Document · PDF

Begroting 2026 - CONCEPT 07-10-2025 (1)

Raad besluit 10 november 2025, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Vaststellen begroting 202627.963 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

planning: 2025

2026

Haansberg (Oost) Ontwikkeling

Wĳ starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als doel start woningbouw in 2025.

2025

2026

Lage Vaartkant; Intratuin en lintbebouwing

We onderzoeken wat de mogelĳkheden voor woningbouw voor deze locatie zĳn.

2025

2026

Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing

We brengen in beeld wat de opgaven zĳn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wĳ een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie.

2025

2026

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? planning: Naam project Omschrĳving Woningbouw: Diverse woonprojecten (met uitzondering van We ronden onder andere de volgende projecten af: Spoorlaan 2026 2029 nieuwe wĳken) 19 (2026), Stationsplein 45 (2026/2027), Stationsplein 3 (2026/2027), Markt 9 (2027), Schoenmakershoek-Oost (2027) en Wipakker (2028/2029). Verder zetten we actief in op andere minder omvangrĳke projecten binnenstedelĳk waar wenselĳk en mogelĳk. Woningbouw: Haansberg-Oost

We starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg-Oost, met als doel start woningbouw in 2026. De oplevering verwachten we in 2027 en 2028.

2026

2028

Woningbouw: Lage Vaartkant, Intratuin en lintbebouwing

We starten met het omgevingsplan voor de verplaatsing van het tuincentrum en de woningbouwontwikkeling aan de Lage Vaartkant, inclusief aanpassingen aan de Bredaseweg. Start woningbouw in 2028, oplevering verwachten we in 2032.

2028

2032

Omgevingsvisie: Doorwerking naar de uitvoering inclusief inzet op datasturing

We gaan werken aan het instrument 'programma' uit de Omgevingswet. Daarbĳ willen we eerst onderzoeken op welke manier we de abstracte doelen uit de Omgevingsvisie meer concreet kunnen maken.

2026

Woningbouw: Haansberg

We starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als doel start woningbouw in 2027. De oplevering verwachten we in 2032.

2027

Begroting 2026 - CONCEPT

2032

3.2 Verkeersafwikkeling Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. Maatschappelĳk effect • Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. Wat zĳn de doelen? 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelĳkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Let op: wĳzig bovenaan pagina gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? De totaalscore fietsstad is tenminste 3,7. (waarstaatjegemeente cĳfer 2020 is 3,7, cĳfer 2024 is 3,6 - bron Fietsersbond). Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag tenminste 0,61 voor lopen en 0,7 voor fietsen. (waarstaatjegemeente 2022 aantal verplaatsingen Noord-Brabant lopen 0,57, aantal verplaatsingen Noord-Brabant fietsen 0,71 waarstaatjegemeente 2023 aantal verplaatsingen Noord-Brabant lopen 0,54, aantal verplaatsingen Noord-Brabant fietsen 0,69 - bron CBS).

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Parkeerbeleid aanpassen Het parkeerbeleid in Etten-Leur staat goed. Enkele jaren geleden digitaliseerden we de parkeerproducten. Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tĳdelĳke aanpassingen Etten-Leur Noord) De uitvoering van het project 'Plan van aanpak verkeersontsluitingen' ligt op schema. Het knelpunt is onderzocht. Onderzoek Spoortunnel en Oostelĳke randweg Het ingenieursbureau werkt volgens planning aan de uitwerking van de tunnel en het uitvoeren van de benodigde onderzoeken. De aanbesteding van de oostelĳke randweg vond in juni 2025 plaats. In juli is het ingenieursbureau gestart met het uitwerken van de oostelĳke randweg en het uitvoeren van de benodigde onderzoeken. Het pand Liesbosweg 328 Etten-Leur is strategisch aangekocht en is momenteel in beheer bĳ een bedrĳf wat tĳdelĳke bewoning regelt. Gemeentelĳk verkeers - en vervoersplan De raad stelde de mobiliteitsvisie in 2024 vast. We stellen nu het mobiliteitsplan en uitvoeringsplan op. Het mobiliteitsplan is in september door de raad vastgesteld. Evaluatie parkeerbeleid De parkeergarage blĳft noodzakelĳk voor bezoekers aan het centrum. De parkeergarage is 24 uur per dag, zeven dagen per week open. Ook vernieuwden we de parkeerapparatuur in de garage. Bezoekers kunnen nu afrekenen in de garage door hun kenteken in te toetsen.

We werken in de komende tĳd onder andere nog aan de vloer en verlichting van de parkeergarage. Het Banakkerterrein aan de Parklaan is toegevoegd aan straatparkeren. Hiermee komen we tegemoet aan de vraag voor capaciteit van werknemersparkeervergunningen. De scanauto voor parkeerhandhaving rĳdt. Wat heeft aandacht nodig? Parkeerbeleid aanpassen We zetten als gemeente in op het STOMP-principe. Dat betekent Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a service (deelmobiliteit), Privévervoer. Dit vraagt om aanpassingen van de parkeernormen. Dit passen we dit jaar aan. Daarnaast stellen we ieder jaar de parkeertarieven opnieuw vast. Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tĳdelĳke aanpassingen Etten-Leur Noord) De uitvoering van het project 'Uitvoering verkeersontsluitingen' is gekoppeld aan het al dan niet doorgaan van de aanleg van de tunnel en randweg. Onderzoek Spoortunnel en Oostelĳke randweg Er is druk om de planning te halen omdat we de raad voor de voorkiezingen nog besluiten willen voorleggen. De benodigde stukken daarvoor dienen in december 2025 gereed te zĳn. We stemmen met de gemeenteraad af welke stukken nodig zĳn om begin 2026 een gedegen besluit te kunnen nemen over het doorgaan van de aanleg van tunnel en oostelĳke randweg.

Gemeentelĳk verkeers - en vervoersplan Evaluatie parkeerbeleid We onderzoeken de parkeervergunningen en de bĳbehorende kosten en prĳzen. Dit mede omdat we in de Mobiliteitsvisie op het principe van STOMP (Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a service - deelmobiliteit, Privévervoer) inzetten. Een keuze kan zĳn om het autobezit en het aantal vergunningen minder aantrekkelĳk te maken.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025:

Begroting 2026 - CONCEPT

Naam project Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen

Omschrĳving We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan.

planning:

Gemeentelĳk Verkeers- en Vervoersplan

We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrĳk aandachtspunt.

2025

Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tĳdelĳke aanpassingen Etten-Leur Noord)

Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wĳzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.

2025

2026

Onderzoek spoortunnel

We onderzoeken de mogelĳkheden voor een spoortunnel en starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bĳ ketenpartners.

