20230713 Concept Milieueffectrapport WP Horst en Telgt v5 0

Op de kaart is het plangebied aangewezen als onderdeel van ‘Windenergie kansrijke locaties extra ontwikkeling’.

2.4.2 Beleidslijn windenergie

Om de afspraken met het Rijk over 6.000 MW windenergie op land in 2020 uit te voeren, heeft de provincie Gelderland in het Energieakkoord afgesproken dat 230,5 MW aan windenergie wordt opgesteld. Dit doel is in 2020 nog niet behaald. De taak van de provincie is het aanwijzen van voldoende ruimte voor deze hoeveelheid windenergie. Daarmee is de realisatie van windenergie een provinciaal belang. Daarnaast is voor de periode na 2020 meer windenergie nodig om de doelstelling van energieneutraliteit te realiseren. Het beleid uit de Omgevingsvisie Gelderland ten aanzien van windenergie wordt in de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland gecontinueerd. Het combineren van windturbines met andere, intensieve functies in een gebied heeft de voorkeur van de provincie in de Omgevingsvisie Gelderland, dit beleid wordt gecontinueerd in de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. Het kan de beleving van een gebied benadrukken. Verschillende strategieën kunnen worden toegepast. Mogelijke combinaties zijn: •

combinatie met infrastructuur;

•

combinatie met regionale bedrijventerreinen;

•

combinatie met intensiveringsgebieden glastuinbouw;

•

combinatie met agrarische productielandschappen.

Ter voorkoming van visuele interferentie moeten windlocaties nabij bestaande windparken of windparken waarvoor de plannen al vastgesteld zijn, voldoen aan de volgende voorwaarden: •

de verschillende locaties worden in samenhang met elkaar ontworpen, zodat een begrijpelijk en rustig ruimtelijk geheel wordt gecreëerd,

•

visualisaties van de samenhang tussen de verschillende locaties moeten aantonen dat er geen sprake is van interferentie. Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 18

2.4.3 Omgevingsverordering Gelderland In de Omgevingsverordening provincie Gelderland staan regels voor de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland. De geconsolideerde versie van de Omgevingsverordening (februari 2022) is de meest actuele versie van de Omgevingsverordening.

Vervallen verbodsgebied windenergie Voor het projectgebied gold op basis van de Omgevingsvisie Gelderland een ‘Verbodsgebied Windenergie’. In ‘Actualisatieplan 7’ van de Omgevingsverordening (31-03-2021) is deze begrenzing komen te vervallen, omdat het gebied niet langer als provinciaal beschermd weidevogelgebied is aangewezen. Dit is te zien in Figuur 2.1. De Omgevingsvisie van de provincie Gelderland is hierop nog niet aangepast. Dit is nog niet gebeurd omdat er sinds de aanpassing van de Omgevingsverordening geen wijziging van de Omgevingsvisie heeft plaatsgevonden. Bij de vaststelling van een Provinciaal inpassingsplan (PIP) wordt rekening gehouden met de meest recent vastgestelde kaarten. In het PIP voor het windpark Horst en Telgt zal deze discrepantie worden toegelicht en worden uitgelegd worden waarom in dit geval afgeweken mag worden van de Omgevingsvisie.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 19

Figuur 2.1 Uitsnede ‘Actualisatieplan 7 Omgevingsverordening’ (aangevuld met groene gestippelde contour van projectgebied, bewerking Pondera)

Bron: Provincie Gelderland

Weidevogelgebieden werden in de voorgaande Omgevingsverordening beschermd via het algemene regime van de Groene Ontwikkelingszone. In de Groene ontwikkelingszone ligt de nadruk op het versterken dan wel het ontwikkelen van natuurwaarden door nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen toe te laten. In ganzenrustgebieden en weidevogelgebieden ligt de nadruk echter niet op versterking en ontwikkeling, maar op (natuur)behoud. Daarom werd besloten deze gebieden uit de Groene ontwikkelingszone te halen en een eigen beschermingsregime te geven.

Ruimtelijk ontwerp De verordening schrijft voor dat in een ruimtelijk plan dat oprichting van een of meer windturbines mogelijk is voorzien van een ruimtelijk ontwerp. In het ruimtelijk ontwerp wordt aandacht besteed aan de relatie tussen windturbine of windturbines en: •

De ruimtelijke kenmerken van het landschap;

•

De maat, schaal en inrichting in het landschap; Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 20

•

De visuele interferentie met een nabijgelegen windturbine of windturbines;

•

De cultuurhistorische achtergrond van het landschap;

•

De beleving van het windpark in het landschap.

2.4.4 Handelingsperspectief wespendief (nog niet vastgesteld) Bij de ontwikkeling van windparken rond de Veluwe speelt de bescherming van de wespendief (Figuur 2.2) een belangrijke rol. Figuur 2.2 Foto van een wespendief

Bron: Wikipedia

In het kader van de RES is bepaald dat hierover bovenregionale afstemming plaatsvindt. De provincie neemt hierin de regie. In dat kader werkt de provincie een handelingsperspectief wespendief uit. Het handelingsperspectief is inmiddels opgesteld maar nog niet vastgesteld. Onderstaand is weergegeven wat er op dit moment is uitgewerkt. Het aantal wespendieven op de Veluwe is gering en er is een kans dat een wespendief overlijdt als gevolg van aanvaring met (de wieken van) een windturbine die zich in het leefgebied van deze roofvogel bevindt. In 2021 is daarom bovenregionaal afgesproken dat de provincie Gelderland de regie op zich neemt om te komen tot een handelingsperspectief voor windenergie in de zone van 1 tot 8 kilometer rondom de Veluwe (leefgebied wespendief). Met het handelingsperspectief wil de provincie zowel het plaatsen van windturbines in de zone van 1 tot 8 kilometer rondom de Veluwe mogelijk maken en tegelijkertijd de instandhoudingsdoelen voor de wespendief én het herstel van de Veluwe tot een gezond natuurgebied respecteren. De provincie is dus voornemens om deze doelen bij elkaar brengen. Hierbij wordt gedacht aan het volgende scenario:

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 21

Het beperkt toestaan windturbines in de zone van 1 tot 8 kilometer rond de Veluwe en het opleggen van een stilstandsvoorzieningen voor bestaande én nieuwe windparken. In het Natura 2000-gebied en in de zone tot 1 kilometer rondom de Veluwe worden geen windturbines toestaan. Dit scenario heeft gevolgen voor de bestaande of vergunde windparken in de 1 tot 8 kilometerzone en ook voor de vier windparken die al in voorbereiding zijn en mogelijk gebouwd kunnen worden. Windpark Horst en Telgt is zo’n windpark in voorbereiding. Het scenario moet nu verder worden uitgewerkt. In het najaar/eind 2022 is de besluitvorming over het uitgewerkte scenario. De windparken en de RES-regio’s blijven we bij dit proces betrekken. Wanneer voor afronding van dit MER meer duidelijkheid is over de het beleid inzake de wespendief, zal de betekenis hiervan voor het windpark Horst en Telgt aan dit MER worden toegevoegd.

2.5 Regionaal beleid 2.5.1 RES-regio Noord-Veluwe Om de landelijke en lokale doelstellingen rondom energieneutraliteit te bereiken, werken 30 energieregio’s aan een Regionale Energiestrategie (RES). Ermelo en Putten doen dit samen in de regio Noord-Veluwe. De Noord-Veluwse gemeenteraden, Provinciale Staten en het waterschap Vallei en Veluwe hebben de Regionale Energiestrategie (RES) vastgesteld en op 9 juli aangeboden bij het Nationaal Programma RES13. In de RES 1.0 beschrijft de regio Noord-Veluwe welke bijdrage zij levert aan het behalen van de klimaatdoelstellingen op het gebied van elektriciteit en de gebouwde omgeving, het zogenaamde regionale bod. De RES 1.0 richt zich voor de realisatie van het bod op twee hoofdthema’s: elektriciteit en warmte. De regio Noord-Veluwe wil in 2030 ongeveer 0,53 TWh duurzame elektriciteit opwekken. Het regionale bod bestaat uit twee onderdelen: •

Een deel dat bestaat uit projecten die al gerealiseerd zijn, of die een vergunning hebben en een SDEbeschikking hebben.

