Jaarstukken 2023 e240026976

Besluit Raadsbesluit onze ref. casenr.

02330000222005 02330000057828

De raad van de gemeente Ermelo; gelezen het voorstel van het college van 4 juni 2024, nr. e240025188;

Be s l u i t :

1. De jaarstukken 2023 vast te stellen en het positieve saldo van € 11.131.898,00 te storten in de Algemene reserve. 2. € 1,3 miljoen aan restant budgetten 2023 over te hevelen naar 2024 en dit te onttrekken aan de Algemene reserve. 3. De volgende posten die een onderdeel vormen van het positieve rekeningresultaat 2023 anders te bestemmen en dus te onttrekken aan de Algemene reserve: a. Het bedrag van € 874.000,00 wat we hebben ontvangen via de Decembercirculaire 2023 voor de uitkering van de energietoeslag beschikbaar te stellen in 2024; b. Het overschot 2023 op Beschermd Wonen van € 390.000,00 te storten in de bestemmingsreserve Transitie Sociaal Domein; c. Het overschot 2023 op de opvang van Oekraïners van € 616.000,00 te storten in de bestemmingsreserve Ontheemde Oekraïners; d. € 140.000,00 beschikbaar te stellen voor inhuur van externe ondersteuning bij de realisatie van de taakstellingen Sport en Wegen; e. € 50.000,00 over te hevelen naar de voorziening groot onderhoud Private Accommodaties.

Besluit raad:

Vastgesteld in de openbare vergadering van 10 juli 2024, J.L. Visser, griffier​

​P.J.T. van Daalen, voorzitter​

Aanbiedingsbrief

Aan de leden van de raad van de gemeente Ermelo Datum: 4 juni 2024 Onderwerp: Jaarstukken 2023 Geachte leden van de raad,

1

Hierbij bieden wij u ter bespreking én vaststelling de Jaarstukken 2023 aan. De verantwoording van de Jaarstukken 2023 is gebaseerd op de programmastructuur van het begrotingsjaar 2023. Afgelopen jaar was het eerste volledige jaar van de nieuwe bestuursperiode en er zijn mooie stappen gezet. Betere samenwerking met inwoners, partners en de regio(gemeenten). De Nota Sociaal Domein 2024-2029 is vastgesteld, met daaraan gekoppeld de uitvoeringsagenda. Daarnaast zijn grote ruimtelijke plannen vastgesteld en in gang gezet en is er vol ingezet op (versnelde) woningbouw. Er zijn verschillende projecten en initiatieven gestart op het gebied van economische ontwikkeling, toerisme en recreatie. De eerste stappen naar de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein langs de A28 zijn gezet. Net als het voorgaande jaar sluiten we ook 2023 af met een fors voordelig saldo, namelijk € 11,1 miljoen. Gezien het verontrustende meerjarig financieel perspectief kunnen we de financiële buffer goed gebruiken. Via de Kadernota en Begroting 2025 komen we hier bij de raad op terug. Het resultaat is € 6,3 miljoen hoger dan verwacht bij de laatste begrotingswijziging (de 4e Bestuursrapportage 2023). Zie onderstaande tabel voor de verklaring hiervoor op hoofdlijnen. Bij de toelichting van de baten en lasten per programma worden de verschillen op detailniveau verklaard.

Hoewel het om minder middelen gaat dan in vorige jaren, hebben we ook in 2023 niet alles conform begroting uit kunnen voeren. We stellen voor om € 1,35 miljoen budget over te hevelen naar 2024. Daarnaast zijn er ook nog andere posten die via het rekeningsaldo landen in de Algemene reserve, maar waarvoor we de raad een andere bestemming voorstellen. Zie voor een specificatie van alle bestemmingsvoorstellen het bijbehorende raadsvoorstel. Verschillenanalyse 2023 (bedragen x € 1.000,00) ​Resultaat 2023 Actuele begroting (na 4e Bestuursrapportage 2023) ​Nog te verklaren Budgetoverhevelingen naar 2024 - incidenteel toegekende middelen die nog niet zijn besteed Per saldo nog te verklaren

​11.100 V​ 4.800​ V​ ​6.300 V​ 1.300 V​ 5.000​ V​

Personeelskosten - dit betreft de kosten voor zowel vaste medewerkers als inhuur -300 N​ Nadeel reservemutaties - dit betreft met name de storting van de winstneming op de Grondexploitatie -2.500 N​ Programma Samen Werken Decembercirculaire - dit betreft extra middelen uit het gemeentefonds die in december bekend werden 1.900 V​ gemaakt 'Oude' circulaires gemeentefonds - dit betreft rijksmiddelen uit vorige jaren die we laten vrijvallen 350 V Leges burgerzaken - de ontvangsten bij burgerzaken (voor paspoorten, rijbewijzen etc.) waren lager -100 N dan begroot Afrekening MeerinZicht - mede vanwege een rentevoordeel bij MIZ was de bijdrage lager dan begroot 200 V Renteresultaat - zelf kende we als Ermelo ook een fors voordeel als gevolg van de gestegen rente 750 V Programma Samen Leven Opvang Oekraïners - we hielden over op de middelen die we van het Rijk hebben ontvangen 700 V 'Oude' circulaires gemeentefonds - dit betreft rijksmiddelen uit vorige jaren die we laten vrijvallen 400 V Energietoeslag en schuldhulpverlening - we hebben minder uitgegeven dan begroot, een deel is 150 V verschoven naar 2024 Zorguitgaven Jeugd - de eindafrekening vanuit de zorgaanbieders was iets hoger dan begroot -200 N Beschermd wonen - we hielden (via centrumgemeente Harderwijk) over op de middelen voor 400 V Beschermd Wonen WMO vervoer - er was sprake van een voordeel i.v.m.

lagere tarieven na een aanbesteding 150 V Programma Samen Wonen Winstneming grondexploitatie - er is winst genomen op twee grote projecten, Veldzicht Noord en Het 2.050 V Trefpunt Leges begraven - er waren in 2023 meer teraardebestellingen dan waar rekening mee gehouden in de 200 V begroting Anterieure overeenkomsten - een voordeel op opbrengsten uit anterieure overeenkomsten en 200 V bestemmingsplanwijzigingen Afrekening Omgevingsdienst Noord-Veluwe 100 V Omgevingsdienst Noord-Veluwe - de definitieve afrekening van de ODV was lager dan begroot 350 V Leges omgevingsvergunningen - er zijn meer en grotere omgevingsvergunningen aangevraagd dan begroot Overige verschillen Totaal

200 V 5.000 V

Wij stellen voor de behandeling door de raad te laten plaatsvinden op 19 juni 2024 (beeldvormend), 3 juli 2024 (oordeelsvormend) en 10 juli 2024 (besluitvormend). Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo, M. Jacobs, secretaris​

P.J.T. van Daalen, burgemeester​

2

3

Samenvatting De Jaarstukken 2023 zijn verdeeld in vier programma’s: Samen Werken voor Ermelo, Samen Leven in Ermelo, Samen Wonen in Ermelo en Samen Ondernemen in Ermelo. Zonder compleet te zijn, worden hieronder de hoofdlijnen per programma samengevat: dit heeft de gemeente Ermelo in 2023 gedaan. Samen Werken voor Ermelo In 2023 heeft de gemeente Ermelo zich ingezet voor een betere samenwerking met haar inwoners en partners. Participatie stond centraal, met de inzet van participatiecoaches en de verdere ontwikkeling van het online participatieplatform. Daarnaast werd er samen met Harderwijk en Zeewolde gewerkt aan een Klant Expertise Centrum om inwoners beter te bedienen via diverse kanalen. Ook zijn de richting en principes van de organisatieontwikkeling herijkt. Op het gebied van intergemeentelijke samenwerking zijn gezamenlijk opgaven en ambities aangepakt via initiatieven zoals de Gebiedsagenda EHZ en regioarrangementen. Invulling van veiligheid in de gemeente kreeg o.a. vorm door het verlengen van het Integraal Veiligheidsbeleid en het starten van een adviseur zorg en veiligheid. Op financieel vlak is verder ingezet op een structureel sluitende meerjarenbegroting en actualisatie van financieel beleid.

