Document · PDF

3. Begroting 2023-DEFINITIEF 13-10-2022 .pdf

Raad besluit 10 november 2022, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Vaststellen begroting 2023 inclusief College uitvoeringsprogramma26.930 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Begroting 2023 - Concept

Inhoudsopgave Samenvatting Samenvatting Voorwoord Van kadernota naar begroting Overzicht financiele mutaties Indicatoren Ontwikkeling algemene reserves Mutatie reserves Structureel evenwicht begroting Coronacrisis financieel PDF Toelichting financiele mutaties (niet op website) Rapportage 2022 Rapportage 2022 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 4. Onderwĳs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, ruimtelĳke ordening en stedelĳke vernieuwing Begroting 2023

8 8 8 10 11 12 13 14 15 16 16 16 18 18 19 27 30 33 37 41 48 57 64 69

1. Eigentĳds bestuur en dienstverlening op maat in Etten-Leur 1.1 Vertrouwen in de overheid 1.2 Communicatie en participatie 1.3 Dienstverlening en menselĳke maat 1.4 Ondermĳnende criminaliteit Wat kost het? Verbonden partĳen

69 70 71 73 75 76 76

2. Sociaal Etten-Leur 2.1 Iedereen moet mee kunnen doen 2.2 Minima- en armoedebeleid 2.3 Wĳkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties 2.4 Jong zĳn in Etten-Leur 2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg

77 78 80 81 82 84

Begroting 2023 - Concept

Wat kost het?

Verbonden partĳen

3. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur 3.1 Woningbouw 3.2 Verkeersafwikkeling 3.3 Verkeersveiligheid 3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied 3.5 Huisvesting bĳzondere doelgroepen Wat kost het? Verbonden partĳen

87 88 89 90 91 92 93 93

4. Economie en werk in Etten-Leur 4.1 Zo veel mogelĳk mensen aan het werk 4.2 Het versterken van de economie 4.3 Toerisme en recreatie 4.4 Een levendig centrum 4.5 Agrarische sector Wat kost het? Verbonden partĳen

94 95 96 97 98 99 100 100

5. Duurzaam denken en doen in Etten-Leur 5.1 Duurzaam wonen 5.2 Duurzame woon- en leefomgeving 5.3 Duurzaam produceren 5.4 Duurzame bedrĳven- en industrieterreinen Wat kost het? Verbonden partĳen

101 102 103 104 105 106 106

Paragrafen

107

Lokale heffingen Lokale heffingen Beleid en ontwikkelingen Overzicht hoofdlĳnen van de diverse belastingen en heffingen Tarieven 2023 Verwachte inkomsten Kwĳtscheldingsbeleid Kostendekkendheid tarieven

108 108 108 109 110 110 111 112

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen en risicobeheersing Risico's Weerstandsvermogen Stille reserves Project Nobelaer

115 115 115 117 118 119

Begroting 2023 - Concept

Financiele kengetallen

121

Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 1 Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 2 Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 3 Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 4 Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen gebouwen Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen gebouwen Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen sportaccommodaties Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen sportvoorzieningen

128 128 129 129 130 131 133 134 134 136 137

Financiering Financieringsbehoefte 2023 Kasgeldlimiet Renterisiconorm Renteschema Opgenomen geldleningen

139 139 139 140 140 141

Bedrĳfsvoering Organisatieontwikkeling Uitbreiding personeel Rechtmatigheid en privacy Personele sterkte 2023 Indicatoren

142 142 142 142 143 143

Verbonden partĳen Verbonden partĳen Tweede bestuursrapportage 2022 Zienswĳzen Richtlĳnen kaders begroting 2024 van de gemeenschappelĳke regelingen Register verbonden partĳen Verbonden partĳen

144 144 144 144 145 146 147

Grondbeleid Algemene ontwikkelingen Wonen Werken Landelĳk gebied Risico's

173 173 173 175 176 177

Investeringen Investeringen 2022 Tweede bestuursrapportage 2022

179 179 179

Begroting 2023 - Concept

Investeringsplan 2023-2026

180

Toelichtingen Investeringsplan 2023-2026 (op website anders weergegeven)

181

Subsidies Subsidies Financieel

182 182 183

Wat zĳn de kosten en opbrengsten per programma? Totaal overzicht per programma Lokale heffingen Uitkering gemeentefonds Dividenden Financieringsfunctie Overhead Vennootschapsbelasting Post onvoorzien Meerjarenraming 2023-2026

183 183 184 185 185 185 185 186 187 187

Hoe ziet de balans er in 2023 uit? Prognose balans Activa Passiva EMU-Saldo

187 187 188 189 190

Reserves en voorzieningen Reserves Reserves 2023 Toelichting mutatie reserves Meerjarenperspectief reserves Voorzieningen Voorzieningen 2023 Toelichting mutatie voorzieningen Meerjarenperspectief voorzieningen

190 190 191 192 193 193 194 194 195

Incidentele baten en lasten Incidentele baten en lasten 1. Eigentĳds bestuur en dienstverlening 2. Sociaal Etten-Leur 3. Ruimte voor wonen en leven 4. Economie en werk 5. Duurzaam denken en doen Totaal Verwachte structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves

196 196 196 197 197 198 198 198 199

Taakvelden Totaal taakvelden

200 200

Begroting 2023 - Concept

Programma 1 Eigentĳds bestuur en dienstverlening

202

Programma 2 Sociaal Programma 3 Ruimte voor wonen en leven Programma 4 Economie en werk Programma 5 Duurzaam denken en doen

203 203 203 203

Uitgangspunten 2023-2026 Inwoner- en woningaantallen Kosten Opbrengsten Besluitvorming Besluitvorming Besluitvorming Toezeggingen Vragen gemeenteraad

205 205 205 207 208 208 208 208 208

Contact en privacy

209

Contact Contact Privacybeleid

209 209 209

Begroting 2023 - Concept

Samenvatting Samenvatting Voorwoord Het was een bĳzonder jaar voor ons met de verkiezingen, de nieuwe gemeenteraad, het raadsprogramma en het nieuwe college. Voor de hele wereld is het een bĳzonder jaar waarbĳ ieder zich continu moet aanpassen aan gewĳzigde omstandigheden en we elkaar meer dan ooit moeten bĳstaan. Dat zullen we in 2023 ook moeten blĳven doen. Dit zien we terug in het raadsprogramma, het college uitvoeringsprogramma en dus ook in de begroting 2023. Inrichting bestuursrapportage en begroting U ziet hier de tweede bestuursrapportage waarbĳ we nog rapporteren over de negen programma’s van de begroting 2022. En u ziet de nieuwe begroting ingericht volgens de vĳf programma’s van het nieuwe raadsprogramma. Het college uitvoeringsprogramma is verwerkt in de begroting en is ook als apart document bĳ de stukken te vinden. Dynamisch collegeuitvoeringsprogramma Het dynamische karakter van het college uitvoeringsprogramma is daarmee ook van toepassing op de begroting. Bĳ de planning- en control-momenten in het jaar kĳken we of we de doelen willen aanvullen, aanscherpen of bĳstellen. ‘We’ betekent in dit geval: het college, de gemeenteraad en in of na overleg met inwoners, ondernemers of andere (maatschappelĳke) partners.

