Meerjarenbegroting 2024-2027 gemeente Ermelo Boekwerk

Overzicht van investeringsplan

Meerjarenbegroting 2024-2027: Investeringsplan 2023-2033 (bedragen x € 1.000,00) Programma Totaal Inkomsten Uitgaven Saldo Totaal Eindtotaal Onderscheid in soort investering Investeringen met een economisch nut Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Overige Eindtotaal

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

-395 22.104 21.709 21.709

-9 13.642 13.633 13.633

0 12.006 12.006 12.006

0 6.775 6.775 6.775

0 578 578 578

0 2.267 2.267 2.267

0 7.180 7.180 7.180

333 333 333

2023 18.005 3.604

2024 12.457 1.100

2025 11.282 424

2026 6.470 305

2027 353 225

2028 1.992 275

2029 7.065 115

2030 218 115

100

276

0

0

0

0

0

0 21.709

-200 13.633

300 12.006

0 6.775

0 578

0 2.267

0 7.180

Toelichting op de financiële positie

Uitgangspunten Meerjarenbegroting 2024-2027

Omschrijving​ ​Ontwikkelingen belastingen OZB woningen (eigenaren) OZB niet woningen (eigenaren / gebruikers) Toeristenbelasting Forensenbelasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Overige legestarieven ​Overige ontwikkelingen Loonontwikkelingen Prijsontwikkelingen Volumeontwikkelingen Ontwikkelingen indexering subsidies Ontwikkelingen indexatie Gemeenschappelijke regelingen Loon, prijs en volumeontwikkeling Sociaal Domein Interactie (algemene stijging tarieven) ​Renteontwikkelingen Rentevisie lange termijn bij aantrekken gelden Rentevisie opbrengst Schatkistbankieren Rentevisie kapitaallasten nieuwe investeringen Ontwikkelingen Grondexploitatie Rentepercentage Grondexploitatie

Percentage​ Toelichting​ 3,90%

Inflatiepercentage Meicirculaire 2023

3,90%

Inflatiepercentage Meicirculaire 2023

6,90% 6,90% 3,90% 0,00% 3,90%

Inflatiepercentage Meicirculaire 2023 plus correctie obv meicirculaire 2022 Inflatiepercentage Meicirculaire 2023 plus correctie obv meicirculaire 2022 Inflatiepercentage Meicirculaire 2023 Gebaseerd op het ZAP Inflatiepercentage Meicirculaire 2023

5,20% 3,90% 0,50% 3,90%

Loonmutaties 5,2% van de totale loonsom (€ 12,6 mln).

4,63%

Inflatiepercentage Meicirculaire 2023 Inflatiepercentage Meicirculaire 2023 Mengpercentage van prijsontwikkeling en loonontwikkeling (bron: Meicirculaire 2023) Dit is afhankelijk van de compensatieregeling uit de algemene uitkering.

4,63%

Mengpercentage van prijsontwikkeling en loonontwikkeling (bron: Meicirculaire 2023)

3,75%

Voor 2025 en verder wordt gerekend met 3,50%

3,50%

Vervolgens dalend met 0,50% per jaar tot 2,00% in 2027

3,75% 0,56%

333

93 Rekentarief ambtelijke (plan)kosten (per € 125,00 uur) Percentages Grondexploitatie. De percentages kostenstijging, opbrengststijging woningbouw en opbrengststijging bedrijfsterrein worden bij de herziening van de exploitatie-opzetten bepaald. Als basis daarvoor wordt gebruik gemaakt van Metafoor Outlook Grondexploitaties. Metafoor Outlook Grondexploitaties wordt jaarlijks in december gepubliceerd en biedt handvatten bij het inschatten van de kosten- en opbrengstenparameters van grondexploitaties. In Outlook Grondexploitaties zijn de meest recente jaarcijfers, prognoses en de visie voor de komende jaren gebundeld.