Samen Leven in Ermelo In 2023 werden in het Sociaal Domein van de gemeente belangrijke stappen gezet: De Nota Sociaal Domein 'Samen doen wat nodig is' voor 2024-2029 werd vastgesteld, met bouwstenen voor een ombuiging van € 1,9 miljoen. Een succesvol Sociaal Congres in Ermelo markeerde deze mijlpaal. Op basis van de Nota werd een Uitvoeringsagenda en een Monitor Sociaal Domein opgesteld voor 2024-2025. De herinrichting van de gemeentelijke toegang kreeg vorm met de inzet van een kwartiermaker. In samenwerking met Zilveren Kruis werd een regioplan vastgesteld voor de zorg en ondersteuning voor 2024-2026, gericht op onder meer ouderen, chronisch zieken en mentale gezondheid. Initiatieven zoals 'Kansrijke Start' en 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving' werden gestart om de kansen voor jongeren te vergroten, en maatregelen werden genomen om problematische schulden te verminderen en werkzoekenden beter te ondersteunen. Pilotprojecten zoals 'Samenkracht' werden opgestart om inwoners in staat te stellen zelfstandig thuis te wonen en regie over hun leven te behouden. Samen Wonen in Ermelo Binnen het programma ‘Samen Wonen in Ermelo’ is onder andere gewerkt aan mobiliteit, wonen, duurzaamheid en afval. De focus binnen mobiliteit lag op het verbeteren hiervan met projecten zoals de uitbreiding van fietspaden en verlichting naar LED-technologie.

Grote ruimtelijke plannen, zoals Markt 2.0 en Veldwijk, zijn geoptimaliseerd en vastgesteld, terwijl er vooruitgang is geboekt in gebiedsvisies en herontwikkelingsprojecten. Er zijn meer dan 200 nieuwe woningen gerealiseerd, met projecten zoals De Hooge Riet en Cluster Horst, terwijl de planvorming voor grootschalige projecten is versneld. Vanuit het lokale woonbeleid zijn de jaarafspraken geëvalueerd en zijn mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting verkend. Op het gebied van duurzaamheid zijn er investeringen gedaan in riolering en waterzuivering, met een focus op proactief beheer en onderhoud. Daarnaast hebben afvalcampagnes en de sanering van de voormalige stortplaats Zanderij aandacht gekregen. Samen Ondernemen in Ermelo In 2023 heeft de gemeente Ermelo stappen gezet in verschillende projecten en initiatieven gericht op economische ontwikkeling, toerisme en recreatie. Het college heeft het Project Initiatie Document (PID) Verkenning bedrijventerrein vastgesteld, wat de eerste stap is naar de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein langs de A28. Een extern bureau heeft de verkenning afgerond en naar de raad gestuurd. In 2023 zijn basisafspraken gemaakt over het Regionaal Programma Werklocaties (RPW), waarbij ook de gemeente Zeewolde is aangesloten. Er is een strategische en inhoudelijke opzet voor het nieuwe RPW gemaakt, met oplevering in 2024.

De gemeente heeft deelgenomen aan regionale toerisme projecten, zoals het Icoonjaar Hanze en het projectplan Joodse geschiedenis in het kader van Veluwe Remembers. Daarnaast is er gestart met de verkenning van een uitvoeringsstrategie voor belevingsgebied Veluwse Kust. Er is gewerkt aan een beleidsnota toerisme en recreatie, waarbij een participatietraject is opgezet om input te verzamelen van ondernemers, inwoners en andere belanghebbenden.

Jaarstukken 2023 in het kort

4

Het overzicht:​ Jaarstukken in het kort 2023 is HIER terug te vinden.​

Jaarverslag: Programmaverantwoording Portefeuilleverdeling

Binnen het college van burgemeester en wethouders zijn de taken als volgt verdeeld: Burgemeester P.J.T. van Daalen

Beleidscoördinatie, algemene en bestuurlijke zaken Representatie Woordvoering gemeentebrede aangelegenheden1 Politie, brandweer Openbare orde en veiligheid Horeca en evenementen Handhaving APV Handhaving vakantieparken Asielbeleid Opvang/huisvesting vluchtelingen Oekraïne Noodopvang asielzoekers Woonwagenbeleid Overleg predikanten en voorgangers kerken AvA Sport- en cultuurbedrijf Interactie (eigenaarsrol) AvA Alliander AvA Vitens AvA Leisurelands AvA Coöperatie Gastvrije Randmeren Defensie Algemeen Bestuur VNOG Bestuur Stichting Collectieve beveiliging Ermelo Coördinatie intergemeentelijke samenwerking EHZ Personeelsaangelegenheden 1Elk collegelid doet woordvoering over zijn/haar specifieke portefeuilles

Wethouder dhr. S. Hamstra

5

Sociaal domein, werkgelegenheid, sport, dienstverlening en organisatie Loco-burgemeester 1 Communicatie (beleid & strategie) Enkelvoudige handhaving m.b.t. bouwen Sociaal domein Werkgelegenheid Participatiewet AvA Inclusief Groep (eigenaarsrol) WMO Jeugdhulp Gezondheidszorg Algemeen Bestuur GGD Noord- en Oost-Gelderland Opdrachtgeverschap Inclusief Groep Opdrachtgeverschap Stichting Welzijn Ermelo Stichting Veilig Thuis Sport S​portaccommodaties Nieuwbouw Sportcentrum Zanderij (projectportefeuille) Onderwijsbeleid primair en voortgezet onderwijs met de bijbehorende onderwijsaccommodaties Kinderopvang en peuterspeelzalen Diaconaal platform Dienstverlening en inwonersparticipatie Wijkgericht werken Interne organisatie en organisatieontwikkeling Wethouder dhr. H.C. Weidema Financiën, Bedrijfsvoering, Wonen, Grondzaken, Economie Loco-burgemeester 2 Financiën en belastingen Bedrijfsvoering Bestuur GR Meerinzicht Inkoopbeleid Volkshuisvestingsbeleid (inclusief aanjagen woningbouwopgave) Grootschalige woningbouw Handhaving m.b.t. milieu Grondexploitatie (grondbedrijf) en overig vastgoed Economie Weekmarkt Ontwikkelmaatschappij Vitale Vakantieparken Bedrijventerrein A28/verhuizing bedrijven (projectportefeuille) Centrum (w.o. centrummanagement) Kunst & cultuur Cultuuraccommodaties Bestuur Streekarchivariaat Bank Nederlandse Gemeenten Afvalsturing Friesland N.V.

Gemeentewerf (projectportefeuille, bouwfase) Wethouder dhr. H.R. van Veen Ruimtelijke ordening, openbare werken, Recreatie&Toerisme, Verkeer&Vervoer Loco-burgemeester 3 Omgevingswet Ruimtelijke Ordening (inclusief kleinschalige woningbouwinitiatieven) EHZ-gebiedsagenda Landschap en Omgevingsgroen Vergunningsverlening WABO Water Grondbeleid Duurzaamheid & Energietransitie (projectportefeuille) Stikstof Afvalinzameling Openbare Werken Verkeer & vervoer Markt 2.0 HEMA (projectportefeuille) Recreatie & toerisme Veluwe Alliantie Algemeen Bestuur OmgevingsDienst Noord-Veluwe (ODNV) De heer A.M. Weststrate

6

Gemeentesecretaris / Algemeen directeur WOR- bestuurder

Programma Samen Werken voor Ermelo Technische verklaring over de opbouw van de teksten

Conform het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) verwijzen wij in de onderstaande verantwoording allereerst naar plannen zoals deze in de Meerjarenbegroting 2023 door de voorgaande raad zijn vastgesteld. Het betreft hier de vragen: Wat willen we bereiken? en wat gaan we daarvoor doen? Vervolgens rapporteren wij hetgeen wij hebben gedaan in 2023.

Wat willen we bereiken

We gaan spaarzaam met uw geld om Een sluitende meerjarenbegroting opstellen. De hand op de knip houden, dus niet meer uitgeven dan dat er binnenkomt. Door efficiënter werken financiële ruimte creëren voor nieuw beleid. De kosten in het Sociaal Domein beheersbaar maken. De OZB (woningen en niet woningen) met maximaal het inflatiepercentage te laten stijgen. We streven naar minder verhoging om de inwoners te compenseren voor de (te) grote verhogingen van de afgelopen jaren. Nieuwbouw en renovatie van scholen. We willen een goed bestuur zijn Een gemeentebestuur dat eerlijk, betrouwbaar, open, transparant, respectvol, betrokken en oplossingsgericht is en integriteit hoog in het vaandel heeft staan. Een gemeentebestuur dat gelijke gevallen gelijk behandelt (rechtvaardig). Een gemeentebestuur en gemeentelijke organisatie die communiceren. Die luisteren, meedenken en uitleggen waarom ze bepaalde keuzes maken en zorgen voor draagvlak voor hun besluiten. Een gemeentebestuur dat vertrouwen heeft in de inwoners, bedrijven en organisaties maar ook krachtig optreedt als zij dat vertrouwen schenden. De gemeenteraadsleden van Ermelo meer mogelijkheden bieden voor politieke samenwerking en het voeren van de daarbij behorende openbare politieke debatten.