•

Het ambitiedeel dat bestaat uit mogelijkheden voor projecten, die voor 2030 gerealiseerd kunnen worden.

Het ambitiedeel telt samen met het gerealiseerde deel op tot 0,53 TWh en bestaat uit zoekgebieden voor windenergie en bouwstenen voor zonne-energie. Op basis van de uitgangspunten, milieuaspecten, waarden, resultaten van ruimtelijke onderzoeken en een omvattend proces, zijn zoekgebieden aangewezen. Een zoekgebied is een gebied waar de regio mogelijkheden ziet voor de realisatie van projecten voor wind- en/of zonne-energie. Of en waar projecten precies worden gerealiseerd, staat nog niet vast. De regio richt zich voor windenergie op de volgende drie gebieden: Knooppunt Hattemerbroek, bedrijventerrein Lorentz in Harderwijk en Nuldernauwkust in Ermelo en Putten. In Figuur 2.3 zijn deze gebieden weergegeven. In de RES1.0 wordt over het zoekgebied ‘Nuldernauwkust’ het volgende gezegd: ‘Binnen dit zoekgebied is het mogelijk om een (eventueel dubbele) lijnopstelling van windturbines te realiseren. De bundeling van windmolens aan de bovenregionale infrastructuur wordt gesteund vanuit de 13

https://energiestrategienv.nl/actueel/regionale-energiestrategie-vastgesteld Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 22

stakeholders, en is ook een denklijn die we terugzien in meerdere andere RES-regio’s in Gelderland. De schaal van de windturbines en de lijnopstelling langs de weg gaan relatief goed samen met het dynamische snelweglandschap. Een opstelling met zeven turbines van ca. 5.6 MW lijkt mogelijk met de technische ruimte die er is.”

Figuur 2.3 Zoekgebieden in de RES 1.0 (blauw omcirkeld Nuldernauwkust)

Bron: RES 1.0 Noord-Veluwe

2.5.2 Gemeente Ermelo en Putten in samenhang met de RES Eén van de zoekgebieden voor windenergie ligt deels in het grondgebied van Ermelo: de Nuldernauwkust tussen Putten en Ermelo (zie blauwe contour in Figuur 2.3. Dit zoekgebied geeft de mogelijkheid voor een (deels dubbele) lijnopstelling van windmolens parallel aan de A28 aan de landzijde. Realisatie van projecten in zoekgebieden of bouwstenen lijkt mogelijk volgens de vastgestelde RES Regio NoordVeluwe, maar vraagt nog uitwerking en nader onderzoek. De regio wil samen met stakeholders verder onderzoeken of, en hoe, ontwikkeling van duurzame opwek in deze gebieden mogelijk is. De gemeenteraad van Ermelo heeft de RES 1.0 op 7 juli 2021 vastgesteld. De gemeenteraad van de gemeente Putten deed dit op 8 juli 2021. Op 9 juli 2021 is de RES 1.0 namens de Noord-Veluwse gemeenteraden, Provinciale Staten en het waterschap aangeboden bij het Nationaal Programma RES. In het ambitiedeel van het regionale bod zijn zoekgebieden voor windenergie aangewezen. Verder wordt vanuit de RES 1.0 gewerkt naar een actueel afwegingskader voor grootschalige energie opwek. Vervolgens worden daar initiatieven voor het opwekken van energie aan getoetst. Zodra het kader

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 23

klaar is wordt het toegevoegd aan het omgevingsplan en in de Omgevingsvisie van de gemeente Ermelo. Het afwegingskader grootschalige energie is tot heden nog niet opgesteld. Het nieuwe kader zal beleidsmatig geen invloed hebben op het windpark. Voor het windpark wordt gekeken naar bestaande beleidsnotities. Het afwegingskader grootschalige energie wordt niet eerder verwacht dan eind 2023. De gemeente Putten beschikt inmiddels wel over een lokaal afwegingskader. De uitgangspunten daarvan zijn vertaald in het gezamenlijke participatieplan voor dit project.

2.6 Beleid gemeente Ermelo 2.6.1 Beleidskader grootschalige energieopwekking Ermelo (2017) De gemeentelijke verkenning naar "Grootschalige duurzame energieopwekking" is op 14 december 2017 vastgesteld. De ambitie van de gemeenteraad van Ermelo is om in 2030 energieneutraal te zijn en in 2035 klimaatneutraal. Dit is niet alleen omdat het moet en nodig is vanuit overheidsbeleid en bredere maatschappelijke ontwikkelingen, maar vooral omdat het de gemeente Ermelo kansen geeft die de leefomgeving, economie en cultuur verder versterken. De verkenning richt zich op de haalbaarheid van grootschalige duurzame energieopwekking. Er wordt nog gewerkt aan een uitwerking van de verkenning in een visie duurzaamheid en een afweegkader voor grootschalige en kleinschalige energie-opwek en opslag. Ten tijde van het opstellen van het MER wordt nog gewerkt aan een visie duurzaamheid en een afweegkader voor grootschalige en kleinschalige energie-opwek - en opslag.

2.6.2 Hybride-akkoord Gemeente Ermelo 2022-2026 De coalitiepartijen van de gemeente Ermelo hebben in mei het coalitieakkoord 2022 tot 2026 gepresenteerd. Het raadswerkprogramma, met daarin de aanpak en aanvullingen op de opdracht aan B&W in het akkoord, wordt nog door de gemeenteraad vastgesteld. In het coalitieakkoord staat in ieder geval het volgende ten aanzien van duurzaamheid: Het coalitieakkoord draagt de titel: zorgzaam, spaarzaam en duurzaam. Deze drie woorden beschrijven onze speerpunten, namelijk: 1. Zorgzaam staat voor de inrichting van onze samenleving en in deze periode geven wij bijzonder aandacht aan eenzaamheidsbestrijding, scholen en wonen. 2. Spaarzaam staat voor goed financieel beleid wat neerkomt op niet meer uitgeven dan beschikbaar is. 3. Duurzaam staat voor een integrale visie op een duurzame samenleving. Duurzaam bouwen, duurzame scholen en een duurzaam Ecopark en duurzame keuzes. De overige duurzaamheidsambities worden verder vormgegeven in het raadswerkprogramma.

2.6.3 Omgevingsvisie Ermelo (2022) Op 26 januari 2022 is de omgevingsvisie Ermelo vastgesteld door de gemeenteraad. De omgevingsvisie is een strategisch document en schetst de toekomstige ontwikkelingsrichting van de gehele leefomgeving van de gemeente op hoofdlijnen. De ambitie van Ermelo is om in 2030 energieneutraal te zijn, en om klimaatneutraal te zijn in 2035. In de Omgevingsvisie zijn de RES-zoekgebieden opgenomen. Windpark Horst en Telgt ligt in dit zoekgebied.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 24

De gemeente Ermelo heeft ervoor gekozen (paragraaf 5.5 van de Omgevingsvisie) om voor de Omgevingsvisie geen plan-m.e.r. procedure te doorlopen. De motivatie daarvoor is dat de Omgevingsvisie grotendeels is gebaseerd op bestaand beleid. Wanneer de inhoud van een concreet initiatief erom vraagt, zal de plan-m.e.r.-procedure gekoppeld worden aan de planvorming voor het concrete initiatief. Dat betekent dat in de m.e.r. voor het initiatief alle aspecten van het initiatief in de onderbouwing meegenomen zullen worden, ook de locatiekeuze. In dit MER vindt dat plaats in paragraaf 3.2. In de omgevingsvisie Ermelo is het bestaande beleid opgenomen en zijn de structuurvisie Ermelo, buurtplan Horst en Telgt en de bestaande bestemmingsplannen als uitgangspunt voor de omgevingsvisie gebruikt. Belangrijke bestemmingsplannen zijn: •

bestemmingsplan Strand Horst;

•

bestemmingsplan Buitengebied Midden West (agrarisch gebied met landschappelijke waarden en aanlegplicht).