Algemene uitkering Gemeentefonds

Algemeen De algemene uitkering van het Gemeentefonds is de grootste inkomstenpost van onze gemeente, zeker nu ook de middelen voor het Sociaal Domein zijn toegevoegd. Als gemeente zijn wij sterk afhankelijk op welke wijze het Rijk de economische ontwikkelingen in de rijksbegroting vertaalt. Een besluit van het Kabinet tot aanvullende bezuinigingen zal zijn weerslag kunnen vinden op het Gemeentefonds, afhankelijk of deze uitgaven relevant zijn voor het Gemeentefonds. Een besluit van het Kabinet tot aanvullende rijksuitgaven kan daarentegen leiden tot een stijging van het accres (1). Voorts zien we dat het Kabinet toevoegingen aan de algemene uitkering steeds meer tracht te oormerken en te voorzien van allerlei voorwaarden. Dit beperkt de autonomie van de gemeente

(1) Bedrag waarmee het beschikbare bedrag van het Gemeentefonds jaarlijks wordt aangepast, gebaseerd op een bestuurlijk overeengekomen normeringsystematiek Meicirculaire 2023 In deze Meerjarenbegroting 2024-2027 is een tweetal circulaires verwerkt, te weten de gevolgen van de Decembercirculaire 2022 alsmede de Meicirculaire 2023. De Septembercirculaire 2023 kon, gelet op de verschijningsdatum in september, niet meer worden verwerkt. U ontvangt de uitkomsten daarvan zo spoedig mogelijk separaat. In de berekeningen is rekening gehouden met de: Actualiseren van alle basisgegevens naar de laatst bekende gegevens Herverdeeleffecten met ingang van 2023 Taakmutaties waarvoor de gemeente extra gelden ontvangt Herberekeningen van de beschikbare gelden voor de Jeugdzorg Vrijvallen en herrekenen van de stelposten in begroting Nominale ontwikkelingen De doorrekening van de Meicirculaire 2023 leidt voor de gemeente Ermelo tot de volgende uitkomsten: Meicirculaire 2023 (Bedragen x € 1.000,00 min=voordeel, 2024 2025 2026 plus=nadeel) Omvang Decemercirculaire 2022 55.399 57.311 56.021 Omvang Meicirculaire 2023 57.639 59.932 57.173 Verschil (=mutatie) 2.240 V 2.621 V 1.152 V Verwerking circulaire: te verwerken taakmuaties in de begroting nominale ontwikkelingen (loon en prijscompensatie) Opname stelposten: Stelposten Jeugdhulp Hervormingsagenda Jeugd Financieringssytematiek BCF SPUK

contactfunctionaris Herijking Gemeentefonds Per saldo budgettair:

-828

2027

2028

55.771 58.357 2.586 V

55.771 59.562 3.791 V

-1.068

-603

-597

-374

-531

-904

-1.023

-2.670

-1.134 -476

-1.045 41

114

108

143

114

114

114

-104 114

-84 N

132 V

-127 N

1.084 V

-92 114 -405 507 V

Ten opzichte van de Decembercirculaire 2022 stijgt de algemene uitkering inclusief Integratieuitkeringen (IU), Decentralisatie-uitkeringen (DU) en Suppletie-Uitkeringen (SU). Uit deze stijging moeten een aantal zaken bekostigd worden zoals de taakmutaties, de nominale ontwikkelingen alsmede de opname van (extra) stelposten. Taakmutaties In de Meicirculaire 2023 is een aantal taakmutaties opgenomen. De bijbehorende middelen moeten daarvoor beschikbaar blijven teneinde de uitvoering van deze taken mogelijk te maken. Op de belangrijkste volgende onderdelen doen zich mutaties voor: Loon en prijsbestelling (2023) Participatie, AP Jeugdhulp en Voogdij 18+ Flankerend beleid energiearmoede Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Jeugdzorg Integraal Zorgakkoord (Wmo abonnementstarief) Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp Wmo Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag

94 Handhaving energielabel C kantoren Taal voor ontheemden Oekraïne Maatschappelijke begeleiding Armoedebestrijding kinderen Leerlingenvervoer Oekraïne Voogdij 18+ compensatieregeling Omvang van het gemeentefonds en de groei van het gemeentefonds, het accres Bij de Septembercirculaire 2022 is aanvullend eenmalig € 1 miljard voor gemeenten beschikbaar gesteld voor 2026, vooruitlopend op een nieuwe financieringssystematiek. Dit bedrag komt vanaf 2027 structureel beschikbaar, en wordt ook voor latere jaren aan het Gemeentefonds toegevoegd. De omvang van het Gemeentefonds daalt desondanks in 2026 fors (met € 3 miljard) ten opzichte van 2025. De VNG is in overleg met het kabinet hoe gemeenten hun meerjarenbegrotingen structureel sluitend kunnen maken in de jaren vanaf 2026. Daarbij wil het Kabinet de afspraak over de koppeling van het Gemeentefonds aan de groei of daling van de rijksuitgaven, de trap op -trap af- afspraak verlaten en het accres (volume, loon- en prijsstijgingen) laten stijgen met het groeipercentage van het BBP. Door de toenemende vergrijzing en daarmee een grote(re) volumestijging van de zorgvraag krijgen gemeenten dan wel op de lange duur te weinig compensatie voor het volumedeel. Over deze plannen en dit onderdeel van de circulaire zijn alle gemeenten in Nederland, en zo ook Ermelo, dan ook ontevreden.

Kosten van WMO en de eigen bijdrage Het Kabinet stelt structureel extra middelen (€ 110 miljoen) beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het Integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo. De eigen bijdrage voor Hulp in de Huishouding WMO wordt afgeschaft. Daarvoor in de plaats komt echter een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor alle WMO-voorzieningen. Dit brengt extra uitvoeringskosten met zich mee, wat dit voor invloed heeft op onze lasten zal moeten blijken. Kosten van Jeugdzorg en de hervormingsagenda De uitspraak van de Commissie van Wijzen betekende dat het Rijk aan de gemeenten jaarlijks € 1,8 miljard extra zou moeten betalen om de jeugdzorg te kunnen bekostigen. Het Kabinet is echter van mening dat er bezuinigingen op de jeugdzorg behaald kunnen worden, en heeft dit vertaald in de zgn. hervormingsagenda. Welke besparingen dat zijn, welke investeringen daarvoor op voorhand moeten worden gedaan en wat deze voorstellen uiteindelijk gaan opleveren moet nog blijken. Besparingen zijn ook niet meteen volgend jaar gerealiseerd. De extra middelen voor jeugdzorg en de maatregelen uit de hervormingsagenda worden financieel voorlopig door ons budgettair neutraal geraamd. Het Rijk heeft de jaren 2024 en 2025 van de hervormingsagenda Jeugd verwerkt in de Meicirculaire 2023.

De extra middelen voor de jeugdzorg in 2024 en 2025 worden voor jeugdzorg gereserveerd. Er wordt nu nog geen bedrag opgenomen voor de investeringsmaatregelen. Tevens wordt nog geen besparing op de kosten van de jeugdhulp ingeboekt. De korting uit het regeerakkoord wordt wel geneutraliseerd. De reden voor een behoudende verwerking op dit moment is dat door EHZ al gestuurd wordt op maatregelen en kostenreductie. In de nieuwe nota sociaal domein EHZ, die in de afrondende fase is, wordt ook gestreefd naar besparingen. Het is nog onduidelijk hoe de investeringsmaatregelen uit de hervormingsagenda zich verhouden tot de reeds door EHZ in gang gezette en nog te nemen besparingsmaatregelen. De komende tijd wordt dat onderzocht. Daarom wordt eerst afgewacht of er concrete en werkelijke besparingen optreden, pas dan worden die ingeboekt. Tot die tijd worden geen extra besparingen opgenomen en worden de extra middelen uit het Gemeentefonds in een stelpost opgenomen. In dat opzicht leidt deze circulaire nog niet tot concrete middelen of besparingen op jeugdzorg. Combinatiefuncties/buurtsportcoaches De combinatiefuncties/buurtsportcoaches worden niet meer via het Gemeentefonds gefinancierd maar vanuit een aparte specifieke uitkering (SPUK). In het mutatiesaldo van de algemene uitkering meicirculaire is de korting wegens beëindiging van de integratie-uitkering verwerkt.

