Wegenbeheerplan 2026-2030 e250064948
Tekst van het document
Vervangingskos ten per vierkante meter
Life-cycle na 50 jaar per vierkante meter
jaar,
€2
€ 53,-
€ 78,-
jaar,
€ 5,85
€ 50,-
€ 70,-
€ 0,15
Gaat 40 jaar mee, groot onderhoud na 20 jaar
€ 7,90
€ 41,-
€ 68,-
€ 28,-
€ 0,22
Gaat 40 jaar mee, groot onderhoud na 20 jaar
€ 4,00
€ 25,-
€ 47,-
€15,-
€ 0,10
Gaat 20 jaar mee, groot onderhoud na 10 jaar
€ 0,55
€ 12,50
€ 40.-
3.3.3 Duurzame bermen Bermen zijn al jaren een punt van aandacht in Ermelo. Uitwijkmanoeuvres van automobilisten en wroetende zwijnen brengen schade aan in onverharde bermen die continu hersteld moet worden. Meerdere wegen zijn vele jaren geleden aangelegd en voldoen vandaag de dag qua breedte niet meer aan het huidige verkeersaanbod, waardoor de berm continu kapot wordt gereden. Om een structurele oplossing hiervoor te geven, worden op de belangrijkste knelpunten de bermen verhard met bermbeton. Het gaat hier om 2 kilometer aan wegen In bijlage IV is een tabel opgenomen die alle wegvakken plus kosten per project weergeeft.
3.3.4 zandwegen in de gemeente onverhard, “tenzij” Onverharde wegen blijven zo veel als mogelijk onverhard. Mocht de verkeersintensiteit te groot zijn en overlast veroorzaken, dan wordt onderzocht of verharden een passende oplossing is. De Nota Onverharde wegen gaat hier dieper op in. Wegen onverhard laten scheelt in onderhoudskosten. Veelal is verharden niet wenselijk/mogelijk. De stap naar halfverharding is voor een aantal wegen echter wel een optie en dit biedt een oplossing voor wegen waar veel vaker dan gebruikelijk onderhoud (dichten van gaten en tegengaan van stofoverlast) noodzakelijk is.
35
3.3.5 Geluidreducerend asfalt Gemeente
Ermelo
maakt
gebruik
van
geluidreducerend
asfalt
om
ontsluitingswegen (50 km wegen) binnen de bebouwde kom te beperken.
geluidsoverlast
op
de
Daarbij gaan we voor
robuustheid en niet alleen voor de hoogste geluidreductie. Dus kiezen we vanwege beheersbare beheerkosten eerder voor een mengsel met maximaal 9% holle ruimte dan de meer open mengsels met meer dan 9% holle ruimte. In de mobiliteitsvisie staat dat meerdere wegen, zowel binnen als buiten de kom, in de toekomst worden afgewaardeerd naar 30 km/h. Dit geldt onder andere voor ontsluitingswegen zonder vrijliggende fietsvoorziening; oftewel ontsluitingswegen met fietsstroken (fietsers op de rijbaan) komen hiervoor in aanmerking. Er zal nog en definitief besluit volgen wanneer dit
in werking treed, maar bij groot
onderhoud wordt rekening gehouden met deze verandering. Ontsluitingswegen met fietsstroken krijgen geen geluidreducerend asfalt. Geluidreducerend asfalt wordt enkel nog toegepast bij 50 km wegen met vrijliggende fietsvoorziening. In Ermelo zijn dit de Putterweg, Harderwijkerweg en de Westflank (Oude Nijkerkerweg, Arendlaan en Volenbeekweg).
3.3.6 Rode asfaltmengsels (fietsstroken) zonder kleurloze bitumen Gemeente Ermelo gaat kiezen voor bredere stroken voor de fietsers. Het kleurloze bindmiddel (Mexphalte C) is uitgefaseerd en er zijn ontwikkelingen om en minder (geen) kleurstof toe te voegen. Een extra ontwikkeling is gaande waarbij het kleurloze bindmiddel zal worden vervangen door een nieuwe variant waarbij de emissies sterk worden verminderd bij aanleg. Dit betreft een WMA variant waarbij de productie- en verwerkingstemperatuur beneden de 1400C blijft. Deze ontwikkeling is in gang gezet en heeft een productnaam Modiseal Color LE. De MKI is gehalveerd ten opzichte van de traditionele kleurloze bindmiddelen. Als gemeente Ermelo willen wij tenminste een proefvak aanleggen om de kwaliteit en effecten te kunnen doorgronden.
36
3.4 Open staan voor innovaties Laadpunten elektrische auto’s Ruimer baan voor elektrische fiets Pilot met duurzame klinkers (Glowing lights) belijning
Ermelo wil graag op een gepaste manier met de tijd meegaan; niet met de nieuwste snufjes, maar wel de weg vrij maken voor innovaties die steeds meer hun weg vinden in Nederland.
3.4.1 Faciliteren van elektrisch rijden Een voorbeeld van deze innovaties is het elektrisch rijden. Bij planvorming voor onderhoud van wegen en parkeerplaatsen wordt rekening gehouden met een groei van elektrisch rijden in de toekomst. De infrastructuur kan hierop worden voorbereid door bij het ontwerp rekening te houden met (latere) plaatsing van oplaadpunten. In 2022 is de laadvisie vastgesteld. Hierin staan beleidskaders voor het aantal laadpalen en laadpleinen.
3.4.2 Ruimer baan voor de elektrische fiets De elektrische fiets zal in de toekomst prominenter aanwezig zijn in Ermelo. Met name deelnemers boven de vijftig maken al veelvuldig gebruik van de elektrische fiets en blijven langer mobiel. Ook voor forensen biedt de elektrische fiets mogelijkheden als vervanging van de auto. De huidige tendens is ook dat steeds meer jeugd zich verplaatst op een elektrisch voertuig. Het is daarom belangrijk om na te denken over groeiende snelheidsverschillen tussen verschillende fietsers op fietspaden. Het verbreden van smalle fietspaden en –stroken, zoals eerder is voorgesteld, draagt bij aan een oplossing hiervoor.
3.4.3 Pilot met duurzame verharding Open blijven staan voor innovaties met duurzamere verharding, zoals bijvoorbeeld betonstraatstenen die geluidsreducerend werken of CO2 opnemen, alsook duurzame ontwikkelingen in asfalt (rode asfaltmengsels worden duurzamer toegepast zonder kleurstof of met asfalt op lagere temperatuur geproduceerd). Op basis van ervaringen van anderen worden pilots gestart met duurzame toepassingen.
3.4.4 (Glowing lights) belijning Via innovatieve belijning en ledspots is het mogelijk om minder verlichting te plaatsen en zodoende lichthinder tegen te gaan. Er is in voorgaande periode op fietspaden en wegversmallingen geëxperimenteerd met led spots en Glowing lights belijning die mogelijk de verlichtingsopgave 37
verkleint. Aanvullende innovaties, zoals extra reflecterende slemlagen kunnen het rendement uit LEDverlichting nog verder vergroten. De ontwikkelingen hebben nog niet geleid tot uitgebreide toepassing, maar worden wel blijvend gevolgd. Er staan nog geen nieuwe projecten op het programma, aangezien de mogelijkheden nog te beperkt zijn en te veel onderhoud vraagt.
