Accountantsverslag 2023 e240026973
Tekst van het document
Eshuis gemeente
ACCOUNTANTSVERSLAG 2023
Gemeente Ermelo 6 JUNI 2024
Aan de gemeenteraad van de gemeente Ermelo Postbus 1 3890 AA Ermelo
Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2023 van de gemeente Ermelo aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 23 oktober 2023. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2023.
Datum 6 juni 2024
Bij de jaarrekening 2023 van de gemeente Ermelo zullen wij een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid afgeven, mits de financiële verordening wordt aangepast op 5 juni 2024.
Ons kenmerk ACV2023
De jaarrekening 2023 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ermelo. Bij deze jaarrekening verstrekken wij op 6 juni 2024 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld, nadat de financiële verordening is aangepast op 5 juni 2024.
Behandeld door M.B. Baveld MSc RE RA
Geachte leden van de gemeenteraad,
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Ermelo voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V. Was getekend: A. (Antine) van de Groep MSc RA Partner
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
2
Inhoudsopgave Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting
"
Bestuurlijke samenvatting controle 2023
4
"
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
9
"
Rechtmatigheidsverantwoording
23
"
De financiële positie van uw gemeente
30
" Financiële positie Bevindingen
" Resultaatanalyse "
Rechtmatigheid Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Organisatie " Administratieve organisatie en interne beheersing
n a
İ P 5
"
IT-audit
36
" Onze kijk op de algemene IT-beheersingsmaatregelen " Betrouwbaarheid en continuïteit van IT omgeving "
Overige aangelegenheden
39
"
Bijlagen
41
" Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen " Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle " Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen " Bijlage 1d: In de controle opgenomen aanpassingen rechtmatigheidsverantwoording " Bijlage 1e: Tekortkomingen in de toelichtingen " Bijlage 1f: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
34
" Bijlage 2: Onafhankelijkheid
Es hu is
Bestuurlijke samenvatting
Per saldo persoonlijker
V-ft* Eshuįş
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2023
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Getrouwheidsoordeel
^
Wij geven een goedkeurend oordeel af voor de getrouwheid, mits de financiële verordening wordt aangepast op 5 juni 2024.
Pagina 14
^
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt f 1.090.000 respectievelijk f 3.270.000.
^
De financiële positie ultimo 2023 is verbeterd ten opzichte van 2022. Met name het gevolg van het positieve resultaat over 2023 ad. f 11,1 miljoen.
^
Het weerstandsvermogen bedraagt f 19,9 miljoen. De weerstandscapaciteit is ruim hoger dan de door de gemeente onderkende aanwezige risico's ad f 2,2 miljoen.
^
In het najaar 2023 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een management letter aan het college gerapporteerd. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen en buiten de gemeente Ermelo is positief. Echter verdienen de beheersing van het aanbestedingsproces en de digitale factuurverwerking blijvende aandacht.
Pagina 35
^
Tijdens de werkzaamheden voor de 2023 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Ermelo de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het sociaal domein, inkoopfactuurverwerking, belastingen en het grootboek, zoals belegd bij GR Meerinzicht. Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. Deze beheersing laat een adequaat volwassenheidsniveau zien.
Pagina 37
^
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Pagina 11
Inhoudsopgave Financiële positie
Samenvatting Bevindingen
3 Interne beheersing
Rechtmatigheid Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
H a
İ P 5
Kwaliteit verslaggeving
Pagina 32
V-ft* Eshuįş
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2023
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Controleproces
^
Bij de start van de controle waren de jaarstukken gereed, het controledossier was nagenoeg compleet uitgezonderd de stukken rondom de controle door uw VIC-functie voor de rechtmatigheidsverantwoording. Wij hebben de eerste steekproeven aan het begin van onze controle uitgezet, alsmede het verder aanscherpen van onze vragen en verloop via ons portaal YouProvide en Google Drive. Deze acties hebben bijgedragen aan het voorspoedige verloop van het controleproces. Tegelijkertijd is het proces voor beide kanten zwaarder geweest als gevolg van de verder gestegen aantal SiSa-regelingen en de ontwikkelingen rondom de rechtmatigheidsverantwoording. Dit heeft meer tijd gevergd, echter het bestuurlijke traject is hiermee niet in gevaar gekomen. Wij willen de ambtelijke organisatie graag bedanken voor hun inzet en snelle oplevering. Daarnaast vinden wij een compliment op zijn plaats rondom de kwaliteit van aanlevering en de administratieve inrichting, mede in vergelijking met andere vergelijkbare gemeenten.
Grondexploitatie
^
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. De uitgangspunten voor de grondexploitatie achten wij acceptabel. Door de blijvende inflatie en kosten is dit jaar een indexatie van 3,50Zo op de grondexploitaties toegepast t.o.v. 2,250Zo vorig jaar. Toch veroorzaakt dit geen negatief effect als geheel, aangezien dit wordt gecompenseerd met de stijging van de verwachte grondverkopen. De gehanteerde verwachte opbrengstijging is vastgesteld op 3,50Zo ten opzicht van 2,0 - 2,50Zo vorig jaar.
Pagina 13
Overige Gemeente-specifieke onderwerpen
^
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2023 geconstateerd.
