3. Kadernota 2023-2026.pdf

We leggen het openbaar gebied gefaseerd aan. De eerste twee fases tussen het nieuwe zwembad en het Cultuurhuis De Nobelaer zijn opgeleverd. Voor de laatste fase ronden we het inrichtingsplan en het bestek af. In deze fase nemen we ook de verplaatsing van de bypass van de rotonde aan de Rode Poort – Parklaan – Anna van Berchemlaan mee. Bij het opstellen van het inrichtingsplan betrokken we Stichting Nieuwe Nobelaer. Het voorlopig ontwerp bespraken we met de overleggroep omgeving. Zij waren enthousiast over het ontwerp. Voor de bouwvakantie rondden we de aanbesteding af en gaven we opdracht aan de aannemer. In september startten de werkzaamheden met de verplaatsing van de bypass. De aannemer leverde eind april de laatste fase op. Begin mei plaatsen we in eigen beheer de laatste beplanting. Veiligheid Niet van toepassing. Financiën De raad besloot op 22 februari 2016 om het taakstellend krediet voor de realisatie van de nieuwbouw opnieuw vast te stellen. De aanbesteding voor de bouw startte in oktober 2017. Uiteindelijk ontvingen we in de Europese niet-openbare aanbesteding één inschrijving. Naar onze mening was dit geen inschrijving waarop gunning van de opdracht kon plaatsvinden. Duidelijk was dat het budget uit februari 2016 voor het hele project (Banakker, Nieuwe Nobelaer en inrichting openbaar gebied) ontoereikend was in de huidige marktsituatie.

We stelden in oktober 2018 de raad daarom voor extra budget voor het project beschikbaar te stellen en een nieuwe aanbesteding te starten. Op 30 oktober 2018 besloot de raad het gevraagde extra budget beschikbaar te stellen. Hoewel nog een aantal herstelpunten moet worden verholpen en de eindafrekening nog moet worden opgemaakt, verwachten we het project binnen het nieuwe projectbudget van 2018 te realiseren.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

69

Stand van zaken eerste bestuursrapportage 2022 Planning Na het succesvol afronden van de tweede aanbesteding gaven we op 17 april 2020 Bouwbedrijf Vrolijk BV opdracht voor de bouw van het nieuwe Cultuurhuis De Nobelaer. De bouw startte op 18 juni 2020 met het boren van de eerste paal. Het bereiken van het hoogste punt is op 16 maart 2021 gevierd.

De oplevering stond gepland op 22 oktober 2021. Met name in de ruwbouwfase liep de aannemer vertraging op. Die vertraging kon de aannemer niet meer volledig inlopen. Op 24 december 2021 leverde Bouwbedrijf Vrolijk B.V. de nieuwbouw van het Cultuurhuis De Nobelaer aan ons op.

Kwaliteit uitvoering De raad volgt de kaders van het proces van de nieuwbouw via hun klankbordgroep. Ook informeren we de raad schriftelijk wanneer daarvoor aanleiding is. Capaciteit organisatie en samenwerking partners Het project vergt een forse inspanning van de organisatie. We hebben daarvoor een projectorganisatie opgezet. We betrekken de Stichting Nieuwe Nobelaer daarbij intensief. De stichting participeert mee in alle fasen van het project. Risico's Met het verstrekken van de opdracht en de daadwerkelijke start van de bouw waren de risico’s van de aanbesteding voor de bouw verdwenen. Uiteraard resteerden nog wel de risico’s bij de realisatie van een dergelijk complex bouwwerk voor geld, planning en kwaliteit. Door intensief bouwtoezicht en regelmatige bouwvergaderingen probeerden we de risico’s zo veel mogelijk te beperken. Alle aanbestedingstrajecten zijn succesvol afgerond.

Tijdens de oplevering constateerden we een aantal herstelpunten. Ook komen er tekortkomingen aan het licht nu Stichting Nieuwe Nobelaer de nieuwbouw in gebruik heeft genomen. Een aantal van deze punten is al verholpen, de andere volgen de komende periode. Een aantal werkzaamheden kan pas in de zomer worden opgepakt.

Op 24 december 2021 namen we de theatertribunes niet af van de gecontracteerde leverancier. We vonden dat de tribunes teveel gebreken hadden. We stelden de leverancier in gebreke en eisten dat op zo kort mogelijke termijn de theatertribunes conform bestek worden geleverd. De tribune in de dramastudio is inmiddels conform bestek. De tribune in de grote zaal is dat nog niet. Hier zijn tijdelijke maatregelen voor getroffen zodat voorstellingen op een veilige wijze door kunnen gaan. De definitieve aanpassingen aan de tribune worden in de zomerperiode doorgevoerd.

70

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen Om ervoor te zorgen dat kapitaalgoederen, bijvoorbeeld gebouwen en wegen, lang mee gaan is onderhoud nodig. In deze paragraaf beschrijven we het beleid over het onderhoud van kapitaalgoederen. Ook geven we informatie over de uitgaven voor dit onderhoud. De kapitaalgoederen verdelen we in: • kapitaalgoederen openbaar gebied; • kapitaalgoederen gebouwen; • kapitaalgoederen sportaccommodaties.

Ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied Kwaliteitsniveaus beheer openbare ruimte De kwaliteitsniveaus die we in de begroting 2022 opnamen gebruiken we ook in 2023. Wegbeheer We beoordelen de onderhoudsvoorziening voor verhardingen iedere twee jaar. Na de globale visuele weginspectie in 2022 herberekenen we de onderhoudskosten aan alle verhardingen. Door de bezuinigingen van 2021 pasten we de kwaliteitsniveaus aan. Hierbij geldt uiteraard dat de veiligheid van het openbaar gebied voorop staat. Groenbeheer We koppelen grootschalige werkzaamheden in het openbaar groen aan de planning voor werkzaamheden aan de weg en/of riool. In 2023 staat een groot aantal werkzaamheden aan riolering en wegen (civieltechnische werkzaamheden) op de planning. Aanpassing of vervanging van het openbaar groen is dan ook noodzakelijk. Het budget voor het beplanten van opengevallen plaatsen (inboet) nemen we op in de exploitatiebegroting. Eventuele aanpassingen in het groenbeheer voeren we door vanaf 2023. Westpolderplas In 2022 is het onderzoek naar de blauwalgenproblematiek afgerond. Hiermee zijn de benodigde maatregelen tegen de blauwalgen bekend. Er vond nog geen doorrekening plaats, waardoor de financiële gevolgen voor 2023 momenteel nog niet bekend zijn. Afvalinzameling In 2023 starten we met het vervangen van de ondergrondse containers voor glas en textiel.