Belangrijke beleidsstukken die onderdeel van de omgevingsvisie Ermelo zijn: •

Ontwikkelingsperspectief Horst en Telgt: Het ontwikkelingsperspectief is een verdieping en een doorwerking van de structuurvisie Buurtplan Horst en Telgt. Het vormt een ruimtelijk toetsingskader dat bestaat uit de landschappelijke dragers, de identiteit, de ruimtelijke kwaliteit, de beeldkwaliteit en de landschapswaarden. Hieraan wordt een specifiek initiatief of ontwikkeling beoordeeld en getoetst. Dit beleid richt zich op de lokale initiatieven. Dit zijn relatief kleinschalige projecten; nieuwbouw, vervanging of functieverandering van één of enkele woningen/bedrijven in de bestaande linten en buurtschappen binnen het afwegingsgebied van het ontwikkelingsperspectief.

•

Structuurvisie Functieverandering Herijking 2021: Dit beleid voorziet in mogelijkheden om de agrarische activiteiten te veranderen naar niet-agrarisch werken, nevenactiviteiten of functieverandering naar wonen, zowel binnen de bestaande bebouwing als via vervangende nieuwbouw.

•

LOP - Landschapsontwikkelingsplan Ermelo en Putten: Landschapsbeleid in het plangebied bestaande uit het buitengebied van de gemeenten Ermelo en Putten, de kleine kernen en de randen van de kernen Ermelo en Putten.

•

Vitale vakantieparken: Visie om meer structuur en minder vervlechting van de functies op het gebied van wonen, werken en recreëren te bewerkstelligen

•

Groen- en natuur inclusief bouwen: Bij realisatie van bouwwerken is er een verplichting om groen -en natuur inclusieve maatregelen te nemen op basis van een ecologisch advies. Groenvisie Ermelo. De groenvisie geeft een actueel kader om het aanwezige groen te waarderen en richting te geven aan het realiseren van nieuw groen.

De voor het windpark relevante beleidsdocumenten en ontwikkelingen worden in het MER betrokken. Zo zijn bijvoorbeeld de in de bestemmingsplannen opgenomen ontwikkelingen bij de bespreking van de autonome ontwikkelingen (zie paragraaf 4.3.5) meegenomen en zijn de uitgangspunten van het LOP in het hoofdstuk Landschap betrokken.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 25

Buurtplan Horst en Telgt Het Buurtplan (als structuurvisie vastgesteld op 21 april 2016 en opgenomen in Omgevingsvisie Ermelo) is gezamenlijke visie van zowel de buurtvereniging als de gemeente op de thema's wonen, verkeer, functieverandering bedrijven, (sociaal-) maatschappelijke voorzieningen, landschap, zorg, toerisme en recreatie. Ermelo presenteert zich als een op duurzaamheid gerichte gemeente. Een speerpunt is om meer planologische ruimte te bieden aan initiatieven die substantieel bijdragen aan duurzaamheid. In het buurtplan wordt het opwekken van energie (zon, wind, bio-energie) als een kans gezien. Er worden geen locaties of voorwaarden genoemd.

2.6.4 Besluit over principeverzoek Windpark Horst en Telgt Op 13 april 2021 heeft de gemeente Ermelo een positief besluit genomen ten aanzien van de medewerking aan het principeverzoek voor windpark Horst en Telgt op basis van onder meer de afweging dat gemeenten Ermelo en Putten streven naar een zo groot mogelijke windopbrengst met zo min mogelijk negatieve ruimtelijke effecten. Met het groter aantal mogelijke turbines in het initiatief (7 in totaal) kan de gemeente Ermelo (en in beperktere, maar niet mindere, mate de gemeente Putten) een groter deel van haar energieopgave realiseren. Hierdoor kunnen andere gebieden worden gevrijwaard voor grootschalige opwek door wind ten behoeve van de ambities van beide gemeenten en de regio op dit vlak. De gemeente Ermelo heeft de initiatiefnemer gevraagd om haar plannen verder uit te werken. Beleidskader grootschalige energieopwekking Ermelo Beleidskader grootschalige energieopwekking Ermelo De gemeente Ermelo verzoekt de initiatiefnemers om bij de uitwerking van het plan in te gaan op de specifieke uitgangspunten uit het beleidskader grootschalige energieopwekking Ermelo. Wespendief In haar besluit geeft de gemeente aan dat het bovenregionaal afwegingskader nog in ontwikkeling is. Een belangrijk aspect hierbij is de aanwezigheid van de wespendief.

Het is nog niet duidelijk wat dit betekent voor de mogelijkheden van windenergie in de omgeving van de gemeenten Ermelo en Putten. Vanwege de verbondenheid van projecten (cumulatieve effecten door externe werking Natura 2000) in de invloedssfeer (1-8 kilometer) van de Veluwe binnen meerdere RES-regio’s zal de provincie Gelderland worden betrokken bij de bovenregionale afweging en besluitvorming (zie ook paragraaf 2.4).

2.7 Beleid gemeente Putten 2.7.1 Structuurvisie Putten 2030 Op 04-02-2021 is de Structuurvisie Putten 203014 vastgesteld. Deze visie zet op hoofdlijnen de koers voor de toekomst uit. De gemeente Putten heeft de ambitie om energieneutraal te worden. Om deze ambitie te realiseren zal worden ingezet op een combinatie van maatregelen op het terrein van energieopwekking, energiebesparing en gedrag. De provincie Gelderland zoekt samen met Gelderse regio's en gemeenten naar extra locaties waar mogelijkheden zijn voor windmolens. De voorkeur gaat uit naar locaties die lokaal draagvlak hebben en “Structuurvisie Putten 2030”, gemeente Putten, februari 2021. Geraadpleegd via: https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0273.SVgemeentePuttenVA01/d_NL.IMRO.0273.SVgemeentePutten-VA01.pdf 14

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 26

ook haalbaar zijn. Gezien de visuele effecten op het landschap bij deze vorm van energiewinning, staat de gemeente Putten terughoudend tegenover het plaatsen van (solitaire) windturbines. De gemeente Putten is daarnaast geen voorstander van duurzaamheidsprojecten in het open landschap. De gemeente staat verder terughoudend tegenover het plaatsen van (solitaire) windturbines vanwege het visuele effect.

2.7.2 Beleidskader Grootschalige Energieopwekking Putten Op 18 juni 2020 is het beleidskader Grootschalige Energieopwekking Putten vastgesteld15. Dit beleidskader beschrijft de uitgangspunten waaraan initiatieven of projecten voor grootschalige energieprojecten in Putten moeten voldoen. Naast aandacht voor algemene uitgangspunten is er ook aandacht voor maatschappelijke en ruimtelijke uitgangspunten: •

Maatschappelijke uitgangspunten zijn: draagvlak en communicatie, lokaal eigenaarschap en lokale werkgelegenheid.

•

Ruimtelijke uitgangspunten zijn: geen gebieden uitsluiten, multifunctionaliteit, landschappelijke waarden en tijdelijke bestemming. De maximale termijn voor duurzame energieprojecten wordt gesteld op 25 jaar.

Meerdere inwoners zijn met plannen gekomen voor de opwek van energie met windmolens, bio-vergisting en zonnevelden. Al deze initiatieven werden beoordeeld aan de hand van het kader grootschalige energieopwekking Putten. Met de beoordeling van deze projecten is er ervaring opgedaan met het traject dat initiatiefnemers, inwoners en de gemeente doorlopen en het kader waaraan de initiatieven worden getoetst. Deze ervaringen zijn opgehaald en gebruikt om het eerste kader aan te passen. Dit heeft geleid tot het Beleidskader Grootschalige Energie Opwek 2.0. Het kader 2.0 richt zich op de ambitie die is opgenomen in Regionale Energie Strategie 1.0 (RES 1.0) en de ambitie van energieneutraliteit in 2050. De inpassing van grootschalige energieprojecten brengt veel maatschappelijk debat met zich mee. De gemeente Putten ziet daarin een bijzondere positie te hebben. Op minstens vijf vlakken zijn er belangen die gemeente bij elkaar brengt. Dat betreft: 1. Het behalen van de doelstelling tot energieneutraliteit in 2050; 2. Het kwalitatief inpassen en vergunnen van ontwikkellocaties voor GEO; 3. Het monitoren van maatschappelijk draagvlak tijdens de transitie van fossiele brandstoffen naar duurzaam opgewekte energie; 4. Het zorgvuldig uitvoeren van een democratisch proces in de gemeenteraad; 5. Het duurzaam en efficiënt benutten van de gronden in de gemeente.