Daartegen over staat de opname van een nieuwe inkomstenpost ter grootte van de oude integratie-uitkering. Herverdeling gemeentefonds Tot slot ramen wij voor het laatste jaar 2028 een bedrag van € 15,00 per inwoner als gevolg van de herverdeling Gemeentefonds. Dat is ons eigen gemeentelijk beleid voortvloeiend uit de herverdeling Gemeentefonds 2023 (besluitvorming Meicirculaire 2022) waarin besloten is te sparen om de gevolgen van de herijking ter grootte van € 153,00 per inwoner af te dekken. Voor de volledigheid hieronder een overzicht in hoeverre deze korting nu verwerkt is in de begroting. Bedragen 2023 2024 2025 2026 2027 (€ 1,00 per inwoner) Gevolgen herijking Meicirculaire 2022: Gevolgen herijking bruto 152,87 152,87 152,87 152,87 152,87 effect Voorlopige suppletie 145,37 130,37 115,37 115,37 115,37 uitkering Netto effect herverdeling = 7,50 22,50 37,50 37,50 37,50 ingroeipad

2028

152,87 115,37 37,50

95

Sparen voor toekomstige afbouw suppletie: Per jaar beschikbaar Cumulatief beschikbaar Resteert nog af te dekken

15,00 15,00

15,00 30,00

15,00 45,00 70,37

Stapsgewijs zal het Rijk de komende jaren de suppletie-uitkering gaan afbouwen. Het ligt voor de hand dat dit in stapjes van € 15,00 per inwoner per jaar zal gebeuren. Of de nieuwe herijking in 2026 tot een lagere dan wel een nog hogere korting leidt, is op dit moment ongewis. Vooralsnog gaan wij uit van de becijferde korting van € 4.129.000,00. Dit betekent dat een bedrag oplopend tot € 152,87 in de begroting stapsgewijs moet worden opgenomen. Na de verwerking van het ingroeipad (korting € 37,50 per 2025) alsmede de door de gemeente cumulatief gespaarde bedragen van € 45,00 per 2028 dient de gemeente nog een bedrag van € 70,37 af te dekken. Dit komt overeen met een bedrag van € 1.900.000,00. Uiteraard kan het uiteindelijke kortingsbedrag nog wijzigingen als gevolg van de nieuwe herverdeling per 2026. Negatieve verdeelmaatstaf WOZ Voor de hoogte van de algemene uitkering is op de achtergrond ook belangrijk om te constateren wat er op het gebied van de WOZ-waarden gebeurd en welke gevolgen dit heeft voor de algemene uitkering. De laatste herziening van de WOZ cijfers vond plaats bij de Septembercirculaire 2022. Inmiddels zijn nieuwe cijfers beschikbaar gekomen. Over de hele linie zien we dat zowel de WOZ-waarden voor de woningen als de niet-woningen sterk gestegen zijn.

De oorzaken liggen in: (Beperkte) areaaluitbreiding Nieuwbouw Verbouw van bestaande woningen Waardestijging bestaande en nieuwe woningen en niet-woningen door de hoge marktvraag Met ingang van het begrotingsjaar 2024 is een nieuw hertaxatiejaar van toepassing. Het Rijk gaat vooralsnog uit van een stijging van de waarde voor de woningen van 3,0% en voor de nietwoningen van 2,0%. Specialisten vanuit de organisatie achten deze taxaties redelijk laag, waardoor bij een volgende (mei)circulaire wederom een negatieve bijstelling plaats zal vinden. Dit heeft tot gevolg gehad dat de stijging van de totale WOZ-waarde in Ermelo boven het verwachte landelijk gemiddelde ligt dan waar in eerdere circulaires rekening mee is gehouden. Voor de woningen geeft dit het navolgende beeld: Woningen 2022 2023 2024 Landelijke 9,00% 13,50% 3,0% stijging Ermelo 9,47% 20,34% 3,0% Verschil 0,47% 6,84% 0,0% Zo is de gemiddelde vraagprijs voor een huis in Ermelo thans € 559.193,00 (ter vergelijk Harderwijk € 495.474,00 en Zeewolde € 391.209,00). En voor de niet-woningen: Niet2022 woningen Landelijke -0,50% stijging Ermelo 2,49% Verschil 2,99%

