Document · PDF

3. Kadernota 2023-2026.pdf

Raad besluit 11 juli 2022, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Kadernota 2023-2026; tweede termijn en besluitvorming’26.091 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Inhoudsopgave Samenvatting Samenvatting Voorwoord Uitgangssituatie 2022-2026 Meerjarenperspectief 2022-2026 Toelichting financiele mutaties Coronacrisis financieel Reserves Voorzieningen Uitgangspunten meerjarenbegroting Wettelĳke taken PDF Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Programma

7 7 7 9 10 10 11 12 14 14 17 17 18 19

0. Bestuur en ondersteuning Ontwikkelingen - 1 Ontwikkelingen - 2 Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2022? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven)

19 19 20 22 22 22 22 25 26

1. Veiligheid Ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2022? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven)

27 27 28 28 28 28 30 30

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2022? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven)

31 32 32 32 32 34 34

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

3. Economie

Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2022? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven)

35 35 35 35 38 38

4. Onderwĳs Ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2022? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven)

39 39 40 40 40 40 42 42

5. Sport, cultuur en recreatie Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2022? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven)

43 43 43 43 43 48 48

6. Sociaal domein Ontwikkelingen - Jeugdzorg Ontwikkelingen - Wmo Ontwikkelingen - Participatiewet Ontwikkelingen - Etten-Leur Actief Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2022? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven)

49 49 49 50 50 51 51 51 51 54 54

7. Volksgezondheid en milieu Ontwikkelingen - Omgevingswet Ontwikkelingen - Klimaatakkoord Ontwikkelingen - afval Ontwikkelingen - overig Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten?

56 56 56 57 58 59 59 59

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Wat is de stand van zaken in 2022?

Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven)

62 62

8. Volkshuisvesting, ruimtelĳke ordening en stedelĳke vernieuwing Ontwikkelingen - Omgevingswet Wat wilden we bereiken? Wat zĳn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2022? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Paragrafen

63 63 64 64 64 64 66 66 67

Lokale heffingen Lokale lastendruk Aanpassing tarieven

68 68 68

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Uitgangspunten Project Nobelaer

69 69 69

Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen Ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied Ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen gebouwen

71 71 71 72

Financiering Financiering

73 73

Bedrĳfsvoering Algemeen Loonkosten

74 74 74

Verbonden partĳen Ontwikkelingen

75 75

Grondbeleid Grondbeleid Wonen Werken Reserve Cultuur Reserve Compenserend Groen en reserve Landschapsbeleid en beheer Risico's

78 78 78 80 80 82 83

Investeringen Krediet aanpassingen Investeringsruimte 2023-2026

86 86 86

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Financiele positie Financiele positie reserves en voorzieningen Inleiding Samenvatting Totaal reserves 2021-2026 Totaal voorzieningen 2021-2026 Stille reserves BESLUITVORMING Besluitvorming Besluitvorming Toezeggingen Vragen gemeenteraad

87 87 87 87 89 105 120 124 124 124 124 125

Contact en privacy

126

Contact Contact Privacybeleid

126 126 126

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Samenvatting Samenvatting Voorwoord De kadernota in het jaar van de verkiezingen is vooral gericht op de cĳfers en minder op de inhoud. De nieuwe gemeenteraad is druk met het opstellen van het raadsprogramma en een nieuw college moet nog aantreden op het moment dat we de kadernota opstellen. Daarom is de kadernota beleidsarm, zoals we dat noemen. In de kadernota schetsen we wel ontwikkelingen die we op dit moment zien voor de komende jaren. Nieuw beleid of eventuele koerswĳzigingen of aanscherpingen in het bestaande beleid horen thuis in het nieuwe raadsprogramma. Vanuit het nieuwe raadsprogramma kĳkt het nieuwe college wat nodig is om dat programma te realiseren. Investeringen die nodig zĳn, of het stellen van prioriteiten, verwerkt het nieuwe college in de begroting 2023 die we in november behandelen. In de kadernota schetsen we wel ontwikkelingen die we op dit moment zien voor de komende jaren. Maar dat wil niet zeggen dat we stil staan. De eerste bestuursrapportage die we altĳd bĳ de kadernota opnemen, laat zien hoe we ervoor staan op basis van de begroting 2022. Corona en oorlog in Oekraïne Aan het begin van 2022 werden we geconfronteerd met een nieuwe crisis. We zagen in januari nog een (voorlopig) laatste piek van de coronapandemie. Na twee jaar dacht iedereen wat rust te krĳgen. Belangrĳk voor velen die na de coronacrisis tĳd nodig hebben om hiervan te herstellen.

Maar in februari brak er in Oekraïne een oorlog uit. Een oorlog met op de eerste plaats veel menselĳk leed. Een vluchtelingenstroom kwam op gang. Ook in Etten-Leur zetten mensen zich enorm in om vluchtelingen op te vangen. Deze oorlog leidt ook tot verdere schaarste aan grondstoffen, wat weer leidt tot hogere prĳzen voor energie en dagelĳkse boodschappen en een verder stĳgende inflatie. Deze ontwikkeling is zorgelĳk. In het nieuwe raadsprogramma houdt de gemeenteraad rekening met deze ontwikkelingen. Financiële stand van zaken De financiële stand van zaken rekenden we voor meerdere jaren door. In 2023 en 2024 is het saldo negatief. Het Rĳk verstrekte begin april informatie over de gevolgen van het coalitieakkoord voor het gemeentefonds. Deze informatie laat zien dat we vanuit het gemeentefonds voldoende geld ontvangen om dit negatieve saldo op te vangen. De definitieve bevestiging hiervan ontvangen we in de komende meicirculaire. Bĳ het schrĳven van dit stuk is deze nog niet bekend. Na verwerking van de meicirculaire sturen we een brief naar de gemeenteraad. Deze brief maakt dan onderdeel uit van het besluitvormingsproces. De kadernota passen we dan met deze cĳfers aan. Geen zekerheid over structurele financiering Steeds vaker ontvangen we incidenteel geld van het Rĳk. Het kabinet geeft ons tot op heden

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

zekerheid tot en met 2025. Dat maakt de lange termĳnplanning van de gemeentefinanciën lastig. Als overheid staan we als gemeente het dichtst bĳ de inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners. Of het nu gaat om zorg, welzĳn, woningbouw of verduurzaming. Deze partners verwachten van de gemeente kennis van zaken en een goede dienstverlening. In een tĳd dat het behouden van goede medewerkers al heel moeilĳk is, moet de gemeente ook nog meer mensen aannemen voor nieuwe taken of uitbreiding van werkzaamheden die de rĳksoverheid bĳ de gemeente belegt. Dat stopt niet in 2026. Daarvoor is structurele financiering nodig. Om die reden worden gesprekken gevoerd tussen de VNG en het Rĳk. We hopen dat de uitkomst zorgt voor een meer structureel financieringsmodel dat leidt tot meer stabiliteit en continuïteit voor de uitvoering van gemeentelĳke taken. Samen maken we Etten-Leur wordt vervolgd Tot slot willen we de nieuwe gemeenteraad complimenteren met het proces om te komen tot een nieuw raadsprogramma. De afgelopen jaren spraken college en gemeenteraad vaak over hoe we onze inwoners en andere partners steeds meer en beter konden betrekken bĳ de gemeente. De nieuwe gemeenteraad stelde de afgelopen weken met elkaar een nieuw raadsprogramma op. Periodiek zullen raad en college overleggen of de gestelde doelen tussentĳds bĳgesteld moeten worden.

