CConstaterende datEtten-Leur
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Jaarstukken 2025-29052026

Raad besluit 29 juni 2026, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: . Vaststellen Jaarrekening 202552.428 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 6

De nieuwkomersklas breidden we uit door de komst van het AZC. De thuiszittersvoorziening is medio april 2025 officieel geopend. Deze was al in gebruik vanaf augustus 2024. De Trampolinegroep bij Het Kompas loopt goed. Het evenement 'Laat het licht aan' vond 3 april plaats. Veel groepen van het Munikkenheide college en KSE namen deel. Alle scholen nemen inmiddels deel aan het project TAEL. Ook maakten we afspraken met de GGD over het project M@zzel. Dit project is inmiddels na de zomervakantie gestart. Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Zowel de lokale paragraaf als de regiovisie voerden we volledig uit. Jong zijn in Etten-Leur Het in gesprek zijn en raken met jongeren met tussenkomst van het jongerenwerk gaat steeds beter. Het Jongerenwerk is steeds beter zichtbaard binnen de KSE en Munikkenheidecollege. Via aansprekende thema's als jong ondernemerschap (Solid Collective) en evenementen proberen we via jongerenwerk en de werkgroep jongeren en politiek de jongeren actief te betrekken bij gemeentelijk beleid. Hervormingsagenda jeugdzorg We stellen vast dat veel onderwerpen uit de landelijke Hervormingsagenda in onze regio al zijn uitgevoerd. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Jong ondernemen Talent behouden in de regio. De gemeente heeft hierbij ondersteuning van Start-to-grow.

Lokale onderwijsagenda en Nationaal Plan Onderwijs Alle projecten zijn in uitvoering. Op dit moment is er geen extra aandacht nodig. Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Voor 2026 stelden we een nieuwe regiovisie op. Ook aan deze regiovisie verbinden we een lokale paragraaf. De nieuwe regiovisie leggen we in februari 2026 ter besluitvorming aan de raad voor. Jong zijn in Etten-Leur De vertaling van ideeën en wensen naar concrete activiteiten. De rol van het jongerenwerk voor alle jongeren heeft meer aandacht nodig. We gaan proberen jongeren bij de organisatie ervan te betrekken. Hervormingsagenda jeugdzorg Het onderzoek van HHM en Cebeon bevestigt dat Etten-Leur goed presteert binnen de Wmo en Jeugdzorg. De resultaten zijn vertaald naar maatregelen om vorm te geven aan een toekomstbestendig stelsel voor Jeugdzorg. De maatregelen wat betreft jeugdzorg werken we uit in een plan van aanpak. Dit plan van aanpak ronden we in het eerste kwartaal 2026 af. Deze maatregelen richten zich onder andere op het vormgeven stevig lokaal team, standaardisatie van inkoop en het afbouwen van residentiële zorg.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: 37Jaarstukken 2025-CONCEPT Naam project | Omschrijving | planning: Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027 | Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) | 2025 | 2026 afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda. Nationaal Plan Onderwijs | Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen | 2025 als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school. Jong zijn in Etten-Leur | In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften | 2025 te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek. Jong Ondernemen | Dienstverlening verbeteren aan startende en jonge | 2025 | 2026 ondernemers. Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale | Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om | 2025 paragraaf | voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden. 38 | Jaarstukken 2025-CONCEPT 2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op maatregelen die ervoor zorgen dat inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt inzet op het gebied van gezondheid, veiligheid, welzijn, eenzaamheid, activiteiten voor ouderen, maar ook op het gebied van (senioren-)huisvesting.

Dit alles in samenwerking met onder andere partners in de wijken, jongeren, zorginstellingen en de woningcorporatie. Vanwege de verwachte toename van het aantal kwetsbare ouderen zet de gemeente in op een dementievriendelijke gemeente, houden we rekening met de mogelijkheden van (intensieve) zorg in de wijken en bouwen we aan een sterke gemeenschap. Maatschappelijk effect • Ouderen wonen langer zelfstandig en veilig in Etten-Leur. Wat waren de doelen? 1.Versterken van zelfredzaamheid en gezondheid (preventie). 2.Sterke gemeenschappen, waarbij inwoners zelf en samen zorgen. 3.Voldoende ondersteuning op het juiste moment en in de juiste omgeving. 4.Etten-Leur is een dementievriendelijke gemeente. 5.Voldoende passende huisvesting (met zorg) voor senioren. Wat hebben we gemeten? Indicator | Laatste Vorige | Laatste meting | meting | meting Percentage van de mantelzorgers dat hoge belasting ervaart | 2025 | 21 % | 27 % Percentage van de inwoners dat (zeer) tevreden is over het aanbod van (gezondheids-)zorgvoorzieningen in de 202563 % | 64 % nabije omgeving Waardering cliënten over het (keukentafel-)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en | 2024 | 8,0 | 7,9 ondersteuning (klanttevredenheidsonderzoek Wmo cijfer 2022) Jaarstukken 2025-CONCEPT | 39 Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat.

Wat gaat goed? Dementievriendelijke gemeente De uitvoering van het jaarplan verliep volgens schema. Alle activiteiten (VR-brillen project voor bewustwording, diverse activiteiten en ondersteuningsgroepen in het voorliggend veld) en de samenwerking tussen de verschillende partners liepen goed. In 2025 zijn we met de VR-brillen onder andere bij het personeel van de AH geweest en ook voor 2026 zijn we in gesprek met ondernemers. Daarnaast hebben we, naast de open inloop, afspraken staan met Avoord en voor klassen van het Munnikenheide College. Samen met de panelgroep (groep mensen met dementie) blijven we periodiek in gesprek om te kijken wat er nodig is. Versterken samenwerken gemeente-zorgverzekeraars (Integraal Zorgakkoord) Het opgebouwde netwerk met zorg- en welzijnspartners is waardevol. We voerden het regioplan uit met de verschillende actielijnen daarin, zoals leefstijl, leefomgeving en kansengelijkheid, mentale gezondheid en kwetsbare ouderen. In oktober stemde de ledenraadpleging van de VNG in met ondertekening van het aanvullende Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), dit is het vervolg op het Integraal Zorgakkoord. Regisseren Community Care Het project is geëvalueerd en afgesloten. De geleerde lessen worden meegenomen in de rollen en taken van functionarissen die in de wijk werkzaam zijn.

Samen Gezond Leven We voerden het project Samen Gezond Leven Etten-Leur en de daarin opgenomen doelen en acties uit. Ook voor 2026 is er weer een uitgebreid aanbod aan acties en activiteiten. Er komen mooie initiatieven van of in samenwerking met partners en inwoners tot stand, die bijdragen aan de gezondheid van inwoners (variërend van projecten op gebied van bewegen en valpreventie tot gezond eten). We werken hiermee in de breedte aan preventie en gezondheid. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Dementievriendelijke gemeente Het aantal inwoners met dementie blijft toenemen. Daarom is het goed de dementievriendelijke gemeente ook komende jaren door te zetten. Versterken samenwerken gemeente-zorgverzekeraars (Integraal Zorgakkoord) We wachten op de landelijke ontwikkelingen voor wat betreft het AZWA. Hier zou in de eerste helft van 2026 meer duidelijk over moeten worden. Dit heeft ook gevolgen voor de verdere financiering en de mogelijkheden om de lopende activiteiten voort te zetten. Het is nog niet duidelijk hoe de financiën verdeeld worden. Het is wel duidelijk dat gemeenten (tijdelijk) extra geld krijgen. We blijven de ontwikkelingen op de voet volgen. Regisseren Community Care Het project is afgerond. Samen Gezond Leven De landelijke ontwikkelingen maken de financiering en voortzetting van de activiteiten onzeker.

We werken samen met partners om ook zonder financiële bijdrage van de gemeente waar mogelijk gezondheidsinitiatieven voort te zetten. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: 40 Jaarstukken 2025-CONCEPT Naam project | Omschrijving | planning: Dementievriendelijke gemeente | Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers | 2025 | 2026 zo lang mogelijk mee laten doen in de samenleving. Versterken van de samenwerking | Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met | 2025 | 2026 tussen gemeenten en zorgverzekeraars gezamenlijke financiering. (sociaal en medisch domein) Regisseren Community Care | Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer | 2025 | 2026 zelfstandig kunnen blijven wonen. Project samen gezond leven | Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, | 2025 | 2026 (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal sport en bewegen en lifestyle. preventieakkoord en lifestyle) Risico's De belangrijkste risico's in dit programma zijn: Beheersing kosten jeugdzorg en Wmo Het onderzoek beheersing kosten jeugdzorg en Wmo is afgerond. Het plan van aanpak voor de korte termijn is opgesteld; het plan van aanpak voor de middellange en lange termijn wordt momenteel uitgewerkt. Er zijn maatregelen aan de gemeenteraad voorgelegd met als doel te komen tot stabilisatie dan wel krimp van de kosten in het sociaal domein.

Daarbij dient te worden onderkend dat deze maatregelen naar verwachting bijdragen aan kostenbeheersing en mogelijk kostenkrimp, maar dat dit op voorhand niet met zekerheid kan worden vastgesteld. Compensatie voor tekorten in jeugdzorg, maar zorgen na 2027 Tijdens de looptijd van het onderzoek naar de beheersing van de kosten jeugdzorg en Wmo werd in ‘politiek Den Haag’ de voorjaarsnota 2025 gepubliceerd. Met name voor de jeugdzorg zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld, ter compensatie van tekorten over 2023 en 2024. Het is echter van belang te erkennen dat deze aanvullende middelen geen algehele oplossing bieden en dat er vanaf 2028 opnieuw onduidelijkheid ontstaat. In 2027 wordt opnieuw onderzoek gedaan door de deskundigencommissie die afgelopen periode de financiële effecten van de Hervormingsagenda Jeugd heeft verkend. Daarna wordt duidelijk hoeverre gemeenten vanaf dat moment al dan niet in de kosten van de Jeugdzorg worden gecompenseerd. Dekkend zorglandschap De complexiteit van de jeugdzorg neemt toe. In de situatie van hoogcomplexe zorg overschrijdt de vraag het aanbod. Als gevolg hiervan is het zorglandschap in de regio West-Brabant West onvoldoende dekkend, waardoor we genoodzaakt zijn uit te wijken naar andere regio’s met vaak hogere kosten als gevolg.

Jaarstukken 2025-CONCEPT | 41 Verbonden partijen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningsschap West Noord-Brabant (WVS); • Gemeenschappelijke Regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van West- Brabant; • Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst West-Brabant (GGD); • Gemeenschappelijke Regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV); • Gemeenschappelijke Regeling voor Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant; • Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio West-Brabant; • Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Breda. Wat kostte het? 2.

Sociaal | Werkelijk | Begroting | Aangepaste | Werkelijk | Resultaat begroting (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Lasten | -60.126 | -58.575 | -65.581 | -64.338 | 1.242 Baten | 12.363 | 6.143 | 10.914 | 10.949 | 35 Totaal saldo van baten en lasten | -47.763 | -52.432 | -54.667 | -53.389 | 1.278 programma Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves | -1.463 | - | -1.096 | -766 | 331 Onttrekking reserves | 1.085 | 521 | 1.984 | 1.479 | -504 Resultaat programma | -48.141 | -51.911 | -53.779 | -52.675 | 1.104 Incidenteel Incidentele lasten | -1.508 | -50 | -1.022 Incidentele baten | 1.085 | 521 | 1.479 Resultaat structureel programma | -47.718 | -52.382 | -53.779 | -53.132 | 1.104 42 | Jaarstukken 2025-CONCEPT Toelichting financieel resultaat We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat steeds over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) | Bedrag 1. Jeugdzorg - niet vrij toegankelijke zorg | 534 2. Jeugdzorg - jeugdbescherming/jeugdreclassering | 185 3.

Wmo - Begeleiding | 117 4. Wmo - Beschermd Wonen | 90 5. Wmo - eigen bijdragen | 66 6. Wmo - Deeltaxi | 61 7. Wmo - Huishoudelijke ondersteuning | -59 8. Wmo - woonvoorzieningen | -51 9. Inburgering | -232 10. Specifieke Uitkering Integraal Zorg Akkoord (IZA) | 304 11. Specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 110 12. Inhuur WVS wijkgebouwen | 85 13. Toeslagenaffaire | -81 14. Leerlingenvervoer | -56 15. Paardenbak Concordia Florebit | -121 16. Kunst in de wijken | 50 17. Reserve Cultuur | -50 18. Project Normaliseren | 51 19. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | -51 20. Leefbaarheidsbudget | 42 21. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | -42 22. Nationaal Plan Onderwijs en gelden Onderwijsachterstand | 37 23. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | -37 24. Solid collective | 30 25. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | -30 26. Overig | 152 Resultaat programma 2 | 1.104 Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp | Toelichting 1. Jeugdzorg - niet vrij toegankelijke zorg | In 2025 gaven we minder (50) jeugdzorgarrangementen af dan in 2024. Daarnaast bedroegen de kosten van de landelijke transitiearrangementen (hoog-specialistische arrangementen) minder dan waarmee we in de begroting rekening hielden. 2.

Jeugdzorg - jeugdbescherming/ | Het aantal afgegeven maatregelen jeugdbescherming en jeugdreclassering in 2025 (86) is minder jeugdreclassering | dan het aantal afgegeven maatregelen in 2024 (118). 3. Wmo - Begeleiding | Minder cliënten deden een beroep op de maatwerkvoorziening Begeleiding dan waarmee we in de begroting rekening hielden. 4. Wmo - Beschermd Wonen | Voor 2024 en 2025 bedraagt het positieve resultaat van de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen respectievelijk € 65.000 en € 25.000. Dat is hoger dan waarmee in de begroting rekening hielden. 5. Wmo - eigen bijdragen | Het aantal cliënten met een Wmo maatwerkvoorziening steeg. Hierdoor ontvingen we via het Centraal Administratie Kantoor meer eigen bijdragen dan waarmee we in de begroting rekening hielden. 6. Wmo - Deeltaxi | De nieuwe aanbesteding vanaf januari 2025 valt goedkoper uit dan het vorige contract. Jaarstukken 2025-CONCEPT | 43 Onderwerp | Toelichting 7. Wmo - Huishoudelijke ondersteuning | Het aantal inwoners dat gebruik maakte van de maatwerkvoorziening Huishoudelijke ondersteuning steeg in 2025 met 4,5%. Het tekort (op een totaalbedrag van € 5,8 miljoen bleef beperkt omdat er sprake is van een forse stijging van het aantal (goedkopere) indicaties HO light. HO light is het verstrekken van eenmaal in de twee weken Huishoudelijke Ondersteuning met een gemiddelde inzet van 2 tot 2,5 uur. Dus niet elke week.

8. Wmo - woonvoorzieningen | Meer inwoners deden een beroep op woonvoorzieningen, omdat steeds meer inwoners thuis blijven wonen ook als zij beperkingen krijgen. De oorzaak is de sterke vergrijzing. Ook is de gemeente verantwoordelijk voor de verstrekking van woonvoorzieningen wanneer verpleeghuis zorg verstrekt wordt in de vorm van een Volledig Pakket Thuis of Modulair Pakket Thuis. 9. Inburgering | We ontvangen een lagere uitkering voor inburgering omdat er minder statushouders zijn gehuisvest dan verwacht. 10. Specifieke Uitkering Integraal Zorg | In de regio was eind 2025 sprake van een overschot op het IZA budget. Om te voorkomen dat we Akkoord (IZA) | dit budget moeten terugbetalen aan het Rijk, verantwoorden we al bestaande activiteiten onder het IZA budget. 11. Specifieke uitkering Gezond en Actief | Het Samen Gezond Leven Etten-Leur (het Etten-Leurse GALA Akkoord) heeft als doel te werken Leven Akkoord (GALA) | aan een gezonde samenleving in 2040. In 2025 financierden we deels al lopende projecten ten laste van deze specifieke uitkering. Het bedrag dat we hiervoor in de begroting reserveerden was daarom niet nodig. 12. Inhuur WVS wijkgebouwen | De WVS werd minder ingezet voor wijkgebouwen. 13. Toeslagenaffaire | Voor de toeslagenaffaire behandelden we minder dossiers dan in de begroting was voorzien. Hierdoor valt de ontvangen vergoeding lager uit dan verwacht. 14.

Leerlingenvervoer | Door het steeds inclusiever worden van het primair onderwijs blijven leerlingen op Etten-Leurse scholen en neemt het aantal leerlingen in het leerlingenvervoer fors af. Bij die leerlingen die nog wel gebruik maken van het leerlingenvervoer, is sprake van meer dure ritten door de afstand en geringe combinatiemogelijkheden. In het voortgezet onderwijs loopt de ontwikkeling van inclusief onderwijs achter. Daardoor is ook hier het gebruik van het leerlingenvervoer hoger dan in het primair onderwijs. 15. Paardenbak Concordia Florebit | Het college besloot een incidentele subsidie te verstrekken aan Concordia Florebit voor het realiseren van een paardenbak. 16. Kunst in de wijken | In 2025 realiseerden we geen kunstwerk in een wijk. 17. Reserve Cultuur | In 2025 realiseerden we geen kunstwerk in een wijk en werd dit bedrag niet uit de reserve Cultuur onttrokken. 18. Project Normaliseren | Het project Normaliseren jeugd loopt door in 2026. Het budget nemen we via de reserve Nog uit voeren werkzaamheden mee naar 2026. 19. Reserve Nog uit te voeren | Het project Normaliseren jeugd loopt door in 2026. Het budget nemen we via de reserve Nog uit werkzaamheden | voeren werkzaamheden mee naar 2026 20. Leefbaarheidsbudget | Het overschot van het leefbaarheidsbudget nemen we via de reserve Nog uit voeren werkzaamheden mee naar 2026 21.

Reserve Nog uit te voeren | Het overschot van het leefbaarheidsbudget nemen we via de reserve Nog uit voeren werkzaamheden | werkzaamheden mee naar 2026 22. Nationaal Plan Onderwijs en gelden | Voor de Onderwijsagenda gebruiken we de ontvangen NPO gelden als eerste. Het restant en Onderwijsachterstand | de middelen die we al in de begroting opnamen, nemen we via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. 23. Reserve Nog uit te voeren | Voor de Onderwijsagenda gebruiken we de ontvangen NPO gelden als eerste. Het restant en werkzaamheden | de middelen die we al in de begroting opnamen nemen we via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. 24. Solid collective | Solid Collective is een initiatief om jong ondernemerschap in Etten-Leur te stimuleren en jong talent aan de gemeente te binden. Omdat er vertraging is, nemen we dit bedrag via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. 25. Reserve Nog uit te voeren | Solid Collective is een initiatief om jong ondernemerschap in Etten-Leur te stimuleren en jong werkzaamheden | talent aan de gemeente te binden. Omdat er vertraging is, nemen we dit bedrag via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. 26. Overig | Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000. 44 | Jaarstukken 2025-CONCEPT 3.

Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Met adequate preventie en projecten dragen we bij aan de versterking van de leefbaarheid en de veiligheid van wijken en buurten. 45Jaarstukken 2025-CONCEPT 3.1 Woningbouw Wat wilde de gemeenteraad bereiken? Woningen toevoegen aan onze woningvoorraad zodat er een woning is voor elke Etten- Leurenaar, passend bij diens inkomen met een diversiteit aan woningen voor jongeren, gezinnen en senioren. We gaan voor gemengde duurzame, veilige wijken waarin sprake is van sociale samenhang. Maatschappelijk effect • Er zijn voldoende passende woningen voor iedere aandachtsgroep. • Wijken en woningen zijn duurzaam, de omgeving is veilig en er is sociale samenhang. Wat waren de doelen? 1. Het bouwen van gemiddeld 300 woningen per jaar. 2. De woon- en leefomgeving nodigen uit om naar buiten te gaan, elkaar te ontmoeten en te bewegen. 3. Er is voldoende groen, ruimte voor waterberging, infiltratie en er zijn voldoende speelvoorzieningen in woonwijken. 4.

Het stimuleren van de verduurzaming van 3.000 woningen. 5. Het realiseren van nieuwe woonvormen om senioren beschut maar zelfstandig te laten wonen. Wat hebben we gemeten? • Aantal gerealiseerde woningen (onderverdeeld naar type, aandachtsgroep en koop/huur) in een jaar. Deze aantallen staan in de paragraaf grondbeleid. • Waarstaatjegemeente.nl Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. 46 Jaarstukken 2025-CONCEPT Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Lage Vaartkant: woningbouw en verplaatsing Intratuin Het participatietraject is goed afgerond. De kaders zoals aantallen woningen, verdeling, water, groen en spelen zijn vastgesteld. Haansberg: Masterplan In december 2025 stelde de gemeenteraad het integraal Masterplan Haansberg vast inclusief de grondexploitaties. Diverse woonprojecten Op verschillende binnenstedelijke locaties zijn in 2025 totaal 118 woningen opgeleverd. Plannen Van Bergenpark, Podium en Spoor 3 worden in 2026 opgeleverd. Plannen Markt-Dreef en aan het Stationsplein zijn procedureel afgerond en gaan snel in 2026 van start. Voor de eerste fase Haansberg en te realiseren nieuwbouw aan de Lage Vaartkant worden de procedures in 2026 afgerond en vergunningen verleend. Start bouw van deze projecten is in 2027.

Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie Bij de adviestafel, een intern overleg, sluiten ambtenaren aan vanuit de thema's van het raadsprogramma. Aan de adviestafel leggen we vanaf de start van beleid of uitvoering de koppeling met de Omgevingsvisie. Woningbouw transformatie kantoorpand Dit project is afgerond in 2024. Haansberg: stedelijk uitloopgebied Het stedelijk uitloopgebied ontwikkeld mee met de woningbouw in Haansberg. In 2026 werken we het uitloopgebied een stukje verder uit in dialoog, onderzoek en landschapsvisie. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Lage Vaartkant: woningbouw en verplaatsing Intratuin - Haansberg: Masterplan De uitvoering van het Masterplan. De ambities zijn immers hoog en dit brengt een keuze met zich mee per fase in relatie tot snelheid, financiën en arbeid. Diverse woonprojecten Zorgen voor meer snelheid in procedures en meer gerichte sturing op betaalbare huur- en koopwoningen. Dit vraagt goede gesprekken met bouwende partijen en voortdurend meebewegen. Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie Het werken vanuit de integrale doelen uit de Omgevingsvisie is nog niet voor alle medewerkers vanzelfsprekend. We zijn acties gestart om de programma's onder de Omgevingswet concreter te maken. De adviestafel faciliteert afstemming, maar stuurt of bepaalt niet.

We blijven de organisatie over de integrale doelen informeren. We onderzoeken de mogelijkheden om de programmadoelen uit de Omgevingsvisie meer sturend of bepalend door te laten werken naar de uitvoering. Woningbouw transformatie kantoorpand - Haansberg: stedelijk uitloopgebied De voortgang erin houden. De gesprekken en afspraken met omwonenden, de diverse belanghebbenden die er betrokken bij zijn, de initiatiefnemers die in het gebied willen landen. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: 47Jaarstukken 2025-CONCEPT Naam project | Omschrijving | planning: Diverse woonprojecten (met | We ronden onder andere de volgende projecten af: Anna | 2025 | 2026 uitzondering van nieuwe wijken) | van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten we actief in op andere minder omvangrijke projecten binnenstedelijk waar wenselijk en mogelijk. Haansberg (Oost) Ontwikkeling | Wij starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met | 2025 | 2026 als doel start woningbouw in 2025. Lage Vaartkant; Intratuin en | We onderzoeken wat de mogelijkheden voor woningbouw | 2025 | 2026 lintbebouwing | voor deze locatie zijn.

Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie | We brengen in beeld wat de opgaven zijn uit de | 2025 | 2026 inclusief inzet op data sturing | Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wij een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie. 48 | Jaarstukken 2025-CONCEPT 3.2 Verkeersafwikkeling Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. Maatschappelijk effect • Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. Wat waren de doelen? 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelijkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd. Wat hebben we gemeten? Indicator | Laatste | Vorige | Laatste meting | meting | meting De totaalscore fietsstad | 2024 | 3,7 | 3,6 Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag voor lopen | 2023 | 0,61 | 0,58 Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag voor fietsen | 2023 | 0,60 | 0,71 Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Parkeerbeleid aanpassen Het parkeerbeleid in Etten-Leur staat goed. Enkele jaren geleden digitaliseerden we de parkeerproducten.

Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord) De uitvoering van het project 'Plan van aanpak verkeersontsluitingen' ligt op schema. Het knelpunt is onderzocht. Onderzoek Spoortunnel en Oostelijke randweg De ingenieursbureaus Arcadis en Haskoning werken volgens planning aan de uitwerking van de tunnel en oostelijke randweg. Daarnaast het uitvoeren van de benodigde onderzoeken. De planstudiefase loopt nog tot einde 2026. In het afgelopen half jaar zijn meerdere participatiebijeenkomsten geweest zoals informatieavonden, stakeholdergesprekken, klankbordgroep bijeenkomsten, bijeenkomsten met bewoners onderliggend wegennet en keukentafelgesprekken. Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan De raad stelde de mobiliteitsvisie in 2024 vast. Het mobiliteitsplan is in september 2025 door de raad vastgesteld. Evaluatie parkeerbeleid De parkeergarage blijft noodzakelijk voor bezoekers aan het centrum. De parkeergarage is 24 uur per dag, zeven dagen per week open. Ook vernieuwden we de parkeerapparatuur in de garage. Bezoekers kunnen nu afrekenen in de garage door hun kenteken in te toetsen. We werken in de komende tijd onder andere nog aan de vloer en verlichting van de parkeergarage. Het Banakkerterrein aan de Parklaan is toegevoegd aan straatparkeren. Hiermee komen we tegemoet aan de vraag voor capaciteit van werknemersparkeervergunningen.

De scanauto voor parkeerhandhaving rijdt. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Jaarstukken 2025-CONCEPT | 49 Wat heeft aandacht nodig? Parkeerbeleid aanpassen We zetten als gemeente in op het STOMP-principe. Dat betekent Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a service (deelmobiliteit), Privévervoer. Dit vraagt om aanpassingen van de parkeernormen. Dit passen we dit jaar aan. Daarnaast stellen we ieder jaar de parkeertarieven opnieuw vast. Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord) De uitvoering van het project 'Uitvoering verkeersontsluitingen' is gekoppeld aan het al dan niet doorgaan van de aanleg van de tunnel en randweg. Onderzoek Spoortunnel en Oostelijke randweg Uit de onderzoeken is naar voren gekomen dat er nog geen zicht is op cofinanciering. Dat maakt dat zoals het er nu voorstaat de volledige investering ten laste komt van de gemeente. Wij willen in 2026 nog verder onderzoeken of er nieuwe of andere cofinanciering mogelijk is. Ook is uit het onderzoek gebleken dat de tunnel en oostelijke randweg in de gebruiksfase te veel stikstofdepositie opleveren. We onderzoeken dit in 2026. Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan - Evaluatie parkeerbeleid We onderzoeken de parkeervergunningen en de bijbehorende kosten en prijzen.

Dit mede omdat we in de Mobiliteitsvisie op het principe van STOMP (Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a service - deelmobiliteit, Privévervoer) inzetten. Een keuze kan zijn om het autobezit en het aantal vergunningen minder aantrekkelijk te maken. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project | Omschrijving | planning: Evaluatie Parkeerbeleid en | We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen | 2025 | 2026 parkeerbeleid aanpassen | aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan. Gemeentelijk Verkeers- en | We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is | 2025 Vervoersplan | voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrijk aandachtspunt. Plan van aanpak en uitvoering | Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we | 2025 | 2026 verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke | met een plan van aanpak om de geadviseerde wijzigingen in aanpassingen Etten-Leur Noord) | de infrastructuur verder op te pakken. Onderzoek spoortunnel | We onderzoeken de mogelijkheden voor een spoortunnel en | 2025 | 2026 starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bij ketenpartners.

50 | Jaarstukken 2025-CONCEPT 3.3 Verkeersveiligheid Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. Maatschappelijk effect • Er is veilig gedrag in het verkeer. • De infrastructuur is veilig. Wat waren de doelen? 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bij de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlijke verkeerspunten terugdringen. Wat hebben we gemeten? Indicator Laatste meting Vorige meting Laatste meting Het aantal gevaarlijke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zijn We meten dit niet. We informeerden de raad over deze punten per brief en bij de vragen over de begroting in 2023. - - - Aantal verkeersdoden (5-jaars cumulatief) per 100 km weglengte 2023 0,3 2,8 Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Verlichting fietspaden Het fietspad aan de Liesbosweg is volledig verlicht. Daardoor is de veiligheid voor fietsers vergroot. Aanpak verkeersknelpunten Dit project is afgerond. We nemen dit mee in het mobiliteitsplan en uitvoeringsprogramma. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben.

Wat heeft aandacht nodig? Verlichting fietspaden Voor de verlichting op het Bolwerk is overleg geweest met netbeheerder Enexis. Enexis is met de voorbereiding bezig voor de aanleg van de grondkabel. Enexis is daarvoor in overleg met Rijkswaterstaat. Als de vergunning binnen is start Enexis met de aanleg van de grondkabel. Daarna plaatsen wij de masten en armaturen. Aanpak verkeersknelpunten - Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: 51Jaarstukken 2025-CONCEPT Naam project Omschrijving planning: Verlichting fietspaden We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk. Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken. 2025 Aanpak knelpunten verkeersveiligheid We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelijk is op. 2025 52 Jaarstukken 2025-CONCEPT 3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wijken en op de bedrijventerreinen. Maatschappelijk effect • De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. • Het afvalbeleid is duidelijk voor inwoners en ondernemers. Wat waren de doelen? 1.

De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A (CROW: kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). 2. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid. Wat hebben we gemeten? Indicator | Laatste | Vorige | Laatste meting | meting | meting Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef). Verhardingen | 2025 | 94% | 96,0% Groen | 2025 | 97% | 98,5% Meubilair | 2025 | 93% | 93,5% Verzorging | 2025 | 96% | 96,5% Totaal huishoudelijk afval kg per inwoner | 2025 | 479 | 466 Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Intensiveren toezicht en handhaving afval We zetten wekelijks mensen in, behandelen meldingen en beboeten waar mogelijk. Beheer openbare ruimte We hebben vastgestelde beheerplannen voor groen, straatmeubilair, verhardingen en een normenkader toegankelijkheid. Ook maken we een jaarplan voor het groenplan, dat bieden we tegelijk met de begroting en de tweede bestuursrapportage aan. Onderhoudsniveaus CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur) We hebben vastgestelde beheerplannen voor groen, straatmeubilair, verhardingen en een normenkader toegankelijkheid.

Ook maken we een jaarplan voor het groenplan, dat bieden we tegelijk met de begroting en de tweede bestuursrapportage aan. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Jaarstukken 2025-CONCEPT | 53 Wat heeft aandacht nodig? Intensiveren toezicht en handhaving afval We zien dat het naleven en handhaven van de regels rondom afvalinzameling op sommige locaties lastiger wordt. Om dit beter aan te pakken werken we aan een bestuursrechtelijke aanpak, waarmee we overtredingen efficiënter kunnen afhandelen. Dit doen we stap voor stap en in afstemming met handhaving en de buitendienst, zodat de uitvoering zorgvuldig gebeurt. Vanaf 1 september 2025 zetten we op enkele centrale afvalverzamelpunten camera’s in die ons helpen patronen in bijplaatsingen te herkennen. Deze techniek ondersteunt onze BOA’s bij het gericht inzetten van toezicht. De camera’s worden uitsluitend gebruikt om terugkerende situaties in beeld te brengen en niet om personen te identificeren. De komende periode gebruiken we om dit proces zorgvuldig in te richten, inclusief samenwerking, privacy-waar-borging en communicatie met inwoners. Zo zorgen we ervoor dat deze werkwijze duidelijk, proportioneel en effectief wordt ingezet.

Beheer openbare ruimte - Onderhoudsniveaus CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur) - Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Omschrijving planning: Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen. 2025 Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering) Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen. 2025 Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grijs-voorbereiding) Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur) 2025 54 Jaarstukken 2025-CONCEPT 3.5 Huisvesting bijzondere doelgroepen Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bijzondere doelgroepen. Maatschappelijk effect • Een thuis voor alle aandachtsgroepen. Wat waren de doelen? 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tijdelijke) en betaalbare huisvesting voor: - statushouders; - spoedzoekers; - arbeidsmigranten; - sociaal en medisch urgenten; - uitstroom uit intramurale instelling; - Oekraïense vluchtelingen. 2.

Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022. Wat hebben we gemeten? Indicator | Laatste | Vorige | Laatste meting | meting | meting Aantal beschikbaar gestelde woningen voor het totaal van hieronder genoemde aandachtsgroepen | 2025 Statushouders | 91 | 177 Arbeidsmigranten (1 grootschalig gebouw) | 250 | 288 Door- en uitstroom kwetsbare groepen (beschermd wonen en maatschappelijke opvang) | 13 | 25 Spoedzoekers | 25 | 45 Urgenten | 27 | 50 Opvang Oekraïners (2 locaties) | 128 | 128 Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Huisvesting arbeidsmigranten Er is een project grootschalige huisvesting gerealiseerd. We zijn in gesprek over volgende plannen. Bij reguliere huisvesting wordt voldaan aan huidig beleid van maximaal aantal personen. Huisvesting spoedzoekers en doorstromers We hebben goede afspraken met Alwel over de huisvesting van deze doelgroepen. Huisvesting statushouders en asielzoekers We voeren de aan ons opgelegde wettelijke taakstelling uit. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Jaarstukken 2025-CONCEPT | 55 Wat heeft aandacht nodig? Huisvesting arbeidsmigranten Nieuwe projecten voor grootschalige huisvesting komen moeizaam van de grond.

Huisvesting spoedzoekers en doorstromers Het steeds beschikbaar hebben en houden van voldoende passende woonruimten legt een extra druk op de woningmarkt. Huisvesting statushouders en asielzoekers Duidelijkheid over rijksbeleid (nieuwe kabinet) krijgen en hierin samen optrekken met de regio. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Omschrijving planning: Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/doorstromers We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van de genoemde doelgroepen en waar de markt niet met oplossingen komt, zorgen we zelf in samenwerking met Alwel voor passende woonoplossingen. 2025 2026 Risico's De belangrijkste risico's in dit programma zijn: Grotere vraag dan aanbod woningen Door maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen blijft de vraag naar woningen toenemen. Deze vraag kunnen we niet op korte termijn door woningbouw oplossen. De verwachting is dat ook de komende jaren de vraag groter blijft dan het aanbod waardoor het lastig zal zijn voor iedere aandachtsgroep passende woningen beschikbaar te hebben. Dit kan gevolgen hebben voor de bevolkingsopbouw en -samenstelling van Etten-Leur.

Capaciteit en snelheid van bouwprocessen Het bouwen van 300 woningen per jaar, onder andere in de nieuwe wijk Haansberg, kan vertraging oplopen door bijvoorbeeld een tekort aan bouwmaterialen, arbeidskrachten en problemen bij de uitgifte van bouwvergunningen. Verder kan de huidige stikstofproblematiek vertraging opleveren. Vertraging in dit proces kan tot forse rentelasten leiden. Overbelasting elektra netwerk Door toenemende belasting op het elektra netwerk, kan het bouwen van woningen, uitbreiding van industriegebieden en het realiseren van maatschappelijke voorzieningen, lastiger, later of veel later plaatsvinden. Ruimtelijke planning en gemeenschapsbetrokkenheid Het creëren van een woon- en leefomgeving die uitnodigt tot activiteit en ontmoeting vereist zorgvuldige ruimtelijke planning en betrokkenheid van de gemeenschap. Deze processen zijn in de afgelopen jaren intensiever en complexer geworden. Dit leidt in toenemende mate tot langere procedures. 56 Jaarstukken 2025-CONCEPT Complexiteit van (infrastructurele) projecten Het uitvoeren van grote (infrastructurele) projecten is complex door een hoeveelheid van factoren. Denk aan technische en financiële beperkingen of strenge eisen als gevolg van wet- en regelgeving. Deze factoren kunnen een belemmerend effect hebben op de snelheid van realisatie.

Een voorbeeld is de realisatie van de tunnel en randweg bij de Lage Vaartkant en de ontwikkeling van Haansberg met randweg. Vervangingsopgave van riolering en verhardingen De komende jaren voorzien we een grote vervangingsopgave van de riolering en verharding. Het wordt steeds moeilijker om vakbekwame medewerkers te vinden en de instroom van nieuwe studenten in de opleidingen is laag. Hierdoor wordt het lastiger om de gewenste kwaliteit te behouden. Dit kan leiden tot ongewenste situaties zoals slechtere wegen, kapotte riolering, enzovoorts. 57Jaarstukken 2025-CONCEPT Verbonden partijen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partij een bijdrage: • Gemeenschappelijke Regeling West-Brabants Archief (WBA); • Coöperatie Parkeerbeheer Zuidwest Nederland UA. Wat kostte het? 3.

Ruimte voor wonen en leven | Werkelijk | Begroting | Aangepaste | Werkelijk | Resultaat begroting (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Lasten | -28.525 | -26.843 | -46.893 | -42.446 | 4.447 Baten | 15.525 | 12.740 | 31.671 | 30.057 | -1.614 Totaal saldo van baten en lasten | -13.000 | -14.103 | -15.222 | -12.389 | 2.833 programma Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves | -5.152 | -1.907 | -1.950 | -8.051 | -6.101 Onttrekking reserves | 3.302 | 445 | 1.142 | 2.950 | 1.809 Resultaat programma | -14.851 | -15.565 | -16.030 | -17.489 | -1.459 Incidenteel Incidentele lasten | -3.327 | -1.749 | -2.350 Incidentele baten | 2.581 | 249 | 648 Resultaat structureel programma | -14.105 | -14.065 | -16.030 | -15.787 | -1.459 58 | Jaarstukken 2025-CONCEPT Toelichting financieel resultaat We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat steeds over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) | Bedrag 1. Onderhoud verhardingen | 241 2. Implementatie omgevingswet | 113 3.

Omgevingsvergunningen | 100 4. Parkeergarage | 89 5. Zwembad de Banakker | -54 6. Sociale veiligheid | -81 7. Sloten en vaarten | -90 8. Sportterreinen en gymzalen | -100 9. Riolering | -91 10. Voorziening riolering | 91 11. Opschonen waterwegen | 60 12. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden | -60 13. Grondbedrijf | 828 14. Reserves grondbedrijf | -828 15. Boekresultaat verkoop grond | -202 16. Reserve Realisatie Omgevingsvisie | 1.788 17. Reserve Grondexploitatierisico's | -3.405 18. Overig | 142 Resultaat programma 3 | -1.459 Jaarstukken 2025-CONCEPT | 59 Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp | Toelichting 1. Onderhoud verhardingen | Over investeringen die niet waren afgerond in 2024 schrijven we nog niet af in 2025. Omdat er ook minder is uitgegeven waren ook de rentelasten lager. Het gaat hier om de herontwikkeling Stationsomgeving, Beverdam, Dasseburcht, reconstructie Spoorlaan en Uitbreiding Van 't Hoffstraat. 2. Implementatie omgevingswet | Door de efficiënte inzet van eigen personeel was het budget voor de implementatie van de omgevingswet niet volledig nodig. 3. Omgevingsvergunningen | Hogere leges door meer aanvragen voor omgevingsvergunningen. 4. Parkeergarage | De extra kosten voor de 24 uurs openstelling zoals we die eerder verwachten, bleken mee te vallen. Ook zijn er extra parkeerinkomsten. 5.

Zwembad de Banakker | Hogere kosten voor gas en onderhoud door gestegen tarieven. 6. Sociale veiligheid | De Sfeerbeheergroep werd in het vierde kwartaal extra ingezet in het Vogelaarpark. 7. Sloten en vaarten | Bij de tweede bestuursrapportage 2025 raamden we het budget af omdat de planning van het waterschap 2026 dat aan gaf. Het maaionderhoud van bermen en watergangen vond onverwacht in december plaats. 8. Sportterreinen en gymzalen | We maakten meer kosten voor de renovatie van atletiek accommodatie. 9. Riolering | Door onder andere meer calamiteiten, hebben we meer kosten voor rioolinspectie en reiniging. 10. Voorziening riolering | Het saldo op het product riolering is onttrokken uit de voorziening riolering. 11. Opschonen waterwegen | De bijdrage vanuit het grondbedrijf voor het opschonen van waterwegen nemen we via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. 12. Reserve Nog uit te voeren | De bijdrage vanuit het grondbedrijf voor het opschonen van waterwegen nemen we via de reserve werkzaamheden | Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2026. 13. Grondbedrijf | Verschillende winstnemingen, saneringen boekwaarde en afdrachten reserves grondbedrijf. 14. Reserves grondbedrijf | Verschillende winstnemingen, saneringen boekwaarde en afdrachten reserves grondbedrijf. 15.

Boekresultaat verkoop grond | Bij verkoop van een deel van de grond binnen het project herontwikkeling Markt/Dreef ontstaat een boekverlies. 16. Reserve Realisatie Omgevingsvisie | De voorziening Exploitatietekorten Grondbedrijf valt vrij en boeken we over naar de reserve Realisatie Omgevingsvisie. Dit bedrag boeken we over naar de Algemene reserve. 17. Reserve Grondexploitatierisico's | De reserve Grondexploitatierisico's wordt aangevuld met een storting vanuit de Algemene reserve. 18. Overig | Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000. 60 | Jaarstukken 2025-CONCEPT 4. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelijkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrijke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelijke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, de verbinding van onderwijs met ondernemers, het aantrekken van arbeidsintensieve bedrijven die van toegevoegde waarde zijn, een goed vestigingsklimaat en aantrekkelijke vitale bedrijventerreinen.

Voor het goed benutten van arbeidspotentieel blijven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. 61Jaarstukken 2025-CONCEPT 4.1 Zo veel mogelijk mensen aan het werk Wat wilde de gemeenteraad bereiken? Iedereen kan meedoen en zo veel mogelijk mensen gaan aan het werk. Ook vrijwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelijk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrijk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. Maatschappelijk effect • Zo veel mogelijk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. • Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrijwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. Wat waren de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal Etten-Leurenaren, dat niet werkt. 2. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. 1 3. Het voorkomen van armoedeval | . Wat hebben we gemeten? Indicator | Laatste | Vorige | Laatste meting | meting | meting Aantal personen per 1.000 inwoners met bijstandsuitkering (18 jaar en ouder) | 2025 | 28 | 22 Percentage van de beroepsbevolking dat werkzaam is ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking (netto | 2024 | 74 % | 75 % arbeidsparticipatie) Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat.

Wat gaat goed? Extra maatregelen bestandsbeheersing Werkplein Om de stijging van het aantal bijstandsgerechtigden terug te dringen startte het Werkplein vanaf eind 2023 een aantal projecten gericht op arbeidsontwikkeling en het bevorderen van uitstroom naar werk. Inwoners zijn intensief begeleid en er is specifiek aandacht gegeven aan de doelgroep statushouders en oud-inburgeraars. In totaal zijn in de periode eind 2023 tot eind 2024 175 inwoners van Etten-Leur in deze projecten gestart. Eind 2024 is het traject voor 132 personen afgerond. Ruim een kwart is daarbij aan betaald werk geholpen. De overige deelnemers zijn gestart in een vervolgtraject gericht op scholing of het opdoen van werkervaring (39%), doorgeleid naar een zorgtraject (28%) of zijn aan de slag gegaan in vrijwilligerswerk (8%). De projecten lopen door in 2026. Werken aan Onderwijs en de Human Capital Agenda De Human Capital Agenda en de regionale arbeidsmarktagenda zijn inmiddels vastgesteld. De uitvoeringsorganisatie en de onderwijsinstellingen zijn in overleg met werkgeversorganisaties en zijn aan de slag om de plannen uit te voeren. Onderzoek naar armoedeval Onderzoek is afgerond. Om het optreden van armoedeval terug te dringen, stemde de gemeenteraad in november 2024 in om de inkomensgrens voor de individuele inkomenstoeslag per 1 januari 2025 te verhogen van 100% naar 105%.

Participatiewet in balans De wet Participatiewet in balans trad in werking op 1 januari 2026. De wet wijzigt de Participatiewet op onderdelen, waarbij de wijzigingen deels in 2026 en deels in 2027 ingaan. Met het Werkplein werken we gezamenlijk met de regiogemeenten aan de aanpassing van beleidsregels voor 2026. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. 1 Armoedeval is de situatie waarin iemand vanuit de bijstand gaat werken en er daardoor financieel op achteruit gaat. 62 | Jaarstukken 2025-CONCEPT Wat heeft aandacht nodig? Extra maatregelen bestandsbeheersing Werkplein - Werken aan Onderwijs en de Human Capital Agenda - Onderzoek naar armoedeval - Participatiewet in balans In de loop van 2026 bereiden we ons voor op de wijzigingen in de Participatiewet die per 2027 van kracht worden. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Omschrijving planning: Uitwerken visie Werken aan Onderwijs en Human Capital agenda. Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwijs en bedrijfsleven om schoolverlaters zoveel mogelijk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt. 2025 63Jaarstukken 2025-CONCEPT 4.2 Het versterken van de economie Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een sterke lokale economie die voorbereid is op de kansen en uitdagingen van de toekomst.

Maatschappelijk effect • Een sterke lokale economie die voorbereid is op de toekomst. Wat waren de doelen? 1. Goed ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor gevestigde bedrijven om uit te breiden. 3. Binnen de mogelijkheden bij inkoop voorrang geven aan Etten-Leurse bedrijven. 4. Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen. Wat hebben we gemeten? Indicator | Laatste | Vorige | Laatste meting | meting | meting Aantal vestigingen van bedrijven per 10.000 inwoners. | 2025 | 1.267 | 1.273 (Waarstaatjegemeente/KvK cijferl) Stijging op ranking MKB-vriendelijkste gemeente. (indicator vervalt omdat deze niet meer bestaat) | 2020 | - | 57 (ranking 2020: plaats 57) Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Accountmanagement Invoering accountmanagement is afgerond in 2023. Uitgifte Fri-Jado terrein De inschrijving voor de uitgifte van de gronden vond tussen oktober en december 2025 plaats. De verkoop is daarmee gestart. Aansluitend aan de inschrijving vinden de verkoopgesprekken plaats. Zodra de aanvraag omgevingsvergunning ingediend wordt heeft deze aandacht nodig. Naast de reguliere toetsing van de aanvraag omgevingsvergunning zal deze conform de uitgifteregels ook getoetst worden aan de inschrijving. De ambities uit de inschrijving dienen overeen te komen met de aanvraag omgevingsvergunning.

Versterken Lokaal Ondernemerschap In het uitvoeringsprogramma centrumvisie geven we aandacht aan de lokale ondernemers in het centrum. Zij zorgen voor een goede balans in het aanbod. Deze lokale ondernemers betrekken we bij het uitvoeringsprogramma. Digitaal platform voor ondernemers Dit doel is afgerond in 2024. Revitaliseren bedrijventerreinen We bereiden een rapport Toekomstbestendig Vosdonk voor. Dit bevat ook inzichten voor strategische keuzes over bedrijventerreinen. Dit rapport wordt eind januari 2026 vastgesteld door het college en in maart 2026 behandeld door de gemeenteraad. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. 64 | Jaarstukken 2025-CONCEPT Wat heeft aandacht nodig? Accountmanagement - Uitgifte Fri-Jado terrein - Versterken Lokaal Ondernemerschap Vanuit de gemeente kunnen we het lokale ondernemerschap zeker stimuleren. Belangrijk hierbij is dat de ondernemers onderling zich versterken tot een collectief. Zo is een betere samenwerking mogelijk. We nemen dit ook op in de uitvoeringsagenda van de centrumvisie. Ook bij het bedrijventerrein loopt een proces om de collectiviteit van ondernemers te verbeteren. Digitaal platform voor ondernemers - Revitaliseren bedrijventerreinen Het uitvoeringsprogramma daadwerkelijk goed gestructureerd in de organisatie realiseren en de samenwerking met ondernemers.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project | Omschrijving | planning: Accountmanagement | We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen | 2025 | 2026 te realiseren, te weten wat er speelt, bedrijven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur. Versterken lokaal ondernemerschap | We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het | 2025 | 2026 lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bij het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bij lokale ondernemers stimuleren. Duurzame en toekomstbestendige | We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige | 2025 | 2026 bedrijventerreinen (zie ook 5.4) en | bedrijventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief revitalisering bedrijventerreinen door | grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label actief grondbeleid (revitaliseringsfonds) | C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbij (bij voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bij ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen. Acquisitie verkoop bedrijventerrein (Fri- | We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare | 2025 Jado) | bedrijfsgronden.

Jaarstukken 2025-CONCEPT | 65 4.3 Toerisme en recreatie Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een groei naar een duurzame vrijetijdseconomie. Meer evenementen in het bijzonder voor de jongeren onder de 18 en het beter benutten van onze parken. Maatschappelijk effect • Een duurzame vrijetijdseconomie. • Etten-Leur is aantrekkelijk voor vrijetijdsbesteding door inwoners en bezoekers. • Culturele voorzieningen zijn voor iedereen toegankelijk in aanbod en gebruik. Wat waren de doelen? 1. Een duurzaam en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrije tijd. 2. Er zijn voldoende culturele voorzieningen en activiteiten. 3. Het wegnemen van onnodige regels voor ondernemers in toerisme en recreatie. 4. Het aantrekkelijker maken van de Markt door onder andere een autovrije of autoluwe markt. 5. Het stimuleren en/of faciliteren van evenementen voor jongeren onder de 18 jaar. 6. Levendige parken waar inwoners en bezoekers graag gebruik van maken. 7. We vermarkten Etten-Leur beter. Wat hebben we gemeten? Indicator Laatste meting Vorige meting Laatste meting Aantal toeristen met overnachting 2024 90.422 86.759 Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie We maakten een koppeling met het uitvoeringsplan Centrumvisie. Daarnaast voeren we marketing en promotie via de Etten-Leur City App uit.

Ook zetten we Van Gogh als icoon in. Het ruiter- en menroutenetwerk is in 2025 gerealiseerd. Van Gogh Nationaal Park De status van nationaal park is in oktober 2024 toegekend. Er zijn projecten in Etten-Leur ondersteund, waaronder het zonnebloemenproject bij de Menmoerhoeve. Oderkerkpark Uitvoering padenstructuur en de aanplant bomen is gereed. In januari 2026 vindt de laatste aanplant van begroeiing plaats. Het park zal in april/mei officieel worden geopend met de wethouder. Doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer We verstrekken subsidie aan De Nobelaer op basis van prestatieafspraken! Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. 66 Jaarstukken 2025-CONCEPT Wat heeft aandacht nodig? Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie De uitvoering voor objectbewegwijzering naar toeristisch-recreatieve plekken en wegwijzers vindt plaats in 2026. Van Gogh Nationaal Park Blijvende aansluiting bij het kerngebied van het nationaal park. Dat doen we samen met de gemeenten Breda en Zundert. Oderkerkpark - Doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer Subsidiebeschikking 2026 op basis van het verbeterplan. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project | Omschrijving | planning: Versterking vrijetijdseconomie (project | Realiseren van een duurzaam en aantrekkelijk | 2025 | 2026 Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal | vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrije tijd.

Hiervoor Park, doorontwikkeling cultuurhuis | stellen we in 2022 een uitvoeringsprogramma toerisme op wat Nobelaer) | in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd. Jaarstukken 2025-CONCEPT | 67 4.4 Een levendig centrum Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het versterken van de regiofunctie van Etten-Leur door voorwaarden te scheppen voor levendige en aantrekkelijke winkelcentra. Maatschappelijk effect • Winkelgebieden zijn levendig, aantrekkelijk en leefbaar. • Versterken van de regiofunctie van Etten-Leur. Wat waren de doelen? 1. Bijdragen aan en investeren in het aantrekkelijk maken en/of houden van winkelgebieden voor winkeliers, bezoekers en bewoners. 2. Stimuleren en ondersteunen van activiteiten in winkelgebieden. Wat hebben we gemeten? Indicator | Laatste | Vorige | Laatste meting | meting | meting Percentage gestarte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners | 2025 | 26,4 | 27,7 Percentage gestopte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners | 2025 | 37,9 | 25,5 Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Uitwerking Centrumvisie: levendig en toekomstbestendig centrum Deze actie is in 2024 afgerond. We werken nu aan een uitvoeringsplan.

Herontwikkeling winkelcentrum We hebben voor de vernieuwing van het winkelcentrum inmiddels op hoofdlijnen overeenstemming bereikt over de aspecten duurzaamheid, stedenbouw, woningbouwprogramma en mobiliteit. Deze overeenstemming is vertaald in ruimtelijke kaders. De ruimtelijke kaders legden we op 12 januari 2026 voor de tweede keer ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. Na vaststelling van de kaders op 2 februari 2026 kan de anterieure overeenkomst worden gesloten, het plan verder worden uitgewerkt en naar een vergunningsaanvraag worden toegewerkt. Autoluwe markt Het onderzoek is afgerond. Met pilots onderzoeken we in de praktijk of het advies werkt. Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. 68 | Jaarstukken 2025-CONCEPT Wat heeft aandacht nodig? Uitwerking Centrumvisie: levendig en toekomstbestendig centrum - Herontwikkeling winkelcentrum De grootste bezwaren vanuit de omgeving zijn inbreuk op de privacy, afnemen van de zonuren en de verkeersveiligheid en parkeren. Ook zijn er zorgen over de uitvoering van het project; wat zijn de gevolgen van de herontwikkeling op de omwonenden en ondernemers? Deze onderwerpen hebben bij de uitwerking van het plan de aandacht. Eventuele compensatie van ondernemers ligt volledig bij de initiatiefnemer. Ook wil de raad zien dat het overdekte winkelcentrum ook daadwerkelijk wordt opgeknapt.

Dit zullen we borgen in de anterieure overeenkomst. Autoluwe markt Het autovrij maken van de Markt is complex, daarom is vervolgonderzoek nodig. Omdat het autovrij maken ook invloed heeft op de rest van de Markt, de Oude Bredaseweg, het Marktplein en het Raadhuisplein zijn daarvoor ook vervolgonderzoeken nodig. Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2025: Naam project Omschrijving planning: Herontwikkeling Winkelcentrum We werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. We kijken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blijven. Denk hierbij aan vergroening, vierkante meters voor detailhandel, woningbouw, maatschappelijke activiteiten, autoluwe Markt en versterking lokaal ondernemerschap. 2025 Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum We werken het advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen voeren we daarna uit. 2025 69Jaarstukken 2025-CONCEPT 4.5 Agrarische sector Wat wilde de gemeenteraad bereiken? Het behouden van een vitaal, leefbaar en aantrekkelijk buitengebied met ruimte voor economische activiteiten. Maatschappelijk effect • Vitaal, leefbaar en aantrekkelijk buitengebied. • Verduurzamen van het buitengebied. Wat waren de doelen? 1. In het buitengebied is ruimte voor economische activiteiten en herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing. 2.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ettenleur.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/05d6a30b-a635-41cf-b300-8aaab6d3efde?agendaItemId=caf1fc79-2d0a-47bf-a317-849b45ded459