Bijlage profielschetsen vng bestuur en commissies vacatureronde
Tekst van het document
Bijlage bij ledenbrief Extra vacatureronde VNG-bestuur en commissies van 7 januari 2025
Profielschetsen vacatures bestuurlijke organisatie VNG (bestuurlijke organisatie VNG, algemene profielschets en specifieke profielschetsen voor bestuur, commissies en colleges) 25 april 2022 Inhoudsopgave: I. Inrichting bestuurlijke organisatie VNG II. Algemene profielschets voor alle leden bestuur en commissies III. Specifieke profielschetsen bestuur en commissies a. Bestuur b. Commissie Bestuur en Veiligheid c. Commissie Informatiesamenleving d. Commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs e. Commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie f. Commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu g. Commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit h. Commissie Financiën i. Commissie Raadsleden en Griffiers j. Commissie Europa en Internationaal k. College voor Arbeidszaken. l. College voor Dienstverleningszaken
Pagina: 2 6 8 9 11 13 16 19 22 24 27 29 33 44 50
1
I. DE BESTUURLIJKE ORGANISATIE VNG 1. Het bestuur, de adviescommissies en de colleges De bestuurlijke organisatie van de VNG bestaat vanaf 1 september 2018 uit een bestuur, negen adviescommissies en twee colleges. In zijn evaluatie van de afgelopen bestuursperiode heeft het VNGbestuur ervoor gekozen om deze indeling te continueren in de periode 2022-2026. De negen adviescommissies zijn actief zijn op de volgende terreinen: - Bestuur en Veiligheid (B&V) - Informatiesamenleving - Zorg, Jeugd en Onderwijs (ZJO) - Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie (PSI) - Economie, Klimaat, Energie en Milieu (EKEM) - Ruimte, Wonen en Mobiliteit (RWM) - Financiën - Raadsleden en Griffiers (R&G) - Europa en Internationaal (E&I). De twee colleges zijn actief op de volgende terreinen: - Arbeidszaken (CvA) - Dienstverleningszaken (CvD).
2. Taken van bestuur, adviescommissies en colleges De taken van het bestuur zijn: • Besturen van de Vereniging; • Jaarlijks opstellen van de begroting; • Vertegenwoordigen van de Vereniging. Alle adviescommissies en colleges hebben als taak: • Zich op het gebied van zowel belangenbehartiging, platformfunctie als dienstverlening in te zetten ten behoeve van de gemeenten. • Adviseren aan het bestuur over de belangenbehartiging; • Voorbereiden van beleidsstandpunten van het bestuur; • Namens het bestuur vertegenwoordigen van de Vereniging in voorkomende bestuurlijke overleggen in Den Haag, Brussel en internationaal op dat beleidsterrein; • Extern uitdragen van de verenigingsstandpunten in Nederland, Europa en internationaal. De adviescommissie Europa & Internationaal heeft als specifieke taak: • Het behartigen van de belangen van de Nederlandse Gemeenten in de Europese Unie, de Raad van Europa, de Verenigde Naties en tijdens Europese of internationale debatten en bestuurlijke overleggen in Nederland; • De ontwikkelingen op de Europese en internationale aspecten van gemeentelijke beleidsterreinen actief volgen en verbinden met de vakinhoudelijke werkzaamheden op deze beleidsterreinen in de verschillende beleidscommissies van de VNG.
2
Het CvA heeft als specifieke taak: • De zorg voor de totstandkoming van afspraken met andere overheden over het arbeidsvoorwaardenbeleid in de overheidssector en van overeenkomsten met werknemersorganisaties over de arbeidsvoorwaarden van het personeel in de sector gemeenten. Het CvD heeft als specifieke taak: • Het verbeteren van de gemeentelijke uitvoeringspraktijk. Het College doet dit onder meer door: • Het adviseren van het bestuur over activiteiten binnen de GGU en de besteding van middelen uit het Fonds GGU • Het adviseren van het bestuur over standaarden ter verbetering van de kwaliteit en efficiëntie van gezamenlijke gemeentelijke uitvoering • Het doen van voorstellen aan het bestuur ter bevordering van gemeentelijke samenwerking • Het voeren van overleg met het bestuur, leden van de vereniging en derden en het informeren van de leden hierover.
3. Samenstelling van bestuur, adviescommissies en colleges Bij de samenstelling van bestuur en adviescommissies zijn conform statuten en huishoudelijk reglement van de Vereniging de volgende bepalingen van toepassing: 1. De Voordrachtscommissie houdt rekening met een afspiegeling van de achterban van de Vereniging, waarbij de Voordrachtscommissie let op: a. Een afspiegeling van alle doelgroepen van de Vereniging; b. De verschillen tussen gemeenten in omvang en geografische ligging 2. De benoeming van de voorzitter en vicevoorzitter van de Vereniging geldt voor een periode van maximaal 4 jaar 3. De benoeming van een lid van bestuur of commissie geldt voor een periode van maximaal 4 jaar en eindigt op het moment dat na de eerstvolgende raadsverkiezingen in de opvolging van het lid is voorzien. Een uitzondering geldt voor een deel van de leden van de commissie Europa & Internationaal, waarvoor een afwijkende Europese of internationale benoemingstermijn geldt 4. In tussentijdse vacatures wordt zo snel mogelijk voorzien 5. Een persoon kan maar van 1 commissie, inclusief het CvA en het CvD, lid zijn. Een uitzondering geldt voor de combinatie van het voorzitterschap van de vereniging en het voorzitterschap van de commissie Europa & Internationaal 6. Uit eenzelfde gemeente kan niet meer dan 1 persoon in het bestuur, in een adviescommissie of in een college, zitting hebben.
Een uitzondering geldt voor de posities van voorzitter en vicevoorzitter in het bestuur. Uit de gemeenten van de voorzitter en vicevoorzitter kan nog een tweede bestuurder bestuurslid zijn. 3.1 VNG-bestuur Het VNG-bestuur wordt benoemd door de ALV en bestaat uit: - de voorzitter en de vicevoorzitter - de voorzitters van de adviescommissies en colleges (allen in functie benoemd) - de vicevoorzitter van de commissie Europa en Internationaal (in functie benoemd) - 11 leden.
3
Vereisten aan samenstelling bestuur: - de voorzitter en de vicevoorzitter hebben een verschillende partijpolitieke achtergrond - in het bestuur dienen minimaal 3 burgemeesters, 3 wethouders, 3 raadsleden, 1 secretaris en 1 griffier zitting te hebben. Het VNG bestuur komt in beginsel maandelijks bijeen. 3.2 Adviescommissies De 9 adviescommissies, uitgezonderd de commissie Europa & Internationaal, bestaan uit minimaal 16 en maximaal 20 leden inclusief de voorzitter. De voorzitter en de overige commissieleden worden door de ALV benoemd. De commissie kiest uit haar midden een vicevoorzitter. Alle doelgroepen van de VNG kunnen in de commissie vertegenwoordigd zijn: raadslid, burgemeester, wethouder, secretaris en griffier. Een uitzondering geldt voor de commissie Raadsleden & Griffiers, waarvan alleen raadsleden en griffiers deel uit kunnen maken. De commissies vergaderen in principe om de maand, bij voorkeur 1 of 2 weken voorafgaand aan de bestuursvergadering. Gelet op het belang van de afstemming van belangenbehartiging op nationaal en Europees niveau kunnen de leden van de commissie Europa & Internationaal vergaderingen van andere commissies bijwonen. Gelet op het belang van de positie van de raden en raadsleden kunnen leden van de commissie Raadsleden & Griffiers vergaderingen van andere commissies bijwonen.
Ook tussen andere commissies en colleges kan met “standing invitations” of andere vormen van afstemming worden gewerkt ten behoeve van de integrale aanpak van vraagstukken. 3.3 Commissie Europa & Internationaal De commissie Europa en internationaal bestaat maximaal uit 37 leden waaronder een voorzitter en vicevoorzitter. Het Reglement voor de commissie Europa & Internationaal bepaalt dat de vertegenwoordigers van de gemeenten in de Nederlandse delegaties naar een aantal Europese en Internationale gremia qualitate qua lid zijn van de commissie. In deze delegaties kunnen burgemeesters, wethouders en raadsleden de gemeenten vertegenwoordigen. Hierbij gaat het onder meer om delegaties naar het Comité van de Regio’s, het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa en de internationale delegatie van de VNG. Het bestuur benoemt de leden van de commissie op voordracht van de Voordrachtscommissie. De commissie komt maximaal 4 keer per jaar bijeen. De leden van de commissie worden geacht deel te nemen aan de vergaderingen van: - hun delegatie naar het betreffende Europese of internationale gremium - de commissie Europa en Internationaal en - de relevante vaste beleidscommissie, waarvoor commissieleden een “standing invitation” hebben.