De ondergrondse containers voor textiel worden dan gelijk voorzien van een paslezer om te voorkomen dat er ander afval in gestort wordt.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

71

Ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen gebouwen Op dit moment bespreken we de volgende veranderingen in het gebouwen bestand: • verkopen van het vergadercentrum op de Markt; • nieuwbouw van de huisvesting voor Jeugdland; • afstoten van huisvesting voor scouting Tarcisius aan de Vijfhuizenweg door privatisering; • onderzoek naar nieuwbouw voor de scouting aan de Kokkenstraat en de Lambertusstraat. Het verduurzamen van panden verdient aandacht. Hiervoor is nog geen budget opgenomen in het onderhoudsplan.

72

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Financiering Financiering 2022 Door een tekort aan liquide middelen sloten we in het eerste kwartaal 2022 twee langlopende leningen van elk € 10 miljoen af. De rente op de kapitaalmarkt steeg de afgelopen periode. De rentepercentages van de afgesloten leningen zijn: 0,695% (looptijd 10 jaar) en 1,38% (looptijd 15 jaar). We verwachten dat de rente dit jaar verder zal stijgen. We sluiten een langlopende lening af, wanneer financiering met kasgeld (door de kasgeldlimiet) niet meer mogelijk is. 2023-2026 In onze berekeningen gebruiken we twee rentepercentages: - een rentepercentage voor het Grondbedrijf: 1,18% - een rentepercentage voor de overige investeringen: 0,5%. Voor de kadernota 2023-2026 hanteren we de percentages die we in de begroting 2022 gebruikten. De regelgeving schrijft voor hoe we deze percentages moeten bepalen. Bij het opstellen van de begroting 2023 bepalen we de definitieve percentages.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

73

Bedrijfsvoering Algemeen Voor de organisatie is het uitgangspunt het realiseren van de toekomstvisie (2012), het nieuwe raadsprogramma en het beleidskader 2022-2026. Om dit te bereiken, blijft de organisatie zich ontwikkelen. In de toekomstvisie stond al dat we een organisatie moeten zijn die flexibel, ondernemend, klantgericht en innovatief is. Vanuit het nieuwe raadsprogramma krijgt communicatie, participatie en inlevingsvermogen de komende jaren meer aandacht. We werken daarom aan teamoverstijgend werken, aan denken vanuit de klant en samenwerken met inwoners en andere partners, we sturen op resultaat en werken met sturingsinformatie. Tot slot zorgen we voor ruimte voor experimenteren, leren en vernieuwing.

Loonkosten De collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) heeft een looptijd tot 1 januari 2023. Voor de loonkosten maken we een inschatting van de CAO stijging. Hiervoor gebruiken we de indexcijfers van het Centraal Plan Bureau. Deze cijfers gebruikt de Rijksoverheid ook bij het opstellen van de circulaires van het gemeentefonds.

74

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Verbonden partijen Ontwikkelingen Onze uitgangspunten bij regionale samenwerking zijn kwaliteitsverbetering, krachtenbundeling en kostenbeheersing. In deze paragraaf melden we kort de bijzonderheden voor 2023 en de jaren daarna. Gemeenschappelijke Regeling Regio West Brabant (RWB) De RWB werkt volgens haar actieprogramma 2019-2023 aan een krachtige regio op de thema’s economie, arbeidsmarkt, ruimte en mobiliteit. RWB bereidt het vervolg op dit actieprogramma eind 2022 voor. Hierbij betrekt RWB de gemeenteraden. Het actieprogramma 2023-2027 biedt RWB in het voorjaar van 2023 aan de raden aan. Gemeenschappelijke Regeling ICT West-Brabant West (ICT WBW) ICT WBW werkt samen met de deelnemers aan de ‘visie 2025' die antwoord geeft op de vraag op welke manier de deelnemers om willen gaan met ICT-ontwikkelingen en welke rol de samenwerking (met elkaar en met ICT WBW) daarin speelt. ICT WBW denkt samen met de deelnemers na over het ontwikkelen van een nieuwe werkplek die past bij de huidige technologische ontwikkelingen en de behoefte van de deelnemers. Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Midden en West-Brabant Elementen in de rechtspositie van de brandweervrijwilligers zijn in strijd met Europese wet- en regelgeving. Een landelijke stuurgroep werkt oplossingen uit. De effecten hiervan worden in 2023 zichtbaar. Het doel in 2023 is de samenleving redzamer te maken.

Daarom is in 2022 de Risk Factory van start gegaan die ook in 2023 verder ingezet wordt. Hierin wordt met realistische en interactieve scenario’s geoefend. Voorbeelden hiervan zijn brandgevaar, phishing, verkeersveiligheid, groepsdruk en 1-1-2 bellen. Kinderen en senioren leren en ervaren hier hoe te handelen op deze gebieden. Gemeenschappelijke Regeling schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio WestBrabant De gemeenschappelijke regeling wordt in 2022-2023 regionaal geëvalueerd. Gemeenschappelijke Regeling West-Brabants Archief (WBA) In 2023 voert WBA de nieuwe beleidsvisie uit. De digitale dienstverlening vraagt de komende jaren extra aandacht. De nieuwe website en portal, die WBA in 2023 in gebruik neemt, levert hieraan een grote bijdrage. Het WBA ondersteunt zijn deelnemers om verbeteringen in hun informatiehuishouding door te voeren. Dezelfde ondersteuning levert het WBA bij wettelijke ontwikkelingen die haar deelnemers raken.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

75

Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap Noord-Brabant (WVS) In de komende jaren wordt de samenwerking tussen WVS, Werkplein Hart van West-Brabant en de intergemeentelijk sociale dienst Brabantse Wal verder uitgebouwd. WVS start een onderzoek naar de mogelijkheden om het Groenbedrijf van WVS voor een bredere doelgroep in te zetten en (structureel) betaald werk te bieden aan personen die de stap naar de reguliere arbeidsmarkt (nog) niet kunnen maken. WVS wil meer personen met een afstand tot de arbeidsmarkt kans op betaald werk bieden en tegelijkertijd blijven voldoen aan groenonderhoud zoals WVS dat nu voor de WVS-gemeenten uitvoert. Gemeenschappelijke Regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van West-Brabant Werkplein voert de nieuwe visie op dienstverlening, die in 2021 werd vastgesteld, verder in. Gemeenschappelijke Regeling voor Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant Het regionale beleidskader 2022 tot en met 2025 geeft de samenwerking verder vorm. Centrumgemeente Breda werkt dit regionale beleid, na afstemming met en goedkeuring van de regiogemeenten, uit in opdrachten aan uitvoeringsorganisaties en zet de regionale middelen zo efficiënt in.

Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Breda De GR Beschermd Wonen richt zich op het gezamenlijk borgen van de toegang tot beschermd wonen voor de inwoners van de deelnemende gemeenten. De regeling zet de komende jaren in op het intensiveren van de samenwerking van de deelnemende gemeenten op beleidsmatig en uitvoerend niveau. Hierbij is nadrukkelijk oog voor een verantwoorde bekostiging en financiering van beschermd wonen. Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet verandert de regelgeving voor de fysieke leefomgeving ingrijpend. De inzet van de wetgever is om het wettelijk verplichte basistakenpakket (VTH) beleidsneutraal om te zetten. De OMWB heeft diverse malen aangegeven dat de gemeenten rekening moeten houden met een kostenstijging. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst West-Brabant (GGD) Eind 2022 start de GGD -samen met haar nieuwe bestuur, inwoners, gemeenten en andere partners- met het herijken van de meerjarenvisie ‘Agenda van de Toekomst’. Daarbij heeft GGD West-Brabant nadrukkelijk oog voor de maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis en de impact van corona op de Publieke Gezondheid. Gemeenschappelijke Regeling ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)

76

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

De ontwikkelingen bij RAV zijn gericht op de best passende zorg voor een patiënt en op zorgcoördinatie. RAV gaat meer samenwerken met ketenpartners zoals huisartsen(posten) en de GGZ, om zo te kijken waar de patiënt het beste geholpen kan worden. Ook vinden er ontwikkelingen plaats op personeelsgebied (bijvoorbeeld duobanen waarbij personeel zowel in het ziekenhuis als bij de RAV werkt). Een andere grote ontwikkeling is zorgdifferentiatie. RAV kijkt welk niveau zorg er nodig is, waarna het juiste team deze zorg gaat verlenen. Hierdoor hoeft niet al het personeel dezelfde kennis en bevoegdheden te hebben, waardoor er meer ruimte over blijft voor de complexe zorg. Dit alles draagt bij aan het verlenen van de best mogelijke zorg.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

77

Grondbeleid Grondbeleid In deze paragraaf geven we een toelichting op het grondbeleid. Naast de algemene ontwikkelingen benoemen we de risico’s. Ook lichten we een aantal wijzigingen in reserves toe. Algemene ontwikkelingen We werken aan een omgevingsvisie die een beeld geeft van de veranderingen in het bestaand stedelijk gebied en van de toekomstige uitbreiding daarvan tot 2040. Voor alle projecten maken we een planning en een berekening van kosten en inkomsten. Dit doen we in het Uitvoeringsprogramma omgevingsvisie.

Wonen De afspraken over de woningbouwproductie voor de periode 2020 - 2035 baseren we op de provinciale Bevolkings- en woningbouwbehoefteprognoses. Volgens deze prognoses is de opgave voor Etten-Leur de oplevering van nog minstens 2.400 woningen. De gemeenten in de regio Breda deden de rijksoverheid een aanbod om samen met de regio Tilburg tot 2040 een deel van het landelijk woningtekort op te lossen. Etten-Leur doet daaraan mee. De opgave kan oplopen tot 3.800 woningen als Rijk en regio’s tot afspraken komen. Het gemeentelijk woningbouwprogramma in deze kadernota baseren we voorlopig op het regionale aanbod. Later vertalen we het gemeentelijk woningbouwprogramma in het ‘Beleidskader 2022-2025’. De woningen komen op diverse binnenstedelijke locaties en op nieuwe locaties buiten bestaand stedelijk gebied. De gemeenteraad neemt hierover in de omgevingsvisie een besluit. Een overzicht van het regionale aanbod per 1 januari 2023 leest u in het woningbouwprogramma 2023-2026. Woningbouw 2023-2026 in m2 verkopen woningbouw in m2 gemeentelijke locaties

Prognose 2023

2024

Schoenmakershoek-Oost

25.567

Haansberg-Oost

14.547

Wipakker

5.678

Uitleglocatie Meeuwisdijk Nobelaer

5.500

Totaal

5.500

78

2025

2026

> 2026

Totaal 25.567

11.988

13.947

40.482

50.000

50.000

50.000

150.000

1.650

10.850

12.500

65.597

60.850

239.727

5.678

5.500 45.792

61.988

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Woningbouw 2023-2023 oplevering Oplevering in aantallen: Prognose gemeentelijke locaties Totaal

