Toelichting e250031632

Toelichting ombuigingsvoorstellen bij​ Kadernota 2026​ ​ ​ ​ ​

Inhoudsopgave: 1. Ombuigingsvoorstellen uitvoeren​ 1.1 Herijking begrotingsuitgangspunten uitvoeren​ 1.2 Structurele ombuigingsvoorstellen uitvoeren​ 1.3 Incidentele ombuigingsvoorstellen uitvoeren​ 2. Ombuigingsvoorstellen niet uitvoeren​ 2.1 Herijking begrotingsuitgangspunten niet uitvoeren​ 2.2 Ombuigingsvoorstellen niet uitvoeren​ 3. Onderzoeksrichtingen (PM)​

3 3 5 23 26 26 26 49

​

2

1.​ Ombuigingsvoorstellen uitvoeren 1.1 Herijking begrotingsuitgangspunten uitvoeren Zie ook toelichting in hoofdstuk 5.1 van de Kadernota 2026. Om de begroting en realisatie beter te laten aansluiten, hebben we kritisch gekeken naar de begrotingsuitgangspunten. A22 Aframen stelposten indexeren investeringen Omschrijving voorstel: Deze stelpost is bedoeld om prijsstijgingen op te kunnen vangen vanaf het moment van de behandeling van een raadsvoorstel tot het daadwerkelijke moment van aanbesteding. Vanaf heden zullen we investeringen doorrekenen tot het verwachte moment van aanbesteding. Hierdoor kan deze stelpost uit de meerjarenbegroting.

A23 Stelpost Onvoorzien aframen Omschrijving voorstel: Deze stelpost is verplicht, maar de hoogte ervan niet. Met het hebben van een paragraaf Weerstandvermogen en Risicobeheersing en de daarbij behorende Risicoreserve is deze stelpost achterhaald en neemt structureel begrotingsruimte in. De stelpost wordt gezet op ​ € 1 per jaar.

A24 Potentiële korting herverdeling gemeentefonds niet begroten Omschrijving voorstel: De gemeente Ermelo behoort tot de grootste nadeelgemeenten bij de herverdeling van het gemeentefonds in 2023. Dit heeft geresulteerd in een ingroeipad van € 405.000 structureel per jaar vanaf 2024 tot in totaal € 4.050.000 structureel in 2033. De evaluatie van de nieuwe verdeling die gepland stond in 2025 is uitgesteld naar 2026. De bijbehorende korting die voorgesteld was in 2026 is definitief uitgesteld naar 2027. De gemeente Ermelo is de trekker van een lobby van zorggemeenten om deze korting van de baan te krijgen. Het ministerie BZK heeft inmiddels aangegeven dat het verdeelmodel niet alle gemeenten recht lijkt te doen. De korting moest verwerkt worden tot en met 2025. In Ermelo is de korting structureel voor het gehele meerjarenperspectief verwerkt. Het uitstel van de evaluatie en de bijbehorende ingroeikorting 2026 samen met de recente uitspraak van het ministerie heeft ons doen besluiten om de ingroeikorting 2027 en verder

3

niet meer te zien als feit, maar op te nemen als risico in de paragraaf Weerstandvermogen en Risicobeheersing.

A25a Inzet 10% algemene reserve in 2026 Omschrijving voorstel: Vanaf de begroting 2025 mogen gemeenten onder voorwaarden maximaal 10% van hun vrije algemene reserve inzetten als structureel dekkingsmiddel aldus de provincie Gelderland. Het inzetten van reserves als structureel dekkingsmiddel is een tijdelijk hulpmiddel. Het verzwakt bij gebruik je weerstandsvermogen. Het is wel een middel om de ombuigingen beter in de tijd te realiseren. Jaarlijks beoordelen we of het inzetten hiervan benodigd is. Nu wordt voorgesteld om deze mogelijkheid alleen in 2026 in te zetten.

4

1.2 Structurele ombuigingsvoorstellen uitvoeren Zie ook toelichting in hoofdstuk 6 van de Kadernota 2026. Deze voorstellen vallen in de categorieën A en B. A01 Verlagen frequentie schoonmaakonderhoud toiletten kantooromgeving Omschrijving voorstel: Verlagen frequentie schoonmaakonderhoud, toiletten en kantooromgeving op vrijdag en tijdens officiële vakantieweken (12 weken/jaar). Dagelijks worden de toiletten in de kantooromgeving 2x schoongemaakt. Op vrijdag en tijdens officiële vakantieweken is het rustiger in het gebouw. Wanneer we de frequentie op vrijdag en tijdens de officiële vakantieweken op iedere werkdag standaard verlagen naar 1x per dag, kan er structureel een bezuiniging worden behaald van € 4.900 per jaar. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Kans op bevuiling van de toiletten neemt toe (kwaliteitsbeleving en hygiëne neemt af).

A02 Verschuiven avondopenstelling burgerzaken Omschrijving voorstel: Verschuiven avondopenstelling burgerzaken van donderdag naar woensdag. In aansluiting op één van de andere ombuigingsvoorstellen (openingstijden balie burgerzaken) sluit het gemeentelijk kantoor op donderdag om 18:00 uur. Burgerzaken sluit om 17:00 uur, kantooromgeving sluit om 18:00 uur. Inzet beveiliger voor Gemeente komt vanaf 18:00 uur te vervallen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Er kunnen geen avondvergaderingen meer worden gehouden op donderdagavond en de gezamenlijke opstellingsavond met de bibliotheek komt te vervallen.

A03 Leges reisdocumenten en rijbewijzen verhogen tot max. vastgesteld tarief Omschrijving voorstel: Leges reisdocumenten en rijbewijzen niet langer naar beneden afronden maar het wettelijk vastgestelde maximumtarief vragen. Sinds langere tijd worden de tarieven naar beneden afgerond. Voorbeeld: Het maximumtarief voor een paspoort is €86,85. In Ermelo betaalt de burger €86,00. Door het maximumbedrag aan de burger te vragen voor een paspoort is het effect dat het voor de burger om een klein extra bedrag gaat om een paspoort te verkrijgen terwijl de gemeente in totaal duizenden euro's meer ontvangt op jaarbasis. (het is niet bekend op grond waarvan besloten is de leges toentertijd naar beneden af te ronden. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

5

A05 Bijstellen centraal opleidingsbudget Omschrijving voorstel: Structurele verlaging van het opleidingsbudget met als gevolg dat er minder middelen beschikbaar zijn voor trainingen en opleidingen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Inleiding Bij de analyse van de bedrijfsvoeringsbudgetten zijn ook de gerealiseerde opleidingsuitgaven over de afgelopen jaren bekeken (2022 t/m 2024). Uit deze analyse blijkt dat, hoewel de opleidingsuitgaven wisselen, het opleidingsbudget al langere tijd niet volledig wordt ingezet. Deze constatering geeft aanleiding om het opleidingsbudget te herzien. Het opleidingsbudget bedraagt 1,75% van de totale loonsom. Er wordt voorgesteld om dit te verlagen naar 1,5% van de loonsom. Op het moment dat het opleidingsbudget wordt verlaagd, zijn er minder middelen binnen de begroting beschikbaar waaruit cursussen en opleidingen betaald kunnen worden. Vanuit de ambtelijke organisatie is het afgelopen jaar gestuurd op een actieve leercultuur, waarin de ontwikkeling van medewerkers wordt gestimuleerd. Hoewel 1,5% voorlopig voldoende wordt geacht, kan dit op de lange termijn beperkend werken als de opleidingsbehoefte verder toeneemt. Voorgesteld wordt om het budget structureel te verlagen en incidenteel budget aan te vragen bij de raad indien het budget dreigt te overschrijden.

Hierdoor blijft de wendbaarheid van het budget in stand en kan de gemeente gemakkelijk inspelen op een tijdelijke stijging in opleidingsuitgaven als gevolg van bijvoorbeeld beleidswijzigingen of andere zaken.