2025

2026

Naam project Verkeer: Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen

Omschrĳving We optimaliseren ieder jaar ons parkeerbeleid. Aan de hand van ontwikkelingen passen we ons beleid aan en stellen dit ieder jaar voor.

planning:

Verkeer: Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tĳdelĳke aanpassingen Etten-Leur Noord)

Eerst willen we het uitvoeringsplan van de Mobiliteitsvisie vaststellen. Daarin komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wĳzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.

2026

Verkeer: Onderzoek spoortunnel

We onderzoeken de mogelĳkheden voor een spoortunnel en randweg. Daarbĳ starten we met een uitvoeringsaanpak. Die bestaat onder andere uit een lobbytraject om extra bĳdragen van ketenpartners te verkrĳgen.

2026

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

2026

Begroting 2026 - CONCEPT

3.3 Verkeersveiligheid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. Maatschappelĳk effect • Er is veilig gedrag in het verkeer • De infrastructuur is veilig Wat zĳn de doelen? 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bĳ de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlĳke verkeerspunten terugdringen. Ambitie en metingen • Het aantal gevaarlĳke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zĳn (op basis van inventarisatie gevaarlĳke verkeerssituaties). • Aantal verkeersdoden per jaar. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Zo weinig mogelĳk verkeersdoden per jaar (5 jaars cumulatief, per 100 km weglengte) . (waarstaatjegemeente per jaar 2021: 0,5 - 2022: 0,4 - 2023: 0,6) Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Verlichting fietspaden Het fietspad aan de Liesbosweg is volledig verlicht. Daardoor is de veiligheid voor fietsers vergroot. Aanpak verkeersknelpunten Dit project is afgerond. We nemen dit mee in het mobiliteitsplan en uitvoeringsprogramma. Wat heeft aandacht nodig? Verlichting fietspaden Voor het Bolwerk onderzoeken we of het mogelĳk is om de openbare verlichting te kunnen realiseren.

Daarbĳ zĳn we (deels) afhankelĳk van externe partners. Enexis is bezig met het uiteen zetten van de mogelĳkheden en zal hier naar verwachting eind september op terugkomen. Aanpak verkeersknelpunten -

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025:

Begroting 2026 - CONCEPT

Naam project Verlichting fietspaden

Omschrĳving We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk. Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.

planning:

Aanpak knelpunten verkeersveiligheid

We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de inventarisatie gevaarlĳke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelĳk is op.

2025

Omschrĳving We leggen, als Enexis hier een kabel gaat leggen, verlichting aan op het Bolwerk. Het besluit van Enexis verwachten we eind 2025. Met de aanleg van verlichting zorgen we voor een veilig verlichte route voor de fietsers in de ochtend en de avond.

planning:

2025

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Naam project Verlichting: Aanleg verlichting Bolwerk

2027

Begroting 2026 - CONCEPT

3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wĳken en op de bedrĳventerreinen. Maatschappelĳk effect • De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. • Het afvalbeleid is duidelĳk voor inwoners en ondernemers. Wat zĳn de doelen? 1. De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A (CROW: kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). 2. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving www.waarstaatjegemeente.nl/Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

• Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef). • Hoeveelheid huishoudelĳk restafval per inwoner. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Ten hoogste 100 kilogram huishoudelĳk restafval per inwoner (restafval aan huis). (2022: 70 kilogram, 2023: 63 kilogram) Bron: CBS

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Intensiveren toezicht en handhaving afval We zetten wekelĳks mensen in, behandelen meldingen en beboeten waar mogelĳk. Beheer openbare ruimte We werken momenteel beheerplannen uit voor straatmeubilair, verhardingen en een normenkader toegankelĳkheid. In ieder geval bieden we het verhardingenplan in het vierde kwartaal van 2025 aan de raad aan. We maken ook een jaarplan voor het groenplan, dat bieden we tegelĳk met de begroting en de tweede bestuursrapportage aan. Onderhoudsniveaus CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur) We verzamelen alle gegevens en berekenen de kosten van het oude niveau voor het huidige openbaar gebied tegen de huidige prĳzen. We brengen de kosten in beeld van de ontwikkelingen in beheer die ook onder de beheerkosten (gaan) vallen. We leggen het verhardingenplan in het vierde kwartaal van 2025 voor aan de gemeenteraad. Wat heeft aandacht nodig? Intensiveren toezicht en handhaving afval Verbaliseren wordt steeds lastiger omdat een kleine groep inwoners creatiever wordt in het omzeilen van de regels. We onderzoeken daarom een bestuursrechtelĳke vorm om mensen te beboeten. We moeten daarom de samenwerking tussen buitendienst en handhaving verder verbeteren en intensiveren. Alleen dan is het mogelĳk om dit doel zo goed als mogelĳk na te streven.

Vanaf 1 september 2025 zetten we camera's in voor patroonherkenning op bĳplaatsingen bĳ centrale afval inzamellocaties. Met deze patroonherkenning vergroten we de pakkans op heterdaad. Zo optimaliseren we de effectieve inzet van onze BOA's. We verwachten tĳd nodig te hebben om dit proces goed in te regelen. Beheer openbare ruimte Onderhoudsniveaus CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur) -

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen

Omschrĳving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

planning:

Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering)

Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen.

2025

Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grĳsvoorbereiding)

Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur)

2025

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Naam project Afval: Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen Openbare ruimte: aanleg en beheer groen

Omschrĳving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

planning:

Onderhoud en aanleg volgens de vastgestelde niveaus in

2030

2026

het groenplan uitvoeren. Deze zĳn meer gebaseerd op biodiversiteit, vergroening en het maken van een groen netwerk en minder op kwaliteitsniveaus. In 2030 voeren we een update van het plan uit voor het instandhouden van de voorziening. Openbare ruimte: aanleg en beheer verhardingen

Onderhoud en aanleg volgens de vastgestelde niveaus in verhardingenplan uitvoeren. We hanteren de niveaus A, B en C van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur).

2030

In 2030 voeren we een update van het plan uit voor het instandhouden van de voorziening.

Begroting 2026 - CONCEPT

3.5 Huisvesting bĳzondere doelgroepen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bĳzondere doelgroepen. Maatschappelĳk effect • Een thuis voor alle aandachtsgroepen. Wat zĳn de doelen? 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tĳdelĳke) en betaalbare huisvesting voor: - statushouders; - spoedzoekers; - arbeidsmigranten; - sociaal en medisch urgenten; - uitstroom uit intramurale instelling; - Oekraïense vluchtelingen. 2. Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022. Ambitie en metingen • Aantal beschikbaar gestelde woningen voor bovenstaande aandachtsgroepen. De totale taakstelling over 2025 is 78. Daarvan zĳn er 37 gerealiseerd. Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Huisvesting arbeidsmigranten Er is een project grootschalige huisvesting gerealiseerd. We zĳn in gesprek over volgende plannen. Nieuwe projecten voor grootschalige huisvesting komen moeizaam van de grond. Huisvesting spoedzoekers en doorstromers We realiseren onder andere via tĳdelĳke woningen passende en betaalbare huisvesting voor spoedzoekers en urgente doorstromers en uitstromers. Daarnaast realiseerden we in 2025 een AZC. Huisvesting statushouders en asielzoekers Tot op heden voeren we de aan ons opgelegde taak vanuit de Spreidingswet uit.

