1. Kadernota 2026-2029 - CONCEPT 21052025
Tekst van het document
Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Circulair Ambachtscentrum
Circulaire Economie
76
Omschrijving We onderzoeken de mogelijkheden om te komen tot een circulair ambachtscentrum.
planning: 2025
2026
Aanpak en aanjagen van circulaire economie om de landelijke doelstelling volledig circulaire economie in 2050 en 50% in 2030 te realiseren.
2025
2026
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
5.4 Duurzame bedrijven- en industrieterreinen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil bedrijventerreinen revitaliseren, herstructureren en vervolgens duurzaam inrichten om zo zuinig mogelijk met de beschikbare ruimte om te gaan. Maatschappelijk effect • Vitale en toekomstbestendige bedrijventerreinen met zuinig ruimtegebruik. • Bedrijven(-terreinen) betrekken bij energieopwekking. Wat zijn de doelen? 1. De structuur van bedrijventerreinen voldoet aan de behoefte van daar gevestigde ondernemers. 2. De inrichting van bedrijventerreinen voldoet aan de duurzaamheidseisen. 3. De beschikbare ruimte wordt zuinig gebruikt. 4. Het bedrijventerrein draagt bij aan de verduurzaming van Etten-Leur. Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze kadernota zijn gelijk aan die in de jaarrekening 2024. Wat is de stand van zaken in 2025? Wat gaat goed? Grote Oogst Circulaire economie: voorbereiding begeleidingsprogramma loopt. Klimaatadaptatie: Verschillende projecten lopen. Wandelroute Vosdonk is in voorbereiding en er is een nieuwe subsidieregeling voor NL Greenlabel scans voor bedrijven (op Vosdonk). Wat heeft aandacht nodig? Grote Oogst Energie: samenwerking met belanghebbenden en de energiehubs. Klimaatadaptatie: deelname van bedrijven in dit thema blijft een aandachtspunt.
Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Grote Oogst
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Omschrijving Samen met bedrijven, provincie, VNO-NCW op industrieterrein Vosdonk mogelijkheden zoeken voor duurzame energie/ elektriciteit en verdere verduurzaming op andere milieuthema's (zie ook 4.2).
planning: 2025
2026
77
Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
2029
1. Overig
-3
-3
-3
-3
-3
Totaal wijzigingen
-3
-3
-3
-3
-3
Actualisatie begroting 2025 - 2029
Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp
Toelichting
1. Overig
Administratieve wijzigingen tussen de programma's.
78
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Paragrafen Vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten moeten we een aantal verplichte paragrafen bij de begroting en het jaarverslag opnemen, dit zijn: Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Financiering, Bedrijfsvoering, Verbonden partijen en Grondbeleid. Naast deze verplichte onderdelen nemen we ook een paragraaf Investeringen op. De belangrijkste ontwikkelingen in 2025 en voor de jaren 2026-2029 leest u hieronder.
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
79
Lokale heffingen Aanpassing tarieven Belastingen De stijging van de belastingtarieven baseren we op de door het Centraal Planbureau gepubliceerde cijfers van de ‘prijs netto materiële overheidsconsumptie’. Leges Bij de stijging van de leges volgen we de stijging van de loonkosten. Dat doen we omdat de legeskosten vooral bestaan uit loonkosten. De uitgangspunten voor de berekeningen van de leges en tarieven van de gemeentelijke opbrengsten leest u hier.
80
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Uitgangspunten Het weerstandsvermogen is de relatie tussen alle bekende risico’s waarvoor we geen maatregelen nemen en de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit de mogelijkheden en de middelen die de gemeente heeft (of kan hebben) om onvoorziene kosten op te vangen. Door de financiële risico’s te beheersen en de weerstandscapaciteit hierop af te stemmen, voorkomen we dat elk risico dat zich voordoet direct dwingt tot bezuinigen of om de tarieven te verhogen.
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
81
Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen Om ervoor te zorgen dat kapitaalgoederen, bijvoorbeeld gebouwen en wegen, lang mee gaan is onderhoud nodig. In deze paragraaf beschrijven we het beleid over het onderhoud van kapitaalgoederen. Ook geven we informatie over de uitgaven voor dit onderhoud. De kapitaalgoederen verdelen we in:
• kapitaalgoederen openbaar gebied; • kapitaalgoederen gebouwen; • kapitaalgoederen sportaccommodaties.