2023

2024

2025

2026

> 2026

Totaal

52

187

254

241

1.951

2.685

Prognose locaties derden

2023

2024

2025

2026

> 2026

Totaal

Totaal

411

52

9

15

0

487

Totaal aantal woningen

463

239

263

256

1.951

3.172

2023

Oplevering in aantallen: Prognose 2024

2025

2026

> 2026

Totaal

sociale huur grondgebonden sociale huur appartementen

-

-

54

54

478

586

187

20

-

-

-

207

Totaal sociale huur

187

20

54

54

478

793 296

per categorie

middeldure huur grondgebonden

-

-

22

22

252

middeldure huur appartementen

10

10

-

-

-

20

Totaal middeldure huur

10

10

22

22

252

316

dure huur grondgebonden

-

-

-

-

-

-

dure huur appartementen

-

-

-

-

-

-

Totaal dure huur

0

0

0

0

0

0

goedkope koopwoningen goedkope koop appartementen

21 -

8 32

33 -

33 -

508 -

603 32

Totaal betaalbare koop < € 270.000

21

40

33

33

508

635

middeldure koopwoningen middeldure koop appartementen

42 50

66 10

64

62 15

326 -

560 75

Totaal betaalbare koop < € 355.000

92

76

64

77

326

635

dure koopwoningen dure koop appartementen

78 73

60 25

42 -

33 -

165 -

378 98

Totaal dure koop

151

85

42

33

165

476

bouwkavels

2

8

48

37

222

317

bouwkavels CPO*

-

-

-

-

-

-

Totaal bouwkavels

2

8

48

37

222

317

463

239

263

256

1.951

3.172

Totaal

*CPO: Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

79

Werken

Bedrijventerreinen In 2017 zijn in regionaal verband met de provincie afspraken gemaakt over de bedrijventerreinen. Hergebruik heeft de hoogste prioriteit. In de loop van 2023 maken de gemeenten en provincie nieuwe programma-afspraken tot 2030. Etten-Leur wil vooral via herontwikkeling van bestaand bedrijventerrein aan de vraag voldoen. Door het ontbreken van geschikte en rendabele locaties gaan we niet over tot de aanleg van nieuw bedrijventerrein. In de omgevingsvisie nemen we daarover een besluit. Een overzicht van de totale voorraad aan bedrijfskavels bij het Grondbedrijf leest u in de bijlage ’Uitgifte bedrijventerreinen, kantoorlocaties en detailhandel 2023-2026’. Wanneer we de voorraad bedrijfskavels afzetten tegen de prognose, dan blijkt dat de bestaande voorraad voor kleinschalige bedrijvigheid tot 2022 voldoende is. Om ook na deze periode te kunnen voorzien in bedrijfsgrond kochten we de locatie Oude Kerkstraat 2 aan. Deze locatie is na sanering op 19 april 2022 aan ons overgedragen. De overdracht verwachten we medio april 2022. Grootschalige bedrijven (meer dan een hectare) kunnen we op deze locatie maar zeer beperkt onderbrengen. Behalve de gemeente hebben ook anderen een beperkt aantal bedrijfskavels in de verkoop.

Detailhandel Bij detailhandel ligt het accent op het Winkelhart en wijk- en buurtcentra. Samen met vastgoedeigenaren en ondernemers kijken we naar de positie van het Winkelhart en andere centra. We werken aan concrete maatregelen om de leegstand aan te pakken. Ook bestaat de noodzaak om het totale winkelaanbod terug te brengen. In de omgevingsvisie staan voorstellen.

Kantoren Etten-Leur heeft geen gronden meer beschikbaar voor de bouw van kantoren. In regionaal verband zijn afspraken gemaakt om daar waar mogelijk het volume te laten krimpen. Bedrijventerreinen 2023-2026 Prognose bedrijventerreinen in m2

2023

2024

3.597

2.146

2025

2026

> 2026

Totaal

Vosdonk-Zuid Kavel + woning

5.743

Vosdonk-Noord Oude Kerkstraat

20.284

12.908

12.908

12.908

12.908

71.916

Totaal

23.881

15.054

12.908

12.908

12.908

77.659

Reserve Cultuur De storting in deze reserve is niet gebaseerd op een afsprakenkader of verordening van een hogere overheid. De storting en aanwending van deze gelden vloeien voort uit de gestelde doelen in de nota Cultuur, toerisme & recreatie en de nota grondbeleid. In de nota grondbeleid is opgenomen dat:

80

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Ter realisatie van kunstwerken en culturele elementen in de wijken een reserve Cultuur is opgericht. Voeding vindt plaats door middel van storting per uitgeefbare m2 bouwgrond. Het bedrag dat per m2 wordt afgedragen, wordt bij de evaluatie van de beleidsnota cultuur, toerisme & recreatie vastgesteld. De voeding van de reserve vindt plaats door een opslag op de grondprijs van € 0,50 per verkochte m2 bouwgrond, die niet in een eerder stadium bebouwd was. Het selecteren van de kunstenaar wordt begeleid door een aantal vaste commissieleden Cultuur in de wijken, aangevuld met een vertegenwoordiging uit de wijk. Het zijn uiteindelijk de wijkbewoners zelf die beslissen, wat er met de door hen gestorte bijdrage, aan kunst wordt gerealiseerd. Afwisselend worden een “oude” wijk (Baai, Grauwe Polder en Trivium) en een “nieuwe” wijk (Schoenmakerhoek + Oost en de Streek) voorzien van een kunstwerk. Het streven is om, nadat een wijk zijn voltooiing nadert, het proces voor de realisatie van een kunstwerk op te starten. Op dit moment gebeurt dit in Schoenmakershoek. Vanuit Schoenmakershoek is € 56.455 gestort in de reserve. In de Streek is € 51.311 gestort. Voor de Baai, Grauwe Polder en Trivium is ongeveer € 30.000 per locatie beschikbaar.

Hoewel het nergens expliciet omschreven staat, mogen de kopers van de grond verwachten dat de door hen betaalde opslag ook aangewend zal worden voor deze kunstwerken en culturele elementen in de woonwijk. Het aanwenden van de in de reserve gestorte gelden blijft echter een bevoegdheid van de gemeenteraad, zonder dat daar (formeel) verantwoording over afgelegd hoeft te worden. Maar mogelijk kan de opslag op de grondprijs betwist worden als deze voor andere doeleinden, dan kunst in de wijk, aangewend wordt. Omdat de koppeling met de nota Cultuur, toerisme & recreatie steeds verder vervaagt, is het tijd om de storting in een afzonderlijke reserve te heroverwegen. Een betere optie is, om bij de aanleg van een nieuwe woonwijk, het kunstelement op te nemen in de grondexploitatie (zoals we dat bijvoorbeeld ook al doen met de speelvoorzieningen). Het voordeel daarvan is dat het geen afzonderlijke storting meer is waar door derden rechten aan ontleend kunnen worden en er de mogelijkheid is om kunst met functionaliteit te combineren (bijvoorbeeld de fietser in Attelaken). We stellen voor om: • het huidige vrij besteedbare deel van de reserve Cultuur (€ 187.000) aan te wenden voor kunstwerken en culturele elementen in de wijken; • de storting in de reserve Cultuur met ingang van 1 januari 2023 te laten vervallen; • binnen grondexploitaties in uitleggebieden een bedrag op te nemen voor kunst in de wijk.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

81

Reserve Compenserend Groen en reserve Landschapsbeleid en beheer De storting in deze reserves is gebaseerd op het afsprakenkader tussen de provincie en de gemeenten uit de regio West-Brabant. De juridische basis is de provinciale Omgevingsverordening. In de reserve Compenserend Groen storten we de bijdragen die we als gemeente zelf verschuldigd zijn als we woningbouw of bedrijventerreinen realiseren. In de reserve Landschapsbeleid en beheer worden de bijdragen van derden gestort die zij op basis van de provinciale Omgevingsverordening moeten betalen. In het onderstaande schema zijn de verschuldigde percentages opgenomen. Ontwikkeling Stedelijke uitbreiding in zoekgebieden voor stedelijke ontwikkeling (conform begrenzing Verordening)

Investering in kwaliteitsverbetering 1% van de totale gronduitgifteprijs

Uitbreiding bestemmingsvlak

20% van de waardevermeerdering van de grond

Uitbreiding bebouwing

20% van de waardevermeerdering van het object

Omzetting agrarisch bouwblok naar Wonen

20% van de waardevermeerdering van de grond

Niet-agrarische functie als nevenactiviteit of hergebruik op agrarisch bouwblok

20% van het verschil tussen een agrarische bedrijfsbestemming en de (gecorrigeerde) waarde van een bedrijfskavel