3.4 College voor Arbeidszaken Op basis van het Reglement van het CvA is de samenstelling van het CvA gericht op evenredige vertegenwoordiging van gemeenten van verschillende grootten op basis van inwonertal. Daartoe zijn er vaste aantallen leden uit de volgende categorieën gemeenten: G4, 100.000+, 50-100.000, 20-50.000 en 0-20.000.
4
Tot lid van het CvA kunnen slechts worden aangewezen leden van de colleges van burgemeester en wethouders. Het CvA vergadert net als de beleidscommissies in principe tweemaandelijks. Daarnaast voert een CvA-delegatie onderhandelingen voor de gemeenten als werkgever. Duur noch frequentie van de onderhandelingen liggen vast, maar de onderhandelingen leggen in de praktijk een groter beslag op de agenda dan de reguliere vergaderingen. 3.5 College voor Dienstverleningszaken Het CvD adviseert het VNG bestuur over activiteiten binnen de GGU en de besteding van middelen uit het Fonds GGU, over het vaststellen van standaarden op de terreinen informatiebeleid, informatietechnologie en dienstverlening, alsmede over initiatieven voor versnelling in de opschaling. Op zijn beurt wordt het College geadviseerd door de Taskforce Samen Organiseren, bestaande uit gemeentesecretarissen, directeuren Dienstverlening, een lid namens de ketenpartners en vertegenwoordigers van de koepelverenigingen VDP, IMG 100.000+, VIAG en FAMO. Waar reguliere beleidscommissies binnen de VNG zich richten op strategie, belangenbehartiging en beleid, richt het CvD zich dus primair op gezamenlijke gemeentelijke uitvoering. Het CvD bestaat thans uit 9 leden, inclusief de voorzitter.
De voorzitter van de Taskforce Samen Organiseren is adviseur van de commissie CvD en fungeert daarmee als linking pin tussen Taskforce en commissie. Gelet op de ontwikkeling van de taken en werkzaamheden van het CvD zullen in deze vacatureronde 2 extra vacatures voor het lidmaatschap worden opengesteld. Daarmee telt het CvD straks in totaal 11 leden, inclusief de voorzitter.
5
II. Algemene profielschets 1. Vereisten voor alle leden bestuur, adviescommissies en colleges Alle (vice)voorzitters en leden van het bestuur, de adviescommissies en de colleges dienen een wezenlijke bijdrage te leveren aan het realiseren van de doelstellingen en de slagkracht van de VNG. Van hen wordt verwacht dat zij: - De ambities van gemeenten als “Eerste overheid” onderschrijven - Optreden als ambassadeurs van de Vereniging binnen hun provincie en contact onderhouden met hun provinciale afdeling - Optreden als ambassadeurs van de Vereniging richting hun doelgroep (burgemeester, wethouders, secretaris, griffier, raadslid) of gemeentelijk netwerk (G4, G40, M50, P10 en K80) - Beschikken over kennis en inzicht over het functioneren van het lokaal bestuur in brede zin - Oog hebben voor de diversiteit van de VNG achterban - Inzicht hebben in het politiek en bestuurlijk proces, ook op provinciaal- en rijksniveau en de invloed van Europese en internationale aangelegenheden - Over een breed bestuurlijk, politiek en maatschappelijk netwerk beschikken met ingangen op alle niveaus - Inhoudelijk gezaghebbend zijn binnen en buiten de doelgroep waar zij uit afkomstig zijn - Beschikken over overtuigingskracht - In staat zijn de standpunten van de Vereniging aansprekend uit te dragen - Zich opstellen in het belang van alle gemeenten en niet alleen de eigen doelgroep of het eigen netwerk -
In staat zijn om op hun eigen portefeuille als inspirerend trekker te opereren - In staat zijn initiërend te denken - De mogelijkheid hebben en bereid zijn voldoende tijd te investeren zodat een volwaardige vervulling van de functie gegarandeerd is. Een goede attendence bij bestuurs- en commissievergaderingen is essentieel en hierop zal ook door de bestuurs- of commissievoorzitter worden gehandhaafd. Voor leden van commissies (uitgezonderd secretarissen, griffiers en raadsleden) geldt als uitgangspunt dat zij binnen het college portefeuillehouder zijn op het beleidsterrein van hun commissie.
2. Aanvullende vereisten voor verschillende functies binnen de bestuurlijke organisatie Algemeen Voor de vervulling van de verschillende functies in de bestuurlijke organisatie van de VNG gelden naast de algemene vereisten aan de leden van bestuur en commissies ook aanvullende vereisten. Daarbij geldt voor alle functies, dat kandidaten rekening moeten houden met een behoorlijke tijdsbelasting. Kandidaten voor het commissievoorzitterschap moeten uitgaan van een tijdsbeslag van gemiddeld minimaal 1 dag per week. De belasting van leden van bestuur en commissies hangt samen met de eigen portefeuille waarvoor zij verantwoordelijk zijn. VNG bestuur Het bestuur heeft een wezenlijk andere taak dan de commissies. Het bestuur is verantwoordelijk voor het besturen van de Vereniging, het jaarlijks opstellen van de begroting en het vertegenwoordigen van de Vereniging. De commissies hebben een adviserende rol ten opzichte van het bestuur op een bepaald beleidsterrein. De profielschets van het bestuur heeft daarom een afwijkend format ten 6
opzichte van de profielschetsen voor de commissies. In de profielschets voor het bestuur wordt ingegaan op: de verschillende functies binnen het bestuur, het daarmee gemoeide tijdsbeslag en de vereiste kwaliteiten van kandidaten per functie. Voorzitters adviescommissies, inclusief colleges (tevens lid bestuur) Alle commissievoorzitters moeten er rekening mee houden dat zij gemiddeld 1 dag per week beschikbaar moeten zijn voor de volgende activiteiten: - Bijwonen en voorzitten van de in beginsel tweemaandelijkse vergaderingen van de beleidscommissie - Deelname aan voorkomende bestuurlijke overleggen op dat beleidsterrein - Bijwonen van de maandelijkse vergaderingen van het bestuur - Voorbereiden van commissievergaderingen - Optreden als ambassadeur van de Vereniging binnen de eigen provincie en contact onderhouden met de eigen provinciale afdeling.
Van de commissievoorzitter wordt verwacht dat deze: - Binnen het college van B&W een portefeuille heeft die aansluit bij de opdracht van de commissie (voor het CvA is dat niet per se noodzakelijk) - Over voldoende gezag en leidinggevende capaciteiten beschikt - Mensen kan enthousiasmeren en verbinden - Een vlotte vergadertechniek hanteert - In staat is om invulling te geven aan de beoogde werkwijze van commissies, waarbij ieder lid verantwoordelijk is voor een eigen portefeuille - Met gezag en kennis leiding kan geven aan bestuurlijke delegaties c.q. zorg draagt voor representatieve, deskundige en gezaghebbende bestuurlijke delegaties - Erop toeziet dat de bestuurlijke delegaties het VNG-standpunt overtuigend en consciëntieus uitdragen en zich houden aan de spelregels voor de werkwijze van de bestuurlijke delegatie - Binnen het bestuur verantwoording aflegt over het werk van de commissie en de inbreng van de commissie overtuigend, helder en toegankelijk weet te verwoorden - Het standpunt van de commissie met verve aan derden weet over te brengen. Voor de vicevoorzitter van de commissie Europa en Internationaal gelden aanvullende eisen. Deze zijn opgenomen in de profielschets voor de commissie Europa en Internationaal. 3.
Leden adviescommissies Alle leden van adviescommissies, inclusief colleges, moeten er rekening mee houden dat zij gemiddeld een halve dag per week beschikbaar moeten zijn voor de volgende activiteiten: - Bijwonen van de tweemaandelijkse vergaderingen van de commissie - Opereren als trekker en ambassadeur op een eigen portefeuille als omschreven in de specifieke profielschets voor de commissie - Eventueel deelnemen aan voorkomende bestuurlijke overleggen op dat beleidsterrein - Optreden als ambassadeur van de Vereniging binnen de eigen provincie en contact onderhouden met de eigen provinciale afdeling - In voorkomend geval bijwonen van vergaderingen in het buitenland. Het exacte tijdsbeslag hangt samen met de eigen portefeuille die het commissielid behartigt. Voor de leden van de commissie Europa en Internationaal gelden een aantal aanvullende vereisten. Deze zijn opgenomen in de profielschets voor de commissie Europa en Internationaal. 7
III.