Ontwikkelingen openbaar gebied - 1 Kwaliteitsniveaus beheer openbare ruimte De kwaliteitsniveaus die we in de begroting 2025 opnamen gebruiken we ook in 2026. In het college uitvoeringsprogramma is opgenomen dat de kwaliteitsniveaus voor grootschalig onderhoud van verhardingen weer teruggebracht moeten worden naar de oude niveaus van 2020. Op dit moment onderzoeken we daarvan de gevolgen. Die verwerken we in een nieuw Beheerplan verhardingen. Daarbij maken we ook een Normenkader Toegankelijkheid en een Straatmeubilairplan. Wegbeheer We beoordelen de onderhoudsvoorziening voor verhardingen iedere twee jaar. Dit is de basis van het Beheerplan verhardingen waar we mee zijn gestart. Dit Beheerplan verhardingen komt in 2025 voor goedkeuring naar de gemeenteraad met daarin alle financiële consequenties ook op basis van de gewenste kwaliteitsnorm. Daarmee worden de financiële consequenties in beeld gebracht van het weer op het niveau brengen en onderhouden op het kwaliteitsniveau zoals opgenomen in het college uitvoeringsplan. Groenbeheer We koppelen grootschalige werkzaamheden in het openbaar groen aan de planning voor werkzaamheden aan de weg en/of riool. Daardoor werken we zo efficiënt mogelijk. In 2026 staat een groot aantal werkzaamheden aan riolering en wegen op de planning. Aanpassing of vervanging van het openbaar groen is dan ook noodzakelijk.
Het budget voor het beplanten van opengevallen plaatsen, ook wel inboet genoemd, nemen we op in de exploitatiebegroting. Aanpassingen in het groenbeheer naar aanleiding van het groenplan, zoals meer biodiversiteit en het vergroenen van het stedelijk gebied, voeren we door vanaf 2025.
82
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Openbare verlichting Volgens de huidige afspraken voorzien we heel Etten-Leur binnen 3 jaar van LED-verlichting. Hiermee versnellen we de wens om te verduurzamen (CO2-verlaging). In 2026 starten we met het Beheerkader Openbare Verlichting. Dit is 2025 geactualiseerd. Riolering Het Gemeentelijk Waterplan 2024-2028 stelde de raad in 2023 vast. De hierin omschreven wijze van rioolbeheer voeren we vanaf 2024 uit. Sloten en waterpartijen Voor het jaarlijks onderhoud van de sloten en waterpartijen is er een samenwerkingsovereenkomst met het Waterschap en omliggende gemeenten. De nieuwe overeenkomst gaat vanaf 2025 van start. Hierbij is er meer aandacht voor verduurzaming van de werkzaamheden en ecologisch maaien. We verwachten dat de kosten hierdoor toenemen. Voor het grootschalige onderhoud (baggeren en in het voorgeschreven model brengen) stellen we een nieuw plan op. Deze werkzaamheden voeren we nu wanneer dat nodig is uit. Om wateroverlast te voorkomen is een meerjarenplanning noodzakelijk. We verwachten dat hierdoor de kosten toenemen.
Ontwikkelingen openbaar gebied - 2 Leurse Haven We zijn al enige tijd in gesprek met de Provincie over het vaarwegbeheer. Onderdeel van deze gesprekken is een onderzoek naar de huidige staat van de vaarweg en wat de (beheer)kosten zijn om de Leurse Haven geschikt te hebben en houden als vaarweg. Het streven is om in 2025 duidelijkheid te hebben over wie de rol van vaarwegbeheerder toekomt en wat de benodigde (beheer)kosten zijn. Mocht de gemeente Etten-Leur worden aangewezen als vaarwegbeheerder dan moeten we de benodigde (beheer)kosten opnemen in de begroting. Westpolderplas In 2023 is het onderzoek naar de blauwalgenproblematiek afgerond en voorgelegd aan de gemeenteraad. In 2024 stelden we samen met het waterschap een werkplan op met een schatting van de kosten. Omdat de kosten hoog uitvallen is een contra-expertise uitgevoerd. Na de uitwerking van het werkplan leggen we de conclusies en adviezen voor aan de raad. Begraafplaats Geen bijzonderheden. Parkeermeters Geen bijzonderheden.