Het beleidskader heeft als doel een nadere inhoudelijke uitwerking van de in het beleidskader genoemde criteria in de Verkenningsfase te geven en geeft ook duidelijkheid over de te nemen processtappen en kaders voor de participatie voordat de initiatiefnemer een vergunning kan vragen. Er zijn 10 criteria opgenomen die de gemeente van belang acht. Zij worden in de eerste drie fasen van planontwikkeling (kennismaking-belangenanalyse-omgevingsdialoog) volgordelijk uitgewerkt. In Figuur 2.4 staan de criteria in de fases benoemd.

“Beleidskader Grootschalige Energieopwekking Putten”, gemeente Putten, juni 2020. Geraadpleegd via: https://www.putten.nl/Inwoners/Milieu_Natuur_Duurzaamheid/Duurzaamheid/Beleid_van_de_gemeente/Achtergrond 15

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 27

Figuur 2.4 Fasen planontwikkeling en bijbehorende criteria

Bron: beleidskader grootschalige energieopwekking gemeente Putten

2.7.3 Besluit over principeverzoek Windpark Horst & Telgt Op 3 mei 2021 heeft de gemeente Putten een positief besluit genomen ten aanzien van de medewerking aan het principeverzoek voor WP Horst en Telgt. De gemeente Putten heeft de initiatiefnemer gevraagd om haar plannen verder uit te werken. Specifieke uitgangspunten uit gemeentelijke beleidskaders grootschalige energieopwekking De gemeente Putten verzoekt de initiatiefnemer om bij de uitwerking van het plan in te gaan op de specifieke uitgangspunten uit het beleidskaders grootschalige energieopwekking Putten.

Wespendief In haar besluit geeft de gemeente aan dat het bovenregionaal afwegingskader ‘Wind op en rondom Veluwe’ nog in ontwikkeling is. Zie hiervoor paragraaf 2.6.4.

2.8 Conclusie beleid Op basis van het in dit hoofdstuk uitgewerkte bestaande beleid kan de conclusie getrokken worden dat er mogelijkheden zijn om in het beoogde gebied een windpark te ontwikkelen. De exacte haalbaarheid en inpasbaarheid moeten nog uit de specifieke, voor dit MER uit te voeren onderzoeken, volgen. Bij de verdere uitwerking van het plan moet continu aan wet- en regelgeving worden getoetst. Op basis van deze toetsing moet de haalbaarheid blijken. Geconcludeerd kan worden dat: •

Het beoogde windpark bijdraagt aan het behalen van de nationale doelstelling van de Klimaatwet;

•

Het initiatief bijdraagt aan het behalen van de RES-doelstelling van 0,53 TWh windenergie in 2030;

•

In de Windvisie Gelderland de locatie Horst en Telgt als kansrijke locatie voor extra ontwikkeling na 2020 is genoemd. Zie daarvoor ook de themakaart van de omgevingsvisie.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 28

•

De provincie Gelderland een eerdere verbodsbepaling voor windenergie, vanwege het verdwijnen van de status van het gebied als weidevogelgebied, in dit gebied heeft opgeheven;

•

De locatie Horst en Telgt (Nuldernauwkust) in de RES1.0 Noord-Veluwe als zoekgebied is aangewezen en deze RES 1.0 door zowel de gemeente Ermelo als Putten is vastgesteld.

•

In de Omgevingsvisie van Ermelo staat het plangebied omschreven als zoekgebied voor windenergie.

Bij de verdere uitwerking van het initiatief moet rekening gehouden worden met het door de RES nog nader uit te werken afwegingskader voor grootschalige energie opwek.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 29

3 Locatieonderbouwing 3.1 Stappenplan Een belangrijk onderdeel van de m.e.r.-procedure is het onderbouwen van de locatie van het beoogde windpark. Het stappenplan hiervoor staat in Figuur 3.1. Een onderdeel van de locatieonderbouwing wordt gevormd door de nationale, provinciale en regionale doelstellingen en beleid, zoals de RES NoordVeluwe, de windvisie van de provincie Gelderland uit 2014, en gemeentelijke visies. Op basis daarvan wordt het studiegebied afgebakend. Zoals uit de volgende paragraaf volgt betreft dit studiegebied de RESRegio Noord Veluwe. Ten behoeve van de locatieonderbouwing wordt onderzocht of er binnen het studiegebied vergelijkbare locaties beschikbaar zijn die voldoen aan de uitgangspunten wat betreft het opgestelde vermogen van het voorgenomen initiatief, gebaseerd op de bandbreedte uit de NRD. Voor windpark Horst en Telgt komt dit neer op minimaal 5 turbines van 4,5 MW (of 22,5 MW) tot maximaal 8 turbines van 7 MW (56 MW). Om de landelijke en provinciale doelstellingen te behalen is nog veel extra duurzame energie nodig, zoals in de vorm van windparken. De noodzaak voor duurzame energieprojecten zal naar verwachting toenemen, zoals duidelijk wordt uit de in hoofdstuk 2 beschouwde beleidskaders en doelstellingen voor duurzame energie. Daarom wordt in dit MER niet bekeken of de beoogde locatie de beste locatie is, maar of het een geschikte locatie is.

Naast het windpark Horst en Telgt zijn immers ook op andere plaatsen windparken gewenst vanuit de optiek van het bereiken van de duurzame energiedoelstellingen. De eerste stap uit Figuur 3.1, het uiteenzetten van nationale en provinciale en regionale beleid en doelstellingen, is al gemaakt in hoofdstuk 2. De overige stappen komen in dit hoofdstuk aan bod. Figuur 3.1 Stappenplan locatieonderbouwing Windpark Horst & Telgt

Bron: Pondera

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 30

3.2 Afbakening studiegebied planMER: RES-regio Voor het windpark bij Horst & Telgt is de provincie het bevoegd gezag. De inpassing van het windpark wordt gerealiseerd via een provinciaal inpassingsplan. Dit betekent dat er in principe in de gehele provincie moet worden gezocht naar alternatieve locaties voor het project. Echter, zoals besproken in hoofdstuk 2, zijn er naast de nationale en provinciale doelstellingen voor duurzame energie ook energieregio’s, die werken aan de regionale energiestrategie (RES). Deze aanpak volgt uit het landelijke Klimaat Akkoord. De energiestrategieën zijn opgesteld binnen een samenwerkingsverband van gemeenten, provincies en waterschappen. In de RES worden op (sub-)provinciaal niveau afwegingen gemaakt en zoekgebieden voor onder andere windenergie vastgesteld. Daarbij is rekening gehouden met de fysieke ruimte en het beleid van de betrokken overheden. In de RES voor de regio Noord-Veluwe is, onder andere, het zoekgebied Nuldernauwkust opgenomen als mogelijke locatie voor windenergie, zie Figuur 3.2. Volgens de RES lijkt een opstelling met zeven turbines van elk ongeveer 5,6 MW mogelijk met de technische ruimte die er is.

Omdat er in de RES al een uitgebreide bestuurlijke afweging en verdeling is geweest wat betreft de doelstellingen voor duurzame energie, zal ten behoeve van de locatieonderbouwing voor dit project de RES-regio als studiegebied voor alternatieven worden aangehouden. Deze handelswijze is ook geadviseerd door de commissie m.e.r. in haar advies van 21 juli 2022. Er wordt niet naar de gehele provincie gekeken16, omdat andere RES-regio’s hun eigen opgave hebben voor de ontwikkeling van duurzame energie. Bovendien is de provincie, mede op verzoek van de gemeenten Ermelo en Putten, formeel het bevoegd gezag voor Windpark Horst & Telgt. Beide gemeenten hebben een positief besluit genomen ten aanzien van de medewerking aan het principeverzoek voor WP Horst en Telgt.

