Document · PDF

3. Begroting 2022-DEFINITIEF.pdf

Raad besluit 8 november 2021, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Begroting 202226.495 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

CONCEPT - Begroting 2022

Inhoudsopgave Samenvatting Samenvatting Voorwoord Van kadernota naar begroting Overzicht financiele mutaties Coronacrisis financieel Stand van zaken besparingen Structureel evenwicht begroting Ontwikkeling algemene reserves Mutatie reserves PDF Toelichting financiele mutaties (niet op website) Programma's Programma begroting 2022 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 4. Onderwĳs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, ruimtelĳke ordening en stedelĳke vernieuwing Paragrafen

6 6 6 8 9 10 11 12 13 14 14 15 16 16 17 27 33 41 50 58 69 83 93 103

Lokale heffingen Omschrĳving Beleid en ontwikkelingen Overzicht hoofdlĳnen van de diverse belastingen en heffingen Lokale lastendruk Geraamde inkomsten Kwĳtscheldingsbeleid Kostendekkendheid tarieven

103 103 103 104 104 106 106 107

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Omschrĳving Risico's Weerstandsvermogen Stille reserves

110 110 110 112 113

CONCEPT - Begroting 2022

Project Nobelaer

114

Financiele kengetallen

116

Onderhoud kapitaalgoederen Omschrĳving Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 1 Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 2 Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 3 Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 4 Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen gebouwen Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen gebouwen Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen sportaccommodaties Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen sportvoorzieningen

122 122 122 122 123 124 126 126 127 128 130

Financiering Financieringsbehoefte 2022 Kasgeldlimiet Renterisiconorm Renteschema Opgenomen geldleningen

131 131 131 132 132 133

Bedrĳfsvoering Organisatieontwikkeling CAO en overig Rechtmatigheid en privacy Personele sterkte 2022 Indicatoren

134 134 134 134 135 135

Verbonden partĳen Omschrĳving Tweede bestuursrapportage 2021 Zienswĳzen Richtlĳnen kaders begroting 2023 van de gemeenschappelĳke regelingen Register verbonden partĳen Verbonden partĳen

136 136 136 136 137 138 138

Grondbeleid & Uitvoeringsprogramma Structuurvisie Plus Algemene ontwikkelingen Wonen Werken Sport, educatie en cultuur Uitvoeringsprogramma structuurvisie Risico's

163 163 163 164 165 165 166

Investeringen

168

CONCEPT - Begroting 2022

Omschrĳving

168

Tweede bestuursrapportage 2021 Investeringen 2021 Investeringsplan 2022-2025 Toelichtingen Investeringsplan 2022-2025

168 168 169 170

Subsidies Begroting 2022 Financieel Algemeen Wat zĳn de kosten en opbrengsten per programma? Hoe ziet de balans er in 2022 uit? Reserves en voorzieningen Incidentele baten en lasten per programma Wat zĳn de kosten en opbrengsten per taakveld? Wat zĳn de financiële ontwikkelingen in de komende jaren? Besluitvorming Besluitvorming Besluitvorming Toezeggingen Vragen gemeenteraad

171 171 172 172 172 177 180 185 190 193 196 196 196 196 196

Contact en privacy

197

Contact Contact Privacybeleid

197 197 197

CONCEPT - Begroting 2022

Samenvatting Samenvatting Voorwoord In de laatste maanden van deze raadsperiode leggen wĳ u de begroting 2022 voor. Altĳd een bĳzonder moment omdat we vooruitkĳken naar een periode die start met de verkiezingen in maart 2022. De inwoners bepalen dan de samenstelling van de nieuwe gemeenteraad. Daarmee staat de komende vier jaar een nieuw bestuur aan het roer. We zĳn het natuurlĳk aan Etten-Leur verplicht om nu al een doorkĳk te maken zodat het nieuwe gemeentebestuur op de rĳdende trein kan stappen. Sluitende begroting Het college zet in op tenminste een sluitende begroting. De begroting heeft volgend jaar een overschot van € 1,2 miljoen. Ook de (meerjaren-)begroting levert financieel een positieve lĳn op. Dat heeft voornamelĳk te maken met de uitkering van het gemeentefonds. De besparingen waartoe we besloten in 2020 verwerkten we in de begroting. Het extra geld dat we vanaf 2022 voor jeugdzorg ontvangen zetten we apart. De overschrĳding die we met name hadden op het sociaal domein vingen we in 2020 op door te besparen op alle facetten van de gemeente: de bedrĳfsvoering, het fysieke domein en het sociaal domein. Nu er extra budget komt van de rĳksoverheid vinden we het logisch dat we op al die terreinen moeten kĳken wat nodig is om de ergste pĳn te verlichten. De tarieven voor de rioolheffing kunnen we in 2022 gelĳk houden aan vorig jaar.

Het vaste bedrag van de afvalstoffenheffing daalt in 2022. Coronacompensatie Het geld dat we kregen van de rĳksoverheid voor coronacompensatie besteedden we aan kosten die veroorzaakt zĳn door de coronacrisis. De financiële gevolgen van de crisis hebben we zo goed mogelĳk ingeschat. Zeker voor de lange termĳn is dit moeilĳk en dat is dan ook een risico. Het restant van de bĳdrage voor coronacompensatie houden we apart voor nog onvoorziene kosten. Hoe we het geld tot nu toe besteedden leest u hier. Reserves gaan de goede kant op We spraken af structureel extra geld te storten in de reserves oftewel onze spaarpot. En we zien nu een financieel positieve lĳn in onze begroting. Dat betekent dat we weer beter in staat zĳn om tegenvallers en risico’s op te vangen. Waakzaamheid blĳft altĳd geboden omdat de reserve nog niet op het oude niveau is. Het blĳft zaak om extra te storten en aan een positief resultaat te blĳven werken. Actieplan Vitaal en Veerkrachtig Etten-Leur Voor sommige besparingsmaatregelen zegden we toe om dit uit te stellen, zoals onder andere de verhoging van de huur van sportvelden en accommodaties en de invoering van

CONCEPT - Begroting 2022

toeristenbelasting. Het uitstel financieren we uit het Herstelfonds Vitaal en Veerkrachtig EttenLeur. Dit fonds is apart gezet vanuit een resultaatbestemming bĳ de jaarrekening 2020. Het restant van dit bedrag willen we ter beschikking stellen aan het Actieplan Vitaal en Veerkrachtig Etten-Leur. Dit actieplan bieden we tegelĳkertĳd met de begroting aan. Het plan is gemaakt op basis van onderzoek onder en gesprekken met inwoners, maatschappelĳke organisaties en verenigingen en ondernemers. Opgaves in de toekomst Grote opgaves komen op de gemeente af. Nederland spreekt over een wooncrisis en daar hebben gemeenten een belangrĳke rol in. Het is voor onze gemeente een voordeel dat we nog ruimte zien voor nieuwe wĳken. De gemeenteraad neemt met de omgevingsvisie straks een belangrĳk besluit voor de toekomst van Etten-Leur. We bouwen in Etten-Leur aan mooie gemêleerde wĳken met een goede mix van woningen zodat alle woningzoekenden een kans maken. Hierbĳ letten we op een goede balans in zowel nieuwe als in de bestaande wĳken. In zo’n wĳk kan iedereen meedoen. Een toekomstgerichte wĳk is ook bestand tegen de klimaatveranderingen. Dat vraagt een andere blik op de wĳk dan voorheen. En dat alles gaat niet vanzelf. Daar zullen we in moeten (blĳven) investeren. Gemeente verbindt gemeenschap Zoals gezegd kĳken we door naar de komende vier jaar. In de toekomst kĳken is niet gemakkelĳk.

