3. Concept-Jaarrekening 2020 09-06-2021 .pdf

Resultaat 2020

Kosten reiniging Inkomsten reiniging (exclusief afvalstoffenheffing) Netto kosten

6.938 -641 6.297

6.548 -1.304 5.244

5.118 -1.571 3.546

1.431 267 1.697

Overhead BTW Onttrekking voorziening

476 1.181 -

476 992 0

476 746 0

0 246 0

Totale kosten

7.954

6.711

4.768

1.943

Opbrengst heffingen

7.954

6.783

6.080

-704

Dekkingspercentage voor storting in voorziening

100%

101%

128%

0

72

1.311

100%

100%

100%

Storting voorziening (resultaat afval) Dekkingspercentage na storting in voorziening

-1.239

Rioolheffing Het huidige verbreed gemeentelijk rioleringsplan (VGRP) is de basis voor de rioolheffing. Het uitgangspunt is dat deze 100% kostendekkend is. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan.

(bedragen x € 1.000)

Aangepaste Begroting 2020 Begroting 2020

Werkelijk 2020

Resultaat 2020

Kosten riool Overhead BTW Onttrekking voorziening

3.532 368 365 -82

3.398 368 365 -35

3.324 279 324 0

73 89 41 -35

Totale kosten

4.183

4.095

3.927

168

Opbrengst heffingen

4.183

4.431

4.449

17

Dekkingspercentage voor storting in voorziening

100%

108%

113%

0

336

522

100%

100%

100%

Storting voorziening (resultaat riolering) Dekkingspercentage na storting in voorziening

-187

Leges De gemeente brengt voor een aantal diensten de kosten in rekening bij de aanvrager. Deze kosten noemen we leges. In de volgende tabel geven we per hoofdstuk van de tarieventabel inzicht in de mate van kostendekkendheid, zowel begroot als werkelijk. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan.

Concept-Jaarrekening 2020

69

Titel I Algemene dienstverlening

(bedragen x € 1.000) 1. Burgerlijke stand 2. Reisdocumenten 3. Rijbewijzen 4. Verstrekkingen uit Basisregistratie personen 5. Verstrekkingen uit het kiezersregister 6. Wet bescherming persoonsgegevens 7. Bestuursstukken 8. Vastgoedinformatie 9. Verklaring omtrent gedrag en overig 10. Gemeentearchief 12. Leegstandswet 14. Marktstandplaatsen 15. Winkeltijdenwet 16. Kansspelen 17. Telecommunicatie 18. Verkeer en vervoer 19. Diverse afschriften/aansluitvergunning riool Titel II Omgevingsvergunningen

(bedragen x € 1.000) 1. Begripsomschrijvingen 2. Vooroverleg/beoordeling conceptoverleg 3. Omgevingsvergunning 4. Vermindering 5. Teruggaaf 6. Intrekking omgevingsvergunning 7. Wijziging omgevingsvergunning door wijziging project 8. Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten (vaststellen bestemmingsplannen) 11. Niet benoemde beschikking Titel III Dienstverlening onder Europese dienstenrichtlijn (bedragen x € 1.000) 1. Horeca 2. Organiseren evenementen of markten 3. Prostitutiebedrijven 7. Overig Totaal

70

begroting begroting begroting werkelijk werkelijk werkelijk kosten opbrengst % kosten opbrengst % 49 202 336 21

49100% 38 173 86%190 233 69%331 12 57% 21

38100% 128 67% 198 60% 8 38%

34

20 59% 34

13 38%

61

61100%157

342218%

77

30 39% 64

15 23%

begroting begroting begroting werkelijk werkelijk werkelijk kosten opbrengst % kosten opbrengst %

47 872

9 19% 49 10 21% 816 94%887 1.273144%

24

24100% 36

31 86%

begroting begroting begroting werkelijk werkelijk werkelijk kosten opbrengst % kosten opbrengst % 58 6 10% 62 2 3% 54 4 7% 58 0 0%

1.835 1.437 78% 1.927 2.058107%

Concept-Jaarrekening 2020

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de relatie tussen alle bekende risico’s waarvoor we geen maatregelen nemen en de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit de mogelijkheden en de middelen die de gemeente heeft (of kan hebben) om onvoorziene kosten op te vangen. Deze paragraaf geeft inzicht in de mate waarin de gemeente Etten-Leur risico’s met financiële gevolgen op kan vangen, zonder dat we hiervoor direct het beleid moeten aanpassen. Door de financiële risico’s te beheersen en de weerstandscapaciteit hierop af te stemmen, voorkomen we dat elk risico dat zich voordoet direct dwingt tot bezuinigen of lastenverzwaring.

Risico's Beleid In het beleidskader 2018-2021 is bepaald dat de weerstandsratio minimaal 1,1 is. Inventarisatie Voor de geïnventariseerde risico's in de jaarrekening 2020 bepalen we een risicoscore. De risicoscore is de kans dat het risico zich voordoet, vermenigvuldigd met het geldgevolg. De 10 grootste risico’s zijn: • crisismanagement: kosten door een calamiteit voor rekening van de gemeente. Hierin nemen we de risico's van de coronacrisis op; • ICT risico's: we werkten met een verouderde ICT infrastructuur. De eerste fase van de vervanging van de infrastructuur is uitgevoerd. Na uitvoering van de tweede fase door ICT WestBrabant-West daalt dit risico verder. Ook de uittreding van Bergen op Zoom uit ICT WBW maakt onderdeel uit van dit risico; • uitwerking Integraal Huisvestingsplan Onderwijs: er loopt op dit moment een aantal onderzoeken naar financiën en bouwkundige zaken, waaronder het klimaat. De uitslag van deze onderzoeken kan grote financiële risico’s met zich meebrengen; • wijzigingen in de Algemene uitkering uit het gemeentefonds; • open einde regelingen Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet: er is een reëel risico dat de uitgaven voor Wmo meer dan evenredig stijgen door vergrijzing, extramuralisering1, tariefstijgingen en de aanzuigende werking van het abonnementstarief.

Risico’s zijn ook hoog voor jeugdzorg door de stijging van de doelgroep jongeren en de complexiteit van de vraagstukken; • Vosdonk-Noord: de exploitatie van dit gebied loopt door de aankoop van het Fri-Jado terrein door tot 2026. Door de ontwikkelingen op het gebied van lonen, prijzen, rente en afzetmogelijkheden levert dit risico’s op; 1

Extramuralisering is het streven om ouderen en inwoners met een geestelijke of verstandelijke beperking langer zelfstandig in de eigen woning te laten wonen.

Concept-Jaarrekening 2020

71

• open einde regeling Participatiewet: de economische omstandigheden hebben gevolgen voor de economische bedrijvigheid, werkloosheid en instroom in de bijstand; • open einde regeling inkomensvoorzieningen en minimabeleid: we verwachten dat de aanspraak op armoederegelingen toeneemt door de huidige economische recessie; • Vosdonk-Zuid: vertraging in de uitgifte door stagnerende economie; • calamiteiten informatiebeveiliging: de risico’s van informatiebeveiliging/privacybescherming door bijvoorbeeld hacking, phishing of ongeautoriseerd gebruik van onze systemen.