Wat heeft aandacht nodig? Huisvesting arbeidsmigranten Huisvesting spoedzoekers en doorstromers Het steeds beschikbaar hebben en houden van voldoende passende woonruimten legt een extra druk op de woningmarkt. Huisvesting statushouders en asielzoekers Duidelĳkheid over rĳksbeleid krĳgen en hierin samen optrekken met de regio. Het rĳksbeleid wankelt op dit moment.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025:

Begroting 2026 - CONCEPT

Omschrĳving We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van de genoemde doelgroepen en waar de markt niet met oplossingen komt, zorgen we zelf in samenwerking met Alwel voor passende woonoplossingen.

planning:

Naam project Huisvesting: Arbeidsmigranten

Omschrĳving We focussen ons in 2026 op nieuwe initiatieven voor grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten.

planning:

Huisvesting: Spoedzoekers

We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van spoedzoekers. Voor spoedzoekers maken we in 2026 voor meerdere jaren afspraken met Alwel.

2026

Huisvesting: Doorstromers

We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van doorstromers. Voor doorstromers maken we in 2026 voor meerdere jaren afspraken met Alwel.

2026

Huisvesting: Asielzoekers

In 2025 openden we een asielzoekerscentrum.

2026

Naam project Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/doorstromers

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Begroting 2026 - CONCEPT

2026

Risico's De belangrĳkste risico's in dit programma zĳn: Capaciteit en snelheid van bouwprocessen Het bouwen van 300 woningen per jaar, onder andere in de nieuwe wĳk Haansberg, kan vertraging oplopen door bĳvoorbeeld een tekort aan bouwmaterialen, arbeidskrachten en problemen bĳ de uitgifte van bouwvergunningen. Verder levert de huidige stikstofproblematiek vertraging op. Vertraging in dit proces kan tot forse rentelasten leiden. Overbelasting elektra netwerk Door toenemende belasting op het elektra netwerk, kan het bouwen van woningen, uitbreiding van industriegebieden en het realiseren van maatschappelĳke voorzieningen, lastiger, later of niet meer gerealiseerd worden. Ruimtelĳke planning en gemeenschapsbetrokkenheid Het creëren van een woon- en leefomgeving die uitnodigt tot activiteit en ontmoeting vereist zorgvuldige ruimtelĳke planning en betrokkenheid van de gemeenschap. Deze processen zĳn in de afgelopen jaren door verharding van de samenleving intensiever en complexer geworden. Dit leidt in toenemende mate tot langere procedures. Complexiteit van (infrastructurele) projecten Het uitvoeren van grote (infrastructurele) projecten kan complex zĳn vanwege technische en financiële beperkingen, wat de volledige uitvoering kan belemmeren. Een voorbeeld is de realisatie van de tunnel bĳ de Lage Vaartkant en de ontwikkeling Haansberg.

Vervangingsopgave van riolering en verhardingen De komende jaren voorzien we een grote vervangingsopgave van de riolering en verharding. Het wordt steeds moeilĳker om vakbekwame medewerkers te vinden en de instroom van nieuwe studenten in de opleidingen is laag. Hierdoor wordt het lastiger om de gewenste kwaliteit te behouden. Dit kan leiden tot ongewenste situaties zoals slechtere wegen, kapotte riolering, enzovoorts.

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat kost het? We nemen voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 3. Ruimte voor wonen en leven

Werkelĳk

Raming

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Lasten Baten

-28.525 15.525

-46.866 31.644

-55.876 38.619

-55.830 38.420

-54.350 36.337

-46.425 27.898

Totaal saldo van baten en lasten programma

-13.000

-15.222

-17.257

-17.410

-18.013

-18.527

Toevoeging reserves Onttrekking reserves

-5.152 3.302

-1.950 1.142

-1.500 311

-1.500 286

Resultaat programma

-14.851

-16.030

-18.445

-18.623

-19.226

-19.740

Incidentele lasten Incidentele baten

-3.327 2.581

-1.905 405

-1.525 25

-1.500 -

Resultaat structureel programma

-14.105

-14.530

-16.945

-17.123

-17.726

-18.240

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen:

Incidenteel

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Welke activiteiten voeren we uit in programma 3? De activiteiten in programma 3 kosten in 2026 € 55,9 miljoen. Hiervan heeft € 28,4 miljoen betrekking op het grondbedrĳf. De activiteiten exclusief het grondbedrĳf kosten € 27,5 miljoen. Hieronder lichten we toe welke activiteiten we in dit programma uitvoeren. U ziet ook wat die activiteiten ons kosten.

210 1.495 480 341 1.469

Cultuur en toerisme 289

Evenementen 2.106

Handhaving Kabels en leidingen

6.155 2.259

437

2.671

1.188 448 4.163

3.795

Parkeren Planologie Recreatie Riolering Sloten en vaarten Sport Veiligheid Verkeer Wegonderhoud Wonen Overig

bedrag x € 1.000

Begroting 2026 - CONCEPT

Totaal

Begroting

Raming

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Cultuur en toerisme

210

211

212

Evenementen

341

350

357

364

Handhaving

1.469

1.552

1.614

1.674

289

304

317

329

Parkeren

2.106

2.185

2.208

2.211

Planologie

2.259

2.291

2.381

2.468

Recreatie

437

444

452

461

Riolering

2.671

2.961

3.241

3.373

Kabels en leidingen

448

289

300

325

Sport

3.795

3.809

3.817

3.824

Veiligheid

4.163

4.123

4.265

4.418

Verkeer

1.188

1.139

1.153

1.177

Wegonderhoud

6.155

6.455

6.759

6.875

Wonen Overig

1.495 480

1.551 491

1.596 502

1.623 514

Totaal

27.506

28.154

29.173

29.847

Sloten en vaarten

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling West-Brabants Archief (WBA); • Coöperatie Parkeerbeheer Zuidwest Nederland UA. Toelichting tekst (op website anders weergegeven) Onderdeel Overig

Toelichting Binnen het thema overig horen onder andere accommodatiebeleid, archiefbeheer en begraafplaatsen.

Wegonderhoud

De uitgaven voor onderhoud verhardingen, reiniging wegen en openbare verlichting.

Riolering

Parkeren omvat zowel de parkeergarage als straatparkeren. Dit zĳn bĳvoorbeeld de kosten voor parkeerbeheer van de garage, parkeersysteem en onderhoud van parkeerautomaten. De kosten voor riolering bestaan onder andere uit het reinigen van het riool, rioolaansluitingen aanleggen en onderhoud aan pompen en gemalen.

Cultuur en toerisme

Tot deze kosten behoren musea en monumenten.