Pagina 22
^
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2023 van de gemeente Ermelo voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Inhoudsopgave Samenvatting
Referentie
Bevindingen Rechtmatigheid Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
a
ŭ
Bestuurlijke samenvatting Inleiding Inhoudsopgave
A
Conclusies jaarrekeningcontrole 2023 Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Rechtmatigheidsverantwoording
^
Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd op haar getrouwheid in lijn met de handreiking 1152 van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. In lijn met deze handreiking hebben wij afzonderlijke werkzaamheden gedaan op de werkzaamheden van de VIC-functie, op het voorwaarden-, M&O-, en begrotingscriterium. Het college heeft voor f 1,0 miljoen rechtmatigheidsfouten geconstateerd. Dit is lager dan de verantwoordingsgrens van f 3,3 miljoen. De rechtmatigheidsafwijkingen groter dan de rapporteringsgrens van f 50.000 zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk “Rechtmatiaheidsverantwoordina”
Pagina 23
Schatkistbankieren
^
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden ^ alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2023 per kwartaal een limiet van f 1,8 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2023 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Ermelo in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Pagina 22
Sociaal domein
^
Wij hebben in de zorguitkeringen in natura als ook in de PGB-bestedingen geen onzekerheden en/of afwijkingen voor getrouwheid geconstateerd.
Pagina 21
^
Wij hebben in de sociale uitkeringen in natura geen fouten voor getrouwheid geconstateerd.
Samenvatting Bevindingen Rechtmatigheid Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
7
Bestuurlijke samenvatting
Es hu is
Belangrijkste bevindingen
Per saldo persoonlijker
Belangrijkste bevindingen in onze controle Wij verstrekken een controleverklaring bij de jaarrekening 2023 met een
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector
goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid, mits de financiële
(WNT)
verordening wordt aangepast.
Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2023 van gemeente Ermelo uitgevoerd,
geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT.
en verstrekken een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de
Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-
getrouwheid bij deze jaarrekening.
cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Wel feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd
Wij hebben tijdens onze controle een enkele niet-gecorrigeerde feitelijke afwijking
Met de opdrachtbevestiging van 23 oktober 2023 heeft u ons opdracht gegeven tot het
geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op het
controleren van de jaarrekening 2023.
vermogen of het resultaat van de gemeente. Hiervoor verwijzen wij naar de bijlage 1 a. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle:
Fouten en onzekerheden in de PGB bestedingen
^
De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale
^
Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2023 verstrekt, vanwege rechtmatigheids- en getrouwheidsafwijkingen.
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado). De Controleverordening gemeente Ermelo (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van
Als gevolg van de fouten in de verantwoorde PGB-bestedingen in de jaarrekening 2023 van de SVB leidt dit tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid en de rechtmatigheid. Deze afwijking is niet opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze kleiner is dan de rapportagedrempel ad. f 50.000.
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa-bijlage Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2023 geconstateerd. Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
onze controle voor 2023 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Ermelo
Goedkeuringstoleranties
Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zuster en of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel
Inhoudsopgave
mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage 2 bij deze rapportage.
Samenvatting
e 1.090.000
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor
Bevindingen
Boekjaar 2023
e 3.270.000
de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om
Rechtmatigheid
e 54.500
inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De
Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
H
a İ P 5
belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2023.
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de
e 919.000
verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt. Boekjaar 2022
e 2.540.000
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2023 uitgevoerd met inachtneming van de volgende goedkeuringstoleranties, zoals opgenomen in de door u vastgestelde
e 42.000
controleverordening:
eAccountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
e 500.000 e 1.000.000e 1.500.000e 2.000.000e 2.500.000e 3.000.000e 3.500.000
■ Materialiteit
«Onzekerheden
«Rapporteringstolerantie aci
tant
Belangrijkste bevindingen in onze controle Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening, met uitzondering van de door
Inleiding Inhoudsopgave
ons geconstateerde onzekerheden
De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de
De jaarstukken 2023 van uw gemeente bestaan uit:
gemeente Ermelo betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden
^
Het jaarverslag 2023 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
in exploitatie (grondexploitaties). De balanspost is groot, met een omvang van f 1,4
^
De jaarrekening 2023 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).
Samenvatting
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met
Bevindingen
de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
Rechtmatigheid Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en
Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
H a
İ P 5
De grondexploitaties zijn geactualiseerd
Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben
miljoen. Dit bedrag vertegenwoordigt het vermogen dat u al in de grondexploitatie heeft geïnvesteerd. Daar tegenover staan nog te realiseren baten groot f 2,7 miljoen en lasten groot f 1,2 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor het uiteindelijke resultaat van de lopende projecten. Per project moet bepaald worden of er sprake is van een verwacht verlies, waarvoor een voorziening getroffen moet worden, of winst. De totale verwachte tussentijdse winst mag u gedurende het boekjaar als resultaat nemen. In 2023 heeft Ermelo twee grondexploitaties.
Controlewerkzaamheden grondexploitaties De risico's voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vier P's: ^
in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te
wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: ^
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden realiseren zijn
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
^
^
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de toelichtingen van
^
Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid
het college in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de
tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse
jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en toelichtingen die in de
gemaakt van de 'mix' van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in
jaarrekening zijn opgenomen.
de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?
Wij hebben vastgesteld dat de toelichtingen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
12
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
^
Inhoudsopgave
Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder
^
druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en
passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de
grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is
algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de
afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen
gemeente?
bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de
^
positieve marktontwikkelingen?
Samenvatting Bevindingen
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
^ ^
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente
Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit
(met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige
is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke
situaties?).
prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden
Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
Ontwikkeling boekwaarde (in mln)
bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende
Rechtmatigheid
prijsontwikkelingen?
H a
İ P 5
f 1,5
f 1,4
Deze 4 P's vormen basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid'. De balanswaarde is in 2023 toegenomen
f 1,0
van f 0,9 miljoen tot f 1,4 miljoen. Dit is voor het grootste deel toe te schrijven aan de ontwikkelingen in de exploitatie van Veldzicht Noord fase 4, de gedane verkopen in de exploitatie Het T refpunt en de tussentijdse winst (f 2,1 miljoen).
Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitatieshebben wij het volgende in overweging
f 0,5
f
genomen: ^
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern
f -0,5
consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. f -1,0
13
Belangrijkste bevindingen in onze controle De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2023 opnieuw doorgerekend
Tussentijdse winstneming
(geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee
Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2023 per saldo f 2,1 miljoen
tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is
aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties (2022: -/- 0,1 miljoen positief).
gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden
In onze controle hebben wij wel geconstateerd dat door de gemeente per abuis meer
getroffen. Hieronder hebben wij visueel weergeven welke belangrijke mutaties hebben
winst genomen op de exploitatie het T refpunt dan op basis van de POC methode
plaatsgevonden vanaf boekjaar 2020.
berekend en is daarmee tegenstrijdig met het BBV (notitie grondexploitatie). Deze afwijking is niet gecorrigeerd en daarmee opgenomen in bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen.
e 2.000.000
Ē 1.500.000
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
Ě 492.000
Belangrijkste bevindingen in onze controle Belangrijkste conclusies waardering grondexploitaties
Rente
Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie
Door tekorten in de bouwsector, uitstel van verkopen (denk aan het Didam-arrest dat
voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele
meer procedures van de gemeente vraagt voorafgaand aan een verkoop) lopen
grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de
sommige projecten langer dan verwacht. Uitstel van een project heeft bij veel
waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde
gemeentes een rente-effect: door de langere looptijd moet de gemeente meer
resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al
rentekosten maken. De gehanteerde rekenrente is gestegen van 0,28Z in 2022 naar
contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Wij hebben op grond van de
0,59Z in 2023.
door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente:
Grondprijzen
^
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
^
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten
opbrengstenstijging waarmee wordt gerekend. Deze is bijgesteld van 2Z - 2,5Z over
in de grondexploitaties
2022 naar 3,5Z.
^
^
Verder is een mutatie in de grondexploitatie veroorzaakt door de verwachte
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.
Evaluatie van de belangrijkste inschattingen van het management
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele
(voorzieningen)
kosten.
Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico's of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2023 zijn
de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt. Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen
Actualisatie grondexploitaties
voor ‘verplichtingen, verliezen en risico's', ter ‘egalisering van kosten' (‘groot
Kostenstijgingen
onderhoud'), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is'.
De actualisatie van de grondexploitaties omvat in 2023 een aantal beperkte wijzigingen. Ten eerste is het inflatiepercentage zoals al aangegeven in dit verslag verhoogd van 2,25 Zo in 2022 naar 3,5Zo in 2023. Dit indexatiecijfer over 2023 ligt hoger dan de prijsindex voor bouwkosten van 60Zo. Dit is echter te verklaren door het gegeven dat veel werken al reeds waren aanbesteedt op basis van oudere prijspeilen. De kostenstijging van 3,5Z heeft een beperkt negatieve impact gehad op de winstgevendheid van de lopende complexen. Ook blijven de complexen die Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
winstgevend waren dat nog steeds. De totale winst stijgt dan ook, zoals eerder omschreven. Wij zien bij andere gemeentes ook dat zij in 2023 kiezen voor een lagere kostenindex omdat de inflatie ook daalt.
Wij hebben in onze controle geen fouten of onzekerheden geconstateerd.
Belangrijkste bevindingen in onze controle De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico
In lijn met deze overtuiging heeft de gemeente actief maatregelen geformaliseerd om
van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het
fraudepreventie te versterken en te verankeren in de operationele processen. Deze
overtreden van wet-en regelgeving
maatregelen omvatten niet alleen het aanscherpen van interne controlesystemen en het implementeren van striktere nalevingsprocedures, maar ook het bevorderen van
Als onderdeel van onze controle vragen wij uw organisatie jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving
een cultuur van integriteit en ethisch gedrag binnen de gemeente. Een verdere operationalisering van het beleid is het “Uitvoeringsagenda Fraudepreventie: risico inventarisatie Ermelo 2023”.
(corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met
Fraudepreventie is een dynamisch en continu proces dat voortdurend evolueert om
het personeel en met de gemeenteraad (of met de auditcommissie). Tijdens deze
gelijke tred te houden met veranderende omstandigheden en opkomende risico's. Het
gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico's,
beleid en het werkplan van de gemeente vormen solide leidraden voor het
waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van
implementeren van effectieve anti-fraudebeheersing. We hebben vastgesteld dat deze
corruptievraagstukken.
documenten een gedegen basis bieden voor het identificeren, analyseren en aanpakken van potentiële frauderisico's op een gestructureerde en proactieve manier.
De gemeente Ermelo heeft gedurende 2023 grote stappen gezet naar een uitgebreide frauderisicoanalyse. De gemeente Ermelo is in samenspraak en samenwerking met de
Bovendien merken wij op dat de gemeente in haar paragraaf bedrijfsvoering specifieke
partners in EHZM gekomen tot geüniformeerd beleid en gezamenlijke uitvoering. Dit
aandacht heeft besteed aan frauderisicobeheersing. Het opnemen van deze kwestie in
betreft het beleidstuk, genaamd “Beleid Fraudepreventie Ermelo 2023”. In het huidige
het controleplan voor 2023 getuigt van een voortdurende toewijding aan het
klimaat van toenemende complexiteit en uitdagingen op het gebied van financiën en
waarborgen van integriteit en transparantie in alle aspecten van haar activiteiten.
bestuur, benadrukt de gemeente het cruciale belang van fraudepreventie op alle niveaus van de organisatie. Het waarborgen van integriteit en transparantie in alle activiteiten van de gemeente is niet alleen een verantwoordelijkheid, maar ook een essentieel onderdeel van het publiek vertrouwen.