Weerstandsvermogen De weerstandscapaciteit bestaat uit de mogelijkheden en de middelen die de gemeente heeft (of kan hebben) om onvoorziene kosten op te vangen. Beschikbare weerstandscapaciteit In de tabel hieronder leest u de weerstandscapaciteit die de gemeente beschikbaar heeft. weerstandcapaciteit Saldo rekening Algemene risicoreserve (*) Reserve exploitatierisico’s Onbenutte belastingcapaciteit Post onvoorzien Stille reserves Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

(bedragen x € 1.000) 2.503 2.180 9.000 3.270 250 p.m. 17.203

(*) Uitgangspunt voor de bepaling van dit bedrag is de stand van de reserve op 31 december 2020 minus de claims die op deze reserve rusten. Benodigde weerstandscapaciteit We voerden een risicosimulatie uit. Uit deze simulatie volgt dat het 90% zeker is dat we alle risico’s kunnen opvangen met een bedrag van € 7.547.000. Dit bedrag is de benodigde weerstandscapaciteit. Ratio van het weerstandsvermogen De ratio van het weerstandsvermogen geeft de verhouding weer van de beschikbare weerstandscapaciteit ten opzichte van de benodigde weerstandscapaciteit. Op basis van de risicosimulatie is de ratio 2,3.

Bij het opstellen van de begroting 2021 bedroeg deze ratio 1,9. De belangrijkste oorzaak is de stijging van de weerstandscapaciteit door het positieve rekeningsaldo.

72

Concept-Jaarrekening 2020

Verloop ratio In de grafiek ziet u de dalende lijn van de ratio in de afgelopen jaren. In het Beleidskader 2018-2021 is bepaald dat de ratio minimaal 1,1 moet zijn. Daar zitten we nog boven. 2,5

2

1,5 Ratio Minimum (beleidskader)

1

0,5

0

Jaarrekening 2017 Jaarrekening 2018 Jaarrekening 2019

Begroting 2021

Jaarrekening 2020

Ratio van het weerstandsvermogen zonder onbenutte belastingcapaciteit Bij de berekening van de weerstandscapaciteit houden we rekening met de onbenutte belastingcapaciteit (€ 3.270.000). De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de mogelijkheden die de gemeente heeft om de belastingopbrengsten te verhogen. Wanneer we de onbenutte belastingcapaciteit bij de berekening van het weerstandsvermogen buiten beschouwing laten is de ratio 1,8. Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Stille reserves De totale omvang van het gemeentelijk vastgoed vertegenwoordigt een bepaalde waarde. Als de marktwaarde hoger is dan de boekwaarde van dit vastgoed is er sprake van een stille reserve. Omvang, verkoopbaarheid, de gebruiksmogelijkheden en de (on)mogelijkheid om het vastgoed of de locaties te herontwikkelen bepalen de marktwaarde. Deze factoren blijven onzeker en zijn moeilijk te beïnvloeden. De stille reserves brengen we jaarlijks in beeld bij de kadernota.

Concept-Jaarrekening 2020

73

Project Nieuwe Nobelaer Stand van zaken 2020 Realiseren van maatschappelijke effecten Door de raadsbesluiten van 11 februari 2014, 22 februari 2016, 8 november 2016 en 30 oktober 2018 om nieuwbouw voor Nieuwe Nobelaer te realiseren op het Banakker-terrein worden de effecten gerealiseerd met betrekking tot:

• • •

de ontplooiing en ontwikkeling van kinderen en jongeren in hun diverse leefmilieus op school, in het gezin en in hun vrije tijd; alle inwoners komen op een laagdrempelige manier in aanraking met vormen van kunst en cultuur onder andere ter bevordering van de sociale verbondenheid; er is sprake van een betaalbaar cultuuraanbod met behoud van de bestaande functies van Nieuwe Nobelaer.

Politiek-bestuurlijk en draagvlak Draagvlak voor nieuwbouw Nieuwe Nobelaer is groot. Alle genoemde raadsbesluiten zijn bijna unaniem genomen. De overleggroep met de omgeving spreekt zich ook positief uit over de planvorming.

Algemene en externe omgeving Met de inwoners communiceren we over de uitvoering en inrichting van het openbaar gebied rondom de nieuwbouw. We doen dat via de overleggroep omgeving, via social media, nieuwsbrieven en de website. We leggen het openbaar gebied gefaseerd aan. De eerste twee fases tussen het nieuwe zwembad en het nog te realiseren Cultuurcentrum Nieuwe Nobelaer zijn opgeleverd. Voor de laatste fase ronden we het inrichtingsplan en het bestek af. In deze fase nemen we ook de verplaatsing van de bypass van de rotonde aan de Rode Poort – Parklaan – Anna van Berchemlaan mee. We starten in het tweede kwartaal 2021 de aanbesteding van de werkzaamheden. De uitvoering start kort voor de bouwvak 2021.

Veiligheid Niet van toepassing. Financiën De raad besloot op 22 februari 2016 om het taakstellend krediet voor de realisatie van de nieuwbouw opnieuw vast te stellen. De aanbesteding voor de bouw startte in oktober 2017. Uiteindelijk ontvingen we in de Europese niet-openbare aanbesteding één inschrijving. Naar onze mening was dit geen inschrijving waarop gunning van de opdracht kon plaatsvinden. Duidelijk was dat het budget uit februari 2016 voor het hele project (Banakker, Nieuwe Nobelaer en inrichting openbaar gebied) ontoereikend was in de huidige marktsituatie. We stelden in oktober 2018 de raad daarom voor extra budget voor het project beschikbaar te stellen en een nieuwe aanbesteding te starten. Op 30 oktober 2018 besloot de raad het gevraagde extra budget beschikbaar te stellen.

Planning Na het succesvol afronden van de tweede aanbesteding gaven we op 17 april 2020 Bouwbedrijf Vrolijk BV opdracht voor de bouw van het nieuwe Cultuurcentrum Nieuwe Nobelaer. De bouw startte op 18 juni 2020 met het boren van de eerste paal. De bouwwerkzaamheden verlopen goed. Op dit moment bevindt het project zich in de ruwbouwfase: vloerplaten worden gelegd, kalkzandsteenwanden worden gelijmd, schoonmetselwerk wordt opgetrokken enzovoorts. De aannemer verwacht het gebouw half mei wind- en waterdicht te hebben. De aannemer liep in de ruwbouwfase een aantal weken vertraging op. Hij verwacht deze vertraging in de afbouwfase in te lopen. De oplevering staat gepland op 22 oktober 2021. Naast de aanbesteding voor de bouw zijn ook aanbestedingsprocedures voor theaterstoelen, tribune, licht, geluid en stoffering nodig. De aanbesteding voor de theaterstoelen en tribune zijn inmiddels succesvol afgerond. De aanbesteding voor het geluid loopt. De aanbestedingen voor het licht en de stoffering starten we op korte termijn.

