvervoer. Om dit te bereiken, maken wij het centrum en de aangrenzende gebieden aantrekkelijker voor fietsers en voetgangers en minder aantrekkelijk voor de auto. We creëren meer ruimte voor groen, voetgangers, en fietsers en lossen verkeersproblemen op.

Dit alles draagt ook bij aan grotere uitdagingen zoals de overgang naar duurzame energie, klimaatverandering en het streven naar een duurzame en gezonde leefomgeving. Tevens draagt dit bij aan een betere gezondheid van inwoners.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

13

SPEERPUNT 1.1: RUIMTE CREËREN VOOR LOPEN EN FIETSEN We creëren meer ruimte voor verblijven, lopen, fietsen en groen. Dit doen we door logische en herkenbare verbindingen aan te leggen. In nieuwe woonwijken (Haansberg) werken we volgens het ‘STOMP-principe’. Het STOMP-principe begint met denken vanuit de voetganger, gevolgd door de fietser, openbaar vervoer en mobility as a service (deelmobiliteit). Daarna wordt de privéauto pas meegenomen in de inrichting van de wijk. Wat is het ‘STOMP-principe’? Het STOMP-principe is een manier om ervoor te zorgen dat bij het ontwerpen van nieuwe wijken of gebieden de mens en duurzame vervoersmiddelen centraal staan. Het principe helpt stedenbouwkundigen en verkeerskundigen om eerst te denken aan de manieren waarop mensen zich duurzaam kunnen verplaatsen, zoals lopen, fietsen en openbaar vervoer, voordat ze rekening houden met de auto.

Het STOMP-principe helpt dus om een gebied zo in te richten dat mensen eerst aangemoedigd worden om te lopen, fietsen of het openbaar vervoer te nemen, waardoor het gebied uiteindelijk leefbaarder en duurzamer wordt.

Figuur 2 STOMP-principe: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, MaaS, Privéauto (bron: Goudappel)

Wat betekent STOMP precies? - Stappen (lopen): Eerst wordt gekeken hoe mensen lopend gemakkelijk bij voorzieningen kunnen komen, zoals winkels of scholen. Dit betekent dat er veilige en aantrekkelijke looproutes moeten zijn. - Trappen (fietsen): Daarna wordt nagedacht over hoe het gebied goed bereikbaar is met de fiets. Dit houdt in dat er directe en comfortabele fietspaden worden aangelegd. - Openbaar vervoer: Vervolgens wordt het gebied aangesloten op het openbaar vervoer, zoals bussen of treinen, en wordt gekeken of deze verbindingen handig zijn voor de mensen die er wonen. - Mobility as a Service (MaaS): Dit is een dienst die verschillende vervoersmiddelen combineert in één platform, zodat je reizen makkelijk kunt plannen, boeken en betalen. Voorbeelden van aanvullende mobiliteitsvormen zijn deelauto’s of deelscooters. - Privéauto: Pas als laatste wordt gekeken of en hoe het gebied bereikbaar moet zijn met de auto en waar parkeerplaatsen moeten komen.

In bestaande wijken gaan we kijken of herinrichting volgens het STOMP-principe mogelijk is, waarbij aandacht wordt besteed aan meer ruimte voor de voetganger en fietser in plaats van de auto. We kijken ook naar de hoeveelheid en locaties van parkeervoorzieningen. Door meer ruimte te creëren voor voetgangers en fietsers, zorgen we voor een aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Dit doen we in eerste instantie wanneer wegen of wijken aan onderhoud toe zijn.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

14

Actie 1.1.1: STOMP-principe toepassen bij de inrichting van Haansberg en andere nieuwbouwprojecten Er wordt veel gebouwd in Etten-Leur. Een goed voorbeeld zijn de plannen voor het nieuwe woongebied Haansberg. Bij lopende en toekomstige nieuwbouwprojecten (wonen en werken) ontwerpen wij ook vanuit STOMP-principe. Bij nieuwbouwprojecten kan het STOMP-principe nog gemakkelijker worden toegepast, omdat de ruimte nog niet is verdeeld.

Wat is een ‘parkeerkoffer’? Een parkeerkoffer is een speciaal ontworpen parkeerplek aan de rand van een straat of wijk, vaak afgeschermd door groen of andere afscheidingen. Het is bedoeld om auto’s netjes en uit het zicht te parkeren, zodat woonstraten weinig tot geen (geparkeerde) auto’s te vinden zijn. Dit zorgt dat de straten rustiger en veiliger aanvoelen. Hiermee ontstaat meer ruimte voor voetgangers, fietsers en spelende kinderen.