Veiligheid

Kosten voor de Veiligheidsregio, sociale veiligheid en de brandweer.

Handhaving

Vergunningverlening en de controle op naleving van bouwregelingen.

Kabels en leidingen

De aanleg en het onderhoud van kabels en leidingen. Binnen verkeer vallen zowel beleid als maatregelen. Beleid betreft onder andere onderzoeken en adviezen rond verkeersveiligheid en subsidies voor buurtbussen. Maatregelen bestaan uit bebording en andere verkeersvoorzieningen.

Parkeren

Verkeer Recreatie Planologie

Westpolderplas en speelplekken. Dit zĳn adviezen voor verschillende projecten voor het inrichten, gebruiken en beheren van de leefomgeving.

Wonen

Kosten omgevingsvergunningen en voor volkshuisvesting.

Grondbedrĳf Evenementen

Organisatie van kermissen en andere evenementen.

Sport

Kosten sportterreinen, gymlokalen en het zwembad.

Sloten en vaarten

De onderhoudskosten voor sloten en vaarten.

Begroting 2026 - CONCEPT

4. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelĳkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrĳke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelĳke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, de verbinding van onderwĳs met ondernemers, het aantrekken van arbeidsintensieve bedrĳven die van toegevoegde waarde zĳn, een goed vestigingsklimaat en aantrekkelĳke vitale bedrĳventerreinen. Voor het goed benutten van arbeidspotentieel blĳven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwĳs en de arbeidsmarkt.

Ontwikkelingen Centrumvisie en evenementenbeleid Met de Centrumvisie en een kleine aanpassing van het evenementenbeleid zet de gemeente in op een levendig Etten-Leur en een bruisend centrum, waaronder ook het Van Bergenplein en de Kerkwerve. In 2026 is er snel resultaat te zien in het centrum. We planten meer groen en zorgen ervoor dat het veilig, heel en schoon is. Ook streetart ontbreekt niet. Met een proef richten we ons op langzaam verkeer door auto’s te weren op de Markt waardoor er een gezellig verblĳfsklimaat ontstaat. Ook het Raadhuisplein wordt meer een plein van ontmoeten. Met marketinginzet dragen we het verhaal van Etten-Leur krachtig uit. Dit biedt perspectief voor horeca en winkeliers en overige belanghebbende ondernemers. We doen dit samen. Voor de wĳkcentra Van Bergenplein en de Kerkwerve pakken we de mogelĳkheden voor verduurzaming en verblĳfswaarde samen met ondernemers en bewoners op. In de visie voor het Van Bergenplein nemen we de motie bĳ de kadernota voor het vergroten van de levendigheid rond de Leurse haven mee. Bĳvoorbeeld door het toevoegen van groen. In het nieuwe evenementenbeleid wordt de standaard maximale eindtĳd voor vergunningsplichtige evenementen 01.00 uur. Zo bieden we mogelĳkheden voor meer bruisende evenementen voor diverse doelgroepen. Agrarische sector In het buitengebied ondersteunen we zowel de ondernemers, de inwoners als de natuur.

We adviseren agrarische ondernemers bĳ hun mogelĳke bedrĳfsplannen. Ook als een ondernemer een nieuwe functie voor zĳn bedrĳf zoekt of mogelĳk zelfs wil stoppen denken we mee over de mogelĳkheden. Daarnaast ondersteunen we inrichting van natuur, zowel het onderhoud van

Begroting 2026 - CONCEPT

bestaande natuur als de aanleg van nieuwe structuren zoals ecologische verbindingszones. Dit doen we samen met de diverse andere betrokken partĳen. Cultuurscout Samen met De Nobelaer kĳken we of er behoefte is aan een cultuurscout en wat zo iemand dan zou doen. We onderzoeken wat er nu nog ontbreekt en welke kansen we samen zien. Op basis daarvan beslissen we samen of een cultuurscout meerwaarde heeft. Daarbĳ letten we natuurlĳk ook op de taken en rollen die de huidige medewerkers binnen cultuur(beleid) al hebben.

Begroting 2026 - CONCEPT

Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cĳfers op hoofdlĳnen. Dat betekent dat we afwĳkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zĳn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwĳkingen die kleiner zĳn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zĳn lichten we wel toe. Bĳ de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Actualisatie begroting 2025-2029 1. Rĳksbĳdrage BUIG 2. Participatie - uitkeringen

706

703

704

-1.040

-439

-359

-159

-356

3. Participatie - minimabeleid

-29

4. Participatie - re-integratie

-85

-127

-130

-133

-159

5. Gemeenschappelĳke regelingen

771

-21

6. Kinderopvang

7. Overig

-42

-65

-43

-36

Totaal wĳzigingen

418

168

214

499

198

Toelichting afwĳkingen Onderwerp

Toelichting

1. Rĳksbĳdrage BUIG

Rĳksbudget Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG). Het definitieve rĳksbudget BUIG voor de uitkeringslasten is verhoogd voor de hogere indexering van de uitkeringsnormen. De kosten voor de uitkeringslasten vallen hoger uit door een hogere indexatie van de uitkeringsnormen in de afgelopen twee jaar (totaal +12%) dan waar het Werkplein in zĳn begroting rekening hield (+5,5%). Ook zĳn er meer personen met een arbeidsbeperking met loonkostensubsidie op werk geplaatst dan begroot. Het Rĳk verhoogde hiervoor het BUIGbudget. We verwerken de meerjarige begroting van het Werkplein.

2. Participatie - uitkeringen

3. Participatie - minimabeleid 4. Participatie - re-integratie

5. Gemeenschappelĳke regelingen

6. Kinderopvang 7. Overig

Begroting 2026 - CONCEPT

De kosten voor de collectieve ziektekostenverzekering vallen lager uit doordat het aantal deelnemers lager is dan begroot. Doordat de doelgroepen van de Participatiewet steeds complexer zĳn geworden, zĳn er intensievere en daardoor duurdere begeleidingstrajecten noodzakelĳk gebleken. Ook zĳn er meer personen op beschut werk geplaatst, waardoor de begeleidingskosten hoger uitvallen. Op basis van de vastgestelde jaarrekening 2024 en begroting 2026 passen we de bĳdrage van de gemeenschappelĳke regelingen aan. Het gaat hier om: Werkplein Hart van West-Brabant en het Werkvoorzieningsschap. De kosten voor de reductieregeling kinderopvang vallen structureel lager uit, omdat minder inwoners er een beroep op deden. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

4.1 Zo veel mogelĳk mensen aan het werk Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen kan meedoen en zo veel mogelĳk mensen gaan aan het werk. Ook vrĳwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelĳk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrĳk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. Maatschappelĳk effect • Zo veel mogelĳk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. • Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrĳwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. Wat zĳn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal Etten-Leurenaren, dat niet werkt. 2. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. 3. Het voorkomen van armoedeval . 1

Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie www.waarstaatjegemeente.nl/Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 30,9 personen per 1.000 inwoners met bĳstandsuitkering (18 jaar en ouder). (waarstaatjegemeente cĳfer 2023 is 28 personen per 1.000 inwoners - cĳfer 2024 is 28 personen per 1.000 inwoners - bron CBS). Minimaal 72,4 % beroepsbevolking is werkzaam ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking (netto arbeidsparticipatie). (waarstaatjegemeente cĳfer 2023 is 73,8 personen per 1.000 inwoners, waarstaatjegemeente cĳfer 2024 is 74,5 personen per 1.000 inwoners - bron CBS).