74

Concept-Jaarrekening 2020

Stand van zaken 2020

Kwaliteit uitvoering De raad volgt de kaders van het proces van de nieuwbouw via hun klankbordgroep. Ook informeren we de raad schriftelijk wanneer daarvoor aanleiding is.

Capaciteit organisatie en samenwerking partners Het project vergt een forse inspanning van de organisatie. We hebben daarvoor een projectorganisatie opgezet. We betrekken de Stichting Nieuwe Nobelaer (SNN) daarbij intensief. SNN participeert mee in alle fasen van het project.

Risico's Met het verstrekken van de opdracht en de daadwerkelijke start van de bouw zijn de risico’s van de aanbesteding voor de bouw verdwenen. Uiteraard resteren nog wel de risico’s bij de realisatie van een dergelijk complex bouwwerk voor geld, planning en kwaliteit. Door intensief bouwtoezicht en regelmatige bouwvergaderingen proberen we de risico’s zo veel mogelijk te beperken. De aanbestedingstrajecten voor inrichting openbaar gebied, geluid, licht en stoffering moeten we nog afronden.

Concept-Jaarrekening 2020

75

Financiele kengetallen Kengetallen en de financiele positie van de gemeente Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) bepaald dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing vijf kengetallen worden opgenomen. Met behulp van de kengetallen geven we inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid van de gemeente. De kengetallen geven alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld van de financiële positie van de gemeente. In de tabel staan de kengetallen voor de rekening 2020. Door ook de kengetallen uit de rekening 2018 en 2019 en de begroting 2020 op te nemen, krijgen we een beeld van het verloop van de kengetallen.

1. Netto schuldquote zonder * 1. Netto schuldquote met * 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit

Categorie A A B A A B

Rekening 2018 53% 51% 26% 9% -4% 90%

Rekening 2019 54% 52% 22% 4% -4% 90%

Begroting 2020 65% 64% 19% 7% 0% 117%

Rekening 2020 50% 48% 22% 5% 2% 102%

* correctie doorgeleende gelden Om te beoordelen of de waarden van de kengetallen risicovol zijn of niet worden signaleringswaarden gebruikt. Categorie A is het minst risicovol en categorie C is het meest risicovol. Meer uitleg over deze signaleringswaarden leest u hier. Als we de kengetallen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding beoordelen, zien we in 2020 een verbetering ten opzichte van 2019. Alleen het kengetal Belastingcapaciteit verslechtert door de stijging van de onroerendezaakbelasting en afvalstoffenheffing.

76

Concept-Jaarrekening 2020

Netto schuldquote De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe lager het percentage, hoe beter.

C: Hoog risico

A: Laag risico Signaleringswaarde Rekening 2018 Rekening 2019 Begroting 2020

Netto schuldquote met *

Rekening 2020

Netto schuldquote zonder *

0

25

50

75

100

125

150

* correctie doorgeleende gelden De gemeente lost af op afgesloten geldleningen maar sluit ook nieuwe leningen af om investeringen mogelijk te maken. In 2020 steeg het bedrag aan leningen van € 63,5 miljoen naar € 67,5 miljoen. Eind 2020 hadden we nog bijna € 8 miljoen liquide middelen op de bank. Hierdoor valt de netto schuldquote iets lager uit.

Concept-Jaarrekening 2020

77

Solvabiliteitsratio De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin het bezit op de balans gefinancierd is door het eigen vermogen. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe groter de weerbaarheid.

C: Hoog risico

Signaleringswaarde Rekening 2018

A: Laag risico

Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020

Solvabiliteit

0

10

20

30

40

50

60

De schulden namen toe maar de reserves stegen ook (met name door het positieve jaarresultaat 2020). Hierdoor bleef de solvabiliteit gelijk aan 2019.

78

Concept-Jaarrekening 2020

Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie laat zien hoe groot de grondpositie is ten opzichte van het totaal van de baten in de programmabegroting. Hoe lager het percentage, hoe beter.

C: Hoog risico

Signaleringswaarde Rekening 2018

A: Laag risico

Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020

Grondexploitatie

0

5

10

15

20

25

30

35

40

De boekwaarde van gronden in exploitatie steeg licht ten opzichte van 2019 en daardoor ook het kengetal grondexploitatie. Ondanks deze lichte stijging is er sprake van een lage boekwaarde. Daardoor is het kengetal en het risico laag.

Concept-Jaarrekening 2020

79

Structurele exploitatieruimte Wanneer tegenover structurele lasten incidentele baten staan, ontstaat er op enig moment een probleem in de begroting. Het kengetal structurele exploitatieruimte laat zien of dit het geval is. Een negatief percentage betekent dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen.

C: Hoog risico

Signaleringswaarde Rekening 2018

A: Laag risico

Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020

Structurele exploitatieruimte

-6

-4

-2

0

2

4

6

In 2020 hadden we een positief rekeningsaldo. Daardoor is dit kengetal weer positief.

80

Concept-Jaarrekening 2020

Belastingcapaciteit Belastingcapaciteit: dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente een financiële tegenvaller kan opvangen of in hoeverre er ruimte is voor nieuw beleid. Een laag percentage betekent dat de gemeente meer inkomsten uit belastingen kan verwerven.

C: Hoog risico

Signaleringswaarde Rekening 2018

A: Laag risico

Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020

Belastingcapaciteit

0

20

40

60

80

100

120

140

In 2020 stegen de onroerendezaakbelasting en de afvalstoffenheffing. Hierdoor is dit kengetal hoger dan in 2019. Het kengetal is wel lager dan bij de begroting. Dit komt omdat we bij de begroting nog uitgingen van een hogere afvalstoffenheffing.

Concept-Jaarrekening 2020

81

Signaleringswaarden In de tabel ziet u bij welke categorie (A, B of C) de berekende waarden behoren. Categorie A is het minst risicovol en categorie C het meest risicovol. Kengetal 1. Netto schuldquote zonder correctie doorgeleende gelden 1. Netto schuldquote met correctie doorgeleende gelden 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit

Categorie A < 90% < 90% > 50% < 20 % Begroting > 0% < 95%

Categorie B 90 - 130 % 90 - 130 % 20 - 50 % 20 - 35 % Begroting 0% 95 - 105 %

Categorie C > 130 % > 130 % < 20 % > 35 % Begroting < 0% > 105 %

Op basis van deze indeling vullen we in de tabel van de jaarrekening 2020 per kengetal de categorie in. Signaleringswaarden van de kengetallen De kengetallen zijn bedoeld als instrument voor de raad om de financiële positie van de gemeente te beoordelen. De kengetallen worden niet gebruikt als extra normeringsinstrument voor het financieel toezicht door de provincies of het Rijk. De gezamenlijke provinciale toezichthouders constateerden dat het financiële beeld dat uit de kengetallen naar voren komt ook voor de toezichthouder belangrijk is voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Om te beoordelen of de waarden van de kengetallen risicovol zijn of niet worden signaleringswaarden gebruikt. Categorie A is het minst risicovol en categorie C is het meest risicovol.