A06 Budget programma dienstverlening verlagen (efficiency) Omschrijving voorstel: Inleiding: De gemeenten Zeewolde, Harderwijk en Ermelo werken gezamenlijk aan de oprichting van één Klant Expertise Centrum (KEC) voor de primaire dienstverlening aan inwoners. De uitvoeringskosten voor de totstandkoming van het KEC worden gefinancierd vanuit een jaarlijkse bijdrage van de deelnemende gemeenten. Het (voorfront) van het KEC wordt naar verwachting begin 2027 opgeleverd. Financiële situatie: Uit de begroting van het programma Dienstverlening blijkt dat de jaarlijkse bijdrage van ​ € 20.000, aangevuld met een extra bijdrage van € 52.000 in 2025 en € 56.000 in 2026, voldoende is om de uitvoeringskosten van het KEC te dekken. Gemeente Ermelo houdt echter momenteel structureel een extra bijdrage van € 70.000 aan in haar begroting, wat hoger is dan benodigd. Vanaf 2027 volstaat de reguliere bijdrage van € 20.000 voor de bekostiging van het KEC.

6

Voorstel: 1. De structurele extra bijdrage van € 70.000 laten vervallen. 2. De extra bijdrage voor 2025 en 2026 vaststellen op respectievelijk € 52.000 en € 56.000. 3. Vanaf 2027 uitsluitend de reguliere bijdrage van € 20.000 handhaven. Dit voorstel draagt bij aan een efficiënte en realistische begroting, in lijn met de daadwerkelijke financieringsbehoefte van het KEC. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Afgezien van de wendbaarheid van de beschikbare middelen voor het programma dienstverlening blijven de bestaande activiteiten in stand bij verwerking van dit voorstel.

A07 Vergoeding afdracht rijksleges digitaal rijbewijs Omschrijving voorstel: Gemeente moeten de rijksleges die zij ontvangen bij de verlenging van rijbewijzen volledig afdragen aan het Rijk. Dit geldt voor zowel fysieke als digitale aanvragen. Echter bij digitale aanvragen via de RDW ontvangen gemeenten een vergoeding per aanvraag ter compensatie van de verminderde administratieve werkzaamheden. De exacte hoogte van deze vergoeding wordt bepaald in overleg tussen de VNG en het RDW. Deze vergoeding is bedoeld om de kosten te dekken die gemeenten alsnog maken, bijvoorbeeld voor toezicht en controle. Voorgesteld wordt om de geprognosticeerde vergoeding op te voeren in de begroting op basis van het aantal te verwachten digitaal rijbewijzen gedurende het jaar. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

A08 Dienstverlening - openings- en bereikbaarheidstijd Omschrijving voorstel: De gemeente Ermelo heeft afwijkende bereikbaarheids- en openingstijden ten opzichte van Harderwijk en Zeewolde. Nu we toewerken naar een gezamenlijk KEC en daarbij een aantal zaken geharmoniseerd zullen worden, kan hierop vooruitlopend een aanpassing gedaan worden die een structurele besparing oplevert van circa € 29.000 euro per jaar. Gedurende de “randen van de dag” is er aantoonbaar een geringe behoefte aan onze dienstverlening. Zowel aan de receptie, aan de balie burgerzaken als aan de telefoon zijn de bezoekersaantallen zeer laag (bron: Telefonie Wallboard, JCC planning, fysieke tellingen) Vanaf 2026 en verder: Fysieke openingstijden receptie en balie Burgerzaken: Maandag t/m donderdag naar 8.30 tot 17.00 uur (i.p.v. 8.00 tot 17.30 uur) 7

Vrijdag naar 8.30-12.30 (i.p.v. 8.00-12.30). Telefonische bereikbaarheid: Maandag t/m donderdag naar 8.30 tot 17.00 uur (i.p.v. 8.00 tot 17.30 uur) Vrijdag naar 8.30-17.00 uur (i.p.v. 8.00-12.30 uur). De bezetting aan receptie, balie burgerzaken en telefonie is wisselend en de besparing komt neer op de inzet van personeel.

Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Geen bereikbaarheid meer aan de ‘randen van de dag’.

A09 Bijstellen budget ondernemingsraad Omschrijving voorstel: Aan de ondernemingsraad is gevraagd of zij ook een bijdrage willen leveren aan de ombuigingsopgave. De OR-leden hebben hier positief op gereageerd en zijn bereid om het OR budget structureel te verlagen naar € 8.000,-. Dit levert een netto-besparing op van € 6.000,- per jaar. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Heeft naar verwachting geen nadelige effecten. De afgelopen jaren is het budget toereikend gebleken.

A10 Aframen inhuurbudget griffie Omschrijving voorstel: Voorgesteld wordt om het inhuurbudget van de griffie af te ramen naar nul. Dit budget bestaat uit € 27.000 per jaar voor externe inhuur en € 8.000 per jaar voor ziektevervanging, gebaseerd op 2% van de loonsom. In het verleden werd externe expertise ingezet om capaciteitsproblemen binnen de griffie op te lossen. Echter, begin 2024 is de formatie van de griffie structureel uitgebreid en is de bezetting inmiddels op voldoende capaciteit. Voor de overgangsperiode wordt in 2026 nog voorzichtigheidshalve een deel van het budget aangehouden, maar vanaf 2027 valt structureel € 25.000 vrij. Het resterende budget wordt structureel ingezet ter dekking van de licentiekosten en overige kosten van Notubiz. Het aantal abonnementen die gemeente Ermelo afneemt bij NotuBiz zijn in 2023 en 2024 uitgebreid. Als gevolg hiervan is het huidige budget ter hoogte van € 35.000 niet langer toereikend. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

8

A11 Versoberen werkbudgetten raad Omschrijving voorstel: Er is nu 3 x werkbudget geraamd voor de raad waarvan € 15.000 voor inhuur, € 4.000 voor overige goederen en diensten (boeketten, lunchkosten, kleine aanschaffingen etc.) en ​ € 45.000 voor overige personeelskosten. Het voorstel is om het werkbudget van € 45.000 voor overige personeelskosten te handhaven en de posten inhuur en overige diensten te schrappen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? De inschatting is dat de bestaande activiteiten uitgevoerd kunnen worden binnen het budget van 45.000 euro. In het verkiezingsjaar van de raad wordt het werkbudget opgehoogd naar​ € 85.000 voor de installatie van de nieuwe raad en afscheid van de oude raad. Dit budget blijft bij verwerking van dit voorstel in stand. Waar in het kader van het adviesrecht met betrekking tot BOPA's wel geldt dat de raad mogelijk externe expertise moet inhuren als er besloten wordt een afwijkend advies te geven is het zaak eerst een jaar te kijken hoe de BOPA's gaan, daar is namelijk pas in februari 2025 mee gestart.

A12 Zelf vullen college koelkast Omschrijving voorstel: Stoppen met het gebruik van de gevulde koelkast bedoeld voor leden van het college. Koelkast wel blijven gebruiken om eigen consumpties in te leggen, maar geen gebruik meer maken van het frisdrank wat Interactie bijvult. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Het college kan geen gebruik meer maken van het frisdrank in de koelkast, wel kunnen zij eigen frisdrank meenemen en in de koelkast bewaren.

A13 Stoppen met bloemstukjes bestuurlijke ruimtes Omschrijving voorstel: Stoppen met de wekelijkse bloemstukjes voor de college gang. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Verse bloemstukjes op de kamers van de collegeleden zetten.

A14 Aframen uitvoeringsbudgetten openbare orde en veiligheid Omschrijving voorstel: De komende jaren is er op de verschillende budgetten vrije ruimte. Deze vrije ruimte wordt nu gebruikt voor incidentele uitgaven als communicatiemiddelen, tijdelijke maatregelen, zaalhuur en kosten voor bijvoorbeeld controles. 9

Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Wanneer deze budgetten worden verlaagd betekent dit dat er nagenoeg geen vrije ruimte meer is en voor incidentele kosten middelen aangevraagd moeten worden.