SPECIFIEKE PROFIELSCHETSEN BESTUUR EN COMMISSIES
Opbouw specifieke profielschetsen Doel van de profielschetsen De specifieke profielschetsen voor het bestuur en per commissie moeten bijdragen aan de evenwichtige samenstelling van een bestuur en commissies, die toegerust zijn op de uitdagingen waar gemeenten in de komende periode voor staan. De profielschetsen zijn eerst besproken in het bestuur en de afzonderlijke commissies en op vrijdag 22 april 2022 formeel vastgesteld door het bestuur. De opbouw van de profielschetsen luidt als volgt: - identificatie van de belangrijkste thema’s voor de komende jaren - de urgentie voor de gemeenten van deze thema’s - het aantal commissieleden dat daarvoor bij benadering per thema nodig is in de commissie. Hiervoor is reeds aangegeven dat het bestuur een wezenlijk andere taak heeft dan de commissies. De profielschets van het bestuur heeft daarom een afwijkende opbouw. De rollen van de VNG De commissies zijn ten behoeve van de gemeenten actief op het gebied van zowel belangenbehartiging, platformfunctie als dienstverlening. De commissies vervullen daarbij diverse rollen, die per thema sterk kunnen verschillen.
De rollen die per thema het meest van belang zijn kunnen als volgt worden gecategoriseerd: - “onderhandelaar en lobbyist”: verantwoordelijk voor het voeren van onderhandelingen met het Rijk, de lobby richting Tweede en Eerste Kamer (directe Haagse belangenbehartiging) - “ambassadeur en verbinder”: de boodschapper van de VNG richting een breder palet van stakeholders en/of richting de gemeenten, die een onderwerp op de kaart weet te zetten, gemeenten verbindt en allianties met andere partijen smeedt - “expert”: de inhoudelijke deskundige, die zich meer bezig houdt met de onderbouwing en vormgeving op de inhoud van dossiers en minder met de verkondiging van standpunt, boodschap en inzet van de VNG. Binnen de commissies ligt het woordvoerderschap bij de commissievoorzitter, tenzij binnen de commissie of in overleg met het bestuur afwijkende afspraken worden gemaakt.
8
A. Profielschets bestuur (in aanvulling op de vereisten aan kandidaten in de algemene profielschets) NB: de voorzitter en vicevoorzitter hebben een doorlopende benoemingstermijn. Op deze functies wordt daarom hierna niet nader ingegaan. Vacatures bestuur Combinatie functies penningmeester en secretaris
Commissievoorzitters (inclusief colleges en vicevoorzitter commissie E&I)
Leden
Taken en vereisten Taken: - Penningmeester: verantwoordelijk voor onder meer voorbereiding VNG-begroting en contributievoorstel, inclusief contacten met VNG-bureau - Secretaris: nader te bepalen (NB: de secretaris heeft op dit moment geen vastgelegde eigen rol) - Algemeen: in ledenvergaderingen en andere voorkomende gevallen optreden als penningmeester en secretaris. Taken: - Voorzitten tweemaandelijkse vergaderingen eigen commissie - Deelname aan bestuurlijke overleggen op dat beleidsterrein - Bijwonen maandelijkse vergaderingen bestuur - Voorbereiden commissievergaderingen. Vereisten: - Beschikt over voldoende gezag en leidinggevende capaciteiten - Kan mensen enthousiasmeren en verbinden - Hanteert een vlotte vergadertechniek - Is in staat invulling te geven aan beoogde werkwijze van commissies, waarbij ieder lid verantwoordelijk is voor een eigen portefeuille - Geeft met gezag en kennis leiding aan bestuurlijke delegaties, c.q.
draagt zorg voor representatieve, deskundige en gezaghebbende bestuurlijke delegaties - Ziet erop toe dat bestuurlijke delegaties VNG-standpunten overtuigend en consciëntieus uitdragen en zich houden aan spelregels voor werkwijze bestuurlijke delegatie - Legt binnen bestuur verantwoording af over werk commissie en weet inbreng commissie overtuigend, helder en toegankelijk te verwoorden - Stemt waar nodig af met de voorzitter van het bestuur - Brengt standpunten commissie met verve aan derden over. Taken: - Bijwonen maandelijkse vergaderingen bestuur - Eventueel deelnemen aan bestuurlijke overleggen met het Rijk - Optreden als ambassadeur van de VNG binnen eigen provincie en contact onderhouden met eigen provinciale afdeling
Gemiddeld tijdsbeslag Halve dag per week (inclusief de taken als lid bestuur)
Aantal leden 1
Een dag per week
11
Halve dag per week (afhankelijk van “eigen portefeuille” binnen bestuur)
10
9
-
Opereren als trekker en ambassadeur op een eigen niet beleidsinhoudelijke portefeuille, die in overleg binnen het nieuwe bestuur wordt bepaald.
Mogelijke eigen portefeuille binnen bestuur: - het contact met de eigen doelgroep: raadsleden, secretaris, griffier - het contact met een specifiek netwerk in de achterban, zoals G4, G40, M50, P10, K80, provinciale afdelingen en lokale partijen - de interne organisatie(ontwikkeling) van het VNG bureau. Vereisten: - Levert een constructieve bijdrage bij de behandeling van strategische en inhoudelijke vraagstukken - Levert een constructieve bijdrage aan de werkwijze van het bestuur - Brengt de specifieke inzichten en belangen van zijn doelgroep (burgemeester, wethouder, secretaris, griffier, raadslid) in het bestuur onder de aandacht.
Het huidige VNG bestuur geeft daarbij als nadrukkelijke aandachtspunten mee: - Biedt de elf bestuursleden, die niet actief zijn als voorzitter/vicevoorzitter/commissievoorzitter, de gelegenheid om een eigen portefeuille binnen het bestuur in te vullen (zie voorgaande suggesties in de tabel) - Zorg voor een goede verbinding tussen het bestuur en de in het advies van Wim Deetman omschreven “expertiseteams” (dat zijn tijdelijke teams die bestuur en commissies adviseren op specifieke vraagstukken; ook experts van buiten het lokaal bestuur kunnen hiervan deel uitmaken) - Definieer goed de verschillende rollen en portefeuilles in het bestuur.
10
B. Profielschets commissie Bestuur en Veiligheid (in aanvulling op de algemene profielschets) Vooraf De commissie Bestuur en Veiligheid werkt op onderwerpen nauw samen met andere VNG-commissies en colleges. Rond (lokaal)democratische en interbestuurlijke onderwerpen trekt de commissie samen op met de commissie Raadsleden en Griffiers. Voor het onderwerp digitalisering/digitale veiligheid zijn de commissie Informatiesamenleving en het College van Dienstverleningszaken de vaste partners. Op het snijvlakdomein van zorg en veiligheid zijn er contacten met de commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs. Er worden ook gezamenlijke heidagen, vergaderingen en werkbezoeken georganiseerd. Thema’s periode 2022-2026
Belang voor gemeenten
Belangrijkste rol VNG
Lokale democratie en bestuur
•
Vitale lokale democratie: colleges en raden goed in positie en ondersteund en participatie van inwoners. Vitale lokale partijen, met goede ondersteuning en adequate financiering Goede interbestuurlijke samenwerking lokaal – regionaal – landelijk Evaluatie gemeentelijke instituten en ambten Vitale lokale media
Agenderen, aanjagen, belangenbehartiging
Fysieke veiligheid: adequate crisisbeheersing en organisatie veiligheidsregio’s Sociale veiligheid: aanpak maatschappelijke onrust, polarisatie, desinformatie, ondermijnende criminaliteit Digitale veiligheid: goede beveiliging aan de poort en steun bij (online aangejaagde) incidenten Zorg en veiligheid: uitvoering programma Zorg en veiligheid en de meerjarenagenda zorg- en veiligheidshuizen. Aanpak mensenhandel. Weerbare overheid en bescherming van mensen met een publieke taak.