Ontwikkelingen gaan snel en grote uitdagingen komen op ons af. En soms worden we geconfronteerd met onvoorziene zaken. De coronacrisis is een goed voorbeeld van hoe een samenleving bĳna van het ene op het andere moment zich moet aanpassen. Dat levert momenten op van trots: het is ons gelukt om zo’n crisis op vele fronten goed op te vangen. Maar ook momenten van spanning en stress: het heeft voor sommigen grote impact gehad. Die wonden zĳn vers en soms staan we zelfs tegenover elkaar over hoe we hieruit kunnen komen. Terwĳl we elkaar zo hard nodig hebben. Het is van groot belang om als gemeente flexibel, veerkrachtig en daadkrachtig te zĳn om adequaat in te kunnen spelen op veranderingen. Het vraagt lef om te innoveren. Het vraagt durf om te leren als het niet meteen lukt. Onze inwoners en partners zĳn in ieder geval heel gemotiveerd om mee te doen. De roep om de denkkracht in de samenleving te benutten is onverminderd groot. De gemeente is er door en voor de gemeenschap. Wĳ hopen dat het nieuwe gemeentebestuur in de nieuwe raadsperiode doorgaat met verbinden, met ontmoeten en met echt contact. Zet de deuren open, laat je kennen en maak samen Etten-Leur. Met vriendelĳke groet, Het college van burgemeester en wethouders

CONCEPT - Begroting 2022

Van kadernota naar begroting Op 5 juli 2021 stelde de gemeenteraad de kadernota 2022-2025 vast. Na de behandeling van de kadernota en de verwerking van de meicirculaire is dit de startpositie voor het opstellen van de begroting 2021. (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

Kadernota 2021-2025

-242

838

1.378

2.325

2.733

Meicirculaire 2021

234

184

269

190

231

-8

1.022

1.647

2.515

2.964

Startpositie 2021-2025

De ontwikkelingen en voorstellen in de tweede bestuursrapportage 2021 en de begroting 2022 leiden tot het volgende meerjarenperspectief 2021-2025. (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

-8

1.022

1.647

2.515

2.964

Actualisatie begroting 2021-2025

1.284

193

-982

-856

-1.130

Saldo 2e bestuursrapportage 2021 - begroting 2022

1.276

1.215

665

1.659

1.834

Startpositie 2021-2025

Na het verwerken van de financiële mutaties is het saldo in alle jaren positief. We verwachten van het Rĳk via de Algemene Uitkering meer geld te ontvangen. De uitgaven voor Wmo-begeleiding en huishoudelĳke ondersteuning nemen toe. Een samenvatting van de mutaties bĳ het opstellen van de begroting 2022 leest u hier.

CONCEPT - Begroting 2022

Overzicht financiele mutaties In het overzicht leest u een samenvatting van de mutaties bĳ het opstellen van de begroting 2022. Per programma nemen we financiële overzichten op met meer details en toelichtingen. (bedragen x € 1.000)

2021 2022 2023 2024 2025

Actualisatie begroting 2021-2025 Algemene uitkering (septembercirculaire 2021)

1.065 2.163 1.547 1.673 1.990

Personeelskosten

618

Rendabele uren

-642

Voorziening APPA

232

Kabels en leidingen

161

251

Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo): Begeleiding

-500

Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo): Huishoudelĳke ondersteuning

-425

-850 -1.075 -1.300 -1.525

Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo): Persoonsgebonden Budget

150

Werkvoorzieningschap (WVS)

260

-41

Werkplein inkomen en uitvoeringskosten

333

-140

Groenbeheer

-125

Compensabele BTW en overhead afval en riolering

-192

-254

-267

-299

-295

Verlaging overheadpercentage Overig

0 224

-100 -361

-110 -470

-110 -218

-110 -622

Totaal actualisatie begroting

1.284

193

-982

-856 -1.130

Verlaging rentepercentage

CONCEPT - Begroting 2022

Coronacrisis financieel In het overzicht ziet u de compensatie die we ontvangen van het Rĳk voor het opvangen van de kosten van de coronacrisis. Ook de kosten tot nu toe vermelden we. Coronacompensatie

(bedragen x € 1.000)

Vergoeding Rĳk 2020 (junicirculaire 2020)

898

Vergoeding Rĳk 2020 (septembercirculaire 2020)

675

Vergoeding Rĳk 2020 (decembercirculaire 2020)

159

Vergoeding Rĳk 2021 (decembercirculaire 2020)

658

Vergoeding Rĳk 2021 (brief 4e compensatiepakket)

559

Afrekening coronacompensatie 2020

507

Vergoeding Rĳk 2021 (septembercirculaire 2021) Vergoeding Rĳk 2022 (septembercirculaire 2021)

139 180

Totaal ontvangen compensatie

3.775

Minder inkomsten parkeren 2020

2e bestuursrapportage 2020

-613

Hogere bĳdrage WVS

2e bestuursrapportage 2020

-431

Diversen

2e bestuursrapportage 2020

-62

Minder inkomsten parkeergarage (onderhoud en inkomsten)

rekening 2020

-90

Jeugdzorg: compensatie meerkosten Corona

rekening 2020

-61

WMO: Deeltaxi

rekening 2020

-56

WMO: compensatie meerkosten Corona

rekening 2020

-87

Minder inkomsten straatparkeren 2021

1e bestuursrapportage 2021

-388

Minder inkomsten parkeergarage 2021

1e bestuursrapportage 2021

-460

Werkplein TONK regeling

1e bestuursrapportage 2021

-131

Extra jeugdprofessional (2021+ 2022)

1e bestuursrapportage 2021

-132

Tĳdelĳke uitbreiding van 2 Wmo-consultenten

1e bestuursrapportage 2021

-189

Geen precariobelasting 2021

1e bestuursrapportage 2021

-46

Vangnetregeling kleine subsidies

2e bestuursrapportage 2021

-57

Kwĳtschelden lening Streekmuseum

2e bestuursrapportage 2021

-8

Jongerenwerk 1 fte 01-04-2021/31-12-2021

2e bestuursrapportage 2021

-86

Meerkosten jeugd en jongerenwerk 2021

2e bestuursrapportage 2021

-149

Extra kosten verkiezingen 2021

2e bestuursrapportage 2021

-59

Inzet vrĳwilligers stembureau

2e bestuursrapportage 2021

-14

Extra bĳdrage mantelzorg

2e bestuursrapportage 2021

-30

Niet bezuinigen op inzet WVS bĳ musea in 2022 Niet bezuinigen op exploitatiesubsidie wĳkgebouwen in 2022

2e bestuursrapportage 2021 2e bestuursrapportage 2021

-68

Totaal bestede compensatie Overschot ontvangen compensatie

-45 -3.262 514

Het overschot reserveren we voor de kosten die we nog verwachten.

CONCEPT - Begroting 2022

Stand van zaken besparingen In de begroting 2021 namen we besparingen op. Wat de stand van zaken is leest u hieronder. Opgenomen besparingen: (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

Bedrĳfsvoering

617

809

781

800

Fysiek domein Sociaal domein

1.130 1.720

1.425 1.822

1.557 1.963

1.540 1.963

Totaal

3.467

4.056

4.301

4.303

(bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

Bedrĳfsvoering

603

482

494

513

Fysiek domein Sociaal domein

1.133

1.063

1.113

1.013

1.559

1.214

1.145

Totaal

3.295

2.759

2.752

2.671

2024

Gerealiseerde besparingen:

Niet gerealiseerde besparingen of anders besloten: (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

Bedrĳfsvoering

202

162

Fysiek domein Sociaal domein

235

190

Totaal

437

352

Een aantal besparingen realiseren we niet of er is een ander besluit over genomen: • bedrĳfsvoering: toeristenbelasting en de verkoop van de Van Goghkerk; • sociaal domein: leges gehandicaptenparkeerkaart, leerlingenvervoer en jeugdzorg.