Wat gaan we daarvoor doen

We gaan spaarzaam met uw geld om Reëel begroten: alleen begroten wat je kunt uitvoeren zodat je weet wat je aan geld nodig hebt. Dit voorkomt onnodige belastingverhogingen. Rekeninghouden met de reële WOZ-waardes bij het innen van de OZB. Dit voorkomt dat er meer belasting wordt geïnd dan in de begroting is afgesproken. De ontwikkeling van de Toeristenbelasting, de Forensenbelasting en de OZB (woningen en niet-woningen) aan elkaar koppelen. Wijzigt de OZB met 2% dan wijzigt ook de Toeristenbelasting en de Forensenbelasting met 2%. De raad accordeert de begroting op ‘subprogramma niveau’ in plaats van ‘programmaniveau’, daartoe zal de presentatie van de begroting moeten worden aangepast. Voorstellen voor nieuw beleid worden voorzien van een financieel plan waarin beschreven staat wat de kosten zullen zijn en uit welk ‘subprogramma’ dit betaald gaat worden. Financiering van nieuw beleid vindt binnen het eigen ‘subprogramma’ plaats en is budgetneutraal tenzij we anders beslissen. We gaan met externe hulp de financiële ontwikkeling binnen het sociaal domein transparant maken zodat daar meer financiële sturing mogelijk is. We gaan kapitaal aantrekken voor nieuwbouw en renovatie van scholen. Dit doen we omdat de afgelopen jaren hiervoor niet gespaard is. De kapitaallasten lopen op naar €1,2 miljoen per jaar. We gaan met drie in plaats van vier wethouders werken.

7

We willen een goed bestuur zijn Een gemeentebestuur dat eerlijk, betrouwbaar, open, transparant, respectvol, betrokken en oplossingsgericht is en integriteit hoog in het vaandel heeft staan. Een gemeentebestuur dat gelijke gevallen gelijk behandelt (rechtvaardig). Een gemeentebestuur en gemeentelijke organisatie die communiceren. Die luisteren, meedenken en uitleggen waarom ze bepaalde keuzes maken en zorgen voor draagvlak voor hun besluiten. Een gemeentebestuur dat vertrouwen heeft in de inwoners, bedrijven en organisaties maar ook krachtig optreedt als zij dat vertrouwen schenden. De gemeenteraadsleden van Ermelo meer mogelijkheden bieden voor politieke samenwerking en het voeren van de daarbij behorende openbare politieke debatten.

Bestuur en Organisatie

Wat hebben we gedaan

Participatie In 2023 is conform het Participatiebeleid uit 2021 uitvoering gegeven aan participatie. Inwoners en partners zijn meegenomen in verschillende fases van de totstandkoming van nieuwe initiatieven. Intern zijn participatiecoaches ingezet om invulling te geven aan participatietrajecten. Daarnaast is het online participatieplatform, het Online Dorpsgesprek verder ontwikkeld. Dienstverlening De gemeente Ermelo heeft in 2023 samen met Harderwijk en Zeewolde verdere stappen gezet in dienstverlening aan onze inwoners. Gezamenlijk wordt gewerkt aan een Klant Expertise Centrum (KEC) waarin inwoners via de verschillende kanalen (in het gemeentehuis, telefonisch, digitaal of via social media) snel en goed bediend worden en via al deze kanalen eenduidige informatie krijgen. In 2023 heeft de Netwerkdirectie hier goedkeuring voor gegeven, het uitgangspunt hierbij is dat dit KEC in 2026 gerealiseerd zal zijn. Daarbij is besloten om te starten met de telefonie, de digitale dienstverlening en dienstverlening per e-mail zullen hierna volgen. Gebiedsagenda Sinds 2020 zijn de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde gezamenlijk met de provincies Gelderland en Flevoland onderweg met de Gebiedsagenda EHZ. Hiermee zoeken we een gezamenlijk antwoord op opgaven en ambities rondom ruimte, wonen, economie (werklocaties), toerisme & recreatie en bereikbaarheid.

In het voorjaar 2023 zijn een Regisseur Gebiedsagenda en een procesondersteuner gestart, die door de gezamenlijke partijen betaald worden. Begin 2023 is een koppeling gelegd met het regioarrangement dat vanuit de provincie Gelderland is opgestart. Hierbij is ook de gemeente Putten aangehaakt. Er is ingezet om de beide trajecten waar dat logisch is te integreren. Organisatieontwikkeling In 2023 hebben we opnieuw stappen gezet binnen onze organisatieontwikkeling. De richting, uitgangspunten en de leidende principes van de organisatie zijn herijkt. Er is een Project Initiatie Document (PID) opgesteld om de rollen, taken en verantwoordelijkheden van directie, HRM en de regisseurs te verduidelijken. Als invulling van het opgavegericht werken is in de organisatie het projectmatig werken geïmplementeerd. Een groot aantal medewerkers heeft hiervoor een training gevolgd. Er is een eerste aanzet gemaakt voor de evaluatie van het collegeprogramma, waarbij er aandacht is voor de prioritering van projecten. Daarbij is ook gekeken hoe de planning en control cyclus hier beter op kan aansluiten. Er is gewerkt aan het deelproject rolontwikkeling. Dit gaat uit van een dynamisch ontwikkelmodel bestaande uit ontwikkelrollen en teamrollen. Het doel van het project is om wendbaarder te werken aan steeds wisselende opgaven.

Er is professioneel beeldmateriaal ontwikkeld voor de arbeidsmarktcommunicatie waarbij onze medewerkers centraal staan.

Intergemeentelijke samenwerking Gemeente Ermelo werkt samen met haar partners in het netwerk aan een beter Ermelo. Dat zijn onze verbonden partijen, gemeenten om ons heen, de provincie en tal van (uitvoerings)organisaties. Denk aan de EHZ-samenwerking, Meerinzicht, ODV. Op verzoek van de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening wordt er sinds 2023 gewerkt aan regioarrangementen tussen het Rijk en de provincies. Naast de gemeenten Ermelo, Harderwijk, Putten, Zeewolde en de provincies Gelderland en Flevoland zijn ook de waterschappen Zuiderzeeland en Vallei & Veluwe hierbij betrokken. Het Rijk wil met alle provincies afspraken maken over hoe zij opgaven op het gebied van wonen, bereikbaarheid, energie, economie, landbouw en natuur, goed ruimtelijk kunnen inpassen. Vanuit de provincie wordt hiervoor ingezet op regioarrangementen. Het Regioarrangement EHPZ markeert de start van een proces om gezamenlijke opgaven van het gebied vorm te geven voor de komende 20 tot 30 jaar. Het is een dynamisch document waarin​ de opgaven van de deelnemende overheden worden geagendeerd, waarbij ingezet wordt om dit samen met inwoners en partners (bedrijven en instellingen) te doen. Het doel is om de opgaven te realiseren, te integreren en te versnellen. Het regioarrangement is naar de gemeenteraden verstuurd ter besluitvorming.

Openbare Orde en Veiligheid

Wat hebben we gedaan

8

Openbare orde en veiligheid Wat hebben we hiervoor gedaan: 1. In 2023 is het Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2024 Harderwijk, Ermelo & Putten met twee jaar verlengd tot 2026. Er wordt nog gewerkt aan een update van het onderliggende Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid. 2. Om de verbinding tussen het sociaal domein en veiligheid te versterken is in 2023 een adviseur zorg en veiligheid gestart. Deze adviseur legt verbindingen tussen beide thema’s en heeft de regie op complexe casuïstiek waarbij zowel een zorgvraag is als (mogelijke) openbare orde verstoring. 3. Samen met de gemeenten Harderwijk en Putten is gestart met het project Veilig Buitengebied. Dit project heeft als doel om toe te werken naar een heel en veilig buitengebied. In dit project wordt samengewerkt met verschillende partners als LTO, Veiligheidsregio, Omgevingsdienst en politie. 4. In samenwerking met de gemeenten Harderwijk en Putten is een plan van aanpak Cybercrime en digitale criminaliteit opgesteld. Dit plan van aanpak is in januari 2024 vastgesteld door het college. In dit plan wordt de rol van de gemeente op dit thema beschreven en welke acties er komende jaren worden opgepakt. 5. In de aanpak van ondermijnende criminaliteit zijn naast preventieve activiteiten ook integrale controles gehouden. Deze controles worden uitgevoerd samen met partners als de belastingdienst, de arbeidsinspectie en politie. 6.