82

Concept-Jaarrekening 2020

Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen Om ervoor te zorgen dat kapitaalgoederen, bijvoorbeeld gebouwen en wegen, lang mee gaan is onderhoud nodig. In deze paragraaf beschrijven we het beleid over het onderhoud van kapitaalgoederen. Daarnaast geven we informatie over de uitgaven voor dit onderhoud. De kapitaalgoederen verdelen we in: • kapitaalgoederen openbaar gebied; • kapitaalgoederen gebouwen; • kapitaalgoederen sportaccommodaties.

Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 1 Kapitaalgoederen openbaar gebied zijn wegen, groen, verlichting, speeltoestellen en straatmeubilair, riolering, sloten en waterpartijen, afvalinzameling en parkeermeters. De ontwikkelingen in 2020 lichten we toe. Beheren op Niveau (BON) In de nota Beheren op Niveau (BON) legden we voor 2020 vast aan welk kwaliteitsniveau de openbare ruimte moet voldoen en hoeveel geld daarvoor nodig is. Jaarlijks beoordelen we in hoeverre we voldoen aan het kwaliteitsniveau. Door wijzigingen in het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) bestaat de voorziening BON openbaar gebied alleen nog voor het onderdeel verhardingen. In 2020 onderzochten we de mogelijkheden voor omvangrijke bezuinigingen op BON (verhardingen). Om deze bezuiningen te behalen spraken we lagere beheerniveaus (B en C) af. Ook verlagen we de storting in de voorziening en onttrekken we er sneller geld uit. De nieuwe beheerafspraken voor BON (verhardingen) leggen we in 2021 vast. Integrale projecten Integrale projecten zijn projecten met riolering, verharding, openbaar groen en verlichting. In 2020 voerden we een aantal grootschalige integrale onderhoudsprojecten uit.

Voorbeelden hiervan zijn: Alberdingk Thijmstraat, Willem Kloosstraat, Albert Verweystraat, Wildbaan, Banjostraat, Cellostraat, Tubahof, Orgelhof, Nieuwe Donk en Nijverheidsweg. Wegbeheer De projecten waar we alleen de verharding aanpakten zijn de Bankenstraat, Brakkenstraat (Rijsbergseweg-Olieakkers), Heigatstraat, Zundertseweg (Sprundelsebaan-A58), Grauwe Polder (zuidelijk A58) en Attelakenseweg.

Concept-Jaarrekening 2020

83

Groenbeheer Los van de integrale projecten vond er in 2020 geen grootschalig onderhoud plaats aan het openbaar groen. Zoals gebruikelijk voerden we de jaarlijkse inboet uit. Openbare verlichting In 2019 startten we met het per wijk vervangen van de verlichting door energiezuinige LEDverlichting. In 2020 deden we de voorbereiding voor de wijken Hoge Neer en Banakkers (Achter de Molen). We voeren de vervanging in 2021 uit. Met de vervanging naar LED leveren we een bijdrage aan de CO2-reductie. Tegelijk maken we zo het beheer van de openbare verlichting eenvoudiger doordat we minder verschillende armaturen gebruiken. We bespraken met inwoners de uitkomsten van het concept inrichtingsplan buitengebied als onderdeel van het Smart Light Concepts (SLIC) project. In september 2020 stelde het college het definitieve plan vast. We stelden ook een nieuw beheerkader openbare verlichting op. We leggen dit in 2021 voor aan de gemeenteraad.

Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 2 Leurse Haven De vraag wie waarvoor (juridisch) verantwoordelijk is als het gaat om het onderhoud van de Leurse Haven loopt nog steeds. Er zijn nu bedragen opgenomen in het investeringsplan. Het zuidelijk gedeelte van de Leurse Haven kan nu gebaggerd worden om aan de vaarwegeisen te voldoen. Westpolderplas In 2020 startte het blauwalgenonderzoek in de Westpolderplas. Het onderzoek liep enige vertraging op omdat het veldonderzoek door de coronacrisis later begon. We verwachten de resultaten halverwege 2021. Riolering In 2020 voerden we diverse integrale projecten uit, zoals vermeld onder 'Beheren op Niveau'. Ook renoveerden we een aantal hoofdgemalen. Sloten en waterpartijen Jaarlijks worden de gemeentelijke sloten gemaaid. We stelden hiervoor een gezamenlijk bestek op met het waterschap en andere gemeenten. We hebben een ontvangstplicht voor het verwerken van de uitkomende bagger van het waterschap. Voordat we starten met het baggeren van de gemeentelijke waterlopen is het van belang om te inventariseren hoeveel m3 baggerspecie vrijkomt, de kwaliteit hiervan (wel of niet verontreinigd) en de kosten van verwerking. Dit plan is nog niet opgesteld.

84

Concept-Jaarrekening 2020

Begraafplaats Als begraafplaats kennen we alleen de begraafplaats Zundertseweg. In 2020 vond alleen regulier onderhoud plaats. In 2020 waren er 71 gebeurtenissen (begraven, urnen enzovoorts). Dit waren er meer dan in 2019 (38 gebeurtenissen). Er was sprake van piekmomenten, waarschijnlijk door de coronacrisis. De kostendekkendheid staat echter nog steeds onder druk. Afvalinzameling We baseren de afvalinzameling op het Gemeentelijk Afvalbeleidsplan 2020 (GAP). We volgen hierin de landelijk richtlijn “Van afval naar grondstof”. We voerden de gescheiden inzameling van GFT afval in bij alle hoogbouwcomplexen. Bij een aantal hoogbouwcomplexen is de omzetting van de interne afvalinzameling (restafval en papier) naar inzamelvoorzieningen in de openbare ruimte in 2020 niet gelukt. Door de coronacrisis liepen we hier vertraging op. We voeren deze omzetting daarom in 2021 uit. Vanaf begin 2020 zamelen we geen blik meer in op centrale locaties in de gemeente. Inwoners mogen sindsdien het blik bij het afval van kunststof verpakkingen en drankenkartons in de zak doen. In 2020 behaalden we de richtlijn van maximaal 100 kg restafval per inwoner. De inzameling van restafval aan huis daalde met ongeveer 20 kg naar 75 kg per inwoner. Het aanbod van grof huishoudelijk afval op de milieustraat steeg met 5 kg per inwoner naar 24 kg per inwoner.

Totaal komt hiermee het ingezamelde restafval in 2020 uit op 99 kg per inwoner. De toename van aangeboden afval op de milieustraat is voor een deel veroorzaakt door de coronacrisis. Inwoners hadden meer tijd om thuis van alles op te ruimen en brachten dat naar de milieustraat. De samenwerking met afvalservice van de gemeente Breda verliep met de huis- aanhuisinzameling en ondergrondse containers efficiënt en goed.

Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied In de tabel leest u de opgenomen exploitatiekosten voor het openbaar gebied inclusief groot onderhoud en afschrijvingen.

Concept-Jaarrekening 2020

85

(bedragen x € 1.000)

Werkelijk Begroting Werkelijk 2019 2020 2020 901 1.057 994 1.836 2.536 2.536 82 155 153 374 406 440 0 36 18 15 89 15 2.238 2.719 2.616 0 0 0 1.291 1.418 1.377 1.016 1.069 1.071 4 2 3 157 139 134 308 274 246 74 103 80

Klein onderhoud wegen Groot onderhoud wegen Afschrijvingen wegen Klein onderhoud verlichting Afschrijvingen openbare verlichting Klein onderhoud sloten en waterlopen Klein onderhoud groen Afschrijvingen groen Klein onderhoud riolering Afschrijvingen riolering Klein onderhoud afvalcontainers Afschrijvingen afvalcontainers Klein onderhoud parkeermeters Afschrijvingen parkeermeters Totaal

8.29710.002 9.682

Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen gebouwen Het college stelt elk jaar de onderhoudsplanning voor alle gemeentelijke gebouwen vast. Hierin staat ook een inschatting voor de onderhoudswerkzaamheden voor de volgende tien jaren. Dit heet de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP). Gebouwen die we behouden worden ‘goed’ onderhouden. Aan panden die we in de toekomst afstoten, plegen we alleen noodzakelijk onderhoud. Door de werkzaamheden goed af te stemmen en te faseren, proberen we een tekort te voorkomen. In 2020 begonnen we met de bouw van het cultureel centrum Nieuwe Nobelaer. De aanpassingen van het Stadskantoor zijn afgerond.

Onderhoud kapitaalgoederen elektrische installaties gemeentelijke objecten In totaal volgden 20 collega's een cursus om werkzaamheden aan elektrische installaties te mogen uitvoeren. Er is tijd besteed aan het beheer van het zorgsysteem en het uitvoeren van inspecties en instructies op diverse locaties. Voor de NEN 3140 keuringen vond een succesvolle Europese aanbesteding plaats. NEN3140 is een norm voor veilige bedrijfsvoering bij elektrische aansluitingen. De uitvoering gebeurt in 2021.

Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen gebouwen In de tabel leest u de opgenomen exploitatiekosten voor gebouwen, zwembad en elektrische installaties, inclusief groot onderhoud en afschrijvingen. (bedragen x € 1.000) Klein onderhoud gebouwen Groot onderhoud gebouwen Groot onderhoud zwembad Afschrijvingen zwembad Groot onderhoud elektrische installaties Totaal

86

Werkelijk Begroting Werkelijk 2019 2020 2020 229 495 543 576 555 555 101 101 101 197 197 197 67 67 67 1.170 1.414 1.462

Concept-Jaarrekening 2020

Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen sportaccommodaties Buitensportaccommodaties In 2020 actualiseerden we het beheerplan van de buiten- en binnensportaccommodaties. De storting in de voorziening werd naar aanleiding hiervan aangepast. De gemeenteraad stelde deze plannen vast. In 2020 zijn de vier hockeyvelden gereinigd. Op vier kunstgras voetbalvelden voerden we een kwaliteitskeuring uit. Naar aanleiding hiervan vervangen we deze matten in 2021. Onderhoud inventaris gymlokalen In 2020 vervingen we volgens planning diverse gymtoestellen.

Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen sportvoorzieningen In de tabel leest u de opgenomen exploitatiekosten voor sportvoorzieningen, inclusief de storting voor groot onderhoud. (bedragen x € 1.000) Klein onderhoud gymlokalen Groot onderhoud inventaris gymlokalen Afschrijvingen gymlokalen Klein onderhoud sportaccommodaties Groot onderhoud sportaccommodaties Afschrijvingen sportaccommodaties Totaal

Concept-Jaarrekening 2020

Werkelijk Begroting Werkelijk 2019 2020 2020 -6 22 14 26 23 23 7 7 7 457 449 411 371 308 308 361 361 361 1.216 1.169 1.125

87

Financiering Financiering Financiering is de manier waarop de gemeente geld aantrekt of geld (tijdelijk) belegt. Dit noemen we de financieringsfunctie. De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) vormt de basis voor het uitvoeren van de financieringsfunctie. Als we geld nodig hebben gaan we hiervoor een lening aan. Dat kan een kortlopende of langlopende lening zijn. We melden in deze paragraaf hoe we hier in 2020 gebruik van maakten. Ook beschrijven we de voorwaarden van de renterisiconorm en de kasgeldlimiet, die bij de korten langlopende leningen horen. We informeren u ook over de leningportefeuille en het schatkistbankieren.

Financieringsbehoefte 2020 Langlopende financiering (looptijd langer dan 1 jaar) In 2020 verlengden we de looptijd van een lening van € 10 miljoen van 2038 tot 2058. Het rentepercentage van deze lening daalde daardoor van 3,62% tot 2,53%. We sloten drie nieuwe leningen af van elk € 5 miljoen. De rentepercentages daarvan waren 0,29% (15 jaar), 0,16% (20 jaar) en 0,185% (10 jaar). Op de bestaande leningen losten we € 11 miljoen af. In totaal steeg het bedrag van de langlopende geldleningen van € 63,5 miljoen naar € 67,5 miljoen. Kortlopende financiering (looptijd korter dan 1 jaar) In 2020 was er op diverse momenten een tekort aan liquide middelen. Hiervoor trokken we kortlopende geldleningen aan. De rentepercentages voor deze kortlopende leningen waren het hele jaar negatief: we ontvingen hiervoor rente. Eind 2020 stond een kortlopende lening open voor € 6 miljoen. Uitgangspunten rente financiering Voor toekomstige financiering benutten we de kasgeldlimiet zoveel mogelijk. Dat betekent dat we de financieringsbehoefte eerst met kortlopende leningen invullen. Als de kasgeldlimiet is bereikt gaan we langlopende geldleningen aan. Deze gaan we in principe aan voor 10 jaar. Als er sprake is van een gunstig rentepercentage onderzoeken we of een langere looptijd gewenst is.

Kasgeldlimiet en renterisiconorm Kasgeldlimiet Het rentepercentage van leningen staat nog steeds op een laag niveau. Dat geldt vooral voor kortlopende leningen. Daarom financieren we zoveel mogelijk met kortlopende leningen. Hierbij houden we rekening met de kasgeldlimiet.

88

Concept-Jaarrekening 2020

De kasgeldlimiet is het maximale bedrag waarmee we een financieringstekort met een kortlopende lening mogen financieren volgens de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). In 2020 bedroeg de kasgeldlimiet € 11,4 miljoen.