Overige ontwikkelingen (bijvoorbeeld Maatschappelijke functies, windturbines, reclamemasten en dergelijke)

Maatwerk

In het betreffende afsprakenkader is verder uitgewerkt hoe met de provinciale regeling Kwaliteitsverbetering van het landschap uit de provinciale Omgevingsverordening moet worden omgegaan. Dit is een wettelijke regeling en is niet vrij in te vullen. In de nota grondbeleid namen we daarom ook op: De realisatie van nieuwe woongebieden en/of bedrijventerreinen gaat bijna altijd ten koste van (groen in) het buitengebied. Ter compensatie worden elders in het buitengebied gronden aangekocht voor de aanleg van blijvend nieuw groen. De achterliggende gedachte is tevens dat een stedelijk gebied alleen goed kan functioneren indien er ook sprake is van een aantrekkelijk buitengebied. Om deze aankopen en inrichting te kunnen bekostigen wordt per uitgeefbare m2 bouwgrond een bedrag in de reserve Compenserend groen gestort. Voorbeelden van nieuw groen zijn: De Groene Schakel en de ecologische verbindingszones. Ook initiatiefnemers van bepaalde ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied zijn verplicht zorg te dragen voor compenserende fysieke verbeteringen, dat wil zeggen kwaliteitsverbetering landschap,

82

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

van het buitengebied. Het gaat vooral om kwaliteitsverbeterende maatregelen op of in de directe omgeving van de locatie waar een ontwikkeling plaatsvindt. En als dat niet mogelijk is, geheel of aanvullend een storting in een kwaliteitsfonds voor het buitengebied (= de reserve Landschapsbeleid en beheer, straks reserve Kwaliteitsverbetering landschap). Maar ook die middelen moeten op grond van de provinciale (Interim) Omgevingsverordening besteed worden aan aantoonbare kwaliteitsverbetering van het landschap. Die regeling Kwaliteitsverbetering van het landschap is ook verplicht vertaald in het bestemmingsplan ‘Buitengebied’, een juridisch bindend document. In dat bestemmingsplan is het bestedingsdoel ook nog eens geformuleerd: ‘aantoonbare en uitvoerbare fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap of cultuurhistorie of van de extensieve recreatieve mogelijkheden van het buitengebied’. In de loop van 2022 wordt er een bestedingsprogramma opgesteld voor de reserve Landschapsbeleid en beheer. Door de provincie wordt er, door middel van een verantwoording over de bestedingsdoelen, op toegezien dat de middelen niet voor andere doeleinden worden aangewend.

We stellen voor om: • De reserves Compenserend Groen (€ 112.000 per 1-1-2022) en de reserve Landschapsbeleid en beheer (€ 403.000 per 1-1-2022) te handhaven en de stortingen conform het afsprakenkader tussen de provincie en de gemeenten uit de regio West-Brabant voort te zetten. • De benaming van de reserve Landschapsbeleid en beheer te wijzigen in reserve Kwaliteitsverbetering landschap. Dit sluit beter aan op de benaming van de verordening waarop de reserve is gebaseerd. • De reserves in te zetten volgens de bestedingsdoelen die zijn geformuleerd in de provinciale en gemeentelijke wettelijke regelingen.

Risico's De financiële bedrijfsvoering van het Grondbedrijf is zo opgezet dat we risico’s in principe opvangen zonder dat we een beroep doen op de algemene dienst van de gemeente. In de onderstaande tabel is aangegeven: • het actuele risicoprofiel van de grondexploitaties; • het noodzakelijke weerstandsvermogen op basis van de risicoberekening; • de verwachte exploitatieresultaten; • het aantal m2 grond dat in eigendom is.

(bedragen x € 1.000) Grondexploitaties

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Bruto risicoprofiel benodigd Prognose 1-1-2023 weerstandsvermogen resultaat 24.682

8.640

3.045

voorraad gronden m2 516.800

83

Uit het overzicht van onze reserves blijkt dat de ‘Reserve exploitatie risico’s' toereikend is. Een gedetailleerd overzicht van de grondexploitatierisico’s vindt u in de bijlage ‘Risico’s grondexploitaties per 1 januari 2023’. Daarin staat ook een totale berekening van het weerstandsvermogen dat nodig is. Uit dit overzicht blijkt dat de ‘Reserve exploitatie risico’s’ toereikend is. Risico's grondexploitatie per 1-1-2023 Woningbouwlocaties (bedragen x € 1.000) Schoenmakershoek-Oost

boekwaarde

Risico

Prognose resultaat

m2

4.985

2.935

-725

25.700 0

-377

360

17

De Streek

-1.292

1.053

239

0

Nobelaer

3.280

813

7

5.500

Haansberg-Oost

4.300

120

1.404

40.500

200

6

0

5.700

11.096

5.287

942

77.400

Vosdonk-Zuid Vosdonk Noord

-315 10.315

965 2.300

474 -1.060

5.700 64.750

Bedrijventerreinen

10.000

3.265

-586

70.450

21.096

8.552

356

147.850

boekwaarde

Risico

Prognose resultaat

m2

Spoorzone Juvenaat

Wipakker Woningbouwlocaties Bedrijventerreinen

Kantoorlocaties Totaal

Materiële vaste activa Hoge Haansberg

610

60

610

130.750

Hoge Haansberg

1.714

775

1.714

162.575

70

10

70

11.925

295

10

295

63.700

2.689

855

2.689

368.950

boekwaarde 600

Risico 60

OZB of taxatiewaarde 600

12.950

600

60

600

12.950

24.385

9.467

Hilsebaan Meeuwisdijk Totaal

Panden Hoevenseweg 34 Totaal Totaal exploitatiegebieden Totalen

516.800

boekwaarde

Risico

Woningbouwlocaties

11.096

5.287

Bedrijventerreinen

10.000

3.265

21.096

8.552

0

0

Materiële vaste activa Panden

2.689

855

600

60

Maximaal risico

24.385

9.467

Kantoorlocaties

84

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Minimale waarde en voorzieningen

Minimale waarde

Voorzieningen exploitatie tekorten

Woningbouwlocaties

774

725

Bedrijventerreinen

3.523

1.060

4.297

1.785

Kantoorlocaties Materiële vaste activa Panden

2.689

Minimale waarde en voorzieningen

7.586

600 1.785

Berekening reëel risico: Boekwaarde

24.385

Risico

9.467

Planschade risico afgesloten complexen

200 34.052

Maximaal risico Minimale waarde gronden en panden

7.586

Voorziening exploitatie tekorten Minimale waarde en voorzieningen

1.785 -9.371

Gecorrigeerd risico Reëel risico

24.681 35%

8.640

Prognose resultaat

voorraad gronden m2

Woningbouwlocaties

942

77.400

Bedrijventerreinen

-586

70.450

356

147.850

(bedragen x € 1.000)

Kantoorlocaties Verspreide percelen

0

0

2.689

368.950

Totaal

3.045

516.800

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

85

Investeringen Krediet aanpassingen In de eerste bestuursrapportage 2022 stellen we de volgende aanpassing in de investeringskredieten voor. (bedragen x € 1.000) 1. Grindondergronden speellocaties

VerhogingVerlaging 65

Totaal

65

1. Grindondergronden speellocaties Voor de vervanging van de grindondergronden bij speellocaties in de wijken de Grient, De Keen, Sanderbanken en Baai is geld nodig.