De ambtelĳke organisatie heeft hier uiteraard ook een belangrĳke rol in. De huidige tĳd leerde ons dat het maken van planningen op lange termĳn lastig is. We leven in een wereld waarin ontwikkelingen snel gaan en waarin we elkaar nodig hebben om vooruit te komen. De nieuwe raad vroeg inwoners en andere partners mee te denken en mee te praten over het concept en aanvullingen te doen. Een raadsprogramma op hoofdlĳnen dat we de komende jaren samen met elkaar, met inwoners, ondernemers en maatschappelĳke organisaties verder uitwerken. Dit is zeker geen standaard aanpak in Nederland en we zĳn er trots op dat het Etten-Leurse bestuur de nieuwe periode op deze manier start. Samen maken we Etten-Leur wordt vervolgd en de eerste stap is zeker bĳzonder te noemen. We wensen de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college veel succes met de verdere uitwerking. Het college van burgemeester en wethouders

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Uitgangssituatie 2022-2026 Op 8 november 2021 stelde de gemeenteraad de programmabegroting 2022 vast. De gemeenteraad nam ook kennis van de meerjarenraming 2023-2025. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Vastgestelde begroting 2022

1.206

480

1.447

1.595

-58

-303

-526

Aanpassing indexeringen

1.977

Doorrekening jaar 2026 Startpositie kadernota 2022-2026

2026

1.206

422

1.144

1.069

1.977

Aanpassing indexeringen Voor de jaren 2023-2026 actualiseerden we diverse indexeringspercentages. We gebruiken indexeringspercentages uit onafhankelĳke bronnen. De gebruikte uitgangspunten leest u hier. Doorrekenen jaar 2026 We maakten de berekening voor 2026. Door de aanpassing van de indexeringen en het aanmaken van 2026 ontstaat de startpositie voor het meerjarenperspectief 2022-2026. Resultaat 2021 We sloten 2021 af met een positief resultaat van € 6.119.000. Een toelichting op het resultaat 2021 leest u in de jaarstukken 2021. De gemeenteraad stelt de jaarstukken 2021 in dezelfde raadsvergadering als deze kadernota vast.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Meerjarenperspectief 2022-2026 De ontwikkelingen en voorstellen in de eerste bestuursrapportage 2022 en de kadernota 2023-2026 leiden tot het volgende meerjarenperspectief. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Startpositie kadernota 2022-2026

1.206

422

1.144

1.069

1.977

Wĳzigingen

-573

-1.147

-1.344

-708

-727

Meicirculaire 2022

Saldo kadernota 2022-2026

633

-725

-200

361

1.250

De toelichting op deze cĳfers leest u hier. 2022 Op basis van de huidige inzichten sluiten we 2022 af met een positief saldo. Bĳ de tweede bestuursrapportage hebben we meer zicht op de verdere ontwikkeling. 2023-2026 De uitkering die we van het Rĳk ontvangen wordt bekend in de meicirculaire. Die is nu nog niet bekend. In het regeerakkoord is opgenomen dat gemeenten extra geld ontvangen. Dit lost onze tekorten in 2023 en 2024 op.

Toelichting financiele mutaties In het overzicht leest u een samenvatting van de mutaties bĳ het opstellen van de kadernota 2023-2026. In de programma's nemen we financiële overzichten op met meer details en toelichtingen. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

1. Besteding Jeugdzorg

-1.171

-1.249

-977

-845

2. Inzet ontvangen compensatie Jeugdgelden

961

1.091

959

3. BUIG-uitkering

-413

-617

-481

-493

4. Participatie

485

727

591

604

5. Financieel pakket

-243

6. CAO stĳging

-167

-315

-320

-325

7. Energiekosten

-99

8. Uitbreiding formatie

-50

-174

9. Leerlingenvervoer

-69

10. Aanbesteding en implementatie Burgerzaken

-65

-681

11. Areaaluitbreiding groen

-60

12. WVS jaarrekening 2021

315

13. Verkoop grond

230

14. Dienstverleningsovereenkomst Zundert

123

15. Werkplein jaarrekening 2021 16. Overig

101 -576

0 -416

0 -264

0 -305

0 -324

Totaal wĳzigingen

-573

-1.147

-1.344

-708

-727

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Coronacrisis financieel In het overzicht ziet u de compensatie die we ontvangen van het Rĳk voor het opvangen van de kosten van de coronacrisis. Ook de kosten tot nu toe vermelden we. Coronacompensatie

(bedragen x € 1.000)

Overschot

jaarrekening 2021

1.128 179 63

Vergoeding Rĳk 2022 (septembercirculaire 2021) Vergoeding Rĳk 2022 (december 2021)

1.370 -450

Vrĳval overschot 2021

jaarrekening 2021

Tĳdelĳke uitbreiding van 2 Wmo-consulenten

2e bestuursrapportage 2021*

-142

Extra jeugdprofessional 2022

1e bestuursrapportage 2021*

-55

Niet bezuinigen op inzet WVS bĳ musea

2e bestuursrapportage 2021*

-68

Niet bezuinigen op exploitatiesubsidie wĳkgebouwen

2e bestuursrapportage 2021*

-45

Thuiswerkplek

1e bestuursrapportage 2022

-150

Sfeer Beheer groep Vogelaarpark

1e bestuursrapportage 2022

-83

Geen precariobelasting in 2022

1e bestuursrapportage 2022

-47

Zelftesten minima, Met Elkaar, Harmonie Constantia

1e bestuursrapportage 2022

-19

Extra WMO consulent

1e bestuursrapportage 2022

-78

Jeugd aan zet (gymzalen tĳdens lockdown 2020) Extra kosten carnaval

1e bestuursrapportage 2022 1e bestuursrapportage 2022

-10 -6 -703

Overschot

218

(*) Verschillende besluiten uit 2021 werken structureel door en hebben ook een effect op 2022. Daarom nemen we die hier op. Het overschot reserveren we voor de kosten die we nog verwachten.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Reserves Op basis van de geactualiseerde meerjarenbegroting 2022-2026 bĳ deze kadernota brengen we de financiële positie van reserves en voorzieningen en het verloop voor de komende jaren in beeld. Het overzicht van alle reserves en voorzieningen vindt u bĳ de gedetailleerde financiële positie. Reserves behoren tot het eigen vermogen en zĳn in principe vrĳ inzetbaar. Aan sommige reserves ligt een bestemming ten grondslag. Deze zĳn daarom niet vrĳ inzetbaar. De algemene reserves zĳn vrĳ om in te zetten, maar ook noodzakelĳk om eventuele tekorten en risico's op te kunnen vangen. Verloop reserves 2017-2026 50.000.000

40.000.000

30.000.000 Grondbedrijf

20.000.000

Bestemmingsreserves Dekkingsreserves Algemene reserves

10.000.000

20 26 2-1 31

220 25 -1 31

4 220 2 -1 31

23 220 -1 31

-1

220

21 220 -1 31

-1

20 20

Daling reserves ten einde Na jaren van daling is de reservepositie stabiel. Het totaalbedrag aan reserves was op 31 december 2021 € 41,2 miljoen. Hiervan behoort ongeveer € 11,4 miljoen tot de algemene reserves. Mede door het rekeningresultaat 2021 stegen de algemene reserves in 2021. Voor de komende jaren nemen we in de begroting en meerjarenraming een toevoeging van € 500.000 op aan de algemene reserve. Er liggen ook claims op deze reserve van in totaal € 1,3 miljoen. In dit overzicht houden we geen rekening met de resultaatbestemmingen uit de jaarrekening 2021. Weerstandsratio De weerstandsratio namen we op in de jaarrekening over 2021 en bedraagt 2,9. Zonder de