Agenderen, aanjagen, belangenbehartiging, uitvoering
5/6
Uitvoering van de integrale uitvoeringsagenda asiel en migratie Monitoren aanpak overlastgevende asielzoekers
Agenderen, aanjagen, belangenbehartiging, uitvoering
2
• • • • Veiligheid
•
•
•
•
• Asiel en migratie
• •
Aantal leden/ Portefeuillehouders1 4/5
1 Er zal in de praktijk sprake zijn van overlap.
11
(Staats)recht en constitutionele onderwerpen
• • • •
Bescherming van grond- en mensenrechten, waaronder aanpak discriminatie Monitoren van de relevante juridische ontwikkelingen, waaronder de WOO Uitvoering verkiezingsagenda rond modernisering van het verkiezingsproces. Effectieve lokale regelgeving: met modelverordeningen en inzet van de APV
Agenderen, aanjagen, belangenbehartiging, uitvoering, monitoring
2/3
12
C. Profielschets commissie Informatiesamenleving (in aanvulling op de algemene profielschets) Thema’s periode
Belang voor gemeenten
2022-2026
Belangrijkste rol
Aantal
VNG
leden/portefeuillehouders
1. Gezamenlijke
De overheidsbrede digitale infrastructuur op orde
Ambassadeur/
5-6 kandidaten
digitale basisinfrastructuur op orde
•
Verbinder/ Expert
(burgemeester, wethouder of
Een compacte, betrouwbare en veilige gemeenschappelijke digitale infrastructuur
•
(GDI); •
Een sterke digitale dienstverlening w.o. (digitale) identiteit en een gezamenlijke data-
•
infrastructuur. •
Financiering die gebruik door alle (overheids)partners stimuleert
•
•
Uitgangspunt is de maatschappelijke opgave.
Sterke verbinding met maatschappelijke opgave
gemeentesecretaris) gericht
Initiatiefnemer op
op innovatie en
interbestuurlijk beleid
doorbraken. Voor 2 kandidaten is
Voortrekker van een moderne uitvoering van
kennis van geo informatie een pre
overheidstaken 2. Digitale grondrechten en
De verandering van de samenleving en digitalisering vragen om nieuwe spelregels en
vertrouwen in de informatiesamen-
regelgeving •
leving
Digitale (grond)rechten en -plichten moeten het vertrouwen van inwoners en bedrijven in
Lobbyist/Ambassadeur •
•
de informatiesamenleving herstellen en de werking van (lokale) democratie
•
Het bereiken van Digitale inclusie en digitaal burgerschap en duurzame toegankelijkheid.
•
Bestuurlijk Overleg
•
Voortrekker van een moderne
Agenderen van waardenvraagstukken in de informatiemaatschappij (bv privacy, gebruik Uitgangspunt is de maatschappelijke opgave.
grondrechten en inclusie
uitvoering van overheidstaken
van data, algoritmen, relatie met big-tech) •
Lokale en regionale praktijk in-
wethouder) gericht op waarden,
zetten voor nieuwe regelgeving
ondersteunen •
Agendasettend op interbestuurlijk beleid
6-7 kandidaten (burgemeester of
•
Voorzitterschap Adviescommissie Archieven
3. Digitale
Decentrale overheden versterken de digitale
Ambassadeur/Verbind
3-4 kandidaten
Veiligheid
veiligheid, de informatieveiligheid en privacy
er
(burgemeester of
vanuit (keten) verantwoordelijkheid
•
Maar er zijn acties en investeringen van de rijksoverheid noodzakelijk •
wethouder) gericht op veiligheid
zetten voor nieuwe regelgeving en
Bescherming van onze inwoners en en het op orde brengen en beveiligen van onze data en systemen
Lokale en regionale praktijk in-
praktijk •
Bestuurlijk Overleg
13
•
Bestrijden van ongeoorloofde inmenging in onze democratie, het bewaken van de persvrijheid en het tegengaan van desinformatie.
4. Verbinding met
Inzetten van digitalisering en moderne
Verbinder/ Expert
2-3 kandidaten
de domeinen
technologieën voor het oplossen van complexe
•
(burgemeester of
maatschappelijke vraagstukken binnen de domeinen: sociaal domein, de energietransitie, woningbouwopgave.
Verbinding met maatschappelijke opgave
•
•
Toetsen van opschaalbare oplossingen uit het gemeentelijke veld (Smart Cities).
Lokale en regionale praktijk inzetten voor
•
Agenderen van noodzakelijke aanpassingen
nieuwe regel-
in regelgeving, beïnvloeden van het juridisch kader zoals rond Artficial intelligence
geving
•
Samenwerken in de multiple helix (overheden, bedrijven, kennisinstituten en inwoners) in de vorm van publiek private samenwerking waarin de rol van de overheid
•
wethouder) gericht op de domeinen, publiek private samenwerking.
Verbinding met ecosystemen (o.a. industrie, FME, ecosysteem aanpak, GovTech)
is om maatschappelijke behoeften te helpen oplossen. 5. Digitale
Beinvloeden van Europese wetgeving en
Lobbyist/Ambassadeur
4-5 kandidaten
Transitie (Europa)
benutten van Europese regelgeving om de
In samenwerking met
(burgemeester of
nationale lobby optimaal te voeren
de commissie Europa
•
Impact van Europese regelgeving vroegtijdig signaleren, doorgronden en proactief
& Internationaal bestuurders laten
wethouder) gericht op Europa
beïnvloeden
opereren in de internationale arena en
•
•
Europese beleidsmakers betrekken bij lokale Nederlandse problematiek om invloed in NL en in Europa te vergroten De stimuleringsmogelijkheden van Europa optimaal benutten voor digitale infrastructuur
de lokale en regionale praktijk inzetten voor beïnvloeding van Europese regelgeving
op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Bestuurlijk Overleg Algemene
Gemeenten staan midden in de
informatie
informatiesamenleving. Om inwoners en bedrijven van dienst te kunnen zijn investeren zij in de digitalisering van hun dienstverlening en informatievoorziening, in toenemende mate doen ze dat samen.
14
De leden van de Commissie Informatiesamenleving werken vanuit hun eigen netwerk en expertise aan de realisatie van de Digitale Agenda Gemeenten 2024, die onderdeel is van de VNG-strategie ‘De Gemeente 2024’. Zij moeten in staat zijn de bestuurlijke en uitvoeringspraktijk bij gemeenten en met medeoverheden te verbinden en te versterken vanuit het perspectief van de DA 2024. Deze kent drie doelstellingen: - Mogelijk maken (basis op orde); -
Kansen benutten (in beleidsdomeinen
-
overheid en economie); Duiden en reflecteren (waarden en innovatie in de informatiesamenleving).
Drie thema’s zijn hierbij leidend: 1. Informatiesamenleving en maatschappelijke opgaven 2. Interactie met andere beleidsdomeinen 3. (Digitale) Infrastructuur. De Commissie heeft een belangrijke relatie met het College van Dienstverleningszaken. Hierbij is de Commissie gericht is op strategische ontwikkelingen op gebied van dienstverlening en informatiebeleid. Het College geeft richting aan de activiteiten in het kader van de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering en werkt aan het vaststellen van standaarden op gebied van dienstverlening en informatievoorziening. De gezochte Commissieleden hebben belangstelling voor en bij voorkeur ervaring met nieuwe uitdagingen door digitalisering. Zij hebben daarop een visie, maar zijn tegelijkertijd realistisch. Zij zijn in staat andere bestuurders bewust te maken van de uitdagingen van de informatiesamenleving. Gemiddeld tijdsbeslag is - afhankelijk van de eigen portefeuille binnen de Commissie - een halve dag per week.