Als uw accountant zijn we vol vertrouwen dat de gemeente op de goede weg is om een robuust kader voor fraudepreventie te ontwikkelen en te handhaven. We blijven de gemeente attenderen om ervoor te zorgen dat deze inspanningen worden versterkt en effectief worden uitgevoerd, met als uiteindelijk doel het beschermen van de financiële belangen van de gemeenschap en het bevorderen van een cultuur van vertrouwen en integriteit.
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
Belangrijkste bevindingen in onze controle Rapporteren over fraude
De accountant maakt zelf ook een inschatting van de frauderisico's binnen een
Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA)
organisatie, en vormt zich een beeld van de maatregelen van interne beheersing die
een professioneel-kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van
de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te
materieel belang als gevolg van fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot
voorkomen en te bezien of deze maatregelen effectief zijn.
omkoping, corruptie, ondermijning en de naleving van andere wet- en regelgeving. In iedere organisatie bestaat een risico op het doorbreken van de interne beheersing De aandacht voor het thema fraude en integriteit neemt de laatste jaren steeds verder
door het management bij de totstandkoming van schattingen. We beoordelen in het
toe. Het zorgt ervoor dat organisaties steeds vaker gevraagd wordt transparant te zijn
kader van onze controle de interne processen op deze schattingen en doen
in de visie, het beleid en het toezicht op het integer handelen in alle geledingen van de
detailcontroles op de uitgangspunten en aannames die aan significante schattingen
organisatie. Dat gaat dus niet alleen over fraude maar ook over misbruik en oneigenlijk
ten grondslag liggen. Ook zijn we alert op ongebruikelijke transacties,
gebruik, het hanteren van gedragscodes en de naleving van andere regelgeving
samenwerkingsrelaties en de naleving van procedures die mede tot doel hebben
bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Dit geldt niet alleen
transparantie en integer handelen te bevorderen. Elementen daaruit zijn controles op
op de werkvloer, maar vraagt ook iets van organisatie en bestuur.
de prestatielevering bij inkooptransacties, het naleven van het inkoopbeleid en aanbestedingsregels.
Met ingang van 2022 is het op grond van de verslaggevingsregels voor veel organisaties verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de fraudegevoeligheid
Fraude en integriteit
van de organisatie. Voor gemeente geldt een aanbeveling om hierover te rapporteren
Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen. Wij hebben op basis van
vanuit de kadernota rechtmatigheid. Voor gemeenten geldt echter vanuit Artikel 2:391
onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie
lid 1 BW dat voornaamste risico's dienen te worden toegelicht in onder andere de
is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde
paragraaf bedrijfsvoering. Wij dienen als uw accountant er op toe te zien dat het
integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt. Wij merken daarbij op
college B&W rapporteert over de voornaamste frauderisico's en het
dat wij de integriteitskwesties deze mondeling besproken hebben omdat de gemeente
fraudemanagement van de gemeente.
geen systematische registratie van integriteitskwesties bijhoudt. Wij verwijzen hiervoor naar ons advies hierover in onze managementletter 2023.
De afgelopen jaren hebben we steeds aandacht gevraagd voor het opstellen van een (fraude)risicoanalyse en de rapporteringsverplichting in veel sectoren is een volgende stap in dit proces. De gemeente Ermelo beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Zoals benoemd vormen de documenten “Beleid Fraudepreventie Ermelo” en “Uitvoeringsagenda Fraudepreventie: risico inventarisatie Ermelo 2023” hier de kern in. Dit is kort benoemd Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
in de jaarrekening, namelijk in paragraaf Bedrijfsvoering. Hiertoe verwijzen wij ook in onze controleverklaring in sectie “Controle-aanpak frauderisico's”.
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen
Inhoudsopgave Samenvatting
Continuïteitsbeoordeling
aanwijzingen voor fraude
In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust
gemeente om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten.
bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en
Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de
onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de
vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van
betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de
eigen inkomsten, de risico's die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico's die wij
bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als
als uw accountant signaleren.
accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de
Bevindingen
jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Vanwege de geopolitieke situatie, de inflatie, de energieprijsontwikkeling en ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants is, net als bij het onderwerp fraude, steeds vaker informatie in de controleverklaring opgenomen over de
Rechtmatigheid
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter
continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren.
dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte,
Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
H a
İ P 5
het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele
De continuïteitsafwegingen worden bij u op dit moment veelal expliciet gemaakt en zijn onderdeel van het proces waarin organisatie en bestuur worden betrokken. Dit heeft haar weerslag in bijvoorbeeld paragraaf Weerstandsvermogen en risico-beheersing, waarin u aandacht heeft voor uw risico-beheersing en de gestelde norm kengetallen waarop de provincie Gelderland haar beoordeling baseert.
oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
18
V-ft* Eshuįş
Belangrijkste bevindingen in onze controle Sociaal domein (3 decentralisaties)
Zorg in Natura/Jeugdzorg en WMO
Voor de jaarrekeningcontrole 2023 hebben wij - met inachtneming van de Audit Alert
In de bestedingen aan zorgaanbieders WMO en Jeugd hebben wij in 2023 geen
Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) - de
ongecorrigeerde onzekerheden of afwijkingen voor de getrouwheid geconstateerd.
door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd, exclusief PGB's) geëvalueerd.
De controle op de bestedingen Jeugdwet/WMO worden uitgevoerd door Meerinzicht (rechtmatigheid) en haar accountant (getrouwheid).