2023

2024

1,00%

2,0%

18,41% 17,41%

2,0% 0,0%

Deze trend kan landelijk zijn, echter zijn er ook regio’s bekend die onder het landelijk gemiddelde liggen, maar ook regio’s die nog veel hogere stijgingen te zien geven. Wanneer de definitieve cijfers bekend zijn kan het Rijk bepalen of in totaliteit de gemeente boven het landelijk gemiddelde uitkomen. Is dat het geval dan blijft een stuk algemene uitkering onverdeeld. De gemeenten krijgen dan achteraf dit onverdeelde deel van de algemene uitkering alsnog uitgekeerd. Dit zal echter pas na een aantal jaren zijn. Het voorzichtigheidsprincipe gebiedt ons om met mogelijke (nog niet berekende) teruggaven geen rekening te houden. Wet Waardering Onroerende Zaken (bedragen X € 1.000,00) Mutaties WOZ (aanpassing WOZ-waarden) Herwaardering WOZ (aanpassing rekentarieven 2024) Totaal effect WOZ

2023

2024

2025

2026

2027

2028

-621

-780 -277

-780 -277

-780 -277

-780 -277

-780 -277

-621 N -1.057 N -1.057 N -1.057 N -1.057 N -1.057 N

De hogere correctie van de belangcapaciteit op de algemene uitkering is verwerkt in de uitkomsten van de Meicirculaire 2023. Deze bijstelling binnen de meicirculaire heeft een relatie met de hoger dan verwachte belastingopbrengsten voor de gemeente.

Toelichting Fiscaliteiten

96 Belastingplicht vennootschapsbelasting Sinds 1 januari 2016 zijn gemeenten in principe belastingplichtig voor de heffing van vennootschapsbelasting. De Belastingdienst neemt het standpunt in dat Ermelo voor de vennootschapsbelasting belastingplichtig is ten aanzien van de grondexploitatie, de positieve resultaten ten aanzien van de verwerking van restafval en de inkomsten uit het geven van gelegenheid tot reclame op bushokjes, lantaarnpalen en dergelijke. In 2020 is een vaststellingsovereenkomst met de Belastingdienst gesloten inzake de wijze van renteberekening binnen de grondexploitatie. Dit heeft geresulteerd in een fiscale beginbalans met hogere waarden en een lagere fiscale winst. Aangezien de fiscale winst bij het verwerken van restafval erg lastig te bepalen is, is er een landelijke regeling getroffen waarvan Ermelo gebruik maakt. Op basis van deze regeling wordt 1% van de inkomsten als fiscale winst aangemerkt. Veel fiscalisten zijn van mening dat het geven van gelegenheid tot reclame op bushokjes, lantaarnpalen en dergelijke niet onderworpen zou moeten zijn aan de heffing van vennootschapsbelasting. In de aangiften vennootschapsbelasting wordt de (beperkte) winst wel opgenomen, waarna vervolgens bezwaar wordt aangetekend tegen de opgelegde aanslag.

De bezwaarschriften worden door de Belastingdienst aangehouden totdat uit lopende gerechtelijke procedures een definitief standpunt bekend is. Belastingdruk vennootschapsbelasting Vanwege fiscale verliezen en verliesverrekening is er tot en met 2020 per saldo geen belasting voldaan. Over het jaar 2021 is voor het eerst een gering bedrag aan belasting verschuldigd en voldaan. Voor het jaar 2022 is reeds ruim € 40.000,00 op voorlopige aanslag betaald. Dit bedrag zal vermoedelijk (grotendeels) worden terugbetaald door de Belastingdienst aangezien er slechts een geringe winst is behaald in 2022. De fiscale winsten voor 2023 en volgende jaren zijn niet goed in te schatten omdat de opbrengsten en uitgaven niet altijd conform prognose verlopen. Wel is het zo dat zodra er winst behaald wordt er vennootschapsbelasting verschuldigd zal zijn, omdat er geen sprake is van nog te verrekenen verliezen. BTW exploitatie sportaccommodaties Sinds 2019 is de BTW op investeringen en op exploitatiekosten van sportaccommodaties niet langer terug te vorderen middels de aangifte omzetbelasting en hoeft er ook geen BTW meer afgedragen te worden over de inkomsten. Voor de gemeente is dit nadelig. Om dit nadeel te compenseren is met ingang van 2019 een specifieke uitkering in het leven geroepen. Gemeenten kunnen op deze regeling een beroep doen tot het vooraf voor alle gemeenten bepaalde maximum.