De formele momenten voor rapportage, bĳstelling en/of aanscherping zĳn de momenten waarop we de bestuursrapportages, de jaarrekening, de kadernota en de begroting behandelen. Hoe weten we of we goed bezig zĳn? Dat doen we aan de hand van indicatoren. Veel indicatoren komen uit het dashboard van www.waarstaatjegemeente.nl. Hierin zĳn data gebundeld, bewerkt en gepresenteerd van alle Nederlandse gemeenten, zodat je ook kunt vergelĳken. We kozen in het collegeuitvoeringsprogramma enkele indicatoren, maar verwĳzen ook naar het dashboard omdat daar meer informatie te vinden is. Rapporteren doen we in ieder geval op de aangegeven indicatoren, maar we willen ook verder kĳken. We maken ook gebruik van eigen bronnen, bĳvoorbeeld de inventarisatie verkeersknelpunten, en we spreken gedurende het jaar natuurlĳk ook met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) organisaties om te horen hoe het gaat. Meer uitleg over de indicatoren staat in de samenvatting. Actuele ontwikkelingen We nemen in de begroting het collegeuitvoeringsprogramma op. De wereld staat intussen niet stil, daarom hebben we actuele ontwikkelingen bĳ de programma’s vermeld. Om alle uitdagingen aan te gaan, moet de personele sterkte ook op orde zĳn. In de programma’s lichten we toe

Begroting 2023 - Concept

waar we formatie moeten toevoegen en waarom. Met name de woonopgave en duurzaamheid springen eruit. Het zal niemand verbazen dat we daar versterking nodig hebben. We realiseren ons dat de krapte op de arbeidsmarkt het ons nog knap lastig zal maken. Des te belangrĳker om als gemeente goed samen te werken, zowel intern als extern, en een goed werkgever te zĳn. Ook daarin moeten we blĳven investeren. Alleen ga je sneller, samen kom je verder Een bekende uitspraak over samenwerking, maar daarmee ook heel erg waar. Daarom moeten we een balans blĳven vinden tussen onze ambitie en het geduld om het realiseren daarvan ook echt samen te doen. Ruimte maken voor inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners, elkaar versterken, samen optrekken en samenwerken, dat vraagt van ons allemaal om goed te luisteren en in gesprek te gaan met elkaar. Het alleen ophalen van meningen is niet voldoende. Het gaat erom dat we elkaar begrĳpen, respect hebben voor elkaars beelden en vandaaruit samen kunnen werken aan Etten-Leur. Juist in tĳden waarin het onzeker en spannend is, is het belangrĳk om dit te blĳven doen. We hebben er vertrouwen in dat we dat samen kunnen. Samen maken we Etten-Leur! Het college van burgemeester en wethouders

Begroting 2023 - Concept

Van kadernota naar begroting Op 11 juli 2022 stelde de gemeenteraad de kadernota 2023-2026 vast. De ontwikkelingen en voorstellen in de tweede bestuursrapportage 2022 en de begroting 2023 leiden tot het volgende meerjarenperspectief 2022-2026. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Kadernota 2022-2026

2.806

7.217

11.530

15.054

9.896

Actualisatie begroting 2022-2026

1.728

-6.710

-8.897

-9.933

-8.423

Saldo 2e bestuursrapportage 2022 - begroting 2023

4.534

507

2.633

5.121

1.473

De ruime uitkeringen van het Rĳk zorgen voor een positief saldo in de komende jaren. Een samenvatting van de mutaties bĳ het opstellen van de begroting 2023 leest u hier.

Begroting 2023 - Concept

Overzicht financiele mutaties In het overzicht leest u een samenvatting van de mutaties bĳ het opstellen van de begroting 2023. In de programma's nemen we financiële overzichten op met meer details en toelichtingen. (bedragen x € 1.000)

2022 2023 2024 2025 2026

Actualisatie begroting 2022-2026 Algemene uitkering (septembercirculaire 2022)

1.143 1.369 1.350

Algemene uitkering jeugdgelden

1.576

Inzet ontvangen compensatie jeugdgelden

-20

-270

-490

BUIG-budget

-557

Werkplein

-256

-250

-264

-396

Huishoudelĳke ondersteuning

-131

-212

-308

-464

Surplus

-57

-116

-177

-239

Beschermd Wonen

659

438

Verhoging rĳksbĳdrage WVS

-136

-185

-169

-140

Inkomsten parkeren

-878

-511

Opvang Oekraïners

373

Storting algemene reserve Tunnel

815 2.128 0

-757 -1.199

0 -3.000 -3.000 -3.000 -3.000 -1.000 -1.000 -1.000 -1.000 -1.000

Trainee Ruimtelĳke ordening en capaciteit tunnel

-191

-93

-96

Verduurzaming

-353

-110

Budget voor energie maatregel makelaar

-600

Nieuwe medewerkers duurzaamheid en circulaire economie

-21

-253

-192

-198

-109

Bouwleges en Omgevingswet

590

222

163

141

-350

Afschrĳvingskosten bouwrĳp maken voor flex wonen Nieuwe medewerkers project Haansberg

-114

-206

-212

-217

Indexering op verhardingen

-255

Klein onderhoud verhardingen en kabels en leidingen

152

120

Bĳdrage ICT WBW

-80

-243

-300

-330

-312

Website en webredacteur

-178

-80

-82

-85

Rendabele uren

-771

-450

Rentelasten

-227

-673 -1.173 -1.273 -1.273

Overhead

-150

Overig

1.103

-703

-626

-683

Totaal actualisatie begroting

1.728 -6.710 -8.897 -9.933 -8.423

Begroting 2023 - Concept

Indicatoren Hoe kunnen we met elkaar bepalen of we de goede dingen doen en of we dingen goed doen? We willen met elkaar kunnen zien of we onze doelen bereiken. Daarom nemen we in het nieuwe collegeuitvoeringsprogramma indicatoren op. Waarstaatjegemeente biedt veel informatie Er zĳn veel indicatoren beschikbaar in www.waarstaatjegemeente.nl. Ook zĳn er andere bronnen waaruit we kunnen putten. We maakten daar een keuze uit, maar dat wil niet zeggen dat andere indicatoren niet interessant of relevant kunnen zĳn. Daarom is bĳ menig onderwerp ook een verwĳzing opgenomen naar waarstaatjegemeente, zodat iedereen kennis kan nemen van alle beschikbare indicatoren. Dat kan ook betekenen dat we bĳ de rapportages andere of meer indicatoren gebruiken als die meer zeggen over het effect van onze acties en projecten. Daarvan leren we en komen we tot betere meetgegevens en rapportages. Andere beschikbare bronnen Andere bronnen kunnen bestaan uit eigen inventarisaties, zoals het aantal gebouwde woningen of het aantal verkeersknelpunten. Daar kunnen we ook nog andere inventarisaties aan toevoegen de komende jaren. We zoeken een balans in wat te meten om onze voortgang goed te monitoren en niet alles meten omdat dat ook gewoon weer capaciteit kost.

En zoals ook in het raadsprogramma en collegeuitvoeringsprogramma staat: nagaan hoe het gaat op bepaalde gebieden, kan ook door in gesprek te gaan met inwoners, ondernemers of andere (maatschappelĳke) organisaties. Dat is ook de bedoeling van het raadsprogramma. Samen, zowel intern als extern, bespreken wat nodig is en kĳken of het ook het gewenste resultaat oplevert. Realistische ambities Het bepalen van de ambitie via de indicatoren is een ander onderwerp van gesprek. We kiezen er nu voor om het beschikbare cĳfer te benoemen en te gaan voor tenminste dat resultaat of beter. De ervaring leert dat het al heel wat inzet kost om gelĳk te blĳven. Ook landelĳke en soms mondiale ontwikkelingen hebben invloed op de cĳfers. Natuurlĳk willen we altĳd meer en beter. Maar we spraken af om te kĳken hoe de ontwikkeling er uitziet voordat we te hoge ambities formuleren die niet realistisch zĳn. Daarnaast moeten we er rekening mee houden dat we de burgerpeiling tweejaarlĳks houden, waardoor we de ontwikkeling niet dagelĳks kunnen volgen. Dat kunnen we wel doen in gesprek met de mensen (inwoners, ondernemers en andere partners) waar we het voor doen en met wie we samenwerken.