Nog te realiseren besparingen: (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

Bedrĳfsvoering

125

Fysiek domein Sociaal domein

-3 93

362 373

444 628

527 628

Totaal

860

1.197

1.280

Een aantal voorbeelden van de nog te realiseren besparingen zĳn: • bedrĳfsvoering: verkoop Oude Raadhuis en de verhuizing van de jeugdprofessionals naar het Stadskantoor; • fysiek domein: het fiscaliseren van parkeren, inzet van de scanauto, huurverhoging sportparken en accommodaties, de onderhoudsvergoeding van verenigingen; • sociaal domein: inzet WVS bĳ musea en wĳkgebouwen, exploitatiebĳdrage wĳkgebouwen en verlaging subsiedieplafond.

CONCEPT - Begroting 2022

Structureel evenwicht begroting Voor een structureel evenwicht in de begroting is inzicht in de incidentele lasten en baten noodzakelĳk. In hoofdlĳn zĳn alle baten en lasten structureel. Of een bedrag incidenteel is, is afhankelĳk waarvoor dit bedrag bedoeld is. Ook moet er sprake zĳn van een duidelĳke einddatum. In de overzichten van de 'incidentele baten en lasten per programma’ leggen we uit welke incidentele lasten en baten we opnemen in de begroting. Het structureel resultaat ziet er als volgt uit: (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Saldo meerjarenbegroting Saldo incidentele baten en lasten (negatieve bedragen betekent per saldo hogere incidentele baten dan lasten)

1.215

665

1.659

1.834

-698

-642

-760

-629

517

899

1.205

Resultaat structureel

Uit deze tabel blĳkt dat er in de begroting 2022 meer incidentele baten dan incidentele lasten zĳn opgenomen. Het structurele resultaat blĳft positief. De provincie geeft in de richtlĳnen aan dat de gemeente in aanmerking komt voor het normale toezicht wanneer de begroting 2022 reëel en structureel in evenwicht of positief is. Dit wordt repressief toezicht genoemd. We verwachten dat we met het aanbieden van deze begroting voldoen aan de eis van de provincie.

CONCEPT - Begroting 2022

Ontwikkeling algemene reserves We actualiseren de meerjarenbegroting 2021-2025 en brengen het verloop van de algemene reserve in de komende jaren in beeld. Het overzicht van alle reserves en voorzieningen vindt u hier. In de grafiek ziet u het verloop van de algemene reserve vanaf 2013 tot en met 2025. We houden daarbĳ nog geen rekening met mogelĳke positieve rekeningresultaten. In 2022 ligt er nog een claim op de reserve waardoor deze daalt. Vervolgens stĳgt deze door de jaarlĳkse toevoeging van € 500.000. Wanneer we positieve rekeningresultaten toevoegen stĳgt de reserve extra. 20.000

15.000

10.000 Stand Algemene reserve

5.000

Rekeningresultaat

CONCEPT - Begroting 2022

20 25

24 20

20 23

2 20 2

20 21

20 20

19 20

18 20

17 20

16 20

15 20

20 14

-5.000

Mutatie reserves Bĳ de tweede bestuursrapportage 2021 bekeken we of we de geplande werkzaamheden daadwerkelĳk in 2021 uitvoeren. Het is mogelĳk dat we werkzaamheden moeten uitstellen naar 2022. Wanneer dat zo is, verlagen we de budgetten voor 2021 en reserveren we dit bedrag. Voor 2022 doen we juist het tegenovergestelde: we onttrekken aan de reserve en vergroten het budget. We maken hierbĳ gebruik van een nieuwe reserve: Nog uit te voeren werkzaamheden. In deze bestuursrapportage verlagen we de budgetten in 2021 met € 357.000. Het gaat om € 150.000 voor de invoering van de Omgevingswet, € 100.000 voor de Transitievisie Warmte, € 50.000 voor projecten van het Gemeentelĳk Verkeers- en Vervoersplan en € 57.000 voor de bezuiniging op subsidies. In 2022 verhogen we de budgetten met dezelfde bedragen.

Mutaties reserves 2021 Bĳ de programma’s geven we de mutaties bruto weer. Dit houdt in dat als we een uitgave betalen uit een reserve, we dit apart aangeven. De gemeenteraad krĳgt hierdoor inzicht in deze mutaties. De totale reservemutaties in 2021 zĳn: (bedragen x € 1.000)

2021

Stortingen in reserves

4.588

Onttrekkingen aan reserves

7.435

Saldo

2.847

Toelichting: De belangrĳkste reservemutaties in de tweede bestuursrapportage 2021 zĳn: • reserve nog uit te voeren werkzaamheden: toevoeging € 357.000 door overheveling van budgetten naar 2022 (zie toelichting hierboven); • reserve optimalisatie bedrĳfsvoering: € 400.000 hevelen we over naar de algemene risicoreserve. • reserve Grondbedrĳf: voor de verplaatsing van de hondenvereniging zetten we € 115.000 uit de reserve in. • reserves Grondbedrĳf: bĳstellingen van de reservemutaties als gevolg van de actualisatie van de begroting Grondbedrĳf. Een toelichting op de mutaties met reserves vindt u bĳ de programma's.

PDF Klik op deze link om het Pdf bestand van de begroting 2022 te lezen.

CONCEPT - Begroting 2022

Toelichting financiele mutaties (niet op website) Onderwerp

Rendabele uren

Toelichting We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2021. De opbrengst stĳgt door het accres, het niet doorgaan van de opschalingskorting in 2022, actualisatie van het nieuwe verdeelstelsel. Door krapte op de arbeidsmarkt vulden we vacatures niet of later in. Bĳ het vertrek van medewerkers vragen we ons nog kritischer af of een vacature ingevuld moet worden. Past de taak nog in het toekomstbeeld, kunnen we dit ook op een andere manier invullen? Hierdoor ontstaat er een incidenteel voordeel op de loonkosten maar maken we ook minder rendabele uren. We rekenden minder uren toe aan investeringen, Grondbedrĳf en voorzieningen (rendabele producten). Een belangrĳke oorzaak is de krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor zĳn vacatures niet of later ingevuld dan verwacht. De personeelskosten zĳn hierdoor lager. Ook liepen enkele projecten vertraging op door de coronacrisis. Ook waren er andere prioriteiten bĳ projecten.

Voorziening APPA

Bureau RAET berekende voor ons de hoogte van de voorziening Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (APPA). Het rentepercentage is geactualiseerd.

Algemene uitkering (septembercirculaire 2021)

Personeelskosten

Kabels en leidingen

Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo): Huishoudelĳke ondersteuning

We verwachten de komende tĳd extra legesinkomsten uit de aanleg van kabels en leidingen. Meer inwoners doen een beroep op de maatwerkvoorziening Begeleiding. Dit komt door de vergrĳzing en door het meer en langer zelfstandig blĳven wonen van ouderen. Ook gaan we ervan uit dat er sprake is van een inhaalslag door corona. Meer inwoners doen een beroep op de maatwerkvoorziening Huishoudelĳke Ondersteuning. Dit komt door de vergrĳzing en door het meer en langer zelfstandig blĳven wonen van ouderen, maar vooral ook door de landelĳke maatregel van het abonnementstarief.

Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo): Persoonsgebonden Budget

Er vindt (gedeeltelĳk) een verschuiving plaats van het Persoonsgebonden budget (pgb) naar Zorg in natura met name bĳ de maatwerkvoorzieningen Begeleiding en Huishoudelĳke Ondersteuning.

Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo): Begeleiding

Verlaging overheadpercentage

WVS ontving in 2021 van het UWV een compensatievergoeding voor de verstrekte transitievergoedingen. Deze wordt naar rato aan de WVS-gemeenten uitbetaald. In 2022 nemen de loonkosten voor de doelgroep van de sociale werkvoorziening door CAO aanpassingen naar verwachting sterker toe dan de subsidie die we van het Rĳk ontvangen. We passen de begroting van het Werkplein aan door hogere uitkeringslasten. Het aantal uitkeringsgerechtigden nam toe door de coronacrisis. De oorspronkelĳke begroting van het Werkplein was opgesteld voor het uitbreken van de coronacrisis. Over de periode van september 2020 tot mei 2021 realiseerde het Werkplein in opdracht van de gemeente 21 extra plaatsingen. Dat levert een besparing op de uitkeringslasten op van ruim € 250.000. Hiermee is de taakstelling op de uitkeringslasten gerealiseerd. Per saldo resteert een positief resultaat in 2021 op het product Inkomen van € 216.000. Ook waren In 2021 de uitvoeringskosten van het Werkplein en van de TONK-regeling lager dan verwacht. We draaien een aantal bezuinigingen in het contract met de WVS terug. We borstelen een extra ronde. Ook stelden we het maaibeleid op sommige locaties bĳ. We passen het rentepercentage aan van 1,0% naar 0,5%. Hierdoor kunnen we minder lasten doorberekenen aan de riolering. Aan de producten afval en riolering rekenen we compensabele BTW toe.

Door een aanpassing in de fiscale regels bĳ afval en lagere kapitaallasten bĳ riolering kunnen we minder BTW aan deze producten toerekenen. We passen het overheadpercentage aan van 90% in 2021 naar 84% in 2022. Hierdoor is de doorberekening naar kostendekkende producten, kredieten en Grondbedrĳf lager.

Overig

Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Werkvoorzieningschap (WVS)

Werkplein inkomen en uitvoeringskosten Groenbeheer Verlaging rentepercentage Compensabele BTW en overhead afval en riolering

CONCEPT - Begroting 2022

Programma's Programma begroting 2022 Hoe meten we de maatschappelĳke effecten van onze programma’s met onze effectindicatoren? Wat gaan we dan doen om die effecten te behalen? En wat gaat dat de komende jaren kosten in vergelĳking met vorig jaar? We werken dat voor de negen programma’s uit. Bĳ de 'financiële ontwikkelingen' nemen we ook de financiële wĳzigingen van 2021 t/m 2025 op. Hierdoor heeft u direct een totaaloverzicht van de financiële aanpassingen in alle jaren.

CONCEPT - Begroting 2022

0. Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken? Een bestuurskrachtige, toekomstbestendige en aantrekkelĳke gemeente voor jong en oud die effectief en efficiënt de maatschappelĳke opgaven uitvoert in samenwerking met inwoners, bedrĳven en organisaties en aan hen een optimale dienstverlening levert. Wat zĳn onze doelstellingen? Aan het begin van de raadsperiode maakten we met de werkgroep raadsprogramma afspraken om de cĳfers van de effectindicatoren in de verschillende programmabladen minimaal op hetzelfde niveau te houden. In de nieuwe raadsperiode overleggen we met de werkgroep raadsprogramma over de gewenste ontwikkeling (dalen, gelĳkblĳven of stĳgen) van de effectindicatoren. Met hen bepalen we of deze aangepast worden voor de komende 4 jaar. 1. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5.

2. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2.

3. Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8.

4. Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7.

5. In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelĳk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A.

6. De onroerendezaakbelasting stĳgt met maximaal het inflatiepercentage.

CONCEPT - Begroting 2022

Ontwikkelingen Verkiezingen gemeenteraad Op 16 maart 2022 kiezen onze inwoners de nieuwe gemeenteraad. We maken samen met de raadsleden die in 2018 startten met hun raadswerk, voor de nieuwe gemeenteraad een gericht inwerkprogramma en voeren dit uit. We maken een overdrachtsdocument voor de overdracht van het geleerde van de huidige naar de nieuwe raad. We voeren het gesprek over het opstellen van een raadsprogramma/raadsakkoord. Bĳ het opstellen hiervan, ondersteunt de griffie de gemeenteraad actief. In het kader van de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur vragen we een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aan voor voorgedragen bestuurders. We laten een risicoscan integriteit voor de voorgedragen bestuurders uitvoeren. Ook bieden we politieke partĳen de mogelĳkheid om een VOG aan te vragen voor elk persoon die zĳ op de kandidatenlĳst voor de gemeenteraadsverkiezingen willen plaatsen. Gemeenschappelĳke regelingen De Tweede Kamer stemde in met een wĳziging van de Wet gemeenschappelĳke regelingen. Doel van deze wetswĳziging is de positie van de gemeenteraad in de intergemeentelĳke samenwerking te versterken. De nota verbonden partĳen actualiseren we op basis van deze wetswĳziging zodra deze geldt. Hierin nemen we uiteraard ook de aanbevelingen op basis van de evaluatie van deze nota mee.

We proberen de afspraken die we in deze nota vastleggen te laten gelden voor de gehele regio West- en Midden-Brabant. Rekenkamer We verlengden het convenant met de Rekenkamer West-Brabant tot eind 2021. Dit in afwachting van een wĳziging van de Gemeentewet, die de mogelĳkheid tot het hebben van een rekenkamerfunctie, waarin ook raadsleden actief zĳn, schrapt. De Tweede Kamer beslist tussen in november over deze wetswĳziging. Op basis van de resultaten van deze wetswĳziging, en de resultaten van de evaluatie van de Rekenkamer West-Brabant, neemt de gemeenteraad besluiten over de invulling van de rekenkamer vanaf 2022. Het beschikbare budget is hierbĳ uitgangspunt. Samenwerken met partners De effecten en doelen uit deze begroting kunnen we niet alleen realiseren. Daarom werken we samen met onze inwoners en andere partners. We betrekken hen bĳ onze plannen en projecten. Om dit goed voor te bereiden en verwachtingen goed af te stemmen, werken we sinds 2021 met de routeplanner participatie & communicatie. In een startnotitie geven we duidelĳkheid over wie wanneer betrokken wordt en welke ruimte er is voor inwoners en partners om mee te denken. De gemeenteraad heeft hier bĳ grote projecten ook een belangrĳke rol in. De raadswerkgroep participatie is nauw betrokken bĳ de ontwikkeling hiervan.

En de werkgroep denkt na over andere manieren van het betrekken van inwoners bĳ de gemeenteraad. Deze werkwĳze blĳven we verbeteren in 2022 door te evalueren en te leren.

CONCEPT - Begroting 2022

Wat gaan we hiervoor doen in 2022? Doelstelling 1: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5.