Tot en met 2021 is elk jaar het aangevraagde bedrag uitgekeerd. Voor 2022 is de uitkering nog niet definitief vastgesteld en voor 2023 is een voorschot aangevraagd en inmiddels verleend. De regeling loopt in principe af per 1 januari 2024. De verwachting bestaat dat de huidige regeling, al dan niet in aangepaste vorm, vanaf 1 januari 2024 wordt voortgezet.

Overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld

bedragen (x 1.000,00) - = voordeel Programma's 0.1 Bestuur

0.2 Burgerzaken

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Ondersteuning organisatie

0.5 Treasury

0.61 OZB woningen

0.62 OZB niet-woningen

0.64 Belastingen Overig

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

0.10 Mutaties reserves

lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten

Jaarstukken 2022 2.196 -754 1.442 1.551 -349 1.202 1.056 -396 660 13.430 -751 12.679 726 -1.202 -476 216 -7.259 -7.043 24 -3.687 -3.663 138 -50 88 0 -56.227 -56.227 15 -877 -862 38 0 38 4.635

Begroting 2023 1.788 -50 1.738 1.594 -511 1.083 835 -279 556 13.715 -228 13.487 1.177 -1.216 -39 219 -6.446 -6.227 24 -3.792 -3.768 124 -59 65 0 -53.443 -53.443 2.029 -953 1.076 0 0 0 889

Meerjarenbegroting 2024-2027 2024 2025 2026 2027 2.021 1.989 1.991 1.943 -190 -158 -120 -120 1.831 1.831 1.871 1.823 1.844 1.817 1.821 1.853 -514 -514 -514 -514 1.330 1.303 1.307 1.339 846 835 836 837 -362 -362 -362 -362 484 473 474 475 13.776 13.569 13.556 11.442 -180 -180 -180 -180 13.596 13.389 13.376 11.262 1.043 1.097 1.166 1.097 -1.508 -1.378 -1.430 -1.411 -465 -281 -264 -314 242 242 242 242 -6.846 -6.976 -6.976 -6.976 -6.604 -6.734 -6.734 -6.734 27 27 27 27 -4.189 -4.059 -4.059 -4.059 -4.162 -4.032 -4.032 -4.032 155 155 155 155 -59 -59 -59 -59 96 96 96 96 0 0 0 104 -57.639 -59.931 -57.422 -58.542 -57.639 -59.931 -57.422 -58.438 -677 3.500 1.492 4.591 -953 -1.053 -1.053 -1.053 -1.630 2.447 439 3.538 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.159 1.176 1.348 1.325

97 baten saldo 0.11 Resultaat van de rekening van lasten baten en lasten baten saldo 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer lasten baten saldo 1.2 Openbare orde en Veiligheid lasten baten saldo 2.1 Verkeer en vervoer lasten baten saldo 2.5 Openbaar vervoer lasten baten saldo 3.1 Economische ontwikkeling lasten baten saldo 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur lasten baten saldo 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen lasten baten saldo 3.4 Economische promotie lasten baten saldo 4.1 Openbaar basisonderwijs lasten baten saldo 4.2 Onderwijshuisvesting lasten baten saldo 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken lasten baten saldo 5.1 Sportbeleid en activering lasten baten saldo

-10.498 -5.863 0 0 0 1.694 -142 1.552 1.494 -138 1.356 3.868 -208 3.660 7 0 7 0 0 0 661 -663 -2 210 -13 197 511 -2.074 -1.563 66 -1 65 1.863 -39 1.824 1.306 -432 874 8 0 8