Begroting 2023 - Concept

Ontwikkeling algemene reserves We actualiseren de meerjarenbegroting 2022-2026 en brengen het verloop van de algemene reserve in de komende jaren in beeld. Het overzicht van alle reserves en voorzieningen vindt u hier. In de grafiek ziet u het verloop van de algemene reserve vanaf 2013 tot en met 2026. In 2022 voegen we € 500.000 aan de algemene reserve toe. Vanaf 2023 tot en met 2026 voegen we € 3.500.000 per jaar toe. We houden nog geen rekening met het jaarlĳkse rekeningresultaat. Bĳ een positief resultaat stĳgt de reserve extra. Bĳ een negatief resultaat is de stĳging minder. 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000

Stand Algemene reserve

5.000

Rekeningresultaat

0 -5.000

Begroting 2023 - Concept

20 26

20 25

4 20 2

23 20

2 20 2

21 20

20 20

19 20

20 18

20 17

16 20

20 15

14 20

-10.000

Mutatie reserves Bĳ de tweede bestuursrapportage 2022 beoordelen we of we de geplande werkzaamheden daadwerkelĳk in 2022 uitvoeren. Het is mogelĳk dat we werkzaamheden moeten uitstellen naar 2023. Wanneer dat zo is, verlagen we de budgetten voor 2022 en reserveren we dit bedrag. Voor 2023 doen we juist het tegenovergestelde: we onttrekken aan de reserve en vergroten het budget. We gebruiken hiervoor de reserve: Nog uit te voeren werkzaamheden. In deze bestuursrapportage verlagen we de budgetten in 2022 met € 272.000. De ontvangen klimaatgelden gebruiken we pas in 2023. In 2023 verhogen we de budgetten met dezelfde bedragen.

Mutaties reserves 2022 Bĳ de programma’s geven we deze mutaties bruto weer: uitgaven die we betalen uit een reserve laten we apart zien. De gemeenteraad krĳgt hierdoor inzicht in deze mutaties. De totale reservemutaties in 2022 zĳn: (bedragen x € 1.000)

2022

Stortingen in reserves

-4.896

Onttrekkingen aan reserves

4.237

Saldo

-659

Toelichting: De belangrĳkste reservemutaties in de tweede bestuursrapportage 2022 zĳn: • reserve nog uit te voeren werkzaamheden: toevoeging € 272.000 door overheveling van budget klimaatgelden naar 2023 (zie toelichting hierboven); • algemene reserve: toevoeging € 3.000.000 voor college-uitvoeringsprogramma en financiële tegenvallers; • reserve tunnel: toevoeging € 1.000.000 voor de toekomstige tunnel; • reserves Grondbedrĳf: bĳstellingen van de reservemutaties als gevolg van de actualisatie van de begroting Grondbedrĳf. Een toelichting op de mutaties met reserves vindt u bĳ de programma's.

Begroting 2023 - Concept

Structureel evenwicht begroting Voor een structureel evenwicht in de begroting is inzicht in de incidentele lasten en baten noodzakelĳk. In hoofdlĳn zĳn alle baten en lasten structureel. Of een bedrag incidenteel is, is afhankelĳk waarvoor dit bedrag bedoeld is. Ook moet er sprake zĳn van een duidelĳke einddatum. In de overzichten van de 'incidentele baten en lasten per programma’ leggen we uit welke incidentele lasten en baten we opnemen in de begroting. Het structureel resultaat ziet er als volgt uit: (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Saldo meerjarenbegroting Saldo incidentele baten en lasten (positieve bedragen betekent per saldo hogere incidentele lasten dan baten)

507

2.633

5.121

1.473

3.864

3.745

3.882

3.893

Resultaat structureel

4.371

6.378

9.003

5.366

Uit deze tabel blĳkt dat er in de begroting 2023 meer incidentele lasten dan incidentele baten zĳn opgenomen. Het structurele resultaat is in alle jaren positief. De provincie geeft in de richtlĳnen aan dat de gemeente in aanmerking komt voor het normale toezicht wanneer de begroting 2023 reëel en structureel in evenwicht of positief is. Dit wordt repressief toezicht genoemd. We verwachten dat we met het aanbieden van deze begroting voldoen aan de eis van de provincie.

Begroting 2023 - Concept

Coronacrisis financieel In het overzicht ziet u de compensatie die we ontvangen van het Rĳk voor het opvangen van de kosten van de coronacrisis. Ook de kosten tot nu toe vermelden we. Coronacompensatie

(bedragen x € 1.000)

Overschot

kadernota 2023-2026

Vergoeding Rĳk afrekening meerkosten 2021

218 488 706

Meerkostenregeling 2021

Meerkostenregeling 2022

-125

Motie energietoeslag van 120 naar 130% Minder inkomsten straatparkeren 2022

-400 -205 -706

Saldo

PDF Klik op deze link om het Pdf bestand van de begroting 2023 te lezen. De ‘pdf-versie’ van de begroting ziet er niet optimaal uit. De digitale presentatie staat voorop.

Toelichting financiele mutaties (niet op website) Onderwerp Algemene uitkering (septembercirculaire 2022)

Toelichting We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2022. De opbrengst stĳgt door het accres. In 2026 ontvangen we een eenmalige rĳksbĳdrage. Ook is de verhoging van het jeugdbudget van 75% naar 100% verwerkt. Daartegenover staat wel een aanvullende besparing. De Rĳksoverheid is verantwoordelĳk voor het realiseren daarvan.

Algemene uitkering jeugdgelden

Overschot van het ontvangen extra budget jeugd over 2022.

Inzet ontvangen compensatie jeugdgelden

We verstrekken reële tarieven aan onze jeugdzorgaanbieders, gecertificeerde instellingen en Spring. Daarom verhogen we het budget voor indexering van deze tarieven. We passen de meerjarenbegroting vanaf 2024 aan. Het Rĳk verlaagde het budget van de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) omdat landelĳk een lager aantal uitkeringsgerechtigden verwacht wordt. We actualiseren de bĳdrage aan het Werkplein.

BUIG-budget Werkplein Huishoudelĳke ondersteuning

Surplus Beschermd Wonen

Verhoging rĳksbĳdrage WVS

Inkomsten parkeren

Opvang Oekraïners

Voor de uitvoering van de Huishoudelĳke Ondersteuning stellen we regionaal reële tarieven vast. Het budget in de begroting 2022 is toereikend. Door hogere tarieven en door een groeiende vraag is het opgenomen budget voor indexering vanaf 2023 niet voldoende. We indexeren de budgetten van Surplus voor 2023 tot en met 2026. De Gemeenschappelĳke Regeling Beschermd Wonen regio Breda paste haar begroting 2022 en 2023 aan. We verwerken deze aanpassing in onze begroting: we krĳgen voor 2022 en 2023 budget terug van centrumgemeente Breda. Via de meicirculaire verhoogde het Rĳk de bĳdrage voor de sociale werkvoorziening (Wsw) in verband met de cao-loonstĳging voor Wsw-medewerkers. Deze bĳdrage betalen we door aan de WVS. De inkomsten voor straatparkeren vallen ook in 2022 lager uit; onder andere door de coronamaatregelen. Gezien de ontwikkelingen passen we de opbrengst ook in de komende jaren aan. Het Rĳk vergoedt de kosten die we maken voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne. Het verschil ontstaat omdat we interne uren niet in rekening brengen aan deze post. In de eerste maanden zĳn een tiental collega’s hiermee dagelĳks bezig geweest. Nog steeds zĳn een aantal collega’s bezig met de opvang van de Oekraïense vluchtelingen. In tegenstelling tot andere gemeenten hadden we het voordeel dat een aantal lokale ondernemers hun locatie heel snel beschikbaar stelden.

Er waren geen investeringen in grote verbouwingen nodig.