3.4.5 Richtlijnen wegen Om ambities te vertalen naar concrete maatregelen worden in dit wegenbeheerplan richtlijnen gegeven voor verschillende typen wegen om kansen te benutten die de positie van de fiets versterken. ➢
Deze richtlijnen kunnen afwijken van de richtlijnen voor nieuw aan te leggen wegen, omdat bij bestaande wegen het wegprofiel veelal niet toereikend is of afwijkend is met het wegprofiel wat conform de richtlijnen van duurzaam veilig wordt voorgeschreven.
➢
De hier opgestelde richtlijnen schetsen een voorkeursprofiel en staan beschreven in bijlage nummer VIII.
Typen weg die in aanmerking komen voor herplantsoeneren en het verbeteren van de fiets zijn: ➢
A. Erftoegangsweg (30 km/u) met prioriteit op fiets
➢
B. Erftoegangsweg (30 km/u) overig
➢
C. Gebiedsontsluitingsweg binnen bebouwde kom (50/(30) km/u) met lichte verkeersbelasting en fietsstroken
➢
D. Solitaire fietspaden buiten de bebouwde kom
38
3.5 Aanpak verouderde woonwijken Een ander belangrijk element dat samenhangt met de centrale ambitie en de speerpunten is het aanpakken van verouderde / (afgeschreven) verharding in woonwijken. Vanaf nu wordt bewust gekozen voor de term ‘verouderde woonwijken’, omdat er binnen de gemeente Ermelo verschillende woonwijken zijn die te maken hebben met slijtage. Met name de verharding in woonwijken uit de jaren 50 en 60 hebben reeds meerdere reparaties moeten ondergaan om het wegdek veilig en comfortabel te houden. Op basis van de technische richtlijnen voldoen deze wegen en is dit technisch nog meerdere jaren vol te houden. Qua beeldkwaliteit zijn deze wegen echter verouderd met flinke slijtagesporen. De gemiddelde afschrijvingstijd van de verharding in dergelijke woonwijken is bereikt en de gemeente Ermelo heeft de ambitie om de verharding van deze woonwijken te vernieuwen. Kijkend naar de eerder genoemde speerpunten van duurzaamheid, innovatie en klimaatbestendigheid heeft de gemeente Ermelo de ambitie om ook deze ‘verouderde wijken” toekomstbestendig te maken. In de komende tien jaar zullen er zich grote veranderingen voordoen op het gebied van mobiliteit. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de uitstoot van C02, maar heeft tevens impact op de inrichting van de woonwijken. Zo zullen er bijvoorbeeld meer laadpalen nodig zijn om elektrische auto’s van stroom te voorzien.
Zelfrijdende auto’s maar ook het delen van auto’s zullen het straatbeeld in de komende jaren veranderen. De gemeente Ermelo wil onderzoeken welke kansen hier liggen voor de fysieke leefomgeving en wil tijdig inspelen op de komende veranderingen. Niet alleen veranderingen in mobiliteit dienen hierbij meegenomen te worden, maar ook zaken als gasloos bouwen en verbetering van riolering worden bekeken. Logischerwijs en vanuit de ambitie tot integraliteit wordt hierbij gekeken naar andere disciplines om tot een integrale afweging te komen bij de herinrichting en gebiedsontwikkeling van woonwijken. Om dit vorm te geven wordt op dit moment gewerkt aan een Integraal Masterplan Openbare Ruimte (IMOR). Dit Masterplan geeft inrichtingsvoorschriften per wijk mee, zodat elke wijk zijn eigen identiteit heeft, wat aansluit bij de woonomgeving. Deze aanpak van “verouderde wijken” biedt tal van kansen om in samenwerking met andere disciplines tot een toekomstbestendige inrichting te komen. De noodzaak voor reconstructie zit er komende decennia aan te komen, omdat de verharding na 50 jaar in theorie is afgeschreven en de grote hoeveelheid slijtage/schades een negatief effect heeft op de beleving van de leefomgeving.
Leeftijd verharde wegen 40 35
Percentage
30
25 20 15 10 5 0 0-12,5 jaar
12,5-25 jaar
25-37,5 jaar
37,5-50 jaar
ouder dan 50 jaar
Weergave percentage aan verharde wegen dat x aantal jaren oud is. 39
In onderstaande tabel staat aangegeven welke hoeveelheid verharding, in welke periode is aangelegd in de wijken Centrum, Noord, Oost, West, en Zuid. Deze aantallen zijn weergegeven in vierkante meters.
Om een indruk te geven wat de vervangingskosten zijn is In tabel VI de omvang van de arealen per periode omgerekend naar een planning, waarbij de kosten inzichtelijk worden voor het vervangen van de verhardingen in de komende decennia en daarna.
Samengevat komt het neer dat er voor vernieuwen en herinrichtingen van wegen en wijken jaarlijks minimaal 1 miljoen euro benodigd is voor de vervanging van verharding. Benodigd spaarkrediet wegen: € 500.000,-Op dit moment is het niet mogelijk om verhardingen te vervangen zonder extra financiering te vragen. Vervangingsbudget voor verharding is een ontbrekende schakel om optimaal integraal te kunnen werken. Dit beperkt de uitvoering in wendbaarheid en tevens zijn we onvoldoende voorbereid op de toekomst. Door te sparen wordt het planmatig en integraal makkelijker om een vervangingsprogramma uit te voeren. Daarnaast maakt de spaarconstructie het makkelijker om in te springen op actuele situaties en kansen (o.a. subsidies). Spaarkrediet wegen: Voor Wegen willen we jaarlijks rekening gaan houden in de begroting met een investering van €500.000. Gemiddeld denken we €1.000.000 nodig te hebben, maar planningen zijn weerbarstig dus we gaan uit van de helft. Dat betekent dus dat op een later moment (gemiddeld genomen) voor de andere helft nog dekking gevonden dient te worden. We gaan er vooralsnog vanuit dat we een deel hiervan met subsidies kunnen opvangen.
40
4. FINANCIËN Het totale budget voor wegbeheer kwam neer op jaarlijks (peildatum januari 2025) €1.178.000,-. Van deze €1.178.000,- werd €310.000,- gereserveerd voor regulier onderhoud en €877.000,- voor groot onderhoud. Getoond wordt wat nodig is om de komende jaren op het gewenste kwaliteitsniveau te blijven: Centrum op Kwaliteitsniveau A en rest op Kwaliteitsniveau-B. Deze bedragen zijn inmiddels aan de hand van advies “Kwaliteit Leefomgeving en Beheer Openbare Ruimte” (nr. 02330000270635 / e250016363) bij de kadernota 2025 door de Raad vastgesteld.
41
Gaan voor kwaliteit B en centrum kwaliteit A In Ermelo zien we het belang in van een goede kwaliteit van de verharding. De kwaliteitskeuze die is gemaakt, is om de wegen in Ermelo op B-kwaliteit te onderhouden, waarbij het centrum, als visitekaartje op A-kwaliteit wordt onderhouden. ➢
Met onderhoud op B-kwaliteit voldoet Ermelo aan de wettelijke zorgplicht opgesteld in de Wegenwet;
➢
Onderhoudsniveau B creëert een openbare ruimte die op orde is en een goed aanzien heeft;
➢
Door te onderhouden op niveau B zullen bewoners minder geneigd zijn om te klagen over hun leefomgeving;
➢
Kwaliteitsniveau B zorgt voor een beperking van risico’s op schade of letsel;
➢
Kwaliteitsniveau B is het meest gangbare niveau in Nederland en biedt een balans tussen kosten en kwaliteit, waarmee kapitaalvernietiging wordt voorkomen.