A26 verhogen kostendekking markt Omschrijving voorstel: Inleiding Het marktgeld voor standplaatsen op de weekmarkt ligt in Ermelo aanzienlijk lager dan in de omliggende gemeenten. De huidige inkomsten bedragen ongeveer € 5.800 per jaar (exclusief energiekosten). Om te bekijken wat de kansen zijn met betrekking tot marktgeld is een kleine benchmark uitgevoerd onder een aantal omliggende gemeenten. Hieruit blijkt dat gemeente Harderwijk, op Ermelo na, het laagste tarief hanteert. In de gemaakte vergelijking bedraagt het tarief in Harderwijk 265% van het tarief in Ermelo (165% hoger). In de duurst vergeleken gemeente (Putten) ligt het tarief op circa 350% van dat in Ermelo (250% hoger). Gemiddeld hanteren de omliggende gemeenten een tarief dat 303% bedraagt ten opzichte van het tarief in Ermelo (203% hoger). Voorstel gefaseerde tariefverhoging Een aanpassing van het bestaande tarief biedt mogelijkheden om de inkomsten structureel te verhogen. Gemeente Ermelo zou het huidige tarief in lijn kunnen brengen met het gehanteerde tarief in Harderwijk wat zou resulteren in (te verwachten) extra inkomsten van € 9.626 per jaar. Voorgesteld wordt om het tarief gefaseerd te verhogen tot het gemiddelde tarief dat wordt gehanteerd in omliggende gemeenten. Dit betekent een geleidelijke stijging tot 203% van het huidige tarief. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

A27 Verlagen centrale personeelsbudgetten Omschrijving voorstel: Na een kritische analyse van de bedrijfsvoeringsbudgetten is vastgesteld dat er mogelijkheden zijn om de begroting verder te optimaliseren. Er wordt voorgesteld om enkele budgetten te herzien en te verlagen. Dit voorstel is onderdeel van het bredere beleid om financieel scherper aan de wind te zeilen. Het gaat om de volgende budgetten: 1. Budget voor arbozorg en re-integratie (€ 10.000) Het arbobudget is bestemd voor de verplichte uitgaven die de gemeente maakt voor het organiseren van het arbobeleid. Dit budget wordt voornamelijk gebruikt voor de inzet van de bedrijfsarts bij de begeleiding van zieke werknemers en voor de aanschaf van arbovoorzieningen. In de meerjarenbegroting 2024 is het budget structureel verhoogd naar ​ € 44.000 mede vanwege stijgende verzuimcijfers. Aangezien het ziekteverzuim recent weer

10

is afgenomen en de uitgaven voor verzuimbeheer dalen, wordt voorgesteld om het budget structureel met € 10.000 te verlagen. 2. Budget voor werving en selectie (€ 20.000) Vacatures worden steeds vaker via eigen kanalen ingevuld waardoor er minder kosten worden gemaakt voor externe bureaus en advertenties. En de extra wervingskosten door wijzigingen in de samenstelling van de directie zijn achter de rug. Dit maakt het mogelijk om het budget structureel met € 20.000 te verlagen. 3. Advies- en onderzoeksbudget (€ 33.000) Het advies- en onderzoeksbudget is bedoeld om externe expertise te kunnen inschakelen. Tegenwoordig maakt gemeente Ermelo selectiever gebruik van externe expertise. Ook wordt er vaker intern gekeken naar beschikbare kennis en capaciteit voor het uitvoeren van onderzoeken en adviezen met als gevolg dat de omvang van het advies- en onderzoeksbudget kan worden bijgesteld. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

A28 Aframen ziekteverzuimbudget Omschrijving voorstel: De gemeente Ermelo houdt momenteel een structureel inhuurbudget aan gebaseerd op 2% van de loonsom voor de vervanging van medewerkers die langdurig ziek zijn. Voorgesteld wordt om dit budget structureel te laten vervallen. Inhuur als gevolg van langdurige ziekte wordt hiermee als incidentele aangelegenheid beschouwd. Indien zich vervangingskosten voordoen, worden deze binnen de begroting van het lopende jaar verwerkt en indien nodig ter besluitvorming voorgelegd aan de raad bij een tussentijdse rapportage. Dit levert een structurele besparing op van € 252.000 in de begroting en strakkere sturing op de beschikbare formatie. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

A29 Aframen stelpost garantiebaners Omschrijving voorstel: In het kader van de banenafspraak heeft het kabinet met sociale partners afgesproken dat er uiterlijk begin 2026 in totaal 125.000 extra banen gerealiseerd moeten zijn voor mensen met een arbeidsbeperking. Dit betreft 100.000 extra banen in het bedrijfsleven en 25.000 extra banen bij de overheid. Als gevolg van deze afspraak is in het verleden een budget opgenomen in de begroting van gemeente Ermelo, waarmee de garantiebanen bekostigd konden worden. Momenteel resteert er structureel € 154.000 in de begroting voor ‘doelgroepers’.

11

Voorgesteld wordt om deze stelpost te verlagen naar € 60.000,-. Het uitgangspunt hierbij is dat de kosten voor ‘doelgroepers’ voortaan worden gedekt vanuit de reguliere formatie. Hiermee besparen we structureel € 96.000 per jaar. Met de resterende stelpost houden we rekening met eventuele situaties waarin dekking vanuit de reguliere formatie niet (volledig) mogelijk blijkt. Dit voorstel waarborgt de uitvoering van de wet banenafspraak, en zorgt voor een structurele verbetering van het begrotingssaldo. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

A30 Bijzondere beloning 5 jaar in dienst beëindigen (belevenisbudget) Omschrijving voorstel: Beëindiging van de 5 jaars-bonusregeling. In het rapport Inventarisatie ombuigingen Meerinzicht is dit voorstel ook aangedragen (voorstel 80). De vier organisaties hebben afgesproken om gelijke arbeidsvoorwaarden te hanteren. Voorstellen die van invloed zijn op de arbeidsvoorwaarden kunnen daarom uitsluitend collectief worden ingevoerd. Dit betekent dat deze in te voeren besparing afhankelijk is van het gezamenlijk besluit die de organisaties nemen over het aangedragen voorstel vanuit Meerinzicht. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Er moet een einddatum bepaald worden waarna deze regeling wordt beëindigd. Alle medewerkers die na deze datum nog niet vijf jaar in dienst zijn kunnen niet langer aanspraak maken op het belevenisbudget.

B01 Stoppen subsidie ambulante ondersteuning jeugd (onderdeel SJNV) Omschrijving voorstel: De SJNV ontvangt €430.000 subsidie voor het uitvoeren van ambulante jeugd en opvoedhulp middels de zogenaamde plustaken. Er wordt wel op ingericht, maar nog niet uitgevoerd door het CJG in Ermelo. Aangezien de gemeente deze subsidie jaarlijks beschikbaar stelt en heeft terug ontvangen, is het voorstel om te stoppen met deze subsidieverlening (scenario plus) of om een deel van de subsidie te benutten voor het structureel financieren van jongerencoaching A t/m Zelf en jongerenwerk op school (scenario basis). Scenario basis heeft hierin de voorkeur. Betreft vooral een financieel technische exercitie. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Wanneer we hiermee stoppen kunnen we alleen nog terugvallen op geïndiceerde ambulante ondersteuning voor gezinnen. Dit is duurdere zorg, die vaak meer specialistisch van aard is. We kunnen nog wel terugvallen op de thuisbegeleiding jeugd van Icare V&V. Bij scenario basis kan de gemeente wel investeren in structureel jongerencoaching A t/m Zelf en jongerenwerk op school, wat bijdraagt aan de transformatiebeweging en wat op termijn duurdere zorg kan voorkomen. Voor 2025 is hiervoor een incidentele subsidie verleend van €90.000. Dit gedeelte van de subsidie wordt hiermee dan ook expliciet losgekoppeld van de

12

structurele subsidiebeschikking aan de SJNV. En kan door de SJNV appart worden aangevraagd op het moment dat ze deze taak daadwerkelijk kunnen uitvoeren.

B03 Onderwijshuisvesting IHP verlengen afschrijvingtermijnen Omschrijving voorstel: Het IHP is vastgesteld in december 2024. Hierin is de afschrijvingstermijn voor nieuwbouw 40 jaar. Dit leidt tot een jaarlijkse gemiddelde kapitaallast van €1.200.000. In lijn met het voorstel van gemeente Harderwijk zouden we de afschrijvingstermijn voor nieuwbouw kunnen verschuiven naar 50 jaar. Dit leidt tot een verlaging van de jaarlijkse kapitaallast van ruim € 100.000. Het is goed uitlegbaar, omdat de huidige bouwkwaliteit dusdanig is dat gebouwen ook 50 jaar kunnen blijven staan. De genoemde bedragen zijn richtbedragen, omdat de kredieten worden bepaald op basis van feitelijke kosten. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Het is een boekhoudkundige wijziging, die we wel moeten afstemmen met de schoolbesturen. Dit betekent namelijk dat zij hun gebouwen vervolgens ook 50 jaar in stand moeten houden/onderhouden en pas na 50 jaar recht hebben op nieuwbouw of renovatie.