Begroting 2023 - Concept

Onderwerp Storting algemene reserve

Tunnel Trainee Ruimtelĳke ordening en capaciteit tunnel Verduurzaming Budget voor energie maatregel makelaar Nieuwe medewerkers duurzaamheid en circulaire economie Bouwleges en Omgevingswet Afschrĳvingskosten bouwrĳp maken voor flex wonen

Toelichting We stellen voor € 3.000.000 van het saldo te reserveren voor de verdere uitwerking van het college uitvoeringsprogramma. Ook verwachten we financiële tegenvallers op allerlei vlakken door de stĳging van de energieprĳzen en de toenemende armoede. Voor de toekomstige tunnel vormen we een reserve. Voor het plan van aanpak voor de realisatie van de tunnel is expertise nodig. Omdat het erg lastig is personeel te vinden op het gebied van Ruimtelĳke Ordening sluiten we aan bĳ een initiatief van de provincie. Hiervoor zetten we een trainee in. Verschillende projecten: wĳken aardgasvrĳ maken, advies voor toekomstbestendig maken woningen, project Grote Oogst en schone lucht akkoord. We hebben budget nodig om een impuls te geven aan het verduurzamen van woningen en maatschappelĳke accommodaties. Daarbĳ gaan we uit van 3.000 woningen en € 500 per woning. Trainee voor milieu en klimaatverandering, medewerker voor de ambitie circulaire economie en medewerker duurzaamheid. We actualiseren de begrote legesinkomsten. Ook hebben we een budget voor de implementatie van de Omgevingswet in 2022 niet nodig. Op twee locaties realiseren we flexibele woningen. Voor het bouwrĳp maken is in totaal € 3,5 miljoen nodig. Deze kosten schrĳven we in 10 jaar af.

Nieuwe medewerkers project Haansberg

Voor het project Haansberg is een projectteam van 4,5 fte nodig. Dit team zetten we in voor projectleiding, projectassistentie, grondverwervingen, onderhandelingen, communicatie, stedenbouwkundig ontwerp, milieu, duurzaamheid, planeconomie, civieltechnische voorbereiding, subsidie aanvragen en verkeer. Het Grondbedrĳf neemt 2 fte voor zĳn rekening.

Indexering op verhardingen

Door de prĳsstĳgingen van asfalt en verhardingen verhogen we de storting in de voorziening verhardingen.

Klein onderhoud verhardingen en kabels en leidingen

Door het KPN contract aanleg glasvezel en door het gebruik van een aparte applicatie zĳn er meer legesinkomsten en inkomsten voor toekomstige schades aan verhardingen als gevolg van werkzaamheden aan kabels en leidingen. We verwerken de in juni 2022 vastgestelde begroting 2023 van ICT WBW. Dit verschil ontstaat door nieuwe verdeelsleutels, beter inzicht in specifieke exploitatiekosten per gemeente en de uittreding van Bergen op Zoom.

Bĳdrage ICT WBW

Website en webredacteur

Rendabele uren

Rentelasten

In het collegewerkprogramma wordt gevraagd om digitale dienstverlening met een website die eenvoudiger en duidelĳker is. We schaffen hiervoor een nieuwe webapplicatie aan en zetten een webredacteur in om de website te beheren en de digitale dienstverlening te verbeteren. We rekenden minder uren toe aan investeringen, Grondbedrĳf en voorzieningen (rendabele producten). Een belangrĳke oorzaak is de krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor zĳn vacatures niet of later ingevuld dan verwacht. De personeelskosten zĳn hierdoor lager. Ook waren er andere prioriteiten bĳ projecten.

Overhead

Het afgelopen jaar steeg de rente sterk. Voor toekomstige financiering gaan we nu uit van 2,0% terwĳl dat vorig jaar 0,1% was. De uitbreiding van onze organisatie vraagt extra inzet van ondersteunende afdelingen zoals personeelszaken en automatisering. Daarnaast zorgt de krapte op de arbeidsmarkt voor een hogere werkdruk bĳ de afdeling personeelszaken.

Overig

Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting 2023 - Concept

Rapportage 2022 Rapportage 2022 Wat is de stand van zaken van de doelstellingen die we in de begroting 2022 opnamen? Bĳ de 'financiële ontwikkelingen' nemen we ook de financiële wĳzigingen van 2022 t/m 2026 op. Hierdoor heeft u direct een totaaloverzicht van de financiële aanpassingen in alle jaren.

Begroting 2023 - Concept

0. Bestuur en ondersteuning Wat wilden we bereiken? Een bestuurskrachtige, toekomstbestendige en aantrekkelĳke gemeente voor jong en oud die effectief en efficiënt de maatschappelĳke opgaven uitvoert in samenwerking met inwoners, bedrĳven en organisaties en aan hen een optimale dienstverlening levert. Wat zĳn onze doelstellingen? Aan het begin van de raadsperiode maakten we met de werkgroep raadsprogramma afspraken om de cĳfers van de effectindicatoren in de verschillende programmabladen minimaal op hetzelfde niveau te houden. In de nieuwe raadsperiode overleggen we met de raad over de gewenste ontwikkeling (dalen, gelĳkblĳven of stĳgen) van de effectindicatoren. Met hen bepalen we of deze aangepast worden voor de komende 4 jaar. 1. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5.

2. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2.

3. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8.

4. Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7.

5. In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelĳk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A.

6. De onroerendezaakbelasting stĳgt met maximaal het inflatiepercentage.

Begroting 2023 - Concept

Ontwikkelingen Apparatuur werkplekken In 2025 is de huidige apparatuur van onze werkplekken afgeschreven. We bereiden ons voor op het ontwikkelen van een nieuwe werkplek. ICT-WBW pakt hierin het voortouw. Samen brengen we mogelĳkheden en de financiële gevolgen in beeld. We starten hiermee in 2022. E-mail archivering Etten-Leur sluit aan bĳ de door de VNG voorgestelde regels over het bewaren van emailberichten van burgemeester, wethouders en enkele medewerkers. Deze regels worden in 2023 ingevoerd. De praktĳk leert dat e-mailberichten bĳ overheidsorganisaties vaak gebrekkig worden gearchiveerd. Dit kan problemen opleveren met onder andere de Wet Open Overheid. Op dit moment is nog onduidelĳk welke kosten verbonden zullen zĳn aan de invoer van deze regels. Dienstverlening en menselĳke maat Om onze website www.etten-leur.nl actueel te houden en ervoor te zorgen dat de website aan de gestelde eisen blĳft voldoen is het belangrĳk om de website goed te laten beheren door een webredacteur. Uitbreiding organisatie en krappe arbeidsmarkt De uitbreiding van onze organisatie vraagt extra inzet van ondersteunende afdelingen zoals personeelszaken en automatisering. Naar verwachting blĳft de arbeidsmarkt krap. Het kost extra tĳd en geld om de uitstaande vacatures in te vullen.