Investeringsruimte 2023-2026 Om nieuwe investeringen te kunnen doen, nemen we jaarlijks een bedrag aan kapitaallasten op als beschikbare investeringsruimte. Deze bedragen zijn: 2023: € 248.000 2024: € 497.000 2025: € 252.000 2026: € 250.000 Het bedrag dat we hiervoor kunnen investeren is afhankelijk van de levensduur van de investering en ligt ongeveer tussen de € 200.000 en € 4.000.000.

86

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Financiele positie Financiele positie reserves en voorzieningen Inleiding Het financiële beleid van Etten-Leur verdelen we onder in diverse elementen waaronder de reserves en voorzieningen. In maart 2017 stelde de gemeenteraad het ‘Beleidskader reserves en voorzieningen’ in de ‘financiële verordening gemeente Etten-Leur 2017’ vast. We actualiseren het inzicht in de financiële positie ieder jaar bij het opstellen van de kadernota.

Doelstelling De doelstelling van deze ‘Financiële positie reserves en voorzieningen 2022’ is om een actueel beeld te geven van de ontwikkeling van onze reserves en voorzieningen. Zo kan de gemeenteraad zijn kaderstellende rol goed uitvoeren. Hierbij hoort onder andere het vaststellen van de uitgangspunten voor de reserves en voorzieningen. Deze uitgangspunten zijn afgeleid uit het ‘Beleidskader reserves en voorzieningen’. Voor de financiële positie reserves en voorzieningen geldt als basis de uitkomsten van de jaarrekening 2021 en de huidige meerjarenraming 2023-2026. Ook nemen we de wijzigingen uit deze kadernota 2023-2026 (inclusief de eerste bestuursrapportage 2022) hierin mee. De resultaatbestemmingen uit de jaarrekening 2021 nemen we NIET op.

Samenvatting Deze samenvatting bevat de belangrijkste wijzigingen en beslispunten van de financiële positie. Uit het actuele overzicht van de reserves en voorzieningen blijkt dat de gemeente Etten-Leur op 1 januari 2022 15 reserves en 16 voorzieningen heeft. We actualiseerden de uitgangspunten en het te verwachten verloop van de reserves en voorzieningen. Als basis voor deze actualisatie gebruikten we de ‘Financiële positie reserves en voorzieningen 2021’, die als onderdeel van de kadernota 2022-2025 is vastgesteld. Bij de begroting 2022 werd de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden door de gemeenteraad ingevoerd. Naast enkele tekstuele wijzigingen stellen we voor: 1. De naam van de 'Reserve Landschapsbeheer/- beleid' te wijzigen in 'Reserve Kwaliteitsverbetering Landschap'. 2. De naam van de 'Reserve Beheren Op Niveau' te wijzigen in 'Reserve Bomenfonds'. 3. De naam van de 'Reserve StructuurvisiePlus' te wijzigen in 'Reserve Realisatie Omgevingsvisie'.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

87

4. Reserve Cultuur: Vanaf 1 januari 2023 worden geen stortingen meer gedaan vanuit de grondexploitatie. 5. De naam van de 'Voorziening Beheren Op Niveau' te wijzigen in 'Voorziening Verhardingen'. 6. De naam van de 'Voorziening Verlof Individueel Keuzebudget' te wijzigen in 'Voorziening Verlof'. 7. de ‘Financiële positie reserves en voorzieningen 2022’ vast te stellen.

88

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Totaal reserves 2021-2026 De ontwikkeling van de reserves van 2021 tot en met 2026 leest u in dit overzicht. (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Algemene risico reserve

5.270

9.925

10.425

10.925

11.425

11.925

Rekeningsaldi

6.119

0

0

0

0

0

Totaal algemene reserves

11.388

9.925

10.425

10.925

11.425

11.925

Dekkingsreserve kapitaallasten Onderwijs

10.774

10.248

9.730

9.220

8.717

8.214

Dekkingsreserve Sportvoorzieningen

5.812

5.526

5.240

4.953

4.667

4.380

Totaal bestemmingsreserves (dekking)

16.587

15.774

14.970

14.173

13.383

12.594

Reserve Volkshuisvesting algemeen

101

1

1

1

1

1

Reserve Kwaliteitsverbetering Landschap

404

401

401

401

401

401

Reserve Optimalisatie bedrijfsvoering

300

200

100

0

0

0

Reserve Automatisering

365

270

220

0

0

0

Reserve Elektronische dienstverlening

84

36

36

36

36

36

203

54

54

54

54

54

Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

1.770

0

0

0

0

0

Totaal bestemmingsreserves (overig)

3.227

963

813

493

493

493

Reserve Exploitatierisico's

8.283

8.783

9.283

9.283

9.283

9.283

Reserve Realisatie Omgevingsvisie

1.310

2.107

1.946

2.413

2.723

3.033

Reserve Compenserend groen

109

109

109

109

109

85

Reserve Cultuur

317

222

174

132

88

44

Totaal reserves Grondbedrijf

10.018

11.220

11.511

11.936

12.202

12.444

Totaal reserves Algemene Dienst en Grondbedrijf

41.220

37.883

37.719

37.527

37.504

37.456

Reserve Bomenfonds

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

89

Algemene reserves De reserves van de gemeente Etten-Leur verdelen we onder in algemene reserves, de bestemmingsreserves en de bestemmingsreserves van het Grondbedrijf. Algemene reserves De gemeente Etten-Leur heeft twee algemene reserves. De algemene risicoreserve en de reserve rekeningsaldi. Deze reserves hebben een inkomensfunctie. We gebruiken deze reserves voor het opvangen van risico’s in algemene zin en het opvangen van risico’s waarvoor geen (toereikende) bestemmingsreserves zijn ingesteld.

