CConstaterende datEtten-Leur
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Begroting 2023-DEFINITIEF 13-10-2022 .pdf

Raad besluit 10 november 2022, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Vaststellen begroting 2023 inclusief College uitvoeringsprogramma26.930 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Begroting 2023 - Concept

33

Hoe gaan we dit meten? De indicatoren in deze begroting zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2021. Wat is de stand van zaken in 2022? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: De waardering van het ondernemingsklimaat (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,85. De waardering van het vestigingsklimaat (op een schaal van 1 -10) bedraagt minimaal 7. Uitvoering Toelichting 1.1 Samen met de gemeenten binnen de Regio West-Brabant voeren we het actieprogramma van de 'Economische Agenda West Brabant' uit. Het actieprogramma bevat programma’s voor economie, arbeidsmarkt, mobiliteit en ruimte. 1.2 We stellen als onderdeel van de omgevingsvisie het beleid voor de economische ontwikkeling vast.

De gemeenteraad stelde de omgevingsvisie vast. Deze visie geeft de hoofdlijnen weer. De volgende stap is om aan de hand van deze hoofdlijnen concreter beleid vast te stellen.

Doelstelling 2: De waardering van de bedrijfsomgeving Uitvoering Toelichting 2.1 We houden de bestaande bedrijventerreinen vitaal door het stimuleren Het project Grote Oogst is gestart. In het project van duurzaam (her)gebruik of (her)ontwikkeling van panden en terreinen. kijken we naar het thema Energie op bedrijventerrein Vosdonk. Als nadere uitwerking van de omgevingsvisie moeten we ook beleid vaststellen over duurzaamheid voor bedrijventerreinen. 2.2 We voeren de herontwikkeling van het terrein Oude Kerkstraat 2 (Fri-Jado) volgens het plan uit 2021 uit. 2.3 We besluiten als onderdeel van de omgevingsvisie over de aanleg van een nieuw bedrijventerrein. 2.4 We gaan samen met vastgoedpartijen en ondernemers langdurige leegstand van winkels, kantoren en bedrijfspanden tegen. 2.5 We zorgen samen met ondernemers en -vastgoedpartijen voor een vitaal en toekomstgericht winkelhart en centrumgebied.

34

De gesprekken zijn gestart. Samen met de betrokkenen zijn we nog zoekende naar wat het winkelcentrum nodig heeft. Zowel rondom de herontwikkeling als op kort termijn.

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 3: De waardering voor de directe dienstverlening (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,8. De waardering voor de samenwerking met ondernemers (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,15. Uitvoering Toelichting 3.1 We helpen ondernemers die gebruik willen maken van (landelijke) Het platform de6voorondernemers.nl ging op 1 juli 2022 tijdelijke financiële regelingen voor de compensatie van de gevolgen van live. Op dit platform kunnen ondernemers onder andere coronacrisis. terecht voor vragen over financiële hulp bij situaties ontstaan door de coronacrisis. We hebben nog niet ervaren of ondernemers met problemen dit via het platform melden. 3.2 We stimuleren en ondersteunen startende ondernemers.

De huidige dienstverlening aan startende ondernemers blijkt steeds vaker niet aan te sluiten bij de huidige behoefte. Er wordt steeds minder gebruik gemaakt van het OndernemersKlankBord. We onderzoeken op dit moment wat de behoefte is onder starters en stemmen daar onze toekomstige dienstverlening op af.

3.3 Door goed accountmanagement zorgen we ervoor dat het relatiebeheer op orde is. Het team van Economische Zaken is bekend en bereikbaar. We zorgen dat er goede verbindingen zijn tussen ondernemers, gemeenten en onderwijsinstellingen. Doelstelling 4: De waardering van ondernemers voor de communicatie en voorlichting (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,32. Uitvoering Toelichting 4.1 Om de vrijetijdseconomie te stimuleren, nog meer toeristen te trekken en hun verblijfsduur te verlengen, ondersteunen we het Toeristisch Informatiepunt en het platform van Etten-Leur City App. 4.2 We zetten de samenwerking met het streeknetwerk LandStad De Baronie en Van Gogh Brabant voort en werken samen met de Regio West-Brabant (RWB) aan recreatie en toerisme. 4.3 We streven naar behoud en verbetering van de kwaliteit van toeristische en recreatieve voorzieningen. Het gaat onder andere om de Van Gogh Kerk, musea, het winkelhart, de Nobelaer, de Westpolderplas met jachthaven, horeca, de bioscoop en wandel- en fietsroutes.

Begroting 2023 - Concept

35

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Actualisatie begroting 2022-2026 1. Verkoop grond

81

0

0

0

0

2. Overig

-51

-9

-9

-9

-9

Totaal wijzigingen

30

-9

-9

-9

-9

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Verkoop grond

We verkopen een stuk grond aan de huidige huurder.

2. Overig

Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.

36

Begroting 2023 - Concept

4. Onderwijs Wat wilden we bereiken? We willen dat inwoners zich ontwikkelen tot mensen die in staat zijn zelfstandig te functioneren en een positieve bijdrage leveren aan de samenleving. Wat zijn onze doelstellingen? 1. We bevorderen een optimaal gebruik van de brede scholen.

2. Leerlingen volgen zoveel mogelijk onderwijs in Etten-Leur.

3. We voorkomen en verminderen laaggeletterdheid.

4. Het percentage van het aantal leerlingen in het voorgezet onderwijs en mbo dat voortijdig (dus zonder startkwalificatie) het onderwijs verlaat is maximaal 1,5%. Het aantal leerplichtigen dat ongeoorloofd afwezig is per 1.000 inwoners (relatief verzuim) is maximaal 25.

5. Bevorderen van de uitstroom naar werk, van leerlingen uit speciaal voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs.

Begroting 2023 - Concept

37

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze begroting zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2021. Wat is de stand van zaken in 2022? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: We bevorderen een optimaal gebruik van de brede scholen. 1.1 We voeren het Integraal Huisvestingsplan uit.

Uitvoering Toelichting Er is voortdurend overleg. We werken aan een notitie, die we in het derde kwartaal 2022 afronden.

1.2 We voeren structureel overleg met het primair onderwijs. 1.3 Samen met onze partners voeren we de aanbevelingen van de evaluatie van de brede scholen uit. Dat gaat om de resultaatgebieden hart van de wijk, geïntegreerde pedagogische voorziening, een sluitend uitdagend dagarrangement, heel Etten-Leur leest, zorg en ondersteuning.

Deze doelstelling voeren we uit in combinatie met de doelstellingen genoemd onder 1.1 en 1.2.

Doelstelling 2: Leerlingen volgen zoveel mogelijk onderwijs in Etten-Leur. Uitvoering Toelichting 2.1 We voeren samen met de schoolbesturen de Lokale Onderwijsagenda uit. 2.2 We bieden maatschappelijke stages aan aan scholen die dit in hun onderwijspakket hebben.

Doelstelling 3: We voorkomen en verminderen laaggeletterdheid. Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren in nauwe samenwerking met de De6-gemeenten (EttenLeur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) en de arbeidsmarktregio het regionale uitvoeringsplan (2020-2024) uit ter voorkoming en vermindering van laaggeletterdheid. Op basis van dit uitvoeringsplan werken we in de regio toe naar een eenduidige aanpak en een uniforme registratie. Doelstelling 4: Het percentage van het aantal leerlingen in het voorgezet onderwijs en mbo dat voortijdig (dus zonder startkwalificatie) het onderwijs verlaat is maximaal 1,5%. Het aantal leerplichtigen dat ongeoorloofd afwezig is per 1.000 inwoners (relatief verzuim) is maximaal 25. Uitvoering Toelichting 4.1 We voeren de leerplichtfunctie uit in samenwerking met lokale en regionale partners. Met de extra specifieke uitkering Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC), die we door de coronacrisis ontvangen, zetten we binnen de RMC regio extra begeleiding en zorg in voor vroegtijdige schoolverlaters. 4.2 We voeren, samen met de gemeenten Zundert en Rucphen, het implementatieplan uit van het in 2019 vastgestelde ‘Thuiszitterspact’ met als doel, dat geen enkel kind langer dan drie maanden thuis zit zonder passend onderwijsaanbod.