-2.656 -1.767 0 0 0 1.723 -2 1.721 1.399 -80 1.319 4.314 -106 4.208 15 0 15 44 0 44 0 0 0 338 -15 323 468 -2.201 -1.733 78 -2 76 1.711 -48 1.663 1.264 -239 1.025 6 0 6

bedragen (x 1.000,00) - = voordeel Programma's 5.2 Sportaccommodaties lasten baten saldo 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie lasten en cultuurparticipatie baten saldo 5.4 Musea lasten baten saldo 5.5 Cultureel erfgoed lasten baten saldo 5.6 Media lasten baten saldo 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie lasten baten saldo 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie lasten baten saldo 6.2 Toegang en lasten eerstelijnsvoorzieningen baten saldo 6.3 Inkomensregelingen lasten baten saldo 6.4 WSW en beschut werk lasten baten saldo 6.5 Arbeidsparticipatie lasten baten saldo 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) lasten baten saldo 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ lasten baten saldo

Jaarstukken 2022 3.253 -765 2.488 819 0 819 440 -106 334 51 -9 42 524 0 524

Begroting 2023 3.311 -586 2.725 801 0 801 416 -57 359 54 0 54 550 0 550

3.378 -480 2.898 4.948 -2.784 2.164 405 0 405 10.396 -6.089 4.307 3.330 -1 3.329 574 0 574 1.480 -1 1.479 5.519 -90 5.429

2.753 -427 2.326 3.479 -341 3.138 263 0 263 9.479 -5.499 3.980 3.291 -3 3.288 534 0 534 1.719 -3 1.716 6.180 -108 6.072

-3.215 -2.056 0 0 0 1.786 -2 1.784 1.800 -155 1.645 4.449 -110 4.339 15 0 15 0 0 0 0 0 0 368 -12 356 865 -2.285 -1.420 53 -1 52 1.870 -10 1.860 1.569 -309 1.260 9 -114 -105

-2.197 -1.021 0 0 0 1.792 -2 1.790 1.747 -125 1.622 4.436 -110 4.326 15 0 15 0 0 0 0 0 0 358 -12 346 560 -3.085 -2.525 53 -1 52 1.781 -10 1.771 1.571 -309 1.262 9 -114 -105

-2.102 -754 0 0 0 1.889 -2 1.887 1.740 -125 1.615 4.574 -110 4.464 15 0 15 0 0 0 0 0 0 366 -12 354 516 -3.085 -2.569 53 -1 52 2.233 -40 2.193 1.571 -309 1.262 9 -114 -105

-1.610 -285 0 0 0 1.956 -2 1.954 1.666 -125 1.541 4.525 -110 4.415 15 0 15 0 0 0 0 0 0 358 -12 346 507 -3.085 -2.578 53 -1 52 3.511 -40 3.471 1.521 -309 1.212 9 -114 -105

Meerjarenbegroting 2024-2027 2024 2025 2026 2027 4.470 4.809 4.661 3.909 -633 -633 -633 -633 3.837 4.176 4.028 3.276 939 937 937 937 -2 -2 -2 -2 937 935 935 935 519 530 519 347 -64 -64 -64 -64 455 466 455 283 51 56 56 56 0 0 0 0 51 56 56 56 572 572 572 572 0 0 0 0 572 572 572 572 3.213 -434 2.779 4.125 -792 3.333 1.329 0 1.329 9.208 -5.986 3.222 3.648 -1 3.647 434 0 434 1.745 -1 1.744 -43 0 -43

2.888 -434 2.454 4.058 -792 3.266 1.329 0 1.329 9.067 -5.986 3.081 3.608 -1 3.607 397 0 397 1.743 -1 1.742 -46 0 -46

2.734 -434 2.300 4.049 -792 3.257 1.329 0 1.329 9.020 -5.986 3.034 3.577 -1 3.576 397 0 397 1.743 -1 1.742 -47 -324 -371

2.736 -434 2.302 3.973 -792 3.181 1.329 0 1.329 9.027 -5.986 3.041 3.461 -1 3.460 397 0 397 1.743 -1 1.742 -48 -322 -370