Datum instelling

Algemene risicoreserve Vóór 2000

Soort reserve

Algemene reserve.

Doelstelling/ bestemming

De algemene risicoreserve wordt gerekend tot de middelen die ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen (weerstandscapaciteit), zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de programma’s. De reserve kan boven het minimumniveau worden gezien als een vrije reserve, voor zover er geen concrete bestemming aan is gegeven.

Periode reserve

Niet bepaald.

Minimum

In het ‘Beleidskader 2018-2021’ bepaalden we de uitgangspunten voor risicomanagement. Hierin gaan we uit van een weerstandsratio van minimaal 1,1.

Maximum

Geen maximum bepaald.

Overige toevoegingen

- Jaarlijkse toevoeging - Buitengewone baten. - Voordelige rekeningsaldi na geautoriseerde resultaatbestemmingen.

Wijze van besteding

Boven het minimumniveau zijn de reservemiddelen aanwendbaar voor het realiseren van beleidsdoelstellingen. Voor dekking van diverse projecten is een onttrekking aan de reserve geraamd.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

3.527

5.270

9.925

10.425

10.925

11.425

Stortingen

1.770

5.906

500

500

500

500

27

1.250

0

0

0

0

5.270

9.925

10.425

10.925

11.425

11.925

Onttrekkingen Stand 31 december

90

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Rekeningsaldi Datum instelling

Reserve Rekeningsaldi Vóór 2000

Soort reserve

Algemene reserve (rekeningresultaat vóór bestemming).

Doelstelling/ bestemming

Het rekeningsaldo van een bepaald jaar wordt eerst afzonderlijk gepresenteerd voordat het saldo bestemd wordt. Het betreft hier het saldo exclusief het saldo van de grondexploitaties. Volgens bestaand beleid wordt het resultaat grondexploitatie toegevoegd aan de reserves Grondbedrijf.

Periode reserve

Niet bepaald.

Minimum

€0

Maximum

Maximaal het rekeningresultaat van het afgesloten begrotingsjaar.

Overige toevoegingen

Niet van toepassing.

Wijze van besteding

Bij vaststelling van de jaarrekening geeft de gemeenteraad bestemming aan het resultaat.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

2.679

6.119

0

0

0

0

Stortingen

6.119

0

0

0

0

0

Onttrekkingen

2.679

6.119

0

0

0

0

Stand 31 december

6.119

0

0

0

0

0

Bestemmingsreserves Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de gemeenteraad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Bestemmingsreserves zijn onderverdeeld in dekkingsreserves en overige bestemmingsreserves.

Dekkingsreserves Er zijn twee reserves gevormd voor de dekking van de kapitaallasten van investeringen met een economisch nut (scholen en sportaccommodaties). Deze investeringen moeten we activeren zonder dat eventuele bijdragen uit reserves hierop in mindering zijn gebracht. Hieronder staan de uitgangspunten en de ontwikkeling van de dekkingsreserves.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

91

Dekkingsreserve kapitaallasten onderwijs Datum instelling

Dekkingsreserve kapitaallasten onderwijs 2005

Soort reserve

Dekkingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

De reserve wordt ingezet voor de dekking van kapitaallasten van brede scholen.

Periode reserve

Afschrijvingsperiode scholen (40 jaar).

Minimum

€0

Maximum

Boekwaarde brede scholen.

Overige toevoegingen

Kapitaallasten die begroot zijn voor onderwijsinvesteringen worden, voor het gedeelte van de investering dat nog niet gerealiseerd is, in het lopende begrotingsjaar gestort in de dekkingsreserve kapitaallasten Onderwijs.

Wijze van besteding

Het deel van de jaarlijkse kapitaallasten van de brede scholen dat boven de begroting uitgaat.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000) Stand 1 januari Stortingen Onttrekkingen Stand 31 december

92

2021

2022

2023

2024

2025

2026

11.322

10.774

10.248

9.730

9.220

8.717

0

0

0

0

0

0

548

526

518

511

503

503

10.774

10.248

9.730

9.220

8.717

8.214

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Dekkingsreserve Sportvoorzieningen Datum instelling

Dekkingsreserve kapitaallasten Sportvoorzieningen 2010

Soort reserve

Dekkingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

De reserve wordt ingezet voor de dekking van de afschrijvingen van sportvoorzieningen in sportparken Lage Banken, De Streek, Hoge Neerstraat en Trivium.

Periode reserve

Afschrijvingsperiode sportvoorzieningen (40 jaar).

Minimum

€0

Maximum

Boekwaarde sportvoorzieningen (40 jaar).

Overige toevoegingen

Niet van toepassing.

Wijze van besteding

Jaarlijkse afschrijving van de sportvoorzieningen.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

6.099

5.812

5.526

5.240

4.953

4.667

Stortingen Onttrekkingen Stand 31 december

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

0

0

0

0

0

0

286

286

286

286

286

286

5.812

5.526

5.240

4.953

4.667

4.380

93

Reserve Volkshuisvesting algemeen Ook de overige bestemmingsreserves lichten we toe:

Datum instelling

Reserve Volkshuisvesting algemeen Vóór 2000

Soort reserve

Overige bestemmingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

De reserve is bedoeld voor volkshuisvestingprojecten volgens het uitwerkingsprogramma Wonen.

Periode reserve

Niet bepaald.

Minimum

€0

Maximum

Geen maximum bepaald.

Overige toevoegingen

Incidentele baten volkshuisvesting, zoals bijvoorbeeld bij verkoop van woningen waarop een winstdelingsclausule ligt.

Wijze van besteding

Wanneer de kosten van het uitwerkingsprogramma Wonen in een jaar de exploitatiebegroting op de post Volkshuisvestingsbeleid overschrijden, onttrekken we de meerkosten in dat jaar aan deze reserve. Ook voor specifieke projecten op het gebied van volkshuisvesting kan een beroep op deze reserve gedaan worden.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

101

101

1

1

1

1

Stortingen

0

0

0

0

0

0

Onttrekkingen

0

100

0

0

0

0

101

1

1

1

1

1

Stand 31 december

94

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Reserve Kwaliteitsverbetering Landschap (voorheen reserve Landschapsbeheer/-beleid) Datum instelling

Reserve Kwaliteitsverbetering Landschap 2001

Soort reserve

Overige bestemmingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

Uit deze reserve worden projecten voor de uitvoering van de provinciale regeling ‘Kwaliteitsverbetering Landschap’ betaald. Ook heeft de reserve een bufferfunctie voor de activiteiten van het Landschapsbeleidsplan en particulier landschapsbeheer. Schommelingen in exploitatielasten worden uit de reserve genivelleerd.