38

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 5: Bevorderen van de uitstroom naar werk, van leerlingen uit speciaal voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs. Uitvoering Toelichting 5.1 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘West-Brabant werkt aan morgen’ uit samen met de scholen en ondernemers. Het RMC ontvangt het herstelen steunpakket jeugdwerkloosheid en voert hiervan maatregelen uit om jongeren langer in het onderwijs te houden, nazorg te geven en te ondersteunen naar werk.

Begroting 2023 - Concept

39

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

1. Doorbelasten medewerker onderwijshuisvesting

0

61

61

61

61

2. Actualisering activastaat

18

0

0

0

0

3. Dekkingsreserve kapitaallasten Onderwijs

-18

0

0

0

0

4. Overig

3

-55

-55

-55

-55

Totaal wijzigingen

3

6

6

6

6

Actualisatie begroting 2022-2026

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Doorbelasten medewerker onderwijshuisvesting

De dekking van de onderwijshuisvesting-medewerkers is nog niet opgenomen in de begroting. Voorstel is nu om de coördinator beheer en onderhoud door te belasten aan de beheersstichting. Het voordeel op rente en afschrijving verrekenen we met de dekkingsreserve kapitaallasten onderwijs Het voordeel op rente en afschrijving verrekenen we met de dekkingsreserve kapitaallasten onderwijs Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.

2. Actualisering activastaat 3. Dekkingsreserve kapitaallasten Onderwijs 4. Overig

40

Begroting 2023 - Concept

5. Sport, cultuur en recreatie Wat wilden we bereiken? We willen een aantrekkelijke gemeente zijn voor onze eigen inwoners en de inwoners van omliggende gemeenten om te sporten, te genieten van cultuur en te recreëren. Wat zijn onze doelstellingen? 1. Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over de sportvoorzieningen is minimaal 85%. Het percentage niet-wekelijkse sporters van 19 jaar en ouder is niet meer dan 46%.

2. Sportverenigingen nemen zelf verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van hun accommodaties.

3. Alle inwoners, in het bijzonder de jeugd, de senioren, inwoners met een beperking en inwoners met een minimum inkomen, kunnen plezier beleven aan kunst, cultuur en evenementen.

4. Het percentage inwoners dat vindt dat er voldoende openbaar groen in de buurt is, is minimaal 86%.

5. De score natuur en landschap (Telos3 duurzaamheidsscore) is minimaal 51 (schaal 1-100).

6. We behouden het bestaande voorzieningenniveau en het aanbod van Nieuwe Nobelaer.

3

Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling.

Begroting 2023 - Concept

41

Ontwikkelingen Medewerkers groen (0,64 fte) Groenbeheer wordt een steeds belangrijker onderdeel van onze samenleving. Ons groenareaal is de laatste jaren uitgebreid en er komen nog grote uitbreidingen aan. Om dit allemaal op een goede en verantwoorde manier vorm te geven breiden we de twee parttime functies uit naar twee fulltime functies. Medewerker Evenementen (1 fte) Een bruisend en levendig Etten-Leur is een van de speerpunten van de gemeenteraad. De coronacrisis leidde bij veel organisatoren van niet commerciële evenementen tot een vertrek van vrijwilligers. Hierdoor nam de belasting op de gebleven vrijwilligers sterk toe. In de praktijk blijkt dat de organisatie van niet commerciële evenementen hierdoor in de knel komt. We willen hen ontlasten en het doorgaan van deze evenementen garanderen. Daarom willen we deze organisaties waar nodig tegemoet komen en ondersteunen in natura. Dit kan bijvoorbeeld door het gratis halen en brengen van afvalcontainers en dranghekken. We breiden de capaciteit bij de buitendienst met 1 fte uit.

42

Begroting 2023 - Concept

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze begroting zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2021. Wat is de stand van zaken in 2022? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over de sportvoorzieningen is minimaal 85%. Het percentage niet-wekelijkse sporters van 19 jaar en ouder is niet meer dan 46%. Uitvoering Toelichting 1.1 We behouden het gevarieerde aanbod aan sportmogelijkheden voor de verschillende doelgroepen. We gaan in overleg met onze sportverenigingen om samen stapsgewijs tot een meer kostendekkende huur voor de accommodaties te komen. We bieden ondersteuning bij trajecten als verduurzaming en gezamenlijke inkoop. Om de exploitatie van de verenigingen gunstig te beïnvloeden geven we verenigingen extra ruimte om extra inkomsten te genereren. 1.2 Samen met de vrijwilligerscentrale 'Etten-Leur voor elkaar' versterken we het vrijwilligerswerk binnen sportclubs en we stimuleren het bemiddelen voor openstaande vacatures binnen sportbesturen. Hiervoor organiseert 'Etten-Leur voor elkaar' themabijeenkomsten voor organisaties en verenigingen over het aanbod van cursussen, bemiddelingen en ondersteuning voor vrijwilligers. In 2022 proberen we meer koppelingen tot stand te brengen. 1.3 Door de inzet van buurtsportcoaches voeren we het activiteitenpakket uit zoals opgenomen in het programma 'Etten-Leur actief'. We leggen hierbij een directe relatie met projecten en acties uit het lokaal Sportakkoord. In 2022 besluiten we over aard en omvang van de toekomstige inzet van buurtsportcoaches.

Dit is afhankelijk van het geld dat we hiervoor ontvangen van het Rijk en van gewenste vormen van cofinanciering. 1.4 We creëren in gesprek met verenigingen mogelijkheden om senioren, jeugd, inwoners met een beperking en inwoners met een minimum inkomen mee te laten doen. We attenderen daarbij extra op de financiële ondersteuningsmogelijkheden die er zijn voor bepaalde activiteiten.

Begroting 2023 - Concept

43

Doelstelling 2: Sportverenigingen nemen zelf verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van hun accommodaties. Uitvoering Toelichting 2.1 We gaan met de sportverenigingen in gesprek om hen (nog) meer onderhoudstaken zelf uit te laten voeren. We maken daar waar nodig maatwerkafspraken. 2.2 We stimuleren verenigingen om samen te werken op het gebied van inkoop, innovatie en duurzaamheid. We bevorderen de overdracht van bestaande gemeentelijke veldverlichting naar LED verlichting die in eigendom komt van de verenigingen. Dit geldt ook voor zonnepanelen op clubgebouwen en het ondersteunen van clubs in het proces om te komen tot centrale inkoop van energie om daarmee kosten te besparen. 2.3 We ondersteunen verenigingen alleen met activiteitensubsidies. 2.4 We bieden verenigingen meer ruimte binnen de bestaande gebruiksregels van het bestemmingsplan opdat zij hun accommodaties intensiever kunnen gebruiken. We ontwikkelen een ‘marktplaats voor accommodaties’ waarin vraag en aanbod van vrije accommodatieruimte bij elkaar wordt gebracht. Doelstelling 3: Alle inwoners, in het bijzonder de jeugd, de senioren, inwoners met een beperking en inwoners met een minimum inkomen, kunnen plezier beleven aan cultuur en evenementen.