15
Profielschets commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs (in aanvulling op de algemene profielschets) Vooraf Belangrijke aandachtspunten voor de commissie ZJO - Het vertrekpunt is de propositie ‘De winst van het sociaal domein’. In de propositie vragen gemeenten aandacht van het rijk aan de hand van drie pijlers: o Herstellen bestaanszekerheid o Vergroten kansengelijkheid o Gezond leven makkelijker maken - Het uitwerken van de propositie vraagt van de commissie een nauwe samenwerking met het Rijk (interbestuurlijke verhoudingen), maar het vraagt ook om een nauwe samenwerking met stakeholders en intern met VNG-commissies (Zorg, Jeugd en Onderwijs, Wonen, Financiën, Bestuur en Veiligheid, Economie, Klimaat, Energie en Milieu) , achterban en ketenpartners - Bevorderen integraliteit Sociaal Domein: Bestuurders met een brede portefeuille worden aangemoedigd te solliciteren; - Ambassadeurs: gemeenten die een koploper positie innemen hebben een pré; - Ondersteuning vanuit de eigen gemeente draagt bij aan optimale bijdrage commissie. - Kandidaten met aantoonbare kennis over en ervaring in het sociaal domein en/of met ervaring met overleg departementen of landelijke koepels hebben een pré. Portefeuilles periode 20222026 Jeugd en Onderwijs
Thema’s voor gemeenten (in bullets)
-
Maatschappelijke Ondersteuning / Lokale basisinfrastructuu r (wijkteams)
-
Hervormingsagenda jeugd Propositie onderwijs-jeugd Pleegzorg Jeugdbescherming en jeugd reclassering Van jeugd naar volwassenheid (16-27) Landelijke inkoop jeugd+wmo (LTA) Onderwijshuisvesting Leerlingenvervoer Voortijdig schoolverlaters Passend onderwijs / onderwijsachterstanden Integrale kindcentra / kinderopvang / VVE Rijke schooldag PM : winst van het sociaal domein Relatie met aanbieders Toekomstbestendige sturing en financiering Wmo: Abonnementstarief Kwaliteit en Toezicht Wmo PGB
Belangrijkste rol VNG
-Onderhandelaar -Lobbyist -Verbinder/ ambassadeur -Expert
-
Onderhandelaar Lobbyist Expert Verbinder/ Ambassadeur
Aantal leden/port efeuillehou ders 6
6
16
-
Zorg en Veiligheid
Cultuur en sport
Gezondheid
Domeinoverstijgende samenwerking (oa Wams) - Versterking sociale basis en inclusieve toegang (wijkteams) - Clientondersteuning - Mantelzorgondersteuning - Versterken wijkteams - Herijking maatwerk (individuele vs. Algemene voorzieningen) - Van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis: - Doordecentralisatie Beschermd Wonen - Visie/doorontwikkeling Maatschappelijke Opvang - Visie/doorontwikkeling GGZ - Huisvesting aandachtsgroepen - Relatie zorgverzekeraars/kantoren (regionale werkstructuur) - Relatie met clientorganisaties - Relatie met aanbieders - PM: Winst van het sociaal domein (mn Gezond Leven) - maatschappelijke opvang/vrouwenopvang - radicalisering - mensenhandel - mensen met verward gedrag - recidive PM : winst van het sociaal domein - cultuur (educatie, amateur, podium, beeldende kunst - bibliotheken - erfgoed - sport, expertiseteam sportwet - media - verbi - PM : winst van het sociaal domein - Versterking Publieke Gezondheid a. Randvoorwaarden gemeenten (wettelijke opdracht en financiering) b. Relatie gemeenten-GGD/GHOR c. Afspraken zorgverzekeraarspreventie-infrastructuur d. Voortzetting landelijk en lokale Preventieakkoorden
-
Lobbyist Expert Verbinder/ Ambassadeur
3
-
Onderhandelaar Lobbyist Expert Verbinder
3
-
Onderhandelaar Lobbyist Expert Verbinder
3
17
-
Visie / doorontwikkeling Jeugdgezondheidszorg (ook irt Hervormingsagenda Jeugd) - Gezondheidsinformatie op orde (regiobeelden, gemeentezorgspiegel) - Pandemische Paraatheid / Covid-19 - Verbinding met Gezonde Leefomgeving PM : winst van het sociaal domein (mn Gezond Leven)
18
E. Profielschets commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie (in aanvulling op de algemene profielschets) Vooraf Het vertrekpunt is de propositie 'De winst van het sociaal domein'. In de propositie vragen gemeenten aandacht van het rijk aan de hand van drie pijlers: - Herstellen bestaanszekerheid - Vergroten kansengelijkheid - Gezond leven makkelijker maken Een ander belangrijk document is het coalitieakkoord 2021-2025 ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’. Het uitwerken van de propositie en het coalitieakkoord vraagt van de commissie een nauwe samenwerking met het Rijk (interbestuurlijke verhoudingen), maar het vraagt ook om een nauwe samenwerking met stakeholders en intern met VNG-commissies (Zorg, Jeugd en Onderwijs, Wonen, Financiën, Bestuur en Veiligheid, Economie, Klimaat, Energie en Milieu) en de achterban. Verder kan het ook handig zijn dat we wethouders in de commissie PSI hebben met het brede sociaal domein in hun lokale portefeuille. Als commissie hanteren we diverse uitgangspunten. We vertegenwoordigen gemeenten maar we stellen ook de inwoner centraal: gemeenten staan naast hun inwoners. De VNG zal als kritische spiegel meedenken en de toetsstenen uitlegbaarheid, uitvoerbaarheid en juridische houdbaarheid hanteren. Algemeen geldt dat de ambities in verhouding moeten staan tot de beschikbare middelen en dat het uitvoerbaar moet zijn.
Uitvoerbaarheid gaat veel verder dan ‘slechts een uitvoeringstoets’. Van het eerste ontwerp tot ver na de implementatie moeten we steeds voor ogen houden: kan de uitvoering het waarmaken? De feedbackloop tussen beleid en uitvoering moet een natuurlijke wisselwerking zijn. Het thema uitvoerbaarheid zullen we nadrukkelijk een plek geven in de VNG-commissie en in gesprekken met het Rijk en andere belangrijke stakeholders. Thema’s periode 2022-2026
Urgentie voor gemeenten (in bullits)
Belangrijkste rol VNG
Bestaanszekerheid met focus op voorkomen en tegengaan van armoede en schulden
Herstel en borgen bestaanszekerheid In de commissie maken we werk van ons pleidooi om bestaanszekerheid structureel te borgen. De bestaanszekerheid van onze inwoners in Nederland staat in toenemende mate onder druk. Dat zien we dagelijks in onze gemeenten maar dit blijkt ook uit cijfers, analyses en onderzoeken. Iedereen moet voldoende hebben om rond te komen en te participeren in de samenleving. Met een dak boven het hoofd, met betaalbare zorg, in een veilige omgeving. De afnemende bestaanszekerheid vraagt om fundamentele ingrepen op de lange termijn en korte termijn
Onderhandelaar, lobbyist, ambassadeur, verbinder en expert.
Aantal leden/ Portefeuillehouders 7
19
acties die daar naartoe werken. Wat kunnen we gezamenlijk doen om het tij te keren? -
-
-
-
Bestaanszekerheid met focus op fundamentele herziening Participatiewet en hervorming arbeidsmarkt
Inburgering, Integratie, Asiel, Migratie en Samenleven
Preventie en vroegsignalering incl. nadruk op financiële educatie in het onderwijscurriculum Verbetering sociale incasso (Rijk én gemeenten) met oog voor de menselijke maat Verbeteren toegang en kwaliteit schuldhulpverlening in de keten Ondernemers met schulden Beschermingsbewind Energiearmoede en kosten levensonderhoud die bestaanszekerheid onder druk zetten Hersteloperatie Toeslagen en ondersteuning gemeenten op de vijf leefgebieden en mogelijke grotere rol voor gemeenten
Herstel en borgen bestaanszekerheid - Fundamentele herziening van de Participatiewet / Breed Offensief - Hervorming arbeidsmarkt (Human Capital agenda, Leven Lang Ontwikkelen, RMC) - Krapte op de arbeidsmarkt en kansen in maatschappelijke opgaves rondom klimaat, wonen, energie, onderwijs - Re-integratie - Inrichting en infrastructuur arbeidsmarkt (RMT) - Vereenvoudiging inkomensondersteuning - Nieuw stelsel i.p.v. het huidige Toeslagenstelsel (majeure stelselherziening kinderopvangtoeslag naar directe financiering kinderopvanginstellingen, verhogen sociaal minimum en vereenvoudiging huurtoeslag) -
-
Wet Inburgering: de huidige uitvoering monitoren en bijsturen waar mogelijk. Een lerend stelsel organiseren met ketenpartners: kan de uitvoering het waarmaken? Lobby structurele financiering (structurele middelen onderwijsroute)
Onderhandelaar, lobbyist, ambassadeur, verbinder en expert.
7
Onderhandelaar, lobbyist en ambassadeur en verbinder.