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

onbenutte belastingcapaciteit bedraagt de weerstandsratio 2,4. Bĳ het opstellen van de begroting 2023 actualiseren we het risicoprofiel, het weerstandsvermogen en de weerstandsratio, inclusief de besluitvorming uit deze kadernota.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Voorzieningen Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen en zĳn nodig om uitgaven in de toekomst te kunnen doen. De belangrĳkste voorzieningen zĳn de onderhoudsvoorzieningen voor het openbaar gebied, sportvoorzieningen en gebouwen. De voorzieningen kunnen alleen voor een ander doel worden ingezet als het beleid wordt aangepast (bĳvoorbeeld een lager kwaliteitsniveau van Beheren op Niveau). Verloop voorzieningen 2017-2026 50.000.000

40.000.000

30.000.000 Voorzieningen Grondbedrijf

20.000.000

Overige voorzieningen Onderhoudsvoorzieningen

10.000.000

12 -2 02 6

02 5

31 -

12 -2

4 20 2

31 -

31 -1

220 23

2 02

31 -1

-2

31 -1 2

-2 0 -1 2

-1 220

9 01 -2

31 -1 2

20 1 2-

31 -1

-1 2

-2 01 7

Uitgangspunten meerjarenbegroting Voor het opstellen van de kadernota 2023-2026 actualiseren we de meerjarenraming. Hiervoor passen we diverse indexeringspercentages voor de jaren 2023-2026 aan.

Inwoners en woningen We actualiseren de prognoses voor inwoner- en woningaantallen. De actuele cĳfers baseren we op de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). We houden rekening met provinciale prognoses voor de ontwikkeling van de woningvoorraad en het inwoneraantal. Ook houden we rekening met regionale afspraken, die uitgaan van de provinciale prognoses verhoogd met minimaal 30%. Omdat de definitie van een woning(eenheid) voor de verschillende onderdelen binnen de begroting verschillend is, geven we de mutatie van de woningaantallen als kader mee.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

woningen

toename

inwoners

toename

2022

19.167

535

44.158

696

2023

19.702

465

44.854

605

2024

20.167

230

45.459

299

2025

20.397

250

45.758

325

2026

20.647

250

46.083

325

2027

20.897

250

46.408

325

2028

21.147

200

46.733

260

2029

21.347

200

46.993

260

2030

21.547

200

47.253

260

2031

21.747

200

47.513

260

2032

21.947

47.773

Kosten Personeelskosten De huidige cao heeft een looptĳd tot 1 januari 2023. Voor de volgende jaren baseren we ons op de door het CPB gepubliceerde cĳfers van de ‘prĳs overheidsconsumptie, beloning werknemers’. Op basis van deze aannames ziet de indexering van de totale personeelslasten er als volgt uit:

CAO ontwikkelingen

2022

2023

2024

2025

2026

1,80%

1,90%

2,50%

2,60%

Kosten derden Voor de kosten derden zoals inhuur personeel, energie, duurzame zaken en overige goederen en diensten gelden de volgende indexeringspercentages: 2022

2023

2024

2025

2026

Inhuur personeel

1,50%

1,60%

Duurzame zaken

1,50%

1,60%

Overige goederen en diensten

1,50%

1,60%

Deze percentages baseren we op de door het CPB gepubliceerde cĳfers van de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’. Opbrengsten Onroerendezaakbelasting Het tarief van de OZB baseren we op de door het CPB gepubliceerde cĳfers van de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’. In de tabel hieronder nemen we de voorgestelde verhogingen op: 2022

2023

2024

2025

2026

Onroerendezaakbelasting (OZB)

1,50%

1,60%

Hondenbelasting

1,50%

1,60%

Precariobelasting

1,50%

1,60%

0,00%

Toeristenbelasting

We voeren toeristenbelasting op 1 januari 2023 in. Het tarief stellen we dit jaar voor de eerste keer vast.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Vanaf volgend jaar indexeren we dit tarief ook.

Rechten en heffingen

2022

2023

2024

2025

2026

Rioolheffing

1,50%

1,60%

Lĳkbezorgingsrechten

1,50%

1,60%

Marktgelden

1,50%

1,60%

We baseren deze percentages op de door het CPB gepubliceerde cĳfers van de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’. Bĳ de afvalstoffenheffing is sprake van kostendekkende tarieven. De opbrengsten zĳn afhankelĳk van de kosten. Voorstellen voor tariefaanpassing doen we bĳ de belastingvoorstellen 2023. Overige

2022

2023

2024

2025

2026

Leges

1,10%

1,90%

2,50%

2,60%

Huren en pachten

1,50%

1,60%

Overige inkomsten

1,50%

1,60%

Bĳ de stĳging van de leges zoeken we aansluiting bĳ de uitgangspunten voor de stĳging van de loonkosten. Het merendeel van de legeskosten bestaat uit loonkosten. De huren en pachten baseren we op de door het CPB gepubliceerde cĳfers van de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’. Een aantal onderdelen indexeren we niet: de parkeerbelasting, de parkeergarage en het parkeerterrein bĳ het zwembad. Parkeergelden Voor parkeren gelden de volgende uitgangspunten: 1. de tarieven zĳn tenminste kostendekkend; 2. de tarieven zĳn concurrerend met die van omliggende gemeenten. De tarieven blĳven gelĳk aan de tarieven van 2021. De parkeerproducten zĳn aangepast en vanaf 1 januari 2022 digitaal beschikbaar. In 2022 optimaliseren we het parkeerbeleid. Dat kan betekenen dat er ook een wĳziging in de parkeertarieven plaatsvindt.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Gemeentefonds / Onvoorzien We ramen de algemene uitkering uit het gemeentefonds tegen lopende prĳzen. Dit betekent dat in deze raming de loon- en prĳsontwikkeling van de rĳksuitgaven is meegenomen. Bĳ het opstellen van de kadernota 2023-2026 herrekenen we de uitkeringen uit het gemeentefonds op basis van actuele ontwikkelingen en op basis van de laatst bekende circulaire. In dit geval is dat de meicirculaire 2022. Onvoorzien In de meerjarenraming nemen we de post onvoorzien op: (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Onvoorzien

250

Wettelĳke taken In deze kadernota namen we geen overzicht op van de wettelĳke en niet-wettelĳke taken. Wilt u de wettelĳke en niet-wettelĳke taken inzien kĳk dan in de kadernota van 2021.

PDF Klik op deze link om het pdf-bestand van de kadernota 2023-2026 te lezen. De ‘pdf-versie’ van de kadernota ziet er niet optimaal uit. De digitale presentatie staat voorop.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Besteding Jeugdzorg

De besteding van het geld dat we van het Rĳk ontvingen voor Jeugdzorg leest u in programma 6. We zetten de ontvangen compensatie Jeugdhulp in om de extra kosten van de jeugdzorg te betalen. Onderdelen hiervan zĳn Jeugdbescherming Brabant, tarieven Jeugdzorg 2022, jongerenregisseur, formatie jeugdprofessionals en jongerenwerk (zie programma 6). Het Centraal Planbureau stelde de prognoses voor het aantal bĳstandsgerechtigden in 2022 naar beneden bĳ. Daarom verlaagt het Rĳk de rĳksbĳdrage Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) voor de uitkeringslasten. Het Centraal Planbureau stelde de prognoses voor het aantal bĳstandsgerechtigden in 2022 naar beneden bĳ. Het Werkplein stelde eind 2021 de te verwachten uitkeringslasten daardoor naar beneden bĳ.