B05a Sociale subsidies (incl. sport en cultuur) Omschrijving voorstel: Wij geven op dit moment zo'n 7,5 miljoen uit aan sociale subsidies, inclusief sport en cultuur. Dit is subsidie aan partijen die met hun activiteiten een bijdrage leveren aan de sociale basis. De sociale basis is alles wat mensen helpt om goed te kunnen leven in de samenleving. Het gaat om partijen die ervoor zorgen dat mensen zich gesteund voelen zoals hulp van welzijnsvoorzieningen, vrijwilligersorganisaties of cultuuractiviteiten. Deze subsidies worden op verschillende manieren verstrekt. Het grootste deel van de subsidies wordt via een subsidieregeling verstrekt, incidentele subsidies op grond van de Awb en Asv en daarnaast kennen wij ook begrotingssubsidies. De beoordeling van deze aanvragen gebeurt daarmee ook op verschillende plekken binnen de organisatie en de aanvragen worden getoetst aan verschillende kaders. De bekostiging van de subsidies is vanuit verschillende budgetten. Met de nota sociaal domein maken we de beweging naar de voorkant. Deze beweging richt zich op preventie en het vroegtijdig aanpakken van problemen, zodat mensen niet in zware situaties terechtkomen. Het doel is om meer te investeren in ondersteuning voordat problemen groter worden en de kosten voor het aanpakken van deze problemen duurder worden.

Om de subsidiesystematiek daarop aan te laten sluiten, gekoppeld aan heldere criteria om de doelen van de nota sociaal domein te behalen, is herijking van het huidige subsidiebeleid en de daaraan gekoppelde subsidieregelingen nodig. Met deze herijking willen we bereiken dat activiteiten van partijen meer aansluiten bij de doelen uit de nota sociaal domein, de subsidieaanvragen meer integraal beoordeeld worden aan de hand van heldere criteria en versnippering van subsidies in het sociaal domein wordt tegengegaan. Maar ook het subsidiëren van gelijksoortige activiteiten aan verschillende partijen tegengaan. Voor een dergelijke herijking is tijd nodig om de huidige subsidieregelingen onder de loep te nemen en nieuwe subsidieregeling(en) vast te stellen, huidige subsidiepartners hierin te betrekken en te 13

informeren over de wijzigingen in de subsidieregelingen en hierbij wettelijke termijnen in acht te nemen. Tegelijkertijd is er tijdelijke inzet nodig om dit proces te begeleiden. Met het herijken van het subsidiebeleid geloven we een efficiëntieslag te kunnen maken waardoor we in ieder geval €545.000 kunnen besparen. Deze besparing komt o.a. door: 1) efficiënter gebruik van middelen: door het subsidiebeleid en de daaraan gekoppelde regelingen te herzien en te focussen op ondersteuning die aansluit bij de nota sociaal domein kunnen middelen gerichter worden besteed, 2) met het herijken van het subsidiebeleid willen we samenwerking tussen partijen stimuleren wat druk op gemeentelijke middelen verlaagt door kosten te delen of activiteiten gezamenlijk te organiseren, 3) door een stevige verantwoording kan beter worden gemonitord of de subsidie leidt tot de gewenste resultaten. Naast een efficiëntieslag kan een bedrag bezuinigd worden omdat we scherpere keuzes gaan maken. Deze keuzes kunnen dan direct gekoppeld worden aan de doelstellingen van de nota of het aanbrengen van focus in de sociale basis. Op dit moment is de sociale basis van iedereen en alle doelgroepen. Een keuze kan gemaakt worden op basis van de vraag: welke doelgroep geven wij prioriteit bij het inrichten van de sociale basis, zodat het maximaal rendeert aan de achterkant.

Om dit verder zorgvuldig uit te werken moeten een aantal vragen verder onderzocht worden: 1) Wat is het exacte bedrag aan subsidies wat we uitgeven in de sociale basis en wat niet gaat om wettelijke taken? 2) Hoe kunnen we dit breder trekken naar de rest van de organisatie? Hoe organiseren we sturing en verantwoording? Met dit voorstel stellen we een subsidieplafond in maar gaan we niet op basis van een kaasschaafmethode subsidies korten. We sturen via een nieuwe subsidiesystematiek scherper aan de voorkant. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Dit is afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden waardoor bepaalde activiteiten door partijen in de toekomst niet meer worden uitgevoerd.

B09 Reëel begroten Beschermd Wonen Omschrijving voorstel: In de afgelopen jaren zien wij een jaarlijks terugkerend incidenteel voordeel vanuit met betrekking Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang. Vanwege het terugkerende karakter stellen wij voor deze ontvangsten structureel te begroten. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Beschermd Wonen is een regionale voorziening en de keuzes die gemaakt worden zijn dus in regionaal verband. Dit geldt ook voor de middelen die overblijven.

14

C10a Leges anterieure overeenkomsten Omschrijving voorstel: Het voorstel is om de anterieure overeenkomsten (AOK's) en leges te actualiseren zodat gemeentelijke capaciteit en bovenplanse kosten t.b.v. een initiatief beter verhaald kunnen worden bij initiatiefnemer. Hiervoor moet een nota kostenverhaal worden opgesteld dat als leidraad kan worden gebruikt voor het verhalen van kosten op andere initiatieven. Voor de initiatiefnemer moet aan het begin van het traject duidelijk zijn met welke kosten en hoeveel kosten deze rekening moet houden. Daarbij kan onderzocht worden of AOK's onder de €35.000,- omgezet worden naar leges. Er komt gemiddeld € 100.000,- per jaar aan AOk's binnen. Dit is incidenteel geld. Door het in de leges te laten landen zou het structureel begroot kunnen worden. Op dit moment is onduidelijk of het mogelijk is om deze AOK's in de leges te borgen. Wij gaan hier vooralsnog vanuit, maar onderzoek moet dit verder uitwijzen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Geen aanvullende vragen in behandeling nemen die niet gedekt worden door de leges of AOK's. De gemeente start pas met werkzaamheden op het moment dat de financiële afspraken zijn vastgelegd.

C16 Budget Omgevingswet Omschrijving voorstel: Het structurele budget van €151.000 vanaf 2026 vrij te laten vallen. Het overige beschikbare budget over vier jaarschijven gelijk te verdelen ten behoeve van (de overige delen) het omgevingsplan gemeente Ermelo. Daarnaast vraagt de verdere implementatie van de Omgevingswet een extra investering bij vergunningverlening in de vorm van capaciteit. Deze zetten we in om achterstanden weg te werken. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Geen impact.

C17 Regionale DVO RO beëindigen Omschrijving voorstel: Stopzetten regionale samenwerking Noord-Veluwe op het gebied van Ruimtelijke ontwikkeling. Na het stopzetten van de SNV (Samenwerking Noord-Veluwe) is er een DVO gesloten met de gemeente Putten voor samenwerking op het gebied van Ruimtelijke ontwikkeling. Deze DVO kan gestopt worden. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Gezamenlijk optrekken op het gebied van RO. Sinds voorjaar 2024 zijn er geen activiteiten meer verricht.

15

C26 Verhogen kosten opvragen bouwdossiers Omschrijving voorstel: Het is voorstel om aan te sluiten bij de leges van Zeewolde wat betreft het opvragen van bouwdossiers. Momenteel rekent Zeewolde voor het opvragen van een bouwdossier een basistarief van € 36,70. Gemeente Ermelo rekent daarentegen € 21,20. Als gemeente Ermelo aansluit op het basistarief van Zeewolde levert dit een meeropbrengst op van ​ € 3.875,-. Wat kan de gemeente dan niet meer doen?​ Niet van toepassing.