In juni 2023 is het convenant schoolveiligheid ondertekend. De jongeren van de gemeenten Ermelo, Putten, Harderwijk en Zeewolde bewegen zich over gemeentegrenzen om naar school te gaan, te sporten en elkaar te ontmoeten. Dit maakt dat school en leefomgeving niet los van elkaar gezien kunnen worden. Daarom trekken gemeenten, politie en onderwijsinstellingen samen op en formaliseren zij deze samenwerking door middel van het convenant schoolveiligheid. Bij schoolveiligheid gaat het om veiligheid in de breedste zin van het woord. Denk hierbij aan een fysiek veilig schoolgebouw, veiligheid rondom de school, de sfeer op school, omgangsvormen, preventie en omgang met criminaliteit, het voorkomen van maatschappelijk ongewenst gedrag etc. Een goede samenwerking tussen scholen en netwerkpartners draagt positief bij aan de ontwikkeling van jongeren.

Financiën

Wat hebben we gedaan

Structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting Via de Kadernota 2024 hebben we verder invulling gegeven aan de bezuinigingstaakstellingen in onze meerjarenbegroting. Door het ingezette proces van ‘reëel begroten’ geeft onze begroting een steeds realistischer beeld. Dit proces moet afgerond zijn met het opstellen van de Kadernota 2025. De begroting 2024 en 2025 is sluitend, 2026 en 2027 vooralsnog niet. Beheerste en evenwichtige lastendruk We kennen in Ermelo een relatief hoge lokale lastendruk. In 2023 (en dit geldt tevens voor 2024) zijn de lokale belastingen en heffingen daarom alleen met het inflatiepercentage verhoogd. Actualisatie financieel beleid In 2023 zijn alle financiële beleidsnota’s geactualiseerd. Deze gelden in principe vier jaar, dus minimaal tot en met 2026. de Financiële verordening de Controleverordening de Nota Reserves en voorzieningen de Nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing het Treasurystatuut de Nota Waarderen en afschrijven vaste activa Rechtmatigheidsverantwoording In 2023 hebben we de benodigde voorbereidingen getroffen voor de rechtmatigheidsverantwoording over 2023, die (via de jaarrekening) voor het eerst wordt afgegeven door het college in plaats van de externe accountant.

Indicatoren

Indicator

Eenheid

Periode

Ermelo

Formatie

fte per 1.000 inwoners

2023

5,34

- Gemeentelijke administratie

Bezetting

fte per 1.000 inwoners

2023

4,57

- Gemeentelijke administratie

Apparaatskosten

Kosten per inwoners

2023

979

- Gemeentelijke administratie

Externe Inhuur

Kosten als % ten totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

2023

12,1%

- Gemeentelijke administratie

Overhead

Nederland Bron

2023

23,3%

€

2023

1057

860 COELO, Atlas lokale lasten

€

2023

1143

942 COELO, Atlas lokale lasten

Gemiddelde WOZ waarde

x €1.000

2023

430

368

Winkeldiefstallen

per 1.000 inwoners

2022

1,3

CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken 2,3 CBS - Diefstallen

Diefstallen uit woning

per 1.000 inwoners

2022

1,7

1,4 CBS - Diefstallen

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

9

- Gemeentelijke administratie

Geweldsmisdrijven

per 1.000 inwoners

2022

3,5

4,5 CBS - Criminaliteit

Vernielingen en beschadigingen

per 1.000 inwoners

2022

6,1

2,3 CBS - Criminaliteit

Verwijzingen Halt van 12-17 jaar

per 1.000 jongeren

2022

9

8 Stichting Halt

2022

1

1 CBS Jeugd

Jongeren met een delict voor de rechter % bron: waarstaatjegemeente.nl (5 maart 2024)

Verbonden partijen

Bij de uitvoering van het programma Samen Werken voor Ermelo zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Meerinzicht OmgevingsDienst Noord-Veluwe (ODNV) Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) Alliander N.V. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (N.V. BNG) Vitens N.V.

Wat heeft het gekost

Meerjaren begroting 2023

Budgetten Bedragen (x 1.000,00)

Programma Samen Werken in Ermelo

lasten baten

Begrotings wijzigingen 2023

6.610 -645

Subtotaal programma

717 -35

Begroting 2023 (na wijzigingen)

Jaarstukken 2023

7.327 -680

7.561 -841

Saldo Jaarstukken t.o.v. Begroting 234 -161

5.965

682

6.647

6.720

73

889 -2.656

14.600 -15.507

15.489 -18.163

16.767 -16.958

1.278 1.205

-1.767

-907

-2.674

-191

2.483

367 -12.393 -12.026 0 -53.443 -53.443 1 -490 -489 1.176 -703 473 2.001 -1.019 982 13.610 -227 13.383 0 0 0 27 0 27

0 -496 -496 0 -2.954 -2.954 0 0 0 0 238 238 2.850 0 2.850 1.316 -45 1.271 0 0 0 -27 0 -27

367 -12.889 -12.522 0 -56.397 -56.397 1 -490 -489 1.176 -465 711 4.851 -1.019 3.832 14.926 -272 14.654 0 0 0 0 0 0

371 -12.811 -12.440 0 -58.303 -58.303 0 -359 -359 1.094 -1.114 -20 6 -970 -964 13.841 -363 13.478 59 0 59 0 0 0

4 78 82 0 -1.906 -1.906 -1 131 130 -82 -649 -731 -4.845 49 -4.796 -1.085 -91 -1.176 59 0 59 0 0 0

Subtotaal algemene dekkingsmiddelen

-51.093

882

-50.211

-58.549

-8.338

Totaal overzicht

-46.895

657

-46.238

-52.020

-5.782

Mutaties reserve

lasten baten

Subtotaal reserves Algemene Dekkingsmiddelen: - Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is - Algemene uitkering

- Dividend

- Saldo van de financieringsfunctie

- Overige algemene dekkingsmiddelen

- Overhead

-Vennootschapsbelasting

- Onvoorzien

lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo

Investeringen

Programma Samen Werken in Ermelo

Beschikbaar gesteld krediet t.m. 2023 lasten baten

Saldo

Mutaties t.m. 2022

9.905.049 0 9.905.049

9.072.960 0 9.072.960

Jaarstukken 2023

Restant krediet

85.701 -1.730 83.971

746.388 1.730 748.118

Het gedetailleerde investeringsoverzicht (van de door te schuiven kredieten) is opgenomen in onderstaand overzicht:

Investeringsplan Programma Samen Werken voor Ermelo

Programma Samen Leven in Ermelo Technische verklaring over de opbouw van de teksten

Conform het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) verwijzen wij in de onderstaande verantwoording allereerst naar plannen zoals deze in de Meerjarenbegroting 2023 door de voorgaande raad zijn vastgesteld. Het betreft hier de vragen: Wat willen we bereiken? en wat gaan we daarvoor doen? Vervolgens rapporteren wij hetgeen wij hebben gedaan in 2023.

10

Wat willen we bereiken

We willen een zorgzaam dorp zijn Grip krijgen op de uitgaven in het Sociaal Domein. Invulling geven aan de al bestaande kostenbesparing van € 1,9 miljoen in het Sociaal Domein, waarbij dit niet ten koste mag gaan van de meest kwetsbare inwoners. De krapte op de arbeidsmarkt benutten door meer mensen vanuit de bijstand aan het werk te helpen. Frisse en duurzame schoolgebouwen met een sterke wijkfunctie. Het aantal werkenden dat onder het sociaal minimum leeft zo laag mogelijk houden. Het aantal mensen dat zich eenzaam voelt in Ermelo verminderen.

Wat gaan we daarvoor doen

We willen een zorgzaam dorp zijn Een concreet plan ontwikkelen om de besparing van € 1,9 miljoen voor het Sociaal Domein te behalen. Hierbij valt te denken aan: bepalen welke doelgroepen prioriteit krijgen sneller en beter doorverwijzen door het versterken van de toegang het verminderen van de instroom het instellen van budgetplafonds inzetten op preventie door het versterken van het voorveld. Een plan ontwikkelen om meer mensen te bewegen vanuit de bijstand naar (betaald) werk. Het minimabeleid evalueren en zo nodig aanpassen, waarbij de economische ontwikkelingen, zoals inflatie (deels door stijgende energieprijzen), koopkrachtontwikkeling en mogelijke recessie worden meegenomen. Het ontwikkelen van beleid ten behoeve van eenzaamheidsbestrijding. Bij planontwikkeling zoeken wij de samenwerking met maatschappelijke organisaties per werkveld. We gaan kapitaal aantrekken voor nieuwbouw en renovatie van scholen. Dit doen we omdat de afgelopen jaren hiervoor niet gespaard is. De kapitaallasten lopen op naar €1,2 miljoen per jaar.