16

Een uitzondering hierop is het onderwerp natuur, vanwege het nabijgelegen Natura-2000-gebied De Veluwe en de aanwezigheid van de wespendief. Zie ook het hoofdstuk Natuur. Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 31

Figuur 3.2 Zoekgebieden in de RES 1.0 (blauw omcirkeld Nuldernauwkust, rood omcirkeld overige RES gebieden)

Bron: RES 1.0 Noord-Veluwe

3.3 Bepalen vergelijkbare locaties in de RES-regio De volgende stap in de locatieonderbouwing is het identificeren van vergelijkbare projectlocaties binnen de RES-regio. In het kader van de RES is (nog) geen plan-m.e.r. uitgevoerd. Dit betekent dat de locatie voor windpark Horst en Telgt voor het laatst op planniveau is beschouwd in de m.e.r. voor de windvisie van de provincie Gelderland (2014). In dit deel van het voorliggende MER wordt daarom onderbouwd waarom de beoogde locatie geschikt is voor het beoogde initiatief. Daarbij wordt ook bekeken of er in de RES-regio andere locaties zijn die geschikt zouden zijn voor een windpark dat vergelijkbaar is met het beoogde initiatief.

3.3.1 Uitgangspunten locaties Een locatie wordt als geschikt beschouwd als er ten minste ruimte is voor de onderkant van de bandbreedte van windpark Horst en Telgt. Dat komt neer op 5 turbines van 4,5 MW, dus 22,5 MW aan potentieel opgesteld vermogen. Locaties die kleiner zijn dan dit formaat worden niet meegenomen omdat ze buiten de bandbreedte vallen. Geïdentificeerde locaties worden op een aantal relevante aspecten vergeleken, namelijk leefomgeving, natuur, landschap en energieopbrengst (zie ook paragraaf 3.5). Bij het beschouwen van alternatieve locaties worden geen specifieke opstellingen beschouwd, maar wordt uitgegaan van een mogelijk op te stellen aantal megawatts uitgaande van de uitgangspunten uit Tabel 3.1.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 32

Voor het bepalen van de locaties zijn een aantal ruimtelijke voorwaarden gehanteerd. De analyse is uitgevoerd door verschillende ruimtelijke belemmeringen in een GIS17-database op te nemen. In een eerste stap worden de zogenoemde harde belemmeringen, die volgen uit wetten wat betreft bijvoorbeeld hinder en veiligheid, op de kaart gezet. Deze belemmeringen zijn in principe uitsluitingscriteria voor de ontwikkeling van windenergie. Er ontstaat zo een ‘vlekkenkaart’ waarbij de meest kansrijke gebieden openblijven. In een tweede stap worden ook ‘zachte’ belemmeringen vanuit beleid meegenomen, zoals natuur en landschap. In Tabel 3.1 staan de uitgangspunten voor de turbines waarmee is ‘gerekend’ in de analyse. Deze uitgangspunten zijn gelijk aan de onderkant van de bandbreedte voor het windpark Horst en Telgt.

Tabel 3.1 PlanMER uitgangspunten Onderwerp

Bandbreedte

Vermogen individuele windturbines

4,5 MW

Aantal windturbines

Minimaal 5

Tiphoogte individuele windturbines

200 meter

Tiplaagte individuele windturbines

55 meter

Ashoogte individuele windturbines

105 meter

Rotordiameter individuele windturbines

145 meter

Onderlinge afstand tussen windturbines

Minimaal 3x de rotordiameter

Aantal bladen per windturbine

3

In Tabel 3.2 staan de belemmeringen en afstanden waarmee rekening is gehouden in de analyse. Over het algemeen volgen deze criteria uit wet- en regelgeving of gemeentelijk/provinciaal beleid.

17

Geografisch Informatiesysteem Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 33

Tabel 3.2 Aangehouden belemmeringen Belemmering

Aangehouden afstand/criterium

Geluid en slagschaduw

400 meter18

Veiligheid Kwetsbare objecten

250 meter (10-6)

Beperkt kwetsbare objecten

72,5 meter (10-5)

Rijkswegen en provinciale wegen

72,5 meter (10-5)

Vaarwegen

72,5 meter (10-5)

Spoorwegen

80,35 meter (10-5 + 7,85m)

Hoogspanningsleidingen

250 meter (10-6)

Buisleidingen

250 meter (10-6)

BRZO en risicovolle inrichtingen

250 meter (10-6)

Natuur19 Natura 2000

Uitgesloten

GNN

Uitgesloten

Weidevogelgebied

Uitgesloten

3.4 Selectie te onderzoeken locaties Over het algemeen zijn er weinig locaties zonder belemmeringen in de RES Regio Noord-Veluwe. Met name de aanwezigheid van de Veluwe leidt tot grote belemmeringen voor windenergie. De strook met agrarisch gebied die langs de Veluwe loopt is bovendien relatief dicht bebouwd, waardoor effecten op woningen een belangrijke rol spelen. Ten slotte is een groot deel van het open gebied ten westen en noorden van de Veluwe belangrijk voor weidevogels. In deze gebieden heeft de provincie Gelderland het plaatsen van windturbines verboden. In Figuur 3.3 staan de onderzoekslocaties die op basis van de hiervoor besproken analyse naar voren zijn gekomen. Het gaat in totaal om 7 locaties in de RES Regio Noord-Veluwe. Hiervan zijn 3 locaties opgenomen als zoekgebied in het bod van de RES 1.0, waaronder het projectgebied Nuldernauwkust.

18

Met een minimale afstand van 400 meter kan in principe worden voldaan aan de normen voor geluid, externe veiligheid en slagschaduw uit het Activiteitenbesluit. Sinds de uitspraak van de Raad van State zijn deze normen niet meer geldig. Voor meer informatie over hoe hiermee wordt omgegaan zie hoofdstuk 7.8.4. 19 Het is niet per definitie onmogelijk om windenergie te realiseren in natuurgebieden. Die gebieden aanhouden als belemmering is een keuze die is gebaseerd op provinciaal beleid. Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 34

Figuur 3.3 Te onderzoeken locaties in dit planMER

Bron: Pondera

Tabel 3.3 Te beoordelen locaties in zoekgebied RES Noord-Veluwe Naam locatie

In RES 1.0?

Inschatting aantal MW

Toelichting

L1 Hattemerbroek

Ja

27,0 (6 turbines)

De locatie ligt rondom het knooppunt Hattemerbroek (A28 / A50).

L2 N308

Nee

22,5 (5 turbines)

De locatie ligt in agrarisch gebied.

L3 Veluwemeerkust

Nee

27,0 (6 turbines)

De locatie ligt in agrarisch gebied.

L4 Hulshorst

Nee

22,5 (5 turbines)

De locatie ligt in agrarisch gebied.

L5 Lorentz-Oost

Ja

36,0 (8 turbines)

De locatie ligt in de buurt van grootschalige infrastructuur en in de buurt van een bedrijventerrein in agrarisch gebied.

L6 Nuldernauwkust

Ja

36,0 (8 turbines)

De locatie ligt langs grootschalige infrastructuur en in agrarisch gebied.

L7 A28 Blindesteeg

Nee

22,5 (5 turbines)

De locatie ligt langs grootschalige infrastructuur in agrarisch gebied.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 35

3.4.1 Afgevallen locaties Van de gebieden die niet afvallen vanwege de harde belemmeringen, zijn er een aantal die afvallen vanwege landschappelijke en praktische overwegingen (zoals afstand tot onder andere wegen). Opstellingen worden meestal in lijnen of rasters geplaatst en niet willekeurig in een gebied. Het bepalen van het potentieel opgesteld vermogen van een gebied zou hier dus rekening mee moeten houden. Voor een tweetal locaties geldt dat er in principe ruimte is voor 5 windturbines, maar dat deze verspreid over een gefragmenteerd gebieden zouden moeten staan en bovendien doorkruist worden door bomenrijen en natuurgebieden. Deze gebieden zijn daarom niet meegenomen in de beoordeling. Hieronder worden die locaties weergegeven.20

20

NB: De locaties waar de ondergrond (luchtfoto) zichtbaar is zijn plekken waar géén directe belemmeringen voor windenergie gelden. Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 36

Figuur 3.4 Afgevallen gebied: Nijkerk

Bron: Pondera

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 37

Figuur 3.5 Afgevallen gebied: Elspeet

Bron: Pondera

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 38

3.5 Beoordelingskader locaties Er is een beoordeling gemaakt voor vier thema’s: energieopbrengst, leefomgeving, ecologie en landschap. De locaties zijn gescoord op een driepuntsschaal. De locaties zijn relatief, ten opzichte van elkaar, gescoord. Zo wordt inzichtelijk wat de verschillen tussen de locaties zijn. Er kan dus een positief of negatief effect in absolute zin plaatsvinden, die door de onderlinge vergelijking van gebieden neutraal (‘0’) kan scoren.