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
83
Speeltoestellen In het recent vernieuwde speel- en beweegbeleid staat de Etten-Leurse visie met financiële consequenties op spelen en bewegen voor de komende jaren. We willen dat kinderen vroeg in aanmerking komen met spelen en bewegen, zodat dit vanzelfsprekend wordt in hun leefstijl. Het speel- en beweegbeleid vormt de basis voor de speelplannen per wijk en de vervanging van bovenwijkse voorzieningen. Elke wijk komt eens per 7 tot 10 jaar aan de beurt voor een nieuw speelplan. De kosten hiervan zijn opgenomen op het investeringsplan. De planning loopt op schema. Het onderhoud van speeltoestellen en de bijbehorende ondergronden gebeurt secuur. Drie keer per jaar wordt er een operationele inspectie door de eigen dienst uitgevoerd en één keer per jaar een veiligheidsinspectie door een erkend inspectiebedrijf. We brengen verbeteringen aan die uit deze inspecties voortvloeien met het beschikbare exploitatiebudget. Afvalinzameling Het huidig Afvalbeleid 2020 wordt in 2025 vervangen door een nieuw grondstoffenplan 2025-2030. Dit nieuwe grondstoffenplan houdt rekening met de transitie van afval naar grondstof. In het grondstoffenplan komt de focus te liggen op de kwaliteit van de grondstofstromen om zo de circulaire doelstelling van minimaal 60% circulair in 2030 te behalen.
In 2025 starten we een aantal proefprojecten om de kwaliteit van de grondstofstromen te meten en uiteindelijk te verbeteren. Ook starten we projecten om zwerfafval in beeld te brengen en bijplaatsingen te meten en aan te pakken. Op 31 maart 2026 verloopt de overeenkomst voor de huur en transport van containers op de milieustraat. We evalueren deze dienstverlening en onderzoeken de mogelijkheden om: • het transport zelf (of in samenwerking) uit te voeren; • in eigen beheer nieuwe containers aan te schaffen. In diezelfde evaluatie onderzoeken we de mogelijkheid om de reststromen (grondstoffen) op de milieustraat samen met andere regiogemeenten te verwerken. Hierbij houden we rekening met de ontwikkelingen rond de huidige milieustraat en de recycledoelstelling (60% circulair in 2030).
84
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Ontwikkelingen gebouwen Op dit moment bespreken we de volgende veranderingen in het gebouwen bestand: • verkopen van het vergadercentrum op de Markt; • nieuwbouw van de huisvesting voor Jeugdland; • onderzoek naar nieuwbouw voor de scouting aan de Kokkestraat en de Lambertusstraat.
De procedure voor de verkoop van het vergadercentrum op de Markt is gestart. Voor de huisvesting van de scouting en Jeugdland zijn op dit moment geen ontwikkelingen. Het verduurzamen van panden verdient aandacht. Hiervoor is nog geen budget opgenomen in het onderhoudsplan. Onderhoud kapitaalgoederen elektrische installaties gemeentelijke objecten Nieuwe medewerkers die met elektrische installaties werken, krijgen hiervoor een training. We zorgen ervoor dat de werkzaamheden aan elektrische installaties worden uitgevoerd volgens de geldende wet- en regelgeving.
Ontwikkelingen sportaccommodaties Buitensportaccommodaties Vanaf het nieuwe maaiseizoen starten we een proef met robotmaaiers bij voetbalclub DSE. We evalueren de prestaties van deze machines en hun invloed op de kwaliteit van de velden. Met deze test onderzoeken we of robotmaaiers het onderhoud eenvoudiger en duurzamer maken. Omdat deze robots op elektriciteit werken, dragen we bij aan ons doel om de CO2uitstoot te verminderen. Grootschalig onderhoud gymlokalen Voor 2026 staat geen grootschalig onderhoud gepland. Onderhoud inventaris gymlokalen Het standaard onderhoud is gelijk aan 2025.
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
85
Financiering Financiering 2025 De rente op de kapitaalmarkt is de afgelopen maanden flink in beweging. We gingen in de begroting 2025 uit van 3,0%. We sloten in 2025 nog geen langlopende leningen af. Financieringstekorten dekten we met kasgeldleningen. Kasgeldleningen kosten op dit moment tussen de 2,5% en 3%.
