2022 Jaarstukken 2022 - CONCEPT 07062023

Deze achterblijvende uitstroom betekent een financieel risico; • ICT risico's: beschikbaarheid van onze applicaties en de informatie die daar is opgeslagen; • Vosdonk - Noord: de exploitatie van dit gebied loopt door de aankoop van het Fri-Jado terrein door tot 2028. Door de ontwikkelingen op het gebied van lonen, prijzen, rente en afzetmogelijkheden levert dit risico’s op voor de verkoop van de gronden.

Weerstandsvermogen De weerstandscapaciteit bestaat uit de mogelijkheden en de middelen die de gemeente heeft (of kan hebben) om onvoorziene kosten op te vangen. Beschikbare weerstandscapaciteit In de tabel staat de weerstandscapaciteit die de gemeente beschikbaar heeft. weerstandcapaciteit Saldo rekening

(bedragen x € 1.000) 10.050

Voorgestelde resultaatbestemmingen

-1.812

Algemene risicoreserve (*)

11.180

Reserve exploitatierisico’s

10.500

Onbenutte belastingcapaciteit

4.260

Post onvoorzien Stille reserves Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

250 p.m. 34.428

(*) Uitgangspunt voor de bepaling van dit bedrag is de stand van de reserve op 31 december 2022 min de claims die op deze reserve rusten. Benodigde weerstandscapaciteit We voerden een risicosimulatie uit. Uit deze simulatie volgt dat het 90% zeker is dat we

76

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

alle risico’s kunnen opvangen met een bedrag van € 5.319.000. Dit bedrag is de benodigde weerstandscapaciteit. Ratio van het weerstandsvermogen De ratio van het weerstandsvermogen geeft de verhouding weer van de beschikbare weerstandscapaciteit ten opzichte van de benodigde weerstandscapaciteit. Op basis van de risicosimulatie is de ratio 6,5.

Bij het opstellen van de begroting 2023 bedroeg deze ratio 4,6. De belangrijkste oorzaak is de stijging van de weerstandscapaciteit door het positieve rekeningsaldo. Verloop ratio In de grafiek ziet u de lijn van de ratio in de afgelopen jaren. 8

6

4 Ratio

2

0 Jaarrekening 2018

Jaarrekening 2019

Jaarrekening 2020

Jaarrekening 2021

Begroting 2023

Jaarrekening 2022

Ratio van het weerstandsvermogen zonder onbenutte belastingcapaciteit Bij de berekening van de weerstandscapaciteit houden we rekening met de onbenutte belastingcapaciteit € 4.260.000. De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de mogelijkheden die de gemeente heeft om de belastingopbrengsten te verhogen. Wanneer we de onbenutte belastingcapaciteit bij de berekening van het weerstandsvermogen buiten beschouwing laten is de ratio 5,7.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

77

Ratio weerstandsvermogen > 2,0

Betekenis Uitstekend

1,4 < x < 2,0

Ruim voldoende

1,0 < x < 1,4

Voldoende

0,8 < x < 1,0

Matig

0,6 < x < 0,8

Onvoldoende

< 0,6

Ruim onvoldoende

Stille reserves De totale omvang van het gemeentelijk vastgoed vertegenwoordigt een bepaalde waarde. Als de marktwaarde hoger is dan de boekwaarde van dit vastgoed is er sprake van een stille reserve. Omvang, verkoopbaarheid, de gebruiksmogelijkheden en de (on)mogelijkheid om het vastgoed of de locaties te herontwikkelen bepalen de marktwaarde. Deze factoren blijven onzeker en zijn moeilijk te beïnvloeden. De stille reserves brengen we jaarlijks in beeld bij de kadernota.

78

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Project Nobelaer Stand van zaken 2022 Realiseren van maatschappelijke effecten Door de raadsbesluiten van 11 februari 2014, 22 februari 2016, 8 november 2016 en 30 oktober 2018 om nieuwbouw voor De Nobelaer te realiseren op het Banakker-terrein worden de effecten gerealiseerd met betrekking tot: • • •

de ontplooiing en ontwikkeling van kinderen en jongeren in hun diverse leefmilieus op school, in het gezin en in hun vrije tijd; alle inwoners komen op een laagdrempelige manier in aanraking met vormen van kunst en cultuur onder andere ter bevordering van de sociale verbondenheid; er is sprake van een betaalbaar cultuuraanbod met behoud van de bestaande functies van Nieuwe Nobelaer.