Sociaal Domein algemeen

Wat hebben we gedaan

Het jaar 2023 stond voor het Sociaal Domein in het teken van een paar belangrijke ontwikkelingen en mijlpalen:

Afronding Nota Sociaal Domein ‘Samen doen wat nodig is’ 2024 - 2029 In 2023 is de integrale Nota Sociaal Domein vastgesteld, een beleidskader voor zes jaar voor het brede Sociaal Domein. In de aanloop hiernaartoe is opgavegericht leren en ontwikkelen als insteek binnen de gemeentelijke uitvoering als onderdeel opgepakt. Het beleid is samen met Harderwijk en Zeewolde opgesteld, een investering in ‘we doen het samen’. We hebben relevante betrokkenen, uitvoeringsorganisaties, verenigingen en inwoners een belangrijke stem gegeven in het proces. In de Nota hebben de bouwstenen om inhoudelijk en financieel te komen tot een ombuiging van € 1,9 miljoen een plek gekregen. De nota is niet het enige eindresultaat, het was vooral een proces om anders te formuleren, anders in te richten en anders te gaan doen. Deze mijlpaal werd gemarkeerd door een succesvol eerste Sociaal Congres in Ermelo op 7 december 2023. Uitvoeringsagenda en Monitor Sociaal Domein 2024 - 2025 Uit de Nota Sociaal Domein volgde eind 2023 de bijbehorende Uitvoeringsagenda Sociaal Domein Ermelo, met concrete operationele doelen. Om de effecten te meten is een eerste aanzet van de Monitor Sociaal Domein vastgesteld door de raad. De Monitor Sociaal Domein is het verantwoordingsinstrument vanuit het college en een sturingsinstrument voor de raad.

Ontwikkeling Brede Toegang Het anders organiseren en inrichten van de gemeentelijke Toegang in het Sociaal Domein was al langere tijd onderwerp van gesprek. Ook Rekenkamerrapporten over de uitvoering van Jeugdhulp en Toegang Wmo wezen uit dat het juridische kader en de wettelijke taakuitvoering op orde waren, maar dat er behoefte was aan betere formulering en realisatie van opdrachten. Na een leertraject van de VNG en advies van landelijke experts hebben we direct doorgepakt en een kwartiermaker Toegang ingezet. De ambitie en visie waren al opgenomen in de Nota en in december 2023 hebben de EHZ portefeuillehouders ingestemd met een gezamenlijk aanpak en implementatie voor Brede Toegang in de lokale gemeente. Goede, toegankelijke en betaalbare zorg en ondersteuning (Regioplan IZA en GALA) Het landelijk integraal zorgakkoord richt zich op toegankelijke, kwalitatieve en betaalbare zorg en ondersteuning, met de nadruk op een verschuiving van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag én mens (positieve gezondheid - beweging naar de voorkant). Dit vraagt om samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraar. Het raakt de vijf wetten van het zorgstelsel: de Wet publieke gezondheid (Wpg), de Jeugdwet(JW), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz).

Er is bovendien sprake van samenhang met het programma Wonen met Zorg en de Omgevingswet (gezonde leefomgeving). In de regio Noord Veluwe en Zeewolde hebben de gemeenten samen met zorgverzekeraar Zilveren Kruis een regioplan vastgesteld om de toekomst van zorg en ondersteuning door te ontwikkelen voor 2024 - 2026. In de routekaart van het regioplan zijn vier

11

belangrijke doelen geformuleerd op de thema’s Ouderen en Chronisch Zieken, Mentale Gezondheid, Gezondheidsverschillen en Menselijk Kapitaal. Via het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ontvangt de gemeente Ermelo budget voor de periode 2023-2026. Dit budget wordt ingezet om de gewenste resultaten op de doelen van de nota Sociaal Domein te versnellen. Hierop vindt landelijke monitoring plaats.

Kansrijk opgroeien

Wat hebben we gedaan

Alle jeugdigen kunnen gezond en veilig opgroeien in een kansrijke omgeving Sinds 2020 participeert de gemeente Ermelo in het actieprogramma 'Kansrijke Start', gericht op het bieden van de beste start in het leven voor ieder kind, vooral in de eerste 1.000 dagen. De implementatie van 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ (OKO) is gestart in samenwerking met Harderwijk en Putten. De monitor onder scholen is in het najaar van 2023 afgenomen, de resultaten staan gepland in het voorjaar van 2024. Het vergroten van de mentale weerbaarheid van jongeren wordt aangepakt via het Nationaal Programma Onderwijs, waarbij jongerenwerk, jongerencoaching en buurtsportcoach op VO Groevenbeek worden ingezet om uitvallende jongeren, of zij met psychosociale problemen, te ondersteunen. De regio Noord Veluwe heeft besloten deel te nemen aan de toekomsttuin jeugd en gezinsbescherming en het uitvoeringsplan is hiervoor vastgesteld. Het gezin en de omgeving van jeugdigen zijn voldoende toegerust om alledaagse problemen op te vangen (goed is goed genoeg/normaliseren) ‘Buurtgezinnen’ heeft succesvol de proefperiode in Ermelo doorlopen en na de evaluatie is er besloten om Buurtgezinnen te behouden voor de komende jaren. Er is gestart met de uitvoering van activiteiten voor de aanpak van basisvaardigheden, zoals de escape koffer, workshops en Boekjes en Babbels, in lijn met het regioplan.

Jeugdigen en/of hun ouders met een ondersteuningsvraag worden goed en snel geholpen. In 2023 is de ondersteuning van jeugdondersteuners van het CJG bij huisartsen voortgezet, de gevraagde uitbreiding van uren is gerealiseerd eind 2023. Voor brede toegang hebben we met kernpartners een plan van aanpak opgesteld, de implementatie volgt. We streven ernaar dat jeugdigen opgroeien met gelijke kansen en hun talenten ontwikkelen op een manier die bij hen past (onderwijs, sport, cultuur) In 2023 hebben we samen met onderwijspartners en maatschappelijke partners een nieuwe onderwijsvisie opgesteld. Hierin staan kernpunten zoals een inclusief Ermelo, het bevorderen van kansengelijkheid, het belang van de wijkfunctie van scholen en de samenwerking onderling. De uitvoering van deze onderwijsvisie, inclusief het opzetten van een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP), zal in 2024 van start gaan met de nadruk op het Primair Onderwijs. Projecten in uitvoering: Nieuwbouw Rietschans College Verhuizing Emaus College naar nieuwbouw in kerstvakantie 2023 Verhuizing Rietschans College naar gebouw Emaus College in voorjaarsvakantie 2024 (na interne verbouwing op huidige Emaus College) Tijdelijke huisvesting Bouw- en Infrapark Harderwijk voor Rietschans College Uitbreiding en renovatie Groevenbeek Sportvoorziening op terrein ‘s Heeren Loo.

Projecten in voorbereiding: Ten behoeve van de nieuwbouw voor de Klokbeker en Augustinus zoeken we een geschikte locatie. Dit naar aanleiding van een eerder onderzoek naar de scholen onder één dak. Beide scholen zijn onderdeel van het brede scenario onderzoek Ermelo Zuid-West waar ook woningbouw onderdeel van uitmaakt. Aan de hand van wegingscriteria is een voorkeursvariant in december 2023 behandeld in het college.

Op weg naar samenredzaamheid

Wat hebben we gedaan

Samenredzaamheid in buurten en wijken is versterkt Fieldlab Als onderdeel van de dorpendeal is in 2023 gestart met het fieldlab in Ermelo-West. Hier wordt via een wijkgerichte aanpak gekeken naar de belangrijkste uitdagingen op het gebied van preventie in de wijk. Met inwoners en professionals werken we aan kansrijke oplossingen die aansluiten bij de behoeften van de bewoners. Doelstellingen zijn onder andere het vergroten gezondheidswinst van gezinnen met lage gezondheidsvaardigheden, toenemende samenredzaamheid, verschuiving naar universele preventie en nieuwe vormen van samenwerking.

Wijkgericht werken In 2023 heeft het wijkgericht werken zich mede door de positie van wijkregisseurs binnen de gemeente ontwikkeld op samenwerking met verschillende disciplines en partijen. Intern zijn dat bijvoorbeeld projecten rondom gebiedsontwikkeling (GEUS, Horst & Telgt en Ermelo Zuid-West). Extern wordt er intensiever samengewerkt met de wijk- en buurtverenigingen (Buurtvereniging Speuld e.o., Wijkvereniging Ermelo-West, Buurtvereniging Horst & Telgt).

12

Netwerk Sociaal Domein In december is het eerste Sociaal Congres georganiseerd, wat leidde tot de oprichting van het netwerk Sociaal Domein. Het netwerk verbindt maatschappelijk betrokken organisaties om nu en in de toekomst samen te werken. Kerkenvisie De kerkenvisie is afgerond en er zijn afspraken gemaakt over de toekomstige samenwerking tussen de Ermelose kerkgemeenten, gemeente Ermelo en Welzijn Ermelo. Ontmoetingsfuncties In 2023 is ingezet op preventie door versterking van het voorveld, met verschillende ontmoetingsplekken in Ermelo, zoals de Buurtkamer Oranjepark, wijkcentrum de Vleugel, CIVOS en Loev. Deze plekken bevorderen sociale cohesie en versterken samenredzaamheid. Ermelo tegen eenzaamheid Via bovengenoemde inlooplocaties, activiteiten en projecten gericht op sociale cohesie en ontmoeting hebben we samen met het leefbaarheidsteam, Welzijn Ermelo en de maatschappelijk organisaties eenzaamheid bestreden. In september-oktober vond de landelijke week tegen eenzaamheid plaats, waarin Ermelo via sociale media en de krant publieksinformatie deelde. Versterking vrijwillige inzet Welzijn Ermelo voert het steunpunt vrijwilligerswerk uit. In 2023 is in samenwerking met de Sesam academie een actueel scholings- en deskundigheidsaanbod ontwikkeld en uitgevoerd en is gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden voor een nieuw vrijwilligerssysteem.

Ondersteuning is gericht op het zo snel, eenvoudig en duurzaam mogelijk oplossen van vragen Het leefbaarheidsteam ondersteunt initiatieven ter bevordering van sociale cohesie. In 2023 hebben we verschillende microbuurtjes vormgegeven en afgerond, wijkplannen Ermelo-Oost uitgewerkt, het leefbaarheidsteam als netwerkorganisatie doorontwikkeld en projecten ter bevordering van sociale cohesie geïnitieerd door bijvoorbeeld themabijeenkomsten, Ermelo diner en winterpakketten. Het aandeel bewoners in een kwetsbare positie is toegenomen in wijken. In 2023 zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de gemeente Ermelo, Uwoon en huurdersorganisatie De Groene Draad om overlast te voorkomen. Gelijke kansen in een inclusieve samenleving bevorderen Laaggeletterdheid In 2023 is het regioplan basisvaardigheden ‘de kracht van basisvaardigheden’ vastgesteld. Op basis daarvan werken we aan een lokaal plan basisvaardigheden.

Sportakkoord 2023 De invloed van sport, spelen en bewegen vergroot de impact op de maatschappelijke opgaven. In het Ermelose Sportakkoord 2023 komt de relatie tussen sport en bewegen en het Sociaal Domein sterk terug. Ons sportbedrijf houdt met haar activiteitenaanbod rekening met onze maatschappelijke opgaven. We stimuleren en ondersteunen sportverenigingen om hun sportaanbod uit te blijven voeren en te laten aansluiten bij de behoeften van de bewoners. De buitenruimte richten we in, zodat hij aansluit bij de wensen van de bewoners. We zijn gestart met pleinprogrammering en betrekken de bewoners actief bij herinrichting opgaven van de speelruimten. Op meerdere speelplekken zijn speeltoestellen vervangen nadat input is opgehaald bij de buurtbewoners. Sportcentrum Zanderij Het jaar 2023 stond in het teken van het bouwen van Sportcentrum Zanderij tot het moment van de oplevering van het gebouw in december. In juli en oktober hebben we de raad geïnformeerd over de voortgang en de voorspoedige planning. In oktober is de uitvoering van het buitenterrein gestart, de uitvoering loopt door tot in 2024. De laatste maanden van 2023 waren uitdagend voor het sportcentrum, met knelpunten met betrekking tot watervoorziening (Vitens) en elektra aansluiting (Liander). Deze werden tijdig opgelost. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van het gebruik van grondwater.

Op het buitenterrein is de waterberging (wadi) verplaatst en heeft een grotere afstand tot de vuilstortplaats. De duizendknoop zal binnen de hekken van het Sportcentrum Zanderij worden bestreden. Een grootschaligere aanpak, inclusief de vuilnisstort, wordt meegenomen in de totale gemeentelijke bestrijding van de duizendknoop. Het project ondervond knelpunten met betrekking tot de prijs en levering van producten. De financiële vertaling van deze knelpunten kon grotendeels worden opgelost. Gesprekken met bouwpartners/leveranciers over enkele kostenstijgingen door exorbitante prijsstijgingen zijn nog niet afgerond en lopen door naar het eerste kwartaal van 2024. In 2023 zijn diverse rondleidingen gehouden om de voortgang van de bouw te tonen aan gebruikers, verenigingen, raadsleden, collegeleden en medewerkers van Interactie. Voor de opening heeft Interactie in nauw overleg met de gemeente een communicatiekalender/draaiboek opgesteld.

Perspectief op (on)betaald werk

Wat hebben we gedaan

Vergroten van bestaanszekerheid

13

Minder inwoners met problematische schulden Welzijn Ermelo constateerde een stijging van het aantal vroegsignalerinsmeldingen over betalingsachterstanden bij vaste lasten en kon in een vroegtijdig stadium hulp bieden aan inwoners die (nog) niet uit zichzelf om hulp hadden gevraagd. De gemeentewebsite is verbeterd met een specifieke tegel voor Geldzorgen of een laag inkomen, wat de toegankelijkheid van regelingen en voorzieningen vergroot. De continuïteit van professionele schuldhulpverlening is verzekerd door een verlenging van de raamovereenkomst met de gemeentelijke schuldhulpverlener en een tweejarige verlenging van de samenwerking met de Nederlandse Schuldhulproute (Geldfit.nl). Nadat de inwoner via Geldfit of Geldfit/zakelijk een test heeft gedaan wordt een advies gegeven en ondersteuning aangeboden of doorverwezen naar het Steunpunt Financiën van Welzijn Ermelo. We hebben een nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten met de Kredietbank Nederland. De Kredietbank verstrekt in het kader van de schulddienstverlening saneringskredieten aan inwoners van de gemeente, met een borgstelling van de gemeente. Als gevolg van een wetswijziging werd de aflostermijn voor wettelijke- en minnelijke schuldsaneringstrajecten gehalveerd, van 36 maanden naar 18 maanden.

De beleidsregels Participatiewet 2023 zijn vastgesteld voor de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde, waardoor de rechtmatigheid, uniformiteit en duidelijkheid met betrekking tot bijzondere bijstand zijn verbeterd. We zijn een pilot gestart voor het ambtshalve toekennen van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT), gericht op bijstandsgerechtigden die vorig jaar de IIT ontvingen. Zij hoeven geen aanvraag meer in te dienen, de toekenning wordt vanaf 1 januari 2024 ambtshalve verstrekt. Daarnaast zijn de landelijke regels omtrent inkomstenvrijlating versoepeld voor personen met loonkostensubsidie gedurende een bepaalde periode en een versoepeling van de kostendelersnorm voor personen tot 27 jaar, als onderdeel van het Breed offensief. Beide aanpassingen zijn doorgevoerd in de uitvoering.

Minder huishoudens leven onder 120% van de bijstandsnorm Steeds meer inwoners maken gebruik van De VoorzieningenWijzer, een belangrijk instrument in de aanpak van het armoedevraagstuk. Dit levert bij inwoners geld op en zorgt voor mentale rust. De subsidieregeling “energiebesparende maatregelen” is verlengd voor inwoners met een hoge energierekening en een inkomen tot 150% van de bijstandsnorm. De regeling is uitgebreid met de mogelijkheid om naast een koelkast een energiezuinige wasmachine aan te schaffen als de oude apparaten 10 jaar of ouder zijn. Daarmee proberen we het aantal huishoudens en werkenden dat onder het sociaal minimum leeft zo laag mogelijk te houden. Om tegemoet te komen aan de zorgen rondom de privacy van de cliënten van de Voedselbank is de uitgifte van de voedselpakketten verplaatst naar sporthal Triade in Ermelo-Oost. In het vierde kwartaal van 2023 zijn de voorbereidingen getroffen om een minima effect rapportage (MER) te laten uitvoeren. De uitkomsten verwachten we medio 2024.