We sluiten een langlopende lening af, wanneer financiering met kasgeld (door de kasgeldlimiet) niet meer mogelijk is. 2026-2029 Aan onze investeringen en grondexploitaties rekenen we 1,25% rente toe. Voor deze kadernota gebruiken we het percentage die we in de begroting 2025 berekenden. Bij het opstellen van de begroting 2026 bepalen we het percentage opnieuw.
86
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Bedrijfsvoering Algemeen De organisatie ontwikkelt zich om te blijven voldoen aan de wensen en behoeften van de samenleving nu en in de toekomst. We werken aan de bestuurlijke doelen op een manier die past bij de uitgangspunten van het raadsprogramma. Onze organisatieontwikkeling is gebaseerd op zes bouwstenen: Etten-Leur maken we samen, we leren en experimenteren, we maken slim gebruik van digitale ontwikkelingen, we doen wat we zeggen en werken aan onze doelen en ambities. Daarbij bepalen het nieuwe raadsprogramma en college-uitvoeringsprogramma onze agenda.
Loonkosten Er is een akkoord over een nieuwe Cao Gemeenten met een looptijd van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. Het resultaat wordt definitief na de ledenraadplegingen van de afzonderlijke partijen. De afspraken: • loonafspraken van 6,7% en € 35 nominaal. Dit betekent ongeveer 7% tot 8,5% in de lagere loonschalen; • Minimum uursalaris van € 16 per 1 januari 2026; • Verbeteringen van toelagen; • Studieschuld aflossen via IKB; • RVU; • Uitfaseren van aanvullende sociale zekerheidsregelingen. Voor de loonkosten 2026-2029 maken we een inschatting van de CAO stijging. Hiervoor gebruiken we de indexcijfers van het Centraal Plan Bureau. Deze cijfers gebruikt de Rijksoverheid ook bij het opstellen van de circulaires van het gemeentefonds.
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
87
Verbonden partijen Ontwikkelingen Onze uitgangspunten bij regionale samenwerking zijn kwaliteitsverbetering, krachtenbundeling en kostenbeheersing. In deze paragraaf melden we kort de bijzonderheden voor 2026 en de jaren daarna. Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) is vastbesloten om bij te dragen aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. De thema’s waar de OMWB zich mee bezighoudt (zoals stikstof, zeer zorgwekkende stoffen, luchtkwaliteit, kaderrichtlijn water, energietransitie en circulaire economie) zijn divers en raken zowel het landelijk als het stedelijk gebied en de industrie. Deze thema’s hebben een aanzienlijke impact op de fysieke leefomgeving, en de dynamiek is groot. We hebben gelijktijdig te maken hebben met meerdere transities (klimaat, landbouw, energie, digitaal). Er staat ons dus veel te wachten, maar we zien dit als een kans om samen vooruit te komen! Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Breda In 2025 evalueren we de GR Beschermd Wonen en onderzoeken we of we deze kunnen uitbreiden met maatschappelijke opvang. Als uit het onderzoek blijkt dat dit een gewenste en passende ontwikkeling is, passen we de GR Beschermd Wonen in 2026 aan en leggen we deze voor aan de gemeenteraad.
Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Midden- en West Brabant De verschillende veiligheidsregio's werken samen om extra aandacht te besteden aan de geopolitieke ontwikkelingen, energietransitie en klimaatveranderingen. Als vitale sector is de veiligheidsregio verplicht om de informatieveiligheid te versterken.
88
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Grondbeleid Grondbeleid In deze paragraaf beschrijven we onze visie en de doelstellingen van het grondbeleid voor de komende jaren. Zo maken het college en de gemeenteraad haar ambities en doelstellingen kenbaar. Visie op het grondbeleid In 2024 stelde de gemeenteraad twee belangrijke documenten vastgesteld: de nota Grondbeleid en de nota Kostenverhaal en Financiële bijdragen. De nota Grondbeleid beschrijft de manier waarop de doelstellingen van het ruimtelijk beleid worden gerealiseerd. De nota Kostenverhaal en Financiële bijdragen regelt hoe de kosten voor de verbetering van de fysieke leefomgeving, zoals infrastructuur en andere voorzieningen, toegerekend worden aan personen, bedrijven en organisaties. Algemene ontwikkelingen De omgevingsvisie geeft een beeld van de veranderingen in het bestaand stedelijk gebied en van de toekomstige uitbreiding daarvan tot 2040.