Politiek-bestuurlijk en draagvlak Draagvlak voor nieuwbouw De Nobelaer is groot. Alle genoemde raadsbesluiten zijn bijna unaniem genomen. De overleggroep met de omgeving spreekt zich steeds positief uit over de planvorming en de wijze waarop wij hen betrekken bij de planvorming. Algemene en externe omgeving Met de inwoners communiceren we over de uitvoering en inrichting van het openbaar gebied rondom de nieuwbouw. We doen dat via de overleggroep omgeving, via social media, nieuwsbrieven en de website. Op 13 april hadden we een laatste bijeenkomst met de overleggroep omgeving, waarin we hen rondleidden door het nieuwe Cultuurhuis. We legden het openbaar gebied gefaseerd aan. Begin mei rondden we de aanleg af door het in eigen beheer plaatsen van de laatste beplanting. Veiligheid Niet van toepassing. Financiën De raad besloot op 22 februari 2016 om het taakstellend krediet voor de realisatie van de nieuwbouw opnieuw vast te stellen. De aanbesteding voor de bouw startte in oktober 2017. Uiteindelijk ontvingen we in de Europese niet-openbare aanbesteding één inschrijving. Naar onze mening was dit geen inschrijving waarop gunning van de opdracht kon plaatsvinden. Duidelijk was dat het budget uit februari 2016 voor het hele project (Banakker, Nieuwe Nobelaer en inrichting openbaar gebied) ontoereikend was in de huidige marktsituatie.

We stelden in oktober 2018 de raad daarom voor extra budget voor het project beschikbaar te stellen en een nieuwe aanbesteding te starten. Op 30 oktober 2018 besloot de raad het gevraagde extra budget beschikbaar te stellen. Hoewel nog niet alle herstelpunten zijn verholpen en de eindafrekening nog moet worden opgemaakt, verwachten we het project binnen het nieuwe projectbudget van 2018 te realiseren. Planning Na het succesvol afronden van de tweede aanbesteding gaven we op 17 april 2020 Bouwbedrijf Vrolijk BV opdracht voor de bouw van het nieuwe Cultuurhuis De Nobelaer. De bouw startte op 18 juni 2020 met het boren van de eerste paal. Het bereiken van het hoogste punt is op 16 maart 2021 gevierd. Op 24 december 2021 leverde de aannemer het gebouw aan ons op.

Kwaliteit uitvoering De raad volgt de kaders van het proces van de nieuwbouw via hun klankbordgroep. Ook informeren we de raad schriftelijk wanneer daarvoor aanleiding is. Capaciteit organisatie en samenwerking partners Het project vergt een forse inspanning van de organisatie. We hebben daarvoor een projectorganisatie opgezet. We betrekken de Stichting Nieuwe Nobelaer daarbij intensief. De stichting participeert mee in alle fasen van het project. Risico's Met het verstrekken van de opdracht en de daadwerkelijke start van de bouw waren de risico’s van de aanbesteding voor de bouw verdwenen. Uiteraard resteerden nog wel de risico’s bij de realisatie van een dergelijk complex bouwwerk voor geld, planning en kwaliteit. Door intensief bouwtoezicht en regelmatige bouwvergaderingen probeerden we de risico’s zo veel mogelijk te beperken. Alle aanbestedingstrajecten zijn succesvol afgerond.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

79

Stand van zaken 2022 Tijdens de oplevering constateerden we een aantal herstelpunten. Ook komen er tekortkomingen aan het licht nu Stichting Nieuwe Nobelaer de nieuwbouw in gebruik heeft genomen. Een aantal van deze punten is in de eerste maanden na de oplevering al verholpen, de andere volgden later. Een aantal werkzaamheden kon namelijk pas in de zomer worden opgepakt. De meeste herstelpunten zijn tijdens de zomerperiode opgelost.

Het is nog niet gelukt de tribune in de grote zaal op te leveren. De in de zomerperiode doorgevoerde aanpassingen aan de tribune bleken niet afdoende. We treffen tijdelijke maatregelen zodat voorstellingen op een veilige wijze door kunnen gaan en ook evenementen die een vlakke vloer vereisen, georganiseerd kunnen worden. We zijn in overleg met de leverancier over het op zo kort mogelijke termijn komen tot een definitieve oplossing voor de problematiek.

80

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Financiele kengetallen Kengetallen en de financiele positie van de gemeente Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies bepaalt dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing vijf kengetallen worden opgenomen. Met behulp van de kengetallen geven we inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid van de gemeente. De kengetallen geven alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld van de financiële positie van de gemeente. In de tabel staan de kengetallen voor de rekening 2022. Door ook de kengetallen uit de rekening 2020 en 2021 en de begroting 2022 op te nemen, krijgen we een beeld van het verloop van de kengetallen. Rekening

Rekening

Begroting

Rekening

Categorie

2020

2021

2022

2022

1. Netto schuldquote zonder *

A

50%

46%

70%

49%

1. Netto schuldquote met *

A

48%

45%

69%

48%

2. Solvabiliteitsratio

B

22%

26%

19%

29%

3. Grondexploitatie

A

5%

1%

7%

14%

4. Structurele exploitatieruimte

A

2%

13%

1%

12%

5. Belastingcapaciteit

A

102%

101%

91%

90%

* correctie doorgeleende gelden Om te beoordelen of de waarden van de kengetallen risicovol zijn of niet worden signaleringswaarden gebruikt. Categorie A is het minst risicovol en categorie C is het meest risicovol. Meer uitleg over deze signaleringswaarden staat hier. Behalve voor de solvabiliteit vallen we overal in de categorie met het laagste risico (categorie A).