4.1 Regulier onderhoud Het budget voor regulier onderhoud is nu vastgesteld op €310.000,- per jaar. Voor onderhoud op Akwaliteit in het centrum en de rest op B-kwaliteit blijkt dit niet genoeg te zijn. Door de extreem gestegen onderhoudskosten, zal er een extra inspanning moeten plaatsvinden om het beheer in goede en acceptabele banen te leiden. Naast een hoger benodigd budget worden ook creatieve en alternatieve manieren aangeboord om het onderhoud uit te voeren. Door verlengende maatregelen toe te passen. Hierbij moet worden gedacht aan het meer oppervlakkig conserveren van de huidige asfaltwegen en minder
deklaagvervangingen.
Concreter
zullen
meer
wegvakken
worden
behandeld
met
emulsieasfaltbeton, slijtlagen en andere microdeklagen. Afstemming met Team Wijkservice komt op de volgende begroting voor de komende jaren voor reguliere onderhoudskosten. Hieronder: Tabel V. Beschikbaar/ Benodigd budget 2026 – 2030.
42
Punten van aandacht bij regulier onderhoudsbudget Bij paragraaf 1.3 wordt stilgestaan bij alle onderdelen binnen regulier onderhoud Verhoging budget regulier onderhoud verhard naar €456.000,-€63.000,Regulier onderhoud (exploitatiekosten):
➢
Het budget voor regulier onderhoud is verhoogd, omdat o
De kwaliteit van de elementenverhardingen in de openbare ruimte verslechtert. Wijken die al decennia geleden aangelegd zijn, raken verouderd met infrastructuur (vraag en aanbod sluiten niet meer altijd op elkaar aan met de veranderende behoefte en toename verkeer) en kwaliteit van verharding door slijtage en andere invloeden. Zo lang grootschalige vervanging uitblijft, zullen de onderhoudskosten toenemen, omdat de vraag naar kleinschalig onderhoud toeneemt. Hierbij speelt ook de meer kritische rol van de inwoners een rol.
o
De prijsstijgingen in de afgelopen periode excessief zijn toegenomen met 30%
o
er extra budget noodzakelijk is voor boomwortelopdruk in onze groene gemeente.
o
de vastgestelde kwaliteitsambitie op peil wordt gehouden op B-niveau in de rest van Ermelo en A-niveau in het centrumgebied.
o
er prijsindexatie is toegepast conform prijsindexcijfer CROW voor grond-, weg- en waterbouw, met een extra indexatie voor de gestegen marktprijzen.
➢
Regulier onderhoud onverhard (wegen en wandelpaden) o
Onder dezelfde post valt vanaf nu ook onderhoud aan halfverharde (recreatieve) wandelpaden en onverharde (informele wandelpaden). Deze paden waren voor beheer nog
niet
ergens
onder
gebracht
en
worden
vanaf
nu
opgenomen
in
het
wegenbeheerplan. Het gaat in totaal om 16.550 m2 aan voetpaden. ➢ Regulier Onderhoud recreatieve fietspaden kan naar beneden worden bijgesteld, doordat er een inhaalslag is gemaakt met vervanging van de recreatieve fietspaden. Afgelopen jaren is ca. 18 km vernieuwd. Voor komende jaren resteert circa 5 km. ➢ Het budget voor wegbelijning is verhoogd, omdat: 43
o
Enkel de wettelijke verplichte belijning werd onderhouden, en het budget onvoldoende blijkt voor de verkeersveiligheid.
o
Er nadrukkelijk een behoefte is om ook ondersteunende en attenderende belijning toe te kunnen passen. Veelal draagt het toepassen van belijning bij aan een wens van bewoners om de verkeersveiligheid en de leefomgeving prettiger en veiliger te maken.
o
De gemeente het niveau van de wegen wil behouden op niveau A in het centrum en niveau B op de overige wegen. Een verzorgde wegbelijning draagt het meeste bij in de verkeersveiligheid en beleving van deze kwaliteitsniveaus.
4.2 Groot onderhoud Wanneer gekeken wordt naar het budget voor groot onderhoud, is te zien dat voor de komende jaren een tekort wordt verwacht. In de cycluskosten zit alleen groot onderhoud. Vervangingskosten/rehabilitatie zijn hierin niet inbegrepen.
Punten van aandacht bij regulier onderhoudsbudget Bij paragraaf 1.3 wordt stilgestaan bij enkele onderdelen binnen Groot onderhoud Verhoging budget Groot onderhoud verhard naar €1.606.000,-€63.000,-
44
➢
Om een beeld te geven waar onderhoud noodzakelijk is, is In bijlage II de onderhoudsplanning voor groot onderhoud voor de komende jaren weergegeven met behulp van een overzichtstekening.
➢
Het onderhoud is erg verspreid en niet te koppelen aan enkele locaties. Op basis van de inspecties en bijbehorende maatregeltoets wordt zichtbaar dat groot onderhoud de komende jaren sterk toeneemt. Dit zal structureel leiden tot een tekort van € 729.000 euro op jaarbasis.
➢
Om deze opgave op te kunnen vangen, dient het jaarlijkse budget voor groot onderhoud vanaf 2026 minimaal 1.606.000,- euro per jaar (om de huidige kwaliteitskeuze B + centrumgebied A) te zijn om deze in stand te houden.
➢
VAT, Voorbereidings- en toezichtkosten. Gemeente Ermelo werkt op regiebasis en besteed GO uit. Het gaat hier om grote onderhoudswerkzaamheden, waar ongeveer 15 procent van het budget voor nodig is. Afhankelijk van het vastgestelde budget zal dit bedrag gemiddeld jaarlijks € 80.000,- bedragen
➢
Wijziging profiel ontsluitingswegen binnen de bebouwde kom (verbreden fietsstroken en geluidreducerend asfalt). o
Voor de omvorming van enkele ontsluitingswegen (Hamburgerweg, Horsterweg) is extra budget nodig voor het verbreden van de fietsstroken. Verbreding van de fietsstroken is nadrukkelijk
een
uitgangspunt
dat
voortkomt
uit
het
rapport
“Kwaliteit
fietsvoorzieningen Ermelo” d.d. augustus 2013. Met groot onderhoud (vervanging van deklagen) is er de mogelijkheid om deze uitgangspunten te realiseren. o
Het toepassen van geluidreducerend asfalt zal enkel nog op ontsluitingswegen met vrijliggende fietsvoorzieningen worden toegepast, aangezien deze in de toekomst 50 km/h blijven. De kosten voor deze deklagen liggen gemiddeld 1,5 a 2x hoger dan gebruikelijke deklagen.
o
Bij groot onderhoud kan deze slag worden gemaakt door het budget tot 2030 aan te vullen met jaarlijks € 25.000,--,
➢
Prijsindexatie en areaal uitbreiding zijn in de planning/bedragen verwerkt.
4.3 Investeringen/ Aanpassen beheer aan de huidige tijd Gezien de uitgesproken ambities, is het nodig om extra budget te reserveren om verwezenlijking van dit wegenbeheerplan mogelijk te maken. Hiermee wordt een duurzaamheidsslag gemaakt, een kwaliteitsslag in de openbare ruimte en een stap in vermindering van de onderhoudskosten per vierkante meter op de lange termijn: Ermelo Duurzamer! Dit betreffen kosten die extra benodigd zijn bovenop de jaarlijkse beheerkosten. Investeringen wegbeheer 2026-2030 1. Fietspaden structureel verbeteren en verbreden (conform
€ 497.280,-- incidenteel, 2027-2028
bijlage III) 2.