Wet digitaal vergaderen decentrale overheden Dit wetsvoorstel maakt digitaal vergaderen permanent mogelĳk voor gemeenteraden. Als het wetsvoorstel in werking treedt, heeft de raad op voorstel van het presidium voortaan de mogelĳkheid om te kiezen tussen een fysieke en een digitale vergadering. In drie situaties blĳft digitaal vergaderen uitgesloten: bĳ geheime, besloten vergaderingen; als door een politieke-ambtsdrager een eed of belofte afgelegd moet worden (zoals bĳ de benoeming van onder andere raadsleden, wethouders en commissieleden); en de benoemingsprocedure van de burgemeester. Tot slot maakt het wetsvoorstel experimenten met hybride vergaderen mogelĳk. Dat zĳn vergaderingen waar raadsleden zowel fysiek als digitaal op een gelĳkwaardige wĳze mee kunnen doen. We bereiden ons actief voor op deze wetgeving om deze in te voeren zodra deze van kracht wordt. Straatparkeren Het straatparkeren is onder te verdelen in drie categorieën: vergunningen, boetes en straatparkeren zelf. De opbrengsten van de vergunningen zĳn nagenoeg gelĳk aan de

Begroting 2023 - Concept

begroting. De boetes lopen achter omdat we in het eerste kwartaal niet hebben gehandhaafd (overgangsperiode digitalisering). We verwachten dat met de inzet van de scanauto dit voor een deel in te lopen. Het is niet te berekenen hoe de ontwikkeling in de komende jaren is. Zeker gelet op het feit dat de betalingsbereidheid in Etten-Leur al heel hoog is. In 2019 stelde het college de gemeenteraad een pakket aan maatregelen voor om de opbrengst van het straatparkeren te verhogen met € 550.000. Dit pakket aan maatregelen is niet geheel overgenomen. De gemeenteraad gaf de opdracht aan het college om een andere invulling hiervoor te zoeken. Het college maakte daarbĳ de inschatting dat op basis van ervaringen elders door de digitalisering er sprake zou zĳn van extra inkomsten. Na bĳna 3 jaar zien we dat deze veronderstelling niet juist was. Het straatparkeren blĳft sterk achter, onder andere door minder bezoekers door de coronacrisis. We verwachten dat we in 2022 € 486.000 van de begrote € 997.000 realiseren. De winst van de digitalisering gaan we niet vinden in meer inkomsten, maar komt terug in de effectiviteit en kwaliteit van de handhaving (scan-auto).

We stellen daarom voor om gelet op de financiële situatie van onze gemeente, het feit dat de kosten op dit moment nog niet de inkomsten overstĳgen en de financiële situatie van onze inwoners en ondernemers om de inkomsten voor het straatparkeren naar beneden bĳ te stellen. Voor de parkeergarage voeren we op dit moment geen wĳzigingen door. In 2023 doen we nader onderzoek naar de tarieven. Overig De volgende onderwerpen namen we op in de kadernota 2023-2026: • Wet versterking decentrale rekenkamers; • Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur; • Regionale samenwerking.

Begroting 2023 - Concept

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze begroting zĳn gelĳk aan die in de jaarrekening 2021. Wat is de stand van zaken in 2022? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5. Uitvoering Toelichting 1.1 We versterken, door het organiseren van raadsbezoeken en het invoeren De raadsbezoeken plannen we en voeren we uit in overleg van de nieuwe uitvoeringsnota participatie ‘Samen maken we Etten-Leur’, het met het presidium. Het werken met de routekaarten contact van de gemeenteraad met de samenleving. We betrekken inwoners en andere partners vroegtĳdig bĳ plannen en projecten. Hoe we dit doen, leggen we vast in routekaarten voor participatie.

continueren we in 2022. Eind 2022 evalueren we de werkwĳze. Er is voor alle betrokkenen sprake van een leertraject, waarin we de komende tĳd nog veel in moeten investeren.

1.2 We stellen een raadsprogramma/raadsakkoord op en stemmen dit actief af met onze partners. 1.3. We bevorderen de integriteit van het gemeentebestuur. We vragen een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aan voor beoogd bestuurders en laten voor deze bestuurders een risicoscan integriteit uitvoeren. Beide documenten maken onderdeel uit van het onderzoek van de geloofsbrieven van de beoogd wethouders. Daarnaast organiseren we tweemaal per jaar een integriteitstraining voor de gemeenteraad. 1.4 Zodra de Wet gemeenschappelĳke regelingen gewĳzigd is doen we op basis van de resultaten van de evaluatie van de Nota Verbonden Partĳen voorstellen voor de actualisering van deze nota. Doelstelling 2: 2: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2. Uitvoering Toelichting 2.1 We bieden inwoners en andere partners ruimte voor initiatieven. We We werken inmiddels met de routeplanner participatie betrekken hen bĳ plannen, activiteiten en voorzieningen. We stellen ons en communicatie. Daarmee denken we in een vroegtĳdig flexibel op. We luisteren naar de meningen van inwoners en onze partners. stadium na over participatie en communicatie bĳ plannen We doen wat we zeggen. Dit doen we onder andere aan de hand van de en projecten. Dit blĳft een kwestie van leren en verbeteren. Routeplanner participatie en communicatie.

De burgerpeiling 2021 geeft aan dat inwoners de wĳze waarop de gemeente inwoners en organisaties betrekt en de samenwerking zoekt, waarderen met een 6. 2.2 We kiezen ervoor om met onze inwoners en andere partners te komen tot gezamenlĳke doelen en proberen deze samen te bereiken. Daar waar mogelĳk leggen we dit vast in een maatschappelĳk akkoord.

Het actiepunt van maatschappelĳke akkoorden is altĳd een punt van aandacht. Het voorziene akkoord rond het Oderkerkpark stond in de wacht door de coronacrisis. Intern is een projectleider gevonden die het project opnieuw oppakt. Andere maatschappelĳke akkoorden volgen mogelĳk uit het nieuwe raadsprogramma.

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 3: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8. Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren het communicatiebeleid uit zoals opgenomen in het communicatieplan 'Spreken is zilver, luisteren is goud'. We luisteren naar onze inwoners en vertalen hun verwachtingen naar een communicatieaanpak, onder meer met behulp van de Routeplanner participatie. Speciale aandacht gaat uit naar het gebruik van heldere taal. Doelstelling 4: Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7. Uitvoering Toelichting 4.1 We zorgen dat iedereen mee kan doen en stemmen waar nodig de De gemiddelde score in 2021 voor de dienstverlening dienstverlening af op de persoonlĳke behoefte. We zorgen dat we mensen balie, telefoon en digitaal in de Benchmark Publiekszaken echt verder helpen. Waar wenselĳk zoeken we de samenwerking met onze was 7,3. Uit de rapportage Burgerpeiling kwamen enkele ketenpartners. ontwikkelpunten op het vlak van hostmanship naar voren. 4.2 We zĳn bereikbaar tĳdens kantooruren en bieden proactief onze diensten aan. Door de inzet van de digitale kanalen creëren we de mogelĳkheid om 24 uur per dag informatie op te zoeken en producten en diensten online aan te vragen.

De informatie die we inzetten op de verschillende kanalen is betrouwbaar, actueel, volledig en afgestemd op het specifieke kanaal. Verder is de meest gevraagde informatie snel vindbaar via de website en zoekmachines. 4.3 We meten doorlopend de tevredenheid over de geleverde diensten en onderzoeken de verwachtingen van onze inwoners en andere partners. De uitkomsten van dit onderzoek gebruiken we voor de ontwikkeling van onze dienstverlening. Op deze manier blĳven we aansluiten op de verwachtingen van de inwoners en andere partners en zetten we de mens centraal in onze dienstverlening. Doelstelling 5: In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelĳk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A. Uitvoering Toelichting 5.1 Gymlokaal Lambertusstraat nemen we op in de route kaart voor De inventarisatie is afgerond. We verwerken de resultaten in verduurzaming waarbĳ ook een budget aanvraag zit voor de grote de verduurzamingsbegroting die we dit jaar opstellen. aanpassingen aan het pand. Kleine aanpassingen, zoals verlichting aanpassen, voeren we uit.

Doelstelling 6: De onroerendezaakbelasting stĳgt met maximaal het inflatiepercentage. Uitvoering Toelichting 6.1 Het tarief van de onroerendezaakbelasting baseren we op de door het Centraal Plan Bureau gepubliceerde cĳfers van de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’.