Type actie en prioritering Nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen worden direct verbonden met belangrijke bestemmingen, zoals het station, het centrum en kernwinkelgebieden, via goed ontworpen loop- en fietsroutes. In de woonwijken wordt autoverkeer waar mogelijk uit het straatbeeld gehouden door voertuigen te parkeren in parkeerkoffers. De auto wikkelt af via omliggende (rand)wegen naar het hoofdwegennet en is in de woonwijken te gast. Hierdoor wordt de overlast van gemotoriseerd verkeer voor bestaande en nieuwe bewoners beperkt. In de nieuwbouwwijk Haansberg passen wij het STOMP-principe toe door goede brede voetpaden te realiseren, die voor iedereen toegankelijk zijn. Ook creëren wij door de wijk een centrale fietsroute die aansluit op goede fietsverbindingen met het centrum en het station. Aan de rand van de wijk, langs de Hoevenseweg, realiseren wij goed bereikbare bushaltes. Met het aanbieden van deelauto’s is eigen autobezit minder aantrekkelijk. De auto halen wij in Haansberg uit het straatbeeld en parkeert in parkeerkoffers. Zo is er in de straten meer ruimte om te verblijven, te spelen en voor groen. Voor de auto is een route door Haansberg gecreëerd die alle woonbuurten ontsluit. Wanneer je met de auto van de ene naar de andere woonbuurt wilt rijden moet dit via deze route. Tussen de woonbuurten kun je je alleen verplaatsen te voet of per fiets.

De auto is te gast in Haansberg.

-

Type actie: proces. Prioritering • Doorlopend: deze actie wordt toegepast bij de inrichting van alle nieuwbouwprojecten.

Actie 1.1.2: STOMP-principe toepassen bij de herinrichting van bestaande gebieden en wegen Als bestaande gebieden of wegen de komende jaren opnieuw wordt ingericht, richten wij deze in met oog voor bereikbaarheid en verkeersveiligheid voor alle vervoerswijzen. Het zogenaamde ‘STOMPprincipe’ vormt daarbij de basis. Dit is direct terug te zien in het straatbeeld. In woongebieden, werkgebieden en andere verblijfsgebieden geven wij prioriteit aan voorzieningen voor langzaam verkeer, openbaar vervoer en Mobility as a Service (deelvervoer). Prioriteit geven aan langzaam verkeer betekent bijvoorbeeld ook dat zij voorrang krijgen bij verkeerslichten. Dit zorgt ervoor dat inwoners, werknemers en bezoekers zich prettig en veilig te voet en met de fiets kunnen verplaatsen.

Type actie en prioritering -

Type actie: proces. Prioritering: • Doorlopend: deze actie wordt toegepast bij de herinrichting van bestaande wegen en gebieden.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

15

SPEERPUNT 1.2: AUTOLUWE STAD EN RANDWEGEN

Actie 1.2.1: Verbeteren leefbaarheid door lagere snelheid op hoofdwegen

We willen dat ons centrum aantrekkelijker en veiliger is voor langzaam verkeer. En dat onze gemeente aantrekkelijk en groen is ingericht. Veel bestemmingen in Etten-Leur liggen binnen loop- en fietsafstand. Zeker voor korte afstanden staat lopen en fietsen op één. Dit heeft gevolgen voor de positie van de auto, het vrachtverkeer en het landbouwverkeer. In de toekomst is het niet meer vanzelfsprekend om met de auto overal te komen. Op de meeste plaatsen is de auto welkom maar als gast van de voetganger en fietser. Het gemotoriseerde verkeer stimuleren wij gebruik te maken van wegen aan de randen van Etten-Leur. Met wegen langs de randen van Etten-Leur kan gemotoriseerd verkeer daar sneller doorstromen. Wij geven in en rond het centrum meer ruimte aan het langzaam verkeer, groen, aantrekkelijke verblijfsgebieden en fietsparkeren. De auto is in deze gebieden te gast.

Van oudsher heeft de gemeente Etten-Leur een uitgebreide hoofdwegenstructuur. Op alle hoofdwegen binnen de bebouwde kom geldt een snelheid van 50 km/uur. De belangrijke ontsluitingswegen voor autoverkeer (zoals Bredaseweg, Schoonhout, Plantijnlaan) behouden deze maximumsnelheid en inrichting. Op een aantal wegen in en rond het centrumgebied (zoals Parklaan, Rode Poort en Beiaard) willen we onderzoeken of we de snelheid van deze wegen kunnen verlagen naar 30 km/uur. Deze lagere snelheid draagt bij een betere verkeersveiligheid en leefbaarheid. Ook zorgt dit er voor dat lopen en fietsen prettiger wordt, omdat de snelheidsverschillen kleiner worden en oversteken gemakkelijker en minder gevaarlijk is. We zien in grote steden dat deze snelheidsverlaging steeds meer wordt toegepast en willen daarom onderzoeken wat dit bijdraagt een betere verkeersveiligheid en leefbaarheid in Etten-Leur.

Figuur 3 Autoluwe stad en randwegen. Potentiële randwegen (paars) en afwaarderen naar 30 km/uur (groen)

Voor het kunnen afwaarderen van belangrijke wegen naar een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur is het belangrijk dat er goede en snelle alternatieve routes beschikbaar zijn. Dit is een absolute randvoorwaarde. Dit kunnen bijvoorbeeld de noordelijke en oostelijke randweg zijn (zie actie 1.2.2). Voor bijvoorbeeld de Beiaard en Rode Poort zijn er geen goede alternatieven beschikbaar. We onderzoeken daarom ook de verkeerskundige effecten van deze verandering voordat we deze wegen kunnen afwaarderen. Een verlaging van de maximumsnelheid naar 30 km/ uur kan namelijk zowel positieve als negatieve gevolgen hebben. Een negatief effect is bijvoorbeeld dat het verkeer gaat rijden door straten waar we dat niet willen. Daarom nemen we de tijd om zorgvuldig te analyseren wat deze maatregel betekent voor de verkeersveiligheid, doorstroming en leefbaarheid van het gebied. Hierbij kijken we niet alleen naar de effecten voor de betreffende weg zelf maar ook naar de effecten van omliggende wegen en wijken. Een dergelijke maatregel mag niet leiden tot het verplaatsen van verkeer naar wegen en wijken waar we geen extra verkeer is willen. Wij wegen deze voor- en nadelen af en maken per weg de keuze welke maximumsnelheid en bijhorende inrichting passend is. Daarbij is ook de nieuwe wegcategorie ‘GOW-30’ (zie kader) een mogelijke oplossing. Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