PGB’s en Sociale Verzekeringsbank De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2023 verstrekt. Voor de gemeente Ermelo heeft de accountant van de SVB fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De geconstateerde fouten vallen onder de rapporteringstolerantie, waardoor deze niet staan benoemd in de bijlage 1. f 14.000.000
f 12.890.487
f 12.000.000
f 10.000.000
f 8.000.000
f 7.635.382 f 7.737.981
f 5.281.444 f 5.434.048
f 5.336.158
f 6.000.000
f 4.000.000
f 541.000 f 634.000
f 2.000.000
f 525.000
fJeugdwet Bestedingen 2023 Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
PGB bestedingen
WMO m Bestedingen 2022
m Bestedingen 2021
Belangrijkste bevindingen in onze controle Energietoeslag
Aantal uitgekeerde energietoeslagen 2023
In overeenstemming met de Beleidsregels Eenmalige energietoeslag Ermelo, Harderwijk en Ermelo 2023 heeft GR Meerinzicht over 2023 zorggedragen voor de uitvoering van deze regeling.
Inwoners van de gemeente konden als zij voldoen aan bepaalde voorwaarden zoals
Tweede regeling 1200Zo - 1300Zo (ZWD is uitbetaald in dec. 2023) Energietoeslag 2023 (ZWD is uitbetaald in december 2023)
opgenomen in de Beleidsregels een energietoeslag aanvragen. De regels zijn ingesteld om de energietoeslag beschikbaar te maken voor mensen met een laag Eerste regeling 1200Zo - 1300Zo
inkomen.
De eenmalige energietoeslag betrof f 800 per huishouden met een laag inkomen. Een
Tweede regeling 2022 (f 500 uit decembercirculaire)
908
aanvullende uitkering van f 500 is uitgekeerd als huishoudens aan het maximale bestaansminimum voldeden. Voor huishoudens die iets boven de norm uitkomen is Eerste regeling 2022 (f 500 plus f 1.300)
een stapsgewijze afbouw van f 200 toegepast.
65 200
400
600
800
1.000
b Ermelo
Verantwoorde kosten energietoeslag 2023 f 1.400.000 f 1.200.000
f 1.173.529
De accountant van GR Meerinzicht en de interne controleurs van Meerinzicht hebben de werkzaamheden op de energietoeslag uitgevoerd. Hierbij evalueren wij de kwaliteit
f 1.000.000
van de controle en of de kosten een getrouw beeld geven. Tijdens de controle zijn
f 800.000
b Energietoeslag 2023
f 600.000
b Energietoeslag 2022
f 400.000 f 200.000 fErmelo Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd.
Belangrijkste bevindingen in onze controle Opvang ontheemden Oekraïne
Wij hebben als onderdeel van de controle van de programmagelden van GR
Op basis van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne heeft de
Meerinzicht deze A16 regeling gecontroleerd. Veruit het grootste gedeelte van de
gemeente Ermelo de gemaakte kosten rondom Opvang ontheemden Oekraïne
verantwoorde kosten betreft de bekostiging met betrekking tot de gerealiseerde
verantwoord in de SiSa bijlage, onder regeling A16. Oekraïense ontheemden zijn
opvangplekken per dag, zoals hieronder is weergeven.
geregistreerd en verbleven in één van de opvanglocaties zoals beschikbaar gesteld
Bekostiging A16 2023 versus 2022
door de gemeente of op een particulier opvangadres in de gemeente Ermelo. De organisatie en administratie van de opvang voor Oekraïense ontheemden was de verantwoordelijkheid van de gemeente Ermelo, terwijl de organisatie en administratie van de verstrekkingen leefgeld was belegd bij GR Meerinzicht.
e 4.500.000 e 4.000.000
e 3.938.184e 3.977.366
e 3.500.000 400
e 3.000.000 360 e 2.500.000
350
e 2.000.000 300
e 1.500.000 e 1.000.000
250
217
e 500.000
200
e2023
2022
150 ■ Totale bekostiging normbedrag x gerealiseerde plekken x aantal dagen 100 50 0
95
I
Gemiddeld aantal Gemiddeld aantal gerealiseerde plekken gerealiseerde plekken 2022 2023
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
■ Totale verantwoorde kosten A16 regeling Wij hebben deze kosten gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2023. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de Gemiddeld aantal dagen beschikbaar 2022
Gemiddeld aantal dagen beschikbaar 2023
rechtmatigheid van de verantwoorde gegevens (indicatoren). Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd.
Belangrijkste bevindingen in onze controle Schatkistbankieren Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om
Inleiding
hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden ^ alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2023 per kwartaal een limiet van f 1,8 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening
Inhoudsopgave
verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de overdan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2023 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt
Samenvatting
dat de gemeente Ermelo in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Bevindingen
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector
Rechtmatigheid
(WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat
Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
H a
İ P 5
zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2023 niet meer bedragen dan f 223.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief - wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan - ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van f 75.000. In 2023 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
Es hu is
Rechtmatigheidsverantwoording
A
Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting
Stand van zaken rechtmatigheidsverantwoording per 12 april 2024
Rechtmatigheid uitgelegd
Zoals we eerder aan u gerapporteerd hebben, heeft het Rijk besloten dat met ingang
Rechtmatigheid houdt in dat alle handelingen van de gemeente in overeenstemming zijn
van 2023 niet langer de accountant maar het college verantwoording aflegt en een
met de geldende wet- en regelgeving. Dit omvat onder andere aanbestedingen,
conclusie trekt over het rechtmatig handelen binnen de gemeente Ermelo. Onze rol
omgevingswet, arbeidsomstandigheden en subsidievoorwaarden. In het kader van de
beperkt zich tot het toetsen of de rechtmatigheidsverantwoording op getrouwheid. Dit
rechtmatigheidsverantwoording wordt de focus gelegd op de financiële rechtmatigheid,
omvat toets op de rechtmatigheidsverantwoording zelf, de toelichting daarop in de
waarbij door het college moet worden verantwoord dat baten, lasten en balansmutaties
paragraaf bedrijfsvoering, en de bevindingen die voortvloeien uit de interne controles
rechtmatig zijn uitgevoerd. In 2005 zijn negen criteria vastgesteld om het begrip financiële
en anderszins zijn geconstateerd.