Periode reserve

Niet bepaald

Minimum

€0

Maximum

Niet bepaald.

Overige toevoegingen

Verplichte bijdragen van initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied op grond van de provinciale regeling ‘Kwaliteitsverbetering Landschap’ worden in deze reserve gestort. Ook worden voordelige saldi op de onderdelen landschapsbeleid en -beheer (exclusief uren) toegevoegd.

Wijze van besteding

Uitgaven voor projecten voor de uitvoering van de regeling ‘Kwaliteitsverbetering Landschap’ worden uit deze reserve betaald. Deze uitgaven zijn aan regels gebonden. Ook komen nadelige saldi op de onderdelen landschapsbeleid en -beheer (exclusief uren) ten laste van deze reserve.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

449

404

401

401

401

401

Stortingen

5

48

0

0

0

0

Onttrekkingen

50

50

0

0

0

0

Stand 31 december

404

401

401

401

401

401

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

95

Reserve Optimalisatie bedrijfsvoering Datum instelling

Reserve Optimalisatie bedrijfsvoering 2003, in 2015 aangepast

Soort reserve

Overige bestemmingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

De reserve wordt gebruikt voor investeringen om de bedrijfsvoering te optimaliseren. Het gaat hierbij om investeringen voor digitalisering en automatisering, lean maken van processen, het eventueel afstoten van taken en administratieve lastenverlichting. De reserve is - vanuit de oorspronkelijke doelstelling van de ‘Reserve personeel’ - ook bestemd om knelpunten in de bedrijfsvoering, zoals frictiekosten, werving en selectie en opleidingen op te vangen.

Periode reserve

Onbepaald

Minimum

€0

Maximum

€ 3.000.000

Overige toevoegingen

We bepalen het resultaat van de personeelskosten (eigen personeel en inhuur van derden). Bij een positief resultaat is er de keuze dit toe te voegen aan deze reserve.

Wijze van besteding

De kosten die gemaakt worden om de bedrijfsvoering te optimaliseren worden aan deze reserve onttrokken. Bij een negatief resultaat op de personeelskosten (eigen personeel en inhuur van derden) is er de keuze dit te onttrekken uit de reserve.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

751

300

200

100

0

0

0

0

0

0

0

0

Onttrekkingen

451

100

100

100

0

0

Stand 31 december

300

200

100

0

0

0

Stortingen

96

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Reserve Automatisering Datum instelling

Reserve Automatisering 2004

Soort reserve

Overige bestemmingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

De reserve is gevormd om incidentele kosten op het gebied van automatisering op te kunnen vangen.

Periode reserve

Niet bepaald.

Minimum

€0

Maximum

Niet bepaald.

Overige toevoegingen

Niet van toepassing.

Wijze van besteding

De reserve ingezet gebruiken we voor incidentele automatiseringskosten.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

465

365

270

220

0

0

0

0

0

0

0

0

Onttrekkingen

100

95

50

220

0

0

Stand 31 december

365

270

220

0

0

0

Stortingen

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

97

Reserve Elektronische dienstverlening Datum instelling

Reserve Elektronische dienstverlening 2007

Soort reserve

Overige bestemmingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

De reserve is bestemd voor de uitvoering van het ‘Programma ambitie dienstverlening’.

Periode reserve

2023

Minimum

€0

Maximum

Niet bepaald.

Overige toevoegingen

Niet van toepassing.

Wijze van besteding

Reserve wordt ingezet voor de uitvoering van het ‘Programma ambitie dienstverlening’.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

88

84

36

36

36

36

Stortingen

0

0

0

0

0

0

Onttrekkingen

4

48

0

0

0

0

Stand 31 december

84

36

36

36

36

36

Reserve Bomenfonds (voorheen reserve Beheren op Niveau) Datum instelling

Reserve Bomenfonds 2019

Soort reserve

Overige bestemmingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

Met het geld van de reserve Bomenfonds vervangen we gekapte bomen.

Periode reserve

Niet bepaald.

Minimum

€0

Maximum

Niet bepaald.

Overige toevoegingen

Niet van toepassing.

Wijze van besteding

Met de reserve Bomenfonds planten we nieuwe bomen aan in het openbaar gebied. Deze aanplant kan plaatsvinden vanuit gemeentelijk of een burgerinitiatief.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand 1 januari

300

203

54

54

54

54

Stortingen

0

0

0

0

0

0

Onttrekkingen

97

149

0

0

0

0

Stand 31 december

203

54

54

54

54

54

98

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden Datum instelling

Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 2021

Soort reserve

Overige bestemmingsreserve.

Doelstelling/ bestemming

Het college voert de door de raad vastgestelde begroting uit. In de praktijk zijn afwijkingen onvermijdelijk. Bijvoorbeeld omdat activiteiten, waar geld voor beschikbaar is gesteld, nog niet zijn uitgevoerd. Uitvoering vindt in het volgende jaar plaats. Om dit rechtmatig op te lossen maken we gebruik van deze reserve. Toevoeging vindt plaats op twee manieren: 1.Wanneer gedurende het jaar blijkt dat geld bij bepaalde activiteiten overblijft voegen we dit via een begrotingswijziging toe aan de reserve. Een jaar later zetten we dit geld in om deze activiteiten dan nog uit te voeren; 2. Ook komt het voor dat de raad eenmalig geld beschikbaar stelt voor een project. De uitvoering loopt vaak over meerdere jaren. Voor deze projecten voegen we het overschot aan het einde van het jaar toe aan deze reserve. Het jaar erop onttrekken we het geld weer.

Periode reserve

Niet bepaald.

Minimum

€0

Maximum

Niet bepaald.

Overige toevoegingen

Niet van toepassing

Wijze van besteding

Het geld dat in een jaar is toegevoegd wordt in het daaropvolgende jaar onttrokken voor de dekking van de kosten.

We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000) Stand 1 januari Stortingen Onttrekkingen Stand 31 december

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

2021

2022

2023

2024

2025

2026

0

1.770

0

0

0

0

1.770

0

0

0

0

0

0

1.770

0

0

0

0

1.770

0

0

0

0

0

99

Reserves Grondbedrijf Het Grondbedrijf heeft vier bestemmingsreserves. Dit zijn één egalisatiereserve en drie overige bestemmingsreserves. De egalisatiereserve van het Grondbedrijf is de ‘Reserve exploitatierisico’s'. De overige bestemmingsreserves van het Grondbedrijf zijn: • Reserve Realisatie Omgevingsvisie; • Reserve Compenserend Groen; • Reserve Cultuur.

100

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT