Document · PDF

Jaarrekening 2025 inclusief controleverklaring accountant

Gemeenteraad 8 juli 2026, gemeente ErmeloBij agendapunt: Jaarrekening 202531.752 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Het onderhoud van kapitaalgoederen staat verspreid over de volgende programma's/paragrafen •

Programma Samen Werken voor Ermelo

•

Programma Samen Leven in Ermelo

•

Programma Samen Wonen in Ermelo

•

Programma Samen Ondernemen in Ermelo

•

Paragraaf Bedrijfsvoering (kostenplaatsen Bestuursdienst en Team Wijkservice).

Aandachtsgebied: Wegen Algemene doelstelling onderhoud wegen De gemeente Ermelo beheert de verkeersinfrastructuur waarbij evenwicht is tussen bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefomgeving en kosten. Onder de categorie "wegen" wordt gerekend •

Wegen (inclusief wegmeubilair en civieltechnische kunstwerken)

•

Fietspaden

•

Voetpaden

•

Onverharde paden

•

Openbare verlichting.

Beleid en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Vastgesteld

Omschrijving

Actueel

Wegenbeheersplan Ermelo 2026-2030

2026

Mobiliteitsvisie 2021-2030

2022

Beleidsplan Bewust verlichten 2026-2030

2021

Parkeerbeleidsplan actualisatie in 2026

2016

Beleidsnota onverharde wegen 2026-2030

2026

Kwaliteit fietsvoorzieningen Ermelo (maakt onderdeel uit van mobiliteitsvisie 2021)

2013

Notitie Gladheidsbestrijding actualisatie in 2026/2027

2018

MOP Civiele Kunstwerken (2026-2029)

2026

Uitvoeringsprogramma mobiliteitsvisie (2024-2032)

2023

Wegenlegger (maakt onderdeel uit van mobiliteitsvisie 2021)

2022

Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd Bij de vaststelling van het Wegenbeheersplan 2026-2030 is besloten de Ermelose wegen te onderhouden op kwaliteitsniveau B. Voor het centrumgebied wordt kwaliteitsniveau A gehanteerd. In het Wegenbeheersplan staan beleidskaders en speerpunten met betrekking tot duurzaamheid, innovatie en klimaatbestendigheid. De gemeente Ermelo ambieert een kwalitatief goede en veilige woon- en leefomgeving als vitale, groene en zorgzame gemeente. Een goed functionerende openbare verlichting maakt daar onderdeel van uit. In het beleidsplan Bewust Verlichten 2021-2025 wordt beschreven op welke wijze de gemeente de komende jaren uitvoering wil geven aan het duurzaam, bewust en gericht verlichten van de openbare ruimte. De beleidsuitgangspunten zijn vervolgens vertaald naar een beheerplan. In dit beheerplan staan de huidige technische staat van het areaal, de beheersuitgangspunten en de benodigde onderhoudsmaatregelen ten behoeve van een goede instandhouding van het huidige areaal in de planperiode 2021-2025 (en een blik op de verdere toekomst) vermeld. Uitgangspunt voor het beheerplan is het handhaven van het huidige onderhoudsniveau. Wat heeft het gekost: Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Jaarstukken 2024

Primitieve Begrotings-

Begroting

begroting wijzigingen

2025 na

2025

2025 wijzigingen

Jaarstukken

Saldo

2025

Verkeer

-49

-46

-27

-73

-31

Groot onderhoud

-982

-877

-260

-1.137

Regulier onderhoud

-303

-274

-11

-285

-256

Schoon- en bereidbaar houden

-273

-253

-218

Wegmeubilair

-34

-40

-52

-12

Openbare verlichting

-23

-59

-47

Waterlossingen

-12

-17

-6

Totaal onderhoudslasten aandachtsgebied wegen

-1.676

-1.566

-298

-1.864

-1.747

117

Aandachtsgebied: Riolering en waterhuishouding Algemene doelstelling onderhoud riolering en waterhuishouding De gemeente Ermelo heeft een drietal wettelijke watertaken. Het gaat om de watertaken voor afvalwater, regenwater en grondwater. Het Programma Water en Riolering (PWR) is het nieuwe beleidsplan Water en Riolering en gaat over de vraag hoe de gemeente Ermelo omgaat met deze drie gemeentelijke watertaken. Deze watertaken zijn vanuit het oogpunt van volksgezondheid, leefbaarheid, klimaatadaptatie en milieubescherming een van de kerntaken van elke gemeente. Het PWR is een van de programma’s in het kader van de omgevingswet. Onder de categorie "riolering en waterhuishouding" wordt gerekend •

Voorziening voor het afvalwatertransport en de verwerking/zuivering van afvalwater

•

Overige waterhuishouding.

•

klimaatadaptatie

Beleid en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Vastgesteld

Omschrijving

Actueel

Programma Water en Riolering (PWR)

2024

Systeemoverzicht Stedelijk Water (wordt vastgesteld in 2026)

2026

Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd De gemeente Ermelo heeft een drietal wettelijke watertaken. Het gaat om de watertaken voor afvalwater, regenwater en grondwater. Het Programma Water en Riolering (PWR) is het nieuwe beleidsplan Water en Riolering en gaat over de vraag hoe de gemeente Ermelo omgaat met deze drie gemeentelijke watertaken. Deze watertaken zijn vanuit het oogpunt van volksgezondheid, leefbaarheid, klimaatadaptatie en milieubescherming een van de kerntaken van elke gemeente. Klimaatadaptatie is een belangrijk onderdeel in de PWR. Door klimaatverandering krijgen we te maken met extremer weer. Naast periodes van hitte en droogte moeten we ons voorbereiden op grote hoeveelheden neerslag in korte tijd. De omgang met regenwater wordt daarom steeds belangrijker. We willen overlast tijdens extreme neerslag zoveel mogelijk beperken. De openbare ruimte moet hiervoor worden aangepast. Dit doen we zoveel mogelijk samen met de reguliere vervangingsopgave (integraal). Uiteindelijk moet de gemeente Ermelo in 2050 klimaat adaptief zijn ingericht. Voor de periode 2026 t/m 2035 is er een budget gereserveerd van € 750.000 per jaar om klimaatmaatregelen te kunnen realiseren. Het onderhoud van ons kostbare areaal voeren we uit op basis van risicogestuurd rioolbeheer.

Bij een benadering op kwaliteit en risico bedoelen we dat we met een belangrijk riool minder risico’s willen lopen dan met een minder belangrijk riool. Een belangrijk riool is een riool dat door zijn functie belangrijk is of in een omgeving ligt die belangrijk is voor het functioneren van de openbare ruimte. Wat heeft het gekost: Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Specifieke GRP/ZAP-Maatregelen

Jaarstukken 2024 -83

Primitieve Begrotings-

Begroting

begroting wijzigingen

2025 na

2025

2025 wijzigingen

-80

-83

-163

Jaarstukken

Saldo

2025

-141

Onderhoud afval-, hemel- en grondwater Totaal onderhoudslasten aandachtsgebied Riolering en Waterhuishouding

-571

-411

-42

-453

-382

-654

-491

-125

-616

-523

Aandachtsgebied: Groen Algemene doelstelling onderhoud groen De gemeente Ermelo beheert de groene voorzieningen in de openbare ruimte. Deze leveren een positieve bijdrage aan een groen Ermelo, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Onder de categorie "groen" wordt gerekend •

Stedelijk groen (inclusief speelvoorzieningen)

•

Landschap

•

Begraafplaatsen

•

Bossen

•

Heide

•

Natuurterreinen (inclusief De Leemputten)

•

Cultuurhistorische/archeologische elementen (onder andere grafheuvels en Romeins Marskamp).

Beleids- en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Vastgesteld

Omschrijving

Actueel

Natuurterreinen: Lange termijnvisie bossen Ermelo (maakt onderdeel uit van de Groenvisie) 2017-2027

2017

Faunabeleidsnota (maakt onderdeel uit van de Groenvisie) 2017-2027

2017

Heidevisie gemeente Ermelo 2022-2046

2024

2025

Visie Begraafplaats actualisatie in 2027-2028 (na analyse exploitatie)

2012

Notitie Opties kosten en baten actualisatie 2026-2027 (tijdens analyse exploitatie)

2014

Analyse Begraafplaatsexploitatie 2026-2027

2014

Evaluatie exploitatie Algemene begraafplaats Koningsvaren (actualisatie in 2026-2027)

2018

2011

2019

2017

2019

Speelruimte: Speelvisie gemeente Ermelo 2025 Begraafplaatsen:

Landschap: LandschapsOntwikkelingsPlan Ermelo Putten (LOP) (maakt onderdeel uit van Omgevingsvisie) 2017-2027 Beheersplan landschapselementen 2018-2028 (betreft kleine bosjes, houtwallen e.d.) Stedelijk Groen: Groenvisie gemeente Ermelo 2017-2027 Flora & Fauna: Dierenwelzijnsbeleid 2018-2028 Groene Beheerplannen:

0-Uitgangspunten groenbeheerplannen

2019

1-Beheerplan groen (actualisatie in 2026)

2019

Ja/Nee

2-Beheerplan bomen 2026-2036

2026

3-Beheerplan landschap (wordt onderdeel van beheerplan groen)

2019

4-Beheerplan bossen 2020-2029

2019

5-Beheerplan leemputten bij Staverden (actualisatie in 2027-2028)

2019

6-Beheerplan flora en fauna (actualisatie in 2026)

2019

7-Beheerplan begraafplaats (actualisatie in 2027-2028)

2020

Beheerplan heideterreinen 2023-2032

2024

Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd

Stedelijk Groen In 2017 is een groenvisie ontwikkeld en vastgesteld (december 2017). In 2019 zijn de Groenbeheerplannen vastgesteld en is hiervoor budget in de begroting opgenomen, ook voor het vervangen van (versleten) groen. De budgetten zijn daarvoor in 2025 geactualiseerd, de bijbehorende beheerplannen worden gefaseerd vernieuwd. Het groen- en bomenbeheerplan worden als eerst geactualiseerd. Het beheer en onderhoud van het groen in de openbare buitenruimte wordt zowel in eigen beheer als door derden uitgevoerd. De uit te voeren reguliere werkzaamheden zijn voor een groot deel beschreven in het bestek omgevingsbeheer onderhoud openbare ruimte. Jaarlijks wordt een deel van de bomen in Ermelo gecontroleerd op boomveiligheid. De snoeiwerkzaamheden uit de boomveiligheidscontrole (BVC). Hierbij wordt gestreefd naar een cyclus waarbij iedere individuele boom 1x per 3 jaar wordt gecontroleerd en de benodigde werkzaamheden uitgevoerd in diverse delen van Ermelo. De gemeente beschikt over een volledig geïntegreerd beheersysteem voor groen-, wegen- en rioolbeheer (Gisib). Dit beheersysteem is gekoppeld aan de BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) van Ermelo. Het actueel houden van de areaal data is een continue proces. Ook zijn hierin schouwgegevens en beheergegevens opgenomen.

De Groenvisie gaat in op de 6 waarden van het groen: identiteit, gezondheid, biodiversiteit, klimaat & duurzaamheid, participatie & leefbaarheid en economie. De groenvisie geldt voor de volgende deelgebieden: stedelijk gebied (groen in de bebouwde kom), bomen, flora & fauna, buitengebied (landschap), natuurterreinen, waaronder de Leemputten bij Staverden en de bossen. Het beheer en onderhoud van dit groen is belangrijk en is met name gericht op instandhouding.

Begraafplaatsen In 2020 is het beheerplan opgesteld op basis waarvan het beheer en onderhoud ingevuld gaat worden. Voor de begraafplaats geldt kwaliteitsniveau ”A”.

Speelvoorzieningen Het onderhoud van speelplaatsen en –toestellen is gebaseerd op het speelruimteplan "Speelruimte in Ermelo deel 1". Het gaat hierbij om cyclisch onderhoud en structurele vervanging, herinrichten van bestaande speelvoorzieningen en aanleggen van nieuwe speelvoorzieningen in nieuwe woongebieden. Hierbij wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan de aspecten schoon, heel en veilig. Wij zijn gestart met een nieuw beleidsplan. Dit nieuwe plan sluit aan bij hetgeen dat nu goed gaat en tevens oog hebben voor andere domeinen zoals sport en welzijn. Door deze verbindingen actief te leggen, willen we spelen een breder perspectief geven, namelijk: Spelen nodigt uit tot meer beweging op latere leeftijd.

Landschap Het beheer van de buitengebieden is vastgelegd in het Landschap Ontwikkelings Plan (LOP). De doelstelling van het LOP is om met behulp van een consequente uitvoering van beleid de kwaliteit van het landschap te verbeteren. In 2019 is een beheerplan Landschap opgesteld. De visie op het landschap is voor een belangrijk deel opgenomen in de nieuwe omgevingsvisie die in 2021 is opgesteld en in 2022 door de raad is vastgesteld.

Bossen

In de gemeentebossen wordt in het beheer gebruik gemaakt van natuurlijke processen, bijvoorbeeld natuurlijke verjonging (naast plantwerk op beperkte schaal). Door een extensievere wijze van beheer en onderhoud, waarbij bijvoorbeeld tak- en tophout en dode bomen in het bos achterblijven, is het uiterlijk van de bossen langzaam veranderd. Op langere termijn wordt daardoor de structuur van het bos gevarieerder en aantrekkelijker voor de natuur en de recreant. In 2018 is gestart met het opstellen van een nieuw beheerplan voor onze grotere boscomplexen (totaal circa 650 ha), deze is in 2019 vastgesteld. De basis voor dat plan wordt gevormd door Europees en rijksbeleid, alsmede provinciaal en eigen gemeentelijk beleid (onder andere de lange termijnvisie voor de bossen zoals geformuleerd in de Groenvisie). Ook de beginselen van het Forest Stewardship Council (FSC) zijn er in meegenomen. Het beheerplan schetst de kaders waarbinnen het beheer moet worden gevoerd (onder andere ten aanzien van houtoogst en natuur en verjonging vanwege de continuïteit).

Heide Voor het beheer van de heidevelden (in totaal ± 1.000 ha) ligt de nadruk op een relatief intensief cyclisch patroonbeheer (maaien, kleinschalig plaggen), gecombineerd met procesbeheer (extensieve begrazing). Het uitgangspunt is dat de heide daadwerkelijk heide blijft en qua structuur en soortenrijkdom verder ontwikkeld wordt. Mede als gevolg van een doelstelling in het kader van een ontvangen SNL-subsidie om bepaalde dieren plantensoorten te behouden, zijn hiertoe specifieke beheermaatregelen getroffen (in de vorm van maaien, kleinschalig plaggen, begrazing met schapen of koeien en het verwijderen van boompjes). De laatste jaren wordt met name de heide geplaagd door een veelvoud van invloeden die de natuurwaarden ernstig onder druk zetten. Dit zijn o.a. weersextremen (droogte, strenge late vorsten), een overmaat aan stikstof in de van nature schrale heidebodems (met als gevolg verzuring en vrijkomen van o.a. zware metalen) en calamiteiten zoals plagen van het heidehaantje. Hierdoor moet het heidebeheer op met name de Groevenbeekse heide tegen het licht worden gehouden. In het nieuwe heidebeheerplan worden daarom voor Ermelo nieuwe onorthodoxe maatregelen voorgesteld, zoals bekalking met steenmeel en branden. Ondertussen wordt voor het heidebeheer steeds meer samenwerking met de gemeenschap gezocht in de vorm van de inzet van vrijwilligers.