2. Inzet ontvangen compensatie Jeugdgelden 3. BUIG-uitkering

4. Participatie

5. Financieel pakket 6. CAO stĳging 7. Energiekosten 8. Uitbreiding formatie 9. Leerlingenvervoer

10. Aanbesteding en implementatie Burgerzaken

Uit de aanbesteding blĳkt dat het nieuw financieel pakket meer kost dan begroot. De stĳging van de loonkosten in de afgesloten Cao is hoger dan waar we in de begroting rekening mee hielden. Door de hoge tarieven van brandstof, elektriciteit en aardgas passen we de budgetten aan. We breiden de formatie uit op diverse plekken: functioneel beheer (programma 0),jongerenregisseur (programma 6) Ons doel was om de uitgaven van het leerlingenvervoer terug te brengen. Vanaf 2019 daalden de kosten van het leerlingenvervoer. Op basis van de huidige feiten en cĳfers constateren we dat het verder terugbrengen van de kosten van het leerlingenvervoer niet mogelĳk is. Het kostenniveau van 2021 handhaven is realistisch. Daarom verhogen we vanaf 2022 het budget. We verlengden de diverse overeenkomsten voor producten van burgerzaken tot en met 2024. Bĳ een aanbesteding in 2023 en implementatie in 2024 van een nieuw pakket houden we rekening met maximale implementatiekosten.

11. Areaaluitbreiding groen

Door de uitbreiding van wĳken neemt het onderhoud aan groen toe.

12. WVS jaarrekening 2021

Exploitatieresultaat Werkvoorzieningschap van jaarrekening 2021 en uitkering reserve coronacrisis.

13. Verkoop grond

We verkopen grond aan de Hermelĳnweg en aan de ontwikkelaar van de locatie Hoge Neerstraat 2.

14. Dienstverleningsovereenkomst Zundert 15. Werkplein jaarrekening 2021

De aanpassing van salarissen en bezetting berekenen we aan Zundert door in de uitvoeringskosten van de dienstverleningsovereenkomst. De bedrĳfsvoeringskosten van het Werkplein zĳn lager dan begroot. Oorzaken zĳn onder andere minder inhuur personeel, beperkingen voor de dienstverlening door de coronacrisis en omdat een aantal ICT-projecten nog niet is opgestart. Ook ontving het Werkplein subsidies waar in de begroting nog geen rekening mee was gehouden.

16. Overig

Meerdere afwĳkingen, uitgebreidere specificatie in de programma's.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Programma Hoe meten we de maatschappelĳke effecten van onze programma’s op basis van effectindicatoren? Wat gaan we dan doen om die effecten te behalen? En wat gaat dat de komende jaren kosten in vergelĳking met vorig jaar? We werken dat voor de negen programma’s uit.

0. Bestuur en ondersteuning Ontwikkelingen - 1 Verkiezingen Gemeenteraad Op 16 maart 2022 vonden gemeenteraadsverkiezingen plaats. De gemeenteraad doorliep een proces om te komen tot een raadsprogramma dat richting geeft voor wat we de komende vier jaar willen bereiken. De griffie en de ambtelĳke organisatie investeren in het inwerken van de nieuwgekozen gemeenteraad. De griffie biedt de raadsleden en de burgerleden hiervoor scholingen en trainingen aan. De raadsleden kregen beveiligde apparatuur in bruikleen om hun werkzaamheden op een goede manier te vervullen. Alle raads- en burgerleden ontvingen een e-mailadres van de gemeente. Wet versterking decentrale rekenkamers Door het wetsvoorstel versterking decentrale rekenkamers moet elke gemeente een onafhankelĳke (of gemeenschappelĳke) rekenkamer instellen. Een rekenkamerfunctie, waarin ook raadsleden zitten, is niet langer toegestaan. Het wetsvoorstel breidt de onderzoeksbevoegdheden van rekenkamers uit. Rekenkamers kunnen ook onderzoeken doen naar samenwerkingsverbanden tussen gemeenten. Hiermee wordt het mogelĳk om zowel binnen de gemeente als binnen samenwerkingsverbanden doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid te onderzoeken. In afwachting van de wetswĳziging besloot de raad het convenant met de Rekenkamer WestBrabant met één jaar te verlengen tot 31 december 2021.

De stand van het wetgevingstraject nemen we mee in de evaluatie van de Rekenkamer West-Brabant en de invulling van de rekenkamer vanaf 2022. De gemeenteraad besluit hierover in het derde kwartaal van 2022. Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur Doel van dit wetsvoorstel is de integriteit in het decentraal bestuur te bevorderen. Ook ondersteunt deze wet bĳ de aanpak van aanhoudende bestuurlĳke problemen. Dit wetsvoorstel voorziet in een verplichte Verklaring Omtrent het Gedrag voor bestuurders. In Etten-Leur vragen we dat al. De bepalingen over belangenverstrengeling worden duidelĳker. Ook komt er meer duidelĳkheid over het opleggen en opheffen van geheimhouding op informatie. De commissaris van de Koning krĳgt extra bevoegdheid bĳ integriteitskwesties of bĳ bestuurlĳke problemen in gemeenten. We bereiden ons actief voor op deze wetgeving om deze in te voeren zodra deze van kracht wordt.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Regionale samenwerking Op 1 juli 2022 gaat de nieuwe Wet gemeenschappelĳke regelingen (Wgr) in. De nieuwe Wgr versterkt de kaderstellende en controlerende rol van gemeenteraden bĳ de taken die gemeenschappelĳke regelingen uitvoeren. Op basis van de conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie van de Nota Verbonden Partĳen stellen we samen met de andere gemeenten in WestBrabant een geactualiseerde nota verbonden partĳen op. We onderzoeken de mogelĳkheden om hierbĳ ook samen met de gemeenten in de regio Midden-Brabant op te trekken. Participatie In 2021 stelde de gemeenteraad de Routeplanner communicatie & participatie vast. In 2022 werkt de gemeente Etten-Leur hiermee en aan het einde van het jaar evalueren we deze werkwĳze. Dat betekent dat we ook in 2023 actief blĳven investeren in een verdere verbetering van de communicatie en participatie rond projecten en de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid.

Ontwikkelingen - 2 Huisvesting en raadzaal

De raadswerkgroep alternatief raadzaal informeerde de gemeenteraad op 19 oktober 2021 per brief over de uitgangspunten voor een nieuwe raadzaal. Wanneer er een goed en breed gedragen alternatief voor de raadzaal en een vergelĳkbaar alternatief wordt geboden waarmee de Raad akkoord is, opent dit de weg naar de verkoop van het Bestuurs- en Vergadercentrum (BVC) en de Van Goghkerk. Op 24 februari 2022 concludeerde de raadswerkgroep dat een raadzaal gerealiseerd kan worden op de begane grond van het Stadskantoor. Hierbĳ zĳn ook aanpassingen nodig voor andere functies op de begane grond van het Stadskantoor: publieksdienstverlening gemeente, sociaal domein (Werkplein, Wmo en Jeugd), ondernemers, communicatie en informatie, Stadskantoor als plaats van ontmoeten. Aanpassingen die overigens ook nodig zĳn in verband met diverse ontwikkelingen op die terreinen. Het college heeft de opdracht om een schetsontwerp te maken voor de herinrichting van de begane grond van het Stadskantoor. We leggen dit schetsontwerp aan de raad voor. Om dit uit te werken tot een definitief ontwerp vragen we de raad een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Op basis van het definitief ontwerp bepalen we het benodigde investeringskrediet. Dit leggen we bĳ de behandeling van de begroting 2023 aan de gemeenteraad voor om een besluit over te nemen.