rechtmatigheid concreet te maken. Het college legt in de jaarrekening verantwoording af over al deze criteria. De eerste zes criteria, die gerelateerd zijn aan de getrouwheid van
Begin 2024 zijn decentrale overheden en accountants geconfronteerd met de
Bevindingen
mededeling van het ministerie van BZK dat het regelgevend kader voor de rechtmatigheidsverantwoording nog niet af is. De gemeentewet en de wet
Overig
De volgende criteria vallen onder ons getrouwheidsoordeel:
Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). Inmiddels is bekend
^
Calculatiecriterium
^
Valuteringscriterium
^
Adresseringscriterium
•
Volledigheidscriterium
•
Aanvaardbaarheidscriterium
^
Leveringscriterium
hebben tegen de voorgestelde regelgeving. Dat houdt snelle aanpassing van de regels i
a
tegen.
Dat betekent niet dat de rechtmatigheidsverantwoording niet kan worden opgesteld of dat de controle daarop nog niet is uitgevoerd, omdat op basis van de conceptregelgeving en de daarop gebaseerde uitspraken en toelichtingen, veel mogelijk is. Onze cijfermatige controles ondervinden hier geen hinder van en u bent
De volgende criteria vallen onder de rechtmatigheidsverantwoording:
zelf aan de slag gegaan met de rechtmatigheidsverantwoording.
•
Voorwaardencriterium
Inmiddels heeft BZK in IBI Nieuwbrief 121 en 122 decentrale overheden gevraagd om,
•
Begrotingscriterium
^
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
conform de gewijzigde Gemeentewet, “gewoon” een rechtmatigheidsverantwoording
Bijlagen
op te nemen in de jaarrekening. Daarmee is begin april 2024 duidelijkheid gekomen, waardoor organisaties en accountants verder kunnen.
Als accountants betreuren we deze, voor ons niet beïnvloedbare, en voor ons beide Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
in de rechtmatigheidsverantwoording.
verslaggevingsregels, het BBV, en voor onze controlecriteria, zoals opgenomen in het geworden dat de Algemene Rekenkamer heeft aangegeven fundamentele bezwaren te
Financiële positie
IT-audit
lasten. De overige drie criteria, die specifiek gaan over rechtmatigheid, worden behandeld
gemeenschappelijke regelingen zijn weliswaar gewijzigd maar dat geldt niet voor uw
Rechtmatigheid
Organisatie
de financiële informatie, worden weerspiegeld in de balans en het overzicht van baten en
lastige, omstandigheden. Uiteindelijk hebben deze perikelen niet geleid tot vertraging van de afgifte van de controleverklaring, uitgezonderd het moment van aanpassen van de financiële verordening.
Getrouwheid rechtmatigheidsverantwoording
De gemeente Ermelo heeft de kaders tijdig geactualiseerd, maar de wet van de
Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording toetst de accountant
remmende voorsprong is ook op u van toepassing. De verschillende interpretaties,
uitsluitend of de jaarrekening getrouw is, maar toetst daarbij ook of de
uitspraken en aanpassingen in de landelijke regelgeving hebben ook geleid tot een de
rechtmatigheidsverantwoording dat is. Dit betekent onder meer dat afwijkingen van
facto aanscherping in de toepassing van de criteria. Met name op het vlak van
rechtmatigheid (voor zover deze niet ook van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen
begrotingsrechtmatigheid is in de laatste maanden na veel discussie nog het nodige
invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Hierdoor kan het
aangepast. Dit heeft voor uw gemeente uiteindelijk ook geresulteerd in een op 5 juni
bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke afwijkingen van rechtmatigheid zijn
2024 aangepaste financiële verordening inzake hoe om te gaan met
opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking
begrotingsafwijkingen in het kader van het begrotingscriterium.
van de controleverklaring toch goedkeurend is, omdat de omvangrijke rechtmatigheidsfouten getrouw zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. En die verantwoording is 'waar', dus getrouw. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is mede bedoeld om het gesprek te ondersteunen tussen de gemeenteraad en het college, over de (financiële) rechtmatigheid, met als doel om zowel de kaderstellende als de controlerende rol van de raad te versterken. Wij evalueren de huidige status van de kaderstelling en de drie afzonderlijke criteria, waarover door het college verantwoording afgelegd moet worden.
Werkzaamheden accountant t.a.v. de rechtmatigheidsverantwoording De accountant dient, in overeenstemming met de NBA-handreiking 1152, op basis van de evaluatie van de opzet en het bestaan van de werkzaamheden van de VIC-functie per proces te beoordelen of deze kwalificeert als een effectieve beheersingsmaatregel waarop de accountant kan steunen. Bij het bepalen van de aard, timing en omvang van controlewerkzaamheden verricht de accountant werkzaamheden om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen over de effectieve werking van de VICfunctie als interne beheersingsmaatregel over het gehele boekjaar. Dit betreft een mix
Status kaderstelling
van de volgende werkzaamheden:
Of het nu de financiële kaders van de begroting zijn, de verordeningen of de
•
beleidsmatige kaders in de vorm van visies en nota's, het is bijna altijd het college dat de kaders formuleert. De raad stelt deze kaders al dan niet na enige discussie en
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
Vaststellen dat uitgevoerde werkzaamheden conform de geplande werkzaamheden zijn;
^
Inspecteren van de werkdocumenten, onderliggende documentatie en rapportages
soms met amendementen vast.