98 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO)

lasten baten saldo 6.71b Begeleiding (WMO) lasten baten saldo 6.71c Dagbesteding (WMO) lasten baten saldo 6.71d Overige maatwerkarrangementen lasten (WMO) baten saldo 6.72 Maatwerkdienstverlening 18lasten baten saldo 6.72a Jeugdhulp begeleiding lasten baten saldo 6.72b Jeugdhulp behandeling lasten baten saldo 6.72c Jeugdhulp dagbesteding lasten baten saldo 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig lasten baten saldo 6.73a Pleegzorg lasten baten saldo 6.73b Gezinsgericht lasten baten saldo 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig lasten baten saldo 6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ lasten zonder verblijf baten saldo 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf lasten baten saldo 6.74c Gesloten plaatsing lasten baten saldo 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ lasten baten saldo 6.81b Maatschappelijke- en lasten vrouwenopvang (WMO) baten saldo 6.82 Geëscaleerde zorg 18lasten baten saldo 6.82a Jeugdbescherming lasten baten saldo 6.82b Jeugdreclassering lasten baten saldo 7.1 Volksgezondheid lasten baten saldo 7.2 Riolering lasten baten saldo 7.3 Afval lasten baten saldo 7.4 Milieubeheer lasten baten saldo 7.5 Begraafplaatsen lasten baten saldo 8.1 Ruimtelijke Ordening lasten baten saldo lasten 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) baten saldo 8.3 Wonen en bouwen lasten baten saldo

9.158 -527 8.631

5.292 -263 5.029

57 -946 -889

36 0 36

642 0 642

4.241 0 4.241

1.013 0 1.013 2.512 -2.938 -426 2.375 -2.685 -310 2.147 -611 1.536 726 -607 119 1.152 -376 776 22 68 90 1.522 -990 532

1.069 -1 1.068 3.686 -4.063 -377 2.622 -2.771 -149 1.723 -366 1.357 540 -480 60 1.213 -21 1.192 120 -111 9 1.097 -797 300

2.816 -106 2.710 2.146 0 2.146 787 0 787 74 -2 72 2.274 1 2.275 474 -261 213 1.634 0 1.634 1.186 0 1.186 494 -2 492 554 0 554 646 0 646 1.005 0 1.005 1.734 0 1.734 1.323 0 1.323 17 0 17 3 0 3 36 0 36 5 0 5 606 0 606 4 0 4 1.366 -1 1.365 3.635 -3.930 -295 2.786 -2.932 -146 2.973 -922 2.051 523 -498 25 2.670 -264 2.406 77 -68 9 1.084 -811 273

2.970 -106 2.864 1.886 0 1.886 787 0 787 74 -2 72 1.969 1 1.970 474 -261 213 1.633 0 1.633 1.185 0 1.185 493 -2 491 553 0 553 646 0 646 1.004 0 1.004 1.733 0 1.733 1.322 0 1.322 17 0 17 3 0 3 36 0 36 5 0 5 606 0 606 4 0 4 1.358 -1 1.357 3.609 -3.936 -327 2.849 -3.007 -158 2.893 -922 1.971 528 -498 30 1.900 -214 1.686 77 -68 9 1.090 -817 273

2.947 -106 2.841 1.886 0 1.886 787 0 787 74 -2 72 1.426 1 1.427 474 -261 213 1.633 0 1.633 1.185 0 1.185 493 -2 491 553 0 553 646 0 646 1.004 0 1.004 1.733 0 1.733 1.322 0 1.322 17 0 17 3 0 3 36 0 36 5 0 5 606 0 606 4 0 4 1.349 -1 1.348 3.597 -3.936 -339 2.844 -3.007 -163 2.341 -372 1.969 522 -498 24 1.738 -139 1.599 77 -68 9 1.071 -817 254

2.944 -106 2.838 1.886 0 1.886 787 0 787 74 -2 72 1.279 1 1.280 474 -261 213 1.633 0 1.633 1.185 0 1.185 493 -2 491 553 0 553 646 0 646 1.004 0 1.004 1.733 0 1.733 1.322 0 1.322 17 0 17 3 0 3 36 0 36 5 0 5 606 0 606 4 0 4 1.349 -1 1.348 3.598 -3.936 -338 2.904 -3.067 -163 1.903 -9 1.894 518 -498 20 1.500 -19 1.481 77 -68 9 990 -812 178

99 Totaal overzicht

lasten baten saldo

92.156 -105.697 -13.541

88.223 -88.223 0

96.362 -96.362 0

98.381 -98.381 0

95.520 -95.520 0

95.699 -95.699 0