6
20
-
-
-
-
-
Werken aan narratief en doorlopende lijn in de keten van inburgering, asiel, migratie en samenleven. Van binnenkomst in Nederland tot Samenleven in Verscheidenheid. Wat willen we als gemeenten en wat is daarvoor nodig? Wat vraagt dit van het Rijk in een integrale/domeinoverstijgende blik? Toestroom Oekraïense vluchtelingen Leren van elkaar als gemeenten: van de ontvangst van verschillende stromen migranten tot gezamenlijk samenleven in de wijken en buurten. Wat betekent dit voor jou als bestuurder? Maatschappelijke dialoog: meervoudige perspectieven op de Nederlandse geschiedenis en daarvoor open staan in het hedendaagse gesprek. Wat betekent dit voor de lokale bestuurder en de gemeente in haar regierol? Ken je stad als bestuurder, diversiteit is een gegeven in Nederland en wat betekent dit voor mijn rol als bestuurder en mijn narratief? Kansengelijkheid op de arbeidsmarkt (Verdere Integratie op de Arbeidsmarkt) Tegengaan discriminatie op de arbeidsmarkt en de 5 rollen van gemeenten
21
F. Profielschets commissie EKEM (in aanvulling op de algemene profielschets) Thema’s periode 2022-2026
Belang voor gemeenten (in bullets)
Belangrijkste rol VNG
Economie 1. Economische impact Corona 2. Regionaal-economische samenwerking / regiodeals 3. Samenwerking economieonderwijs-arbeidsmarkt / Human Capital Agenda 4. Ondersteuning breed MKB en ondernemersdienstverlening 5. Regionale werklocaties: vitale binnensteden en dorpskernen, bedrijventerreinen en campussen 6. Inkoopbeleid en aanbesteding
-
Onderhandelaar /lobbyist
-
-
-
-
Klimaat en Energie 1. Strategie en interbestuurlijke afspraken (delegatie-leiding) 2. Verduurzaming gebouwde omgeving, warmtetransitie 3. Elektra, Infra & RES 4. Industrie 5. Duurzame mobiliteit 6. Uitvoeringsondersteuning
-
-
-
Grondstoffen 1. Afval 2. Circulaire economie
-
Economische impact van beperkende overheidsmaatregelen (o.a. lockdowns) en steunmaatregelen. Betere afstemming van nationale en regionale belangen. Faciliteren werkgevers en arbeidsmarkt van de toekomst t.b.v. uitvoering maatschappelijke en transitie opgaven. Samenwerken aan (regionaal) vestigingsklimaat met provincies en rijk (woon, werk en kennislocaties) – incl. datacentra en verloodsing. Versterking publieke dienstverlening aan ondernemers lokaal en organisatie regionaal (samenwerking één overheid) o.a. aanpak schuldenproblematiek ondernemers. Pilotaanpak ondersteuning MKB infrastructuur (estafette met koplopers). Bevorderen van regionaal-economische agenda’s en samenwerking met economic boards en ontwikkelmaatschappijen. Wet Markt en overheid. Interbestuurlijk komen tot afspraken en uitvoeringskaders klimaatakkoord, relatie en doorwerking regeerakkoord (en EUbeleid ‘Fit for 55’). Actieve deelname aan de verschillende overleggen rond het Klimaatakkoord en met de nationale programma’s (denk ook aan de interbestuurlijke overlegstructuren) Adviseren op tactische/operationele vraagstukken rond de uitvoeringsondersteuning Bestrijding van zwerfafval. Ondersteunen en faciliteren van gemeenten bij de transitie naar een
Aantal leden/ Portefeuillehouders 5
Ambassadeur/ verbinder Expert
Regisseur, onderhandelaar, verbinder, initiator
6
Onderhandelaar /lobbyist
4
22
-
Milieu 1. Strategie en interbestuurlijke afspraken 2. Luchtkwaliteit 3. Geluidhinder 4. Asbest 5. Externe veiligheid 6. Bodemkwaliteit
-
-
-
-
circulaire economie, bijvoorbeeld via het programma VANG-huishoudelijk afval. Afspraken met het ministerie van IenW over producentenverantwoordelijkheid voor diverse afvalstromen. Integrale afweging van milieurisico’s en de wijze waarop deze risico’s en vervuiling voor de omgeving kunnen worden beperkt. Interbestuurlijke afspraken en uitvoeringskaders op externe veiligheid, VTH, geluid en bewaken van de afspraken. Verbetering van kennisinfrastructuur en borging voor milieu. Nieuwe en bestaande wet- en regelgeving, zoals de nieuwe EU normen voor luchtkwaliteit, en externe veiligheid en geluid onder de omgevingswet. Versterking van de uitvoeringskracht voor de milieuthema’s.
Ambassadeur/v erbinder
Samenwerken en verbinden in de regio, lobbyist/onderha ndelaar richting het rijk
5
NB: Een aantal leden van de commissie Europa & Internationaal behartigt in Europees en/of internationaal verband belangen van de gemeenten op onderwerpen op het terrein van economie en milieuonderwerpen (klimaat & energie, grondstoffen en milieu). Deze leden kunnen volwaardig deelnemen aan de werkzaamheden van de commissie EKEM. Zo wordt de afstemming van de inzet van de VNG op lokaal, nationaal en internationaal niveau optimaal geborgd.
23
G. Profielschets commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit (in aanvulling op de algemene profielschets) Vooraf De commissie telt 20 leden. Een commissielid kan zich voor 1 of 2 portefeuilles kandidaat stellen. Vanuit de commissie Europa en Internationaal wordt 1 lid aangewezen om als deelnemer aan de vergaderingen van commissie RWM de internationale aspecten van de beleidsterreinen van commissie in de gaten te houden en Europees beleid in de commissie in te brengen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het Europese landbouwbeleid. Dit lid kan volwaardig deelnemen aan de werkzaamheden van de commissie RWM. Thema’s periode 2022-2026
Belang voor gemeenten
Omgevingsrecht - Omgevingswet - Omgevingsplan - Digitaal stelsel Omgevingswet - Monitoring Omgevingswet en Wkb
Omgevingswet treedt 1-1-2023 in werking, knelpunten en consequenties wet- en regelgeving aankaarten; implementatieondersteuning van gemeenten; bijdrage leveren aan het verbeteren van het digitaal stelsel; serviceorganisatie en tijdelijke maatregelen; financiële consequenties voor gemeenten aankaarten De NOVI wordt naar aanleiding van regeerakkoord aangevuld; er is grote druk op de ruimte onder meer voor woningbouw, energie en klimaatverandering; actief grondbeleid wordt belangrijk voor woningbouw en transformatie van landelijk gebied
Ruimtelijke inrichting en grondbeleid - NOVI - Provinciale en gemeentelijke omgevingsvisies - Samenwerkingsafspraken NOVI - Regie op ruimtelijke ordening, interbestuurlijke verhoudingen - Gebiedsgerichte aanpak - Locatiekeuze specifieke functies - Bodem en ondergrond - Gezonde leefomgeving - Openbare ruimte - Grondbeleid en kostenverhaal - Voorkeursrecht en onteigening Water en klimaatadaptatie - Water - Deltaprogramma - Klimaatadaptatie en klimaatbestendig bouwen - Waterketen (riolering) - Waterbodem en funderingsschade
De komende periode ligt naar verwachting de nadruk op klimaatadaptatie: klimaatbestendig bouwen, invulling agenda klimaatadaptatie 2030 en funderingsproblematiek. Ook komt meer nadruk op water en bodem als sturend principe in de RO. Vanuit VNG leggen we nadruk op uitvoeringskracht gemeenten t.a.v. genoemde
Aantal leden/ Portefeuillehouders2 3
4
3
2 Er zal in de praktijk sprake zijn van overlap.
24
Landelijk gebied - Toekomst landbouw - Natuur - Biodiversiteit - Stikstof - Dierenwelzijn
Wonen - Woningbouwopgave - Kwaliteit woningvoorraad - Betaalbaarheid - Relatie met corporaties - Wet goed verhuurderschap - Woonruimteverdeling - Huisvesting aandachtsgroepen - Wonen en zorg - Vakantieparken - Leefbare wijken - Leegstand
vraagstukken en juiste invulling van rollen en verantwoordelijkheden bij de uitwerking De focus voor het Landelijk gebied (70% van Nederland en 40% van de Nederlandse bedrijven) ligt op de gebiedsgerichte aanpak. De opgaven krijgen hier hun beslag en komen samen in het werkgebied van bijna alle gemeenten. Het streven is om meer aan de voorkant mee te luisteren, schrijven, meepraten en beslissen om de gemeenten in staat te stellen hun expertise en ervaring met het gebied optimaal te benutten. Uitvoeringskracht is hierbij noodzakelijk. In het regeerakkoord krijgt wonen een hoge prioriteit. Het ministerie heeft zes programma’s op dit terrein benoemd, die allemaal voor de VNG relevant zijn. Er is nieuwe wetgeving in voorbereiding (aanpassing Huisvestingswet; Wet goed verhuurderschap) en het regeerakkoord zal tot meer veranderingen leiden. De woningbouwproductie wordt opgevoerd. De financiering van onrendabele toppen op woningbouwprojecten is niet goed geregeld. Voor allerlei aandachtsgroepen wordt nieuw beleid ontwikkeld.