Uitvoering Toelichting 3.1 We investeren in het Toeristisch Informatiepunt en het platform van Etten-Leur City App om meer toeristen naar Etten-Leur te trekken en de verblijfsduur van deze toeristen te verlengen. 3.2 We zijn een bruisende gemeente met een grote hoeveelheid verschillende evenementen. Jaarlijks terugkerende evenementen verstrekken we zo mogelijk een meerjarenvergunning. We werken met een evenementenkalender om een zo gevarieerd mogelijk aanbod aan evenementen te krijgen. 3.3 We bieden het primair onderwijs een milieu-educatief programma aan om zo de kennis over natuur, milieu en duurzaamheid te vergroten. 3.4 Met het project 'gebruiksfunctie Oderkerkpark' streven we naar een maatschappelijk akkoord door aan het einde van dit project de verantwoordelijkheid voor de uitvoering te laten dragen door verschillende partijen, waaronder de gemeente. 3.5 We verstrekken onder voorwaarden subsidies aan organisaties, die activiteiten op het gebied van kunst en cultuur organiseren. 3.6 We zetten de activiteiten van de marktplaats voor kunst-, cultuur- en natuureducatie (KOEPEL) voort en borgen de kwaliteit van het aanbod. We breiden geleidelijk aan uit naar een breed aanbod van kunst- en cultuuractiviteiten. We ondersteunen de komende vier jaar alle scholen met cultuureducatie om het cultuuronderwijs te verankeren in het lesprogramma.

3.7 We ondersteunen en faciliteren het plan voor meer samenwerking tussen de musea en de toeristische ondernemers. We onderzoeken de mogelijkheden van koppeling of samengaan van de Stichting Vincent van Gogh Etten-Leur (Van Gogh Kerk) en het Streekmuseum Etten+Leur.

44

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 4: Het percentage inwoners dat vindt dat er voldoende groen in de buurt is, is minimaal 86%. Uitvoering Toelichting 4.1 Het grootschalig onderhoud aan het openbaar groen voeren we hoofdzakelijk uit in combinatie met de planning van weg- en rioolbeheer. Hierbij bekijken we ook of het mogelijk is meer aaneengesloten groen te realiseren. 4.2 We inventariseren het onrechtmatig gebruik van het openbaar groen. Op basis van de resultaten van deze inventarisatie maken we een keuze in de volgorde van de wijk(en) waar we dit project uitvoeren. 4.3 Om te voorkomen dat het onrechtmatig gebruik opnieuw ontstaat, realiseren we bij de opzet van nieuwe ruimtelijke plannen zo min mogelijk snippergroen en groenstroken langs particuliere percelen, die door de ligging moeilijk te onderhouden zijn en/of waarvan het lijkt dat ze bij andere eigenaren horen. 4.4 Binnen de financiële mogelijkheden zetten we het beheer van het openbaar groen voort. Daarbij hebben we meer aandacht voor biodiversiteit, duurzaamheid en klimaatadaptatie.

De onderhoudsbudgetten zijn niet toereikend om het vastgestelde onderhoudsniveau en -ambitie (BON) te realiseren. De prijzen van de aannemers en de producten stijgen sneller dan de indexaties van de budgetten. Ook werd het areaal groter en streven we vaker naar een diverse en exclusieve inrichting. De onderhoudsbudgetten groeien niet mee met deze omvang en ambitie. Dit heeft gevolgen voor het beeld van de groene openbare ruimte. In 2022 werken we aan een groenbeheerplan waarbij we dit beter inzichtelijk maken.

4.5 We voeren de adviezen uit van het onderzoek naar de aanpak van blauwalgen in de Westpolderplas.

Door de coronacrisis liep het blauwalgenonderzoek vertraging op. We ontvingen de voorlopige resultaten eind 2021 en bespraken deze in het eerste kwartaal van 2022. De blauwalgenproblematiek blijkt daarbij, met name door externe factoren zoals de hoeveelheid watervogels, complexer dan gedacht. Momenteel werken we aan de definitieve versie van de resultaten met het daarbij behorende advies met financiële onderbouwing.

Doelstelling 5: De score natuur en landschap (Telos1 duurzaamheidsscore) is minimaal 51. Uitvoering Toelichting 5.1 Op basis van de Wet natuurbescherming houden we bij besluitvorming en projecten rekening met het natuurbelang. 5.2 We verbeteren de biodiversiteit van het stedelijk gebied. 5.3 We zetten het agrarisch landschapsbeheer voort met de aanleg van erfbeplanting en landschapselementen. 5.4 Samen met het Waterschap Brabantse Delta leggen we nieuwe natuur langs de vaarten aan (ecologische verbindingszones). 1 Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling.

Begroting 2023 - Concept

45

Doelstelling 6: We behouden het bestaande voorzieningenniveau en het aanbod van Nieuwe Nobelaer. Uitvoering Toelichting 6.1 We verstrekken subsidie aan Stichting Nieuwe Nobelaer voor het exploiteren van een openbaar cultuur centrum dat voorzieningen bevat op het gebied van: kunst- en cultuureducatie, podiumkunsten, bibliotheek, ruimten en podia voor amateurkunst, festivals en (niet-commerciële) evenementen en voorzieningen voor sociaal cultureel en maatschappelijk werk 6.2 We handhaven de prestatieafspraken die we opnamen in de subsidiebeschikking van 1 juli 2018 tot 1 juli 2022. Bij de ingebruikname van het nieuwe gebouw stellen we een nieuwe subsidiebeschikking op (najaar 2021).

46

Begroting 2023 - Concept

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Actualisatie begroting 2022-2026 1. Snippergroen

94

0

0

0

0

2. Uitstel huurverhoging sportclubs

0

-50

-99

-99

-99

3. Uitstel bezuiniging musea

0

-68

-68

0

0

4. Nobelaer - eenmalige kosten

-1.250

0

0

0

0

5. Nobelaer - algemene reserve

1.250

0

0

0

0

6. Reserve cultuur

0

57

30

51

30

7. Medewerker groen

0

-48

-49

-51

-52

8. Medewerker buitendienst evenementen

0

-52

-52

-52

-52

9. Landschapsbeleidsplan

17

0

0

0

0

10. Reserve landschapsbeleidsplan

-17

0

0

0

0

11. Bomenfonds

-5

0

0

0

0

12. Reserve Bomenfonds

5

0

0

0

0

13. Overig

-76

-44

-20

-20

-21

Totaal wijzigingen

18

-205

-258

-171

-194

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Snippergroen

Door een aantal grotere grondverkopen en omdat we minder juridische hulp nodig hebben zijn er hogere inkomsten. In afwachting van het nieuwe sportbeleidsplan stellen we de huurverhoging met 2 jaar uit. Dit heeft een financieel effect tot en met 2028. We stellen de visie op de maatschappelijke accommodaties opnieuw op. In afwachting daarvan stellen we de bezuiniging voor 2 jaar uit. Bij de start van het project gingen we ervan uit dat een gedeelte van de kosten niet activeerbaar was. Hiervoor zouden we geld uit de reserve inzetten. Onder ander door gewijzigde regelgeving is hier geen sprake (meer) van. We activeren de kosten dus gewoon en schrijven hier vervolgens over af. Omdat er geen sprake is van eenmalige kosten bij de Nobelaer vervalt de onttrekking aan de algemene reserve.

2. Uitstel huurverhoging sportclubs 3. Uitstel bezuiniging musea 4. Nobelaer - eenmalige kosten

5. Nobelaer - algemene reserve 6. Reserve cultuur

Realisatie kunst in de wijken

7. Medewerker groen

Voor het beheer van groenareaal, werkvoorbereiding en planvorming nieuwe werken en voor ontwikkellocaties. 8. Medewerker buitendienst evenementen Wij voeren de motie van de gemeenteraad uit om niet commerciële evenementen extra te ondersteunt. We breiden hiervoor onze formatie met 1 fte uit. 9. Landschapsbeleidsplan We ontvangen een bijdrage voor kwaliteitsverbetering van het landschap. 10. Reserve landschapsbeleidsplan

We storten de ontvangen bijdrage voor landschapsverbetering in de reserve.