Bermen verbreden (conform bijlage IV.)
€ 130.000,-- incidenteel, 2027-2028
3.
Spaarkrediet Wegen
€ 500.000,-- jaarlijks
Punten van aandacht bij Investeringen 45
Fietser daadwerkelijk meer ruimte geven Reconstrueren en verbreden recreatieve fietspaden heeft tot en met 2024 3,46 miljoen euro gekost. Op dit moment (2026) is er nog een opgave van circa 7 fietspaden, waar een budget voor nodig is van € 497.280,--. Dit budget is beschikbaar binnen de post voor het verbreden en vernieuwen van fietspaden, doordat er subsidies (niet voorzien) zijn verkregen. Met vervanging wordt invulling gegeven aan een belangrijk beleidsuitgangspunt uit het rapport “Kwaliteit fietsvoorzieningen Ermelo” d.d. augustus 2013. Een van de uitgangspunten is het verbreden van recreatieve fietspaden naar 2,00 m. Meerdere fietspaden zijn technisch aan het einde van hun levensduur of onvoldoende van kwaliteit. Komende jaren kunnen deze paden vervangen en verbreed worden. In bosrijk gebied geniet beton de voorkeur in verband met wortelopdruk en erosie. Op de heide speelt dit niet en geniet halfverharding de voorkeur. Hier zijn inmiddels goede ervaringen mee opgedaan. Structurele aanpak Bermen Een aantal wegen beschikt niet over de juiste berm gezien het huidige gebruik ervan. Structureel aanpakken is nu gaande en tot nu toe zijn de resultaten bevredigend. o
o
Prioriteit: ▪
Buurtweg (passages)
▪
Korpersteeg (bermbeton)
De kosten komen uit op
130.000,-- euro. In Bijlage IV is de opsomming nader
uitgewerkt. Spaarkrediet wegen € 500.000,-Voor Wegen willen we jaarlijks rekening gaan houden in de begroting met een investering van €500.000. Gemiddeld denken we €1.000.000 nodig te hebben, maar planningen zijn weerbarstig dus we gaan uit van de helft. Dat betekent dus dat op een later moment (gemiddeld genomen) voor de andere helft nog dekking gevonden dient te worden. We gaan er vooralsnog vanuit dat we een deel hiervan met subsidies en integrale aanpak kunnen opvangen.
46
BIJLAGEN
47
I.
Omvang en kwaliteit verharding Ermelo
In onderstaande tabel is de grootte van het areaal in Ermelo te zien, verdeeld naar het wegtype. Hierin valt op dat in Ermelo licht belaste wegen, woongebieden en gemiddeld belaste wegen het meest aanwezig zijn. Tabel VII. Verdeling areaal naar verhardingstypen en wegtypen in m²
Kwaliteit van wegen in Ermelo naar wegtype. Voldoende is A, matig is B en onvoldoende is C.
Kwaliteit wegen naar wegtype (verhard) 2023 100%
0%
90%
4% 8%
12%
16%
8%
80%
15% 9%
12% 5%
19%
70% 60% 50%
100% 88%
40%
80%
76%
Woongebied (42%)
Verblijfsgebied (15%)
83%
65%
30% 20% 10% 0% Zwaar belast (1%)
Gemiddeld belast (18%)
Licht belast (15%)
voldoende
matig
Fietspad (9%)
onvoldoende
48
II. Kaart onderhoud gemeente Ermelo Figuur: Weergave onderhoudsbehoeftige (gesloten verharding) wegen 2026-2030 (op basis van inspectieronde 2025; Paars is reeds uitgevoerd)
Figuur: Weergave onderhoudsbehoeftige (open verharding) wegen 2026-2030 (op basis van inspectieronde 2025)
Ter info: Tekening is in bewerking en ter informatie. De veelvoud aan kleuren lijkt overweldigend, maar wat zichtbaar is gemaakt zijn de wegen, waar een maatregel op voorkomt. Een gearceerde weergave van een wegvak betekend niet automatisch dat het gehele wegvak grootschalig onderhoud krijgt. Het kan dus net zo goed gaan om een reparatie vak of andere lichte maatregel.
49
III. Inventarisatie verbetering fietspaden 2026-2030 Jaar van
Volg nr.
uitvoering
Totaal
Straatnaam
2028
1
2028
2
2027
3
2027
4
2027
5
2027
6
2027
7
Fietspad langs wijk oost ( Tussen Leuvenumseweg en Schoolweg
Fietspad Leuvenum (Tussen N302 en Jonkheer Sandbergweg)
3x Fietspaden Groevebeekse hei (Tussen Watervalweg en Oude Telgterweg)
Fietspad onverharde Watervalweg (Tussen Spoor en de Groevebeekse hei)
Fietspad onverharde Watervalweg (Tussen kruising Watervalweg en de Groevebeekse hei)
Fietspad bij Fietstunnel (Tussen Fietstunnel en Oude Arnhemse Karweg)
Fietspad verbinding Ermelose hei (Tussen Tonnenberg en oversteek Postweg)
Huidige verharding Nieuwe verharding
Lengte in Kosten vervanging meters
As fa l t
Beton
1350 € 240.000,00
As fa l t
Ha l fverha rdi ng/ Durecomi x
1280 € 74.240,00
Ha l fverha rd
Ha l fverha rdi ng/ Durecomi x
2630 € 115.720,00
Ha l fverha rd
Ha l fverha rdi ng/ Durecomi x
510 € 22.440,00
Ha l fverha rd
Ha l fverha rdi ng/ Durecomi x
350 € 15.400,00
Ha l fverha rd
Ha l fverha rdi ng/ Durecomi x
290 € 12.760,00
Ha l fverha rd
Ha l fverha rdi ng/ Durecomi x
380 € 16.720,00 6790 € 497.280,00
50
IV. Inventarisatie verbetering bermen 2026-2030 Kosten structurele verbetering bermen (totaal 130.000,--)
Volgnummer
Straatnaam
Lengte in meters
2027
3
Korpersteeg
990
€
90.000,00
2027
3
Buurtweg
1100
€
40.000,00
€
130.000,00
Jaar uitvoering
Totaal
Kosten bermbeton/grasbetontegls
51
V.
CROW systematiek
In Nederland is de systematiek voor wegbeheer gestandaardiseerd door het CROW. Het CROW is een onafhankelijke kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte en verkeer & vervoer. 146b uitgave december 2011 en erratum februari 2013; 147 uitgave december 2011 en erratum februari 2013; 323 uitgave september 2013. Met de CROW Wegbeheersystematiek wordt beoogd om aan de hand van de conditie van verhardingen een verantwoorde en gemotiveerde onderhoudsplanning en begroting voor de korte termijn op te stellen. De systematiek biedt de gemeente bovendien handvatten voor het uitvoeren van een beheertoets, het stellen van prioriteiten en het maken van een onderhoudslijst. Een verkorte visualisatie van deze werkwijze staat schematisch weergegeven in onderstaande figuur. De stappen in dit proces worden in dit hoofdstuk nader toegelicht.