Wonen Gemeenten in de regio Breda en Tilburg deden de rijksoverheid via de Woondeal van maart 2023 een aanbod om samen tot 2040 een deel van het landelijk woningtekort op te lossen. Etten-Leur doet daaraan mee. De provinciale bevolkings- en woningbouwbehoefteprognoses en regionaal woningmarktonderzoek vormen getalsmatig de basis voor de afspraken in de regionale Woondeal. Programmering Voor de periode 2022 tot en met 2026 bedraagt de minimale opgave 1.118 woningen. De gemeenteraad en het college besloten om voor deze jaren een doel van minimaal 1.200 woningen vast te stellen. In de 2022 tot en met 2024 zijn hiervan 1.030 woningen opgeleverd. De opgave voor Etten-Leur kan volgens nu bekende afspraken en plannen oplopen tot ongeveer 4.100 woningen in 2040. In de huidige programmering van woningbouw staan, naast de 1.030 gerealiseerde woningen, voor de periode tot 2040 nog ongeveer 3.470 woningen gepland. In totaal zouden we daarmee komen op 4.500 woningen. Woningcategorieën Bij het ontwikkelen van de verschillende locaties houden we er rekening mee dat er minimaal 30% sociale huur en 40% betaalbare koop worden gerealiseerd. Het resterende deel wordt ingevuld met dure woningen. Locaties In de periode 2022 tot en met 2026 komen de meeste woningen op verschillende
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
89
binnenstedelijke locaties. Vanaf 2026 realiseren we voornamelijk woningen op nieuwe locaties buiten bestaand stedelijk gebied. De gemeenteraad nam hierover in de omgevingsvisie een besluit.
Bedrijventerreinen In de loop van 2023 maakten de gemeenten en provincie nieuwe afspraken over bedrijventerreinen die lopen tot 2030. Hergebruik heeft de hoogste prioriteit. Programmering De huidige voorraad bedrijfsgronden op de locaties Vosdonk-Munnikenhei en Vosdonk-Noord is in principe voldoende om tot 2029 aan de vraag te voldoen voor kleinschalige bedrijfspercelen tot 1 hectare groot. Een uitzondering daarop vormt de reservering van ongeveer 1,85 hectare voor de realisatie van het Circulair Ambachtscentrum en de verplaatsing van de gemeentewerf. Locaties Etten-Leur wil vooral via herontwikkeling van bestaand bedrijventerrein aan de vraag voldoen. Door het ontbreken van geschikte en rendabele locaties gaan we niet over tot de aanleg van nieuw bedrijventerrein. We focussen ons op revitalisering van bestaande bedrijventerreinen. Dat doen we door actief oude bedrijven te verwerven en na sanering als “nieuwe” bedrijfskavels uit te geven. In de omgevingsvisie namen we daarover een besluit.
Kwaliteitsverbetering landschapsbeleid Gemeenten moeten zich bij de ruimtelijke ordening houden aan de provinciale Omgevingsverordening. In de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant staan onder andere regels over het versterken van omgevingskwaliteit. Het gaat hier om de regeling ‘Kwaliteitsverbetering landschap’. De gemeente moet de ontvangen bijdragen gebruiken voor de doelen in het buitengebied die in de provinciale Omgevingsverordening staan. De gemeente moet regelmatig aan de provincie rapporteren over hoe de voorziening Kwaliteitsverbetering landschap wordt besteed. Lopende projecten zijn: een eenvoudige parkeerplaats langs de Loosweg, wandelvoorzieningen in Kelsdonk/Zwermlaken en ontsnipperingsmaatregelen. In de komende jaren komt daar het stedelijk uitloopgebied in Haansberg bij. In 2018 sloten de gemeente en het Waterschap Brabantse Delta een samenwerkingsovereenkomst om de aanleg van 30 kilometer ecologische verbindingszones mogelijk te maken. Deze samenwerkingsovereenkomst loopt nog tot 1 januari 2028, maar wordt mogelijk verlengd om de nog resterende opgave van 13 kilometer te realiseren.
Risico's Aan het uitvoeren van grondbeleid zijn risico’s verbonden. Deze risico’s beheersen we door risicomanagement. Onderdeel hiervan is, naast het voorkomen en beperken van risico’s, ook het vormen van reserves (weerstandscapaciteit) om de nadelen van het eventueel voordoen van risico’s op te kunnen vangen.