16

Op basis van dit onderzoek bepalen wij of er wellicht alternatieve oplossingen nodig zijn om onze doelen te behalen. Denk hierbij aan mogelijkheden zoals eenrichtingsverkeer of een afsluiting voor gemotoriseerd verkeer.

Type actie en prioritering

Wegen in Etten-Leur worden regelmatig onderhouden. Het inrichten van een GOW-30-weg is vaak ingrijpend. Dit combineren wij dan ook met regulier onderhoud , zodat we werk met werk kunnen maken. Daarom is dit een actie die over meerdere jaren wordt uitgevoerd.

Wat is een ‘GOW30 (Gebiedsontsluitingsweg 30 km/ uur)’? De gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 30 km/h (GOW30) is een nieuw wegtype dat kan worden toegepast wanneer op bestaande wegen een maximumsnelheid van 50 km/h niet veilig of niet wenselijk is op een weg en waar doorstromen/ontsluiten belangrijker is dan verblijven. Voor het wegtype GOW30 zijn op dit moment alleen voorlopige inrichtingskenmerken bekend. Definitieve inrichtingskenmerken of ontwerprichtlijnen zijn nog in ontwikkeling.

-

Type actie: studie en uitvoering. Prioritering • Korte termijn: uitvoeren studie. • Lange termijn: herinrichten wegen en pleinen.

Bron: CROW (april 2023). Handreiking gebiedsontsluitingsweg 30 km/h (GOW30)

Figuur 4 De huidige Markt (bron: gemeente Etten-Leur, 2024)

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

17

Actie 1.2.2: Verbeteren verblijfskwaliteit centrum We willen een aantrekkelijk centrum voor langzaam verkeer. We onderzoeken daarom het autoluw maken van de Markt. Dit is een wens vanuit onder andere de gemeenteraad en staat opgenomen in het uitvoeringsprogramma van de gemeenteraad. We betrekken hierbij de ondernemers, bewoners maar ook de evenementen die hier plaatsvinden. Door het autoluwer maken van de Markt verbeteren we de verblijfskwaliteit en de verkeersveiligheid van de Markt. Op dit moment is de auto dominant in het straatbeeld, de vrachtwagens voor het laden en lossen en is het onduidelijk waar de ruimte van de voetganger is. Dit geeft soms onveilige situaties. Zeker in combinatie met de aanwezige terrassen. Ook onderzoeken we de verkeersveiligheid van het Raadhuisplein. Dit is een zogenaamd shared space-gebied, waarbij voetgangers en fietsers een ruimte delen. Dit gaat vaak god goed, maar door de komst van bijvoorbeeld snellere e-bikes en fatbikes en de aanwezigheid van terrassen kunnen onveilige situaties ontstaan. Bijvoorbeeld ook bij de smalle doorgang bij de kerk. Dit geeft een gevoel van onveiligheid. Verder kijken we ook naar een mogelijke knip tussen Bisschopsmolenstraat en Roosendaalseweg om de verblijfskwaliteit van dit deel van het centrum te verbeteren.

Nu vindt hier laden en lossen plaats, rijdt hier doorgaand verkeer en is dit ook een belangrijke toegang voor voetgangers en fietsers tot het centrum en de route naar de Markt. Een goede verblijfskwaliteit in het centrum is ook leuk kunnen winkelen. Hiervoor is het nodig dat winkels goed bereikbaar zijn voor bezoekers, maar ook voor de bevoorrading. We betrekken daarom ondernemers bij het maken van plannen.

Type actie en prioritering -

Type actie: studie en uitvoering. Prioritering • Korte termijn: uitvoeren studie naar autoluw maken van de Markt. • Korte termijn: uitvoeren studie verbeteren verkeersveiligheid Raadhuisplein. • Lange termijn: studie uitvoering mogelijke knip Roosendaalseweg. • Lange termijn: Uitvoering autoluwe Markt.

Momenteel zijn we al bezig met een studie naar een mogelijke autoluwe inrichting van de Markt.