Globale visuele inspectie
Beheersysteem (Gisib)
Planning en begroting
Kwaliteit
Maatregeltoets
Verkorte visualisatie CROW wegbeheersystematiek
52
Globale visuele inspectie Eén van de belangrijkste componenten van de CROW Wegbeheersystematiek is de globale visuele inspectie. De wegbeheerder laat een-/ tweejaarlijks een dergelijk inspectie uitvoeren. Daarbij worden wegverhardingen per wegvakonderdeel beoordeeld op aanwezige schade, in ernst (licht, matig, ernstig) en omvang (gering, enig, groot). Deze variabele gegevens worden vervolgens verwerkt in een wegbeheersysteem.
Wegbeheersysteem Voor het beheren van de wegbeheergegevens wordt door veel gemeenten gebruik gemaakt van een wegbeheersysteem. Zodra een wegbeheersysteem voldoet aan de CROW gestelde specificaties en rekent volgens de landelijke systematiek voor wegbeheer, krijgt het systeem het CROW-keurmerk.
Planning en begroting Met behulp van de gegevens uit het beheersysteem worden de planningen en begrotingen opgesteld. De CROW wegbeheersystematiek maakt op hoofdlijnen onderscheid tussen een basisplanning en een budgetplanning.
Richtlijnen Op basis van de verzamelde gegevens in gisib kan de zogenaamde technische kwaliteit van het wegenareaal worden vastgesteld. Dat wordt gedaan door het toetsen van de visuele inspectieresultaten aan de CROW richtlijnen. De CROW richtlijnen zijn de ondergrens van verantwoord wegbeheer. Als de richtlijnen overschreden worden, dan is binnen 1-2 jaar onderhoud noodzakelijk.
De maatregeltoets Na het vaststellen van de kwaliteiten, planningen en begrotingen bepaalt de CROW systematiek dat de wegbeheerder de maatregelen voor de korte termijn controleert met de zogenoemde maatregeltoets. De maatregeltoets is een controle, zowel op kantoor als op locatie, waarbij de wegbeheerder het planjaar, de maatregel en de omvang van de maatregel kan wijzigen. De maatregeltoets is de laatste stap in het definitief vastleggen van de onderhoudsplanning en begroting.
Uitvoering Middels GISIB online, wat in 2024 is ingericht, worden opdrachten uitgezet richting team wijkservice en richting aannemers. Onderstaand een weergave
53
54
CROW Beeldkwaliteit systematiek De CROW Wegbeheersystematiek heeft een vrij technische invalshoek. Daardoor is deze systematiek minder goed bruikbaar voor de communicatie tussen het bestuur en de (technische) wegbeheerder. Het CROW heeft mede daarom in 2007 de Beeldkwaliteit-systematiek vastgesteld (CROW publicatie 323). De beeldkwaliteit is gedefinieerd voor alle aspecten in de openbare ruimte (wegonderhoud, groenonderhoud, straatmeubilair etc.) en vormt daarom in dit plan het primaire communicatiemiddel als het gaat om kwaliteit. Dit maakt een kwaliteitsvergelijking tussen objecten in de openbare ruimte eenvoudiger. De beeldkwaliteit wordt uitgedrukt in vijf kwaliteitsniveaus en is één op één te vergelijken met de technische kwaliteit Technische kwaliteit
Beeldkwaliteit
Voldoende
A+ (zeer goed)
Voldoende
A (goed)
Matig
B (voldoende)
Onvoldoende
C (matig)
Achterstallig
D (te slecht)
Vergelijking technische kwaliteit en beeldkwaliteit
55
VI. Aansprakelijkheid Bij achterstallig onderhoud kunnen extra kosten ontstaan door de wettelijke aansprakelijkheid van de beheerder als gevolg van weggebruikers die schade ondervinden door gebreken aan de verharding.
Risicoaansprakelijkheid Er is sprake van risicoaansprakelijkheid indien letselschade het gevolg is van een gebrek aan de openbare weg. Er is sprake van een gebrek aan de weg, als de weg niet voldoet aan de eisen die men er onder de gegeven omstandigheden aan mag stellen en hierdoor een gevaarlijke situatie ontstaat. Dit houdt in dat de wegbeheerder aansprakelijk is voor schade als gevolg van een gebrek, ook al was hij niet op de hoogte van het gebrek. Voorbeelden van gebreken zijn: gaten in de weg, losliggende stoeptegels, ondeugdelijk uitgevoerde drempels, etc. Het is van belang dat de wegbeheerder bij een gebrek aan de weg zo snel mogelijk actie onderneemt. Deze actie kan zijn; het herstellen van het gebrek of het waarschuwen van verkeersdeelnemers op het gebrek aan de weg. Verder dient de wegbeheerder aan te tonen, dat de weg regelmatig is gecontroleerd.
Schuldaansprakelijkheid Indien de schade niet het gevolg is van een gebrek aan de weg zelf, maar van de aanwezigheid van losse voorwerpen of substanties op de weg, dan kan er sprake zijn van schuldaansprakelijkheid. In tegenstelling tot de risicoaansprakelijkheid geldt dat de wegbeheerder aan de aansprakelijkheid kan ontkomen door aan te tonen dat hij of zij niet op de hoogte was (of had kunnen zijn) van de betreffende situatie. Ook hier geldt dat de wegbeheerder moet aantonen dat de weg regelmatig is gecontroleerd en dat een doeltreffende maatregel is uitgevoerd indien een afwijking is geconstateerd. Voor de wegbeheerder is het verder van belang dat hij zijn functie naar eer en geweten uitvoert met de middelen die hij ter beschikking heeft. Persoonlijke aansprakelijkheid wordt voorkomen door de besluitvorming door de juiste partij te laten nemen en de eventuele hieraan verbonden risico’s aan te tonen. Het opstellen van een Beleids- en Beheerplan Wegen is hiervan een voorbeeld.
56
Beheersing van risico’s in Ermelo De werkprocessen voor het beheer van de openbare ruimte zijn van invloed op de kans op schadeclaims. Het is daarom raadzaam om een systeem van wegbeheer te voeren waarbij de mogelijkheid van ontstaan, dan wel het voortbestaan, van gebreken aan de weg tot een minimum wordt gereduceerd. Hiermee wordt de kans op aansprakelijkheidsclaims beperkt. De volgende bedrijfsprocessen die van belang zijn voor de beheersing van claimrisico’s zijn in Ermelo georganiseerd:
Meldingsproces Voor de beheerders zijn meldingen van burgers een directe en redelijk betrouwbare bron van informatie. Meldingen moeten inhoudelijk beoordeeld worden en zo nodig moeten maatregelen worden getroffen. In Ermelo kunnen gebreken online via de Melddesk doorgegeven worden. Door middel van een formulier kan worden ingevuld om wat voor melding het gaat en wat de locatie is van de melding via straat en huisnummer.
Daarnaast
kan
de
melder
zijn/haar
contactgegevens
doorgegeven,
zodat
er
teruggekoppeld kan worden over eventuele acties. Binnen 5 werkdagen wordt een melding behandeld en teruggekoppeld. Waar nodig worden acties direct uitgezet in de organisatie. De meeste meldingen hebben veelal betrekking op de categorie trottoir/ tegelverharding, waarbij de meldingen vaak gaan over plaatselijke verzakkingen of losliggende tegels. Verder zijn er relatief veel meldingen die betrekking hebben op gaten in de weg, asfalt en de verkeerssituatie (wat vooral betrekking heeft op de inrichting en niet op onderhoud). Meldingen over boomwortelopdruk en fietspaden komen relatief weinig binnen. Boomwortelopdruk en fietspaden zijn onderwerpen die extra aandacht krijgen binnen het gemeentelijk beleid.