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

81

Netto schuldquote De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten op de exploitatie. Hoe lager het percentage, hoe beter. 150

125

100 Rekening 2020 Rekening 2021

75

Begroting 2022 Rekening 2022 A: Laag risico

50

C: Hoog risico

25

0 Netto schuldquote zonder *

Netto schuldquote met *

* correctie doorgeleende gelden De gemeente lost af op afgesloten geldleningen maar sluit ook nieuwe leningen af om investeringen mogelijk te maken. In 2022 steeg het bedrag aan leningen van € 60 miljoen naar € 77 miljoen. Hierdoor valt de netto schuldquote wat hoger uit dan in 2021. De omvang van onze schuld is nog relatief beperkt maar de stijging van rente zorgt wel voor een hoger risico bij nieuwe leningen.

82

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Solvabiliteitsratio De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin het bezit op de balans gefinancierd is door het eigen vermogen. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe groter de weerbaarheid. 60

50

40 Rekening 2020 Rekening 2021

30

Begroting 2022 Rekening 2022 A: Laag risico

20

C: Hoog risico

10

0 Solvabiliteit

De schulden namen af en de reserves stegen (met name door de positieve jaarresultaten in 2021 en 2022). Hierdoor steeg de solvabiliteit tot ruim boven de 20%. We merken wel op dat een gedeelte van het resultaat 2022 gebruikt wordt voor dekking van de resultaatbestemmingen. Hierdoor zakt de solvabiliteit weer wat.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

83

Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie laat zien hoe groot de grondpositie is ten opzichte van het totaal van de baten in de programmabegroting. Hoe lager het percentage, hoe beter. 40

30

Rekening 2020 Rekening 2021

20

Begroting 2022 Rekening 2022 A: Laag risico C: Hoog risico

10

0 Grondexploitatie

In 2022 steeg de boekwaarde (en daarmee ook het kengetal). Met name door aankopen op bedrijventerrein Vosdonk. Toch is daarmee nog steeds sprake van een relatief laag kengetal.

84

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Structurele exploitatieruimte Wanneer tegenover structurele lasten incidentele baten staan, ontstaat er op enig moment een probleem in de begroting. Het kengetal structurele exploitatieruimte laat zien of dit het geval is. Een negatief percentage betekent dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. 15

10

5

Rekening 2020 Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022

0

A: Laag risico C: Hoog risico

-5

-10 Structurele exploitatieruimte

Het rekeningsaldo is in 2022 positief. Daardoor is dit kengetal positief en valt het relatief hoog uit.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

85

Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente een financiële tegenvaller kan opvangen of in hoeverre er ruimte is voor nieuw beleid. Een laag percentage betekent dat de gemeente meer inkomsten uit belastingen kan verwerven. 125

100

75

Rekening 2020 Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022

50

A: Laag risico C: Hoog risico

25

0 Belastingcapaciteit

In 2022 steeg de onroerendezaakbelasting, daalde de afvalstoffenheffing en bleeft het rioolrecht gelijk. Ten opzichte van 2021 daalt hierdoor het kengetal.

86

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Signaleringswaarden In de tabel ziet u bij welke categorie (A, B of C) de berekende waarden behoren. Categorie A is het minst risicovol en categorie C het meest risicovol. Kengetal 1. Netto schuldquote zonder correctie doorgeleende gelden

Categorie A < 90%

Categorie B 90 - 130 %

Categorie C > 130 %

1. Netto schuldquote met correctie doorgeleende gelden

< 90%

90 - 130 %

> 130 %

2. Solvabiliteitsratio

> 50%

20 - 50 %

< 20 %

3. Grondexploitatie

< 20 %

20 - 35 %

> 35 %

4. Structurele exploitatieruimte

Begroting > 0%

Begroting 0%

Begroting < 0%

5. Belastingcapaciteit

< 95%

95 - 105 %

> 105 %

Op basis van deze indeling vullen we in de tabel van de jaarrekening 2022 per kengetal de categorie in. Signaleringswaarden van de kengetallen De kengetallen zijn bedoeld als instrument voor de raad om de financiële positie van de gemeente te beoordelen. De kengetallen worden niet gebruikt als extra normeringsinstrument voor het financieel toezicht door de provincies of het Rijk. De gezamenlijke provinciale toezichthouders constateerden dat het financiële beeld dat uit de kengetallen naar voren komt ook voor de toezichthouder belangrijk is voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Om te beoordelen of de waarden van de kengetallen risicovol zijn of niet worden signaleringswaarden gebruikt. Categorie A is het minst risicovol en categorie C is het meest risicovol.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