3.5.1 Energieopbrengst Het potentieel opgesteld vermogen van een gebied is bepaald door te bekijken hoe binnen het afgebakende plaatsingsgebied lijn- of clusteropstellingen zouden kunnen passen met een onderlinge afstand van ten minste 3 maal de rotordiameter21. Het potentiële aantal turbineposities, vermenigvuldigt met 4,5 MW is in de beoordeling van de locaties gehanteerd als maatstaf voor de hoeveelheid energie die opgewekt kan worden op een locatie. Er geldt hierbij een ondergrens van 5 turbines, omdat dit de onderkant is van de bandbreedte voor het voorgenomen initiatief. Het doel van het realiseren van windenergieprojecten is primair de productie van duurzame energie en het daarmee dichterbij brengen van doelstellingen voor duurzame energie (zie hoofdstuk 2 van dit MER). De volgende indeling is bij het bepalen van de scores aangehouden, gebaseerd op de relatieve bandbreedte tussen de locaties: Tabel 3.4 Beoordelingskader energieopbrengst (potentieel opgesteld vermogen) Potentieel opgesteld vermogen

Score

Betekenis

< 25 MW

+

Positief

25 - 35 MW

+/++

Positief tot zeer positief

> 35 MW

++

Zeer positief

3.5.2 Leefomgeving Onder het thema leefomgeving vallen de effecten van geluid en slagschaduw. Bij de beoordeling is gekeken naar het aantal woningen in de nabijheid van de locaties. Er is gekeken naar het aantal woningen binnen het gebied van 400 tot 1500 meter rond de locaties.22,23 Hierbij geldt dat met het toenemen van de afstand (richting 1500 meter) de invloed van windturbines op woningen afneemt. Om locaties met een verschillende omvang te kunnen vergelijken, is rekening gehouden door het aantal woningen te delen door het aantal MW’s van de betreffende locatie. Een locatie waar per MW weinig woningen in of in de nabijheid liggen scoort minder negatief dan waar dat aantal hoger is. De indeling in de score is gebaseerd op de aantallen van de verschillende locaties, waarbij de locaties met het hoogste aantal woningen per MW de bovengrens heeft bepaald.

21

Dit is een relatief krappe tussenafstand, maar hiervoor is bewust gekozen om geen locaties af te laten vallen op dit criterium. 22 Deze getallen kennen geen juridische basis en zijn gebaseerd op praktijkervaringen om op hoofdlijnen de invloed van geluid en slagschaduw en de verschillen tussen locaties aan te geven. Binnen 400 meter zijn geen woningen gelegen, omdat dit al een criterium is geweest bij de selectie van de zoekgebieden. 23 Zie ook de huidige discussie rondom normen rondom windturbinegeluid, slagschaduw en veiligheid. Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 39

Tabel 3.5 Beoordelingskader leefomgeving Beoordelingscriteria

Neutraal (0)

Licht negatief (0/-)

Negatief (-)

Aantal woningen per MW

0–5

5 – 20

20 of meer

Percentage woningen binnen 1 kilometer

Minder dan 10%

10% – 50%

50% of meer

Totaal aantal woningen binnen 1 kilometer

Minder dan 50

Tussen de 50 en 200

200 of meer

Bij het bovenstaande past een belangrijke nuancering. De invloed op de leefomgeving kan niet één op één afgeleid worden van de hoeveelheid woningen in de omgeving van een windpark. In geval van woonkernen in de nabijheid van een locatie, is het aantal woningen hoog, maar niet iedere woning ontvangt dezelfde hoeveelheid geluid en slagschaduw door de afschermende werking van bebouwing rondom de woonkern. De woningen binnen in de woonkern ervaren minder invloed van windturbines vanwege deze afschermende werking. Ook kan de aanwezigheid van een bedrijventerrein of andere grootschalige infrastructuur een dergelijke afschermende werking hebben. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer grote gebouwen, zoals fabriekspanden, de windturbines aan het zicht onttrekken, waardoor slagschaduw niet zal optreden nabij de woningen. Voor woonbebouwing in de vorm van linten zijn de effecten vaak vergelijkbaar met die bij solitaire woningen omdat er geen of minder sprake is van een afschermende werking door andere woningen. Dit is overigens weer afhankelijkheid van de ‘dikte’ van de lintbebouwing en de positionering van de windturbines. Gelet op het feit dat er in deze locatieonderbouwing niet in detail naar de bebouwing wordt gekeken, is er dus ook geen rekening gehouden met deze nuance.

Dat betekent dat de gepresenteerde effecten een overschatting van effecten bevatten voor gebieden met woonkernen en andere afschermende bebouwing. Een andere nuance is dat het uitmaakt of er relatief veel woningen op 400 meter zijn gelegen of net binnen 1500 meter, omdat de geluidniveaus en slagschaduwduur naar verwachting hoger zijn op 400 meter dan op 1500 meter. Er is daarom ook gekeken naar hoeveelheid woningen binnen 1 kilometer van de mogelijke turbineposities. Op die manier kan een genuanceerder beeld verkregen worden van de effecten van windturbines op de leefomgeving.

3.5.3 Ecologie Natura 2000-gebieden zijn niet aanwezig in de zoekgebieden omdat deze in de bepaling van mogelijke locaties uitgesloten zijn. Wel ligt een aantal Natura 2000-gebieden in de buurt. Er is gekeken naar afstanden tot Natura 2000-gebieden die belangrijk zijn voor vogel- en vleermuissoorten. Voor elk Natura 2000-gebied is in een aanwijzingsbesluit bepaald welke natuurwaarden behouden moeten worden. Deze zogenaamde instandhoudingsdoelstelling geeft per soort aan voor hoeveel exemplaren het gebied een goed leefgebied moet zijn (behoudsdoel) of worden (ontwikkelingsdoel: vergroting van het oppervlak en / of verbetering van de kwaliteit van het gebied). Voor een Natura 2000-gebied waarvoor geen instandhoudingsdoelstellingen voor vogels en/of vleermuizen zijn geformuleerd, is de afstand tot dit Natura 2000-gebied niet van belang geacht omdat daar geen effecten van windparken worden verwacht.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 40

De volgende Natura 2000-gebieden met instandhoudingsdoelstellingen voor vogels, zijn betrokken bij de effectbeoordeling: 1. Arkemheen 2. Eemmeer & Gooimeer Zuidoever 3. Rijntakken 4. Uiterwaarden Zwarte Water en Vecht 5. Veluwe 6. Veluwerandmeren Voor de beoordeling is gekeken naar de afstand tot bovenstaande Natura 2000-gebieden. Het verschil in afstanden is relevant voor de potentiële functie van een gebied voor vogelsoorten- en vleermuissoorten, bijvoorbeeld voor foerageren. Gebieden op grotere afstand zijn van minder belang voor de instandhouding dan nabijgelegen gebieden. Er is ook gekeken naar de aanwezigheid van weidevogelgebieden in de buurt van de zoeklocaties. Mogelijkheden voor windenergie zijn uitgesloten bij de selectie van onderzoekslocaties, maar dergelijke weidevogelgebieden kunnen wel in de buurt liggen. Er kan dan een effect zijn van een mogelijk windpark op die gebieden. Verder is nagegaan of zoekgebieden nabij Gelders Natuurnetwerk (GNN) liggen. Wanneer de locatie in de buurt ligt van GNN en/of weidevogelgebied, is dit als negatief beoordeeld. De Groene Ontwikkelingszone (GO) maakt geen onderdeel uit van de beoordeling van de locaties, omdat het effect van windturbines op deze gebieden niet zo duidelijk naar voren komt zoals bijvoorbeeld bij Natura-2000 gebieden of weidevogelgebieden.

De groene ontwikkelingszone richt zich juist op het mogelijk maken van ontwikkelingen in combinatie met natuurwaardes.

Tabel 3.6 Beoordelingskader ecologie Beoordelingscriteria

Geen effect

Licht negatief

Negatief

Afstand tot Natura-2000 gebieden

> 8 kilometer

1 – 8 kilometer

minder dan 1 kilometer

Afstand tot overige gebieden

> 8 kilometer

1 – 8 kilometer

minder dan 1 kilometer

3.5.4 Landschap Voor het aspect landschap worden de verschillende gebieden getoetst op gemeentelijk en provinciaal beleid over landschap.