11. Bomenfonds

We verwachten dit jaar nog wat kosten te maken voor het bomenfonds.

12. Reserve Bomenfonds

We onttrokken geld uit het bomenfonds, deze onttrekking was niet begroot.

13. Overig

Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting 2023 - Concept

47

6. Sociaal domein Wat wilden we bereiken? • We willen dat alle inwoners zoveel mogelijk op een gelijkwaardige manier kunnen meedoen aan de samenleving. • We willen onze inwoners de mogelijkheden bieden om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen in hun eigen omgeving. Wat zijn onze doelstellingen? 1. Onze inwoners geven voor onze inspanning om volledig te kunnen deelnemen aan de maatschappij het rapportcijfer van minimaal een 7.

2. Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over het aanbod van welzijnsvoorzieningen (buurtwerk, jongeren- en ouderenvoorzieningen) is minimaal 74%.

3. Het percentage mantelzorgers met hoge belasting is maximaal 30%.

4. Het percentage inwoners dat nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid ervaart, is minimaal 72%.

5. Het percentage werklozen ten opzichte van de beroepsbevolking is in 2022 maximaal 4,1% (op basis van de juniramingen van het Centraal Planbureau).

6. Het percentage inwoners dat nauwelijks tot geen financiële beperkingen ervaart om deel te nemen aan het maatschappelijk leven is hoger dan 74% (burgerpeiling).

48

Begroting 2023 - Concept

Ontwikkelingen - Wmo Aanbestedingen maatwerkvoorzieningen Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding Voor de Huishoudelijke Ondersteuning (HO) hebben we per 1 oktober 2022 nieuwe overeenkomsten en voor de Begeleiding per 1 januari 2023. Alle cliënten met Huishoudelijke Ondersteuning hebben we inmiddels omgezet naar de nieuwe producten HO. De cliënten met de maatwerkvoorziening Begeleiding zetten we over in de periode september tot en met december 2022. De financiële effecten van beide nieuwe overeenkomsten zijn binnen enkele maanden na implementatie zichtbaar. Op basis hiervan passen we bij de eerste bestuursrapportage de begroting voor 2023 aan. Huishoudelijke Ondersteuning De vergrijzing en het feit dat senioren zoveel mogelijk thuis blijven wonen, zorgen er voor dat de vraag naar Huishoudelijke Ondersteuning blijft toenemen. Voor een verantwoorde uitvoering is het noodzakelijk de bestaande tijdelijke uitbreiding te behouden. Daarom voegen we 2 fte toe aan de formatie. Beschermd Wonen Vanaf 2022 verschuift de verantwoordelijkheid voor Beschermd Wonen van centrumgemeente Breda naar alle gemeenten. De gemeenten binnen de regio Breda spraken met elkaar af om de samenwerking op het gebied van Beschermd Wonen voort te zetten. Voor deze samenwerking sloten we per 2022 de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Beschermd Wonen regio Breda af.

Naast inhoudelijke afspraken maakten we in deze GR ook financiële afspraken. Voor 2022 en 2023 werden begrotingen opgesteld. De afgelopen jaren is sterk ingezet op beheersing van de kosten en een goede screening van cliënten Beschermd Wonen. Ook speelde de ontwikkeling dat cliënten Beschermd Wonen, die langdurig gebruik moeten maken van deze ondersteuning, zijn toegelaten tot de Wet langdurige zorg. Hierdoor zijn er overschotten op de begrotingen 2022 en 2023 van de GR. De gemeente Breda stort deze bedragen terug aan de samenwerkende gemeenten. Ontwikkelingen - Jeugdzorg De afgelopen maanden in 2022 stijgt het gebruik van de niet vrij toegankelijke jeugdzorg. Dit is een landelijke ontwikkeling. De kosten van dit stijgend gebruik betalen we uit de middelen, die we hiervoor extra ontvingen van het Rijk voor de Jeugdzorg. Uit een tussentijdse prognose van de JeugdzorgPlus zien we tot op dit moment, dat het aantal jongeren in deze vorm van jeugdzorg in 2022 minder is dan in 2021. Dit kan ertoe leiden dat we op dit onderdeel van de Jeugdzorg een positief resultaat hebben. Dit presenteren we dan bij de jaarrekening 2022 en passen zo nodig bij de eerste bestuursrapportage 2023 de begroting 2023 aan.

Begroting 2023 - Concept

49

We kenden reële tarieven toe aan onze jeugdzorgaanbieders. Hierdoor stegen de budgetten voor de jeugdzorg. Deze namen we al structureel op in de begroting. Als gevolg van de stijging van deze budgetten moeten we ook de budgetten voor de indexeringen aanpassen. Dit geldt voor de indexering voor jeugdzorgaanbieders, de Gecertificeerde Instellingen (jeugdbescherming en jeugdreclassering) en voor Spring, de aanbieder voor onze jeugdprofessionals. In de begroting 2023 nemen we nu structureel extra budget op voor deze indexeringen (jeugdzorgaanbieders: 3%, Gecertificeerde Instellingen: 3% en Spring: 5,8%). Ontwikkelingen - Participatiewet Voor 2022 hielden we op grond van prognoses van het Centraal Planbureau rekening met een lichte daling van het aantal uitkeringsgerechtigden. In de eerste maanden van dit jaar stijgt het uitkeringsbestand. Dit is grotendeels het gevolg van de onvoorziene extra taken die het Werkplein uitvoerde (energietoeslag, verstrekken leefgeld en bemiddeling Oekraïners naar werk). Hierdoor kwam een deel van de re-integratieactiviteiten onder druk te staan. Het Werkplein kon daardoor in de eerste helft van dit jaar minder inwoners ondersteunen bij het vinden van werk. Inmiddels daalt het aantal uitkeringsgerechtigden weer en verwachten we dat de uitkeringslasten alsnog iets lager uitvallen.

Tegelijkertijd daalde het rijksbudget BUIG voor de uitkeringslasten dit jaar flink. Per saldo betekent dit een nadeel voor onze gemeentebegroting in 2022. Voor 2023 volgen we vooralsnog de eerder dit jaar opgestelde begroting 2023 van het Werkplein. We tekenen daarbij op dat in deze begroting nog geen rekening is gehouden met de mogelijke economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne en de (mede daardoor) hoge inflatie. Dit kan zijn weerslag hebben op de ontwikkeling van het aantal inwoners dat een beroep doet op een bijstandsuitkering. Ontwikkelingen - Overig Minima/armoede Door de stijgende energieprijzen verstrekt het Werkplein energietoeslagen aan onze inwoners, die leven van een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. De bijdrage die we hiervoor van het Rijk ontvangen is ruimschoots voldoende voor de uitvoering van deze regeling. Uit de prognose van het Werkplein blijkt dat we op de Rijksregeling een overschot hebben van € 600.000. We stellen voor om dit overschot, wanneer dit in 2022 niet benut is, bij de jaarrekening 2022 vrij te laten vallen in de algemene middelen. De regeling staat echter open tot 1 juli 2023. Mochten we in 2023 nog geld voor deze energietoeslag nodig hebben, dan nemen we dat op in de eerste bestuursrapportage 2023.

Het Werkplein voert eind 2022 of begin 2023 de motie uit om een energietoeslag te verstrekken aan inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Deze meerkosten nemen we op in de begroting 2022 en 2023.