Inspectieproces Door het jaarlijks inspecteren van de verhardingen blijft de gemeente een actueel beeld houden van het verhardingsareaal en de conditie. Op deze manier kan het onderhoudsproces worden gestuurd om de kans op gebreken te verkleinen In Ermelo worden om de twee jaar alle verhardingen in de gemeente geïnspecteerd via een globale visuele inspectie volgens CROW methodiek, CROW uitgave 146B, Handleiding globale visuele inspectie 2011, Errata februari 2013. Daarnaast vindt drie keer per jaar een kleinere inspectie plaats, waarbij het reguliere (kleine) onvoorzien (bijvoorbeeld vorstschade of door andere calamiteit) onderhoud wordt opgenomen. Tenslotte zijn de wijkbeheerders constant alert op schades en wordt, waar nodig, direct actie ondernomen.
Onderhoudsproces Door de kwaliteitsgegevens aan de CROW-richtlijnen te toetsen, wordt vastgesteld of aan het landelijk gehanteerde kwaliteitsniveau wordt voldaan. De CROW-richtlijnen geven een minimum aan. Dit houdt in dat de kwaliteit van het wegenareaal voldoet aan de minimale eisen van verkeersveiligheid en duurzaamheid. Op deze manier wordt achterstallig onderhoud voorkomen en worden risicovolle situaties zoveel mogelijk beperkt. Indien verhardingen onder de CROW richtlijn scoren en onderhoud niet direct uitgevoerd kan worden, moet er voor gezorgd worden dat de gebruiker op een adequate wijze wordt geïnformeerd. Door de 57
gebruiker op de hoogte te stellen van het mogelijke gevaar, kunnen risico’s ondanks het uitblijven van onderhoud toch beperkt worden. In de gemeente Ermelo worden verhardingen getoetst aan de CROW-richtlijnen en wordt onderhoud uitgevoerd zodra verhardingen onder de richtlijn scoren. Er wordt in de gemeente onderscheid gemaakt in klein- en groot onderhoud. Klein onderhoud wordt in Ermelo ook wel regulier onderhoud genoemd en worden direct uitgevoerd. Groot onderhoud wordt vooruit gepland aan de hand van de tweejaarlijkse inspecties. De planning voor groot onderhoud wordt voor de uitvoering aan de hand van de maatregeltoets gecontroleerd en uitgevoerd, eventueel in samenspraak met andere disciplines of externe projecten.
Claimbehandelingsproces Het claimbehandelingsproces heeft als doel om de claims van gedupeerden rechtvaardig, effectief en efficiënt af te wikkelen. Voor de beheerder is het van belang om op de hoogte te zijn van de wetgeving rondom aansprakelijkheid en het claimbehandelingsproces. Alleen dan kunnen schadeclaims effectief, rechtvaardig en efficiënt afgehandeld worden. Het aantal claimbehandelingsprocessen binnen de gemeente Ermelo is minimaal.
58
VII. Afbakeningen wegbeheer in Ermelo De gemeente heeft behoefte aan een duidelijke inkadering van wegbeheer in de organisatie en de verantwoordelijkheden die daarbij horen. Daarbij is ook behoefte aan duidelijkheid over de termen; groot-, klein-, en regulier onderhoud, rehabilitatie, herstructurering en reconstructie. In dit hoofdstuk wordt een aanzet gemaakt voor deze inkadering. Het is uiteindelijk aan het bestuur, de Raad of het College B&W om het kader van wegbeheer gezamenlijk en eenduidig vast te stellen.
Wegbeheer algemeen Wegbeheer in Ermelo heeft betrekking op het beheren van het huidige wegenareaal, dat reeds is aangelegd. Hierbij gaat het erom dat de huidige verhardingen door middel van onderhoud zo lang mogelijk in goede staat worden gehouden en dat de veiligheid zoveel mogelijk gewaarborgd blijft binnen de mogelijkheden die er zijn.
Groot-, regulier- en klein onderhoud De toepassing van de termen groot-, regulier- en klein onderhoud in Ermelo wijkt enigszins af van de toepassing vanuit de CROW systematiek. Waar in de CROW systematiek groot onderhoud gelijk is aan regulier onderhoud, wordt met de term regulier onderhoud in Ermelo klein onderhoud bedoeld. Daarnaast bestaat er onduidelijkheid over de omvang en de aard van klein onderhoud. Volgens de CROW systematiek betreft klein onderhoud ernstige schades van kleine omvang die niet voorzien en dus niet gepland kunnen worden. Via relatief eenvoudige maatregelen kunnen deze schades worden aangepakt zodat verdere schadeontwikkeling voorkomen wordt en de verhardingen langer meegaan. In Ermelo bestaat voornamelijk over de omvang van de maatregelen onduidelijkheid. Zeker met betrekking tot asfalt zijn sommige maatregelen van dusdanige omvang dat er discussie ontstaat of dit onderhoud thuis hoort onder de noemer “klein onderhoud”. Voor dit beheerplan wordt vooralsnog uitgegaan van de termen zoals deze binnen Ermelo worden gehanteerd.
Met
de
volgende
omschrijvingen
wordt
binnen
dit
beheerplan
groot-, regulier- en klein onderhoud bedoeld:
Groot onderhoud Groot onderhoud betreft onderhoud aan schades dat over een groot oppervlak van een wegvakonderdeel planmatig wordt uitgevoerd, met het doel de verharding in goede staat te brengen. Voor Ermelo geldt dat groot onderhoud in beginsel altijd via een globale visuele inspectie wordt vastgelegd. Vervolgens wordt het onderhoud tot vijf jaar vooruit gepland en via een maatregeltoets uiteindelijk vastgesteld en waar nodig uitgevoerd.
Regulier- / klein onderhoud In Ermelo wordt met klein- en regulier onderhoud hetzelfde bedoeld. Het gaat hierbij om onderhoudsmaatregelen van beperkte omvang die direct worden uitgevoerd. Gebreken worden ter plekke geconstateerd en waar nodig worden maatregelen direct uitgezet in de organisatie en uitgevoerd. In tegenstelling tot groot onderhoud, wordt regulier/ klein onderhoud niet vooruit gepland. In het vervolg van dit beheerplan wordt regulier onderhoud als term aangehouden. 59
De onduidelijkheid rond regulier onderhoud in Ermelo zit voornamelijk in de omvang. In praktijk komt het voor dat de maatregelen van relatief grote omvang als regulier onderhoud worden uitgezet in de organisatie. Om hier meer duidelijkheid in te krijgen, worden de volgende regels als kader voor regulier onderhoud gesteld: ➢
Over een wegvaklengte van 50 meter is de opgetelde scheurvorming maximaal 20 meter. Is de lengte van scheurvorming langer, dan worden maatregelen bekostigd vanuit groot onderhoud.
➢
De vakomvang van een maatregel is maximaal 5 vierkante meter. Is de omvang groter, dan worden maatregelen bekostigd vanuit groot onderhoud.
Deze regels dienen als richtlijn voor regulier onderhoud. Afhankelijk van de situatie kan hier vanaf geweken worden.
Rehabilitatie, reconstructie, herstructurering en nieuwe aanleg Met betrekking tot het kader voor wegbeheer en de verantwoordelijkheden die daarbij horen, is het van belang om de termen rehabilitatie, herstructurering, reconstructie en nieuwe aanleg scherp te hebben. Zo kan beter worden vastgesteld tot hoe ver de verantwoordelijkheden van wegbeheer reiken en vanaf welk moment geen sprake meer is van wegbeheer. De volgende omschrijvingen worden binnen dit beheerplan gehanteerd:
Rehabilitatie Het volledig vervangen van een verhardingsoppervlak inclusief de fundering met als reden dat het einde van de levensduur in zicht is en andere (levensverlengende) maatregelen niet rendabel meer zijn. Anders dan bij een reconstructie wordt in beginsel dezelfde constructie en inrichting weer toegepast en worden in tegenstelling tot reconstructie niet altijd alle onderlagen weggehaald of vervangen.
Reconstructie Het volledig verwijderen van een bestaande verhardingsconstructie (inclusief fundering en onderlagen) en het toepassen van een geheel nieuwe constructie met als doel de functionaliteit, verkeersveiligheid en/of de omgeving te verbeteren (bijvoorbeeld een ander wegprofiel/tracé of kruisingsvlak). Hiervoor kan bijvoorbeeld gekozen worden als de oude constructie niet geschikt blijkt voor huidige belasting van de weg. Herinrichting in de context van wegbeheer verwijst naar een omvangrijk, integraal project waarbij de fysieke inrichting van de weg en de omliggende openbare ruimte structureel wordt veranderd om nieuwe
doelen
te bereiken,
zoals
verbetering
van
verkeersveiligheid,
leefbaarheid,
en
klimaatbestendigheid.
Herstructurering/Herinrichting Nieuwe inrichting van infrastructuur bijvoorbeeld als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen, waarbij wegen een veelal andere functie en inrichting krijgen. De wegen voldoen qua inrichting niet meer aan de eisen van het huidige gebruik, waardoor een nieuwe inrichting noodzakelijk is. Verschil met reconstructie is dat er bij herstructurering de bestaande constructie inclusief fundering en onderlagen niet per definitie vervangen worden. Bij een nieuwe inrichting kan ervoor gekozen worden om de constructie of delen van de constructie intact te laten om milieu- of kostentechnische redenen. 60
Herinrichting in de context van wegbeheer verwijst naar een omvangrijk, integraal project waarbij de fysieke inrichting van de weg en de omliggende openbare ruimte structureel wordt veranderd om nieuwe doelen te bereiken, zoals verbetering van verkeersveiligheid, leefbaarheid, en klimaatbestendigheid.
Nieuwe aanleg Nieuwe verhardingen die worden aangelegd op plaatsen waar zich voorheen nog geen verharding bevond. Van rehabilitatie, reconstructie of herstructurering kan dus geen sprake zijn. Wij gaan ervan uit dat bij elke nieuwbouwconstructie een gedegen ontwerpberekening wordt uitgevoerd om het ontwerp in overeenstemming te brengen met de verwachte verkeersbelasting. De berekening zal bij voorkeur door en onafhankelijke derde partij worden uitgevoerd of getoetst.
Wat valt binnen en buiten het kader van wegbeheer Wegbeheer in Ermelo richt zich in belangrijke mate op behoud van bestaande wegen. Bij aanleg van nieuwe wegen zullen toekomstige beheeraspecten kunnen spelen. De wegbeheerder dient betrokken te worden bij de ontwerpkeuzes die bij nieuwbouw aan de orde zijn. Zo worden vroegtijdig de keuzes helder en eenduidig vastgelegd, waarom deze keuzes zijn gemaakt. De financiële consequenties voor het onderhoudsbudget worden daarmee inzichtelijker en kan er beter worden geanticipeerd om budgetten op tijd aan te passen/ op te hogen of te verlagen. Daarnaast is rehabilitatie de zwaarste maatregel uit de CROW systematiek die in Ermelo in de praktijk hoofdzakelijk voor zal komen. Reconstructies zullen eerder uitzondering dan regel zijn. Uitgaande van deze gegevens kan het kader als volgt vastgesteld worden: ➢
Rehabilitatie is een vast onderdeel van wegbeheer. Bij rehabilitatie worden verharding en fundering vervangen maar volgens dezelfde inrichting en constructie.
Met goed
wegbeheer kan rehabilitatie lang uitblijven. Hoe dan ook gaan verhardingen niet eindeloos mee. Bij beheer/groot onderhoud dient structureel rekening gehouden te worden met rehabilitatie. Ook als rehabilitatie van de wegen op korte termijn nog niet in zicht is, dient men zich er bewust van te zijn dat rehabilitatie onvermijdelijk is en dat er geld beschikbaar moet zijn, zodra het einde de levensduur een feit is. Zeker in Ermelo waar een deel van de verhardingen (ongeacht de kwaliteit) verouderd is, dient hier rekening mee gehouden te worden. In de begroting/planning van het wegbeheer wordt geen voorziening opgebouwd om grootschalige vervanging te kunnen doen. Verhardingen die aan het einde van de levensduur komen worden vroegtijdig gesignaleerd, zodat hiervoor financiële middelen beschikbaar kunnen worden gesteld. ➢
Reconstructie valt buiten het kader van wegbeheer. Mits de budgetten aansluiten bij de noodzakelijke begroting voor het kwaliteitsniveau en het areaal kan onder voorwaarden
een
bijdrage
worden
gedaan
vanuit
de
beheerafdeling.
Zodra
aantoonbaar kan worden gemaakt dat de toekomstige beheerkosten lager zullen zijn als gevolg van reconstructie, kan er een bijdrage vanuit de beheerafdeling gevraagd worden. Voorwaarden: De herstructurering moet binnen 3 jaar worden gerealiseerd (anders gaat het budget op aan overbruggingskosten voor klein onderhoud in kader van de veiligheid). Uit de inspectie moet blijken dat vanuit de laatste inspectieronde in de eerstvolgende twee jaar (na jaar van inspectie) onderhoud nodig is op de bestaande wegen. Is dit het geval, dan kan 61
er een bijdrage vanuit de beheerafdeling gevraagd worden. De hoogte van deze bijdrage kan mede bepaald worden door de kosten van de oorspronkelijke maatregel die gepland stond. Zodra de verharding in goede staat verkeert en onderhoud binnen twee jaar niet nodig lijkt, valt reconstructie per definitie van deze wegen buiten het beheerbudget. ➢
Herstructurering valt buiten het kader van wegbeheer. Mits de budgetten aansluiten bij de noodzakelijke begroting voor het kwaliteitsniveau en het areaal kan onder voorwaarden een bijdrage worden gedaan vanuit de beheerafdeling. Hier geldt hetzelfde als bij reconstructie. Zodra aantoonbaar kan worden gemaakt dat de toekomstige beheerkosten lager zullen zijn als gevolg van de herstructurering, kan er een bijdrage vanuit de beheerafdeling gevraagd worden. Voorwaarden: De herstructurering moet binnen 3 jaar worden gerealiseerd (anders gaat het budget op aan overbruggingskosten voor klein onderhoud in kader van de veiligheid). Uit de inspectie moet blijken dat vanuit de laatste inspectieronde in de eerstvolgende twee jaar (na jaar van inspectie) onderhoud nodig is op de bestaande wegen. Is dit het geval, dan kan er een bijdrage vanuit de beheerafdeling gevraagd worden. De hoogte van deze bijdrage kan mede bepaald worden door de kosten van de oorspronkelijke maatregel die gepland stond. Zodra de verharding in goede staat verkeert en onderhoud binnen twee jaar niet nodig lijkt, valt herstructurering van deze wegen per definitie buiten het beheerbudget.
➢
Nieuwe aanleg van wegen valt budgettair per definitie buiten het kader van wegbeheer. De CROW systematiek voor wegbeheer is niet gericht op nieuwe aanleg van wegen. Wel dient de wegbeheerder betrokken te zijn bij de ontwerpaspecten om latere consequenties voor het wegbeheerbudget af te kunnen wegen. Zodra een nieuwe weg is opgeleverd en definitief in gebruik wordt genomen kan het onderhoud worden overgedragen aan wegbeheer. Toename van het verhardingsareaal zal echter als gevolg hebben dat de onderhoudskosten voor de beheerafdeling structureel hoger worden.
➢
Schades die ontstaan buiten het dagelijkse gangbare gebruik van wegen om, dienen door de betrokkenen vergoed te worden. De regelingen voor herstelkosten na werkzaamheden aan kabels en leidingen, zijn vastgelegd in de van kracht zijnde versie van de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur Ermelo.
Het boven omschreven kader is niet bindend, maar dient als richtlijn en hulpmiddel om de grens van wegbeheer en het wegenbeheerbudget scherper te krijgen. Aan de hand hiervan kan beter bepaald worden hoe werkzaamheden op de wegen bekostigd worden en welke afdeling verantwoordelijk is.
62
VIII. Richtlijnen wegen De voorgeschreven richtlijnen sluiten aan op de wegprofielen vanuit de Mobilliteitsvisie en geven een verfijnde weergave van de wensbeelden die bij groot onderhoud worden nagestreefd. Binnen de bebouwde kom A. Erftoegangsweg (30km/u) fietsstraat Mogelijke locatie ➢ Hoofdfietsroute Ermelo uit fietsnetwerknota (kaders te formuleren vanuit Mobiliteitsvisie) Devies ➢ Inrichten als fietsstraat met maximumsnelheid van 30 km per uur ➢ Duurzaam Veilig Breedte ➢ Rijbaanbreedte o 3,80 tot 4,70 meter met een rode rijloper o 5,40 tot 6,20 meter met twee rode rijlopers ➢ Breed trottoir van minstens 2 meter aan weerszijden ➢ Afhankelijk van de verkeersintensiteit Parkeren ➢ Volledige parkeervakken: 2,30 meter inclusief rabatstrook ➢ Hoeveelheid parkeervakken per situatie beoordelen ➢ Zie afbeelding (Bron: Discussienota Fietsstraten binnen de kom) Materiaal ➢ Rood asfalt, eventueel met klinkers
63
B. Erftoegangsweg (30km/u) overig Mogelijke locatie ➢
Woonstraten en erven
Devies ➢
Grijs maakt ruimte voor groen wanneer een weg te breed is
➢
Duurzaam Veilig
Breedte ➢
Rijbaanbreedte 5,4 meter
➢
Breed trottoir van minstens 2 meter (inclusief band)
Parkeren ➢
Duidelijke parkeervakken uitgevoerd in afwijkende klinkers of grasbetontegels, grenzend aan rijbaan
➢
Parkeersituatie ter plekke beoordelen
Materiaal ➢
Voorkeur voor verharding: gebakken materiaal of betonstraatstenen (Zie Handboek inrichting openbare ruimte)
➢
afhankelijk van intensiteit >2500 mvt/etmaal afweging klinkerverharding of asfalt
64
C. Gebiedsontsluitingsweg (50km/u) Mogelijke locatie ➢ ontsluitingswegen, zwaar belast Devies ➢ Fietser meer ruimte geven ➢ Duurzaam Veilig Breedte ➢ Wegbreedte (W = 6,00 m, minimale eis ASVV (p.806) ➢ Vrijliggende fietspaden (minimaal 2,00 m) Materiaal ➢ Geluidsreducerend asfalt Berm ➢ Opsluiting met band of verharde berm van bermbeton
65
D. Gebiedsontsluitingsweg (50km/u, toekomstig wensbeeld 30 km/u) Mogelijke locatie ➢ Buurtontsluitingswegen met gemiddelde belasting Devies ➢ Fietser meer ruimte geven ➢ Duurzaam Veilig Breedte ➢ Smallere totale wegbreedte (W = 5,80 m, minimale eis ASVV (p.806) ➢ Brede fiets(suggestie)stroken (2,00 m, min.1,70 m) ➢ Optisch smalle rijbaan (2,80 m) Materiaal ➢ Asfalt en/of betonstraatstenen (overweging; geluid reducerende betonstraatstenen). Berm ➢ Opsluiting met band of verharde berm van bermbeton
66
Buiten de bebouwde kom E. Erftoegangsweg (60km/u) lage intensiteit (type 1) Mogelijke locatie ➢ Erftoegangswegen rondom campings en bungalowparken en met veel fietsers Devies ➢ Fietser meer ruimte geven ➢ Duurzaam Veilig Breedte ➢ Smallere totale wegbreedte (W= 6,00 m) ➢ Brede rode suggestiestroken (2,00 m, min.1,70 m) indien drukke fietsroute ➢ Optisch smalle rijbaan (2,60 m) ➢ Bij zwaardere belasting optisch bredere rijbaan en vrijliggende fietspaden Materiaal ➢ Asfalt Berm ➢ Verharde berm van bermbeton of grasbetontegels
67
Typen weg waarvoor het wegenbeheerplan geen aanvullende eisen opstelt, omdat de fietspaden bij deze wegen al vrij liggen. ➢
Gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom met zware belasting (50 km/u)
➢
Erftoegangsweg buiten de bebouwde kom met zware belasting (60 km/u)
➢
Gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom (80 km/u). Binnen bebouwde kom
Gebiedsontsluitingsweg (50km/u) – zware belasting Gebiedsontsluitingswegen met een zware belasting behoeven geen aanvullende maatregelen vanuit het wegenbeheerplan.
Zie
Mobiliteitsvisie
voor
een
specificatie. Op de foto is de Harderwijkerweg te zien, een voorbeeld van dit type weg. Eisen vanuit Mobiliteitsvisie die van belang zijn ➢
Duurzaam Veilig
➢
Vrijliggende fietspaden van minstens 2 meter Buiten bebouwde kom
Erftoegangsweg (60km/u) hoge intensiteit >10.000 mvt Erftoegangswegen met een zware belasting behoeven geen aanvullende maatregelen vanuit het wegenbeheerplan. Zie Mobiliteitsvisie voor een specificatie. Op de foto is de Kolbaanweg te zien, een voorbeeld van dit type weg. Eisen vanuit Mobiliteitsvisie die van belang zijn ➢
Duurzaam Veilig
➢
Vrijliggende fietspaden van minstens 3 meter (tweerichtingenfietspad)
Gebiedsontsluitingsweg (80km/u) Gebiedsontsluitingswegen met een zware belasting behoeven geen aanvullende maatregelen vanuit het wegenbeheerplan.
Zie
Mobiliteitsvisie
voor
een
specificatie. Op de foto is de Putterweg te zien, een voorbeeld van dit type weg. Eisen vanuit Mobiliteitsvisie die van belang zijn ➢
Duurzaam Veilig
➢
Vrijliggende fietspaden van minsten 2 meter (bij éénrichting verkeer).
68
Colofon Uitgave Gemeente Ermelo
Auteurs Ing. W. Veenendaal
Kenmerk e250064948
Fotografie Gemeente Ermelo Oktober 2025
Gemeente Ermelo Raadhuisplein 2 3851 NT Ermelo www.ermelo.nl www.ermeloduurzamer.nl
69