C30 Sponsoring groenvakken Omschrijving voorstel: Inwoners en bedrijven kunnen een stuk groen in Ermelo sponsoren, in ruil voor reclame(?) Dit voorstel kan uitgebreid worden naar de sponsorrotondes, die momenteel 'om niet' in bruikleen worden gegeven. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? De gemeente geeft de regie voor de uitstraling van/zicht op beeldbepalende locaties uit handen aan derden, dit zullen doorgaans commerciële partijen zijn.

C32 Openbare verlichting minder aan Omschrijving voorstel: Om de openbare verlichting bij zonsondergang een kwartier later aan te zetten en bij zonsopgang een kwartier eerder uit te zetten. De totale energiekosten van de Openbare verlichting zijn €136.000 per jaar, de grootste kostenpost hierin zijn de netwerkkosten. De berekening is gedaan op de huidige tarieven op een jaar. Technisch uitvoerbaar is deels mogelijk met Liander en eigen OV-kasten. De openbare verlichting gaat in heel Ermelo in de nacht standaard al naar een 50% dim-stand. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

C41 Toerekening kosten riolering (extra lasten voor grootverbruikers) Omschrijving voorstel: Met de vaststelling van het RPW is een heroverweging van de staffel en de grondslag ook een stap dichterbij gekomen. De eerste uitwerkingen laten zien dat we rond de € 300.000,aan extra inkomsten zouden kunnen bewerkstelligen. Aangezien het dan inkomsten zijn die binnen de rioolheffing vallen, moeten deze worden toegewezen aan projecten die klimaatdoeleinden nastreven en waar de connectie met water en riool gemaakt wordt. Werk

16

in de openbare ruimte of aanpassing bij scholen zou mogelijk hiervoor in aanmerking komen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? In feite doen we niets minder maar betalen de verbruikers meer mee aan klimaatadaptieve maatregelen. Nadere uitwerking volgt en wordt met de raad gedeeld. C50 Verhuren/verkopen openbare ruimte Omschrijving voorstel: Verhuur / verkoop openbare ruimte aan burgers en bedrijven. Er zijn legio voorbeelden waar zonder toestemming/overeenkomst gemeentegrond wordt gebruikt, voor parkeren, plaatsen containers en als toevoeging aan een tuin. In de notitie grondprijzen, behorende bij de nota grondbeleid, is een m2-prijs voor snippergroen vastgesteld van € 137.50. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Het betreffende perceel wordt niet meer onderhouden door de gemeente. Bij verkoop geen invloed meer op wat er gebeurt met het perceel, afgezien van de publiekrechtelijke handhaving op bestemming.

C52 Verkoop pand Museum het Pakhuis Omschrijving voorstel: Verkoop Molenaarsplein 24 Museum pakhuis. Mogelijkheid onderzoeken om eigendom over te dragen aan een stichting. Mogelijk een eenmalige afboeking van de boekwaarde in ruil voor geen gemeentelijke bijdrage in de toekomst. Collectie wel veilig stellen. Besparing zit in de energielasten (€ 6000), zakelijke lasten (€ 2000), verzekering (€ 500) en onderhoud ​ (€ 45.000). Tevens besparing op uren gebouwbeheer. Woz-waarde nu 625.000. Accommodatiebeleid biedt hier ook ruimte voor als gebruiker zelf in staat is om het pand aan te kopen is eigendom geen vereiste. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

C55 Indexeren verhuur terrassen Omschrijving voorstel: Verhuur terrassen is door uitbreiding tijdens corona beperkt gebleven tot "oude" huuropbrengsten. Op dit moment loopt het project om alles op orde te brengen zodat gebruik betaald wordt met jaarlijkse indexering. Bedrag is een schatting Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

17

C66 Extra inkomsten erfpacht Omschrijving voorstel: Extra inkomsten erfpacht. Beter controleren / handhaven op het overeengekomen gebruik. Bijvoorbeeld de vestiging van kinderopvanglocatie bij sportverenigingen of feesten en partijen op andere locaties. Opbrengst afhankelijk van frequentie, gebruik en grootte gebouw. Per locatie is de verwachte extra opbrengst € 2500 per jaar. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing. C80 Bepaling hoogte bouwkosten leges Omschrijving voorstel: Als maatstaf voor de berekening van de leges wordt de opgave van de bouwkosten gebruikt. Voor de berekening van bouwkosten maakt Ermelo nu gebruik van het Reed business Taxatieboekje (Her-)bouwkosten 2025. Extern onderzoek (Intergarant) wijst uit dat de bouwkosten die Ermelo nu in rekening brengt niet marktconform zijn. Intergarant heeft berekening gemaakt voor een appartement, woning, utiliteit en verbouw/aanbouw. We gaan gebruik maken van bronnen en sluiten hiermee aan bij wat een groot aantal Gelderse gemeenten ook op deze wijze werkt. Ons voorstel is dat voor bouwprojecten met een waarde van boven de 250K de bouwkosten worden gecontroleerd. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

C81 Rente inkomsten SVn Omschrijving voorstel: Gemeente Ermelo verstrekt via het Stimuleringsfonds Volkshuivesting (SVn) startersleningen en toekomstbestendig wonen leningen. Voor het uitgeven van deze leningen zijn in het verleden meerdere eenmalige stortingen gedaan in het fonds. Momenteel werkt het stimuleringsfonds nagenoeg revolverend. De rente inkomsten voor Ermelo in 2023 en 2024 bedroegen gemiddeld € 80.000. Deze inkomsten zijn niet begroot, maar worden jaarlijks als incidenteel voordeel geboekt bij de jaarrekening gestort in de algemene reserve. Voorgesteld wordt om deze rente inkomsten nu structureel in de begroting op te nemen. Dit is ook passend bij het karakter van deze opbrengsten. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Geen jaarlijkse storting meer in de algemene reserve.

C82 structureel milieucommunicatie Omschrijving voorstel: Het budget milieucommunicatie volledig laten vervallen per 2026

18

Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Geen impact. Kosten voor communicatie kunnen worden gedekt uit de post communicatie(middelen) in het uitvoeringsprogramma duurzaamheid.

C84 Regionale samenwerking duurzaamheid, water en klimaat Omschrijving voorstel: Het voorstel is om de regionale samenwerking op de Noord-Veluwe op het gebied van duurzaamheid, water en klimaat stop te zetten. Deze wordt ontvlochten en zal in EHPZ verband worden vervolgd tegen lagere kosten. Samenwerking op water en klimaat zal vanuit het programma water en klimaat voorgezet worden. Diverse subsidies voor duurzaamheid komen ten bate aan de regio. Deze worden vervolgens vertaald in (boven)lokale projecten. In het dit scenario blijft Ermelo vanuit EHPZ-verband subsidies ontvangen die (boven)lokaal in te zetten zijn. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Het uitvoeren van de samenwerkingsagenda CO2 reductie van de Noord Veluwe. C85b Duurzaamheid Huis en Tuin Event en budget Klimaatadaptatie Omschrijving voorstel: In het structurele budget voor duurzaamheid zijn twee posten opgenomen die kunnen worden stopgezet: het Huis en Tuin Event en de kosten voor subsidie Klimaatadaptatie. De subsidie klimaatadaptatie blijkt ook bij water en riolering te zijn begroot. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Een Huis & Tuin event organiseren. Het doel van het Huis en Tuin Event is om bewoners draagvlak te creëren voor energietransitie, het verhogen van de biodiversiteit en om maatregelen van klimaatadaptatie te nemen.

Bewoners worden minder meegenomen in de informatievoorziening, mogelijkheden van duurzaamheidssubsidies. Het jaarlijks organiseren van het Huis & Tuinevent is opgenomen in de vastgestelde visie en het uitvoeringsprogramma 2024-2028. Een deel van de bestuurlijk vastgestelde visie wordt hiermee niet uitgevoerd. Binnen het budget uitvoeringsprogramma kan subsidie klimaatadaptatie verdwijnen omdat deze ook bij water en riolering is opgenomen. Eventuele besparingen worden daar voorgesteld.