In 2021 is gestart met het opstellen van een nieuw beheerplan voor de heideterreinen. De maatregelen die hierin opgenomen worden en op geld worden gezet zijn o.a. een vertaling van de Natura-2000 doelstellingen. De uitvoering hiervan is gestart in 2024.

Natuurterreinen Voor het staatsnatuurmonument De Leemputten (totaal ca. 30 ha) is het afzonderlijk Beheerplan De Leemputten 2018-2028 opgesteld (vastgesteld in 2019). Het is een gebied met een bijzondere wettelijke status waarvoor een specifiek beheerregime geldt. Het beheren van bossen, heidevelden, overige natuurterreinen en fauna is geen exacte wetenschap. Het heeft alles te maken met léven, met organische processen. Alles wat we plannen of bedenken valt of staat met o.a. klimatologische omstandigheden. De laatste jaren nemen de klimaatextremen toe, vooral de combinatie van hitte en droogte. Dit betekent een verminderde bijgroei van bomen en ook de noodzaak om het bosklimaat te beschermen door minder bomen te kappen. Daardoor is de houtoogst aanzienlijk lager dan gebruikelijk en staat het bos er matig bij. Er sterven steeds meer bomen, ook boomsoorten die eerder nooit problemen opleverden. Op de heide zijn kale plekken te bespeuren en er verdwijnen planten- en diersoorten. De stikstofproblematiek maakt het er niet beter op. De provincie Gelderland is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de natuur in de Natura2000 gebieden. Vanwege de achteruitgang in kwaliteit is de provincie gestart met een aantal herstelprogramma’s die naar verwachting in de komende jaren ook effect zullen hebben voor de natuurterreinen in ons beheer.

Wat heeft het gekost: Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Jaarstukken 2024

Primitieve Begrotings-

Begroting

begroting wijzigingen

2025 na

Jaarstukken

Saldo

2025

2025 wijzigingen

-182

-152

-55

-207

-192

-1.325

-889

-315

-1.204

-1.256

-52

Speelvoorzieningen

-24

-30

-10

-40

-30

Bossen, heide en natuurterreinen

-201

-406

-120

-526

-389

137

-1.732

-1.477

-500

-1.977

-1.867

110

Begraafplaats Openbaar Groen

Totaal onderhoudslasten aandachtsgebied Groen

Aandachtsgebied: Gebouwen Algemene doelstelling onderhoud gebouwen De gemeente Ermelo wil een doelmatig, duurzaam en adequaat beheer van de gemeentelijke gebouwen alsmede enkele private en semi-publieke gebouwen en accommodaties teneinde de toegankelijkheid en veiligheid van die gebouwen en accommodaties te garanderen. De gemeente streeft daarbij naar toegankelijkheid van alle gebouwen ook en juist voor burgers met een beperking, conform de visie "Ermelo, Onbelemmerd en Zorgzaam" en de daarmee samenhangende BTB-gedachte. Onder de categorie "gebouwen" wordt gerekend •

Gebouwen (inclusief daarbij behorende terreinen)

•

Installaties

•

Buitensportaccommodaties.

Beleid en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Vastgesteld

Omschrijving

Actueel

Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijk vastgoed 2025-2034

2025

Meerjarenonderhoudsplan Huis van Ermelo 2024-2033

2024

Meerjarenonderhoudsplan sportaccommodaties en private gebouwen is in 2023-2032

2024

Strategisch Beleidskader Gemeentelijke Vastgoedportefeuille

2019

Uitwerking Accommodatiebeleid

2022

Door de Commissie BBV is in januari 2020 de notitie Materiële Vaste Activa uitgebracht. De notitie gaat over het activeren, waarderen, onderhouden en afschrijven van investeringen/kapitaalgoederen. Ten aanzien van het vormen van voorzieningen voor het onderhoud van kapitaalgoederen is het volgende in de notitie opgenomen: Lasten van groot onderhoud kunnen alleen dan ten laste van een gevormde voorziening worden gebracht indien er een recent beheerplan van het kapitaalgoed aanwezig is. Onder recent wordt een beheerplan verstaan van maximaal vijf jaar oud ten opzichte van het verslagleggingsjaar. Deze vijf jaar dient te worden gehanteerd als richttermijn waar gemotiveerd van kan worden afgeweken. Een gemotiveerde afwijking houdt in dat deze motivatie is geautoriseerd door de raad en verantwoord is in de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ van de begroting en de jaarstukken. In de motivatie moet tevens worden aangegeven welke maatregelen er worden genomen om achterstallig onderhoud te voorkomen. In het collegebesluit van 11 februari 2025 (e240059410) waarin het Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijk vastgoed 2025-2034 is goedgekeurd, zijn daarnaast nog de volgende bijzonderheden opgenomen: Oude Telgterweg 181 en Molenaarsplein 24 Voor deze twee objecten is reeds in 2024 besloten tot verduurzaming.