Waardevolle open gebieden en nationaal landschap Provincie Gelderland als ook de gemeenten in de RES-regio Noord-Veluwe streven ernaar om de openheid van karakteristieke open landschapseenheden (waardevolle open gebieden) als kernkwaliteit te behouden. Dat zijn de grootste open gebieden in Gelderland. Openheid is een kwetsbare kernkwaliteit, want ook kleine ingrepen kunnen de openheid al aantasten. Daarnaast heeft de provincie gebieden aangewezen als Nationaal Landschap, met zeldzame, unieke en/of nationaal kenmerkende landschapskwaliteiten, en in samenhang daarmee bijzondere natuurlijke en recreatieve kwaliteiten.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 41

In de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland wordt onder andere het provinciale ruimtelijke beleid over windenergie nader omschreven. In dat beleid zijn de belangrijkste uitgangspunten als volgt: integraal ontwerpen, rekening houden met de kenmerken van de plek, kwaliteit en betekenis toevoegen, combineren met andere functies (zoals grootschalige infrastructuur, regionale bedrijventerreinen en agrarische productielandschappen) en in samenhang ontwikkelen van verschillende locaties. In de Omgevingsverordening heeft de provincie bepalingen opgenomen die de kernkwaliteiten van de waardevolle open gebieden en nationaal landschap beschermen. De provincie zet in op een 'nee' voor ruimtelijke ingrepen die de openheid aantasten en een 'nee, tenzij' voor ruimtelijke ingrepen die de openheid niet aantasten maar eventueel wel andere kernkwaliteiten. In waardevolle gebieden sluit de provincie onder bepaalde voorwaarden het ontwikkelen van windturbineparken niet uit. In de locatiebeoordeling wordt bekeken of de locaties in of in de nabijheid van waardevolle landschappelijke gebieden zijn gelegen. Er moet bij windinitiatieven onder andere rekening gehouden worden met de ruimtelijke kenmerken, maat, schaal en inrichting van het landschap, de visuele interferentie en de cultuurhistorische achtergrond. Hiertoe worden de volgende scores gehanteerd:

Tabel 3.7 Beoordelingskader landschap Afstand tot waardevol open gebied en/of nationaal landschap

Score

Betekenis

> 5 kilometer EN combinatie met andere functies* mogelijk

0

Neutraal

1 – 5 kilometer OF combinatie met andere functies* mogelijk

0/-

Licht negatief

Minder dan 1 kilometer OF geen combinatie met andere functies* mogelijk

-

Negatief

*Het gaat hier om de combinatie met grootschalige infrastructuur, bedrijventerreinen en/of agrarische productiegebieden

3.6 Beoordeling locaties 3.6.1 L1 Hattemerbroek Zoekgebied Hattemerbroek bevindt zich in de nabijheid van het knooppunt Hattemerbroek (A28-N50) in de gemeente Oldebroek en Hattem. Aan de overzijde van de A28 (zuidoosten) bevindt zich het dorp Hattemerbroek. Dit zoekgebied is ook opgenomen in de RES 1.0 van Noord-Veluwe. Aan de zuidoostkant van het gebied is geen ruimte voor meer dan één windturbine. In het kader van de landschappelijke uitgangspunten valt dit deel van het gebied af. In het noorden van het gebied staan al windturbines.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 42

Figuur 3.6 Zoekgebied Hattemerbroek24

24

NB: De noordwestzijde van het kaartgebied valt buiten de RES-Regio en valt dus per definitie af. Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 43

Energieopbrengst Aan de zuidwestkant van dit zoekgebied is een open gebied met potentieel ruimte voor 6 windturbines. In dit gebied is in theorie ruimte voor in totaal maximaal 27 MW aan windenergie. Daarmee scoort het gebied positief tot zeer positief (+/++). Leefomgeving Direct ten zuiden van het gebied ligt Wezep. Binnen 1500 meter van de mogelijke turbineposities in het zoekgebied liggen 703 woningen en 2 gebouwen met een onderwijsfunctie. Dat zijn ongeveer 26 woningen per megawatt. Daarmee scoort het gebied negatief (-). Van die woningen ligt ongeveer 10% (67 woningen) binnen 1 kilometer, waarmee het gebied neutraal (0) scoort. Ecologie Er liggen een aantal beschermde ecologische gebieden in de nabijheid van dit gebied. Natura-2000gebied De Veluwe ligt op een afstand van ongeveer 2,5 kilometer. Daarnaast ligt ook Natura-2000 gebied de Rijntakken op ongeveer 4,5 kilometer. Ten slotte ligt direct ten westen van het gebied de polder Oldebroek, wat als weidevogelgebied is aangewezen. Op basis hiervan scoort het gebied negatief (-). Landschap Het gebied ligt nabij een hoogspanningslijn en in de buurt van het verkeersknooppunt Hattemerbroek. Direct ten westen van het gebied ligt een groot open gebied.

In de omgevingsvisie van de gemeente Oldebroek wordt de openheid van het landschap als een belangrijk aandachtspunt genoemd.25 Het gebied is aangewezen als waardevol open gebied en als nationaal landschap (Nationaal Landschap Veluwe). Op basis van het bovenstaande scoort dit gebied negatief (-).

3.6.2 L2 N308 Dit zoekgebied ligt in de gemeente Oldebroek, tussen Oldebroek en Wezep, ten noordwesten van de N308.

25

https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0269.SV106-VG01/b_NL.IMRO.0269.SV106-VG01.pdf, pagina 34. Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 44

Figuur 3.7 Zoekgebied N308

Energieopbrengst In het gebied past in theorie een lijnopstelling van 5 turbines, parallel aan de N308. Het maximum opgesteld vermogen is 22,5 MW. Daarmee scoort het gebied positief (+).

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 45

Leefomgeving Direct ten zuiden van het gebied, langs de N308, is een strook met lintbebouwing. In totaal liggen er 589 woningen binnen 1500 meter van de mogelijke lijnopstelling. Dat zijn 26 woningen per megawatt. Daarmee scoort dit gebied negatief (-). Van die woningen ligt 51% (300 woningen) binnen 1 kilometer, waarmee het gebied negatief scoort (-). Ecologie Er liggen een aantal beschermde ecologische gebieden in de nabijheid van dit gebied. Natura-2000gebied De Veluwe ligt op een afstand van ongeveer 2,5 kilometer, Daarnaast ligt ook Natura-2000 gebied Veluwerandmeren op ongeveer 6 kilometer. Natura-2000 gebied de Rijntakken ligt op ongeveer 5 kilometer. Ten slotte ligt direct ten noorden en westen van het gebied de polder Oldebroek en de Broeklanden, die beide als weidevogelgebied zijn aangewezen. Op basis hiervan scoort het gebied negatief (-). Landschap Het gebied ligt parallel aan de N308 en volgt daarmee de bestaande infrastructurele lijnen in het gebied. In de omgevingsvisie van de gemeente Oldebroek wordt de openheid van het landschap als een belangrijk aandachtspunt genoemd.26 Het gebied is aangewezen als waardevol open gebied en als nationaal landschap (Nationaal Landschap Veluwe). Op basis van het bovenstaande scoort dit gebied negatief (-).

26

https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0269.SV106-VG01/b_NL.IMRO.0269.SV106-VG01.pdf, pagina 34. Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 46

3.6.3 L3 Veluwemeerkust Dit zoekgebied ligt in de gemeente Elburg ten noorden van Nunspeet, aan de Veluwemeerkust. Figuur 3.8 Zoekgebied Veluwemeerkust

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 47

Energieopbrengst Aan de noordkant van dit gebied is ruimte voor 6 turbines, met 27 MW opgesteld vermogen. Daarmee scoort het gebied positief tot zeer positief (+/++). Leefomgeving De omgeving van het gebied is weinig bebouwd. In totaal liggen er 273 woningen binnen 1500 meter. Dat zijn ongeveer 10 woningen per megawatt. Daarmee scoort het gebied neutraal (0). Van die woningen ligt 32% (87 woningen) binnen 1 kilometer, waarmee het gebied licht negatief (0/-) scoort. Ecologie Er liggen een aantal beschermde ecologische gebieden in de nabijheid van dit gebied. Het gebied grenst vrijwel direct aan Natura-2000-gebied Veluwerandmeren. Natura-2000-gebied de Veluwe ligt op een afstand van ongeveer 4 kilometer. Ten slotte ligt direct ten oosten en westen van het gebied de Randmeerkust-Polder Het Goor en het gebied Polsmaten, wat beide als weidevogelgebied is aangewezen. Op basis hiervan scoort het gebied negatief (-). Landschap In de omgeving van het gebied ligt geen bestaande infrastructuur waarbij kan worden aangesloten. In de omgevingsvisie van de gemeente Elburg wordt de openheid van het landschap als een belangrijk aandachtspunt genoemd27. Het gebied is aangewezen als waardevol open gebied en als nationaal landschap (Nationaal Landschap Veluwe). Het gebied scoort daarmee negatief (-).