Intergenerationele armoede wordt vaker doorbroken Stichting Leergeld heeft als missie het voorkomen van sociale uitsluiting van kinderen uit gezinnen met minimale financiële middelen en kansen aan kinderen en jongeren tot 18 jaar om deel te kunnen nemen aan binnen- en buitenschoolse activiteiten. Het aantal geholpen kinderen en het aantal verstrekkingen groeit. Dit betekent tegelijkertijd dat de gemeentelijke lasten toenemen. Werkzoekenden doen naar vermogen mee in de samenleving In 2023 hebben we verder gewerkt aan het partnerschap met de Inclusief Groep (IG). Er is een intensievere samenwerking gerealiseerd tussen de trajectconsulenten van IG en de klantmanagers van MIZ. Hierdoor hebben we het aantal no-shows bij re-integratietrajecten drastisch kunnen verlagen. Wel signaleren we dat onze doelgroep steeds complexer wordt. De mensen die kunnen werken zijn inmiddels aan het werk. De overblijvende groep heeft aanzienlijk meer ondersteuning nodig. Ondersteuning aan werkzoekenden biedt perspectief op (on)betaald werk De Wet Uitvoeren Breed offensief Naar aanleiding van de wet Uitvoeren breed offensief is de Integrale verordening Sociaal Domein Ermelo, Harderwijk en Zeewolde geactualiseerd, waarmee een breed ondersteuningsaanbod op maat, zoals loonkostensubsidie, jobcoaching, werkbegeleiding, vervoer en andere voorzieningen, wettelijk is vastgelegd.

Uitvoering wet Inburgering In het tweede uitvoeringsjaar van de nieuwe Wet Inburgering heeft de verdere dienstverlening aan Ermelose inburgeraars een ontwikkeling doorgemaakt. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de wettelijke taken is door de EHZ-gemeenten toevertrouwd aan Meerinzicht. Regionaal hebben de gemeenten Ermelo, Harderwijk, Zeewolde, Putten, Elburg en Nunspeet in gezamenlijkheid de taallessen ingekocht voor de drie leerroutes: de onderwijsroute, de B1-route of Z-route (zelfredzaamheidsroute). Het tweede uitvoeringsjaar van de nieuwe Wet Inburgering werd gekenmerkt door uitdagingen van een krappe arbeidsmarkt. Dit leidde tot wachtlijsten voor taallessen, vooral voor de B1-route. Om dit op te lossen, werd in 2023 afgeweken van het reguliere inkoopbeleid en een enkelvoudige onderhandse aanbesteding aan een alternatieve taalaanbieder toegekend. Dit heeft de wachtlijsten effectief opgelost. Voor de Z-route is in 2023 in samenwerking met lokale partners een menukaart en

14

activiteitenkalender opgesteld om inburgeraars 800 participatie-uren te laten verrichten. Het Thuis in Ermelo-project, georganiseerd door Welzijn Ermelo en het Diaconaal Platform, biedt maatjes en fietslessen. Vluchtelingenwerk biedt maatschappelijke begeleiding en trainingen om schulden te voorkomen. De Bibliotheek Noordwest Veluwe zet het Taalcafé en vrijwillige taalverhoging voort en in samenwerking met wijkbeheerders van Uwoon is uitgewisseld en verkend hoe integratie vragen vanuit leefbaarheid opgepakt kunnen worden.

Zelfstandig thuis

Wat hebben we gedaan

Gezonde en veilige woonomgeving voor iedereen met passend woningaanbod voor alle inwoners Belangrijkste richting waar in 2023 activiteiten en inspanningen op verricht zijn: Versterking en samenhang voorliggende voorzieningen Beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis Voorlichting en advies vanuit een breder perspectief aan ouderen en mantelzorgers. Een herstelgerichte GGZ keten In 2023 versnelde de beweging van een behandelgerichte GGZ-keten naar een herstelgerichte aanpak in Ermelo. De pilot GEM (ecosysteem mentale gezondheid) met een poh'er GGZ en sociaal werker werd geïntensiveerd en er startte een dependance van Praktijkhuis Ixta Noa in de inloop van Welzijn Ermelo waarmee herstelgerichte expertise in Ermelo werd verankerd. Flexibel wonen en tijdelijk wonen De druk op de woningmarkt zette de dak- en thuislozenopvang extra onder druk. Tijdelijke woonplekken zijn binnen de gemeente heel beperkt vanwege regelgeving. Dat maakt de behoefte aan flex- of tijdelijke woonplekken in de gemeenten steeds nijpender en daarom zijn we op zoek naar pragmatische oplossingen voor flexibel of tijdelijk wonen, vooral voor gezinnen of huishoudens die dakloos dreigen te worden.

Samenwerking Medisch domein en Sociaal Domein: ‘Samenredzame Gemeenschappen’ Onder de noemer 'samenredzame gemeenschappen' streven we naar een antwoord op ouderenzorg uitdagingen, gestart door verplegings- en verzorgingsorganisaties op de NoordVeluwe. De gemeenten en welzijnsorganisaties zijn nu vaste partners aan tafel. De relaties met ziekenhuizen, huisartsen en anderen worden steeds beter afgestemd, maar het overbruggen van financiële schotten blijft een uitdaging, met name die binnen de Wet langdurige zorg, Zorgverzekeringswet en Wet Maatschappelijke Ondersteuning. De netwerksamenwerking van Gezond Veluwe biedt structureel cursussen ‘Samen dementievriendelijk’ aan en pakt lokale samenwerkingen op, waaronder die van de aanpak dementie. Dat vormt een basis om met elkaar na te denken over een ‘geheugen punt’ in Ermelo, het beter benutten van elkaars inloop functies of een gemeenschappelijke deskundigheidsbevordering aan vrijwilligers te ontwikkelen. Integrale benadering Sociaal Domein, veiligheid en wonen Het belang van een integrale aanpak voor wonen, welzijn, zorg en de leefbaarheid wordt steeds meer gezien en geagendeerd. Uitwisseling en samenwerking worden vaker en in samenhang opgepakt.

Inwoners wonen naar tevredenheid zelfstandig thuis, versterking voorliggende ondersteuning Belangrijk binnen de transformatie van het Sociaal Domein is het versterken van de lichte ondersteuning, aangezien er op termijn onvoldoende personeel beschikbaar is voor specialistische of maatwerkgerichte hulp. Daarom zijn we gestart om de lange termijn houdbaarheid van het totaal aanbod van de algemene en maatwerkvoorzieningen van de Wmo ondersteuning tegen het licht te houden.

Samenkracht versterken: van pilot naar visie In 2022 en 2023 is er gewerkt aan de ‘Pilot Multi Probleem Huishouden Aanpak’, vanuit het breed sociaal team overleg. We beoogden om een werkwijze te ontwikkelen om moeilijk te doorbreken problematiek op te pakken, door concreet aan de slag te gaan met casuïstiek. De naam veranderde in de pilot ‘Samenkracht’ en de visie Samenkracht. Dit doet meer recht aan een gedeelde visie en het perspectief van het gezin. Het doel was om vooral in te zetten dat het gezin ‘aan het stuur’ zit, het plan kan begrijpen, er achter staat en op termijn zelf de regie kan behouden. De ontwikkeling van de pilot en de inhoud van de ontwikkeling Toekomsttuin - vanuit de Hervormingsagenda Kind en Gezinsbescherming - en ontwikkelingen op het gebied van toegang zijn op elkaar aangehaakt en versterken elkaar. Inwoners hebben regie over hun eigen leven en kunnen op een gezonde manier oud worden Ouderenadvies en Mantelzorgondersteuning In 2023 is het ouderenadvies in Ermelo uitgebreid en de relatie met mantelzorgers versterkt. Het ouderenadvies en het steunpunt mantelzorgondersteuning is aan elkaar gekoppeld. Met het activiteitenaanbod en informatie en advies heeft Welzijn Ermelo een logische verbreding gemaakt om inwoners nog beter van advies te kunnen voorzien en tegelijkertijd meer relaties binnen het netwerk van een oudere of mantelzorger te bereiken.

Er is een jaarlijkse kalender met een vraaggericht activiteitenprogramma ontwikkeld. Voorlichting en vooral het bereiken van een jongere doelgroep - de nieuwe oudere - is opgepakt, inclusief het verkennen van nieuwe technologieën. Valpreventie In 2023 is de opdrachtverlening voor de coördinatie van de ketenaanpak Valpreventie belegd en uitgewerkt. De samenwerking tussen InterActie, beweegloket, paramedische partners en welzijnspartners is binnen de ontwikkelingen rondom het Integraal Zorg Akkoord en Gezond en 15

Actief Leven Akkoord naar elkaar toegegroeid.