De financiële gevolgen van deze verduurzamingsmaatregelen zijn reeds opgenomen in de betreffende besluiten (raadsbesluit e240044842 inzake de brandweerkazerne en collegebesluit e240048107 inzake museum het Pakhuis). Dit voorstel ziet slechts op het reguliere onderhoud van deze twee objecten. Stationsstraat 120 Vanwege de lopende tender voor de herontwikkeling van het Raadhuisplein kan dit object nog niet verkocht worden, zoals bij aanschaf in 2021 besloten. Samen met de gebouwbeheerder van Meerinzicht is door de behandelend ambtenaar kritisch gekeken naar het noodzakelijke onderhoud voor de komende drie jaar, gezien de verwachte verkoop in 2027. De onderhoudsbijdragen zijn gebaseerd op de daadwerkelijke bedragen van de afgelopen twee jaar. Oude Nijkerkerweg 120 Het college heeft in 2024 besloten dit pand aan te kopen voor de realisatie van een waterberging in het gebied De Boskamer. Naar verwachting zal het nog zeker twee jaar duren voordat de waterberging definitief gerealiseerd kan worden. Op dat moment kan de woning ook weer doorverkocht worden. Tot die tijd is een instandhoudingsbudget benodigd. Nieuwe woonwagens Patrijzenhof Deze zijn medio 2024 geplaatst. In de aanneemsom is het onder meer het installatie- onderhoud voor de eerste tien jaar inbegrepen, voor deze objecten is dus geen MJOP opgemaakt.

Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd Voor nagenoeg alle gemeentelijke en tevens een aantal private en semi-publieke gebouwen wordt één keer in de vier jaar een meerjarenonderhoudsplan (MOP) opgesteld. Het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan voor het voortgezet, bijzonder en openbaar onderwijs vindt in eigen beheer plaats door het schoolbestuur. De verantwoordelijkheid voor de daadwerkelijke uitvoering van het onderhoud ligt bij de scholen zelf. Ieder jaar wordt namens de gemeente een inspectie verricht of geplande werkzaamheden zijn uitgevoerd. Uitgangspunt is dat de (gemeentelijke) gebouwen op een adequate wijze worden onderhouden. De jaarlijkse kosten van onderhoud en groot onderhoud zijn op basis van het meerjarenonderhoudsplan in de programmabegroting verwerkt. Wat heeft het gekost:

Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Jaarstukken 2024

Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen 2025

2025 na

2025 wijziging

Jaarstukken

Saldo

2025

Gebouwen begraafplaats

-1

-4

-17

-5

Muziektent

-2

-3

-5

-3

Toren Oude Kerk

-7

-11

-32

-43

-5

Gebouwen onderwijs

-11

-10

-6

Private accommodaties

-99

-169

-97

Diverse tijdelijk in bezit zijnde gebouwen

-29

-56

-63

-119

-34

Gemeentelijke Gebouwen

-257

-231

-69

-300

-272

Totaal onderhoudslasten aandachtgebied Gebouwen

-404

-483

-167

-663

-423

240

Gebouwen: algemeen

Paragraaf Financiering Inleiding

De paragraaf Financiering gaat over de manier waarop gemeente Ermelo haar activiteiten en projecten financiert en haar liquiditeiten beheert. Ambitie Gemeente Ermelo streeft naar regie op de gemeentelijke uitgaven en inkomsten resulterend in een optimale financiering (op korte en lange termijn) in geldstromen. Daarbij wordt geopereerd binnen de wettelijke en gemeentelijke vastgestelde kaders. Om de treasuryfunctie goed uit te voeren, wordt gekeken naar de meerjarige liquiditeitsontwikkeling van de gemeente en de renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt in Nederland. De treasuryfunctie wordt financieel risicomijdend uitgevoerd. Gemeente Ermelo geeft waar het kan invulling aan duurzaam (ethisch) bankieren. Op het gebied van reputatie en imago stelt gemeente Ermelo eisen aan de organisaties en instellingen, waarmee het zaken doet. Gemeente Ermelo stelt bij de treasuryfunctie bestuurlijke en ambtelijke integriteit voorop. Doelstellingen De doelstellingen van gemeente Ermelo op het gebied van treasury luiden: regie hebben op de gemeentelijke uitgaven en inkomsten, duurzaam toegang hebben tot de financiële markten, tijdig kunnen beschikken over voldoende financieringsmiddelen, beheersen van risico’s, streven naar rente-optimalisatie en beperken van verwerkingskosten bij het beheren van geldstromen en financiële posities.