We overschreden de kasgeldlimiet in 2020 niet. Renterisiconorm Om te voorkomen dat er jaarlijks grote wijzigingen zijn in de rentelasten, schrijft de Wet financiering decentrale overheden de renterisiconorm voor. De jaarlijkse aflossingen en wijzigingen in de rente (bijvoorbeeld bij een rentevast periode) mogen, bij herfinanciering, niet meer dan 20% van het begrotingstotaal zijn. In 2020 was deze norm € 27,0 miljoen. We sloten nieuwe leningen af van € 15 miljoen. We verlengden de looptijd van een lening van € 10 miljoen van 2038 tot 2058. We overschreden daarmee de renterisiconorm niet.

Renteschema Het 'Besluit Begroting en Verantwoording' bevat de aanbeveling om onderstaand renteschema op te nemen. (bedragen x € 1.000)

Begroot 2020

Werkelijk 2020

1.188 -47 1.140

1.199 -55 1.145

1. De externe rentelasten over korte en lange financiering 2. De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten 3. De rente die aan grondexploitatie moet worden doorberekend 4. De rente van projectfinancieringen die aan het taakveld moet worden toegerekend

-116 0

-117 0

Aan taakvelden toe te rekenen rente

-116 1.024

-117 1.028

5. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld treasury

-1.293 -269

-1.279 -251

We gebruikten voor de jaarrekening de volgende rentepercentages: 3. grondexploitaties: 1,47% 5. taakvelden: 1,00%

Concept-Jaarrekening 2020

89

Verloop leningportefeuille Het verloop van de leningportefeuille ziet u in deze grafiek. 80.000

60.000

40.000

Langlopend Kortlopend

20.000

0

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

De leningportefeuille (schulden) nam tot en met 2014 toe. In de jaren daarna daalde deze licht. Onder andere door de verkoop van gronden hadden we minder leningen nodig. Vanaf 2018 stijgen de schulden. Een specificatie van de geldleningen leest u hier.

Opgenomen geldleningen bedrag 5.000 5.000 8.000 7.000 10.000 9.000 11.000 10.000 7.000 10.000 5.000 5.000 5.000

(bedragen x € 1.000) geldgever Waterschapsbank BNG BNG BNG Waterschapsbank BNG Rabobank Provincie Drenthe BNG Waterschapsbank Waarborgfonds Zorg Waarborgfonds Zorg BNG

restant 1-1-2020 500 1.000 8.000 7.000 10.000 9.000 11.000 10.000 7.000

rente Opgenomen Aflossing restant 2020 2020 2020 31-12-2020 1 500 0 28 500 500 202 8.000 160 7.000 25 10.000 0 223 9.000 289 11.000 21 10.000 0 0 7.000 235 10.000 10.000 12 5.000 5.000

datum 01-02-2010 30-12-2011 31-05-2012 28-12-2012 28-03-2013 25-07-2013 27-01-2014 26-06-2015 19-12-2019 28-03-2020 28-02-2020

soortlooptijd aflossing lineair 10 2020 lineair 10 2021 fixe 10 2022 fixe 9 2021 fixe 25 2038 fixe 10 2023 fixe 10 2024 fixe 5 2020 fixe 6 2020 fixe 38 2058 fixe 15 2035

rente 3,240% 2,780% 2,530% 2,280% 3,620% 2,480% 2,630% 0,410% 0,000% 2,530% 0,290%

19-03-2020

fixe

20

2040

0,160%

6

5.000

5.000

26-06-2020

fixe

10

2030

0,185%

5

5.000

5.000

1.208

25.000

63.500

21.000

67.500

Schatkistbankieren Sinds 1 januari 2014 is het voor decentrale overheden verplicht om geld wat over is tijdelijk te storten in de schatkist (Ministerie van Financiën). Op het moment dat we het geld nodig hebben nemen we dit weer op.

90

Concept-Jaarrekening 2020

Hierbij is wel sprake van een drempelwaarde: bedragen onder deze waarde mogen we buiten de schatkist houden. De drempelwaarde is 0,75% van het begrotingstotaal. Deze drempelwaarde was in 2020 € 1.013.000. We overschreden in 2020 de drempelwaarde niet.

Verstrekte leningen en garantstellingen Verstrekte leningen De gemeente neemt niet alleen geld op, maar verstrekte ook leningen. Het openstaande bedrag aan verstrekte leningen bedroeg op 31 december 2020 € 2,8 miljoen (€ 3,1 miljoen op 31 december 2019). Hiervan heeft € 0,9 miljoen betrekking op de hypotheken aan (voormalig) personeel. De overige € 2,0 miljoen zijn meerdere kleine leningen. Een toelichting vindt u bij de financiële vaste activa. Garantstellingen Een ander onderdeel van de financieringsfunctie is garantstelling. Bij een garantstelling nemen we de schulden over als een partij niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen. Garantstellingen vinden alleen plaats voor de publieke taak. We stellen ons hier terughoudend bij op. Daarnaast proberen we de garantstelling samen met andere partijen in te vullen. Bij sportverenigingen staat de gemeente bijvoorbeeld voor 50% garant. De Stichting Waarborgfonds Sport (SWS) staat garant voor de andere 50%. Een totaaloverzicht van alle garantstellingen leest u hier.

Concept-Jaarrekening 2020

91

Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering De organisatie ontwikkelt zich om te blijven voldoen aan de wensen en behoeften van de samenleving nu en in de toekomst. De leidraad daarvoor is de Toekomstvisie die we in 2012 vaststelden, het beleidskader 2018-2021, het collegewerkprogramma en de lijn van de organisatieontwikkeling uit 2018. De eigen kracht van de organisatie is het uitgangspunt van de organisatieontwikkeling: we werken verder aan de cultuur van de organisatie, aan teamoverstijgend werken, aan denken vanuit en werken met de klant. We sturen op resultaat en werken met sturingsinformatie. We zorgen voor ruimte voor experimenteren en vernieuwing. We gaan daarbij uit van de goede samenwerking tussen bestuur en organisatie.

Coronacrisis en besparingen Organisatie in coronatijd Door de coronacrisis was 2020 een bijzonder jaar. Als organisatie konden we in de eerste lockdown snel schakelen door de meeste medewerker thuis te laten werken met behulp van Office365 en dan met name Teams. Het digitaal werken nam hierdoor een enorme vlucht. De reguliere dienstverlening kon al snel voortgezet worden. Het ziekteverzuim daalde in 2020 flink ten opzichte van 2019. In 2020 was het ziekteverzuimpercentage 3,12% (inclusief langdurig zieken en exclusief zwangerschap). In 2019 was dat 4,84 %. Besparingen We maakten in 2020 afspraken met het college en de gemeenteraad om onze uitgaven dit jaar nog zoveel als mogelijk te beperken om het lopende tekort terug te dringen. De coronacrisis beperkte ons tegelijkertijd in ons handelen waardoor sommige budgetten bijna vanzelf bevroren: zaken zijn na maart 2020 uitgesteld, gingen niet door of vonden in een andere afgeslankte vorm (veelal) digitaal plaats. Dat gold voor budgetten voor opleidingen en bijeenkomsten, teambuilding, reiskosten enzovoort. Ook stelden we in de organisatie zaken uit en vulden we vacatures niet of later in. In totaal leverde de organisatie incidenteel € 1,3 miljoen in ten gunste van het tekort in 2020. Daarmee leverden we vanuit de bedrijfsvoering een flinke bijdrage om het tekort in 2020 zo veel als mogelijk te beperken.