Actie 1.2.3: Inzetten op noordelijke randweg en oostelijke randweg met tunnel onder spoor Soms is er binnen de huidige structuur geen ruimte om prioriteit te geven aan lopen, fietsen, groen en klimaat én de doorstroming van autoverkeer te verbeteren. Randwegen, samen met bijvoorbeeld een tunnel onder het spoor, zijn nodig om barrièrewerking van het spoor en daarmee samenhangende problemen aan te pakken en om ervoor te zorgen dat auto’s gedeeltelijk uit de woongebieden naar de randen van Etten-Leur te verplaatsen. Een oostelijke en/of noordelijke randweg en een tunnel onder het spoor maken bestaande en nieuwe woongebieden beter bereikbaar. Ook lossen ze knelpunten op, zoals de oversteekbaarheid en leefbaarheid in het noorden van Etten-Leur (noordelijke randweg) en de doorstroming en veiligheid op en rond spoorwegovergangen in Etten-Leur (oostelijke randweg). Door randwegen aan te leggen ontstaat er een alternatieve route voor de auto. Bestaande wegen kunnen daarmee veranderen in hun functie. Daarmee ontstaat meer ruimte voor bijvoorbeeld groen, spelen, fietsen, lopen en ontmoeten en een meer autoluwer centrum. De noordelijke randweg en oostelijke randweg (incl.

tunnel) zijn weergegeven op het wensnetwerk voor gemotoriseerd verkeer (hoofdstuk 4.4.) Komende tijd onderzoeken en realiseren wij deze nieuwe verbindingen, waarbij de studie en realisatie van de oostelijke randweg qua planning voorloopt op een mogelijke noordelijke randweg.

Type actie en prioritering -

Type actie: studie en uitvoering. Prioritering • Korte termijn: uitvoeren studie oostelijke randweg en tunnel. • Lange termijn: studie noordelijke randweg (in relatie tot Haansberg) en aanleg oostelijke randweg en tunnel.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

18

Actie 1.2.4: Inzetten op alternatieve routes (zwaar) vracht- en landbouwverkeer buiten centrum De beschreven randwegen zorgen ook voor mogelijke toekomstige alternatieve routes voor (zwaar) vracht- en landbouwverkeer, dat zich dan niet meer door dichtbevolkte gebieden van EttenLeur hoeft te verplaatsen. Dit lost overlast op die momenteel op een aantal wegen wordt ervaren. Zo kan de overlast op de Aletta Jacobslaan en Statenlaan pas worden opgelost op het moment dat er een alternatieve route beschikbaar is in de vorm van een noordelijke randweg. Hoofdstuk 4.5 bevat wensroutes voor het (zwaar) vracht- en landbouwverkeer. Wij nemen maatregelen die het gebruik van deze wensroutes stimuleert en (zwaar) vrachtverkeer op andere wegen ontmoedigen.

Een concreet voorbeeld hiervan is het parkeerterrein aan de Brouwersstraat, bij Het Turfschip, waar we onderzoeken hoe we de ruimte duurzamer en aantrekkelijker kunnen inrichten. De vraag hierbij is of we meer groen en ruimte voor spelen kunnen toevoegen ten koste van parkeerplaatsen. In het centrumgebied is het uitgangspunt dat met name bezoekers parkeren in de ondergrondse garage. Met campagnes moedigen wij bezoekers van het centrum aan om te parkeren in de ondergrondse garage in plaats van op straat. Ook onderzoeken wij hoe wij de beleving van de parkeergarage kunnen verbeteren. Met behulp van metingen kunnen we in beeld brengen of er meer bezoekers in de garage parkeren in plaats van op bovengrondse parkeerplaatsen. Vervolgens kunnen we de vraag stellen of het aantal parkeerplaatsen verminderd kan worden.

Type actie en prioritering -

Type actie: uitvoering. Prioritering • Lange termijn: ingebruikname randwegen en aanvullende maatregelen om wensroutes vracht- en landbouwverkeer te stimuleren.

Actie 1.2.5: Parkeerplaatsen efficiënter benutten Etten-Leur heeft parkeerplaatsen op straat, op parkeerterreinen en in parkeergarages. Op diverse locaties zijn meer parkeerplaatsen aanwezig dan nodig zijn. Parkeerplaatsen nemen veel openbare ruimte in, maar worden niet altijd gebruikt. Daarom is het wenselijk om ons huidige aanbod aan parkeerplaatsen efficiënter te benutten. Wij kijken naar de doelgroepen die de verschillende parkeerlocaties kunnen gebruiken. Waar mogelijk sturen wij bij om de schaarse ruimte beter te benutten.

Daarnaast zijn er mogelijkheden op te experimenteren met een tijdelijke invulling van een parkeerplaats. Speciale vlonders met de grootte van een parkeervak kunnen (tijdelijk) een parkeervak veranderen in een fietsparkeerplaats of in een groenvak.

Type actie en prioritering -

Type actie: studie, campagne en uitvoering. Prioritering • Korte termijn: uitvoeren studie. • Lange termijn: waar mogelijk weghalen parkeerplaatsen op straat. • Doorlopend: uitvoeren bezoekerscampagne, periodiek uitvoeren parkeerdrukmetingen en toepassen vlonders.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

19

Actie 1.2.6: Realiseren openbare (bewaakte) fietsenstallingen Wij maken Etten-Leur zo aantrekkelijk mogelijk voor fietsers. Daarom maken wij meer openbare (bewaakte) fietsenstallingen, bijvoorbeeld in en rond het centrumgebied. Hiervoor voeren wij eerst een behoefte- en locatieonderzoek uit. Daarbij geven wij antwoord op de vraag welke doelgroepen behoefte hebben aan extra fietsenstallingen en wat daarvoor logische plekken zijn. Deze plekken moeten liggen bij belangrijke bestemmingen en langs hoofdfietsroutes. De fietsenstallingen maken wij goed vindbaar en promoten wij door middel van campagnes. In de fietsenstalling is plaats voor alle soorten fietsen: normale fietsen, elektrische fietsen maar ook fietsen met een groter formaat zoals bakfietsen of fietsen met een krat.