Begroting 2023 - Concept

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cĳfers op hoofdlĳnen. Dat betekent dat we afwĳkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zĳn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwĳkingen die kleiner zĳn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zĳn lichten we wel toe. Bĳ de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Actualisatie begroting 2022-2026 1. Storting algemene reserve

-3.000

2. Inkomsten parkeren

-511

3. Rente leningen

-227

-273

-400

-900

-1.000

4. Rentelasten 5. Bĳdrage ICT WBW

-80

-243

-300

-330

-312

6. Overhead

-150

7. Website

-100

8. Webredacteur

-78

-80

-82

-85

9. Raadsadviseur en raadsmedewerker

-50

-51

-53

-54

10. Reiskostenvergoeding

-52

-60

11. Rendabele uren

-771

12. Rendabele uren

-450

13. Verkoop vergadercentrum

-95

14. Raadsvergaderingen

-51

15. Verkiezingen 2022

-50

16. Kosten automatisering

-47

17. Reserve automatisering

-47

18. Algemene uitkering (septembercirculaire 2022)

2.308

1.477

1.437

815

2.128

19. Algemene uitkering jeugdgelden

1.576

20. Inzet ontvangen compensatie jeugdgelden

556

21. Gebruik coronacompensatie

335

22. Coronacompensatie uitvoering motie energietoeslag

400

23. Klimaatgelden

271

-271

24. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-271

271

25. Niet gebruikte taakmutaties

197

26. Actualisering activastaat

27. Taakmutatie Wet open overheid

123

28. Verkoop wagenpark

29. Facilitaire kosten

30. Inzet klimaatgelden voor trainee

31. Vennootschapsbelasting

-70

32. Reserve Grondbedrĳf

33. Besteding klimaatgelden Rĳk

207

34. Stelpost indexering gemeenschappelĳke regelingen

160

35. Investeringsplan

500

150

-75

211

-11

183

4.158

-2.244

-3.547

-4.474

-3.103

36. Overig Totaal wĳzigingen

Begroting 2023 - Concept

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Storting algemene reserve

We stellen voor € 3.000.000 van het saldo te reserveren voor de verdere uitwerking van het college uitvoeringsprogramma. Ook verwachten we financiële tegenvallers op allerlei vlakken door de stĳging van de energieprĳzen en de toenemende armoede. De inkomsten voor straatparkeren vallen ook in 2022 lager uit; onder andere door de coronamaatregelen. Gezien de ontwikkelingen passen we de opbrengst ook in de komende jaren aan. We sloten in 2022 drie nieuwe geldleningen af. We betaalden daarvoor een hoger rentepercentage dan verwacht. Het afgelopen jaar steeg de rente sterk. Voor toekomstige financiering gaan we nu uit van 2,0% terwĳl dat vorig jaar 0,1% was. We verwerken de in juni 2022 vastgestelde begroting 2023 van ICT WBW. Dit verschil ontstaat door nieuwe verdeelsleutels, beter inzicht in specifieke exploitatiekosten per gemeente en de uittreding van Bergen op Zoom.

2. Inkomsten parkeren

3. Rente leningen 4. Rentelasten 5. Bĳdrage ICT WBW

6. Overhead

7. Website

8. Webredacteur

9. Raadsadviseur en raadsmedewerker 10. Reiskostenvergoeding 11. Rendabele uren

12. Rendabele uren

13. Verkoop vergadercentrum 14. Raadsvergaderingen 15. Verkiezingen 2022 16. Kosten automatisering 17. Reserve automatisering 18. Algemene uitkering (septembercirculaire 2022)

19. Algemene uitkering jeugdgelden 20. Inzet ontvangen compensatie jeugdgelden 21. Gebruik coronacompensatie

22. Coronacompensatie uitvoering motie energietoeslag

De uitbreiding van onze organisatie vraagt extra inzet van ondersteunende afdelingen zoals personeelszaken en automatisering. Daarnaast zorgt de krapte op de arbeidsmarkt voor een hogere werkdruk bĳ de afdeling personeelszaken. In het collegewerkprogramma wordt gevraagd om digitale dienstverlening met een website die eenvoudiger en duidelĳker is. We schaffen hiervoor een nieuwe webapplicatie aan en zetten een webredacteur in om de website te beheren en de digitale dienstverlening te verbeteren. In het collegewerkprogramma wordt gevraagd om digitale dienstverlening met een website die eenvoudiger en duidelĳker is. We schaffen hiervoor een nieuwe webapplicatie aan en zetten een webredacteur in om de website te beheren en de digitale dienstverlening te verbeteren. Conform raadsbesluit wordt de formatie van de griffie uitgebreid. Verhoging van de onbelaste reiskostenvergoeding naar € 0,21 in 2023 en € 0,23 in 2024 en verdere jaren. We rekenden minder uren toe aan investeringen, Grondbedrĳf en voorzieningen (rendabele producten). Een belangrĳke oorzaak is de krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor zĳn vacatures niet of later ingevuld dan verwacht. De personeelskosten zĳn hierdoor lager. Ook waren er andere prioriteiten bĳ projecten. Bĳ het opstellen van de begroting schatten we in hoeveel uren we besteden aan grondexploitaties, investeringen en voorzieningen (rendabele producten).

De afgelopen jaren was die inschatting te hoog en stelden we deze tussentĳds bĳ. We nemen dat nu in begroting mee. Het vergadercentrum BVC is nog niet verkocht. We boeken het verwachte voordeel af. Voor de raadsvergaderingen in de Publiekshal huren we geluidsapparatuur. Ook plaatsen we meubilair dat we na afloop weer opslaan. De kosten voor de gemeenteraadsverkiezingen vielen onder andere door coronamaatregelen hoger uit. We actualiseren de planning voor incidentele automatiseringskosten. We actualiseren de planning voor incidentele automatiseringskosten. We gebruiken hiervoor de reserve automatisering. We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2022. De opbrengst stĳgt door het accres. In 2026 ontvangen we een eenmalige rĳksbĳdrage. Ook is de verhoging van het jeugdbudget van 75% naar 100% verwerkt. Daartegenover staat wel een aanvullende besparing. De Rĳksoverheid is verantwoordelĳk voor het realiseren daarvan. Overschot van het ontvangen extra budget jeugd over 2022. We gebruiken de ontvangen compensatie Jeugdhulp om de toenemende vraag naar dure jeugdzorg te betalen (zie programma 6). Uit de ontvangen coronacompensatie betalen we de inhuur van de SfeerBeheer groep voor het Vogelaarpark en compenseren we onze aanbieders van Jeugdzorg en Wmo voor de meerkosten die zĳ maakten door de coronacrisis.

Ook ontvingen we minder parkeerinkomsten in de eerste maanden van 2022. In juli nam de gemeenteraad de motie aan om de energietoeslag ook beschikbaar te stellen voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Zoals opgenomen in de motie betalen we deze kosten uit de ontvangen coronacompensatie (programma 6).

23. Klimaatgelden

De ontvangen klimaatgelden van het Rĳk geven we pas in 2023 uit.

24. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 25. Niet gebruikte taakmutaties

De ontvangen klimaatgelden van het Rĳk geven we pas in 2023 uit. We storten dit bedrag in de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. We ontvingen extra budget voor specifieke taken. Wat we daarvan niet gebruiken valt vrĳ.

26. Actualisering activastaat

We actualiseerden de activastaat. Doordat we diverse investeringen later uitvoeren is er sprake van een eenmalig voordeel.

Begroting 2023 - Concept

Onderwerp

Toelichting

27. Taakmutatie Wet open overheid

De ontvangen taakmutatie voor de invoering van de Wet open overheid is voor 2022 niet nodig.

28. Verkoop wagenpark

De verkoop van afgeschreven werkbussen van de buitendienst leveren een onverwachte meevaller op. Op verschillende onderdelen facilitaire kosten hebben we minder kosten in 2022.