50

Begroting 2023 - Concept

Gezien de huidige inflatie en de stijgende energieprijzen verwachten we dat het gebruik van onze minimavoorzieningen de komende tijd toeneemt. We hebben daar op dit moment geen concreet beeld van. Eventuele effecten op het budget voor de minimavoorzieningen presenteren we bij de jaarrekening of eerste bestuursrapportage 2023. Armoedeproblematiek neemt ook in Etten-Leur toe. Ook krijgen we er allerlei taken bij en neemt de uitbreiding van bestaande taken toe. Dit alles om kwetsbare burgers te helpen en de dienstverlening (laagdrempelig en een loket) te verbeteren. In de begroting nemen we hiervoor een beperkte uitbreiding van de formatie en budget op. Etten-Leur Actief Het project Etten-Leur Actief is opgezet tot 1 januari 2023. Uit de evaluatie in 2022 blijkt dat voortzetting van het project meerwaarde heeft. Inmiddels weten we ook dat de Rijksbijdrage voor de buurtsportscoaches vanaf 2023 wordt voortgezet. Binnen de middelen die het Rijk ons beschikbaar stelt, zetten we Etten-Leur Actief voort en in overleg met partners vullen we dit product vanaf 2023 nader in. Onderzoek maatschappelijke accommodaties Een van de opdrachten vanuit het raadsprogramma is het opstellen van een visie voor maatschappelijke accommodaties. Ter voorbereiding hierop doen we onderzoek naar vraag en aanbod van maatschappelijke accommodaties.

We inventariseren welke accommodaties we hebben en hoe deze inhoudelijk en financieel zijn ingevuld. Ook onderzoeken we de behoeften en wensen ten aanzien van maatschappelijke accommodaties. Om het proces te versnellen voert een extern bureau dit onderzoek uit. De kosten hiervan zijn maximaal € 75.000.

Begroting 2023 - Concept

51

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze begroting zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2021. Wat is de stand van zaken in 2022? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: Onze inwoners geven voor onze inspanning om volledig te kunnen deelnemen aan de maatschappij het rapportcijfer van minimaal een 7. Uitvoering Toelichting 1.1 We organiseren dat onze inwoners de juiste zorg en ondersteuning krijgen op het juiste moment. 1.2 We werken integraal en verbinden zowel lokaal als regionaal de stelsels op het gebied van Jeugdzorg, Wet maatschappelijke ondersteuning en Participatiewet. 1.3 We leren onze professionals om domein overstijgend te signaleren, uit te vragen en te handelen. 1.4 We voeren de deelprogramma’s (regionale voorzieningen en toegang) uit van het regionale projectplan voor de nieuwe taken van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. 1.5 We voeren samen met onze partners de opgaven uit van de bestuursopdracht wonen, zorg en welzijn.

Na de zomervakantie starten we het overleg met onze partners opnieuw op.

1.6 We voeren de regiovisie jeugdhulpregio West Brabant West 2022–2025 uit. Doelstelling 2: Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over het aanbod van welzijnsvoorzieningen (buurtwerk, jongeren- en ouderenvoorzieningen) is minimaal 74%. Uitvoering Toelichting 2.1 We behouden het hoge voorzieningenniveau in de wijken en organiseren activiteiten om onze kwetsbare inwoners op een laagdrempelige wijze mee te kunnen laten doen. 2.2 We stellen in 2021 een nieuw plan van aanpak vast om van Etten-Leur een dementievriendelijke gemeente te maken. 2.3 We voeren de activiteiten uit van het vastgestelde plan van aanpak voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. We maken hiervoor prestatieafspraken met organisaties die de activiteiten voor jongeren organiseren. Mede door de ervaringen opgedaan tijdens de coronacrisis, gaan we samen met het jongerenwerk de gewenste aard en omvang van hun inzet in beeld brengen en daarover een besluit nemen.

52

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 3: Het percentage mantelzorgers met hoge belasting is maximaal 30%. Uitvoering Toelichting 3.1 We ondersteunen mantelzorgers door subsidiëring van het steunpunt mantelzorg voor activiteiten zoals vriendendienst, cursussen en trainingen, buddyzorg, vrijwillige thuishulp en ondersteuningsgroepen. 3.2 We waarderen mantelzorgers door het verstrekken van een mantelzorgwaardering en het organiseren van de week van de mantelzorger. Doelstelling 4: Het percentage inwoners dat nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid ervaart, is minimaal 72%. Uitvoering Toelichting 4.1 We voeren het plan van aanpak uit om eenzaamheidsproblematiek aan te pakken. Dit doen we samen met onze inwoners en overige partners. In dit plan van aanpak hebben we aandacht voor preventie (vroegsignalering-preventie akkoord), ondersteuning en activiteiten voor eenzame en kwetsbare inwoners. We sluiten aan bij de vijf pijlers van het landelijke VWS-programma 'Eén tegen eenzaamheid'.

Doelstelling 5: Het percentage werklozen ten opzichte van de beroepsbevolking is is in 2022 maximaal 4,1% (op basis van de juniramingen van het Centraal Planbureau). Uitvoering Toelichting 5.1 We stimuleren een goede samenwerking tussen gemeente, (voortgezet) onderwijs en bedrijfsleven om schoolverlaters zoveel mogelijk direct door te laten stromen naar de arbeidsmarkt. We voeren daarvoor het bestaande project 'Werken aan onderwijs' uit. 5.2 We voeren het bestaande beleid van de Participatiewet uit en zetten daarbij de samenwerking met het lokale bedrijfsleven in het project 'Werk aan werk' voort. 5.3 Samen met het regionale bedrijfsleven en het onderwijs geven we door het regionale actieplan 'Perspectief op Werk' een extra impuls aan personen die niet zelfstandig de weg naar werk vinden. 5.4 We voeren het regionale actieprogramma 'Werken aan een krachtige regio' uit samen met het bedrijfsleven en onderwijs om de afstemming tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te verbeteren.

Doelstelling 6: Het percentage inwoners dat nauwelijks tot geen financiële beperkingen ervaart om deel te nemen aan het maatschappelijk leven is hoger dan 74% (burgerpeiling). Uitvoering Toelichting 6.1 We voeren het regionaal armoedebeleidsplan uit. We handhaven de 120%-norm en hebben aandacht voor armoede bij gezinnen met kinderen. 6.2 We voeren in regionaal verband een project vroegsignalering schulden uit om problematische schuldsituaties te voorkomen.