1.1 We versterken, door het organiseren van raadsbezoeken en het invoeren van de nieuwe uitvoeringsnota participatie ‘Samen maken we Etten-Leur’, het contact van de gemeenteraad met de samenleving. We betrekken inwoners en andere partners vroegtĳdig bĳ plannen en projecten. Hoe we dit doen, leggen we vast in routekaarten voor participatie. 1.2 We stellen een raadsprogramma/raadsakkoord op en stemmen dit actief af met onze partners. 1.3. We bevorderen de integriteit van het gemeentebestuur. We vragen een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aan voor beoogd bestuurders en laten voor deze bestuurders een risicoscan integriteit uitvoeren. Beide documenten maken onderdeel uit van het onderzoek van de geloofsbrieven van de beoogd wethouders. Daarnaast organiseren we tweemaal per jaar een integriteitstraining voor de gemeenteraad. 1.4 Zodra de Wet gemeenschappelĳke regelingen gewĳzigd is doen we op basis van de resultaten van de evaluatie van de Nota Verbonden Partĳen voorstellen voor de actualisering van deze nota.

Doelstelling 2: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2.

2.1 We bieden inwoners en andere partners ruimte voor initiatieven. We betrekken hen bĳ plannen, activiteiten en voorzieningen. We stellen ons flexibel op. We luisteren naar de meningen van inwoners en onze partners. We doen wat we zeggen. Dit doen we onder andere aan de hand van de Routeplanner participatie en communicatie. 2.2 We kiezen ervoor om met onze inwoners en andere partners te komen tot gezamenlĳke doelen en proberen deze samen te bereiken. Daar waar mogelĳk leggen we dit vast in een maatschappelĳk akkoord.

Doelstelling 3: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8.

CONCEPT - Begroting 2022

3.1 We voeren het communicatiebeleid uit zoals opgenomen in het communicatieplan 'Spreken is zilver, luisteren is goud'. We luisteren naar onze inwoners en vertalen hun verwachtingen naar een communicatieaanpak, onder meer met behulp van de Routeplanner participatie. Speciale aandacht gaat uit naar het gebruik van heldere taal.

Doelstelling 4: Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7.

4.1 We zorgen dat iedereen mee kan doen en stemmen waar nodig de dienstverlening af op de persoonlĳke behoefte. We zorgen dat we mensen echt verder helpen. Waar wenselĳk zoeken we de samenwerking met onze ketenpartners. 4.2 We zĳn bereikbaar tĳdens kantooruren en bieden proactief onze diensten aan. Door de inzet van de digitale kanalen creëren we de mogelĳkheid om 24 uur per dag informatie op te zoeken en producten en diensten online aan te vragen. De informatie die we inzetten op de verschillende kanalen is betrouwbaar, actueel, volledig en afgestemd op het specifieke kanaal. Verder is de meest gevraagde informatie snel vindbaar via de website en zoekmachines. 4.3 We meten doorlopend de tevredenheid over de geleverde diensten en onderzoeken de verwachtingen van onze inwoners en andere partners. De uitkomsten van dit onderzoek gebruiken we voor de ontwikkeling van onze dienstverlening. Op deze manier blĳven we aansluiten op de verwachtingen van de inwoners en andere partners en zetten we de mens centraal in onze dienstverlening. Doelstelling 5: In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelĳk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A.

5.1 Gymlokaal Lambertusstraat nemen we op in de route kaart voor verduurzaming waarbĳ ook een budget aanvraag zit voor de grote aanpassingen aan het pand. Kleine aanpassingen, zoals verlichting aanpassen, voeren we uit.

Doelstelling 6: De onroerendezaakbelasting stĳgt met maximaal het inflatiepercentage.

6.1 Het tarief van de onroerendezaakbelasting baseren we op de door het Centraal Plan Bureau gepubliceerde cĳfers van de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’.

CONCEPT - Begroting 2022

Hoe gaan we dit meten? Indicator Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor het vertrouwen in de gemeente (schaal 1-10)

Laatste Vorige Laatste meting meting meting 2019 6,6 6,5

Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de samenwerking met de gemeente (schaal 1-10)

2019

6,4

6,2

Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente (schaal 1-10)

2019

6,9

6,8

Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de dienstverlening (schaal 1-10)

2019

7,0

6,9

Plaats goedkoopste gemeenten in West-Brabant voor woonlasten gemeente. 1

2020

Gemeentelĳke woonlasten eenpersoonshuishouden (BBV)

2020

643

760

Gemeentelĳke woonlasten meerpersoonshuishouden (BBV)

2020

666

794

De gemiddelde WOZ-waarde van woningen (BBV)

2020

239.000 269.000

1 COELO-atlas

De raad besloot de Burgerpeiling elke twee jaar te houden. Tot 2020 gebeurde dat ieder jaar. De laatste Burgerpeiling vond plaats in 2019. We hielden in september weer een Burgerpeiling. De rapportage daarvan verwachten we in november 2021. Bĳ de indicatoren waarvan de bron de Burgerpeiling is nemen we daarom de cĳfers van 2019 op. Dit zĳn de effectindicatoren die gaan over de waardering en beleving van onze inwoners over wat we willen bereiken. Bĳ indicatoren waar de meting uit andere bronnen komt, zoals bĳvoorbeeld het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), zĳn uit verschillende jaren laatste metingen beschikbaar. Op de website Waarstaatjegemeente.nl kunt u deze cĳfers vergelĳken met andere gemeenten. Hier vindt u nog meer indicatoren dan alleen de indicatoren die in onze programmabegroting staan. Op deze website kunt u bĳ “zoek” steekwoorden invullen die u bĳ de juiste indicatoren brengen. U kunt op de home pagina ook voor thema’s kiezen. Wanneer u 'Etten-Leur' invult kunt u vervolgens verschillende vergelĳkingen met andere gemeenten maken. BBV : Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

CONCEPT - Begroting 2022

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cĳfers op hoofdlĳnen. Dat betekent dat we afwĳkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zĳn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwĳkingen die kleiner zĳn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zĳn lichten we wel toe. Bĳ de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

1. Algemene uitkering (septembercirculaire 2021)

1.711

2.343

1.547

1.673

1.990

2. Algemene uitkering (coronacompensatie)

-646

-180

3. Algemene uitkering compensatie meerkkosten jeugd (septembercirculaire 2021) 4. Algemene uitkering (compensatie meerkosten Jeugd)

130

3.233

1.982

1.815

1.614

-130

-3.233

-1.982

-1.815

-1.614

5. Personeelskosten

618

6. Rendabele uren

-642

7. Projectleiderspool

-100

8. Reserve optimalisatie bedrĳfsvoering

100

9. Vrĳval reserve optimalisatie bedrĳfsvoering

400

10. Algemene reserve

-400

11. Coronabudget

359

123

12. Verkiezingen

-59

13. Compensatie Jeugdhulp

123

14. Herstelfonds Vitaal & Veerkrachtig Etten-Leur

193

15. Rente

16. Onderhoud en ontwikkeling software

106

-57

Actualisatie begroting 2021-2025

17. Bĳdrage Belastingsamenwerking West-Brabant 18. Stelpost indexering Gemeenschappelĳke regelingen

150

19. Voorziening APPA

232

20. Straatparkeren

-81

-125

22. Verlaging overheadpercentage

-100

-110

23. Overig

-8

1.840

2.401

1.591

1.741

1.988

21. Verlaging rentepercentage

Totaal wĳzigingen

CONCEPT - Begroting 2022

Wat kost het? We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 0. Bestuur en ondersteuning