C86 Invoeren hondenbelasting (PM) Omschrijving voorstel: Invoeren hondenbelasting om de kosten voor onderhoud en reiniging van hondenvoorzieningen op te vangen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

19

D02 Economische budgetten afschalen Omschrijving voorstel: Beëindigen van subsidies, abonnementen en alle niet wettelijke of anderszins verplichte kosten en verbintenissen in het economisch domein (gedekt uit de economische budgetten) Wat kan de gemeente dan niet meer doen? (Kleine) impulsen aan economische partners geven en het behoud van directe betrokkenheid bij bepaalde economische werkvelden en netwerken. D05 Basic camperplaatsen verhuren Omschrijving voorstel: Basic camperplaatsen (zonder stroom/water) faciliteren en verhuren op gemeentelijke parkeerplaatsen. Opbrengst van het verhuurtarief komt gemeente ten goede. De gemeente kan bijvoorbeeld een tarief van €10 per nacht hanteren, inclusief of exclusief toeristenbelasting. Er is nu uitgegaan van 20 camperplaatsen. De bezettingsgraad varieert en zal in het hoogseizoen hoger liggen dan in het laagseizoen. Bij dit scenario wordt uitgegaan van een gemiddelde bezettingsgraad van 40%. De extra opbrengst vanuit de toeristenbelasting is buiten beschouwing gelaten. Het vraagt om een incidentele investering om camperplaatsen in te richten en een betalingssysteem te implementeren.Structurele kosten komen voort uit onderhoud en betaalsysteem. Wat kan de gemeente dan niet meer doen?​ De gemeente kan gemeentelijke parkeerplaatsen die worden ingericht voor campers niet meer beschikbaar stellen voor normaal parkeergebruik.

Dit kan de beschikbaarheid van parkeerplaatsen voor andere doelgroepen verminderen.

D06 Subsidie Visit Veluwe verlagen Omschrijving voorstel: Versoberen subsidie Visit Veluwe en heldere prestatieafspraken. Wat kunnen zij Ermelo concreet bieden voor minder subsidie? De basis voor de subsidie is de regionale samenwerkingsovereenkomst. Deze loopt op 31 december 2026 af. Vanuit deze subsidie zet Visit Veluwe zich in voor collectief bestemmingsmanagement. Er zijn geen formele inspanningsafspraken m.b.t. de subsidie c.q. hoe komt dit ten goede aan Ermelo en waaraan kunnen we dat aflezen? De relatie met Visit Veluwe is verder een opdrachtgever-opdrachtnemer relatie. Marketing en data worden en kunnen nog steeds belegd worden bij hen via aanbesteding. Deze dienstverlening zit niet bij de subsidie in. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Een bijdrage doen aan collectief bestemmingsmanagement en het realiseren van een duurzame bezoekerseconomie op de Veluwe in de vermarketing van de Veluwe. De subsidie komt ten goede aan de Veluwe als geheel, er zijn geen afspraken over hoe de subsidie ten goede komt aan de beleidsdoelen van Ermelo. Aanspraak maken op bepaalde onderdelen van hun dienstverlening, adviescapaciteit en kennisdeling. De gemeente kan nog wel promotie, marketing en data inkopen. Dat verloopt via aanbesteding. 20

D08 Verplichte Ruiter en/of MTB Vignetten Omschrijving voorstel: Invoering verplichte MTB- en ruiter vignetten op de Veluwe. Gaat om Veluwebrede vignetten voor 21 gemeenten. Er zijn twee opties: Verplicht vignet MTB of Verplicht vignet MTB én ruiters. Er is sinds 1 januari 25 een vrijwillig vignet ingevoerd. Dit is een pilot voor twee jaar. Dit vignet kan verplicht gesteld aan einde pilotperiode of indien noodzakelijk en haalbaar eerder, waardoor inkomsten gegenereerd worden voor gem. Ermelo. Dit plan vereist veel handhavingscapaciteit (neveneffect: handhaving personele kosten dus). Opbrengsten van de vignetten gaan naar de VeluweAlliantie dit is een samenwerking van 21 gemeenten, provincie en andere organisaties. Opbrengsten van de vignetten moeten dus nog worden doorberekend naar alle individuele gemeenten, daarover zijn nog geen afspraken gemaakt. De berekening is dus een inschatting. De complexiteit in dit voorstel is de samenwerking en overeenstemming met 21 gemeenten en naast de besparing van 8.571 zijn de eventuele kosten voor handhaving nog niet meegerekend. Nader onderzoek zal nog wel moeten plaatsvinden. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Op dit moment is MTB vignet verplicht stellen nog te vroeg, de kwaliteit van de MBT-routes is hiervoor nog veel te laag. Hier zal dus de komende jaren nog in geïnvesteerd moeten worden.

Overigens kan gemeente Ermelo dit niet zelfstandig verplicht stellen, want het is alleen effectief in gezamenlijkheid met regiogemeenten. Anders ontstaat er uitwijk en druk op omringende gemeenten/regio's. Bestuurlijke afstemming hiervoor is vereist.

D09 Stimuleren jaarrond toerisme (toeristenbelasting) Omschrijving voorstel: Het stimuleren van jaarrond toerisme. Met het stimuleren van jaarrond toerisme, zijn er door het hele jaar heen (ook in het laagseizoen) toeristen in Ermelo. Dit genereert hogere totale inkomsten vanuit de toeristenbelasting per jaar. Dit vraagt wel om sturing op jaarrond en toeristisch geëxploiteerd aanbod. Op dit moment is het aanbod van Ermelo veelal seizoensgebonden en gericht op vaste gasten. Uitgangspunt: 10% groei. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? De gemeente is minder flexibel richting ondernemers die hun recreatieconcepten en bedrijfsvoering afstemmen op vraag en aanbod en persoonlijke voorkeuren.

D10 Benutten groei vrijetijdseconomie (lange termijn effect) Omschrijving voorstel: NBTC voorspelt richting 2035 een groei van het verblijfstoerisme in Gelderland van gemiddeld 14%, opgebouwd uit een groei van 12% in binnenlands toerisme en 26% inkomend toerisme uit voornamelijk Duitsland en België.

21

Voorstel: Gemeente Ermelo benut en accommodeert deze groei optimaal. De groei in verblijfstoerisme vertaalt zich naar toenemende inkomsten uit de toeristenbelasting. Dit is wel een effect op de lange termijn. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Vasthouden aan bestuurlijk uitgangspunt: behoud toerisme i.p.v. groei toerisme. De gemeente gaat dan investeren in groei kwaliteit en groei kwantiteit. Een rem zetten op toeristische ontwikkelingen en nieuwe toeristische concepten.

D11 Contributie Gastvrije Randmeren verlagen/beëindigen Omschrijving voorstel: Versobering contributie coöperatie Gastvrije Randmeren naar corebusiness en -taken die nog nodig zijn. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Het is nog niet inzichtelijk wat de precieze consequenties zijn. Daarvoor moeten we in gesprek met deze verbonden partij. Maar de gemeente zou geen volwaardig lid meer zijn en invloed verliezen op regionale besluitvorming. Ook verliezen we toegang tot de coöperatie als verbindend aanspreek- en lobbypunt. We profiteren zeer beperkt van de agenda van initiatieven die uit het toekomsttraject Randmeren komt.

D13 Subsidie VVV effectiever inzetten Omschrijving voorstel: Heldere subsidieafspraken met de VVV. Betere subsidieafspraken zorgen voor een efficiëntere besteding van middelen en het gezamenlijk realiseren van beleidsdoelen. Hierdoor wordt meer bereikt met hetzelfde budget, wat leidt tot financieel 'voordeel' zonder extra kosten. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Taken, activiteiten en projecten beleggen bij de VVV die niet onder hun takenpakket vallen. Plus: investeren in capaciteit marketeer voor plaatsmarketing. Volwaardige realisatie van het speerpunt heldere profilering en excellente gastvrijheid.

22

1.3 Incidentele ombuigingsvoorstellen uitvoeren Dit betreft ombuigingsvoorstellen met een incidenteel karakter. Deze voorstellen hebben geen invloed op het structurele saldo van de Kadernota 2026.

B05b Incidentele frictiekosten om voorstel B05 uit te voeren Om voorstel B05 Sociale subsidies (incl. sport en cultuur) uit te voeren zullen frictiekosten worden gemaakt. Deze kosten zijn incidenteel van aard.