3
4
Mobiliteit - Mobiliteitsfonds en spelregels MIRT - Verkeersveiligheid - Lopen en fietsen - Betalen naar gebruik - Elektrische laadinfrastructuur - Relatie mobiliteit en gebiedsontwikkeling - Mobiliteitsdata
Er is extra geld voor ontsluiting van woningbouwlocaties. Over de verdeling en de MIRT-gelden moeten spelregels worden afgesproken. De VNG besteedt veel aandacht aan lopen, fietsen en verkeersveiligheid. De VNG wil voor betalen naar gebruik geen vlakke heffing, maar differentiatie naar plaats en tijd.
4
VTH en bouwregelgeving - Bouwbesluit / Besluit bouwwerken leefomgeving - Wet kwaliteitsborging bouwen - Rijksprogramma Industrieel bouwen - Rijksprogramma Funderingsproblematiek - Toekomst VTH-stelsel milieu en impact op bouw
Bouwbesluit / BBL moet volgens regeerakkoord passend gemaakt worden aan de opgaven (verduurzaming/ energietransitie). Na implementatie Wkb 1-1-2023 is het zaak focus te leggen op grondige evaluatie van dit ‘nieuwe’ Wkb stelsel. Bedrijfsmatige sloopmeldingen moeten over naar omgevingsdiensten. Kost gemeenten veel geld, daar is destijds niet in voorzien bij overgang sloopvergunning naar -melding.
3
25
-
-
Vergunningverlening, meldingen, toezicht en handhaving op bouw en sloop Relatie met Omgevingsdiensten
26
H. Profielschets commissie Financiën (in aanvulling op de algemene profielschets) Vooraf Gemeenten staan de komende jaren voor financiële uitdagingen. Aan de ene kant zijn er belangrijke maatschappelijke opgaven die investeringen en aan de andere kant is het structurele financiële perspectief voor gemeenten onzeker. De gezochte commissieleden hebben belangstelling voor en kennis van gemeentefinanciën. Ze hebben daar een visie op, zijn in staat dit vertalen naar de praktijk en kunnen genomen besluiten uitdragen naar hun achterban. Bij voorkeur heeft het commissielid financiën in zijn/haar portefeuille. De commissie vergadert ongeveer 8 keer per jaar. Het gemiddeld tijdsbeslag is 2 dagen per maand. Thema’s periode 2022-2026 Financiële- en interbestuurlijke verhouding
Belang voor gemeenten
-
-
-
-
-
Nieuwe financieringssyste matiek/verruiming belastinggebied
Relatie met andere VNG-commissies
-
De financiële positie van gemeenten staat al jaren onder druk. Met het rijk bespreken wij hoe we de financiële positie structureel willen verbeteren Normeringssystematiek: welke afspraken maken we met het rijk ten aanzien van het accres gemeentefonds. Herijking gemeentefonds: is een lopend traject over de nieuwe verdeling van de middelen in het gemeentefonds Wijze waarop gemeenten bekostigd worden optimaliseren: Toename aantal specifieke uitkeringen en regionale bekostigingsvormen en dito verantwoordingslast Positie medeoverheden in gezamenlijke opgaven: voldoende aandacht en betere waarborgen voor passende vergoeding bij taakwijzigingen Introductie fondsen als nieuwe bekostigingsvorm In het regeerakkoord is opgenomen dat, voor meer financiële stabiliteit en een grotere autonomie, een nieuwe financieringssystematiek voor de periode na 2025 uitgewerkt, waarbij de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken
Veel onderwerpen van VNG-commissies en Kamer Inclusieve Arbeid hebben een relatie met gemeentelijke financiën en dus ook met de
Belangrijkste rol VNG
Aantal leden/ portefeuillehouders
Voor dit thema geldt dat leden voornamelijk verbinder en onderhandelaar zijn. Inhoudelijke kennis van het onderwerp is zeer gewenst. Vanuit het VNG bureau is ondersteuning op inhoudelijke expertise.
3
Leden zijn voornamelijk verbinder en onderhandelaar. Inhoudelijke kennis is zeer gewenst. Vanuit het VNG bureau is ondersteuning op inhoudelijke expertise. Voor dit thema geldt dat leden voornamelijk verbinder en
3
10
27
Financieel Beheer
Belastingen
commissie financiën: passende vergoeding bij taakwijzigingen, (her)verdeelvraagstukken. Dit vergt intensieve interactie en afstemming tussen de verschillende commissies. Denk hierbij aan de volgende onderwerpen: - Bestaanszekerheid / Werk&Inkomen - Zorg, jeugd en onderwijs - Klimaatakkoord - Woningbouwopgave - Omgevingswet - Stikstof/Landelijk gebied - Actuele thema’s als crises (corona, Oekraïne) en toeslagenaffaire Betreft het voldoen aan financiële regelgeving en de administratieve uitvoerbaarheid die daarbij blijvend moet worden bewaakt. Naast adequate kwaliteit is het streven om de administratieve druk voor gemeenten niet hoger te laten zijn dan noodzakelijk. Speerpunten: - Risico en de flexibiliteit binnen de begroting - Begrotings- en verantwoordingsvoorschriften - Interne controle en accountantscontrole - EMU-saldo - Wet houdbare overheidsfinanciën (HOF) - Informatie voor derden (IV3) - Lokale rekenkamerfunctie - Provinciaal financieel toezicht - Uitvoerbaarheid permanent bewaken. Formele rijksregels gelden vaak ook voor gemeenten. - WOZ; gevolgen evt.
rijksregelgeving rond vermogen en (eigen) woning; oplossen probleem no cure no pay; invloed Wet Open overheid - Invordering; kwijtschelding en toeslagenaffaire - Gevolgen corona voor eigen inkomsten - Gevolgen omgevingswet voor leges - Aanpassing instrumentarium aan verduurzaming - Gemeenten als belastingplichtige: vennootschapsbelasting en BTW (compensatiefonds)
onderhandelaar zijn. Inhoudelijke kennis van het onderwerp is een pre. Vanuit het VNG bureau is ondersteuning op inhoudelijke expertise.
Voor dit thema geldt dat leden voornamelijk verbinder en onderhandelaar zijn. Inhoudelijke kennis van het onderwerp is een pre. Vanuit het VNG bureau is ondersteuning op inhoudelijke expertise.
2
Voor dit thema geldt dat leden voornamelijk verbinder en onderhandelaar zijn. Inhoudelijke kennis van het onderwerp is een pre. Vanuit het VNG bureau is ondersteuning op inhoudelijke expertise.
2
28
I.
Profielschets commissie Raadsleden en Griffiers
Vooraf De commissie telt 20 leden, inclusief de voorzitter. Alle vacatures worden in deze vacatureronde opengesteld. De commissie richt zich niet op een specifiek inhoudelijk beleidsterrein, maar heeft als doel “het vergroten van de bewustwording van het belang van de rol en de positionering van de gemeenteraad in standpuntbepaling, activiteiten en publicaties van de VNG”. Dat betekent dat de commissie ook een iets andere werkwijze, waarbij het contact met andere “vakcommissies” van groot belang is. Hierna gaan wij nader in op de doel, rolopvatting en werkwijze van de commissie. Versterken rol en positie van de gemeenteraad en raadsleden Gemeenteraden spelen op vele thema’s en in verschillende domeinen een belangrijke rol. De commissie Raadsleden & Griffiers (R&G) moet de positie van de gemeenteraad stevig verankeren in de bestuurlijke organisatie van de VNG. Bij thema’s op het fysieke, sociale en financieel-economische terrein, die bij andere commissies zijn belegd, is het van belang dat de inbreng van raadsleden en griffiers wordt meegenomen. Het gaat daarbij zowel om de voorbereiding op nieuwe taken en verantwoordelijkheden die gemeenteraden raken, als om de ervaringen bij taken die gemeenteraden reeds vervullen. Er wordt permanent gewerkt aan een stevige verankering van raadsleden en griffiers binnen de governance van de VNG.