Als kader geldt dat we 80% van de huidige exploitatiekosten van het vergadercentrum en de kerk in mogen zetten voor de dekking van de kosten voor de functies in het Stadskantoor.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Na de vaststelling van het investeringskrediet kunnen we starten met de voorbereiding van de uitvoering. We verwachten in de loop van 2023 over te gaan tot gunning van de werkzaamheden en de uitvoering. Dit is afhankelĳk van het verloop van de aanbestedingsprocedure. Dienstverlening Technologische ontwikkelingen en daarmee samenhangende behoeften in de samenleving zorgen ervoor dat ook onze inzet van meer en betere digitale middelen noodzaak is en wordt. Voorbeelden hiervan zĳn onder andere apps, social media, onze website, chatfuncties en digitale identiteit. Met de doorstomende digitalisering creëren we meer gemak, maar ook meer afstand tot onze inwoner. Hierdoor worden onderwerpen als toegankelĳkheid en dat iedereen mee kan doen steeds urgenter. De zorg en aandacht voor de menselĳke maat is van groot belang. Uitgangspunt voor onze dienstverlening is: ‘digitaal waar het kan, fysiek waar het wenselĳk is, maar altĳd persoonlĳk’. Microsoft 365 platform Hybride werken is op dit moment de norm. Medewerkers werken op een plaats, tĳd en apparaat waarop het hen uitkomt. Het Microsoft 365 platform biedt ons veel functionaliteit dat hierbĳ ondersteunt. Dit willen we optimaal benutten. We breiden dit platform verder uit om data gedreven te werken en zien dit ook als platform voor de werkplek. Zo krĳgt dit platform een steeds grotere rol in het digitaal samenwerken.

We ontwikkelen de digitale vaardigheden van de medewerkers om hiermee te kunnen werken. Gemeenschappelĳke regeling ICT West-Brabant West Bĳ de behandeling van de begroting 2022 van de gemeenschappelĳke regeling ICT West-Brabant West bleek dat er nog veel onzekerheden waren over de bĳdrage door de uittreding van Bergen op Zoom. Daarom is besloten dat we de bĳdrage pas aanpassen als hierover duidelĳkheid is. In de eerste bestuursrapportage en de begroting 2023 van ICT West-Brabant West wordt de uittreding van Bergen op Zoom financieel verwerkt. Daarom passen we de bĳdrage aan ICT West-Brabant West aan bĳ de gemeentelĳke begroting 2023 en de tweede bestuursrapportage 2022.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Wat wilden we bereiken? Een bestuurskrachtige, toekomstbestendige en aantrekkelĳke gemeente voor jong en oud die effectief en efficiënt de maatschappelĳke opgaven uitvoert in samenwerking met inwoners, bedrĳven en organisaties en aan hen een optimale dienstverlening levert.

Wat zĳn onze doelstellingen? Aan het begin van de raadsperiode maakten we met de werkgroep raadsprogramma afspraken om de cĳfers van de effectindicatoren in de verschillende programmabladen minimaal op hetzelfde niveau te houden. In de nieuwe raadsperiode overleggen we met de werkgroep raadsprogramma over de gewenste ontwikkeling (dalen, gelĳkblĳven of stĳgen) van de effectindicatoren. Met hen bepalen we of deze aangepast worden voor de komende 4 jaar. 1. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5.

2. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2.

3. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8.

4. Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7.

5. In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelĳk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A.

6. De onroerendezaakbelasting stĳgt met maximaal het inflatiepercentage.

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zĳn gelĳk aan die in de jaarrekening 2021.

Wat is de stand van zaken in 2022? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Doelstelling 1: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5. Uitvoering Toelichting 1.1 We versterken, door het organiseren van raadsbezoeken en het invoeren Door de coronapandemie stelden we een aantal van de nieuwe uitvoeringsnota participatie ‘Samen maken we Etten-Leur’, het raadsbezoeken uit en hielden we een aantal bezoeken contact van de gemeenteraad met de samenleving. We betrekken inwoners digitaal. We evalueerden het werken met de routekaarten en andere partners vroegtĳdig bĳ plannen en projecten. Hoe we dit doen, in het presidium van december 2021. Het werken met de leggen we vast in routekaarten voor participatie. routekaarten continueren we. Er is voor alle betrokkenen sprake van een leertraject, waarin we de komende tĳd nog veel in moeten investeren. 1.2 We stellen een raadsprogramma/raadsakkoord op en stemmen dit actief af met onze partners. 1.3. We bevorderen de integriteit van het gemeentebestuur. We vragen een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aan voor beoogd bestuurders en laten voor deze bestuurders een risicoscan integriteit uitvoeren. Beide documenten maken onderdeel uit van het onderzoek van de geloofsbrieven van de beoogd wethouders. Daarnaast organiseren we tweemaal per jaar een integriteitstraining voor de gemeenteraad.

1.4 Zodra de Wet gemeenschappelĳke regelingen gewĳzigd is doen we op basis van de resultaten van de evaluatie van de Nota Verbonden Partĳen voorstellen voor de actualisering van deze nota. Doelstelling 2: 2: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2. Uitvoering Toelichting 2.1 We bieden inwoners en andere partners ruimte voor initiatieven. We We werken inmiddels met de routeplanner participatie betrekken hen bĳ plannen, activiteiten en voorzieningen. We stellen ons en communicatie. Daarmee denken we in een vroegtĳdig flexibel op. We luisteren naar de meningen van inwoners en onze partners. stadium na over participatie en communicatie bĳ plannen We doen wat we zeggen. Dit doen we onder andere aan de hand van de en projecten. Dit blĳft een kwestie van leren en verbeteren. Routeplanner participatie en communicatie. De burgerpeiling 2021 geeft aan dat inwoners de wĳze waarop de gemeente inwoners en organisaties betrekt en de samenwerking zoekt, waarderen met een 6. 2.2 We kiezen ervoor om met onze inwoners en andere partners te komen tot gezamenlĳke doelen en proberen deze samen te bereiken. Daar waar mogelĳk leggen we dit vast in een maatschappelĳk akkoord.

Het actiepunt van maatschappelĳke akkoorden is altĳd een punt van aandacht. Het voorziene akkoord rond het Oderkerkpark stond in de wacht door de coronacrisis. Ook zoeken we intern naar een geschikte projectleider. Andere maatschappelĳke akkoorden volgen mogelĳk uit het nieuwe raadsprogramma.