87

Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen Om ervoor te zorgen dat kapitaalgoederen, zoals gebouwen en wegen, lang mee gaan is onderhoud nodig. In deze paragraaf beschrijven we het beleid over het onderhoud van kapitaalgoederen. Ook geven we informatie over de uitgaven voor dit onderhoud. De kapitaalgoederen verdelen we in: • kapitaalgoederen openbaar gebied; • kapitaalgoederen gebouwen; • kapitaalgoederen sportaccommodaties.

Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 1 De kapitaalgoederen in het openbaar gebied zijn: • wegen; • groen; • verlichting; • speeltoestellen en straatmeubilair; • riolering, sloten en waterpartijen; • afvalinzameling en parkeermeters. De ontwikkelingen in 2022 lichten we toe. Onderhoud openbaar gebied Voor het onderhoud van de openbare ruimte legden we de kwaliteitsniveaus vast en hoeveel geld daarvoor nodig is. De kwaliteitsniveaus van het kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur CROW vertaalden we naar de situatie in Etten-Leur. We maken hiervoor gebruik van de letters A+ (5) tot en met D (1). Aanleg gebeurt altijd op niveau A+/A. Het beheer vindt plaats op niveau B (3) of C (2). Met de cijfers tussen haakjes kunnen we het gemeten niveau beoordelen. We gebruiken niveau A+ (uitmuntend), niveau A (hoog) en niveau D (onacceptabel) niet voor beheer en onderhoud. Niveau A+/A zijn te kostbaar en niveau D mag niet voorkomen. Integrale projecten Integrale projecten zijn projecten met riolering, verharding, openbaar groen en verlichting. In 2022 voerden we een aantal grootschalige integrale onderhoudsprojecten uit.

Voorbeelden hiervan zijn: Bazuinlaan, Waldhoornlaan noordelijk van de Beiaard, Anna van Berchemlaan, Baai noordelijk van de Concordialaan, Van 't Hoffstraat tussen Concordialaan en Bootstraat, Stationsstraat tussen Anna van Berchemlaan en de Burgemeester Berettastraat en de Van den Elsenstraat tussen de Stationsstraat en de Lambertusstraat.

88

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Wegbeheer We pakten alleen de verharding aan in de volgende projecten: Westelijk deel Lazerijstraat, Grauwe Polder tussen de A58 en Sprundelsebaan. Groenbeheer Los van de integrale projecten vond er in 2022 geen grootschalig onderhoud plaats aan het openbaar groen. Zoals gebruikelijk voerden we de jaarlijkse inboet uit. Dit is het opnieuw inplanten op plaatsen waar andere planten zijn weggevallen. We startten met de ontwikkeling van een nieuw Groenplan waarin klimaatadaptie, duurzaamheid en biodiversiteit meer aandacht krijgen. We bieden dat in 2023 aan de raad aan. Openbare verlichting In 2019 startten we met het per wijk vervangen van de verlichting door energiezuinige LEDverlichting. Met de vervanging naar LED leveren we een bijdrage aan de CO2-reductie. Ook wordt het beheer van de openbare verlichting eenvoudiger omdat we minder verschillende armaturen gebruiken. In 2022 vervingen we in het buitengebied en Centrum West verlichting door LED.

Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied - 2 Leurse Haven De uitvoering is in 2022 afgerond. Westpolderplas In 2020 startte het blauwalgenonderzoek in de Westpolderplas. Het onderzoek liep vertraging op omdat het veldonderzoek door de coronacrisis later begon en vanwege ziektegevallen binnen het projectteam. In de loop van 2022 ontvingen we een concept van de eerste resultaten. Hierna zijn de verschillende mogelijke maatregelen doorgerekend en voorzien van een kostenraming. We verwachten in 2023 de resultaten aan de raad voor te leggen. Riolering In 2022 voerden we diverse integrale projecten uit. Sloten en waterpartijen Ieder jaar maaien we de gemeentelijke sloten. We stelden hiervoor een bestek op met het waterschap en andere gemeenten. De werkzaamheden werden conform bestek uitgevoerd. Het waterschap voerde toezicht en directie uit. In 2022 voerde het waterschap geen baggerwerkzaamheden uit in Etten-Leur. Begraafplaats Aan de begraafplaats aan de Zundertseweg voerden we in 2022 alleen regulier onderhoud uit. In 2022 waren er 62 gebeurtenissen. Bij een gebeurtenis gaat het om begraven, plaatsing van urnen en het verstrooien van as. Door de coronacrisis was er een piek in 2020. Het aantal