In het centrum kunnen bezoekers hun fiets al gratis stallen in de bewaakte stalling aan het Burchtplein. Deze stalling wordt onvoldoende benut, terwijl op straatniveau sprake is van overlast door fietsparkeren. Voor treinreizigers zijn bewaakte stallingsmogelijkheden bij het station beperkt. Dit zijn voorbeelden van locaties waar onze studie zich op richt.

Type actie en prioritering -

Type actie: studie, campagne en uitvoering. Prioritering • Korte termijn: uitvoeren studie. • Lange termijn: realiseren nieuwe openbare stallingsplekken uitvoeren promotiecampagne.

Figuur 5 Fietsparkeren in Etten-Leur (bron: gemeente Etten-Leur)

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

20

Actie 1.2.7: Aanpakken knelpunten doorstroming Uit de enquête die we uitvoerden voor de mobiliteitsvisie blijkt dat op dit moment de spoorwegovergangen (Lichttorenhoofd, Plantijnlaan en in mindere mate Hoevenseweg) en sommige kruispunten, zoals de rotonde Parklaan – Schoonhout, door inwoners als knelpunten voor de doorstroming worden ervaren. Een deel van deze knelpunten wordt opgelost door de aanleg van een noordelijke en oostelijke randweg met een tunnel onder het spoor. Hoofdstuk 6.5 geeft een analyse op het wegennet van Etten-Leur. Deze analyse is gemaakt op basis van een verkeersmodel in het kader van de Omgevingsvisie (vastgesteld: 2022). De hoeveelheid verkeer op de verschillende wegen past op basis van deze analyse bij de functie en categorie van de weg. Toekomstige ontwikkelingen, zoals de uitbreiding van Haansberg of andere ontwikkelingen in de gemeente en regio, zorgen de komende jaren mogelijk voor nieuwe knelpunten. Wel zijn er knelpunten geconstateerd in de oversteekbaarheid van drukke wegen voor fietsers en voetgangers. Komende jaren monitoren wij daarom de capaciteit en doorstroming van het verkeer op de verschillende wegen. Door middel van periodieke verkeerstellingen en het actualiseren van onze verkeersmodellen, brengen wij de verkeersdruk op de belangrijkste wegen en kruispunten in beeld. Deze toetsen we vervolgens aan de grenswaarden.

Waar wenselijk nemen wij, naast de toekomstige randweg(en) en tunnel, maatregelen om eventuele knelpunten op te lossen. Bij deze maatregelen wegen wij af of het belang van een goede doorstroming en aantrekkelijkheid voor autoverkeer opweegt tegen de kosten.

SPEERPUNT: 1.3: ETTEN-LEUR ALS KNOOPPUNT IN DE REGIO Etten-Leur vervult een belangrijke rol binnen de regio. Inwoners van omliggende gemeenten komen naar Etten-Leur om te werken, winkelen en te recreëren. Zo trekken bedrijventerrein Vosdonk, de winkelgebieden, Cultuurhuis De Nobelaer, sportvoorzieningen, het voortgezet onderwijs en het recreatieve buitengebied bezoekers van buitenaf. Daarnaast werken inwoners van Etten-Leur in of buiten de regio. Dit zorgt voor veel verplaatsingen van en naar Etten-Leur, zowel met de auto als per fiets en met het openbaar vervoer.

Actie 1.3.1: Hogere frequentie intercityverbindingen De gemeente Etten-Leur zet zich actief in voor een hogere frequentie van de intercityverbindingen op station Etten-Leur. Een intensievere dienstregeling naar steden als Roosendaal en Breda versterkt de rol van het station als regionaal OV-knooppunt en vergroot de bereikbaarheid voor reizigers met herkomst of bestemming buiten de gemeente. Met een gerichte lobby op landelijke, provinciale en regionale niveaus werken wij samen met relevante partners om deze frequentieverhoging te realiseren. Hiermee streven we naar een verdere verbetering van de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van Etten-Leur en haar omgeving.

Type actie en prioritering -

Type actie: proces. Prioritering • Doorlopend: lobby voor frequentieverhoging intercityverbinding.

Type actie en prioritering -

Type actie: proces en uitvoering Prioritering • Doorlopend: periodiek actualiseren verkeerstellingen en -model, monitoren knelpunten doorstroming. • Korte termijn: Schoonhout oversteekbaarheid verbeteren, evaluatie functioneren verkeerslichten (functioneel beheer) • Lange termijn: Rode Poort en Lage Vaartkant oversteekbaarheid verbeteren

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

21

Figuur 6 Nieuw stationsgebied (bron: gemeente Etten-Leur, 2025)

Actie 1.3.2: Verbeteren voor- en natransport station In 2022 is de herinrichting van de stationsomgeving van Etten-Leur afgerond. De stationsomgeving functioneert goed. De bereikbaarheid van het station hangt niet alleen af van de inrichting van het stationsgebied. Ook moet het voor reizigers uit Etten-Leur en de omliggende kernen gemakkelijk zijn van en naar het station te reizen: te voet, met de fiets, met de bus of met de auto. Daarom onderzoeken wij het voor- en natransport van het station. Dit onderzoek moet antwoord geven op de vraag waar de meeste reizigers wonen, werken en naar school gaan. Op basis hiervan kan bepaald worden of het nodig is om het voor- en natransport te verbeteren. Indien dit nodig is kunnen de maatregelen worden bepaald. De looproute naar het centrum moet goed zijn aangegeven en ingericht. Het moet duidelijk zijn hoe een voetganger makkelijk vanaf het station bij het centrum komt. Daarnaast is het belangrijk dat fietsers op een directe manier op het station kunnen komen en dat zij daar veilig hun fiets kunnen stallen. Zo wordt het ook aantrekkelijker om met de fiets naar het station te komen in plaats van met de auto.