Armoedeval is de situatie waarin iemand vanuit de bĳstand gaat werken en er daardoor financieel op achteruit gaat.

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Extra maatregelen bestandsbeheersing Werkplein Om de stĳging van het aantal bĳstandsgerechtigden terug te dringen startte het Werkplein vanaf eind 2023 een aantal projecten gericht op arbeidsontwikkeling en het bevorderen van uitstroom naar werk. Inwoners zĳn intensief begeleid en er is specifiek aandacht gegeven aan de doelgroep statushouders en oud-inburgeraars. In totaal zĳn in de periode eind 2023 tot eind 2024 175 inwoners van Etten-Leur in deze projecten gestart. Eind 2024 is het traject voor 132 personen afgerond. Ruim een kwart is daarbĳ aan betaald werk geholpen. De overige deelnemers zĳn gestart in een vervolgtraject gericht op scholing of het opdoen van werkervaring (39%), doorgeleid naar een zorgtraject (28%) of zĳn aan de slag gegaan in vrĳwilligerswerk (8%). De projecten lopen door in 2025. Werken aan Onderwĳs en de Human Capital Agenda De Human Capital Agenda en de regionale arbeidsmarktagenda zĳn inmiddels vastgesteld. De uitvoeringsorganisatie en de onderwĳsinstellingen zĳn in overleg met werkgeversorganisaties en zĳn aan de slag om de plannen uit te voeren. Onderzoek naar armoedeval Onderzoek is afgerond. Om het optreden van armoedeval terug te dringen, stemde de gemeenteraad in november 2024 in om de inkomensgrens voor de individuele inkomenstoeslag per 1 januari 2025 te verhogen van 100% naar 105%.

Participatiewet in balans Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is aangenomen door de Tweede Kamer. We zĳn nog in afwachting van besluitvorming door de Eerste Kamer. Wat heeft aandacht nodig? Extra maatregelen bestandsbeheersing Werkplein Werken aan Onderwĳs en de Human Capital Agenda Onderzoek naar armoedeval Participatiewet in balans Met regiogemeenten en uitvoeringsorganisaties starten we in september met de implementatie van de wetswĳzigingen.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwĳs en Human Capital agenda.

Omschrĳving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwĳs en bedrĳfsleven om schoolverlaters zoveel mogelĳk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

planning:

Omschrĳving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwĳs en bedrĳfsleven om schoolverlaters zoveel mogelĳk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

planning:

2025

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwĳs en Human Capital agenda.

Begroting 2026 - CONCEPT

2026

4.2 Het versterken van de economie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een sterke lokale economie die voorbereid is op de kansen en uitdagingen van de toekomst. Maatschappelĳk effect • Een sterke lokale economie die voorbereid is op de toekomst. Wat zĳn de doelen? 1. Goed ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor gevestigde bedrĳven om uit te breiden. 3. Binnen de mogelĳkheden bĳ inkoop voorrang geven aan Etten-Leurse bedrĳven. 4. Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bestaande bedrĳventerreinen. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minimaal 1.153 vestigingen van bedrĳven per 10.000 inwoners. (waarstaatjegemeente derde kwartaal 2024 1.296 per 10.000 inwoners - derde kwartaal 2025 1.260 per 10.000 inwoners - bron handelsregister KVK) Stĳging op ranking MKB-vriendelĳkste gemeente. (ranking 2020: plaats 57 - deze ranglĳst bestaat niet meer)

Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Accountmanagement Invoering accountmanagement is afgerond in 2023. Versterken Lokaal Ondernemerschap In het uitvoeringsprogramma centrumvisie geven we aandacht aan de lokale ondernemers in het centrum. Zĳ zorgen voor een goede balans in het aanbod. Deze lokale ondernemers betrekken we bĳ het uitvoeringsprogramma. Digitaal platform voor ondernemers Dit doel is afgerond in 2024. Revitaliseren bedrĳventerreinen We bereiden een rapport Toekomstbestendig Vosdonk voor. Dit bevat ook inzichten voor strategische keuzes over bedrĳventerreinen. We verwachten dat dit rapport begin september gereed is. Het rapport wordt in het vierde kwartaal 2025 afgerond. Uitgifte Fri-Jado terrein Het proces van de uitgifte van de grond van het voormalige Fri-Jado terrein is in oktober 2025 gereed.

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat heeft aandacht nodig? Accountmanagement Versterken Lokaal Ondernemerschap Vanuit de gemeente kunnen we het lokale ondernemerschap zeker stimuleren. Belangrĳk hierbĳ is dat de ondernemers onderling zich versterken tot een collectief. Zo is een betere samenwerking mogelĳk. We nemen dit ook op in de uitvoeringsagenda van de centrumvisie. Ook bĳ het bedrĳventerrein loopt een proces om de collectiviteit te verbeteren. Digitaal platform voor ondernemers Revitaliseren bedrĳventerreinen Uitgifte Fri-Jado terrein De balans tussen juridische mogelĳkheden gronduitgifte en duurzaamheidsambitie.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Accountmanagement

Omschrĳving We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrĳven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

planning: 2025

2026

Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bĳ het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bĳ lokale ondernemers stimuleren.

2025

2026

Duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrĳventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds)

We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige bedrĳventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbĳ (bĳ voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bĳ ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

2025

2026

Acquisitie verkoop bedrĳventerrein (Fri-Jado)

We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrĳfsgronden.

2025

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Naam project Economie: Accountmanagement

planning: Omschrĳving We zetten accountmanagement in om verbindingen te 2026 realiseren en te weten wat er speelt. We helpen bedrĳven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

Economie: Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren doorlopend projecten. Ook zetten we actief in op het versterken van lokaal ondernemerschap. Dat doen we onder andere bĳ het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bĳ lokale ondernemers stimuleren.

2027

Economie: Ontwikkeling van duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen

We zetten doorlopend en actief in op de ontwikkeling van duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen. De acties komen voort uit de adviesrapportage die we eind 2025 verwachten.