C06 Geen bijdrage regionaal verkeersmodel Omschrijving voorstel: In het uitvoeringsprogramma van de mobiliteitsvisie (tot 2032) wordt aangegeven dat het verkeersmodel een keer in de vijf jaar geactualiseerd wordt. Hiervoor is een budget van € 50.000 gereserveerd. In samenwerking met gemeenten en de Omgevingsdienst wordt in het kader van de verplichting uit de Omgevingswet voor Basis Geluid Emissie, een regionale aanpak gekozen waarmee we kosten besparen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

C09 Buitengebied naar 60 km/u (maatregelen versoberen) Omschrijving voorstel: In het uitvoeringsprogramma van de mobiliteitsvisie wordt voorgesteld de maximumsnelheid in het Ermelose buitengebied te verlagen van 80 km/u naar 60 km/u. Daarvoor is € 75.000 gereserveerd. De huidige weginrichting is geschikt voor 60 km/u, maar niet voor 80 km/u. De snelheidsverlaging kan eenvoudig door de verkeersborden aan te passen. Snelheidsremmende maatregelen kunnen de verlaging verder versterken, maar worden bij dit scenario pas bij groot onderhoud genomen. Dit bespaart dan ook weer kosten. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Door snelheidsremmende maatregelen pas tijdens groot onderhoud toe te passen, kan de gemeente de mogelijk hoge snelheid die men rijdt niet direct verlagen, waardoor de effectiviteit op korte termijn mogelijk beperkt is. C10b Incidentele frictiekosten om voorstel C10 uit te voeren Om voorstel C10 Leges anterieure overeenkomsten uit te voeren zullen frictiekosten worden gemaakt. Deze kosten zijn incidenteel van aard.

C28 Woonwagen- en standplaatsenbeleid uitstellen Omschrijving voorstel:

23

In 2018 is door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) het Beleidskader Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid gepresenteerd. Met het opstellen van dit beleidskader zijn overheden en corporaties verplicht om de cultuur van woonwagenbewoners te beschermen en faciliteren. Dit betekent dat de gemeente Ermelo in het lokale woonbeleid een plek moet inruimen voor woonwagenbewoners en hun wensen. Gemeente Ermelo voldoet hier nu niet aan. Op dit moment is er voor 2026 een budget van €30.000 gereserveerd voor het opstellen van het woonwagen- en standplaatsenbeleid. Het opstellen van het beleid is van 2024 naar 2026 uitgesteld. Nu wordt voorgesteld het beleid naar een later moment door te schuiven. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Gemeente Ermelo kan in 2026 (en later) geen woonwagen- en standsplaatsenbeleid opstellen. De gemeente voldoet nu niet aan de wettelijke verplichting om in het lokale woonbeleid een plek in te ruimen voor woonwagenbewoners en hun wensen. Dit zal dan in 2026 en later zo blijven.

C34 Niet uitvoeren Dark Sky Omschrijving voorstel: In het beleidsplan "Bewust Verlichten 2021-2025” staat onder andere het onderdeel Dark Sky. Het voorstel is om dit niet uit te voeren. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Opgave Dark Sky niet uit te voeren heeft geen invloed op de verkeersveiligheid. Wel heeft het invloed op eventuele wegvakverlichting, De oriëntatieverlichting in het buitengebied kan hierdoor niet meer worden uitgevoerd. C35 Niet uitvoeren Bewust verlichten van gebouwen of ornamenten Omschrijving voorstel: In het beleidsplan "Bewust Verlichten 2021-2025’’ staat onder andere het onderdeel Bewust verlichten van gebouwen of ornamenten. We gaan dit verder uitvoeren dan we tot nu toe hebben uitgevoerd. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Gebouwen of ornamenten niet meer verder aan te lichten.

D14 uitbreiding verblijfsrecreatie in het landelijk gebied (lange termijn effect) Omschrijving voorstel: Beleidsmatige en planologische verruiming voor recreatieve initiatieven in het agrarisch gebied (GEUS). Indien dit grootschalige kwalitatief hoogwaardige verblijfsconcepten zijn, brengt dit structureel meer geld in het laatje van de toeristenbelasting. Hiervoor is wel nader onderzoek nodig, heeft effect op de (middel)-lange termijn.

24

Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Recreatieve ontwikkelingen tegenhouden in GEUS. Vasthouden aan bestuurlijk uitgangspunt dat er geen recreatieterreinen worden toegevoegd aan het bestaande aanbod. Vasthouden aan toekomstig bestuurlijk uitgangspunt dat enkel kleinschalige verblijfsrecreatie in GEUS wenselijk is.

25

2.​ Ombuigingsvoorstellen niet uitvoeren Zie ook toelichting in de hoofdstukken 5.1 en 6 van de Kadernota 2026. Deze voorstellen vallen in de categorie C..

2.1 Herijking begrotingsuitgangspunten niet uitvoeren ​ A25b Inzet 10% algemene reserve in 2027 t/m 2029 Omschrijving voorstel: Vanaf de begroting 2025 mogen gemeenten onder voorwaarden maximaal 10% van hun vrije algemene reserve inzetten als structureel dekkingsmiddel aldus de provincie Gelderland. Het inzetten van reserves als structureel dekkingsmiddel is een tijdelijk hulpmiddel. Het verzwakt bij gebruik je weerstandsvermogen. Het is wel een middel om de ombuigingen beter in de tijd te realiseren. Jaarlijks beoordelen we of het inzetten hiervan benodigd is. Nu wordt voorgesteld om deze mogelijkheid alleen in 2026 in te zetten.

2.2 Ombuigingsvoorstellen niet uitvoeren A04 Minder trotters afnemen bij (raads)verkiezingen Omschrijving voorstel: Verminder huur aantal trotters (verkiezingsborden) bij elke verkiezing. Ga van 10 trotters bij gemeenteraadsverkiezingen (2026) en van 8 trotters bij overige verkiezingen terug naar 2 trotters bij elke verkiezing. Trotters worden dan geplaatst bij 't Weitje en Raadhuisplein. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Minder zichtbare verkiezingsborden. A34 Minder koffieautomaten Omschrijving voorstel: Minder koffiemachines in het gebouw. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Serviceverlening inwoners, huurders . Personeel moet soms verder lopen en/of langer wachten.

26

B02 Onderwijshuisvesting stoppen met natuurinclusief en circulair bouwen Omschrijving voorstel: Het IHP is vastgesteld in december 2024. We kunnen de IHP kwaliteit natuurinclusief en circulair bouwen schrappen. Dit leidt tot een besparing op de jaarlijkse kapitaallasten van circa 15.000 euro. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Natuurinclusief en circulair bouwen bij nieuwbouw is vastgesteld beleid en onderdeel van de vastgestelde duurzaamheidsvisie. B04 Stoppen met ondersteuners jeugd bij huisartsen Omschrijving voorstel: Stoppen met inzet ondersteuners jeugd CJG bij huisartsen. Daarmee stoppen we met de subsidie aan het CJG (begroot op € 42.000) Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Wanneer we stoppen met de ondersteuners jeugd bij de huisartsen, dan zullen huisartsen sneller weer zelf verwijzen naar vormen van jeugdhulp, met name jeugd GGZ. De samenwerking tussen huisartsen en CJG zal ook afnemen. B07 Bezuinigen op Re-integratie Participatiewet Omschrijving voorstel: Met de invoering van de Participatiewet in balans in 2026 is er meer ruimte voor gemeenten en bijstandsgerechtigden om af te wijken van de verplichting werk te aanvaarden als de omstandigheden dit vragen. Gemeenten krijgen meer ruimte om ook maatschappelijke participatie als alternatief te stimuleren.

Re-integratietrajecten kunnen effectief zijn, maar de resultaten wisselen sterk en de kosten wegen niet altijd op tegen de baten. De wet verplicht gemeenten tot maatwerk, wat betekent dat zij een redelijke inspanning moeten leveren om werkzoekenden te ondersteunen, zonder dat dit altijd de maximale inzet hoeft te zijn. Dit betekent dat minder mensen ondersteuning kunnen krijgen en dat niet voor iedereen een passend traject beschikbaar zal zijn. Wanneer inwoners minder ondersteuning krijgen bij het vinden van werk kan het tekort op de verstrekking van bijstandsuitkeringen oplopen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? De gemeente biedt dan alleen nog re-integratie trajecten aan aan kandidaten die snel richting betaald werk kunnen uitstromen. Ermelo verstrekt nu een hoog aantal werkende mensen loonkostensubsidie, wat gunstig is, omdat deze (grotendeels) vergoed worden door het Rijk.