Op dit moment vormt de voetgangersoversteek over het spoor bij het station een barrière voor loop- en fietsverbindingen. Daarom onderzoeken wij concreet de nut en noodzaak van een voetgangersen fietstunnel bij het station en of dit op deze of een andere locatie fysiek past. Als er meer treinverkeer komt in de toekomst dan is een ongelijkvloerse oversteek wenselijk voor een goede loop- en fietsverbinding. In het voorjaar van 2024 heeft de gemeente de parkeersituatie in de stationsomgeving onderzocht. Dit onderzoek geeft inzicht in de parkeerdruk in de straten en parkeerterreinen rond het station. Ook is gekeken welke doelgroep (bewoners, bezoekers, werkenden) van deze parkeerplaatsen gebruikmaken en wat hun herkomst is. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in de stationsomgeving zorgen wij dat de parkeerdruk op alle momenten acceptabel blijft. De komende jaren herhalen we dit onderzoek. Door middel van maatregelen op het gebied van parkeerregulering zorgen wij dat de juiste doelgroep op de juiste locaties geparkeerd staan.

Type actie en prioritering -

Type actie: studie en uitvoering. Prioritering • Korte termijn: uitvoeren studie. • Lange termijn: verbeteren vooren natransport station (loop- en fietsverbindingen, waaronder stallingsplekken fiets).

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

22

Actie 1.3.3: Verbeteren snelfietsroute tussen Breda en Etten-Leur De snelfietsroute tussen Breda en Etten-Leur werd eind 2003 voor het grootste deel voltooid en eind 2004 officieel in gebruik genomen. Daarmee was het een van de eerste snelfietsroutes van Nederland. De route wordt door steeds meer verschillende soorten fietsers gebruikt. In de loop der jaren is het aantal fietsers op de snelfietsroute daarnaast sterk toegenomen, tot circa 2.000 fietsers per dag nu. Door de toename in het aantal fietsers en de diversiteit aan soorten fietsers en hogere snelheden zijn verbeteringen aan de route nodig. Een onderzoek in samenwerking met gemeente Breda heeft twee knelpunten geïdentificeerd: de breedte van het fietspad voldoet niet overal aan de huidige behoefte, en de aansluiting van de snelfietsroute op het fietsnetwerk van Etten-Leur vraagt om optimalisatie. Het aanpassen van de breedte is zowel langs de Liesbosweg als langs de Lage Vaartkant lastig. Het aanleggen van een tunnel en oostelijke randweg biedt kansen voor het verbeteren van de snelfietsroute. Zo ontstaat er meer ruimte langs de Lage Vaartkant om een snelfietspad te creëren. Ook ontstaat er een mogelijke nieuwe route langs de nieuwe oostelijke randweg. We onderzoeken bij de studie naar de tunnel en oostelijke randweg daarom ook het verbeteren van de snelfietsroute tussen Breda en Etten-Leur.

Daarnaast onderzoeken we de aansluiting van de snelfietsroute op het bestaande fietsnetwerk (zie hoofdstuk 4.2) en werken we aan een verbeterde vindbaarheid.

Type actie en prioritering -

Type actie: studie en uitvoering. Prioritering • Lange termijn: verbeteren snelfietsroutes Breda – Etten-Leur en studie naar alternatieve verbinding.

Figuur 7 Snelfietsroute Etten-Leur - Breda (bron: gemeente Etten-Leur, 2025)

Actie 1.3.4: Verbeteren fietsverbindingen omliggende gemeenten De werkgebieden, het centrum en het station van Etten-Leur zijn belangrijk voor de omliggende dorpen en steden. Samen met regionale partners onderzoekt de gemeente Etten-Leur de mogelijkheid van snelfietsroutes tussen Roosendaal, Rucphen/Halderberge en het centrum van Etten-Leur. Daarnaast willen we een snelle fietsverbinding realiseren tussen Etten-Leur en Hoeven (gemeente Halderberge). Door deze fietsverbindingen te verbeteren, wordt het voor scholieren en forenzen aantrekkelijker om de fiets te gebruiken. We werken het onderzoek naar de snelfietsroute tussen Roosendaal en Etten-Leur verder uit en starten een studie naar de fietsverbinding tussen Etten-Leur en Hoeven. Het fietspad langs de N640 (Hoevenseweg) is recent verbeterd door de provincie, maar dit kan door de aanwezige bomen niet voldoen aan de kenmerken en vooral breedte voor een snelfietspad. Momenteel wordt in samenwerking met de provincie de fietsverbinding naar Zevenbergen verbeterd, in combinatie met de herinrichting van de N389.