Begroting 2023 - Concept

53

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

1. Jeugdzorg

-556

-556

-556

-556

-556

2. Jeugdzorg

-20

-270

-490

-757

-1.199

3. BUIG-budget

-642

-832

-832

-832

-832

0

439

445

760

1.126

5. Werkplein (Inkomen)

85

393

387

72

-294

6. Werkplein (Inkomensondersteuning)

-69

-83

-84

-86

-118

7. Werkplein (Participatie)

88

0

0

0

-34

8. Werkplein (Inburgering)

0

-54

-65

-64

-64

9. Werkplein (Bedrijfsvoering)

58

-119

-101

-114

-180

10. Werkplein (energietoeslag)

-562

0

0

0

0

11. Werkplein (energietoeslag)

562

0

0

0

0

0

-131

-212

-308

-464

Actualisatie begroting 2022-2026

4. BUIG (stelpost)

12. Huishoudelijke ondersteuning 13. Surplus

0

-57

-116

-177

-239

-1.165

-108

-87

0

0

15. Uitvoering motie energietoeslag

-400

0

0

0

0

16. Meerkostenregeling Jeugd/WMO

-124

0

0

0

0

17. Beschermd Wonen

659

438

0

0

0

18. WMO-consulenten

0

-160

-164

-168

-172

19. Beleidsmedewerker samenleving

0

-43

-44

-46

-47

20. PGB Wmo

75

75

75

75

75

21. Etten-Leur Actief

0

-170

-170

-170

-170

22. Etten-Leur Actief

0

170

170

170

170

23. Taakstelling activiteitensubsidies

0

-75

-75

-75

-75

24. Maatschappelijke accommodaties

0

-75

0

0

0

25. Uitvoering projecten sociaal domein

0

-75

-75

0

0

26. Maatschappelijke accommodaties

-47

-27

-27

-27

-27

14. Algemene uitkering (septembercirculaire 2022)

27. Mantelzorgwaardering

-25

-25

-25

0

0

28. Verhoging rijksbijdrage WVS

-136

-167

-164

-171

-11

0

-18

-5

31

55

110

-30

46

61

62

29. WVS Begroting 2023 30. Overig Totaal wijzigingen

54

-2.109 -1.560 -2.169 -2.382 -2.994

Begroting 2023 - Concept

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Jeugdzorg

Door een toenemende vraag naar (dure) Jeugdzorg over de eerste 8 maanden van 2022 verhogen we het budget. We betalen dit van de Rijksbijdrage Jeugdzorg die we hiervoor ontvingen (zie programma 0). We verstrekken reële tarieven aan onze jeugdzorgaanbieders, gecertificeerde instellingen en Spring. Daarom verhogen we het budget voor indexering van deze tarieven. We passen de meerjarenbegroting vanaf 2024 aan. Het Rijk verlaagde het budget van de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) omdat landelijk een lager aantal uitkeringsgerechtigden verwacht wordt. De baten en lasten BUIG nemen we budget-neutraal op totdat het definitieve budget bekend is. Dan wordt het voordeel of nadeel zichtbaar. In 2022 wordt het resultaat afgeraamd. Het Werkplein wijzigt haar begroting 2022 in door lager verwachte uitkeringslasten Ioaw en Ioaz. We passen onze begroting daarop aan.

2. Jeugdzorg

3. BUIG-budget 4. BUIG (stelpost) 5. Werkplein (Inkomen) 6. Werkplein (Inkomensondersteuning) 7. Werkplein (Participatie)

Het Werkplein verwacht dat het beroep op bijzondere bijstand hoger uitvalt dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. We passen onze begroting daarop aan. Door de krappe arbeidsmarkt en de inzet van medewerkers op niet geplande taken (verstrekken

8. Werkplein (Inburgering)

energietoeslag, verstrekken leefgeld aan Oekraïense vluchtelingen) kan het Werkplein niet alle geplande re-integratieactiviteiten uitvoeren. We passen onze begroting daarop aan. We actualiseren de bijdrage aan het Werkplein voor de inburgering.

9. Werkplein (Bedrijfsvoering)

Het Werkplein voert de energietoeslag grotendeels uit met het bestaande personeel. Door de krappe arbeidsmarkt was het niet mogelijk om tijdelijk personeel aan te trekken. Niet alle ontvangen middelen van het Rijk waren hierdoor nodig voor de uitvoering van de energietoeslag. We passen onze begroting aan de bijdrage op basis van de begroting van het Werkplein aan.

10. Werkplein (energietoeslag)

Het Werkplein voert de regeling voor de uitbetaling van de energietoeslag uit. De kosten hiervan betalen we aan het Werkplein. We ontvangen hiervoor geld van het Rijk (september-circulaire 2022).

11. Werkplein (energietoeslag)

Het Werkplein voert de regeling voor de uitbetaling van de energietoeslag uit. De kosten hiervan betalen we aan het Werkplein. We ontvangen hiervoor geld van het Rijk (september-circulaire 2022). Voor de uitvoering van de Huishoudelijke Ondersteuning stellen we regionaal reële tarieven vast. Het budget in de begroting 2022 is toereikend. Door hogere tarieven en door een groeiende vraag is het opgenomen budget voor indexering vanaf 2023 niet voldoende.

12. Huishoudelijke ondersteuning

13. Surplus

We indexeren de budgetten van Surplus voor 2023 tot en met 2026.

14. Algemene uitkering (septembercirculaire 2022) 15. Uitvoering motie energietoeslag

In de septembercirculaire ontvangen we extra geld voor het uitvoeren van de energietoeslag, asielopvang, inburgering en maatschappelijke participatie (programma 0). In juli nam de gemeenteraad de motie aan om de energietoeslag ook beschikbaar te stellen voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Deze kosten betalen we uit de ontvangen coronacompensatie (Programma 0). Ook voor 2022 voeren we in de regio de regeling Jeugdzorg en Wmo uit om onze aanbieders te compenseren voor de meerkosten die zij maakten door de coronacrisis. We betalen dit van de ontvangen coronacompensatie (zie programma 0). De Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Breda paste haar begroting 2022 en 2023 aan. We verwerken deze aanpassing in onze begroting: we krijgen voor 2022 en 2023 budget terug van centrumgemeente Breda. Door de hoge werkdruk voegen we 2 fte toe aan de formatie van Wmo-consulenten.

16. Meerkostenregeling Jeugd/WMO

17. Beschermd Wonen

18. WMO-consulenten 19. Beleidsmedewerker samenleving

Door de toename van de werkzaamheden op het gebied van werk en inkomen (inburgering, armoede, Participatiewet) is structurele uitbreiding van de formatie (0,5 fte) noodzakelijk.

20. PGB Wmo

Minder inwoners maken gebruik van het persoonsgebonden budget voor Wmo-voorzieningen. We verlagen het budget hiervoor in de begroting. Het project Etten-Leur Actief zetten we na 2023 voort. We betalen dit uit de specifieke uitkering, die we van het Rijk ontvangen (budget-neutraal). Het project Etten-Leur Actief zetten we na 2023 voort. We betalen dit uit de specifieke uitkering, die we van het Rijk ontvangen (budget-neutraal). In afwachting van de herziening van het subsidiebeleid ramen we de taakstelling op de activiteitensubsidies af. Voor de visie voor de maatschappelijke accommodaties doen we onderzoek naar gebruik en wensen voor deze accommodaties. Dit onderzoek besteden we uit aan een extern bureau. De kosten hiervan nemen we op in de begroting 2023. Kosten voor de uitvoering van projecten uit het collegeuitvoeringsprogramma.

21. Etten-Leur Actief 22. Etten-Leur Actief 23. Taakstelling activiteitensubsidies 24. Maatschappelijke accommodaties

25. Uitvoering projecten sociaal domein 26. Maatschappelijke accommodaties

Begroting 2023 - Concept

We stellen de visie op de maatschappelijke accommodaties opnieuw op. In afwachting daarvan, vervalt de taakstelling.

55

Onderwerp

Toelichting

27. Mantelzorgwaardering

We verhogen het budget voor de mantelzorgwaardering

28. Verhoging rijksbijdrage WVS

Via de meicirculaire verhoogde het Rijk de bijdrage voor de sociale werkvoorziening (Wsw) in verband met de cao-loonstijging voor Wsw-medewerkers. Deze bijdrage betalen we door aan de WVS.

29. WVS Begroting 2023

We verwerken de in juni 2022 vastgestelde begroting 2023 van de WVS Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.

30. Overig

56

Begroting 2023 - Concept

7. Volksgezondheid en milieu Wat wilden we bereiken? Een duurzame en gezonde leefomgeving creëren en behouden. Wat zijn onze doelstellingen? 1. Minder dan 45 % van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft een Body Mass Index (BMI) van 25 en hoger. Minder dan 42 % van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft een hoge emotionele/sociale eenzaamheidscore.

2. We beheren de gemeentelijke riool- en watervoorziening doelmatig en duurzaam om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken.

3. De omvang huishoudelijk restafval (fijn afval) bedraagt maximaal 100 kg per inwoner.

4. De duurzaamheidsscore volgens TELOS4 duurzaamheidsmonitor bedraagt minimaal 48,5 (schaal 1-100).

5. In 2030 wordt in West-Brabant 2,2 TWh grootschalig en 0,5 TWh kleinschalig aan duurzame elektriciteit opgewekt.

6. In 2030 zoveel als mogelijk woningen gereed of geïsoleerd te hebben voor de overstap naar een alternatief voor aardgas.