27

B10 Verlagen budget mantelzorgwaardering Omschrijving voorstel: Verlagen budget mantelzorgwaardering. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? De gemeente heeft als wettelijke taak (Wmo) om mantelzorgers te ondersteunen en te waarderen. In de begroting wordt jaarlijks € 45.000 geraamd voor de waardering. De huidige waardering bedraagt € 95 per jaar (469 volwassenen in 2024). Jongeren ontvangen een bon van € 15 (50 jongeren). Voor een aanzienlijk deel mantelzorgers is de waardering een financiële aanvulling op hoge kosten. Welzijn Ermelo coördineert de waardering. Het aan hen verstrekte bedrag is vaststaand. Er is de mogelijkheid het bedrag te verlagen, waardoor mantelzorgers een lagere waardering ontvangen. Voor een redelijke afbouw aankondiging naar uitvoeringsorganisatie en mantelzorgers - is besparingspotentieel eerste jaar 25% en volgende jaren 50%.

B11 Maatwerkwoningen Omschrijving voorstel: Het totale incidentele budget is bedoeld om 2 maatwerkwoningen voor gemeente Ermelo te realiseren conform regionale afspraken. Er zijn bestuurlijke afspraken gemaakt met gemeente Harderwijk om 2 maatwerkwoningen in het project van Harderwijk voor Ermelo te realiseren à €300.000, waar niet meer op kan worden teruggekomen. Daarnaast wordt uit dit budget aanpassingen/reparaties aan de woning van de huidige maatwerkwoning betaald. Het voorstel is : €300.000 voor deelname project Harderwijk en om €50.000 voor de Ermelose woning. Het doel waarmee de middelen verstrekt lijken te zijn gehaald. Voorstel is mogelijk een incidenteel voordeel. Vooralsnog niet meegenomen in de kadernota 2026 (categorie C). Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Geen invloed. Hiermee voldoet Ermelo aan de verplichtingen en zijn er geen zaken die problemen opleveren.

C01 Beëindigen van verkeerseducatie Omschrijving voorstel: Het voorstel houdt in dat de gemeente haar bijdrage aan Veilig Verkeer Nederland stopzet, waardoor programma's zoals de verkeersexamens voor basisscholen in gevaar komen. Daarnaast worden de verkeersquiz en opfriscursus voor ouderen stopgezet en zullen gedragsbeïnvloedingscampagnes niet meer worden uitgevoerd. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Gedragsbeïnvloedingscampagnes, verkeersquiz en opfriscursus fiets voor ouderen.

28

C02 Kosten doorrekenen van gehandicaptenparkeerkaart/plaats en ontheffingen Omschrijving voorstel: Het voorstel houdt in dat gemeente de kosten voor gehandicaptenparkeerkaarten (ca. €100 per kaart), individuele gehandicaptenparkeerplaatsen (ca. € 300 per plaats) en ontheffingen voor de blauwe zone (ca. € 50 euro per ontheffing) niet langer zelf draagt, maar deze volledig doorberekenen aan de gebruikers. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Niet van toepassing.

C03 Invoeren van betaald parkeren Omschrijving voorstel: Het invoeren van betaald parkeren in de blauwe zone (500 parkeerplaatsen). In Nederland zijn er ook kleine gemeenten die betaald parkeren hebben zonder zeer sterk toeristisch te zijn (Nijverdal, Borne, Rijssen, Wierden en Doesburg). Bij een tarief van € 1,00 per uur levert betaald parkeren naar verwachting jaarlijks € 750.000 op. Bij € 1,50 tarief levert dat naar verwachting ca. € 1.125.000 op. We gaan daarbij uit van een bezetting van 50% in de blauwe zone. Rekening houdend met de benodigde investeringen en beheerskosten is de netto-opbrengst circa € 500.000 met ingang van 2027. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Gratis parkeren in het centrum/blauwe zone.

C04 Maximum aantal laadpalen per straat Omschrijving voorstel: Maximum aantal laadpalen per straat. Wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Er zijn 2 soorten laadpalen: proactieve laadpalen en strategische laadpalen. Proactieve laadpalen worden (op aanwijzing van de gemeente) door Vattenfall geplaatst en betaald. Het instellen van een maximaal aantal laadpalen per straat, bespaart hier hooguit administratieve handelingen zoals het aanwijzen van de locaties, het nemen van een verkeersbesluit, procesbewaking. Overigens is het aanwijzen van proactieve palen een verplichting binnen de concessie met Vattenfall. Het stopzetten van strategische locaties (op verzoek van gemeente bij nieuwbouwprojecten of herinrichting) bespaart circa 5 laadpalen per jaar. Voor strategische laadpalen betaalt de gemeente een bijdrage van € 1.500 per laadpaal. Bij utiliteitsbouw is 1 laadpunt per 20 parkeervakken wettelijk verplicht. Bij projecten als nieuwbouw (zonder woon- of utiliteitsgebouwen) vooralsnog niet. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Als de gemeente een maximum aantal laadpalen per straat instelt, kan het moeilijker worden om in te spelen op de groeiende vraag naar laadpunten. Dit kan zorgen voor een ongelijke verdeling en een slechte plaatsing van laadpalen in de gemeente.

29

C05 Verminderen verkeerstellingen Omschrijving voorstel: In het uitvoeringsprogramma van de mobiliteitsvisie wordt aangegeven dat we tot en met 2030 1 keer in de 2 jaar verkeerstellingen uitvoeren. Daar is € 60.000 euro voor gereserveerd (4x € 15.000). Door het aantal verkeerstellingen te verminderen (tot en met 2030) is de besparing € 15.000. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Wanneer er minder verkeerstellingen worden uitgevoerd, neemt de accuraatheid van de gegevens af.

C07 Gemeentelijke gehandicaptenparkeerkaart beëindigen Omschrijving voorstel: Vorig jaar is besloten om naast de Europese gehandicaptenparkeerkaart een gemeentelijke gehandicaptenparkeerkaart in te voeren. Door het proces rond de gemeentelijke kaart te stoppen wordt een deel van de implementatie bespaard en vervolgens de jaarlijkse kosten. In de motie is opgenomen dat na 2 jaar geëvalueerd moet worden. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Het beschikbaar stellen van een gemeentelijke gehandicaptenparkeerkaart.

C11 Geen omgevingsplan Callunaterrein Omschrijving voorstel: Besloten kan worden om geen omgevingsplan op te stellen voor het Callunaterrein. De planning is nu dat het omgevingsplan wordt opgesteld vanaf het tweede kwartaal van 2025. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Er worden geen voorbereidingen gestart en/of omgevingsplan in procedure gebracht. Hierdoor blijft de leegstand op Callunaterrrein bestaan met als gevolg dat er geen nieuwe gebouwen komen voor de twee onderwijsinstellingen en geen woningbouw op het Callunaterrein komt.

C12 Omgevingsplan De Boskamer Omschrijving voorstel:​ Dit woningbouwproject bevindt zich in de eerste fase van ontwikkeling. Er is budget beschikbaar voor de planvoorbereiding en het omgevingsplan. Het project kan tussentijds gestopt worden. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Het beoogde voornemen tot woningbouw op deze locatie wordt beëindigd.

30

C14 Geen omgevingsplan Hart van Horst Omschrijving voorstel: Het voorstel is om wel de visie vast te stellen maar geen omgevingsplan op te stellen. Voor de uitvoering is nog geen budget opgenomen in de begroting. Het gaat om een investering van circa 2 miljoen voor aanpassing van infrastructuur, circa 0,5 miljoen voor de bouw van de woningen (sociale woningbouw, 3 ton voor het opstellen van een omgevingsplan). Als we het (deels) zelf ontwikkelen komen deze kosten in een GREX terecht. De gemeente kan ervoor kiezen om geen omgevingsplan op te stellen. Wat kan de gemeente dan niet meer doen? Het beoogde voornemen tot woningbouw op deze locatie wordt beëindigd en er vindt geen reconstructie plaats van kruispunt Hart van Horst.