90
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
De financiële bedrijfsvoering van het Grondbedrijf is zo opgezet dat we risico’s in principe opvangen binnen de reserve Grondexploitatierisico's zonder dat we een beroep doen op de reguliere bedrijfsvoering van de gemeente. Scenario's Om schommelingen in de markt weer te geven werken we naast de normale risicoberekeningen nog twee scenario’s uit waarbij we tegenvallers in de markt meenemen.
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
91
Investeringen Krediet aanpassingen In de eerste bestuursrapportage 2025 stellen we de volgende aanpassingen in de investeringskredieten voor.
(bedragen x € 1.000)
Nieuw Verhoging kredietbedrag
1. Inrichting Oderkerkpark
446
486
1. Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie
-295
195
1. Openbare verlichting
-63
937
1. Mobiliteitsplan 1. Hekwerk hondenuitlaatterrein
-12
88
-21
79
Subtotaal
54
2. Uitbreiding De 4 Heemskinderen
500
Totaal
554
1.300
1. Herinrichting Oderkerkpark Voor de herinrichting van het Oderkerkpark is € 446.000 aanvullend krediet benodigd. Hiervoor wordt voor € 392.000 onttrokken uit overige kredieten. Aanvullend is er nog € 54.000 nodig. 2. Uitbreiding van de school De 4 Heemskinderen Voor de uitbreiding van de school De 4 Heemskinderen is € 500.000 aanvullend benodigd. Dit is nodig voor indexering, constructieve kosten en aanpassing van technische installaties.
Investeringsruimte 2026-2029 Om nieuwe investeringen te kunnen doen, nemen we jaarlijks een bedrag aan kapitaallasten op als beschikbare investeringsruimte. Deze bedragen zijn (inclusief de voorgestelde wijziging in deze kadernota): 2026: € 350.000 2027: € 220.000 2028: € 240.000 2029: € 240.000 Het bedrag dat we hiervoor kunnen investeren is afhankelijk van de levensduur van de investering.
92
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Financiële positie Financiële positie reserves en voorzieningen Inleiding Het financiële beleid van Etten-Leur verdelen we onder in diverse elementen waaronder de reserves en voorzieningen. In oktober 2024 stelde de gemeenteraad het ‘Beleidskader reserves en voorzieningen’ in de ‘financiële verordening gemeente Etten-Leur 2024’ vast. We actualiseren het inzicht in de financiële positie ieder jaar bij het opstellen van de kadernota.
Doelstelling De doelstelling van deze ‘Financiële positie reserves en voorzieningen 2025’ is om een actueel beeld te geven van de ontwikkeling van onze reserves en voorzieningen. Zo kan de gemeenteraad zijn kaderstellende rol goed uitvoeren. Hierbij hoort onder andere het vaststellen van de uitgangspunten voor de reserves en voorzieningen. Deze uitgangspunten zijn afgeleid uit het ‘Beleidskader reserves en voorzieningen’. Voor de financiële positie reserves en voorzieningen geldt als basis de uitkomsten van de jaarrekening 2024 en de mutaties uit deze kadernota. Bij elke reserve en voorziening staat een overzicht met de verwachte stortingen en bestedingen. De bedragen voor 2029 namen we over van 2028. Bij het opstellen van de begroting 2026 actualiseren we deze bedragen.
Samenvatting Deze samenvatting bevat de belangrijkste wijzigingen en beslispunten van de financiële positie. Uit het actuele overzicht van de reserves en voorzieningen blijkt dat de gemeente Etten-Leur op 1 januari 2025 13 reserves en 18 voorzieningen heeft. We actualiseerden de uitgangspunten en het te verwachten verloop van de reserves en voorzieningen. Als basis voor deze actualisatie gebruikten we de ‘Financiële positie reserves en voorzieningen 2024’, die als onderdeel van de kadernota 2025-2028 is vastgesteld. Naast enkele tekstuele wijzigingen stellen we voor: 1. De 'Reserve Compenserend Groen' op te heffen; 2. De 'Reserve Kwaliteitsverbetering Landschap' op te heffen; 3. De 'Reserve Optimalisatie bedrijfsvoering' op te heffen;
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
93
4. Na gebruik van het resterende bedrag de 'Reserve Automatisering' op te heffen; 5. Een nieuwe 'Voorziening Regeling Vervroegde Uittreding (RVU)' te vormen; 6. Een nieuwe 'Voorziening Kwaliteitsverbetering Landschap' te vormen; 7. de ‘Financiële positie reserves en voorzieningen 2025’ vast te stellen.