Regelgeving De Wet Financiering Decentrale Overheden is kader stellend voor de treasuryfunctie van gemeenten. Gemeenten worden verplicht tot een transparant en inzichtelijk lokaal treasurybeleid en -beheer. Het actuele beleidskader voor de gemeentelijke financiering is het op 1 februari 2023 door de raad vastgestelde Treasurystatuut gemeente Ermelo 2023. Ontwikkelingen

Marktontwikkelingen Renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt zijn voor de gemeente belangrijk om te kunnen sturen op de financiële risico’s. Deze ontwikkelingen, die van buiten komen, kunnen niet beïnvloed worden. De renteontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd door gebruik te maken van informatie van met name de Bank Nederlandse Gemeenten, het Schatkistbankieren en enkele andere banken. De ECB heeft met een aantal renteaanpassingen de rente begin juni 2025 verlaagd tot 2%. De verwachting was dat de rente stabiel zal blijven op 2% in 2026. Mogelijk dat de onrustige geopolitieke ontwikkelingen invloed zal hebben op de rente- / marktontwikkelingen voor 2026 en verder. Medio april heeft de ECB de rente nog niet verhoogd. Als de geopolitieke onrust aanhoudt is het zeer waarschijnlijk dat de rente de komende tijd wel verhoogd zal worden. Dit eventuele effect wordt meegenomen in het eerstvolgende P&C document.

Aantrekken geld Het rentebeleid van de ECB vertaalt zich naar de gemeente. De percentages voor het aantrekken van geld zitten een aantal tienden boven de ECB-rente. De renteontwikkelingen worden bepaald op basis van langlopende leningen met een looptijd van 20 jaar. Voor 2026 en verder wordt een rentepercentage verwacht van 3,50%.

Beleggen in Schatkist De rentepercentages voor het schatkistbankieren bevinden zich ongeveer op hetzelfde niveau als de ECBrente. Voor de lopende rekening in de Schatkist wordt een gemiddelde renteopbrengst verwacht van 2% in 2026 en verder.

Liquiditeit Schatkistbankieren Om de staatsschuld en beleggingsrisico’s te beperken zijn decentrale overheden verplicht om hun overtollige geldmiddelen aan te houden in ’s Rijks schatkist. Daarnaast mogen alleen leningen verstrekt worden aan medeoverheden. Het bedrag, dat Ermelo zelf mag aanhouden op haar eigen bankrekeningen, is maximaal gelijk aan het drempelbedrag schatkistbankieren. Per kwartaal wordt het gemiddelde bedrag per dag aan geldmiddelen berekend. Het Rijk heeft voor het buiten de Schatkist aan te houden liquide middelen een normpercentage ingesteld. Het actuele percentage bedraagt 2% van het begrotingstotaal. Voor 2025 is het drempelbedrag voor Ermelo € 2.226.000. Dit is gelijk aan 2% van het totaal van de begrote lasten vóór bestemming, € 111.296.000. De tabel laat voor 2025 per kwartaal het gemiddelde bedrag op eigen bankrekeningen zien ten opzichte van het drempelbedrag schatkistbankieren en de ruimte daartussen. De gemeente Ermelo heeft op de lopende rekening bij de BNG een plafond ingesteld van € 400.000. Aan het eind van elke dag wordt het saldo boven dit plafond automatisch afgeroomd naar de Schatkist. Wekelijks wordt aan de hand van de betalingen die gedaan moeten worden, ingeschat welk bedrag van de Schatkist teruggestort moet worden op de lopende rekening bij de BNG. Drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1.000)

Grondslag voor de norm: totaal van de begrote lasten op jaarbasis Drempelbedrag volgens wet Fido, 2% van de begrote lasten op jaarbasis Gemiddeld buiten 's Rijks schatkist aangehouden geldmiddelen Ruimte (+) of overschrijding (-) ten opzichte van het drempelbedrag

Kwartaal

111.296

2.226

403

405

1.823

1.821

schatkistbankieren Wordt voldaan aan de norm?

Financieringspositie Gemeente Ermelo heeft de komende jaren een omvangrijk investeringsprogramma. Er worden forse investeringen gepland in onderwijshuisvesting. De reservepositie van Ermelo neemt langzaam af, waardoor de solvabiliteitspositie ook afneemt. Voor de financiering van de investeringen is Ermelo aangewezen op externe financiering. Tijdelijk overtollige financieringsmiddelen worden in de Rijks Schatkist gestald.

Tabel Financieringspositie 2025 (bedragen x € 1.000) Ultimo boekjaar

2025

2024

129.121

119.523

600

1.683

Vorderingen

11.495

9.193

Totaal Financieringsbehoefte

141.216

130.399

Reserves

80.800

72.930

Voorzieningen

18.407

16.853

Waarborgsommen en aangegane langlopende leningen

55.001

59.501

Totaal Financieringsmiddelen

154.208

149.284

12.992

18.885

406

Schatkist

23.943

29.412

Geïnduceerd vermogen (crediteuren + overlopende passiva - overlopende activa)

-11.357

-10.933

Totaal Financiering

12.992

18.885

Financieringsbehoefte Boekwaarde vaste activa Voorraden, waaronder bouwgronden in exploitatie

0 Financieringsmiddelen

0 Financieringsoverschot 0 Financiering Liquide middelen

Financieringsbehoefte korte en lange termijn Periodiek wordt de liquiditeitsplanning geactualiseerd, waardoor inzicht verkregen wordt in de financieringspositie van gemeente Ermelo voor de komende jaren. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het aflossingsschema van de afgesloten geldleningen, de meest actuele grondexploitaties en de meerjareninvesteringsplanning. Waar nodig wordt rekening gehouden met actuele ontwikkelingen. Op basis van de liquiditeitsplanning en de rentevisie wordt de strategie bepaald. Onderstaande tabel bevat de meest actuele liquiditeitsprognose, met als peildatum 1 april 2026. Ermelo zal de komende jaren leningen af moeten sluiten om in de liquiditeitsbehoefte te voorzien. Bij het opstellen van de Meerjarenbegroting 2027-2030 wordt de liquiditeitsprognose opnieuw opgesteld, waarbij kritisch naar de tijdsplanning van investeren gekeken wordt. Op basis van die prognose wordt de strategie bepaald om leningen aan te trekken. Hierbij wordt zowel gebruik gemaakt worden van kortlopende leningen (kasgeldleningen < 1 jaar) als langlopende leningen.