29. Facilitaire kosten 30. Inzet klimaatgelden voor trainee 31. Vennootschapsbelasting

We zetten een trainee in voor milieu en klimaatverandering. We ontvangen hiervoor geld van het Rĳk (programma 7). We verwachten dat het grondbedrĳf in 2023 vennootschapsbelasting verschuldigd is.

32. Reserve Grondbedrĳf

De te betalen vennootschapsbelasting onttrekken we aan de reserve exploitatierisico's.

33. Besteding klimaatgelden Rĳk

Voor de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie zetten we de hiervoor bestemde rĳksgelden in. De kosten verwerken we in programma 7. We verwerkten de begrotingen van de gemeenschappelĳke regelingen. Hierdoor verlagen we de stelpost die we daarvoor opnamen. Voor we de begroting opstellen beoordeelden we al onze investeringen: wanneer verwachten we de uitgaven en wanneer is de investering klaar? Dit heeft invloed op de te verwachten rente- en afschrĳvingslasten. Deze actualisatie liet zien dat diverse projecten wat langzamer gerealiseerd worden dan verwacht. De kapitaallasten schuiven naar latere jaren door waardoor met name in 2023 sprake is van een voordeel. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

34. Stelpost indexering gemeenschappelĳke regelingen 35. Investeringsplan

36. Overig

Begroting 2023 - Concept

1. Veiligheid Wat wilden we bereiken? Een veilig en leefbaar Etten-Leur. Wat zĳn onze doelstellingen? 1. Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt. 2. Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellĳk in nauwe samenwerking met netwerkpartners. 3. We beschikken eind 2022 over een actueel 'actieplan veiligheid' voor de periode 2023-2027.

Ontwikkelingen Sfeerbeheer groep Sinds enige tĳd zetten we de Sfeerbeheer groep in om de overlast van jeugd bĳ het Vogelaarpark tegen te gaan. We ontvingen van inwoners, politie, handhaving en jongerenwerkers positieve reacties op deze inzet en het effect op het gevoel van veiligheid. We stellen daarom voor om de inzet van de Sfeerbeheer groep voor 2023 en 2024 uit te breiden naar de overige wĳken van Etten-Leur. We voeren een pilot uit van twee jaar waarbĳ twee medewerkers van de Sfeerbeheer groep drie dagen per week ingezet worden. Deze inzet vindt plaats op plekken waar overlast wordt ervaren en is dus flexibel. De kosten zĳn € 65.000 per jaar. In het najaar van 2024 evalueren we deze nieuwe inzet. Cameratoezicht We bereiden een voorstel voor om zowel vast cameratoezicht in het centrum van Etten-Leur terug te brengen als flexibel cameratoezicht toe te passen voor bĳvoorbeeld illegale bĳstortingen en afvaldumpingen. Extra boa capaciteit (1,5 fte) De huidige bezetting van de boa’s (6 fte) wordt als te weinig ervaren. Er is behoefte aan extra boa inzet zowel overdag als in de avond. Ook willen we extra dienstverlening inzetten voor onze inwoners. We zetten zes dagen per week tussen 07:30 en 22.00 uur BOA’s in. Dit is een uitbreiding ten opzichte van de huidige inzet. Daarvoor is 1,5 fte extra nodig.

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 1: Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt. Uitvoering Toelichting 1.1 In de zomer van 2020 voerde de gemeente een onderzoek uit onder 2.500 inwoners van Etten-Leur. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek bepalen we welke mogelĳkheden financieel en feitelĳk uitvoerbaar zĳn om het veiligheidsgevoel van onze inwoners te verbeteren. 1.2 Wanneer de evaluatie van het onderzoek daarvoor aanleiding geeft, herhalen we het onderzoek elke twee tot vier jaar om onveilige situaties te verbeteren. Doelstelling 2: Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellĳk in nauwe samenwerking met netwerkpartners. Uitvoering Toelichting 2.1 We bewaken voortdurend de veiligheidssituatie in de gemeente. We doen dit op basis van cĳfers en signalen van de netwerkpartners en van onze collega’s in het stadskantoor. De speerpunten uit het veiligheidsprogramma 'Veiligheid door Verbinding' zĳn richtinggevend. Wanneer zich echter een actuele crisis (bĳvoorbeeld pandemie of gezinsdrama) voordoet richten we alle tĳd en aandacht op dat veiligheidsvraagstuk. 2.2 We werken in een netwerk samen met onze partners. De gemeente heeft daarin de regierol. Samen waarborgen we de veiligheid en leefbaarheid. We bevorderen en versterken preventie en bewustwording bĳ veiligheidsvraagstukken.

2.3 We betrekken andere maatschappelĳke vraagstukken bĳ veiligheid. We stimuleren om de gemeentelĳke zorgtaken en het veiligheidsbeleid met elkaar te verbinden. 2.4 We pakken signalen op die wĳzen op criminaliteit en ondermĳning. In de aanpak van ondermĳning en de georganiseerde criminaliteit zĳn we een belangrĳke partner. Doelstelling 3: We beschikken eind 2022 over een actueel 'actieplan veiligheid' voor de periode 2023-2027 Uitvoering Toelichting 3.1 In het veiligheidsprogramma 'Veiligheid door Verbinding' is een actieplan 2019-2023 opgenomen. In 2022 ontwikkelen we een actieplan 2023-2027 op basis van maatschappelĳke ontwikkelingen, het regionaal beleidsplan en de landelĳke doelstellingen uit de Veiligheidsagenda.

Begroting 2023 - Concept

2022

2023

2024

2025

2026 0

Actualisatie begroting 2022-2026 1. Sfeerbeheer groep

-30

2. Sfeerbeheer groep - pilot

-15

-65

3. Extra BOA capaciteit

-90

-92

-95

-97

4. Afrekening Veiligheidsregio 2021

5. Actualiseren bĳdrage Veiligheidsregio

-11

-30

-41

-111

6. Opvang Oekraïners - kosten

-2.886

7. Opvang Oekraïners - vergoeding

3.259

8. Overig

Totaal wĳzigingen

431

-146

-168

-115

-188

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Sfeerbeheer groep

We gebruiken de ontvangen corona compensatie voor de inzet van de Sfeerbeheer groep.

2. Sfeerbeheer groep - pilot

We voeren een pilot uit om de Sfeerbeheer groep ook in te zetten voor heel Etten-Leur.

3. Extra BOA capaciteit

7. Opvang Oekraïners - vergoeding

De raad vroeg om extra BOA inzet voor de avond. We zetten zes dagen per week tussen 07:30 en 22.00 uur BOA’s in. Dit is een uitbreiding ten opzichte van de huidige inzet. Daarvoor is 1,5 fte extra nodig. We verwerken het resultaat van 2021 van de Veiligheidsregio. Dit resultaat ontstond door minder opleidingen en oefeningen voor zowel de beroeps als de vrĳwilligers. We verwerken de in juni 2022 vastgestelde begroting 2023 van de Veiligheidsregio Midden en West-Brabant. De oorzaak van de stĳging van de bĳdrage is de aanpassing van de kapitaallasten. Het Rĳk vergoedt de kosten die we maken voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne. Het verschil ontstaat omdat we interne uren niet in rekening brengen aan deze post. In de eerste maanden zĳn een tiental collega’s hiermee dagelĳks bezig geweest. Nog steeds zĳn een aantal collega’s bezig met de opvang van de Oekraïense vluchtelingen. In tegenstelling tot andere gemeenten hadden we het voordeel dat een aantal lokale ondernemers hun locatie heel snel beschikbaar stelden. Er waren geen investeringen in grote verbouwingen nodig. Het Rĳk vergoedt de kosten die we maken voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne.