27

https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0230.SVELBURG2018VST1/b_NL.IMRO.0230.SVELBURG2018-VST1_1.pdf, pagina 20 Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 48

3.6.4 L4 Hulshorst Dit zoekgebied ligt in de gemeente Nunspeet, ten noordwesten van het dorp Hulshorst. De locatie ligt tussen twee locaties van Europarc. Figuur 3.9 Zoekgebied Hulshorst

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 49

Energieopbrengst In het gebied past een clusteropstelling van in totaal 5 turbines, in totaal 22,5MW. Daarmee scoort het gebied positief (+). Leefomgeving Er liggen twee locaties van Europarc ten noordwesten en noordoosten van het gebied. De vakantiewoningen zijn niet meegenomen in de telling van het aantal woningen/gevoelige objecten, want zijn wettelijk gezien niet geluidgevoelig (want er wordt niet permanent gewoond). Dat wil niet zeggen dat er geen sprake kan zijn van hinder. Ten zuidoosten van het gebied liggen verspreide woningen. In totaal liggen er 90 woningen binnen 1500 meter van mogelijke turbines. Dat zijn ruim 4 woningen per MW. Daarmee scoort het gebied neutraal (0). Van die woningen ligt 43% (39 woningen) binnen 1 kilometer, waarmee het gebied licht negatief (0/-) scoort. Ecologie Er liggen een aantal beschermde ecologische gebieden in de nabijheid van dit gebied. Het gebied grenst vrijwel direct aan Natura-2000-gebied Veluwerandmeren. Natura-2000-gebied de Veluwe ligt op een afstand van ongeveer 2,5 kilometer. Ten slotte ligt op 1 kilometer ten oosten het gebied Polsmaten, wat als weidevogelgebied is aangewezen. Op basis hiervan scoort het gebied negatief (-). Landschap In de omgeving van het gebied ligt geen bestaande infrastructuur waarbij kan worden aangesloten.

In de omgevingsvisie van de gemeente Nunspeet wordt de openheid van het landschap als een belangrijk aandachtspunt genoemd28. Het gebied is aangewezen als waardevol open gebied en als nationaal landschap (Nationaal Landschap Veluwe). Het gebied scoort daarmee negatief (-).

3.6.5 L5 Lorentz-Oost Dit zoekgebied ligt ten oosten van het bedrijventerrein Lorentz in de gemeente Harderwijk. Dit zoekgebied is ook opgenomen in de RES 1.0 van Noord-Veluwe.

28

https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0230.SVELBURG2018VST1/b_NL.IMRO.0230.SVELBURG2018-VST1_1.pdf, pagina 20 Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 50

Figuur 3.10 Zoekgebied Lorentz-Oost

Energieopbrengst In dit gebied is ruimte voor een clusteropstelling van 8 turbines met een opgesteld vermogen van 36 MW. Daarmee scoort het gebied zeer positief (++). Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 51

Leefomgeving Ten westen van het gebied ligt het bedrijventerrein Lorentz. Ten zuiden liggen het dorp Hierden en de lintbebouwing aan de Zuidzeestraatweg. In totaal liggen er binnen 1500 meter van de mogelijke turbines 838 woningen. Dat zijn 23 woningen per MW. Daarmee scoort het gebied negatief (-). Van die woningen ligt 45% (374 woningen) binnen 1 kilometer, waarmee het gebied licht negatief (0/-) scoort. Ecologie Er liggen een aantal beschermde ecologische gebieden in de nabijheid van dit gebied. Het gebied grenst vrijwel direct aan Natura-2000-gebied Veluwerandmeren. Natura-2000-gebied de Veluwe ligt op een afstand van ongeveer 2 kilometer. Op basis hiervan scoort het gebied negatief (-). Landschap Het gebied ligt direct ten oosten van een bedrijventerrein, en ten noorden en oosten van een hoogspanningsverbinding. Er kan daarmee worden aangesloten op al bestaande functies en infrastructuur. Het gebied is aangewezen als waardevol open gebied en als nationaal landschap (Nationaal Landschap Veluwe). Het gebied scoort daarmee negatief (-).

3.6.6 L6 Nuldernauwkust Dit zoekgebied ligt langs het Veluwerandmeer het Nuldernauw, in de gemeenten Ermelo en Putten. Het valt binnen een gebied dat in de RES 1.0 ook opgenomen als zoekgebied. De zuidzijde van het zoekgebied in de RES valt echter volledig af vanwege de aanwezige belemmeringen. Voor de duidelijkheid is dat zoekgebied toegevoegd aan de kaart.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 52

Figuur 3.11 Zoekgebied Nuldernauwkust

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 53

Energieopbrengst In dit gebied is ruimte voor een opstelling met 8 turbines, in totaal 36 MW. Daarmee scoort het gebied zeer positief (++). Leefomgeving De omgeving van het gebied is weinig bebouwd. In totaal liggen er 282 woningen binnen 1500 meter van de mogelijke windturbines. Dat komt neer op 8 woningen per megawatt. Het gebied scoort hiermee licht negatief (0/-). Van die woningen ligt 26% (74 woningen) binnen 1 kilometer, waarmee het gebied licht negatief (0/-) scoort. Ecologie Er liggen een aantal beschermde ecologische gebieden in de nabijheid van dit gebied. Het gebied grenst vrijwel direct aan Natura-2000-gebied Veluwerandmeren en GNN Groene Kruispunt. Natura-2000-gebied de Veluwe ligt op een afstand van ongeveer 3 kilometer. In het zuiden van het projectgebied ligt op korte afstand het GNN gebied Groot Dasselaar. Op basis hiervan scoort het gebied negatief (-). Landschap Het gebied ligt direct ten oosten van de A28 en op enige afstand ten westen van een hoogspanningslijn. Er kan daarmee worden aangesloten op bestaande infrastructuur. Het gebied scoort daarmee neutraal (0).

3.6.7 L7 A28 Blindesteeg Dit zoekgebied ligt direct ten zuiden van de A28 in de gemeente Putten.

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 54

Figuur 3.12 Zoekgebied A28 Blindesteeg

Milieueffectrapport 721080 | Windpark Horst en Telgt | Concept v5.0 | 13-7-2023 Pagina 55

Energieopbrengst In dit gebied is in theorie ruimte voor een lijnopstelling met 5 turbines van in totaal 22,5 MW. Daarmee scoort het gebied positief (+). Leefomgeving De omgeving van het gebied is relatief onbebouwd. In totaal zijn er 117 woningen binnen 1500 meter van de mogelijke turbines. Dat zijn 5,2 woningen per MW. Het gebied scoort daarmee neutraal (0). Van die woningen ligt 56% (65 woningen) binnen 1 kilometer, waarmee het gebied negatief (-) scoort. Ecologie Er liggen een aantal beschermde ecologische gebieden in de nabijheid van dit gebied. Het gebied grenst vrijwel direct aan Natura-2000-gebied Veluwerandmeren. Natura-2000-gebied de Veluwe ligt op een afstand van ongeveer 6,5 kilometer. Direct ten noorden van het gebied ligt de polder Arkemheen, wat als weidevogelgebied is aangewezen. Op basis hiervan scoort het gebied negatief (-). Landschap Het gebied grenst aan de A28, waarmee op bestaande infrastructuur kan worden aangesloten. Het gebied is aangewezen als waardevol open gebied, en deels als nationaal landschap (Nationaal Landschap Arkemheen). Hiermee scoort het gebied negatief (-).