Loonkosten In de CAO stonden voor 2020 de volgende salarisverhogingen opgenomen: 1% per 1 januari 2020, 1% per 1 juli 2020 en 1% per 1 oktober 2020).

92

Concept-Jaarrekening 2020

Gegevensbescherming Voor gegevensbescherming en de bewustwording daarvan vonden in 2020 diverse activiteiten plaats. We borgen informatiebeveiliging en privacy steeds beter in onze processen. Ondanks de beperkingen door de coronacrisis werkten we verder aan de verhoging van het bewustzijn over gegevensbescherming binnen onze organisatie. Op 1 januari 2020 is de voormalige Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten (BIG) vervangen door de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Deze bevat een meer risicogerichte aanpak van het onderwerp. We kunnen beveiligingsincidenten en datalekken nooit helemaal voorkomen. Ook in 2020 werden we hier diverse malen mee geconfronteerd. We beperkten de gevolgen voor betrokkenen en onze organisatie tot een minimum. We evalueerden minder voorkomende incidenten direct na afwikkeling. In het eerste kwartaal van 2021 beoordeelden we alle incidenten van 2020. Een incident sprong er uit: het Citrix-incident van januari 2020. Door een kwetsbaarheid in software moesten we op zeer korte termijn noodmaatregelen nemen. Vrijwel alle overheidsorganisaties in Nederland gebruiken deze software. Ook Etten-Leur ondervond hier hinder van. De impact op de dienstverlening bleef beperkt. De leverancier leverde na enkele weken een definitieve oplossing voor het probleem. De verantwoording via de ENSIA-cyclus verliep in 2020 in Etten-Leur goed.

Dit jaar werd voor het eerst getoetst aan de hand van de BIO. Onze toezichthouders keurden de kwaliteit van de informatieveiligheid van onze diverse informatiesystemen voor 2020 goed. Via de ENSIA-tool legden we verantwoording af over: • Basisregistratie Personen (BRP); • Paspoortuitvoeringsregeling (PUN); • Digitale persoonsidentificatie (DigiD); • Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG); • Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT); • Basisregistratie Ondergrond (BRO); • Inkomen (Suwinet).

Concept-Jaarrekening 2020

93

Rechtmatigheidsverantwoording 2020 In deze rechtmatigheidsverantwoording geeft het college aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Deze verantwoording betreft de rechtmatige uitvoering van de taken en omvat het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium bij de desbetreffende financiële beheershandelingen en transacties. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 14 december 2020 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld € 1.224.000 voor de gemeente Etten-Leur. Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen zijn:

(bedragen x € 1.000) Inkopen Overige afwijkingen < € 122.400 Totaal

omvang afwijking 287 37 324

We rapporteren afwijkingen die groter zijn dan 10% van het grensbedrag.

Maatregelen Maatregelen Zoals uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt, is voor € 324.000 aan onrechtmatigheden geconstateerd. Dit betreft ongeveer een kwart procent van het totaal aan lasten. Hiermee kunnen we stellen dat ruim 99,5% van de lasten wel rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het college streeft naar het zo optimaal mogelijk blijven beheersen van de risico’s. Met name op het gebied van inkopen worden verbetermogelijkheden gezien om afwijkingen op het gebied van financiële rechtmatigheid in de toekomst verder te beperken: Inkopen Volgens de wet- en regelgeving moeten aanbestedingen vanaf een bepaalde financiële omvang breed in de Europese markt worden uitgezet. In het verleden is dit niet altijd gebeurd. Zo schaften

94

Concept-Jaarrekening 2020

we diverse specifiek gewenste applicaties aan door middel van enkelvoudige inkoopprocedures. Vanwege de financiële omvang van deze investeringen zijn deze daarom financieel onrechtmatig. De organisatie voert momenteel een inventarisatie uit om te kijken of dit ook bij andere applicaties is gebeurd. Naar aanleiding hiervan stellen we een plan op om de onrechtmatigheden op te lossen. Hierbij nemen we ook andere aspecten mee. Voorbeelden hiervan zijn: continuïteit van de bedrijfsvoering, financiële impact van de benodigde investering om de onrechtmatigheid op te lossen en technologische ontwikkelingen. Dit kan betekenen dat we bepaalde onrechtmatigheden bewust een periode in stand houden, omdat andere aspecten op dat moment zwaarwegender zijn. Om het risico op onrechtmatige inkopen in de toekomst verder te verlagen, vergroten we de bewustwording en kennis van het inkoopproces bij de medewerkers van onze organisatie. Ook stellen we hulpmiddelen ter beschikking die het doorlopen van inkoopprocedures eenvoudiger maken. Verder scherpten we de interne controles op dit thema aan. Hierdoor komen mogelijke afwijkingen eerder in beeld waardoor we beter in staat worden gesteld bij te sturen. Overige maatregelen Jaarlijks actualiseren we voor de financieel meest omvangrijke processen de risico’s, beheersmaatregelen en controleplannen.

In verband met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording besteden we hier in 2021 nog nadrukkelijker aandacht aan. Op deze manier werken we aan de ambitie om als gemeente Etten-Leur 'aantoonbaar financieel in control' te zijn en financiële onrechtmatigheden verder te beperken. Bewuste afwijkingen In 2020 waren er geen bewuste afwijkingen van de wet- en regelgeving. In de komende jaren houden we bewust enkele onrechtmatigheden in stand. Deze onrechtmatigheden hebben betrekking op enkele van de hierboven genoemde applicaties. Om deze applicaties op korte termijn te vervangen zijn forse investeringen nodig. Ook hebben het vervangen van deze applicaties grote gevolgen voor de bedrijfsvoering. Het oplossen van deze onrechtmatigheden vinden wij daarom op dit moment niet opwegen tegen de financiële en bedrijfsvoering aspecten.

Concept-Jaarrekening 2020

95

Indicatoren Het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) verplicht gemeenten een aantal beleidsindicatoren in de programma's op te nemen. Met deze indicatoren kunnen raadsleden zich een beeld kunnen vormen over behaalde en te behalen beleidsresultaten. Op de website www.waarstaatjegemeente.nl vindt u de indicatoren die we bij de programma's en producten opnamen. Overige verplichte indicatoren Formatie Fte Bezetting Fte

2020 Etten-Leur 2020 Etten-Leur

Apparaatskosten Externe inhuur

2020 Etten-Leur 2020 Etten-Leur

Overhead

2020 Etten-Leur

96

waarde eenheid 6,8 per 1.000 inwoners 6,6 per 1.000 inwoners € 583 per inwoner 5,2% kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen 11,2% kosten overhead als % van de totale lasten

Concept-Jaarrekening 2020

Verbonden partijen Verbonden partijen Verbonden partijen zijn organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. We spreken over bestuurlijk belang wanneer de gemeente een zetel heeft in het bestuur van die organisatie of wanneer de gemeente stemrecht heeft. De gemeente heeft op die manier zeggenschap in de organisatie. We spreken over een financieel belang wanneer de gemeente de kosten draagt als de organisatie failliet gaat of als de organisatie haar verplichtingen niet nakomt. Of als de gemeente risico draagt over ingelegd kapitaal, zoals bij het bezit van aandelen.