Doelstelling 3: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8. Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren het communicatiebeleid uit zoals opgenomen in het Het onderdeel Heldere Taal verdient aandacht. Door de communicatieplan 'Spreken is zilver, luisteren is goud'. We luisteren coronacrisis konden veel (nieuwe) collega's een tĳdlang geen naar onze inwoners en vertalen hun verwachtingen naar een opleidingen volgen en dat is merkbaar. Met de komst van communicatieaanpak, onder meer met behulp van de Routeplanner een nieuwe communicatieadviseur en de mogelĳkheden om participatie. Speciale aandacht gaat uit naar het gebruik van heldere taal. weer fysiek bĳeen te komen, willen we de aandacht voor Heldere Taal weer vergroten.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Doelstelling 4: Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7. Uitvoering Toelichting 4.1 We zorgen dat iedereen mee kan doen en stemmen waar nodig de De gemiddelde score in 2021 voor de dienstverlening dienstverlening af op de persoonlĳke behoefte. We zorgen dat we mensen balie, telefoon en digitaal in de Benchmark Publiekszaken echt verder helpen. Waar wenselĳk zoeken we de samenwerking met onze was 7,3. Uit de rapportage Burgerpeiling kwamen enkele ketenpartners. ontwikkelpunten op het vlak van hostmanship. 4.2 We zĳn bereikbaar tĳdens kantooruren en bieden proactief onze diensten aan. Door de inzet van de digitale kanalen creëren we de mogelĳkheid om 24 uur per dag informatie op te zoeken en producten en diensten online aan te vragen. De informatie die we inzetten op de verschillende kanalen is betrouwbaar, actueel, volledig en afgestemd op het specifieke kanaal. Verder is de meest gevraagde informatie snel vindbaar via de website en zoekmachines. 4.3 We meten doorlopend de tevredenheid over de geleverde diensten en onderzoeken de verwachtingen van onze inwoners en andere partners. De uitkomsten van dit onderzoek gebruiken we voor de ontwikkeling van onze dienstverlening. Op deze manier blĳven we aansluiten op de verwachtingen van de inwoners en andere partners en zetten we de mens centraal in onze dienstverlening.

Doelstelling 5: In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelĳk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A. Uitvoering Toelichting 5.1 Gymlokaal Lambertusstraat nemen we op in de route kaart voor We voeren de inventarisatie voor de verduurzaming uit. De verduurzaming waarbĳ ook een budget aanvraag zit voor de grote resultaten zĳn in het tweede kwartaal 2022 bekend. Aan de aanpassingen aan het pand. Kleine aanpassingen, zoals verlichting gymzaal voeren we alleen kleine aanpassingen uit. Kostbare aanpassen, voeren we uit. grote aanpassingen leveren onvoldoende resultaat op.

Doelstelling 6: De onroerendezaakbelasting stĳgt met maximaal het inflatiepercentage. Uitvoering Toelichting 6.1 Het tarief van de onroerendezaakbelasting baseren we op de door het Centraal Plan Bureau gepubliceerde cĳfers van de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cĳfers op hoofdlĳnen. Dat betekent dat we afwĳkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zĳn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwĳkingen die kleiner zĳn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zĳn lichten we wel toe. Bĳ de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

1. Inzet ontvangen compensatie Jeugdgelden

961

1.091

959

2. Coronacompensatie

275

3. Hybride werken

-150

4. Precariobelasting

-47

5. Kosten Met ELkaar

-16

6. Herstelfonds Vitaal en Veerkrachtig Etten-Leur

-1.000

7. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

1.000

8. Besteding Herstelfonds Vitaal en Veerkrachtig Etten-Leur

9. Decembercirculaire

123

103

104

106

110

10. Financieel pakket

-294

11. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

294

12. Financieel pakket

-243

-65

-681

14. CAO stĳging

-167

-315

-320

-325

15. Onvoorzien

182

16. Dienstverleningsovereenkomst Zundert

123

17. Vrĳval reserve Beheren op niveau

149

18. Algemene risicoreserve

-149

19. Kosten automatisering

-30

-25

20. Reserve automatisering

-55

-87

22. Routeplanner participatie en communicatie

-75

23. Brandstofkosten

-52

24. Inhuur advies raadzaal

-55

25. Accountantskosten

-20

26. Overig

Totaal wĳzigingen

899

701

235

730

686

Actualisatie begroting 2022-2026

13. Aanbesteding en implementatie Burgerzaken

21. Functioneel beheerder Office 365

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Inzet ontvangen compensatie Jeugdgelden

4. Precariobelasting

We zetten de ontvangen compensatie Jeugdhulp in om de extra kosten van de jeugdzorg te betalen. Onderdelen hiervan zĳn Jeugdbescherming Brabant, tarieven Jeugdzorg 2022, jongerenregisseur, formatie jeugdprofessionals en jongerenwerk (zie programma 6). Uit de ontvangen coronacompensatie betalen we: de precariobelasting 2022, het verstrekken van een structurele thuiswerkplek, de kosten van zelftesten voor minima, de inhuur van de SfeerBeheerGroep voor het Vogelaarpark, de kosten van de campagne 'Met Elkaar', extra kosten voor carnaval en de eenmalige bĳdrage aan Harmonie Constantia. Het verstrekken van een structurele thuiswerkplek brengen we ten laste van de ontvangen coronacompensatie. We heffen geen precariobelasting in 2022.

5. Kosten Met ELkaar

De extra kosten van de campagne 'Met Elkaar' brengen we ten laste van coronacompensatie.

6. Herstelfonds Vitaal en Veerkrachtig Etten-Leur

Het geld dat in 2021 over was voor het Herstelfonds Vitaal & Veerkrachtig Etten-Leur stortten we in de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. De uitvoering start in 2022. We halen daarvoor het geld nu weer uit de reserve. Het geld dat in 2021 over was voor het Herstelfonds Vitaal & Veerkrachtig Etten-Leur stortten we

2. Coronacompensatie

3. Hybride werken

7. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 8. Besteding Herstelfonds Vitaal en Veerkrachtig Etten-Leur 9. Decembercirculaire 10. Financieel pakket

11. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 12. Financieel pakket 13. Aanbesteding en implementatie Burgerzaken 14. CAO stĳging 15. Onvoorzien

16. Dienstverleningsovereenkomst Zundert 17. Vrĳval reserve Beheren op niveau 18. Algemene risicoreserve 19. Kosten automatisering 20. Reserve automatisering 21. Functioneel beheerder Office 365 22. Routeplanner participatie en communicatie 23. Brandstofkosten 24. Inhuur advies raadzaal 25. Accountantskosten 26. Overig

in de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. De uitvoering start in 2022. We halen daarvoor het geld nu weer uit de reserve. De vervanging van het kunstgrasveld aan de Grient en de plannen van de campagne 'Met Elkaar tegen eenzaamheid' betalen we uit Herstelfonds Vitaal en Veerkrachtig Etten-Leur. We verwerken de financiële gevolgen van de decembercirculare 2021. Het geld dat in 2021 over was voor het nieuwe financiële pakket stortten we in de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. De uitvoering start in 2022. We halen daarvoor het geld nu weer uit de reserve. Het geld dat in 2021 over was voor het nieuwe financiële pakket stortten we in de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. De uitvoering start in 2022. We halen daarvoor het geld nu weer uit de reserve. Uit de aanbesteding blĳkt dat het nieuw financieel pakket meer kost dan begroot. We verlengden de diverse overeenkomsten voor producten van burgerzaken tot en met 2024. Bĳ een aanbesteding in 2023 en implementatie in 2024 van een nieuw pakket houden we rekening met maximale implementatiekosten. De stĳging van de loonkosten in de afgesloten Cao is hoger dan waar we in de begroting rekening mee hielden.