8. Overig

Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

4. Afrekening Veiligheidsregio 2021 5. Actualiseren bĳdrage Veiligheidsregio 6. Opvang Oekraïners - kosten

Begroting 2023 - Concept

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Wat wilden we bereiken? De openbare ruimte is veilig ingericht voor alle gebruikers. Verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer zorgen voor een goede leefbaarheid. Wat zĳn onze doelstellingen? 1. De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS1 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45.

2. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners is lager dan 6.

3. We proberen de normen voor de kwaliteit van het beheer van wegen en openbare verlichting te behalen2. Ontwikkelingen Tunnel In de Omgevingsvisie is het onderzoek naar de tunnel als ontsluiting van Etten-Leur Noord opgenomen. Hiervoor moeten nog diverse onderzoeken uitgevoerd worden. In deze begroting nemen we voor deze onderzoeken € 100.000 op. Ook nemen we structureel € 1.000.000 per jaar op voor de financiering van deze tunnel. Medewerker mobiliteit (0,4 fte) In de afgelopen jaren bleek dat de werkzaamheden op verkeer en parkeren toenemen. De werkdruk ligt voor het cluster verkeer en parkeren al jaren hoog en we huren regelmatig extern in. Ook na het vaststellen van de omgevingsvisie ontstaat er een grote vraag om te zorgen voor de randwegenstructuur en de uitwerking van de tunnel. Dit zĳn meer strategische vraagstukken. De parttime functie zetten we nu om naar een fulltime functie, zodat er in totaal 2 fte op verkeer en parkeren komt. Groen beheerplan We hebben veel groen in Etten-Leur. Biodiversiteit, ecologisch onderhoud en klimaat vragen een andere kĳk op groen. We stellen een groen beheerplan op waarin we rekening houden met areaal uitbreidingen en de opgaves van morgen. Op dit moment kunnen we de betekenis van een dergelĳk groen beheerplan nog niet vertalen naar deze begroting. In 2023 sturen we een voorstel naar de gemeenteraad. 1 2

Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling. De normen leest u bĳ 'Hoe gaan we dit meten?'

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 1: De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS1 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45. Uitvoering Toelichting 1.1 Als uitwerking van de omgevingsvisie formuleren we een pakket met maatregelen voor de korte, middellange en lange termĳn om de verkeersafwikkeling en doorstroming op het lokale wegennet te verbeteren. 1.2 We maken het mogelĳk een elektrische auto te gebruiken en op te laden door meer oplaadpalen aan te bieden.

Er is een nieuw contract voor het plaaten van laadpalen. Vattenfall gaat nu starten met de plaatsing zoals aangegeven op de kaart. Ook kunnen bewoners/bedrĳven weer zelf een laadpaal aanvragen.

1.3 We stellen een parkeerbeleid vast met daarin afspraken over het parkeren in het centrum, het vergunninghoudersgebied, de blauwe zones en het digitaliseren en fiscaliseren van parkeerproducten. 1.4 Bĳ de herinrichting van wegen kĳken we samen met bewoners naar mogelĳkheden om het aantal parkeerplaatsen uit te breiden. Dit mag niet ten koste gaan van de hoeveelheid groen. 1.5 Afhankelĳk van de uitkomsten van de Omgevingsvisie, bereiden we maatregelen voor ter verbetering van de verkeersdoorstroming bĳ de spoorwegovergang Lichttorenhoofd-Lage Vaartkant.

We onderzochten maatregelen voor de verbetering van de verkeersdoorstroming bĳ deze spoorwegovergang. Het blĳkt lastig om een oplossing op korte termĳn te vinden zolang er geen aanleg van een tunnel onder het spoor door komt. We leggen de uitkomsten van de onderzochte maatregelen en een voorstel voor maatregelen aan het college voor.

Doelstelling 2: Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners is lager dan 6. Uitvoering Toelichting 2.1 Aan de hand van een uitvoeringsprogramma verbeteren we de veiligheid voor voetgangers en fietsers. 2.2 We treffen (aanvullende) maatregelen rondom de brede scholen om de verkeersveiligheid te verbeteren. We doen dit samen met de school, de politie en de (verkeers)ouders. Doelstelling 3: We proberen de normen voor de kwaliteit van het beheer van wegen en openbare verlichting te behalen2. Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren het onderhoud van de openbare ruimte uit in overeenstemming met de aangepaste kwaliteitsniveaus. 3.2 We vervangen gefaseerd de huidige openbare verlichting door (energiezuinige) ledverlichting. Dit sluit aan bĳ de uitgangspunten van het Beheerkader openbare verlichting.

Begroting 2023 - Concept

2022

2023

2024

2025

2026

1. Parkeergarage - inkomsten

-313

2. Parkeergarage - uitgaven

-54

-1.000

4. Indexering op verhardingen

-255

5. Klein onderhoud verhardingen en kabels en leidingen

170

6. Kabels en leidingen, aanleg glasvezel-uitgaven

102

7. Kabels en leidingen, aanleg glasvezel-inkomsten

-120

120

8. Actualisering activastaat

105

9. Sloten en waterlopen

10. Medewerker mobiliteit

-44

-45

-46

-47

-42

-1

-1.332

-1.180

-1.301

-1.302

-1.303

Actualisatie begroting 2022-2026

3. Tunnel

11. Overig Totaal wĳzigingen

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Parkeergarage - inkomsten

De inkomsten van de parkeergarage zĳn lager omdat er minder gebruik wordt gemaakt van de parkeergarage. De gebruikskosten (onder andere de terugkoop van een erfpacht van een parkeerplaats, elektriciteit en een hoger tarief voor het verwerken van pintransacties) zĳn hoger dan was voorzien. Voor de toekomstige tunnel vormen we een reserve.

2. Parkeergarage - uitgaven 3. Tunnel 4. Indexering op verhardingen 5. Klein onderhoud verhardingen en kabels en leidingen 6. Kabels en leidingen, aanleg glasvezel-uitgaven 7. Kabels en leidingen, aanleg glasvezel-inkomsten 8. Actualisering activastaat 9. Sloten en waterlopen 10. Medewerker mobiliteit 11. Overig

Door de prĳsstĳgingen van asfalt en verhardingen verhogen we de storting in de voorziening verhardingen. Door het KPN contract aanleg glasvezel en door het gebruik van een aparte applicatie zĳn er meer legesinkomsten en inkomsten voor toekomstige schades aan verhardingen als gevolg van werkzaamheden aan kabels en leidingen. Er wordt geen extra toezichthouder en of werkvoorbereider ingehuurd voor de extra werkzaamheden die voortkomen uit het project aanleg glasvezel. Door de vertraagde aanleg van het glasvezel kabelnet ontvangen we pas in 2023 hiervoor extra inkomsten. We actualiseerden de activastaat. Doordat we diverse projecten later realiseren is er sprake van een eenmalig voordeel. Waterschap Brabantse Delta voert in 2022 geen baggerwerkzaamheden uit. We breiden het aantal uren uit van de medewerker Mobiliteit. Dit is nodig om de strategie uit te voeren. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting 2023 - Concept

3. Economie Wat wilden we bereiken? In Etten-Leur heerst een goed ondernemersklimaat en denken we actief mee met ondernemers. Wat zĳn onze doelstellingen? 1. De waardering van het ondernemingsklimaat (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,85. De waardering van het vestigingsklimaat (op een schaal van 1 -10) bedraagt minimaal 7.

2. De waardering van de bedrĳfsomgeving (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal voor: - staat openbare ruimte: 6,80 - veiligheid: 7,33 - bereikbaarheid: 6,48 - bevoorrading: 7,53 - parkeermogelĳkheden: 6,69

3. De waardering voor de directe dienstverlening (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,8 De waardering voor de samenwerking met ondernemers (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,15.

4. De waardering van ondernemers voor de communicatie en voorlichting (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,32.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=f11d62c6-980a-4f48-935f-a08c18c14ac4