4

universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling

Begroting 2023 - Concept

57

Ontwikkelingen Elektriciteitsnet Voor de zomer werden op het elektriciteitsnetwerk geen nieuwe aansluitingen toegestaan. Het netwerk voor grootverbruik aansluitingen was vol. In september maakten netbeheerders TenneT en Enexis bekend dat er ruimte vrijkomt op het netwerk. Bestaande gebruikers van het energienet wordt gevraagd om op drukke momenten minder energie af te nemen of te leveren. Daar krijgen ze dan een vergoeding voor. Door die maatregel ontstaat ruimte voor nieuwe aansluitingen en kan de wachtlijst aangepakt worden. Hoe deze ontwikkeling zich verhoudt tot toekomstige ontwikkelingen, is op dit moment onzeker. Adviseur afval en circulariteit (1 fte) De wereld van afval is volop in ontwikkeling. De transitie van afval naar grondstoffen is in volle gang. De huidige bezetting van dit onderdeel is met 1 fte krap. Naast de toename van bestaande vraagstukken, zijn we een onderzoek gestart naar de haalbaarheid en eventuele ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum. Om dit op een zorgvuldige manier uit te voeren is extra capaciteit noodzakelijk. We breiden de capaciteit met 1 fte uit. Verduurzamen 3.000 woningen Een van de speerpunten uit het raadsprogramma is de komende periode 3.000 woningen te verduurzamen. We stellen voor een bijdrage van € 500 per woning voor advies beschikbaar te stellen. Ook roepen we de komende jaren een makelaarsfunctie in het leven.

Deze functie dient als schakel tussen de verschillende landelijke en regionale subsidies enerzijds en de aanbieders van deze producten anderzijds. Het is goed om onze inwoners deze mogelijkheid aan te bieden omdat verduurzaming voor de gemiddelde inwoner een ingewikkeld onderwerp is. Iedereen wil graag verduurzamen, maar weet vaak niet hoe. Door deze makelaarsfunctie te organiseren denken we een brug te slaan tussen subsidieverstrekkers, aanbieders en onze inwoners. Om dit te realiseren stellen we vanaf 2023 voor drie jaar een budget van € 500.000 beschikbaar (1.000 woningen per jaar) en voor de uitvoering daarvan € 100.000 per jaar. Wijkuitvoeringsplannen naar aardgasvrij In de toekomst moeten alle woonwijken aardgasvrij worden. Hiervoor stellen we vanaf 2023 een plan van aanpak op. Het is belangrijk deze opgave te verbinden met onze onderhoudsprogramma’s in de openbare ruimte. Hiervoor gebruiken we een deel van de klimaatgelden die we van het Rijk ontvangen. Project Grote Oogst Met het project ‘Grote Oogst’ versnelt de provincie de verduurzaming van bedrijventerreinen. De provincie vindt bedrijventerrein Vosdonk kansrijk voor dit project. De ambitie is om een deel hiervan te verduurzamen. We spelen hierin een voortrekkersrol. Hiervoor gebruiken we een deel van de klimaatgelden die we van het Rijk ontvangen.

58

Begroting 2023 - Concept

Medewerker Circulaire economie (1 fte) We zijn voorstander van het initiatiefvoorstel van de raad van eind 2021. Met deze medewerker willen we in 2030 minimaal 50% circulair en in 2050 volledig circulair bereiken. Het rijks- en provinciaal beleid legden de basis voor de aanpak van de circulaire economie. Vanuit de Regio West-Brabant (RWB) stelden we een raamwerk circulaire economie en een uitvoeringsprogramma vast. Om te voldoen aan deze afspraken en onze eigen ambities is het nodig dat we ook extra aandacht besteden aan het aanjagen, netwerken, verbinden en faciliteren van een circulaire economie. Dat doen we in onze eigen bedrijfsvoering en extern bij onder andere ondernemers en maatschappelijke organisaties. Hiervoor moeten we een plan van aanpak opstellen met daarbij actiepunten die we vervolgens moeten oppakken. Dit zijn nieuwe werkzaamheden die niet passen in het huidige werk. Hiervoor is 1 extra fte nodig. Medewerker milieu en duurzaamheid (1 fte) In 2019 vroegen we voor drie jaar extra formatie voor een medewerker milieu en duurzaamheid. De laatste jaren heeft dit onderwerp een enorme vlucht genomen en zijn deze onderwerpen niet meer weg te denken uit onze leefwereld. Omdat de formatie in 2019 voor drie jaar is aangegaan stellen we voor om deze formatie definitief te maken.

Begroting 2023 - Concept

59

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze begroting zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2021. Wat is de stand van zaken in 2022? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: Minder dan 45 % van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft een Body Mass Index (BMI) van 25 en hoger. Minder dan 42 % van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft een hoge emotionele/sociale eenzaamheidscore. Uitvoering Toelichting 1.1 We zetten samen met partners per wijk een netwerk op. De deelnemers helpen inwoners met het aanpakken van overgewicht, bewegingsarmoede, alcohol- en/of drugsproblemen en sociaal isolement. Het doel is gedrag te veranderen. Ook organiseren zij activiteiten ter preventie.

1.2 We starten met de gefaseerde introductie van de aanbevelingen voor inwoners om op wijkniveau te komen tot een leefomgeving die de gezondheid van de bewoners beschermt, bewaakt en bevordert. 1.3 We verlenen medewerking aan de Stichting Hartveilig Etten-Leur zodat we ook in 2022 over een dekkend AED netwerk (gebaseerd op het principe van de zes minutenzone) beschikken.

Doelstelling 2: We beheren de gemeentelijke riool- en watervoorziening doelmatig en duurzaam om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken. Uitvoering Toelichting 2.1 We starten een onderzoek welke aanvullende maatregelen nodig zijn om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen en schade te voorkomen, weg te nemen of minstens te beperken. We houden daar bij elke reconstructie rekening mee. 2.2 We werken samen met onze partners aan de verbetering van de waterhuishouding op het bedrijventerrein 'Vosdonk'. We verwachten dat de uitvoering op zijn vroegst in 2023 start. Voordat de uitvoering kan plaatsvinden, is akkoord van Waterschap Brabantse Delta nodig voor aanvullend budget. Als dat akkoord is spreken we met Prorail om een duiker onder het spoor aan te leggen. Ook moeten we een projectplanprocedure doorlopen (Waterwet) bij Waterschap Brabantse Delta. Pas daarna kunnen we het project voor uitvoering voorbereiden en aanbesteden.

60

Het Waterschap gaat de projectplanprocedure opstarten. Gelijktijdig starten we met het uitwerken van de maatregelen naar een bestek. Vooralsnog is de planning dat we in 2023 starten met de uitvoering. Dit kan alleen als er geen problemen zijn met de projectplanprocedure en het Waterschap het benodigde extra budget levert.

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 3: De omvang huishoudelijk restafval (fijn afval) bedraagt maximaal 100 kg per inwoner. Uitvoering Toelichting 3.1 We zamelen het huishoudelijk afval gescheiden in en bestrijden zwerfafval actief. 3.2 We kiezen voor een aanpak met aandacht voor preventie en toezicht op zwerfafval en illegaal storten. Dit doen we in samenwerking met de gemeente Breda. 3.3 Vanaf juli 2022 moeten inwoners verpakkingsafval van plastic, blik en drinkpakken (PBD) zelf brengen naar ondergrondse perscontainers in de wijken. De huis-aan-huis inzameling hiervoor stopt op dat moment.

De netbeheerder startte pas na de bouwvak 2022 met de aanleg van de elektrische aansluitingen. Na aansluiting plaatsen we de nieuwe perscontainer. We nemen daarom de nieuwe perscontainers pas vanaf 1 december 2022 in gebruik.