op onderlinge consistentie en het bespreken van de VIC uitkomsten met de
Als gevolg van de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording hebben veel
controller en functionarissen van de VIC-functie;
decentrale overheden kaderstellingen geactualiseerd. In onze controle hebben wij ons
Vaststellen dat er voldoende en geschikte informatie is verkregen om de VIC
gebaseerd op de volgende kaders:
functie in staat te stellen redelijke conclusies te trekken, waaronder het inspecteren
^
Controleverordening
van de onderliggende brondocumentatie die door de VIC-functie is gebruikt bij de
^
Controleprotocol, inclusief verantwoordingsgrens
uitvoering van de werkzaamheden;
^
Financiële verordening
^
Normenkader
^
Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting
^
^
Bevindingen
Reperformance van de VIC, waarbij eveneens wordt vastgesteld dat de
Verantwoordingscriterium
bevindingen in de rapportages van de VIC-functie consistent zijn met de uitkomsten
Het voorwaardencriterium betreft de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van
van de uitgevoerde werkzaamheden. Naast de reperformance voert de accountant
financiële beheershandelingen. Deze eisen of voorwaarden zijn afkomstig uit diverse
ook eigen gegevensgerichte werkzaamheden en deelwaarnemingen uit op
wet- en regelgeving en omvatten aspecten zoals doelgroep, termijn, grondslag,
transacties die door de cliënt niet in de werkzaamheden (uitgevoerde steekproef,
administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht,
spend analyse, deelwaarneming) zijn betrokken;
hoogte en duur. Het voorwaardencriterium richt zich met name op aandachtspunten
Aan de hand van de notulen Z actielijst vaststellen dat de rapportages van de VIC-
zoals naleving van eigen voorwaarden bij subsidieverstrekking, vermijding van niet-
functie inhoudelijk zijn behandeld in het MT Z de directie;
toegestane staatssteun, aanbestedingen, naleving van de Participatiewet,
Vaststellen dat er follow-up wordt gegeven aan de geconstateerde bevindingen.
modelverordeningen 212 en 213a, bevoegdheden, personeelslasten en verordeningen. Het uitgangspunt betreft het door de raad vastgestelde normenkader.
Monitor rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheid
Zoals benoemd gaat het in de rechtmatigheidsverantwoording om drie criteria, te
Rechtmatigheidsverantwoording rechtmatigheidsfouten, zoals geconstateerd door de VIC-functie
weten het voorwaarden-, M&O-, en begrotingscriterium. Het college heeft in de
Financiële positie Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
paragraaf bedrijfsvoering openheid en transparantie betracht in het rapporteren van
pi
geconstateerde onrechtmatigheden.
İ
afgesproken rapporteringstolerantie zijn uitgekomen. In de tabel hiernaast is een
m n
ŭ
Begrotingscriterium
f 7.000
Voorwaardencriterium
f 999.905
M&O-criterium
f 15.000
In de paragraaf bedrijfsvoering zijn alle onrechtmatigheden opgenomen die boven de samenvatting opgenomen van de informatie zoals benoemd onder Rechtmatigheidsverklaring in de paragraaf bedrijfsvoering.
Totale rechtmatigheidsfouten
C 1.021.905
Verantwoordingsgrens (30Zo)
C 3.270.000
Ruimte onder de grens niet goedkeurend oordeel rechtmatigheid
C 2.248.095
26
Op basis van de vastgestelde materialiteit van 30Zo en de daadwerkelijke gerealiseerde
Indien onze conclusie overeenstemt met die van uw VIC-functie, levert dit ons
baten en lasten worden de volgende significante processen onderkend, in lijn met de
zekerheid op met betrekking tot de getrouwheid van de
aanpak van uw VIC-functie:
rechtmatigheidsverantwoording.
^
EU-aanbestedingsproces
^
Subsidieverstrekkingsproces
Na zorgvuldige analyse en uitvoering van onze controlewerkzaamheden in het kader
^
Belasting-en heffingsproces
van het voorwaardencriterium, concluderen wij dat wij voldoende
•
Omgevingsvergunningsproces
^
Grondverkoopproces
^
Proces rondom de participatiewet, jeugdwet en WMO
•
Personeelsproces
•
Treasuryproces
•
Proces rondom dotaties en ontrekkingen reserves
Overige processen die als significant kunnen worden gezien, zoals het digitale
controlewerkzaamheden hebben verricht om te steunen op de effectieve werking van de VIC-functie als interne beheersingsmaatregel gedurende het gehele boekjaar. Deze inspanningen hebben ons voorzien van voldoende en geschikte controle-informatie om onze conclusies te onderbouwen en een betrouwbare basis te bieden voor de rechtmatigheidsverantwoording.
Aanbesteden (onderdeel van voorwaardencriterium) Het voldoen aan de Europese aanbestedingswet is verplicht voor de gemeente. De
factuurverwerkingsproces en het proces rondom de verwerking van
uitkomsten ten aanzien van de procesgang met betrekking tot het inkoop en
inkomensoverdrachten (baten), betreffen processen die nagenoeg geheel alleen
aanbestedingsproces zijn gerapporteerd in de managementletter. Wij hebben de
relevant zijn vanuit getrouwheidsaspecten. Deze vallen daarmee buiten het oordeel
uitkomsten van uw interne aanbestedingsanalyses beoordeeld en concluderen, net als
van uw VIC-functie en valt daarmee onder onze verantwoordelijkheid.
u, dat voor een bedrag van afgerond f 999.905 als onrechtmatig moeten worden aangemerkt.