Type actie en prioritering Wat is een snelfietsroute? Een snelfietsroute is een speciaal ontworpen fietspad waar fietsers snel en veilig kunnen doorrijden, zonder vaak te hoeven stoppen. Deze routes zijn meestal breder dan gewone fietspaden, hebben zo min mogelijk kruispunten en verkeerslichten, en zijn vaak directer, waardoor je sneller van de ene plek naar de andere kunt fietsen. Ze zijn bedoeld om fietsers te stimuleren om langere afstanden te fietsen, bijvoorbeeld van huis naar werk, en zijn vaak verbonden met steden en grote dorpen. Hierdoor kunnen fietsers makkelijker en comfortabeler reizen.

-

Type actie: studie en uitvoering. Prioritering • Korte termijn: uitvoeren studies snelfietsroute Etten-Leur – Roosendaal en Etten-Leur – Hoeven via alternatieve route. • Lange termijn: verbeteren fietsverbindingen (opwaarderen bestaande en aanleg nieuwe fietsinfrastructuur) naar omliggende plaatsen.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

23

4.2 AMBITIE 2. IEDEREEN KAN MEEDOEN Het is ons doel om alle inwoners, ongeacht leeftijd, levensstijl, financiële situatie of beperking, gelijke toegang tot mobiliteit te verschaffen. We richten ons hierbij op twee speerpunten: inzicht in de toegang tot mobiliteit en het benutten van mogelijkheden binnen bestaande netwerken. Mobiliteit is van groot belang om alle inwoners van Etten-Leur de mogelijkheid te bieden volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Het gaat niet alleen om de bereikbaarheid van essentiële voorzieningen zoals werk, winkels, scholen en gezondheidszorg, maar ook om bijvoorbeeld de toegang tot sociale activiteiten zoals verenigingen, familiebezoeken en recreatie. Op deze manier willen we het centrum, het openbaar vervoer en de wijken nog toegankelijker maken voor alle doelgroepen, met extra aandacht voor mensen met een beperking.

SPEERPUNT 2.1: IEDEREEN TOEGANG TOT MOBILITEIT In Etten-Leur krijgt iedereen gelijke kansen. Dat betekent dat alle inwoners toegang hebben tot mobiliteit. Door aan de slag te gaan met onderstaande acties, geven we alle inwoners van Etten-Leur gelijke kansen en nemen we maatregelen voor de doelgroepen en in gebieden waar dat het hardst nodig is.

Actie 2.1.1: Toegankelijke inrichting voet- en fietspaden De gemeente Etten-Leur zet in op logische, herkenbare en goed ingerichte voetpaden. Voor voetgangers in het verkeer, en specifiek ouderen en mensen met een beperking, is een goede toegankelijkheid van onze voetpaden en fietspaden van groot belang. Wij vergroten de toegankelijkheid door onze voetpaden en fietspaden goed te blijven onderhouden. Bij nieuwe voetpaden en fietspaden zorgen wij voor voldoende breedte en comfort, zodat iedereen zich gemakkelijk kan verplaatsen. De hoofdstukken 4.1 en 4.2 bevatten onze ontwerpuitgangspunten voor voetpaden en fietspaden.

Figuur 8 Toegankelijke openbare ruimte (bron: gemeente Etten-Leur, 2024)

Aanvullend op deze uitgangspunten, zorgen wij voor voorzieningen voor visueel beperkten, zoals geleidelijnen. Daarbij werken wij samen met belangenorganisaties als Stichting Koninklijke Visio en gespecialiseerde adviesbureaus. In onze nieuw op te stellen Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) besteden wij extra aandacht aan een toegankelijke openbare ruimte. Denk hierbij aan het verlagen van trottoirbanden voor goede oversteekplaatsen. Dit is nodig, want uit een inventarisatie van de mate van fysieke toegankelijkheid in de openbare ruimte1 blijken veel verbeteringen mogelijk. Een voorbeeld hiervan zijn reclameborden bij winkels die de doorgang van voetgangers en mensen met een beperking belemmeren, bijvoorbeeld in de winkelstraat Hof van den Houte. Ook zorgen wij voor voldoende, goed toegankelijke openbare gehandicaptenparkeerplaatsen. Ook streven wij naar een hoger onderhoudsniveau van onze voet- en fietspaden en borgen dit in ons toekomstige beheerplan. In het Uitvoeringsplan worden de voet- en fietspaden nader gespecificeerd. Hoewel de ontwerpuitgangspunten gelden voor alle voetpaden in Etten-Leur, ligt de prioriteit bij veelgebruikte looproutes in de directe omgeving van voorzieningen zoals zorg, winkels, scholen en de ingang van ons stadskantoor. Bij de inrichting van de openbare ruimte letten wij op de specifieke doelgroep die er gebruik van maakt.

Rondom zorginstellingen voor demente ouderen passen wij bijvoorbeeld ontwerpelementen toe deze doelgroep door de openbare ruimte begeleiden. Een ander voorbeeld zijn extra brede fietspaden rondom onze (middelbare) scholen.