2026

Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbĳ bĳ voorkeur gebruik van een nog op te richten revitaliseringsfonds. We onderzoeken de investeringsbereidheid bĳ ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

2027

Zie ook: Duurzaamheid: Grote Oogst Economie: Revitalisering bedrĳventerreinen door actief grondbeleid

Begroting 2026 - CONCEPT

4.3 Toerisme en recreatie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een groei naar een duurzame vrĳetĳdseconomie. Meer evenementen in het bĳzonder voor de jongeren onder de 18 en het beter benutten van onze parken. Maatschappelĳk effect • Een duurzame vrĳetĳdseconomie. • Etten-Leur is aantrekkelĳk voor vrĳetĳdsbesteding door inwoners en bezoekers. • Culturele voorzieningen zĳn voor iedereen toegankelĳk in aanbod en gebruik. Wat zĳn de doelen? 1. Een duurzaam en aantrekkelĳk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. 2. Er zĳn voldoende culturele voorzieningen en activiteiten. 3. Het wegnemen van onnodige regels voor ondernemers in toerisme en recreatie. 4. Het aantrekkelĳker maken van de Markt door onder andere een autovrĳe of autoluwe markt. 5. Het stimuleren en/of faciliteren van evenementen voor jongeren onder de 18 jaar. 6. Levendige parken waar inwoners en bezoekers graag gebruik van maken. 7. We vermarkten Etten-Leur beter. Ambitie en metingen • Aantal toeristen met overnachting. Het aantal overnachtingen was in 2024 bĳna 49.000. Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Van Gogh Nationaal Park De status van nationaal park is in oktober 2024 toegekend. Er zĳn projecten in Etten-Leur ondersteund, waaronder het zonnebloemenproject bĳ Menmoerhoeve.

Uitvoeringsprogramma vrĳetĳdseconomie We maakten een koppeling met het uitvoeringsplan Centrumvisie. Daarnaast voeren we marketing en promotie via de Etten-Leur City App uit. Ook zetten we Van Gogh als icoon in. Oderkerkpark Er is een ontwerp voor de padenstructuur en de aanplant. In september 2025 starten we met de werkzaamheden. Doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer We verstrekken subsidie aan De Nobelaer op basis van prestatieafspraken

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat heeft aandacht nodig? Van Gogh Nationaal Park Blĳvende aansluiting bĳ het kerngebied van het nationaal park. Dat doen we samen met de gemeenten Breda en Zundert. Uitvoeringsprogramma vrĳetĳdseconomie De uitvoering voor objectbewegwĳzering naar toeristisch-recreatieve plekken en wegwĳzers voor het ruiter- en menroutenetwerk is voorzien voor 2025. Oderkerkpark Doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer Subsidiebeschikking voor 2026-2029 maken we op basis van het verbeterplan.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Versterking vrĳetĳdseconomie (project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer)

planning: Omschrĳving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelĳk 2025 2026 vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. Hiervoor stellen we in 2022 een uitvoeringsprogramma toerisme op wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Naam project Vrĳe tĳd: Versterking vrĳetĳdseconomie

planning: Omschrĳving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelĳk 2026 vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. Hiervoor stelden we in 2022 een uitvoeringsprogramma toerisme op wat we ook in 2026 uitvoeren in samenhang met het uitvoeringsplan Centrumvisie. Het bevat de projecten Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park en doorontwikkeling van Cultuurhuis De Nobelaer.

Begroting 2026 - CONCEPT

4.4 Een levendig centrum Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het versterken van de regiofunctie van Etten-Leur door voorwaarden te scheppen voor levendige en aantrekkelĳke winkelcentra. Maatschappelĳk effect • Winkelgebieden zĳn levendig, aantrekkelĳk en leefbaar. • Versterken van de regiofunctie van Etten-Leur. Wat zĳn de doelen? 1. Bĳdragen aan en investeren in het aantrekkelĳk maken en/of houden van winkelgebieden voor winkeliers, bezoekers en bewoners. 2. Stimuleren en ondersteunen van activiteiten in winkelgebieden. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? 31,8 gestarte en 15,8 gestopte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2e kwartaal 2025 is 21,6 gestarte en 19,8 gestopte MKB-vestigingen, Waarstaatjegemeente cĳfer 2e kwartaal 2024 is 28,7 gestarte en 22,8 gestopte MKB-vestigingen ron handelsregister KVK). Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Uitwerking Centrumvisie: levendig en toekomstbestendig centrum Deze actie is in 2024 afgerond. We werken nu aan een uitvoeringsplan. Herontwikkeling winkelcentrum We bereikten inmiddels op hoofdlĳnen overeenstemming over de aspecten duurzaamheid, stedenbouw, woningbouwprogramma en mobiliteit. De inloopbĳeenkomst voor de omgeving vond in juli plaats. We werken toe naar het vaststellen van de kaders voor het project. Gesprekken met ondernemers zĳn gevoerd door de ontwikkelaar. Autoluwe markt Het onderzoek verloopt volgens planning. Nadere voorstellen volgen in vierde kwartaal 2025.

Begroting 2026 - CONCEPT

Wat heeft aandacht nodig? Uitwerking Centrumvisie: levendig en toekomstbestendig centrum Herontwikkeling winkelcentrum De financiële haalbaarheid van het project staat nog steeds onder druk. De grootste bezwaren vanuit de omgeving zĳn inbreuk op de privacy, afnemen van de zonuren en het parkeren. Deze onderwerpen verdienen nu de aandacht. De ondernemers van het overdekte winkelcentrum zĳn ontevreden over het handelen van de eigenaar van het overdekte winkelcentrum. Autoluwe markt Het autovrĳ maken van de Markt is complex, daarom is vervolgonderzoek nodig. Omdat het autovrĳ maken ook invloed heeft op de rest van de Markt, de Oude Bredaseweg, het Marktplein en het Raadhuisplein zĳn daarvoor ook vervolgonderzoeken nodig.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Herontwikkeling Winkelcentrum

Omschrĳving We werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. We kĳken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blĳven. Denk hierbĳ aan vergroening, vierkante meters voor detailhandel, woningbouw, maatschappelĳke activiteiten, autoluwe Markt en versterking lokaal ondernemerschap.

planning:

Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum

We werken het advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen voeren we daarna uit.

2025

Omschrĳving We werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. Van 2025 tot en met 2027 voeren we de uitvoeringsagenda van de centrumvisie uit. De vernieuwing van het winkelcentrum duurt tot en met 2029.

planning:

2025

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Naam project Economie: Herontwikkeling Winkelcentrum

2029

We kĳken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blĳven. Denk hierbĳ aan vergroening, vierkante meters voor detailhandel, woningbouw, maatschappelĳke activiteiten, autoluwe Markt en versterking lokaal ondernemerschap.