Als onderdeel van onze controlewerkzaamheden hebben wij systeemgerichte werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot het voorwaardencriterium. Hierbij
Gelet op het belang van de financiële rechtmatigheid en de druk op een stevige interne
hebben wij ons laten leiden door de werkzaamheden van uw VIC-functie met
beheersing, die indirect voortvloeit uit de invoering van de
betrekking tot deze processen. Om de betrouwbaarheid van de
rechtmatigheidsverantwoording, is het mogelijk dat keuzes uit het verleden wellicht
rechtmatigheidsverantwoording te toetsen, hebben wij voor een deel van de
heroverwogen moeten worden, omdat ten dele sprake is van doorlopende fouten. Over
werkzaamheden van de VIC-functie een herbeoordeling uitgevoerd.
heel 2023 blijft de rechtmatigheidsfout op dit onderdeel binnen de geldende toleranties. De uitkomsten zijn daarom niet van invloed op de strekking van uw
Tijdens deze herbeoordeling hebben wij specifieke deelwaarnemingen geselecteerd en deze opnieuw beoordeeld om te bepalen of wij tot eenzelfde conclusie komen als uw VIC-functie. Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
rechtmatigheidsverantwoording.
A
Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen
Begrotingscriterium
Wij hebben in onderstaande tabel alle bruto begrotingsafwijkingen weergeven en
Het begrotingscriterium heeft betrekking op het budgetrecht van de raad. Financiële
vervolgens de acceptabele begrotingsafwijkingen in mindering gebracht, waardoor
beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, en ook de
alleen de daadwerkelijke onrechtmatigheden overblijven uit hoofde van het
balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de
begrotingscriterium. U heeft als raad op 5 juni 2024 de financiële verordening
geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma's. In de begroting
aangepast zodat batenafwijkingen en lastenonderschrijdingen bij het vermelden
zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld en ook is in de
hiervan op zijn laatste in de jaarrekening nog als tijdig moet worden gezien. Door het
begroting krediet geraamd voor geplande investeringen. Dit houdt in dat de financiële
tijdig melden van deze afwijkingen bestempelen deze als acceptabel. Deze leiden
beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste
daarmee niet tot onrechtmatigheden, zoals in overeenstemming tussen de afspraken
programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar
met de raad en het college. De onrechtmatigheden uit hoofde van het
van belang zijn. De financiële beheershandelingen moeten tot stand komen binnen de
begrotingscriterium zijn daarmee volledig meegewogen in het oordeel van de VIC-
grenzen van de geautoriseerde begroting. Die grens is hard, lasten- en
functie.
investeringskredietoverschrijdingen is per definitie onrechtmatig. Dit omdat de afwijking
Begrotingscriterium
een inbreuk vormt op het budgetrecht van de raad. Zoals benoemd heeft u een
Rechtmatigheid
addendum vastgesteld op de financiële verordening. Hierin heeft u afspraken gemaakt
Lasten- en kredietoverschrijdingen (altijd onrechtmatig)
f-
Batenafwijkingen (alleen bij onacceptabel onrechtmatig)
f 6.947.000
Lastenonderschrijdingen (alleen bij onacceptabel onrechtmatig)
f 8.780.000
Totale bruto begrotingsafwijkingen
C 15.727.000
Acceptabele begrotingsafwijkingen o.b.v. financiële verordening
C 15.727.000
over hoe om te gaan met bijvoorbeeld onderbestedingen, tijdigheid en onderprestatie. Het is de vraag of u vindt dat u tijdig geïnformeerd bent als de over- en
Financiële positie
onderschrijdingen gemeld worden in de jaarrekening en worden toegelicht. Het gaat
Organisatie
daarbij om overschrijdingen van de begrote exploitatielasten op programmaniveau
i
maar ook over overschrijding van investeringslasten op het niveau van de door de raad beschikbaar gestelde investeringskredieten.
IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
a
n a
Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende
Beg rotingson rechtmatigheden in p rog ramma's
C-
overschrijdingen tijdig worden gemeld aan gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen
Overschrijdingen op investeringskredieten
7.000
Totaal begrotingsonrechtmatigheden
C 7.000
voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van raad.
28
Inleiding
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
Wij hebben in onze controle het volgende verricht ten aanzien van het M&O-criterium:
Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig
^
verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of uitkeringen te verkrijgen, dan wel met het doel om voor een te laag bedrag aan
Inhoudsopgave
preventiebeleid. ^
heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden kan gelijk worden gesteld met het plegen van fraude, door onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen.
Samenvatting
^
met betrekking tot het M&O-criterium. ^
werkplan fraudepreventie m.b.t. het M&O-criterium. Tevens hierbij vastgesteld of
rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feítelijke handelingen, verkrijgen van
mogelijk bevindingen hierin zijn gerapporteerd in de paragraaf bedrijfsvoering.
overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen
Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Ermelo
pi
İ
m n
Wij hebben de opzet en bestaan getoetst van benoemde maatregelen in het
Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van
^
aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar
Financiële positie
Wij hebben geen risico op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening geïdentificeerd op het niveau van beweringen in de rechtmatigheidsverantwoording
fraudeopsporing en sancties.
Rechtmatigheid
Wij hebben vastgesteld dat de gemeente beschikt over een werkplan fraudepreventie, waaronder de preventie van M&O.
Bij fraude passen beheersmaatregelen zoals fraudepreventie, handhaving,
Bevindingen
Wij hebben vastgesteld dat de gemeente beschikt over een actueel M&O
in strijd met het doel en de strekking daarvan (de 'geest van de wet'). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden.
Wij hebben de werking getoetst van de belangrijkste maatregelen die het college heeft getroffen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik.
^
Wij hebben geen tekortkomingen gesignaleerd die daarmee een onzekerheid in de controle of rechtmatigheidsverantwoording veroorzaken over de vraag of het M&Ocriterium juist en volledig is weergegeven.
Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.
ŭ
29
Eshuis
Financiële positie
Per saldo persoonlijker
Financiële positie In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van de ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente.
Inleiding
De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2022 toegenomen. In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd.
Inhoudsopgave
De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2023 bedraagt f 10,9 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds f 0,2 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2023 f 11,1 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is