Type actie en prioritering -

1

Type actie: uitvoering. Prioritering • Doorlopend: toepassen ontwerpuitgangspunten toegankelijke inrichting voet- en fietspaden en inzetten belangenorganisatie en gespecialiseerde adviesbureaus daarbij

Gemeente Etten-Leur (juli 2023). Notitie rondgang fysieke

toegankelijkheid openbare ruimte.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

24

Actie 2.1.2: Tegengaan vervoersarmoede inwoners Etten-Leur

Actie 2.1.3: Maatwerkvervoer Type actie: proces en campagne

Wanneer mensen door beperkte mogelijkheden of middelen op het gebied van mobiliteit niet meer op een volwaardige manier aan het maatschappelijk leven kunnen deelnemen, spreken we van ‘vervoersarmoede’. We onderzoeken op welke manier hier binnen de gemeente Etten-Leur sprake van is, welke oorzaken dit heeft, onder welke specifieke doelgroepen dit speelt en welke oplossingen mogelijk zijn.

Het openbaar vervoer in Etten-Leur bestaat niet alleen uit de trein en bus. In gebieden waar de ‘traditionele’ lijnbus niet aanwezig is (zoals een deel van bedrijventerrein Vosdonk en woonwijk Grauwe Polder), is maatwerkvervoer een mogelijke oplossing. De provincie Noord-Brabant organiseert het openbaar vervoer in West-Brabant onder de naam Bravo (Brabant vervoert ons). In 2025 lanceert de provincie, naast de reguliere buslijnen, een extra vervoerservice in West-Brabant: Bravoflex. Dit is flexibel vervoer op afroep, zonder vaste route of dienstregeling. Wie Bravoflex bestelt, wordt voor een vaste prijs vervoerd tussen een halte in de buurt en een OV-knooppunt. Daar kun je vervolgens overstappen op een reguliere buslijn of trein. Bushaltes in Etten-Leur met een Bravoflexdienst zijn gelegen aan de Bisschopsmolenstraat, Streek en Mon Plaisir

In samenwerking met het sociaal domein binnen de gemeente nemen we maatregelen om vervoersarmoede tegen te gaan. Binnen de gemeentelijke organisatie stellen we een regisseur aan die zich inzet voor de aanpak van vervoersarmoede en de samenwerking op dit thema coördineert.

Type actie en prioritering -

Type actie: studie en proces. Prioritering • Korte termijn: onderzoek naar vervoersarmoede onder inwoners van de gemeente. • Doorlopend: aandacht voor thema vervoersarmoede in samenwerking met sociaal domein.

Wat is ‘vervoersarmoede’? Vervoersarmoede betekent dat mensen moeite hebben om zich te verplaatsen omdat ze geen goede toegang hebben tot vervoer, zoals een auto, fiets, of openbaar vervoer. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat er geen bussen in de buurt rijden, omdat het openbaar vervoer te duur is, of omdat mensen geen auto of (elektrische) fiets kunnen betalen. Maar ook een fysieke of geestelijke beperking kan een reden zijn waardoor men geen gebruik kan maken van enkele vervoersmiddelen. Of men kan niet fietsen omdat ze dit nooit geleerd hebben.

Andere voorbeelden van bestaande vormen van maatwerkvervoer in Etten-Leur zijn de Deeltaxi West-Brabant, Plusbus Etten-Leur, AutoMaatje en vervoer vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo-vervoer). Wij zien maatwerkvervoer als mogelijke oplossing voor vervoersarmoede. Als gemeente ondersteunen wij lokale en regionale initiatieven voor maatwerkvervoer. Gemeente Etten-Leur is aangesloten bij het landelijke platform Vervoer Voor Mij. Op dit platform zijn alle vervoersmogelijkheden in de gemeente Etten-Leur en contactgegevens van de mobiliteitsconsulent te vinden. Op bedrijventerreinen werken wij komende jaren samen met ondernemers om de bereikbaarheid te vergroten door het aanbieden van maatwerkvervoer. Binnen de gemeentelijke organisatie werken wij samen met het sociaal domein en stellen wij een regisseur aan die de regie voert op de verschillende vervoersmogelijkheden. Inwoners en specifieke doelgroepen informeren wij over beschikbare alternatieven voor ‘traditioneel’ busvervoer door middel van een goede communicatieaanpak.

Mobiliteitsplan Gemeente Etten-Leur

25

Type actie en prioritering -

Type actie: campagne en proces. Prioritering • Korte termijn: ondersteunen lokale en regionale initiatieven, communicatieaanpak inwoners en andere doelgroepen. • Doorlopend: aandacht voor thema maatwerkvervoer in samenwerking met sociaal domein.

Figuur 9 Haltebord Bravoflex (bron: gemeente Etten-Leur, 2025)

Wat is ‘maatwerkvervoer’? Maatwerkvervoer is een speciale vorm van vervoer die is afgestemd op de specifieke behoeften van de reiziger. Dit betekent dat het vervoer op maat wordt geregeld, bijvoorbeeld voor mensen die moeilijk kunnen lopen, in een rolstoel zitten, of op een andere manier extra hulp nodig hebben. In plaats van een vaste route of dienstregeling, wordt maatwerkvervoer zo gepland dat het aansluit bij wat de persoon nodig heeft, zoals de ophaaltijd en de bestemming. Het is flexibel en persoonlijk, zodat iedereen kan reizen, ongeacht hun situatie of beperkingen.