Welzijn op Recept De voorbereiding van Welzijn op Recept is gestart als onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord. We willen deze ontwikkeling integreren en aansluiten op bestaande ontwikkelingen, waaronder ‘Sociaal Team op recept’ en het ‘beweegloket’, dat al langer bekend is bij de huisartsen. Er wordt niet alleen verwezen naar een ‘recept’, maar ook een terugkoppeling wat er met een recept gebeurd is. De aanpak omvat schuldhulp- en armoedepreventie en verwijzingen naar het financieel loket. Gezien budgettaire beperkingen zal de pilot Welzijn op Recept voorlopig kleinschalig starten, beginnend in één gezondheidscentrum in Ermelo. Inwoners met een ondersteuningsvraag worden tijdig, passend en nabij ondersteund zodat zij (zo lang mogelijk) zelfredzaam zijn In 2023: Is een nieuwe vervoerder gestart voor het regiovervoer, waarbij ongebruikte regiotaxipassen zijn stopgezet en het klantenbestand is opgeschoond. Zijn de tarieven voor maatwerkvoorzieningen van de Wmo geactualiseerd naar het prijspeil van 2023. Is bij Meerinzicht in 2023 een expertiseteam van klantmanagers Wmo gestart om een beter antwoord te bieden op ingewikkelde ondersteuningsvragen, door toenemende complexiteit van zorgvragen, vooral bij langdurige, complexe en domein overstijgende ondersteuningsen zorgvragen.

Is de verstrekking van reguliere woonvoorzieningen, zoals trapliften en elektrische deuropeners, toegenomen wat leidt tot grillige uitgaven door incidentele grote woningaanpassingen en de invloed van ontwikkelingen zoals krapte op de woningmarkt, vergrijzing en langer thuis wonen. Is een nieuwe visie op toezicht in het Sociaal Domein opgesteld, die structuur en integratie biedt binnen Meerinzicht en de afzonderlijke gemeenten, en zorgt voor een juridische basis voor gestructureerde en effectieve uitvoering van toezicht conform wet- en regelgeving en landelijke ontwikkelingen. Is een werkwijze geïmplementeerd voor het regresrecht binnen de Wmo, waarmee de gemeente kosten kan terugvorderen die zijn gemaakt door toedoen van een derde partij, zoals bijvoorbeeld aanpassingen aan een huis na een aanrijding waarbij het slachtoffer in een rolstoel belandt.

Indicatoren

Indicator

Eenheid

Periode

Ermelo

Niet-sporters

%

2022

49,2

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

2023

192,3

Gezondheidsmonitor 46,4 volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM 344,8 CBS - Participatiewet

Lopende re-integratievoorzieningen

per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

2023

184,8

194,5 CBS - Participatiewet

per 10.000 inwoners

2022

770

%

2022

3

CBS - Monitor Sociaal Domein WMO 6 CBS Jeugd

%

2022

2

1 CBS Jeugd

%

2022

2,7

2,4 DUO/Ingrado

per 1.000 leerlingen

2017

0

1,8 DUO/Ingrado

per 1.000 leerlingen

2022

9

24 DUO/Ingrado

2023

11,5

11,1 CBS Jeugd

2022

0,2

0,3 CBS Jeugd

2023

1,8

1 CBS Jeugd

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Absoluut verzuim Relatief verzuim Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren tot 18 jaar %

Jongeren met jeugdbescherming % bron: waarstaatjegemeente.nl (5 maart 2024)

Nederland Bron

710

Verbonden partijen

Bij de uitvoering van het programma Samen Leven in Ermelo zijn de volgende verbonden partijen betrokken: GGD Noord- en Oost​- Gelderland (GGD NOG) Meerinzicht (MIZ) Interactie Inclusief Groep N.V.

Wat heeft het gekost

Meerjaren begroting 2023

Budgetten

Programma Samen Leven in Ermelo Saldo

Begrotings wijzigingen 2023

Begroting 2023 (na wijzigingen)

Jaarstukken 2023

Saldo Jaarstukken t.o.v. Begroting

lasten

43.556.000

7.181.000

50.737.000

48.323.572

baten

-7.159.000

-7.319.000

-14.478.000

-14.802.914

324.914

36.397.000

-138.000

36.259.000

33.520.658

2.738.342

16

2.413.428

Beschikbaar gesteld krediet t.m. 2023

Investeringen

Programma Samen Leven in Ermelo

Mutaties t.m. 2022

Mutaties 2023

Restant krediet

14.711.072

lasten

63.432.904

31.248.760

17.473.072

baten

-4.731.096

-1.919.173

-2.423.505

-388.418

58.701.808

29.329.587

15.049.567

14.322.654

Saldo

Het gedetailleerde investeringsoverzicht (van de door te schuiven kredieten) is opgenomen in onderstaand overzicht:

Investeringsplan Programma Samen Leven in Ermelo

Programma Samen Wonen in Ermelo Technische verklaring over de opbouw van de teksten

Conform het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) verwijzen wij in de onderstaande verantwoording allereerst naar plannen zoals deze in de Meerjarenbegroting 2023 door de voorgaande raad zijn vastgesteld. Het betreft hier de vragen: Wat willen we bereiken? en wat gaan we daarvoor doen? Vervolgens rapporteren wij hetgeen wij hebben gedaan in 2023.

Wat willen we bereiken

We gaan de woningbouw versnellen De bouw van minstens 1.000 woningen tot 2030 waarvan de helft sociale woningbouw. Daarmee neemt het aantal woningen in Ermelo met 10% toe. De nieuwe woningen komen bij voorkeur in of zijn direct verbonden met de huidige bebouwde kom van Ermelo. De nieuwe woningen moeten zoveel mogelijk beschikbaar komen voor Ermeloërs. De nieuwe woningen worden duurzaam gebouwd. Na de realisatie van het sportcomplex op de Zanderij willen wij het vrijkomende terrein van Calluna benutten als locatie voor tijdelijk woningbouw, totdat het bedrijventerrein van Kerkdennen uitgefaseerd is en een integraal plan gemaakt kan worden voor het hele ontwikkelgebied.

Wat gaan we daarvoor doen

We gaan de woningbouw versnellen We gaan vaart maken door de komende vier jaar ‘grootschalige’ woningbouw voorrang te geven. Het afwegingskader, de puntentabel, zal hierop worden aangepast. Onder grootschalig wordt verstaan meer dan vijftig woningen. We gaan een plan maken om van Kerkdennen een woonwijk te maken. De gemeente voert een integraal en duurzaam woonbeleid uit. Om zoveel mogelijk nieuwe woningen aan Ermeloërs toe te kennen gaan we de mogelijkheden uit de Huisvestigingswet benutten. Daarmee komt minimaal 30% van de koopwoningen, met een verkoopwaarde tot aan de Nationale Hypotheek Garantie grens (€ 355.000,00 in het normjaar 2022), beschikbaar voor Ermeloërs. Na de sloop van zwembad en sporthal Calluna komt deze locatie beschikbaar voor tijdelijke woningen bedoeld voor starters.

Verkeer en Vervoer

Wat hebben we gedaan

In september 2023 is de raad akkoord gegaan met het uitvoeringsplan van de mobiliteitsvisie. Hiermee is een groot aantal projecten verankerd tot en met 2032. De verbreding van de fietspaden in de buitengebieden is in 2023 nagenoeg voltooid. Het weer speelde parten waardoor het restant begin 2024 opgepakt wordt zodat alles is afgerond. Een aantal grote projecten is in voorbereiding (met de verschillende participanten) om tot uitvoeringsplannen te komen. Dit zijn de Oude Telgterweg (deel tussen spoor en Volenbeekweg) en het fietspad Zeeweg-Schaapsdijk. Ook de regiodeal met een koppeling tussen mobiliteit, duurzaamheid en recreatie is gestart. De wegenlegger is door de provincie goedgekeurd. Door een tekort aan personeel zijn de spitstreinen in december 2022 uit de spits gehaald. Door de lobby in de regio en de verbeterpunten die Prorail ziet aan de spoorwegovergangen zijn de spitstreinen en een intercitystop in Harderwijk weer in beeld. Het onderzoek dat Ermelo met Nijkerk en Prorail doet naar de veiligheid van de overgangen past in dat beeld. Inmiddels is circa 95% van de verlichting in de openbare ruimte in Ermelo omgezet naar ledverlichting. Tot slot is er in 2023 invulling gegeven aan de taakstelling uit 2021 die in 2023 gerealiseerd moest worden.