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

89

gebeurtenissen daalt nu naar het gemiddelde van ongeveer 50 gebeurtenissen per jaar. De kostendekkendheid van de begraafplaats staat nog steeds onder druk. Afvalinzameling We baseren de afvalinzameling op het Gemeentelijk Afvalbeleidsplan 2020. We volgen hierin de landelijk richtlijn “Van afval naar grondstof”. In 2022 voerden we de gescheiden inzameling van verpakkingsafval van Plastic, Blik en Drankenkartons in met behulp van 26 nieuwe collectieve ondergrondse containers. De huis-aanhuis inzameling van Plastic, Blik en Drankenkartons verviel toen. Met ingang van 2022 zamelen we diverse afvalstromen in met eigen nieuwe inzamelvoertuigen. Drie voertuigen zamelen huis-aan-huis afval (groente-, fruit- en tuinafval, restafval en papier) in. Eén voertuig zamelt het afval uit ondergrondse containers in (Plastic, Blik en Drankenkartons, papier rest en textiel). In 2022 behaalden we de richtlijn van maximaal 100 kilogram restafval per inwoner. De inzameling van restafval aan huis daalde naar 70 kilogram per inwoner. Het aanbod van grof huishoudelijk afval op de milieustraat nam licht toe naar 25 kilogram per inwoner. Totaal komt hiermee het ingezamelde restafval in 2022 uit op 95 kilogram per inwoner. Een mooi resultaat dat we samen met onze inwoners realiseerden. Vanaf 1 juli 2021 werken we voor de afvalinzameling aan huis en in de wijk samen met Afvalservice van de gemeente Breda.

Deze samenwerking verliep in 2022 efficiënt en goed.

Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied In de tabel staan de opgenomen exploitatiekosten voor het openbaar gebied inclusief groot onderhoud en afschrijvingen. (bedragen x € 1.000) Klein onderhoud wegen

Werkelijk Begroting Werkelijk 2021 2022 2022 -787-1.277-1.072

Groot onderhoud wegen

-2.006-1.911-1.911

Afschrijvingen wegen

-294 -366 -356

Klein onderhoud verlichting

-440 -494 -522

Afschrijvingen openbare verlichting

-19 -25 -28

Klein onderhoud sloten en waterlopen Klein onderhoud groen Afschrijvingen groen

-48 -62 -73 -2.564-2.497-2.367 0

0

0

Klein onderhoud riolering

-1.373-1.399-1.324

Afschrijvingen riolering

-965 -767 -752

Klein onderhoud afvalcontainers

-3

-3

-1

Afschrijvingen afvalcontainers

-134 -208 -176

Klein onderhoud parkeermeters

-309 -377 -269

Afschrijvingen parkeermeters Totaal

90

-80 -25 -24 -9.023-9.410-8.875

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen gebouwen Het college stelt elk jaar de onderhoudsplanning vast voor alle gemeentelijke gebouwen. Hierin maken we ook een inschatting voor de onderhoudswerkzaamheden voor de volgende tien jaren. Dit heet de meerjarenonderhoudsplanning. Gebouwen die we behouden worden ‘goed’ onderhouden. Aan panden die we in de toekomst afstoten, plegen we alleen noodzakelijk onderhoud. Door de werkzaamheden goed af te stemmen en te faseren, proberen we zo efficiënt als mogelijk binnen het beschikbare budget te werken. Cultuurhuis De Nobelaer is opgenomen in het meerjarenonderhoudsplanning. Op dit moment staan er geen nieuwbouwplannen gepland. Overdracht van scouting Tarcisius staat nog op de planning. Onderhoud kapitaalgoederen elektrische installaties gemeentelijke objecten In 2022 volgden nieuwe medewerkers veiligheidscursussen. We voerden controles uit bij markten en projecten. Ook controleerden we op veilig werken aan elektrische installaties.

Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen gebouwen In de tabel staan de opgenomen exploitatiekosten voor gebouwen, zwembad en elektrische installaties, inclusief groot onderhoud en afschrijvingen. (bedragen x € 1.000) Klein onderhoud gebouwen

Werkelijk Begroting Werkelijk 2021 2022 2022 -219 -360 -410

Groot onderhoud gebouwen

-505 -740 -740

Groot onderhoud zwembad

-101 -101 -101

Afschrijvingen zwembad

-199 -208 -208

Groot onderhoud elektrische installaties Totaal

-67 -67 -67 -1.090-1.474-1.524

Beleid en ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen sportaccommodaties Buitensportaccommodaties In 2022 spoten we alle drainages door op de drie sportparken. Ook behandelden we alle hockeyvelden met een dieptereiniger. Op drie natuurgrasvelden van Internos voerden we klein onderhoud uit volgens de meerjarenonderhoudsplanning.