Uit de post Onvoorzien betalen we: de asbestverwĳdering bĳ enkele wegen bĳ de aanleg van het kabeltracé van Enexis, een afkoopsom van de huur van lokalen in kinderdagverblĳf Woelwater, compenseren we de Nobelaer voor dubbele huurlasten en de inhuur voor een schetsontwerp voor de raadszaal. De aanpassing van salarissen en bezetting berekenen we aan Zundert door in de uitvoeringskosten van de dienstverleningsovereenkomst. Door de omvorming van de reserve Beheren Op Niveau naar Reserve Bomenfonds valt dit bedrag vrĳ. We boeken het over naar de Algemene risico reserve. Door de omvorming van de reserve Beheren Op Niveau naar Reserve Bomenfonds valt dit bedrag vrĳ. We boeken het over naar de Algemene risico reserve. We actualiseren de planning voor incidentele automatiseringskosten die we uit de reserve automatisering onttrekken. We actualiseren de planning voor incidentele automatiseringskosten die we uit de reserve automatisering onttrekken. Door de toename van het gebruik van het Microsoft platform en nieuwe ontwikkelingen, is extra beheercapaciteit nodig. Om de Routeplanner participatie en communicatie uit te voeren is tĳdelĳk extra capaciteit nodig. Door de hoge brandstofprĳzen passen we de budgetten van het wagenpark aan. Inhuur advies voor een schetsontwerp voor de raadszaal. We brengen dit ten laste van Onvoorzien.

De accountantskosten stĳgen door extra werkzaamheden voor 14 nieuwe SiSa regelingen en de coronacrisis. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

1. Veiligheid Ontwikkelingen Aanpak coronacrisis De aanpak van de coronacrisis stond sinds maart 2020 centraal bĳ veiligheid. Hoewel er momenteel minder vragen komen over de toepassing van de richtlĳnen, zĳn de gevolgen van de crisis nog dagelĳks merkbaar. De aantallen meldingen over personen met verward gedrag stegen zeer sterk. De aanpak van overlast door jongeren vraagt aandacht en er dreigt sneller polarisatie tussen groepen. Ook bĳ de “terugkeer naar normaal” speelt het thema veiligheid daarom nog steeds een belangrĳke rol.

Sinds februari 2022 vraagt bovendien de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne veel tĳd en aandacht. En ook hier geldt dat dit voorlopig op de veiligheidsagenda blĳft staan.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Wat wilden we bereiken? Een veilig en leefbaar Etten-Leur.

Wat zĳn onze doelstellingen? 1. Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt.

2. Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellĳk in nauwe samenwerking met netwerkpartners.

3. We beschikken eind 2022 over een actueel 'actieplan veiligheid' voor de periode 2023-2027.

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zĳn gelĳk aan die in de jaarrekening 2021.

Doelstelling 1: Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt. Uitvoering Toelichting 1.1 In de zomer van 2020 voerde de gemeente een onderzoek uit onder Op grond van een globale evaluatie van het 2.500 inwoners van Etten-Leur. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek, zĳn er weinig aanwĳzingen gevonden voor onderzoek bepalen we welke mogelĳkheden financieel en feitelĳk uitvoerbaar structurele verbeterpunten die kunnen bĳdragen aan het zĳn om het veiligheidsgevoel van onze inwoners te verbeteren. veiligheidsgevoel. De gedetailleerde evaluatie moet worden uitgevoerd. Door de coronacrisis en de opvang van mensen uit Oekraïne is dit nog niet opgepakt. 1.2 Wanneer de evaluatie van het onderzoek daarvoor aanleiding geeft, herhalen we het onderzoek elke twee tot vier jaar om onveilige situaties te verbeteren.

De globale evaluatie geeft geen aanleiding om het onderzoek structureel te herhalen. Op basis van de gedetailleerde evaluatie volgt een onderbouwd advies.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Doelstelling 2: Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellĳk in nauwe samenwerking met netwerkpartners. Uitvoering Toelichting 2.1 We bewaken voortdurend de veiligheidssituatie in de gemeente. We doen dit op basis van cĳfers en signalen van de netwerkpartners en van onze collega’s in het stadskantoor. De speerpunten uit het veiligheidsprogramma 'Veiligheid door Verbinding' zĳn richtinggevend. Wanneer zich echter een actuele crisis (bĳvoorbeeld pandemie of gezinsdrama) voordoet richten we alle tĳd en aandacht op dat veiligheidsvraagstuk. 2.2 We werken in een netwerk samen met onze partners. De gemeente heeft daarin de regierol. Samen waarborgen we de veiligheid en leefbaarheid. We bevorderen en versterken preventie en bewustwording bĳ veiligheidsvraagstukken. 2.3 We betrekken andere maatschappelĳke vraagstukken bĳ veiligheid. We stimuleren om de gemeentelĳke zorgtaken en het veiligheidsbeleid met elkaar te verbinden. 2.4 We pakken signalen op die wĳzen op criminaliteit en ondermĳning. In de aanpak van ondermĳning en de georganiseerde criminaliteit zĳn we een belangrĳke partner. Doelstelling 3: We beschikken eind 2022 over een actueel 'actieplan veiligheid' voor de periode 2023-2027 Uitvoering Toelichting 3.1 In het veiligheidsprogramma 'Veiligheid door Verbinding' is een actieplan 2019-2023 opgenomen.

In 2022 ontwikkelen we een actieplan 2023-2027 op basis van maatschappelĳke ontwikkelingen, het regionaal beleidsplan en de landelĳke doelstellingen uit de Veiligheidsagenda.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

2022

2023

2024

2025

2026

Actualisatie begroting 2022-2026 1. Zelftesten en inzet SfeerBeheerGroep

-53

2. Overig

-20

-23

-25

Totaal wĳzigingen

-73

-23

-25

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Zelftesten en inzet SfeerBeheerGroep 2. Overig

De kosten van zelftesten voor minima en de inhuur van de SfeerBeheerGroep voor het Vogelaarpark brengen we ten laste van de ontvangen coronacompensatie. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Wat wilden we bereiken? De openbare ruimte is veilig ingericht voor alle gebruikers. Verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer zorgen voor een goede leefbaarheid.

Wat zĳn onze doelstellingen? 1. De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS1 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45.

2. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners is lager dan 6.

3. We proberen de normen voor de kwaliteit van het beheer van wegen en openbare verlichting te behalen.2

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zĳn gelĳk aan die in de jaarrekening 2021.

Doelstelling 1: De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS1 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45. Uitvoering Toelichting 1.1 Als uitwerking van de omgevingsvisie formuleren we een pakket met maatregelen voor de korte, middellange en lange termĳn om de verkeersafwikkeling en doorstroming op het lokale wegennet te verbeteren. 1.2 We maken het mogelĳk een elektrische auto te gebruiken en op te laden door meer oplaadpalen aan te bieden.

We hebben vanaf eind juli een nieuw contract voor het plaatsen van elektrische laadpalen. Hierbĳ is het mogelĳk om laadpalen te plaatsen zonder dat er een directe aanvraag van een bewoner nodig is. Dit betekent wel dat we tussen januari en juli geen nieuwe aanvragen behandelden.

1.3 We stellen een parkeerbeleid vast met daarin afspraken over het parkeren in het centrum, het vergunninghoudersgebied, de blauwe zones en het digitaliseren en fiscaliseren van parkeerproducten.