Werkelĳk

Raming

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten Baten

17.707 82.694

21.748 86.725

22.951 90.329

22.041 89.425

22.541 91.414

23.042 93.078

Totaal saldo van baten en lasten programma

64.988

64.977

67.378

67.384

68.874

70.036

245 246

943 2.361

500 298

500 120

500 295

500 -

64.989

66.395

67.176

67.004

68.669

69.536

Incidentele lasten Incidentele baten

702 1.750

1.692 1.810

78 250

-4 120

46 295

-126 -

Resultaat structureel programma

63.941

66.277

67.004

66.880

68.420

69.410

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden). Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5. Uitvoering Toelichting 1.1 We versterken door het organiseren van raadsbezoeken en het invoeren Door de coronacrisis stelden we bezoeken uit. Andere van de nieuwe uitvoeringsnota participatie ‘Samen maken we Etten-Leur’ het bezoeken en participatietrajecten organiseerden we digitaal. contact van de gemeenteraad met de samenleving. We betrekken inwoners Dit was zowel voor de gemeente als de inwoners en partners en andere partners vroegtĳdig bĳ plannen en projecten. een leertraject. Na de zomervakantie organiseren we binnen de kaders van het coronabeleid weer meer bezoeken om ondermeer input op te halen voor de beleidsactualisatie. 1.2 We verbeteren de communicatie over de 'raad luistert', zodat inwoners een beter beeld krĳgen van wat ze kunnen verwachten en achteraf een terugkoppeling krĳgen wat, mede op basis van hun inbreng, is besloten. 1.3 We organiseren een brainstormbĳeenkomst met de raad. Op basis van de resultaten experimenteren we met ‘de raad luistert’. Doel van deze experimenten is het beter tot zĳn recht laten komen van de inbreng van inwoners en de gemeenteraad.

1.4 We evalueerden de werking van de Nota Verbonden Partĳen en doen op basis van de resultaten van deze evaluatie en de aangekondigde wĳziging van de Wet gemeenschappelĳke regelingen voorstellen voor actualisering van deze nota.

CONCEPT - Begroting 2022

Uit de evaluatie komen aanbevelingen voort. Met deze aanbevelingen, waarvoor de Wet gemeenschappelĳke regelingen niet hoeft te worden aangepast, gaan we al aan de slag. Dit gaat met name om afspraken over werkwĳzen binnen en tussen gemeenten en tussen gemeente(n) en verbonden partĳen. De actualisering van de nota verbonden partĳen wacht op de wĳziging van de Wet gemeenschappelĳke regelingen. De Tweede Kamer stemde 1 juni 2021 in met het wetsvoorstel. Op dit moment

Doelstelling 1: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5.

Uitvoering Toelichting behandelt de Eerste Kamer dit wetsvoorstel. Op 29 juni bracht de Eerste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken een voorlopig verslag uit. Deze commissie wacht nu op de memorie van antwoord.

Doelstelling 2: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2. Uitvoering Toelichting 2.1 We bieden inwoners en andere partners ruimte voor initiatieven. We De routeplanner is inmiddels vastgesteld en de eerste betrekken hen bĳ plannen, activiteiten en voorzieningen. We stellen ons startnotities zĳn behandeld door college en gemeenteraad. flexibel op als dat nodig is. We luisteren naar de meningen van inwoners Daarmee wordt in een vroegtĳdig stadium nagedacht over en onze partners. We doen wat we zeggen. participatie en communicatie bĳ plannen en projecten. Een belangrĳke stap in de verbetering daarvan. 2.2 We kiezen ervoor om met onze inwoners en andere partners te komen tot gezamenlĳke doelen en proberen deze samen te bereiken (maatschappelĳk akkoord).

Het actiepunt van maatschappelĳke akkoorden is altĳd een punt van aandacht. Het preventieakkoord is in het eerste kwartaal 2021 door gemeente en partners getekend. Het voorziene akkoord rond het Oderkerkpark staat in de wacht tot na de coronacrisis.

Doelstelling 3: Het gemiddelde cĳfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8. Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren het communicatiebeleid uit zoals opgenomen in het De coronacrisis vraagt nog altĳd behoorlĳk wat tĳd communicatieplan 'Spreken is zilver, luisteren is goud'. en aandacht. Daardoor is er bĳvoorbeeld minder tĳd beschikbaar voor het verder ontwikkelen van het project heldere taal. Doelstelling 4: Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7. Uitvoering Toelichting 4.1 We verbeteren voortdurend de dienstverlening. Zowel digitaal als in het persoonlĳk contact. Enkele maatregelen door de bezuinigingen leiden tot minder verbeteringen. De waardering voor de dienstverlening kan daardoor afnemen. We stemmen de dienstverlening af op ieders persoonlĳke behoefte (maatwerk). Het uitgangspunt daarbĳ is dat wĳ inwoners, bedrĳven en organisaties behandelen zoals zĳ behandeld willen worden (gastheerschap).

Doelstelling 5: In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelĳk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A. Uitvoering Toelichting 5.1 We nemen maatregelen die nodig zĳn om gymlokaal Lambertusstraat Er is een routekaart maar nog niet duidelĳk is wanneer er naar energielabel A te krĳgen. geld beschikbaar komt om de aanpassingen uit te voeren.

CONCEPT - Begroting 2022

Doelstelling 6: Etten-Leur hoort in 2020 niet tot de vĳf goedkoopste gemeenten in de regio. Het college zet zich in om de bestaande woonlasten stabiel te houden en waar mogelĳk te verlagen. Uitvoering Toelichting 6.1 We voeren de nota verbonden partĳen actief uit met bĳzondere aandacht voor kostenbeheersing. 6.2 We zetten ons actief in om subsidies binnen te halen voor projecten die bĳdragen aan de realisering van het raadsprogramma. 6.3 We starten met een procedure om reclamemasten te realiseren.

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partĳen een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling Regio West-Brabant (RWB); • Gemeenschappelĳke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB); • Gemeenschappelĳke Regeling ICT West-Brabant-West; • N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG); • Stichting Inkoopbureau West-Brabant; • Benego (Belgisch Nederlands Grens Overleg). Toelichting financiele ontwikkelingen (niet op website) Onderwerp

Toelichting

1. Algemene uitkering (septembercirculaire We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2021. De opbrengst stĳgt door 2021) het accres, het niet doorgaan van de opschalingskorting in 2022, actualisatie van het nieuwe verdeelstelsel. 2. Algemene uitkering We ontvangen nog extra coronacompensatie. Het grootste gedeelte is een afrekening van de (coronacompensatie) compensatie die we in 2020 ontvingen. De compensatie reserveren we voor de kosten die we nog verwachten. 3. Algemene uitkering compensatie In de septembercirculaire ontvangen we de compensatie van de meerkosten Jeugd. meerkkosten jeugd (septembercirculaire 2021) 4. Algemene uitkering (compensatie De compensatie van de meerkosten Jeugd verwerken we neutraal in de begroting. Het meerkosten Jeugd) is belangrĳk te vermelden dat dit algemeen geld is. Het is voor de gemeente vrĳ in te zetten. Binnenkort stelt de gemeenteraad de Regiovisie Jeugdzorg 2022-2025 vast. Daarin zĳn voorstellen opgenomen om een deel van dit geld te besteden. We verwerken dat in de eerste bestuursrapportage 2022. 5. Personeelskosten

6. Rendabele uren

7. Projectleiderspool

8. Reserve optimalisatie bedrĳfsvoering 9. Vrĳval reserve optimalisatie bedrĳfsvoering 10. Algemene reserve

CONCEPT - Begroting 2022

Door krapte op de arbeidsmarkt vulden we vacatures niet of later in. Bĳ het vertrek van medewerkers vragen we ons nog kritischer af of een vacature ingevuld moet worden. Past de taak nog in het toekomstbeeld, kunnen we dit ook op een andere manier invullen? Hierdoor ontstaat er een incidenteel voordeel op de loonkosten maar maken we ook minder rendabele uren. We rekenden minder uren toe aan investeringen, Grondbedrĳf en voorzieningen (rendabele producten). Een belangrĳke oorzaak is de krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor zĳn vacatures niet of later ingevuld dan verwacht. De personeelskosten zĳn hierdoor lager. Ook liepen enkele projecten vertraging op door de coronacrisis. Ook waren er andere prioriteiten bĳ projecten. We hebben te maken met complexe vraagstukken. Een voorbeeld hiervan is de omgevingswet. Hierdoor is er behoefte aan projectleiders. De kosten van een nieuwe projectleiderspool brengen we ten laste van de reserve optimalisatie bedrĳfsvoering. De kosten van een nieuwe projectleiderspool brengen we ten laste van de reserve optimalisatie bedrĳfsvoering. Het restant van de reserve optimalisatie bedrĳfsvoering boeken we over naar de algemene reserve. Het restant van de reserve optimalisatie bedrĳfsvoering boeken we over naar de algemene reserve.