Onderhoud inventaris gymlokalen In 2022 vervingen we volgens de meerjarenonderhoudsplanning diverse gymtoestellen.

Uitgaven voor onderhoud kapitaalgoederen sportvoorzieningen In de tabel staan de opgenomen exploitatiekosten voor sportvoorzieningen, inclusief de storting voor groot onderhoud.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

91

(bedragen x € 1.000) Klein onderhoud gymlokalen

Werkelijk Begroting Werkelijk 2021 2022 2022 -8 -16 -21

Groot onderhoud inventaris gymlokalen

-18 -18 -18

Klein onderhoud sportaccommodaties

-392 -386 -337

Groot onderhoud sportaccommodaties

-308 -308 -308

Afschrijvingen sportaccommodaties Totaal

92

-361 -361 -361 -1.087-1.089-1.045

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Financiering Financiering Financiering is de manier waarop de gemeente geld aantrekt of geld (tijdelijk) belegt. Dit noemen we de financieringsfunctie. De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) vormt de basis voor het uitvoeren van de financieringsfunctie. Als we geld nodig hebben gaan we hiervoor een lening aan. Dat kan een kortlopende of langlopende lening zijn. We melden in deze paragraaf hoe we hier in 2022 gebruik van maakten. Ook beschrijven we de voorwaarden van de renterisiconorm en de kasgeldlimiet, die bij de kort- en langlopende leningen horen. We informeren u over de leningportefeuille en het schatkistbankieren.

Financieringsbehoefte 2022 Langlopende financiering (looptijd langer dan 1 jaar) In 2022 losten we op bestaande leningen € 8 miljoen af. We sloten drie nieuwe leningen af. Een lening van € 10 miljoen voor 10 jaar met een rente van 0,695%. Een lening voor 15 jaar met een rente van 1,38% en een lening voor 5 jaar met een rente van 1,31%. In totaal steeg het bedrag van de langlopende geldleningen van € 60 miljoen naar € 77 miljoen. Kortlopende financiering (looptijd korter dan 1 jaar) In 2022 was er op diverse momenten een tekort aan liquide middelen. Hiervoor trokken we kortlopende geldleningen aan. De rentepercentages voor deze kortlopende leningen waren tot en met juli negatief: we ontvingen hiervoor rente. Eind 2022 hadden we geen kortlopende leningen.

Kasgeldlimiet en renterisiconorm Kasgeldlimiet Financieringstekorten dekken we zoveel mogelijk met kortlopende leningen. Hierbij houden we rekening met de kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet is het maximale bedrag waarmee we een financieringstekort met een kortlopende lening mogen financieren volgens de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). In 2022 bedroeg de kasgeldlimiet € 11,7 miljoen.

We overschreden de kasgeldlimiet in 2022 niet.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

93

Renterisiconorm Om te voorkomen dat er jaarlijks grote wijzigingen zijn in de rentelasten, schrijft de Wet financiering decentrale overheden de renterisiconorm voor. De jaarlijkse aflossingen en wijzigingen in de rente (bijvoorbeeld bij een rentevast periode) mogen, bij herfinanciering, niet meer dan 20% van het begrotingstotaal zijn. In 2022 was deze norm € 27,5 miljoen. We sloten in 2022 drie nieuwe leningen af voor in totaal € 25 miljoen. We overschreden daarmee de renterisiconorm niet.

Renteschema Het 'Besluit Begroting en Verantwoording' bevat de aanbeveling om onderstaand renteschema op te nemen. (bedragen x € 1.000) 1. De externe rentelasten over korte en lange financiering 2. De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten 3. De rente die aan grondexploitatie moet worden doorberekend 4. De rente van projectfinancieringen die aan het taakveld moet worden toegerekend

Begroot 2022

Werkelijk 2022

1.059

1.066

-34

-49

1.025

1.018

-70

-70

0

0 -70

-70

Aan taakvelden toe te rekenen rente

955

948

5. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

-744

-739

Renteresultaat op het taakveld treasury

210

209

We gebruikten voor de jaarrekening de volgende rentepercentages: grondexploitaties: 1,30% (bij punt 3); taakvelden: 0,50% (bij punt 5).

94

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Verloop leningportefeuille Het verloop van de leningportefeuille ziet u in deze grafiek. 100.000

80.000

60.000 Langlopend Kortlopend

40.000

20.000

0 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Door diverse investeringen namen de schulden afgelopen jaren licht toe. We verwachten dat deze stijging de komende jaren doorzet. Een specificatie van de geldleningen staat hier.