Verantwoording Voor een uitgebreid verslag van de ontwikkelingen bij de verbonden partijen in 2020 verwijzen wij u naar de jaarverslagen 2020 van de betreffende verbonden partijen. Klik hiervoor op de door u gewenste verbonden partij.

Financieel overzicht Voor de verbonden partijen zijn de volgende bedragen begroot en gerealiseerd.

(bedragen x € 1.000) Regio West-Brabant (RWB) Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) ICT West Brabant-West Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Schoolverzuim en VSV regio West-Brabant West-Brabants Archief (WBA) Werkvoorzieningsschap West Noord-Brabant (WVS) Werkplein Hart van West-Brabant Nazorg Gesloten Stortplaatsen Bavel-Dorst-Zevenbergen Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) Gemeentelijke Gezondheidsdienst West-Brabant (GGD) Regionale ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) Totaal

Bijdrage deelnemers 2020 2.768 14.950 5.420 65.186 1.522 2.465 64.741 13.724 663 33.479 19.160

Bijdrage Etten-Leur 2020 168 789 992 2.279 64 117 6.880 2.495 63 431 1.558

Overig

(bedragen x € 1.000) Benego (Belgisch Nederlands Grens Overleg) Cooperatie Parkeerbeheer Zuidwest Nederland UA

Totaal Resultaat 2020 423 560 256 3.326 131 245 4.136 4.524 -143 542 797

0

0

13.738

25.744

174

15.836

57.732

194.760

14.971

begroting 2020 Realisatie 2020 9.828 aandelen 9.828 aandelen 139 dagdelen 139 dagdelen 20.000 aandelen 20.000 aandelen 55.211 aandelen 55.211 aandelen

Totaal

Vreemd vermogen 31-12-2020 7.669 1.495 11.469 43.130 526 311 16.722 36.184 26.263 3.420 21.827

224.078

Deelnemingen

(bedragen x € 1.000) N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Stichting inkoopbureau West-Brabant N.V. Rewin West-Brabant N.V. Brabant Water

Eigen vermogen 31-12-2020 1.240 560 0 18.832 131 373 9.149 4.524 1.083 2.385 5.717

Eigen vermogen 31-12-2020 5.097.000 821 902 -

Vreemd vermogen 31-12-2020 155.262.000 665 1.431 -

Resultaat 2020 221.000 328 529 -

5.098.723

155.264.096

221.857 Contributie 2020 2 2

Totaal

4

Concept-Jaarrekening 2020

97

Register verbonden partijen Het register verbonden partijen leest u op de gemeentelijke website.

Verbonden partijen Voor een uitgebreid verslag van de ontwikkelingen bij de verbonden partijen in 2020 verwijzen wij u naar de jaarverslagen 2020 van de betreffende verbonden partijen. Klik hiervoor op de door u gewenste verbonden partij. Gemeenschappelijke Regeling Regio West-Brabant (RWB) De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijk Regeling ICT West-Brabant-West De jaarcijfers leest u HIER. NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) De jaarcijfers leest u HIER. Stichting Inkoopbureau West-Brabant De jaarcijfers 2020 zijn niet beschikbaar. Benego (Belgisch Nederlands Grens Overleg) De jaarcijfers 2020 zijn niet beschikbaar. Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Midden en West-Brabant De jaarcijfers leest u HIER. Cooperatie Parkeerbeheer Zuidwest Nederland UA De jaarcijfers 2020 zijn niet beschikbaar. NV Rewin (Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Rewin West-Brabant) De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijke Regeling schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio WestBrabant De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijke Regeling West-Brabants Archief (WBA) De jaarcijfers leest u HIER.

98

Concept-Jaarrekening 2020

Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap Noord-Brabant (WVS) De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijke Regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van West-Brabant De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijke Regeling voor Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant De jaarcijfers 2020 zijn niet beschikbaar. Gemeenschappelijke Regeling Nazorg Gesloten Stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) West Brabant De jaarcijfers leest u HIER. Gemeenschappelijke Regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-WestNoord (RAV) De jaarcijfers leest u HIER. NV Brabant Water De jaarcijfers 2020 zijn niet beschikbaar.

Concept-Jaarrekening 2020

99

Grondbeleid & Uitvoeringsprogramma Structuurvisie Plus Grondbeleid & Uitvoeringsprogramma Structuurvisie Plus In deze paragraaf geven wij, naast de verplichte toelichting op het grondbeleid, ook een toelichting op het Uitvoeringsprogramma Structuurvisie Plus. Naast de algemene ontwikkelingen benoemen we de risico’s.

Wonen Een overzicht van de totale voorraad van het woningbouwprogramma binnen het Grondbedrijf leest u in het overzicht woningbouw 2020-2025. De afspraken over de woningbouwproductie voor de periode 2017-2026 baseren we op de provinciale bevolkings- en woningbouwbehoefteprognoses. Het gemeentelijk programma voor de periode tot 2021 baseren we op het Beleidskader 2018-2021. Het doel van de gemeenteraad is om in de periode 2018-2021 minstens 800 woningen te bouwen. De woningen komen onder andere in de Spoorzone, Schoenmakershoek-Oost, De Streek en diverse binnenstedelijke locaties. Voor 2020 waren de onderstaande verkopen begroot, gerealiseerd en in optie uitgegeven. Het begrote aantal werd niet gehaald doordat de verkoop van de gronden (15.600 m²) in de Spoorzone doorschoven van eind 2020 naar begin 2021. Uitgifte woningbouw begroot m² 20.700

Gemeentelijke gronden Derden

aantal woningen 96 70

gerealiseerd m² 5.401

aantal woningen 48 42

Woningbouw 2020-2025 in m2 verkopen woningbouw in m² gemeentelijke locaties Schoenmakershoek-Oost Spoorzone-Juvenaat Haansberg-Oost Carillon 4-Heemskinderen Kompas Wipakker Uitleglocatie Meeuwisdijk Nobelaer Totaal

100

Realisatie 2020

Prognose 2021

2022 9.000

2023

2024

> 2025

14.550

25.950

20.250

20.250

40.500 12.500

20.250

34.800

78.950

15.600 3.090 2.800 2.310 7.000

5.900 5.400

18.400

21.900

Totaal 9.000 15.600 40.500 3.090 2.800 2.310 7.000 81.000 12.500 5.900 179.700

Concept-Jaarrekening 2020