Begroting 2026 - CONCEPT

4.5 Agrarische sector Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het behouden van een vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied met ruimte voor economische activiteiten. Maatschappelĳk effect • Vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied. • Verduurzamen van het buitengebied. Wat zĳn de doelen? 1. In het buitengebied is ruimte voor economische activiteiten en herbestemming van vrĳkomende agrarische bebouwing. 2. Toeristisch-recreatief gebruik van het buitengebied stimuleren. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap Dit doel is in 2024 afgerond. Wat heeft aandacht nodig? Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap -

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap

Omschrĳving Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie stellen we een uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap op.

planning:

Omschrĳving -

planning:

2025

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Naam project -

Begroting 2026 - CONCEPT

Risico's De belangrĳkste risico's in dit programma zĳn: Arbeidsmarkt dynamiek Het terugdringen van het aantal niet-werkenden kan bemoeilĳkt worden door economische schommelingen, waardoor er mogelĳk onvoldoende banen beschikbaar zĳn. Armoedeval en sociaal vangnet Het voorkomen van armoedeval vereist nauwkeurige afstemming van financiële prikkels en sociaal vangnet. Zonder deze afstemming kan het stimuleren van werk leiden tot verlies van sociale voorzieningen, waardoor mensen terughoudend worden om (meer) te gaan werken.

Begroting 2026 - CONCEPT

Werkelĳk

Raming

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Lasten Baten

-28.780 14.162

-29.921 15.782

-30.870 15.803

-31.249 15.811

-31.409 15.819

-31.663 15.825

Totaal saldo van baten en lasten programma

-14.618

-14.139

-15.067

-15.438

-15.590

-15.838

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma

170

-14.448

-14.139

-15.067

-15.438

-15.590

-15.838

170

-100 -

-14.618

-14.139

-14.967

-15.338

-15.490

-15.838

Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Welke activiteiten voeren we uit in programma 4? De activiteiten in programma 4 kosten in 2026 € 30,9 miljoen. Hieronder lichten we toe welke activiteiten we in dit programma uitvoeren. U ziet ook wat die activiteiten ons kosten.

673

9.169

Inkomensregelingen Begeleide participatie Overig 21.029

bedrag x € 1.000

Begroting 2026 - CONCEPT

Inkomensregelingen

Begroting

Raming

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

Raming 2029

Bĳzondere bĳstand

2.951

3.044

3.129

3.216

BUIG

16.946

17.431

17.807

18.195

Inkomensregeling overig

IOAW

277

194

106

Maatschappelĳke participatie Schuldhulpverlening

326

Totaal Begeleide participatie

482

480

488

496

21.029

21.522

21.898

22.289 Raming

Begroting

Raming

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Re-integratie Wet sociale werkvoorziening

2.140 7.029

2.214 6.814

2.277 6.514

2.342 6.390

Totaal

9.169

9.028

8.791

8.732

Overig

Begroting

Raming

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Overig

673

698

720

642

Totaal

673

698

720

642

Totaal

30.870

31.249

31.409

31.663

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • N.V. Rewin (Regionale Ontwikkelingsmaatschappĳ Rewin West-Brabant). Toelichting tekst (op website anders weergegeven) Onderdeel

Toelichting

Overig

Onder overig valt onder andere het economisch beleid.

BUIG

Gemeenten ontvangen van het Rĳk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen van de Participatiewet, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud (startende) ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie.

Inkomensregeling overig

IOAW

Bĳzondere bĳstand Schuldhulpverlening

Maatschappelĳke participatie

Wet sociale werkvoorziening

Re-integratie

Overige inkomensregelingen voornamelĳk bestemd voor zelfstandigen. IOAW is de afkorting van Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelĳk arbeidsongeschikte werkloze werknemers. Een IOAW-uitkering is een speciale bĳstandsuitkering voor personen geboren voor 1965 die na hun 50e werkloos zĳn geworden. De IOAW vult de inkomsten aan tot bĳstandsniveau. Bĳzondere bĳstand is er voor iedereen vanaf 21 jaar die noodzakelĳke en onverwachte kosten moet maken en een inkomen heeft op of rond het bĳstandsniveau. Het gaat om kosten die niet op een andere manier betaald kunnen worden. Schuldhulpverlening is een traject waarin een inwoner of ondernemer met schulden door de gemeente wordt geholpen en begeleid in het aflossen van de financiële schulden. Bĳ de regeling maatschappelĳke participatie gaat het om een vergoeding voor maatschappelĳke, educatieve, sportieve of culturele activiteiten. Het doel van deze regeling is de maatschappelĳke participatie van personen en gezinnen met een inkomen op minimumniveau of net daarboven (130% van de voor de aanvrager geldende bĳstandsnorm) mogelĳk te maken. Wet sociale werkvoorziening. Het bieden van passende arbeid in een beschutte werkomgeving voor personen met een arbeidsbeperking en/of een grote afstand tot de arbeidsmarkt. WVS voert als sociaal ontwikkelbedrĳf van de regio West-Brabant deze regeling uit voor de gemeente Etten-Leur.

Ondersteuning bĳ het vinden van betaald werk of vrĳwilligerswerk van inwoners die moeite hebben om zelf werk te vinden. Op deze manier kunnen deze mensen weer deelnemen aan de maatschappĳ.

Begroting 2026 - CONCEPT

5. Duurzaam denken en doen in Etten-Leur Duurzaam denken en doen gaat om het vinden van evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen: we kĳken naar de huidige behoeften die mensen hebben en hoe die in de toekomst ontwikkeld kunnen worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Het is dus een zeer breed begrip en raakt in veel opzichten ons leven en onze omgeving. Duurzaamheid is meer dan alleen energie duurzaam opwekken. Het gaat ook om klimaat, behoud van natuur, voorkomen en hergebruiken van afval, biodiversiteit en circulaire economie. Samen hebben we de opgave onze leefomgeving goed door te geven aan volgende generaties. Samen met inwoners, regiogemeenten en partners als woningcorporaties, waterschap, energieleveranciers, netbeheerders, landbouw- en natuurorganisaties en ontwikkelaars werken we aan duurzame oplossingen.

Ontwikkelingen Onderzoek warmtenet We onderzoeken samen met de provincie Noord-Brabant, Enexis, ZLTO en omliggende gemeenten de aanleg van een warmtenet. Dat loopt dan vanuit Moerdĳk (Attero) naar onder andere Etten-Leur. In het komende jaar wordt duidelĳk of het een mogelĳkheid is. Als het warmtenet doorgaat kunnen daar voor de gemeenten behoorlĳke kosten of grote investeringen uit voortkomen. Onderzoek collectief energiegebruik Haansberg We hebben al inzicht in de mogelĳkheden om van Haansberg een energiezuinige wĳk te maken. Op het gebied van collectief energiegebruik en de aansturing ervan moeten we nog onderzoek doen. We hebben daar ook specifieke kennis bĳ nodig. De uitkomsten van het onderzoek en de kennis zetten we in bĳ bestaande en nieuwe ontwikkelingen in Etten-Leur. Uitvoeringsprogramma circulaire economie In juni 2025 stelde de gemeenteraad het beleid Circulaire economie 2025-2030 Etten-Leur vast. De uitgangspunten verwerken we in een meerjarig uitvoeringsprogramma circulaire economie. We leggen het voorstel in 2026 aan de raad ter besluitvorming voor. Daarvoor is budget nodig. Plastictaks De plastictaks, het bedrag dat producenten betalen om plastic afval te verwerken, vervalt. De producenten is gevraagd om een alternatief. Als dat alternatief er niet komt wordt de belastingmaatregel door de rĳksoverheid doorberekend aan de afvalverwerkers en gemeenten.