Opgenomen geldleningen (bedragen x € 1.000) bedrag geldgever

restant rente 1-1-2022

rente OpgenomenAflossing 2022

2022

restant

2022 31-12-2022

datum

soort looptijd aflossing

8.000 Bank Nederlandse Gemeenten

31-05-2012

fixe

10 2022

2,530%

8.000

84

9.000 Bank Nederlandse Gemeenten

25-07-2013

fixe

10 2023

2,480%

9.000

223

9.000

11.000 Rabobank

27-01-2014

fixe

10 2024

2,630%

11.000

289

11.000

7.000 Bank Nederlandse Gemeenten

19-12-2019

fixe

6 2020

0,000%

7.000

0

7.000

10.000 Waterschapsbank

28-03-2020

fixe

38 2058

2,530%

10.000

253

10.000

5.000 Waarborgfonds Zorg

28-02-2020

fixe

15 2035

0,290%

5.000

14

5.000

5.000 Waarborgfonds Zorg

19-03-2020

fixe

20 2040

0,160%

5.000

8

5.000

5.000 Bank Nederlandse Gemeenten

26-06-2020

fixe

10 2030

0,185%

5.000

9

10.000 Bank Nederlandse Gemeenten

15-02-2022

fixe

10 2.032

0,695%

61

10.000

10.000

10.000 Provincie Gelderland

01-04-2022

fixe

15 2.037

1,380%

104

10.000

10.000

5.000 Bank Nederlandse Gemeenten

01-06-2022

fixe

5 2.027

1,310%

38

5.000

5.000

1.084

25.000

60.000

8.000

0

5.000

8.000

77.000

Schatkistbankieren Decentrale overheden zijn verplicht om geld wat over is tijdelijk te storten in de schatkist bij het Ministerie van Financiën. Op het moment dat we het geld nodig hebben nemen we dit weer op.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

95

Hierbij is sprake van een drempelwaarde: bedragen onder deze waarde mogen we buiten de schatkist houden. De drempelwaarde is 2,00% van het begrotingstotaal: € 2.755.000.

We overschreden in 2022 de drempelwaarde niet. Meer informatie vindt u hier.

Verstrekte leningen en garantstellingen Verstrekte leningen De gemeente neemt niet alleen geld op, maar verstrekte ook leningen. Het openstaande bedrag aan verstrekte leningen bedroeg op 31 december 2022 € 2,3 miljoen (€ 2,4 miljoen op 31 december 2021). Hiervan heeft € 0,4 miljoen betrekking op de hypotheken aan (voormalig) personeel. De overige € 1,9 miljoen zijn meerdere kleine leningen. Een toelichting vindt u bij de financiële vaste activa. Garantstellingen Een ander onderdeel van de financieringsfunctie is garantstelling. Bij een garantstelling nemen we de schulden over als een partij niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen. Garantstellingen vinden alleen plaats voor de publieke taak. We stellen ons hier terughoudend bij op. Ook proberen we de garantstelling samen met andere partijen in te vullen. Bij sportverenigingen staat de gemeente bijvoorbeeld voor 50% garant. De Stichting Waarborgfonds Sport (SWS) staat garant voor de andere 50%. Een totaaloverzicht van alle garantstellingen staat hier.

96

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering De organisatie ontwikkelt zich om te blijven voldoen aan de wensen en behoeften van de samenleving nu en in de toekomst. Dat deden we volgens de lijn van de organisatieontwikkeling uit 2018. Nu in 2022 een nieuw raadsprogramma en college-uitvoeringsprogramma is vastgesteld, actualiseren we de lijn van de organisatieontwikkeling in 2023. Organisatie In 2022 kwam ook onze organisatie in een nieuwe fase terecht. Na het vele thuiswerken door corona is er meer balans gekomen en werkt de organisatie wisselend op kantoor en thuis (of op andere locaties). De inzet van digitale middelen heeft door corona een grote vlucht genomen. Team Informatie begeleidt deze ontwikkeling. De organisatie is goed in staat om voortaan meer plaats- en tijdonafhankelijk te werken.

Het verzuimcijfer steeg in 2022 ten opzichte van 2021. Dit heeft onder andere te maken met de toename van het aantal langdurig zieken (met name mentaal van aard).

Beleidsinventarisatie Bouwstenen als voorbereiding op nieuw raadsprogramma In 2022 leverde de organisatie zogenaamde bouwstenen op en bood deze direct na de verkiezingen tijdens het duidingsdebat aan de nieuwe gemeenteraad aan. De raad benutte deze bouwstenen bij het opstellen van het nieuwe raadsprogramma. Ook betrok de gemeenteraad inwoners en andere partners bij het opstellen hiervan. Het nieuwe college en de organisatie vertaalden het raadsprogramma in een college-uitvoeringsprogramma en daarna in de begroting 2023 en verder.