Doelstelling 4: De duurzaamheidsscore volgens TELOS1 duurzaamheidsmonitor bedraagt minimaal 48,5 (schaal 1-100). Uitvoering Toelichting

4.1 Op 1 juli 2022 zijn we voor het onderdeel milieu en duurzaamheid voorbereid op de Omgevingswet. 4.2 De ambities en doelstellingen voor milieu en duurzaamheid zijn opgenomen in de Omgevingsvisie. 4.3 We voeren het gemeentelijk saneringsprogramma geluid uit. 4.4 We stellen voor de externe veiligheid aandachtsgebieden voor risicobronnen vast. Het gaat om (bedrijfsmatige) activiteiten waar de omgeving risico en hinder van kan ondervinden. De vaststelling vindt plaats voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. 4.5 We nemen maatregelen om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden. We doen dit aan de hand van een uitvoeringsprogramma. 4.6 We stellen in overleg met partners een ‘Transitievisie warmte’ voor de gehele gemeente op. Doelstelling 5: In 2030 wordt in West-Brabant 2,2 TWh grootschalig en 0,5 TWh kleinschalig aan duurzame elektriciteit opgewekt Uitvoering Toelichting 5.1 We stellen programma’s en actieplannen op. Daarbij betrekken we Inmiddels is duidelijk dat het elektriciteitsnet voorlopig netbeheerder Enexis, bedrijven en lokale initiatieven. Het doel is om de lokale onvoldoende capaciteit heeft. Grootschalige teruglevering opgave uit de Regionale Energie Strategie vóór 2030 te halen. is niet mogelijk. We bekijken of we tot lokale oplossingen kunnen komen in het project Grote Oogst.

5.2 Als onderdeel van de Omgevingsvisie stellen we beleid voor zonneparken en windmolens vast. Doelstelling 6: In 2030 zoveel als mogelijk woningen gereed of geïsoleerd te hebben voor de overstap naar een alternatief voor aardgas. Uitvoering Toelichting 6.1 We organiseren wijkacties om isolatie van woningen op het benodigde niveau te brengen. 1 universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling

Begroting 2023 - Concept

61

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Actualisatie begroting 2022-2026 1. Adviseur afval en circulariteit

0

-87

-87

-87

-87

2. Afval - afvalstoffenheffing

200

0

0

0

0

3. Afval - opbrengsten

100

0

0

0

0

4. Afval - bezuiniging PBD

-58

0

0

0

0

5. Afval - onderzoek circulair ambachtscentrum

-55

0

0

0

0

6. Afval - zomerinzameling GFT verlengen

-50

0

0

0

0

7. Afval - diversen

-29

0

0

0

0

8. Afval - verrekening met voorziening

-108

87

87

87

87

9. Budget voor energie maatregel makelaar

0

-500

-500

-500

0

10. Uitvoeringsbudget energie maatregel

0

-100

-100

-100

0

11. Wijkuitvoeringsplannen naar aardgasvrij

0

-110

-110

-110

0

12. Project Grote Oogst

0

-125

0

0

0

13. Verduurzaming

0

-68

0

0

0

14. Schone lucht akkoord

0

-50

0

0

0

15. Trainee duurzaamheid

-21

-65

0

0

0

16. Medewerker circulaire economie

0

-87

-89

-92

0

17. Medewerker milieu en duurzaamheid

0

-101

-103

-106

-109

18. Begroting GGD

0

-61

-61

-61

-61

19. Actualisatie activastaat

486

0

0

0

0

20. Actualisatie activastaat - voorziening afval

-171

0

0

0

0

21. Actualisatie activastaat - voorziening riolering

-315

0

0

0

0

22. Overig

52

-20

-1

0

0

Totaal wijzigingen

31

-1.287

-964

-969

-170

62

Begroting 2023 - Concept

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Adviseur afval en circulariteit

In navolging op het collegebesluit voor verder onderzoek naar de haalbaarheid en eventuele ontwikkeling van Circulair Ambachtscentrum is extra capaciteit noodzakelijk. We vragen hiervoor 1 fte. We verwachten een hogere opbrengst afvalstoffenheffing. Het aantal aansluitingen is hoger dan dat we bij de begroting inschatten. Met de huidige prijzen voor oud papier en karton ontvangen we een hogere vergoeding bij een gelijkblijvende inzameling. Door het later starten met centrale inzameling van plastic verpakkingsafval, blik en drinkpakken (PBD) halen we dit jaar de bezuiniging niet. We huren externe expertise in om onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een circulair ambachtscentrum.

2. Afval - afvalstoffenheffing 3. Afval - opbrengsten 4. Afval - bezuiniging PBD 5. Afval - onderzoek circulair ambachtscentrum 6. Afval - zomerinzameling GFT verlengen

We verlengen de zomerinzameling GFT voor de bladval in het najaar.

7. Afval - diversen

Diverse kosten afval.

8. Afval - verrekening met voorziening

De voor- en nadelen op afval verrekenen we met de voorziening.

9. Budget voor energie maatregel makelaar

We hebben budget nodig om een impuls te geven aan het verduurzamen van woningen en maatschappelijke accommodaties. Daarbij gaan we uit van 3.000 woningen en € 500 per woning.

10. Uitvoeringsbudget energie maatregel

13. Verduurzaming

We adviseren inwoners bij het toekomstbestendig maken van hun woningen. Hiervoor gebruiken we een deel van de klimaatgelden die we van het Rijk ontvangen (zie programma 0). In de toekomst worden de wijken aardgasvrij. Hiervoor gebruiken we een deel van de klimaatgelden die we van het Rijk ontvangen (zie programma 0). Met het project ‘Grote Oogst’ versnelt de provincie de verduurzaming van bedrijventerreinen. In Etten-Leur ligt een van de 13 bedrijventerreinen die de provincie kansrijk voor dit project vindt. Hiervoor gebruiken we een deel van de klimaatgelden die we van het Rijk ontvangen (zie programma 0). Voor verduurzaming voeren we verschillende werkzaamheden uit.

14. Schone lucht akkoord

Vanaf 2023 voeren we het Schone lucht akkoord uit.

15. Trainee duurzaamheid

We zetten een trainee in voor milieu en klimaatverandering. We ontvangen hiervoor van het Rijk geld (programma 0). Voor de aanpak van de circulaire economie en om te voldoen aan onze eigen ambities stellen we een plan van aanpak op. De actiepunten moeten we daarna oppakken.Dit zijn nieuwe werkzaamheden waarvoor we een extra fte nodig hebben. We maken de formatie van de tijdelijke medewerker duurzaamheid definitief.

11. Wijkuitvoeringsplannen naar aardgasvrij 12. Project Grote Oogst

16. Medewerker circulaire economie

17. Medewerker milieu en duurzaamheid 18. Begroting GGD 19. Actualisatie activastaat

20. Actualisatie activastaat - voorziening afval

We verwerken de in juni 2022 vastgestelde begroting 2023 van de Gezondheidsdienst West Brabant (GGD). We actualiseerden de activastaat. Bij de afvalinzameling is door latere oplevering van vrachtwagens en haakarm een eenmalig voordeel. Bij de riolering zijn enkele projecten later gereed dan verwacht. Daarom is daar ook sprake van een eenmalig voordeel. Het voordeel op rente en afschrijving bij afval storten we in de voorziening.

21. Actualisatie activastaat - voorziening riolering Het voordeel op rente en afschrijving bij riolering storten we in de voorziening. 22. Overig

Begroting 2023 - Concept

Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.

63

8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wat wilden we bereiken? In Etten-Leur is het goed wonen, werken en recreëren. Wat zijn onze doelstellingen? 1. De score voor de sociaal-culturele woonomgeving (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 50.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=f11d62c6-980a-4f48-935f-a08c18c14ac4