Hierdoor kan de afvalstoffenheffing stĳgen. Nazorg gesloten stortplaatsen Voor de overdracht van een gesloten stortplaats aan de provincie is een sluitingsverklaring nodig. Deze verklaring moet gebaseerd zĳn op een goedgekeurd nazorgplan. De gemeenschappelĳke

Begroting 2026 - CONCEPT

regeling Nazorg gesloten stortplaatsen dient dit plan uiterlĳk op 1 oktober 2025 in. Op basis daarvan kan de Provincie Noord-Brabant in 2026 een naheffingsaanslag opleggen. Het Rĳk werkt aan mogelĳke aanpassingen in het stort- en nazorgstelsel. Zolang hierover nog geen duidelĳkheid is, worden er geen definitieve afspraken met de Provincie Noord-Brabant gemaakt. Gemeenschappelĳke regeling Nazorg gesloten stortplaatsen stemt dit af met andere Brabantse exploitanten.

Begroting 2026 - CONCEPT

2025

2026

2027

2028

2029

Actualisatie begroting 2025-2029 1. Circulair Ambachtscentrum

-75

2. Afschaffen reinigingsrecht

-43

3. Afvalstoffenheffing

-150

241

242

250

4. Overig afval

-66

-459

5. Voorziening afval

369

184

-130

7. Indexeringen programma 5

-84

8. Duurzaamheid uitkering

150

9. Duurzaamheid subsidie

10. Gemeenschappelĳke regelingen

11. Subsidies duurzaamheid

1.800

-1.800

12. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-1.800

1.800

13. Toekomst bestendig energiebeleid

-46

14. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-46

-1.404

16. Overig

-23

-56

-36

-37

Totaal wĳzigingen

195

-1.896

-417

-491

-483

6. Realisatie Groenplan

15. Septembercirculaire (CDOKE)

Begroting 2026 - CONCEPT

Toelichting afwĳkingen Onderwerp

Toelichting

1. Circulair Ambachtscentrum

We werken de financiële businesscase verder uit voor de ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum.

2. Afschaffen reinigingsrecht

Vanaf 1 januari 2025 stopten we met het inzamelen van afval bĳ kleine bedrĳven en winkels. Hierdoor vervalt ook het bĳbehorende reinigingsrecht. We legden in 2025 minder aanslagen afvalstoffenheffing op dan begroot. In 2026 verhogen we de tarieven niet. Vanaf 2026 wordt de tariefdifferentiatie voor Plastic, Blik en Drankkartons (PBD) aangepast. We leveren PBD met een te groot percentage vervuiling aan waardoor de vergoeding vermindert of verdwĳnt. Ook stĳgen diverse kosten zoals elektriciteit en de kosten voor automatisering. Het saldo van minder opbrengsten en meer kosten verrekenen we met de voorziening afval. Om de tarieven afvalstoffenheffing in 2026 gelĳk te houden aan die van 2025 onttrekken we aan de voorziening. De raad stelde het Groenplan vast. In 2025 is het eerste deel van het Groenplan opgenomen in de begroting, nu volgt het tweede deel vanaf 2026. Hierin realiseren we specifieke ambities zoals het omvormen van verharding naar groen. Er ontstaan hogere kosten door het stimuleren van biodiversiteit en de aanplant van extra bloembollen. Volgens contracten indexeren we de kosten. We dekken dit uit de stelpost indexeringsbudgetten (zie programma 1). We ontvangen een uitkering voor de bestrĳding van energiearmoede en voor isolatiemaatregelen.

3. Afvalstoffenheffing 4. Overig afval

5. Voorziening afval 6. Realisatie Groenplan

7. Indexeringen programma 5 8. Duurzaamheid uitkering 9. Duurzaamheid subsidie 10. Gemeenschappelĳke regelingen 11. Subsidies duurzaamheid 12. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 13. Toekomst bestendig energiebeleid 14. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 15. Septembercirculaire (CDOKE) 16. Overig

We betalen de loonkosten van een accountmanager uit specifieke uitkering Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). Op basis van de vastgestelde jaarrekening 2024 en begroting 2026 passen we de bĳdrage van de gemeenschappelĳke regeling Omgevingsdienst West-Brabant aan. Voor duurzaamheid zĳn subsidies beschikbaar tot 2028. Het bedrag dat we in 2025 nog niet gebruikt hebben nemen we via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. Voor duurzaamheid zĳn subsidies beschikbaar tot 2028. Het bedrag dat we in 2025 nog niet gebruikt hebben nemen we via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. We gebruiken de uitkering voor het maken van een toekomstbestendig energiebeleid in 2026 en nemen deze via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. We gebruiken de uitkering voor het maken van een toekomstbestendig energiebeleid in 2026 en nemen deze via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. We ontvangen geld voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid. Voor 2026 is de subsidieregeling Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) omgezet naar de algemene uitkering. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting 2026 - CONCEPT

5.1 Duurzaam wonen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil minimaal 3.000 woningen verduurzamen. Maatschappelĳk effect • Woningen en wĳken verduurzamen. Wat zĳn de doelen? 1. Minimaal 3.000 woningen verduurzamen. 2. Integrale benadering van de aanpak bĳ voorbereiding en uitvoering. 3. Energiebesparing stimuleren en realiseren. 4. Vervangen door aantal zonnepanelen bĳ particulieren. Doel 2030 (95.000) - 2022 (61.440). Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? We stimuleren de verduurzaming van minimaal 3.000 woningen. Dat doen we met een pakket aan maatregelen. Steeds meer inwoners en bedrĳven installeren zonnepanelen. Daarover rapporteren we bĳ de jaarrekening. We verstrekten meer dan 760 witgoedvouchers aan inwoners die daarvoor in aanmerking kwamen. Daardoor hebben zĳ nu zuinigere elektrische apparaten en een lagere energierekening. Met Alwel werken we aan het versneld verduurzamen van huurwoningen. Steeds meer woningen hebben daarom zonnepanelen. Ook werkt Alwel planmatig aan het verduurzamen van woningen. De klussendienst, die kleine isolatiemaatregelen uitvoert bĳ een grotere groep inwoners, bereikte ongeveer 52% van de doelgroep.

We onderzoeken nu de voortzetting ervan. Alle informatie over het gebruik van bovenstaande initiatieven staat onder 'Wat is de stand van zaken in 2025?'.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=597fd206-dfde-46b4-b796-8c6bc39b850f