Streven is om ook in het brede palet aan VNG-uitingen het perspectief en het belang van de gemeenteraad recht te doen. De commissie ontwikkelt een eigen agenda, op basis van actualiteit en urgentie. Daarbij wordt gekozen voor thema’s waaraan deze commissie wezenlijk kan bijdragen. Dit vraagt om gemotiveerde commissieleden die vanuit hun ruime ervaring en kennis als raadslid of griffier een bijdrage kunnen leveren aan de doelstellingen van deze commissie. Daarnaast, doordat veel thema’s ook belegd zijn bij andere commissies, wordt van leden van de commissie R&G ook ondernemende en verbindende vaardigheden verwacht. In deze profielschets wordt achtereenvolgens ingegaan op: 1. Doelstelling van de commissie R&G 2. Uitgangspunten en randvoorwaarden 3. Werkwijze en taken van de commissieleden 4. Vergaderfrequentie en locatie 5. Agenda en mogelijke thema’s van de commissie 6. Gevraagde bestuurlijke netwerk en ervaring 1. Doelstelling commissie R&G Het doel van de commissie is het vergroten van de bewustwording van het belang van de rol en de positionering van de gemeenteraad in standpuntbepaling, activiteiten en publicaties van de VNG. Ter toelichting: - Met deze commissie wordt sinds 2018 de positie van raadsleden en griffiers in de VNG governance versterkt.
Het gaat nadrukkelijk om een én-én variant: raadsleden en griffiers blijven ook welkom in de reguliere commissies en bestuur van de VNG. - De commissie heeft een signalerende, adviserende en agenderende functie naar de andere commissies en het VNG-bestuur. De commissie staat nadrukkelijk in verbinding met de andere commissies en het bestuur.
29
-
-
-
De commissie ontwikkelt een eigen agenda en geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de andere commissies en het bestuur. Commissieleden kunnen bij andere commissies aanschuiven bij onderwerpen die voor raden van belang zijn en andersom. Zo kan bij belangrijke trajecten het geluid van raadsleden en griffiers tijdig worden meegenomen. Voor de agenda van de commissie zijn actualiteit en urgentie bepalend, waarbij gekozen wordt voor thema’s waaraan deze commissie wezenlijk kan bijdragen. De afgelopen jaren laten zien dat het samenwerken met leden van andere commissies (bijvoorbeeld in een werkgroep) een vruchtbare manier is om thema’s als bijvoorbeeld de Agenda Lokale democratie samen op te pakken. Ook voor een onderwerp als ondermijning of de rol van het openbaar bestuur bij digitalisering kan gedacht worden aan een werkgroep met enkele leden van de commissie R&G die samenwerken in de vorm van een werkgroep met leden van andere commissies. Op deze wijze kan de rol en positie van raadsleden geborgd worden. De commissie R&G zal geen vakinhoudelijke standpunten innemen, maar vanuit het perspectief van de gemeenteraad naar bepaalde vraagstukken kijken. Op deze manier heeft de commissie een toegevoegde waarde ten opzichte van het werk van de andere commissies en bestuur.
2. Uitgangspunten en randvoorwaarden voor de commissie Samenwerking met andere commissies Het is belangrijk dat de commissie R&G samenwerkt met de andere vaste beleidscommissies. Het gelijktijdig agenderen van vraagstukken in meerdere betrokken commissies zorgt voor hogere kwaliteit en groter draagvlak. Een goede aansluiting op de agenda van bestuur en andere commissies is daarvoor van wezenlijk belang. Het is ook belangrijk dat er voor deze commissie voldoende ruimte is om inhoudelijk mee te denken met de andere commissies, met de focus op de rol en de positie van de gemeenteraad. De commissie moet tijdig en goed geïnformeerd inbreng kunnen leveren in het besluitvormingsproces. Focus commissie Evenals bij de andere VNG-commissies ligt het zwaartepunt op onderwerpen die spelen in de belangenbehartiging richting Rijk en de wijze waarop gemeenten (wettelijke) taken uitvoeren en organiseren. Naast de behartiging van eigen thema’s, zal deze commissie bij thema’s die bij andere commissies zijn belegd de rol en positie van de raad onder de aandacht brengen. De commissie kan een visie ontwikkelen over de toekomst van de gemeenteraad. Hiervan kan de VNG ook gebruik maken bij de ontwikkeling van producten en diensten voor raadsleden en griffiers. De focus van de nieuwe commissie ligt nadrukkelijk op de gemeenteraad als geheel.
Dat laat overigens onverlet dat de betrokken beroeps- en belangenverenigingen Nederlandse Vereniging voor Raadsleden en de Vereniging van Griffiers de belangen van raadsleden en griffiers richting het Rijk behartigen. De verantwoordelijkheid voor o.a. opleiding en ondersteuning van raadsleden en griffiers blijft daarmee buiten deze commissie. Op dit moment pakken onder meer de VNG, VNG Connect en de beide beroeps- en belangenverenigingen deze verantwoordelijkheid op. Natuurlijk kan de commissie R&G wel een signaalfunctie hebben en bij stakeholders het belang van deze thema’s bepleiten. Het thema ‘rechtspositie van raadsleden’ is ondergebracht bij de VNG-subcommissie ‘Rechtspositie politieke ambtsdragers’ en valt daarmee ook buiten de scope van deze commissie. 30
3. Werkwijze en taken commissieleden In de commissie wordt gewerkt met portefeuillehouders voor de verschillende thema’s en onderwerpen. Bij aanvang van de nieuwe bestuursperiode wordt de portefeuilleverdeling in de commissie besproken en vastgesteld. In de meeste gevallen werken we met duo’s van een raadslid en griffier. Vanuit deze portefeuilleverdeling wordt ook meegelezen met de andere relevante VNG-commissies. Kandidaten dienen bereid te zijn om de hierna genoemde taken op zich te nemen en hiervoor voldoende tijd vrij te maken: - Bijwonen van de tweemaandelijkse vergaderingen (in totaal zes vergaderingen per jaar) - Bijwonen van één of meer heidagen per jaar waartoe de commissie kan besluiten. - Bijwonen en bijdragen aan VNG Jaarcongres en ALV-en - Optreden als ambassadeur van de doelgroepen raadsleden en griffiers binnen de VNG, in de media en vertegenwoordiging van de VNG op congressen, bijeenkomsten en andere gelegenheden - Optreden als ambassadeur van de VNG binnen de eigen provincie/regio - Binnen de commissie zelfstandig of met andere commissieleden fungeren als trekker van een bepaald thema (portefeuille). Gezien het specifieke karakter van deze commissie omvat dit ook het verbinden en afstemmen met portefeuillehouders van andere VNG commissies. Het exacte tijdsbeslag van de taken hangt samen met de portefeuille van het commissielid. 4.
Vergaderfrequentie en locatie De commissie vergadert zes keer per jaar, net als de andere VNG-commissies. In beginsel vinden minimaal drie vergaderingen plaats bij de VNG in Den Haag, op de vergaderdagen van andere VNGcommissies en bestuur (donderdag). Zo kan de commissie waar nodig de verschillende andere commissies ontmoeten om te sparren en te overleggen. De commissie R&G bepaalt zelf het tijdstip en de locatie van de andere drie vergaderingen. Daarnaast is er jaarlijks een (tweedaagse) heidag, waarbij soms inhoudelijk opgetrokken wordt met een andere commissie. Standing invitation: vergelijkbaar met de werkwijze van de commissie Europa & Internationaal kunnen leden van de commissie R&G op basis van de agenda deelnemen aan de vergaderingen van andere VNG-commissies. Het gaat nadrukkelijk niet om het standaard deelnemen aan vergaderingen van andere commissies, maar om deelname als een belangrijk thema voor raadsleden en griffiers op de agenda staat. Doel hiervan is de inbreng van raadsleden en griffiers in een zo vroeg mogelijk stadium mee te nemen in relevante (wetgevings)trajecten. Vice versa zijn leden van andere commissies welkom in de commissie R&G. 5. Agenda en mogelijke thema’s van de commissie Het is aan de commissie zelf om te bepalen welke portefeuilles of aandachtsgebieden zij wil behartigen en wie als portefeuillehouders op die aandachtsgebieden zullen optreden.