Samenvatting liquiditeitsprognose per 01-04-2026 Geldverstrekker

2026

Beginstand liquiditeit 1-1

2027

2028

2029

2030

-2.812

-31.147

-50.418

-61.233

Liquiditeit opnamedatum 1-4

16.040

Algemene Dienst

-14.053

-23.085

-14.771

-6.315

2.039

Grondexploitaties

-300

-750

Aflossingen

-4.500

-3.000

Eindstand liquiditeit 31-12

-2.812

-31.147

-50.418

-61.233

-62.194

-2.812

-31.147

-50.418

-61.233

-62.194

Uitgezette deposito's/leningen

Mogelijk aan te trekken lening Eindstand liquiditeit 31-12

Risico's

Koersrisico De doelstelling van het koersrisicobeheer is het beheersen van de risico's die voortvloeien uit de mogelijkheid dat de financiële activa van de gemeente in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen. In het Treasurystatuut 2023 is dit risico op uitzettingen beperkt door uitsluitend schatkistbankieren en onderhandse leningen te hanteren. Tegelijkertijd worden valutarisico’s uitgesloten door alleen financieringen en uitzettingen aan te gaan in euro’s. Kredietrisico

Deelnemingen Deelnemingen worden alleen aangegaan in het kader van de uitoefening van de publieke taak, passend binnen het gemeentelijk beleid. Ermelo bezit vanuit de publieke taak in enkele ondernemingen aandelen, waaronder Alliander, Vitens, de Bank Nederlandse Gemeenten, Inclusief Groep, Afvalsturing, Recreatie Gemeenschap Veluwe Holding en RDC. Voor een overzicht van de deelnemingen wordt verwezen naar het onderdeel ‘Financiële vaste activa’ in het hoofdstuk ‘Toelichting op de balans’.

Verstrekte leningen Hierbij gaat om startersleningen, duurzaamheidsleningen, renteloze leningen woningbouw, hypothecaire lening woningbouw, toekomstbestendig wonen, een overbruggingskrediet onderwijs en een verstrekte lening aan netbeheerder Alliander. Deze laatste lening kan door Alliander alleen onder strikte voorwaarden worden omgezet in gewone aandelen (deelneming). Ook hier wordt verwezen naar het onderdeel ‘Financiële vaste activa’ in het hoofdstuk ‘Toelichting op de balans’.

Gewaarborgde geldleningen Borgstellingen kunnen via directe borgstelling of via achtervang plaatsvinden. Betrokkenheid van waarborgfondsen betekent dat de borgstelling en hiermee ook het risico wordt gedeeld. In dat geval is het netto geborgde bedrag, dus het werkelijke procentuele deel waarover Ermelo risico loopt, lager dan de restant hoofdsom van de gewaarborgde leningen. Ermelo kent zowel directe als indirecte garant- en borgstellingen. Uit de ‘Niet uit de balans blijkende verplichtingen’ in het hoofdstuk ‘Toelichting op de balans’ blijkt, dat het ultimo 2025 voor Ermelo gaat om een totaal bedrag van € 126.231.000. Het risico op deze garantstellingen wordt als laag ingeschat.

Debiteurenrisico Met betrekking tot debiteuren die niet aan hun betalingsverplichtingen voldoen, wordt een actief invorderingsbeleid gevoerd. Op deze wijze worden de (financiële) risico's die voortvloeien uit de mogelijkheid van een waardedaling van onze vorderingspositie op debiteuren voorkomen. In 2025 zijn oninbare vorderingen ten laste gebracht van de voorziening dubieuze debiteuren. In onderstaande tabel is in kaart gebracht wat de totale omvang van de voorziening debiteuren is ten opzichte van het totale debiteurensaldo. Tabel debiteurenrisico 2025 (bedragen x € 1.000) Ultimo boekjaar

2024

2025

Debiteuren

Voorziening

Debiteuren

Voorziening

Debiteuren algemeen

781

497

64%

922

561

61%

Debiteuren sociale zaken

796

339

43%

796

339

43%

Debiteuren belastingen

1.006

1.302

Totaal

2.583

836

32%

3.020

900

30%

De inbaarheid van de debiteuren heeft onverminderd de aandacht en wordt structureel gemonitord. Intern liquiditeitenrisico De doelstelling van het intern liquiditeitenbeheer is het beheersen van de risico's van mogelijke wijzigingen in de liquiditeitsplanning en meerjareninvesteringsplanning waardoor als gevolg daarvan de financieringskosten hoger kunnen uitvallen. Ermelo beperkt haar interne liquiditeitenrisico door haar financieringsactiviteiten te baseren op een actuele liquiditeitsplanning in meerjarenperspectief. Renterisico Renterisico over de vlottende schuld