Onderwerp

Toelichting

11. Coronabudget

In totaal ontvingen we via de algemene uitkering € 3.775.000 aan compensatie voor de kosten van de coronacrisis. Tot nu toe maakten we voor € 3.262.000 kosten. Het verschil reserveren we voor de kosten die we nog verwachten. Het organiseren van de Tweede Kamerverkiezingen volgens de coronaregels kostte meer geld. We betalen dit uit het coronabudget. We zetten de ontvangen compensatie Jeugdhulp in om de extra kosten van de jeugdzorginstellingen, waaronder Jeugdbescherming Brabant, te betalen (zie programma 6). De gemiste opbrengst toeristenbelasting 2022 (zie ook programma 3), het uitstellen van de huurverhoging en zelfredzaamheid van sportverenigingen (programma 5) brengen we ten laste van het herstelfonds 'Vitaal & Veerkrachtig Etten-Leur'.

12. Verkiezingen 13. Compensatie Jeugdhulp 14. Herstelfonds Vitaal & Veerkrachtig Etten-Leur 15. Rente

Door de lage rentestand lenen we tegen een negatieve rente. Omdat de aandacht uitging naar de stabiliteit en betrouwbaarheid van de nieuwe infrastructuur gaven we minder uit aan onderhoud en ontwikkeling van software. 17. Bĳdrage Belastingsamenwerking West- We actualiseren de bĳdrage van de gemeenschappelĳke regeling Belastingsamenwerking WestBrabant Brabant op basis van de vastgestelde begroting. 18. Stelpost indexering We verwerkten de begrotingen van de gemeenschappelĳke regelingen. Hierdoor verlagen we de Gemeenschappelĳke regelingen stelpost die we daarvoor opnamen. 19. Voorziening APPA Bureau RAET berekende voor ons de hoogte van de voorziening Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (APPA). Het rentepercentage is geactualiseerd. 20. Straatparkeren Door de coronamaatregelen behaalden we de begrote inkomsten van het straatparkeren niet. Het fiscaliseren van parkeren voeren we later in. 21. Verlaging rentepercentage We passen het rentepercentage aan van 1,0% naar 0,5%. Hierdoor kunnen we minder lasten doorberekenen aan de riolering. 16. Onderhoud en ontwikkeling software

22. Verlaging overheadpercentage 23. Overig

We passen het overheadpercentage aan van 90% in 2021 naar 84% in 2022. Hierdoor is de doorberekening naar kostendekkende producten, kredieten en Grondbedrĳf lager. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

CONCEPT - Begroting 2022

1. Veiligheid Wat willen we bereiken? Een veilig en leefbaar Etten-Leur. Wat zĳn onze doelstellingen? 1. Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt. 2. Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellĳk in nauwe samenwerking met netwerkpartners. 3. We beschikken eind 2022 over een actueel 'actieplan veiligheid' voor de periode 2023-2027.

Wat gaan we hiervoor doen in 2022? Doelstelling 1: Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt.

1.1 In de zomer van 2020 voerde de gemeente een onderzoek uit onder 2.500 inwoners van Etten-Leur. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek bepalen we welke mogelĳkheden financieel en feitelĳk uitvoerbaar zĳn om het veiligheidsgevoel van onze inwoners te verbeteren. 1.2 Wanneer de evaluatie van het onderzoek daarvoor aanleiding geeft, herhalen we het onderzoek elke twee tot vier jaar om onveilige situaties te verbeteren.

Doelstelling 2: Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellĳk in nauwe samenwerking met netwerkpartners.

2.1 We bewaken voortdurend de veiligheidssituatie in de gemeente. We doen dit op basis van cĳfers en signalen van de netwerkpartners en van onze collega’s in het stadskantoor. De speerpunten uit het veiligheidsprogramma 'Veiligheid door Verbinding' zĳn richtinggevend. Wanneer zich echter een actuele crisis (bĳvoorbeeld pandemie of gezinsdrama) voordoet richten we alle tĳd en aandacht op dat veiligheidsvraagstuk.

CONCEPT - Begroting 2022

2.2 We werken in een netwerk samen met onze partners. De gemeente heeft daarin de regierol. Samen waarborgen we de veiligheid en leefbaarheid. We bevorderen en versterken preventie en bewustwording bĳ veiligheidsvraagstukken. 2.3 We betrekken andere maatschappelĳke vraagstukken bĳ veiligheid. We stimuleren om de gemeentelĳke zorgtaken en het veiligheidsbeleid met elkaar te verbinden. 2.4 We pakken signalen op die wĳzen op criminaliteit en ondermĳning. In de aanpak van ondermĳning en de georganiseerde criminaliteit zĳn we een belangrĳke partner.

Doelstelling 3: We beschikken eind 2022 over een actueel 'actieplan veiligheid' voor de periode 2023-2027

3.1 In het veiligheidsprogramma 'Veiligheid door Verbinding' is een actieplan 2019-2023 opgenomen. In 2022 ontwikkelen we een actieplan 2023-2027 op basis van maatschappelĳke ontwikkelingen, het regionaal beleidsplan en de landelĳke doelstellingen uit de Veiligheidsagenda.

CONCEPT - Begroting 2022

Hoe gaan we dit meten? Indicator Percentage inwoners dat zich meestal/altĳd veilig voelt in de buurt

Laatste meting 2019

Vorige meting 86

Laatste meting 87

Geweldsmisdrĳven per 1.000 inwoners (BBV)

2019

5,1

3,9

Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners (BBV)

2019

5,5

6,9

Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners (BBV)

2019

1,7

Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners (BBV)

2019

0,9

1,3 182

Verwĳzingen Halt per 10.000 inwoners van 12-17 jaar (BBV)

2019

131

Aantal verwĳzingen Halt

2019

Percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen (BBV)

2019

0,0

1,0

Percentage jongeren (12-21 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar) (BBV)

2019

0,4

0,3

CONCEPT - Begroting 2022

2021

2022

2023

2024

2025

Actualisatie begroting 2021-2025 1. Bĳdrage Veiligheidsregio

2. Overig

-48

Totaal wĳzigingen

-9

CONCEPT - Begroting 2022

Wat kost het? We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 1. Veiligheid

Werkelĳk

Raming

(bedragen x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

Meerjarenraming 2024

2025

Lasten Baten

3.571 32

3.593 9

3.725 10

3.731 11

3.784 11

3.838 11

Totaal saldo van baten en lasten programma

-3.538

-3.584

-3.715

-3.720

-3.773

-3.826

-3.538

-3.584

-3.715

-3.720

-3.773

-3.826

-3.538

-3.584

-3.715

-3.720

-3.773

-3.826

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Doelstelling 1: Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt. Uitvoering Toelichting 1.1 In de zomer van 2020 voerde de gemeente een onderzoek uit onder Vanuit het veiligheidsonderzoek zĳn extra inzichten 2.500 inwoners van Etten-Leur. We vroegen naar mogelĳke verbeterpunten naar voren gekomen. Deze nemen we op in het op het gebied van veiligheid. De komende tĳd brengen we alle voorstellen veiligheidsprogramma en het actieplan 2023-2028. in beeld en gaan we in gesprek met alle inwoners die hun contactgegevens hebben achtergelaten. 1.2 De gemeente onderzoekt de mogelĳkheden om onveilige situaties te verbeteren door actief in contact te treden met onze inwoners. De aanbevelingen brengen we in kaart en toetsen we op financiële en feitelĳke haalbaarheid. 1.3 Wanneer de evaluatie van het onderzoek daarvoor aanleiding geeft, herhalen we het onderzoek elke twee tot vier jaar om onveilige situaties te verbeteren.