Participatie (routeplanner) In 2021 stelde de gemeenteraad de Routeplanner participatie & communicatie vast. Deze routeplanner helpt ons om de participatie in projecten, beleidsontwikkeling en -uitvoering verder te verbeteren. Eind 2022 is de routeplanner geëvalueerd. De rapportage is aangeboden aan de gemeenteraad in januari 2023. De conclusie was dat we met de routeplanner als instrument een verbetering in de participatie bij diverse plannen en projecten hebben gezien. Natuurlijk is er nog veel te leren en te verbeteren. Aan de hand van de aanbevelingen is het college hiermee aan de slag.

Loonkosten De collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) had een looptijd tot 1 januari 2023.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

97

Gegevensbescherming Voor gegevensbescherming en de bewustwording daarvan vonden in 2022 diverse activiteiten plaats. We zetten de eerste stappen om een beheersysteem voor Informatiebeveiliging en Privacy te realiseren. Hiermee kunnen we de stand rondom deze onderwerpen in de gaten houden en verbeteren. In 2022 werden we vaker en uitgebreider geïnformeerd over potentiële kwetsbaarheden en andere risico’s. We ontvingen deze informatie via diverse kanalen (de VNG, de autoriteit persoonsgegevens en de regionale samenwerking ICT WBW). We kunnen beveiligingsincidenten en datalekken nooit helemaal voorkomen. Ook in 2022 werden we hier diverse malen mee geconfronteerd. Grote schade door beveiligingsincidenten en datalekken wisten we te voorkomen. We leren continu van incidenten en scherpen waar nodig onze maatregelen en procedures verder aan. Ook in 2022 vond de jaarlijkse ENSIA-audit weer plaats. We sloten de audit af met een positief resultaat. ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit.

Via de ENSIA-tool legden we verantwoording af over: • Basisregistratie Personen (BRP); • Paspoortuitvoeringsregeling (PUN); • Digitale persoonsidentificatie (DigiD); • Waarderegistratie Onroerende Zaken (WOZ); • Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG); • Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT); • Basisregistratie Onderhoud (BRO); • Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (Suwinet).

Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden als opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo richt zich op een transparante overheid: overheidsinformatie moet goed vindbaar, uitwisselbaar en eenvoudig te ontsluiten zijn. De Woo bestaat uit drie hoofdonderdelen: de passieve openbaarmaking, de actieve openbaarmaking en het op orde brengen en houden van de informatiehuishouding. In 2027 moet het openbaarmaking gedeelte van de Woo volledig geïmplementeerd zijn en in 2030 moet het informatiebeheer op orde zijn. Passieve openbaarmaking Passieve openbaarmaking betekent dat we op verzoek informatie openbaar maken. In 2022 hebben we een volledig digitaal aanvraag- en afhandelingsproces voor Woo verzoeken ingericht. Ook maakten we een Woo webpagina op de gemeentelijke website.

98

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

Actieve openbaarmaking Actieve openbaarmaking betekent dat we uit eigen beweging informatie openbaar maken. De wet verplicht om in fases 11 informatiecategorieën openbaar te maken via een landelijk ICT platform (PLOOI). Het is nog niet duidelijk welke categorie wanneer openbaar moet zijn. We wachten op het besluit en op de ontwikkeling van PLOOI. We volgen de landelijke fasering en willen eerst aan de wettelijke basis van 11 categorieën voldoen. Daarna maken we waar mogelijk andere informatiecategorieën openbaar. Zo proberen we onze inwoners, ondernemers en overige partners zo goed mogelijk te informeren over de bij ons beschikbare informatie. Veel informatie maken we al actief openbaar, zoals bijvoorbeeld organisatiegegevens, lokale regelgeving, officiële bekendmakingen (zoals vergunningen), raadsbesluiten en raadsinformatie, collegebesluiten, financiële gegevens en bestemmingsplannen. Financieel Het kabinet stelt via het gemeentefonds geld beschikbaar voor de invoering van de Woo. We gebruiken dit om de veranderingen in onze informatie- en automatiseringsvoorzieningen op orde te brengen en door te ontwikkelen.

Jaarstukken 2022 - CONCEPT

99

Rechtmatigheidsverantwoording 2022 Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 6 december 2022 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 1.300.000.

Bevinding Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten en de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Geconstateerde afwijkingen: Het totaal aan begrotingsonrechtmatigheden bedraagt € 3.215.000. Hiervan past € 3.140.000 binnen het door de raad vastgestelde beleid. De toelichting staat in de paragraaf Begrotingsrechtmatigheid in de jaarrekening. Er resteert € 75.000 aan begrotingsonrechtmatigheden. In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

100

Jaarstukken 2022 - CONCEPT