Kasgeldlimiet De rentepercentages voor kortlopende financiering (looptijd < 1 jaar) kunnen sterk fluctueren, waardoor ook de rentelasten sterk meebewegen. Daarom heeft het Rijk met betrekking tot het financieren met kortlopende middelen wettelijke voorschriften vastgesteld. De maximale gemiddelde omvang waarvoor gemeenten kortlopende leningen en schulden in rekening courant mogen aangaan, wordt bepaald door de kasgeldlimiet. Deze limiet wordt volgens de Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal per 1 januari. Als onderdeel van de treasuryfunctie wordt de afweging kort- of langlopend financieren gemaakt op basis van de actuele liquiditeitsplanning. Als de kasgeldlimiet structureel overschreden dreigt te worden, is de gemeente verplicht om de vlottende financiering (korter dan 1 jaar) om te zetten in vaste financiering. In het kader van de Wet Fido heeft de provincie een toezichthoudende rol.

Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000) 2025 Begroting Omvang begroting per 1

2024

Werkelijk 1e

Werkelijk 2e

Werkelijk 3e

kwartaal

Werkelijk 4e Werkelijk kwartaal

105.459

111.296

111.926 105.459

8,5

8.964

9.460

9.514

8.964

28.082

27.066

25.577

22.756

24.343

28.082

-28.082

-27.066

-25.577

-22.756

-24.343 -28.082

8.964

9.460

-28.082

-27.066

-25.577

-22.756

-24.343 -28.082

-37.046

-36.526

-35.037

-32.216

-33.857 -37.046

januari 0 (1) Toegestane kasgeldlimiet In procenten In € 0 (2) Omvang vlottende korte schuld 0 (3) Vlottende middelen 0 (4) Netto vlottende schuld (2 3) 0 (5) Toets kasgeldlimiet Toegestane kasgeldlimiet

9.514

8.964

(1) Totaal netto vlottende schuld (4) 0 Ruimte (-) / overschrijding (+) (1) - (4)

Gemeente Ermelo heeft in 2025 geen gebruik gemaakt van kasgeldleningen. Renterisico over de vaste schuld

Renterisiconorm In de Wet Fido is ook voor langlopende financieringen (looptijd langer dan 1 jaar) een norm gesteld om in meerjarenperspectief een stabiele rentelast in de begroting te bewerkstelligen. Hierbij geldt een limiet van maximaal 20% per jaar over het begrotingstotaal. Met de berekening van de renterisiconorm wordt inzichtelijk gemaakt hoeveel risico de gemeente in elk jaar loopt ten aanzien van de rentelast van dat jaar. Simpel gezegd worden de aflossingen en de renteherzieningen gerelateerd aan het begrotingstotaal (na wijzigingen). Hierdoor is het renterisico direct gerelateerd aan het budgettaire risico. Hoe meer de aflossing van de schuld in tijd gespreid wordt, hoe minder gevoelig de begroting is voor renteschokken bij herfinanciering. Evenals bij de kasgeldlimiet heeft de provincie in het kader van de Wet Fido ook hier een toezichthoudende rol. De toetsing vindt plaats via de paragraaf Financiering in de begroting (vooraf) en de jaarstukken (achteraf). Deze norm bepaalt bij de treasuryfunctie naast onder andere rentepercentages mede de looptijd van nieuw af te sluiten leningen.

Renterisiconorm (bedragen x € 1.000) Jaarrekening

Begroting

2025

2026

2027

2028

2029

111.296

114.288

108.977

109.509

112.595

22.259

22.858

21.795

21.902

22.519

Aflossingen

4.500

Risicobedrag (renteherzieningen + aflossingen)

4.500

Ruimte (+) of overschrijding (-) ten opzichte van het

17.759

18.358

17.295

17.402

18.019

Grondslag voor de norm: totaal van de begrote lasten op jaarbasis Drempelbedrag volgens wet Fido 20% van de begrote lasten op jaarbasis Renteherzieningen

drempelbedrag renterisiconorm Wordt voldaan aan de norm?

Gemeente Ermelo blijft ruimschoots binnen de renterisiconorm. Daarbij komt dat de leningen een lange looptijd hebben. Het risico van renteschommelingen door herfinanciering en aflossing van leningen in de begroting is beperkt. Opgenomen langlopende geldleningen De portefeuille van langlopende geldleningen bevat een drietal leningen. Per ultimo 2025 bedraagt de omvang van de leningen € 55 miljoen. Leningenportefeuille (bedragen x € 1.000) Geldverstrekker

Bedrag 1-1-2025

Bedrag 31-12-2025

Rentepercentage

Einddatum

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

7.500

6.000

0,278%

06-04-2029

NWB Bank

16.000

15.000

0,015%

02-11-2040

NWB Bank

36.000

34.000

2,591%

01-07-2042

Totaal

59.500

55.000

Rente Renteschema In de notitie rente 2023 heeft de Commissie BBV de aanbeveling gedaan het renteschema op te nemen om het inzicht te vergroten in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Dit renteschema is in onderstaand schema weergegeven.

100

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17123345/1