94
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Reserves 2024-2029 De ontwikkeling van de reserves van 2024 tot en met 2029 staat in dit overzicht. (bedragen x €1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Algemene reserve
21.815
23.342
23.342
23.342
23.342
23.342
Algemene reserve
21.815
23.342
23.342
23.342
23.342
23.342
Kapitaallasten Onderwijs
9.275
8.804
8.326
7.867
7.424
6.981
Sportvoorzieningen
4.953
4.667
4.380
4.094
3.807
3.521
Bestemmingsreserves (dekking)
14.228
13.471
12.706
11.960
11.231
10.502
Kwaliteitsverbetering Landschap
0
0
0
0
0
0
Optimalisatie bedrijfsvoering
0
0
0
0
0
0
Automatisering
144
3
3
3
3
3
Bomenfonds
54
54
54
54
54
54
Dekkingsreserve
Nog uit te voeren werkzaamheden
2.861
0
0
0
0
0
Infrastructurele oplossingen
4.000
5.500
7.000
8.500
10.000
11.500
Bestemmingsreserves (overig)
7.059
5.557
7.057
8.557
10.057
11.557
Grondexploitatierisico's
13.000
13.000
13.000
13.000
13.000
13.000
Realisatie Omgevingsvisie
291
540
986
986
986
986
0
0
0
0
0
0
213
163
113
63
13
-37
Reserves Grondbedrijf
13.505
13.704
14.100
14.050
14.000
13.950
Reserves Algemene Dienst en Grondbedrijf
56.607
56.073
57.205
57.909
58.630
59.350
Compenserend groen Cultuur
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
95
Algemene reserve De reserves van de gemeente Etten-Leur verdelen we onder in de algemene reserve, de bestemmingsreserves en de bestemmingsreserves van het Grondbedrijf. Algemene reserve De gemeente Etten-Leur heeft een algemene reserve. We gebruiken deze reserve voor het opvangen van risico’s in algemene zin en het opvangen van risico’s waarvoor geen (toereikende) bestemmingsreserves zijn ingesteld.
Datum instelling
Algemene reserve Vóór 2000
Soort reserve
Algemene reserve
Doelstelling/ bestemming
De algemene reserve rekenen we tot de middelen die we inzetten om tegenvallers in de exploitatie op te vangen (weerstandscapaciteit). Het gebruik van deze reserve gaat niet ten koste van de uitvoering van de programma's. Boven het minimumniveau is dit een vrije reserve. Dit geldt zolang er geen concrete bestemming is gegeven.
Periode reserve
Niet bepaald.
Minimum
€0
Maximum
Geen maximum bepaald.
Overige toevoegingen
- Jaarlijkse toevoeging - Buitengewone baten - Voordelige rekeningsaldi na geautoriseerde resultaatbestemmingen
Wijze van besteding
Indien nodig halen we geld uit deze reserve voor het realiseren van beleidsdoelstellingen.
We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000) Stand 1 januari
2024
2025
2026
2027
2028
2029
23.206
21.815
23.342
23.342
23.342
23.342 0
783
1.527
0
0
0
Onttrekkingen
2.174
0
0
0
0
0
Stand 31 december
21.815
23.342
23.342
23.342
23.342
23.342
Stortingen
96
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Bestemmingsreserves Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de gemeenteraad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Bestemmingsreserves verdelen we onder in dekkingsreserves en overige bestemmingsreserves. Dekkingsreserves Er zijn twee reserves gevormd voor de dekking van de kapitaallasten van investeringen met een economisch nut (onderwijs en sportvoorzieningen). Deze investeringen moeten we activeren zonder dat eventuele bijdragen uit reserves hierop in mindering zijn gebracht. Kapitaallasten Onderwijs Datum instelling
Dekkingsreserve kapitaallasten Onderwijs 2005
Soort reserve
Dekkingsreserve.
Doelstelling/ bestemming
De reserve gebruiken we voor de dekking van een gedeelte van de kapitaallasten van brede scholen.
Periode reserve
Afschrijvingsperiode scholen (40 jaar).
Minimum
€0
Maximum
Niet bepaald.
Overige toevoegingen
Het deel van de jaarlijkse kapitaallasten van de brede scholen dat lager is dan het vastgestelde bedrag in de begroting.
Wijze van besteding
Het deel van de jaarlijkse kapitaallasten van de brede scholen dat hoger is dan het vastgestelde bedrag in de begroting.
We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Stand 1 januari
9.767
9.275
8.804
8.326
7.867
7.424
Stortingen Onttrekkingen Stand 31 december
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
0
0
0
0
0
0
492
471
478
459
443
443
9.275
8.804
8.326
7.867
7.424
6.981
97
Sportvoorzieningen Datum instelling
Dekkingsreserve kapitaallasten Sportvoorzieningen 2010
Soort reserve
Dekkingsreserve.
Doelstelling/ bestemming
De reserve gebruiken we voor de dekking van de afschrijvingen van sportvoorzieningen in sportparken Lage Banken, De Streek, Hoge Neerstraat en Trivium.
Periode reserve
Afschrijvingsperiode sportvoorzieningen (40 jaar).
Minimum
€0
Maximum
Boekwaarde sportvoorzieningen (40 jaar).
Overige toevoegingen
Niet van toepassing.
Wijze van besteding
Jaarlijkse afschrijving van de sportvoorzieningen.
We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Stand 1 januari
5.240
4.953
4.667
4.380
4.094
3.807
Stortingen Onttrekkingen Stand 31 december
98
0
0
0
0
0
0
286
286
286
286
286
286
4.953
4.667
4.380
4.094
3.807
3.521
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
Kwaliteitsverbetering Landschap Ook de overige bestemmingsreserves lichten we toe: Reserve Datum instelling
Kwaliteitsverbetering landschap 2001
Soort reserve
Overige bestemmingsreserve.
Doelstelling/ bestemming
Uit deze reserve worden projecten voor de uitvoering van de provinciale regeling ‘Kwaliteitsverbetering Landschap’ betaald.
Periode reserve
Deze reserve is gebaseerd op de Provinciale Omgevingsverordening. De reserve heeft echter het karakter van een voorziening. Daarom heffen we deze reserve op. Het saldo boekten we over naar de voorziening Kwaliteitsverbetering landschap.
Minimum
€0
Maximum
Niet bepaald.
Overige toevoegingen
Verplichte bijdragen van initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied op grond van de provinciale regeling ‘Kwaliteitsverbetering Landschap’ worden in deze reserve gestort.
Wijze van besteding
Uitgaven voor projecten voor de uitvoering van de regeling ‘Kwaliteitsverbetering Landschap’ worden uit deze reserve betaald. Deze uitgaven zijn aan regels gebonden.
We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Stand 1 januari
498
0
0
0
0
0
Stortingen
31
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
529
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand 31 december
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT
99
Optimalisatie bedrijfsvoering Reserve Datum instelling
Optimalisatie bedrijfsvoering 2003, in 2015 aangepast
Soort reserve
Overige bestemmingsreserve.
Doelstelling/ bestemming
De reserve wordt gebruikt voor investeringen om de bedrijfsvoering te optimaliseren. Het gaat hierbij om investeringen voor digitalisering en automatisering, lean maken van processen, het eventueel afstoten van taken en administratieve lastenverlichting. De reserve is - vanuit de oorspronkelijke doelstelling van de ‘Reserve personeel’ - ook bestemd om knelpunten in de bedrijfsvoering, zoals frictiekosten, werving en selectie en opleidingen op te vangen.
Periode reserve
De reserve is volledig besteed. We heffen de reserve op.
Minimum
€0
Maximum
€ 3.000.000
Overige toevoegingen
We bepalen het resultaat van de personeelskosten (eigen personeel en inhuur van derden). Bij een positief resultaat is er de keuze dit toe te voegen aan deze reserve.
Wijze van besteding
De kosten die gemaakt worden om de bedrijfsvoering te optimaliseren worden aan deze reserve onttrokken. Bij een negatief resultaat op de personeelskosten (eigen personeel en inhuur van derden) is er de keuze dit te onttrekken uit de reserve.
We verwachten de komende jaren de volgende bestedingen: (bedragen x €1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Stand 1 januari
100
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
100
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stortingen Onttrekkingen Stand 31 december
100
Kadernota 2026-2029 - CONCEPT