CONCEPT - Begroting 2022

Doelstelling 2: Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellĳk in nauwe samenwerking met netwerkpartners. Uitvoering Toelichting 2.1 We bewaken voortdurend de veiligheidssituatie in de gemeente. We doen dit op basis van cĳfers en signalen van de netwerkpartners en van onze collega’s in het stadskantoor. De speerpunten uit het veiligheidsprogramma 'Veiligheid door Verbinding' zĳn richtinggevend. Wanneer zich echter een actuele crisis (bĳvoorbeeld pandemie of gezinsdrama) voordoet richten we alle tĳd en aandacht op dat veiligheidsvraagstuk. 2.2 We werken in een netwerk samen met onze partners. De gemeente heeft daarin de regierol. Samen waarborgen we de veiligheid en leefbaarheid. Waar mogelĳk zorgen we voor het bevorderen en versterken, preventie en bewustwording. 2.3 We betrekken andere maatschappelĳke vraagstukken bĳ veiligheid en stimuleren daarmee de verbinding tussen veiligheid en zorg. 2.4 We pakken signalen op die wĳzen op criminaliteit en ondermĳning. In de aanpak van de georganiseerde criminaliteit zĳn we een belangrĳke partner.

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Toelichting financiele ontwikkelingen (niet op website) Onderwerp

Toelichting

1. Bĳdrage Veiligheidsregio 2. Overig

We verwerken de vastgestelde begroting 2022 van de Veiligheidsregio.

Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

CONCEPT - Begroting 2022

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken? De openbare ruimte is veilig ingericht voor alle gebruikers. Verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer zorgen voor een goede leefbaarheid. Wat zĳn onze doelstellingen? 1. De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS1 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45.

2. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners is lager dan 6.

3. We proberen de normen voor de kwaliteit van het beheer van wegen en openbare verlichting te behalen2.

1 2

Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling. De normen leest u bĳ 'Hoe gaan we dit meten?'

CONCEPT - Begroting 2022

Ontwikkelingen Vloer van de parkeergarage Het aanbrengen van een coating op de vloer van de parkeergarage staat niet in het meerjaren onderhoudsprogramma (MJOP). Uit onderzoek blĳkt dat de vloer van de parkeergarage te glad is. We moeten onvoorzien onderhoud uitvoeren om de vloer weer ruwer te maken. De maatregelen om de vloer aan de laatste normen, eisen en richtlĳnen te laten voldoen kosten € 600.000 (exclusief BTW) kosten. Het bedrag nemen we bĳ de begroting 2022 op in het investeringsprogramma.

CONCEPT - Begroting 2022

Wat gaan we hiervoor doen in 2022? Doelstelling 1: De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS3 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45. 1.1 Als uitwerking van de omgevingsvisie formuleren we een pakket met maatregelen voor de korte, middellange en lange termĳn om de verkeersafwikkeling en doorstroming op het lokale wegennet te verbeteren. 1.2 We maken het mogelĳk een elektrische auto te gebruiken en op te laden door meer oplaadpalen aan te bieden. 1.3 We stellen een parkeerbeleid vast met daarin afspraken over het parkeren in het centrum, het vergunninghoudersgebied, de blauwe zones en het digitaliseren en fiscaliseren van parkeerproducten 1.4 Bĳ de herinrichting van wegen kĳken we samen met bewoners naar mogelĳkheden om het aantal parkeerplaatsen uit te breiden. Dit mag niet ten koste gaan van de hoeveelheid groen. 1.5 Afhankelĳk van de uitkomsten van de Omgevingsvisie, bereiden we maatregelen voor ter verbetering van de verkeersdoorstroming bĳ de spoorwegovergang Lichttorenhoofd-Lage Vaartkant.

Doelstelling 2: Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners is lager dan 6. 2.1 Aan de hand van een uitvoeringsprogramma verbeteren we de veiligheid voor voetgangers en fietsers. 2.2 We treffen (aanvullende) maatregelen rondom de brede scholen om de verkeersveiligheid te verbeteren. We doen dit samen met de school, de politie en de (verkeers)ouders.

Doelstelling 3: We proberen de normen voor de kwaliteit van het beheer van wegen en openbare verlichting te behalen4. 3.1 We voeren het onderhoud van de openbare ruimte uit in overeenstemming met de aangepaste kwaliteitsniveaus. 3 4

Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling De normen leest u bĳ 'Hoe gaan we dit meten?'

CONCEPT - Begroting 2022

3.2 We vervangen gefaseerd de huidige openbare verlichting door (energiezuinige) ledverlichting. Dit sluit aan bĳ de uitgangspunten van het Beheerkader openbare verlichting.

CONCEPT - Begroting 2022

Hoe gaan we dit meten? Laatste meting

Indicator Score duurzaamheidbalans infrastructuur en bereikbaarheid (score 1-100)1 Geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners

2019

Vorige meting 45

Laatste meting 43,7

2019

5,7

6,7

Vorige meting 3,6

Laatste meting 3,8

1 Telos universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling.

gewenst niveau 4

Laatste meting 2020

•

Centrumgebied

•

Bĳzondere omgeving

2020

3,5

3,6

•

Groengebieden

2020

3,7

•

Hoofdwegenstructuur

2020

3,5

3,7

•

Fietspaden

2020

3,5

3,6

•

Woonwĳken

2020

3,6

3,7

•

Buitengebied

2020

3,6

3,7

•

Bedrĳventerrein

2020

3,5

3,6

CONCEPT - Begroting 2022

2021

2022

2023

2024

2025

1. Kabels en leidingen

161

251

2. Sloten en waterlopen

3. Verkeersbeleid

-50

4. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden

-50

5. Overig

-44

Totaal wĳzigingen

170

252

Actualisatie begroting 2021-2025

CONCEPT - Begroting 2022

Wat kost het? We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 2. Verkeer, vervoer en waterstaat

Werkelĳk

Raming

(bedragen x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

Meerjarenraming 2024

2025

Lasten Baten

7.537 2.776

7.323 2.789

7.101 2.983

7.131 2.620

7.170 2.622

7.234 2.625

Totaal saldo van baten en lasten programma

-4.761

-4.534

-4.118

-4.511

-4.549

-4.609

50 50

100

-4.761

-4.534

-4.018

-4.511

-4.549

-4.609

243 -434

195 50

50 50

-4.084

-4.389

-4.018

-4.511

-4.549

-4.609

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=4ca32afd-758b-43ed-8663-e6cff67cc04a