Het parkeerbeleid is in 2020 vastgesteld en we digitaliseerden in 2021 de eerste parkeerproducten. Sinds januari 2022 digitaliseren we de rest van de parkeerproducten. We evalueren en optimaliseren de komende maanden de digitalisering van de parkeerproducten. Vervolgens evalueren en optimaliseren we het parkeerbeleid op basis van de dan aanwezige data.

1 2

Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling. De normen leest u bĳ 'Hoe gaan we dit meten?'

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Doelstelling 1: De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS1 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45. Uitvoering Toelichting 1.4 Bĳ de herinrichting van wegen kĳken we samen met bewoners naar mogelĳkheden om het aantal parkeerplaatsen uit te breiden. Dit mag niet ten koste gaan van de hoeveelheid groen. 1.5 Afhankelĳk van de uitkomsten van de Omgevingsvisie, bereiden we maatregelen voor ter verbetering van de verkeersdoorstroming bĳ de spoorwegovergang Lichttorenhoofd-Lage Vaartkant.

We onderzochten maatregelen ter verbetering van de verkeersdoorstroming bĳ deze spoorwegovergang. Het blĳkt lastig om een oplossing op korte termĳn te vinden zolang er geen aanleg van een tunnel onder het spoor door komt. We leggen de uitkomsten van de onderzochte maatregelen en een voorstel voor maatregelen aan het college voor.

Doelstelling 2: Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners is lager dan 6. Uitvoering Toelichting 2.1 Aan de hand van een uitvoeringsprogramma verbeteren we de veiligheid voor voetgangers en fietsers. 2.2 We treffen (aanvullende) maatregelen rondom de brede scholen om de verkeersveiligheid te verbeteren. We doen dit samen met de school, de politie en de (verkeers)ouders. Doelstelling 3: We proberen de normen voor de kwaliteit van het beheer van wegen en openbare verlichting te behalen2. Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren het onderhoud van de openbare ruimte uit in overeenstemming met de aangepaste kwaliteitsniveaus. 3.2 We vervangen gefaseerd de huidige openbare verlichting door (energiezuinige) ledverlichting. Dit sluit aan bĳ de uitgangspunten van het Beheerkader openbare verlichting.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

2022

2023

2024

2025

2026

1. Energiekosten

-47

2. Parkeren (digitalisering)

-101

3. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

101

4. Overig

-136

-111

Totaal wĳzigingen

-183

-111

Actualisatie begroting 2022-2026

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Energiekosten

Door de hoge tarieven van elektriciteit en aardgas passen we de budgetten aan.

2. Parkeren (digitalisering)

Het geld dat in 2021 over was voor parkeren stortten we in de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. We halen dit in 2022 weer uit de reserve. 3. Reserve Nog uit te voeren Het geld dat in 2021 over was voor parkeren stortten we in de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. We werkzaamheden halen dit in 2022 weer uit de reserve. 4. Overig Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

3. Economie Wat wilden we bereiken? In Etten-Leur heerst een goed ondernemersklimaat en denken we actief mee met ondernemers.

Wat zĳn onze doelstellingen? 1. De waardering van het ondernemingsklimaat (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,85. De waardering van het vestigingsklimaat (op een schaal van 1 -10) bedraagt minimaal 7.

2. De waardering van de bedrĳfsomgeving (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal voor: - staat openbare ruimte: 6,80 - veiligheid: 7,33 - bereikbaarheid: 6,48 - bevoorrading: 7,53 - parkeermogelĳkheden: 6,69

3. De waardering voor de directe dienstverlening (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,8 De waardering voor de samenwerking met ondernemers (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,15.

4. De waardering van ondernemers voor de communicatie en voorlichting (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,32.

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zĳn gelĳk aan die in de jaarrekening 2021.

Doelstelling 1: De waardering van het ondernemingsklimaat (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,85. De waardering van het vestigingsklimaat (op een schaal van 1 -10) bedraagt minimaal 7. Uitvoering Toelichting 1.1 Samen met de gemeenten binnen de Regio West-Brabant voeren we het actieprogramma van de 'Economische Agenda West Brabant' uit. Het actieprogramma bevat programma’s voor economie, arbeidsmarkt, mobiliteit en ruimte.

Kadernota 2023-2026 - CONCEPT

Doelstelling 1: De waardering van het ondernemingsklimaat (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,85. De waardering van het vestigingsklimaat (op een schaal van 1 -10) bedraagt minimaal 7. Uitvoering Toelichting 1.2 We stellen als onderdeel van de omgevingsvisie het beleid voor de We namen beleid in hoofdlĳnen voor de economische economische ontwikkeling vast. ontwikkeling op in de concept Omgevingsvisie. De concept Omgevingsvisie is vrĳgegeven voor inspraak. We verwachten dat voor enkele onderdelen mogelĳk nog inhoudelĳke uitwerking nodig is. Doelstelling 2: De waardering van de bedrĳfsomgeving Uitvoering Toelichting 2.1 We houden de bestaande bedrĳventerreinen vitaal door het stimuleren In het tweede kwartaal van 2022 kopen we de locatie van Frivan duurzaam (her)gebruik of (her)ontwikkeling van panden en terreinen. Jado aan. Bĳ de uitgifte van percelen leggen we voorwaarden op zodat gebouwen en buitenterreinen duurzaam zĳn en passen bĳ het veranderend klimaat. Voor Vosdonk nemen we deel aan het Project “Grote Oogst” vanuit de Provincie om het terrein toekomstbestendig te maken. Ook doorlopen we een pilot met adviesbureau CLOK voor toekomstbestendigheid van het bedrĳventerrein en de investeringsbereidheid van ondernemers. 2.2 We voeren de herontwikkeling van het terrein Oude Kerkstraat 2 (Fri-Jado) volgens het plan uit 2021 uit.

2.3 We besluiten als onderdeel van de omgevingsvisie over de aanleg van een nieuw bedrĳventerrein. 2.4 We gaan samen met vastgoedpartĳen en ondernemers langdurige leegstand van winkels, kantoren en bedrĳfspanden tegen. 2.5 We zorgen samen met ondernemers en -vastgoedpartĳen voor een vitaal en toekomstgericht winkelhart en centrumgebied.

In 2022 houden we een dialoog met de omgeving over het overdekte winkelcentrum. De dialoog startte in het eerste kwartaal.

Doelstelling 3: De waardering voor de directe dienstverlening (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,8. De waardering voor de samenwerking met ondernemers (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,15. Uitvoering Toelichting 3.1 We helpen ondernemers die gebruik willen maken van (landelĳke) De coronawerkgroep zette zich dit jaar proactief in en stond tĳdelĳke financiële regelingen voor de compensatie van de gevolgen van ondernemers bĳ waar dat nodig was. Helaas meldt een coronacrisis. grote groep ondernemers in problemen zich niet. De De6 (Etten-Leur, Halderberge, Moerdĳk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) lanceert in het tweede kwartaal een regionaal platform waar ondernemers door middel van een check uitkomen bĳ de juiste instantie of organisatie die financiële hulp kan bieden. 3.2 We stimuleren en ondersteunen startende ondernemers.

De huidige dienstverlening aan startende ondernemers blĳkt steeds vaker niet aan te sluiten bĳ de huidige behoefte. Er wordt steeds minder gebruik gemaakt van het OndernemersKlankBord. We onderzoeken op dit moment wat de behoefte is onder starters en stemmen daar onze toekomstige dienstverlening op af.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=7dc88d7d-79a6-46ea-a01f-b04f29b13a5d